Mayavadakhandanam: Difference between revisions

(5 intermediate revisions by the same user not shown)

Line 2:

__TOC__

{{~~Adhyaya~~

{{VerseBlock

| verse_id = MVK_C01_V01

| document_id = MVK

~~| chapter_num = 1~~

| chapter_id = MVK_C01

~~| title = मायावादखण्डनम्~~

| verse_type = shloka

}}

| verse_line1 = नरसिंहोखिलाज्ञानमतध्वान्तदिवाकरः ।

~~{{VerseBlock~~

| verse_lines = नरसिंहोखिलाज्ञानमतध्वान्तदिवाकरः ।;जयत्यमितसज्ज्ञानसुखशक्तिपयोनिधिः ॥

~~| verse_id = MVK_C01_V01~~

| verse_line2 = जयत्यमितसज्ज्ञानसुखशक्तिपयोनिधिः ॥

~~| document_id = MVK~~

| chapter_id = MVK_C01

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नरसिंहोखिलाज्ञानमतध्वान्तदिवाकरः ।

| verse_line2 = जयत्यमितसज्ज्ञानसुखशक्तिपयोनिधिः ॥

}}

{{Bhashyam

| verse_id = MVK_C01

| id = MVK_C01_B01

| text =

| text = ‘विमतम् अनारम्भणीयम् अन्यथाप्रतिपादकत्वात्, यदित्थं तत्तथा, यथा सम्प्रतिपन्नम्’ । न हि ब्रह्मात्मैक्यस्य याथार्थ्यं तत्पक्षे । अद्वैतहानेः स्वरूपातिरेके । अनतिरेके स्वप्रकाशत्वादात्मनः सिद्धसाधनता । निर्विशेषत्वादात्मनो नानधिगतो विशेषः । सिद्धत्वाद् स्वरूपस्य विशेषाभावाच्च नाज्ञानं कस्यचिदावरकम् । ‘अनधिगतार्थगन्तृ प्रमाणम्’ इति च तन्मतम् । अज्ञानासम्भवादेव तन्मतम् अखिलमपाकृतम् । मिथ्यात्वे चैक्यस्यातत्त्वावेदकत्वमागमस्य स्यात् । सत्यता च भेदस्य । एवमेव प्रयोजनमपि निरस्तम् । स्वरूपत्वात् मोक्षस्य पूर्वमेव सिद्धत्वात् । अज्ञानासम्भवेन चतुर्थप्रकाराभावात् पञ्चमप्रकारताऽपि निरस्ता । विषयप्रयोजनाभावादेव अधिकारी च । तदभावादेव सम्बन्धोऽपि ।

‘विमतम् अनारम्भणीयम् अन्यथाप्रतिपादकत्वात्, यदित्थं तत्तथा, यथा सम्प्रतिपन्नम्’ । न हि ब्रह्मात्मैक्यस्य याथार्थ्यं तत्पक्षे । अद्वैतहानेः स्वरूपातिरेके । अनतिरेके स्वप्रकाशत्वादात्मनः सिद्धसाधनता । निर्विशेषत्वादात्मनो नानधिगतो विशेषः । सिद्धत्वाद् स्वरूपस्य विशेषाभावाच्च नाज्ञानं कस्यचिदावरकम् । ‘अनधिगतार्थगन्तृ प्रमाणम्’ इति च तन्मतम् । अज्ञानासम्भवादेव तन्मतम् अखिलमपाकृतम् । मिथ्यात्वे चैक्यस्यातत्त्वावेदकत्वमागमस्य स्यात् । सत्यता च भेदस्य । एवमेव प्रयोजनमपि निरस्तम् । स्वरूपत्वात् मोक्षस्य पूर्वमेव सिद्धत्वात् । अज्ञानासम्भवेन चतुर्थप्रकाराभावात् पञ्चमप्रकारताऽपि निरस्ता । विषयप्रयोजनाभावादेव अधिकारी च । तदभावादेव सम्बन्धोऽपि ।

}}

{{Bhashyam

| verse_id = MVK_C01

| id = MVK_C01_B02

| text =

| text = ‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च । क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥(भ.गी.१५.१६)

~~~~‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।

क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥(भ.गी.१५.१६)~~~~

}}

{{Bhashyam

| verse_id = MVK_C01

| id = MVK_C01_B03

| text =

| text = उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥(भ.गी.१५.१७)

~~~~उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।

यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥(भ.गी.१५.१७)~~~~

}}

{{Bhashyam

| verse_id = MVK_C01

| id = MVK_C01_B04

| text =

| text = यस्माद् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥(भ.गी.१५.१८)

~~~~यस्माद् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।

अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥(भ.गी.१५.१८)~~~~

}}

{{Bhashyam

| verse_id = MVK_C01

| id = MVK_C01_B05

| text =

| text = यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥(भ.गी.१५.१९)

~~~~यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।

स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥(भ.गी.१५.१९)~~~~

}}

{{Bhashyam

| verse_id = MVK_C01

| id = MVK_C01_B06

| text =

| text = इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ । एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत ॥(भ.गी.१५.२०)

~~~~इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ ।

एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत ॥(भ.गी.१५.२०)~~~~

}}

{{Bhashyam

| verse_id = MVK_C01

| id = MVK_C01_B07

| text =

| text = ‘इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यश्च परं मनः । मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः ॥’(कठ.१.३.१०)

~~~~‘इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यश्च परं मनः ।

मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः ॥’(कठ.१.३.१०)~~~~

}}

{{Bhashyam

| verse_id = MVK_C01

| id = MVK_C01_B08

| text =

| text = ‘महतः परमव्यक्तम् अव्यक्तात् पुरुषः परः । पुरुषान्न परं किञ्चित् सा काष्ठा सा परा गतिः ॥’(कठ.१.३.१०)

~~~~‘महतः परमव्यक्तम् अव्यक्तात् पुरुषः परः ।

पुरुषान्न परं किञ्चित् सा काष्ठा सा परा गतिः ॥’(कठ.१.३.१०)~~~~

}}

{{Bhashyam

| verse_id = MVK_C01

| id = MVK_C01_B09

| text =

| text = ‘भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’(ब्र.सू.३.३.५९) । इति विष्णोः पुरुषोत्तमत्वमेव सर्वशास्त्रार्थत्वेन भगवता श्रुत्या चाभिहितम् ।

~~~~‘भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’(ब्र.सू.३.३.५९)~~~~ । इति विष्णोः पुरुषोत्तमत्वमेव सर्वशास्त्रार्थत्वेन भगवता श्रुत्या चाभिहितम् ।

}}

{{Bhashyam

| verse_id = MVK_C01

| id = MVK_C01_B10

| text =

| text = इति सर्वज्ञमुनिना मायावादतमोऽखलिम् । निरस्तं तत्त्ववादेन सतां संशयनुत्तये ॥

इति सर्वज्ञमुनिना मायावादतमोऽखलिम् ।

निरस्तं तत्त्ववादेन सतां संशयनुत्तये ॥

}}

{{Bhashyam

| verse_id = MVK_C01

| id = MVK_C01_B11

| text =

| text = नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति । एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम् ॥(म.भा.१.१.३४)

~~~~नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति । एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम् ॥(म.भा.१.१.३४)~~~~

}}

~~{{Bhashyam~~

<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं मायावादखण्डनम् ॥</div>

~~| verse_id = MVK_C01~~

~~| id = MVK_C01_author_note~~

~~| text =~~

~~इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं मायावादखण्डनम् ॥~~

~~| extra_class~~ = gr-author-note

}}

[[Category:Sanskrit Documents]]

[[Category:Mayavadakhandanam]]

@@ Line 2: / Line 2: @@
 __TOC__
-{{Adhyaya
+{{VerseBlock
+| verse_id     = MVK_C01_V01
 | document_id  = MVK
-| chapter_num  = 1
+| chapter_id   = MVK_C01
-| title        = मायावादखण्डनम्
+| verse_type   = shloka
-}}
+| verse_line1  = नरसिंहोखिलाज्ञानमतध्वान्तदिवाकरः ।
-{{VerseBlock
+| verse_lines  = नरसिंहोखिलाज्ञानमतध्वान्तदिवाकरः ।;जयत्यमितसज्ज्ञानसुखशक्तिपयोनिधिः ॥
-| verse_id = MVK_C01_V01
+| verse_line2  = जयत्यमितसज्ज्ञानसुखशक्तिपयोनिधिः ॥
-| document_id = MVK
-| chapter_id = MVK_C01
-| verse_type = shloka
-| verse_line1 = नरसिंहोखिलाज्ञानमतध्वान्तदिवाकरः ।
-| verse_line2 = जयत्यमितसज्ज्ञानसुखशक्तिपयोनिधिः ॥
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_B01
+| id       = MVK_C01_B01
-| text =
+| text     = ‘विमतम् अनारम्भणीयम् अन्यथाप्रतिपादकत्वात्, यदित्थं तत्तथा, यथा सम्प्रतिपन्नम्’ । न हि ब्रह्मात्मैक्यस्य याथार्थ्यं तत्पक्षे । अद्वैतहानेः स्वरूपातिरेके । अनतिरेके स्वप्रकाशत्वादात्मनः सिद्धसाधनता । निर्विशेषत्वादात्मनो नानधिगतो विशेषः । सिद्धत्वाद् स्वरूपस्य विशेषाभावाच्च नाज्ञानं कस्यचिदावरकम् । ‘अनधिगतार्थगन्तृ प्रमाणम्’ इति च तन्मतम् । अज्ञानासम्भवादेव तन्मतम् अखिलमपाकृतम् । मिथ्यात्वे चैक्यस्यातत्त्वावेदकत्वमागमस्य स्यात् । सत्यता च भेदस्य । एवमेव प्रयोजनमपि निरस्तम् । स्वरूपत्वात् मोक्षस्य पूर्वमेव सिद्धत्वात् । अज्ञानासम्भवेन चतुर्थप्रकाराभावात् पञ्चमप्रकारताऽपि निरस्ता । विषयप्रयोजनाभावादेव अधिकारी च । तदभावादेव सम्बन्धोऽपि ।
-‘विमतम् अनारम्भणीयम् अन्यथाप्रतिपादकत्वात्, यदित्थं तत्तथा, यथा सम्प्रतिपन्नम्’ । न हि ब्रह्मात्मैक्यस्य याथार्थ्यं तत्पक्षे । अद्वैतहानेः स्वरूपातिरेके । अनतिरेके स्वप्रकाशत्वादात्मनः सिद्धसाधनता । निर्विशेषत्वादात्मनो नानधिगतो विशेषः । सिद्धत्वाद् स्वरूपस्य विशेषाभावाच्च नाज्ञानं कस्यचिदावरकम् । ‘अनधिगतार्थगन्तृ प्रमाणम्’ इति च तन्मतम् । अज्ञानासम्भवादेव तन्मतम् अखिलमपाकृतम् । मिथ्यात्वे चैक्यस्यातत्त्वावेदकत्वमागमस्य स्यात् । सत्यता च भेदस्य । एवमेव प्रयोजनमपि निरस्तम् । स्वरूपत्वात् मोक्षस्य पूर्वमेव सिद्धत्वात् । अज्ञानासम्भवेन चतुर्थप्रकाराभावात् पञ्चमप्रकारताऽपि निरस्ता । विषयप्रयोजनाभावादेव अधिकारी च । तदभावादेव सम्बन्धोऽपि ।
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_B02
+| id       = MVK_C01_B02
-| text =
+| text     = ‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च । क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥(भ.गी.१५.१६)
-<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id">‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
- क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥(भ.गी.१५.१६)</span></span>
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_B03
+| id       = MVK_C01_B03
-| text =
+| text     = उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥(भ.गी.१५.१७)
-<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id">उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।
- यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥(भ.गी.१५.१७)</span></span>
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_B04
+| id       = MVK_C01_B04
-| text =
+| text     = यस्माद् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥(भ.गी.१५.१८)
-<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id">यस्माद् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।
- अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥(भ.गी.१५.१८)</span></span>
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_B05
+| id       = MVK_C01_B05
-| text =
+| text     = यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥(भ.गी.१५.१९)
-<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id">यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।
- स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥(भ.गी.१५.१९)</span></span>
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_B06
+| id       = MVK_C01_B06
-| text =
+| text     = इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ । एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत ॥(भ.गी.१५.२०)
-<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id">इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ ।
- एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत ॥(भ.गी.१५.२०)</span></span>
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_B07
+| id       = MVK_C01_B07
-| text =
+| text     = ‘इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यश्च परं मनः । मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः ॥’(कठ.१.३.१०)
-<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishat-id">‘इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यश्च परं मनः ।
- मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः ॥’(कठ.१.३.१०)</span></span>
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_B08
+| id       = MVK_C01_B08
-| text =
+| text     = ‘महतः परमव्यक्तम् अव्यक्तात् पुरुषः परः । पुरुषान्न परं किञ्चित् सा काष्ठा सा परा गतिः ॥’(कठ.१.३.१०)
-<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishat-id">‘महतः परमव्यक्तम् अव्यक्तात् पुरुषः परः ।
- पुरुषान्न परं किञ्चित् सा काष्ठा सा परा गतिः ॥’(कठ.१.३.१०)</span></span>
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_B09
+| id       = MVK_C01_B09
-| text =
+| text     = ‘भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’(ब्र.सू.३.३.५९) । इति विष्णोः पुरुषोत्तमत्वमेव सर्वशास्त्रार्थत्वेन भगवता श्रुत्या चाभिहितम् ।
-<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id">‘भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’(ब्र.सू.३.३.५९)</span></span> । इति विष्णोः पुरुषोत्तमत्वमेव सर्वशास्त्रार्थत्वेन भगवता श्रुत्या चाभिहितम् ।
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_B10
+| id       = MVK_C01_B10
-| text =
+| text     = इति सर्वज्ञमुनिना मायावादतमोऽखलिम् । निरस्तं तत्त्ववादेन सतां संशयनुत्तये ॥
-इति सर्वज्ञमुनिना मायावादतमोऽखलिम् ।
- निरस्तं तत्त्ववादेन सतां संशयनुत्तये ॥
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_B11
+| id       = MVK_C01_B11
-| text =
+| text     = नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति । एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम् ॥(म.भा.१.१.३४)
-<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति । एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम् ॥(म.भा.१.१.३४)</span></span>
 }}
-{{Bhashyam
+<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं मायावादखण्डनम् ॥</div>
-| verse_id = MVK_C01
-| id = MVK_C01_author_note
-| text =
-इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं मायावादखण्डनम् ॥
-| extra_class = gr-author-note
-}}
 [[Category:Sanskrit Documents]]
 [[Category:Mayavadakhandanam]]