Mahabharatatatparyanirnaya: Difference between revisions

Line 12:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नारायणाय परिपूर्णगुणार्णवाय विश्वोदयस्थितिलयोन्नियति प्रदाय।

| verse_lines = नारायणाय परिपूर्णगुणार्णवाय विश्वोदयस्थितिलयोन्नियति प्रदाय।;ज्ञानप्रदाय विबुधासुरसौख्यदुःखसत्कारणाय वितताय नमो नमस्ते ॥ १॥

| verse_line2 = ज्ञानप्रदाय विबुधासुरसौख्यदुःखसत्कारणाय वितताय नमो नमस्ते ॥ १॥

}}

Line 21:

Line 22:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसीदुदारगुणवारिधिरप्रमेयो नारायणः परतमः परमात् स एकः।

| verse_lines = आसीदुदारगुणवारिधिरप्रमेयो नारायणः परतमः परमात् स एकः।;संशान्तसंविदखिलं जठरे निधाय लक्ष्मीभुजान्तरगतः स्वरतोऽपि चाग्रे ॥ २॥

| verse_line2 = संशान्तसंविदखिलं जठरे निधाय लक्ष्मीभुजान्तरगतः स्वरतोऽपि चाग्रे ॥ २॥

}}

Line 30:

Line 32:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्योदरस्थजगतः सदमन्दसान्द्रस्वानन्दतुष्टवपुषोऽपि रमारमस्य।

| verse_lines = तस्योदरस्थजगतः सदमन्दसान्द्रस्वानन्दतुष्टवपुषोऽपि रमारमस्य।;भूत्यै निजाश्रितजनस्य हि सृज्यसृष्टावीक्षा बभूव परनामनिमेषकान्ते ॥ ३॥

| verse_line2 = भूत्यै निजाश्रितजनस्य हि सृज्यसृष्टावीक्षा बभूव परनामनिमेषकान्ते ॥ ३॥

}}

Line 39:

Line 42:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा स चेतनगणान् जठरे शयानान् आनन्दमात्रवपुषः सृतिविप्रमुक्तान्।

| verse_lines = दृष्ट्वा स चेतनगणान् जठरे शयानान् आनन्दमात्रवपुषः सृतिविप्रमुक्तान्।;ध्यानं गतान् सृतिगतांश्च सुषुप्तिसंस्थान् ब्रह्मादिकान् कलिपरान् मनुजांस्तथैक्षत् ॥ ४॥

| verse_line2 = ध्यानं गतान् सृतिगतांश्च सुषुप्तिसंस्थान् ब्रह्मादिकान् कलिपरान् मनुजांस्तथैक्षत् ॥ ४॥

}}

Line 48:

Line 52:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्रक्ष्ये हि चेतनगणान् सुखदुःखमध्यसम्प्राप्तये तनुभृतां विहृतिं ममेच्छन्।

| verse_lines = स्रक्ष्ये हि चेतनगणान् सुखदुःखमध्यसम्प्राप्तये तनुभृतां विहृतिं ममेच्छन्।;सोऽयं विहार इह मे तनुभृत् स्वभावसम्भूतये भवति भूतिकृदेव भूत्याः ॥ ५॥

| verse_line2 = सोऽयं विहार इह मे तनुभृत् स्वभावसम्भूतये भवति भूतिकृदेव भूत्याः ॥ ५॥

}}

Line 57:

Line 62:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्थं विचिन्त्य परमः स तु वासुदेवनामा बभूव निजमुक्तिपदप्रदाता।

| verse_lines = इत्थं विचिन्त्य परमः स तु वासुदेवनामा बभूव निजमुक्तिपदप्रदाता।;तस्याज्ञयैव नियताऽथ रमाऽपि रूपं बभ्रे द्वितीयमपि यत् प्रवदन्ति मायाम् ॥ ६॥

| verse_line2 = तस्याज्ञयैव नियताऽथ रमाऽपि रूपं बभ्रे द्वितीयमपि यत् प्रवदन्ति मायाम् ॥ ६॥

}}

Line 66:

Line 72:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सङ्कर्षणश्च स बभूव पुनः सुनित्यः संहारकारणवपुस्तदनुज्ञयैव।

| verse_lines = सङ्कर्षणश्च स बभूव पुनः सुनित्यः संहारकारणवपुस्तदनुज्ञयैव।;देवी जयेत्यनु बभूव स सृष्टिहेतोः प्रद्युम्नतामुपगतः कृतितां च देवी ॥ ७॥

| verse_line2 = देवी जयेत्यनु बभूव स सृष्टिहेतोः प्रद्युम्नतामुपगतः कृतितां च देवी ॥ ७॥

}}

Line 75:

Line 82:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्थित्यै पुनः स भगवाननिरुद्धनामा देवी च शान्तिरभवच्छरदां सहस्रम्।

| verse_lines = स्थित्यै पुनः स भगवाननिरुद्धनामा देवी च शान्तिरभवच्छरदां सहस्रम्।;स्थित्वा स्वमूर्तिभिरमूभिरचिन्त्यशक्तिः प्रद्युम्नरूपक इमांश्चरमात्मनेऽदात् ॥ ८॥

| verse_line2 = स्थित्वा स्वमूर्तिभिरमूभिरचिन्त्यशक्तिः प्रद्युम्नरूपक इमांश्चरमात्मनेऽदात् ॥ ८॥

}}

Line 84:

Line 92:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निर्देहकान् स भगवाननिरुद्धनामा जीवान् स्वकर्मसहितान् उदरे निवेश्य ।

| verse_lines = निर्देहकान् स भगवाननिरुद्धनामा जीवान् स्वकर्मसहितान् उदरे निवेश्य ।;चक्रेऽथ देहसहितान् क्रमशः स्वयम्भुप्राणात्मशेषगरुडेशमुखान् समग्रान् ॥ ९॥

| verse_line2 = चक्रेऽथ देहसहितान् क्रमशः स्वयम्भुप्राणात्मशेषगरुडेशमुखान् समग्रान् ॥ ९॥

}}

Line 93:

Line 102:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पञ्चात्मकः स भगवान् द्विषडात्मकोऽभूत् पञ्चद्वयी शतसहस्रपरोऽमितश्च।

| verse_lines = पञ्चात्मकः स भगवान् द्विषडात्मकोऽभूत् पञ्चद्वयी शतसहस्रपरोऽमितश्च।;एकः समोऽप्यखिलदोषसमुज्झितोऽपि सर्वत्र पूर्णगुणकोऽपि बहूपमोऽभूत् ॥ १०॥

| verse_line2 = एकः समोऽप्यखिलदोषसमुज्झितोऽपि सर्वत्र पूर्णगुणकोऽपि बहूपमोऽभूत् ॥ १०॥

}}

Line 102:

Line 112:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निर्दोषपूर्णगुणविग्रह आत्मतन्त्रो निश्चेतनात्मकशरीरगुणैश्च हीनः।

| verse_lines = निर्दोषपूर्णगुणविग्रह आत्मतन्त्रो निश्चेतनात्मकशरीरगुणैश्च हीनः।;आनन्दमात्रकरपादमुखोदरादिः सर्वत्र च स्वगतभेदविवर्जितात्मा ॥ ११॥

| verse_line2 = आनन्दमात्रकरपादमुखोदरादिः सर्वत्र च स्वगतभेदविवर्जितात्मा ॥ ११॥

}}

Line 111:

Line 122:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कालाच्च देशगुणतोऽस्य न चाऽदिरन्तो वृद्धिक्षयौ न तु परस्य सदातनस्य।

| verse_lines = कालाच्च देशगुणतोऽस्य न चाऽदिरन्तो वृद्धिक्षयौ न तु परस्य सदातनस्य।;नैतादृशः क्‍व च बभूव न चैव भाव्यो नास्त्युत्तरः किमु परात् परमस्य विष्णोः ॥ १२॥

| verse_line2 = नैतादृशः क्‍व च बभूव न चैव भाव्यो नास्त्युत्तरः किमु परात् परमस्य विष्णोः ॥ १२॥

}}

Line 120:

Line 132:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वज्ञ ईश्वरतमः स च सर्वशक्तिः पूर्णाव्ययात्मबलचित्-सुखवीर्यसारः।

| verse_lines = सर्वज्ञ ईश्वरतमः स च सर्वशक्तिः पूर्णाव्ययात्मबलचित्-सुखवीर्यसारः।;यस्याऽज्ञया रहितमिन्दिरया समेतं ब्रह्मेशपूर्वकमिदं न तु कस्य चेशम् ॥ १३॥

| verse_line2 = यस्याऽज्ञया रहितमिन्दिरया समेतं ब्रह्मेशपूर्वकमिदं न तु कस्य चेशम् ॥ १३॥

}}

Line 129:

Line 142:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आभासकोऽस्य पवनः पवनस्य रुद्रः शेषात्मको गरुड एव च शक्रकामौ।

| verse_lines = आभासकोऽस्य पवनः पवनस्य रुद्रः शेषात्मको गरुड एव च शक्रकामौ।;वीन्द्रेशयोस्तदपरे त्वनयोश्च तेषां ऋष्यादयः क्रमश ऊनगुणाः शतांशाः ॥ १४॥

| verse_line2 = वीन्द्रेशयोस्तदपरे त्वनयोश्च तेषां ऋष्यादयः क्रमश ऊनगुणाः शतांशाः ॥ १४॥

}}

Line 138:

Line 152:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आभासका त्वथ रमाऽस्य मरुत्स्वरूपाच्छ्रेष्ठाऽप्यजात् तदनु गीः शिवतो वरिष्ठा।

| verse_lines = आभासका त्वथ रमाऽस्य मरुत्स्वरूपाच्छ्रेष्ठाऽप्यजात् तदनु गीः शिवतो वरिष्ठा।;तस्या उमा विपतिनी च गिरस्तयोऽस्तु शच्यादिकाः क्रमश एव यथा पुमांसः ॥ १५॥

| verse_line2 = तस्या उमा विपतिनी च गिरस्तयोऽस्तु शच्यादिकाः क्रमश एव यथा पुमांसः ॥ १५॥

}}

Line 147:

Line 162:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताभ्यश्च ते शतगुणैर्दशतो वरिष्ठाः पञ्चोत्तरैरपि यथाक्रमतः श्रुतिस्थाः।

| verse_lines = ताभ्यश्च ते शतगुणैर्दशतो वरिष्ठाः पञ्चोत्तरैरपि यथाक्रमतः श्रुतिस्थाः।;शब्दो बहुत्ववचनः शतमित्यतश्च श्रुत्यन्तरेषु बहुधोक्तिविरुद्धता न ॥ १६॥

| verse_line2 = शब्दो बहुत्ववचनः शतमित्यतश्च श्रुत्यन्तरेषु बहुधोक्तिविरुद्धता न ॥ १६॥

}}

Line 156:

Line 172:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां स्वरूपमिदमेव यतोऽथ मुक्तावप्येवमेव सततोच्चविनीचरूपाः।

| verse_lines = तेषां स्वरूपमिदमेव यतोऽथ मुक्तावप्येवमेव सततोच्चविनीचरूपाः।;शब्दः शतं दशसहस्रमिति स्म यस्मात् तस्मान्न हीनवचनोऽथ ततोऽग्र्यरूपाः ॥ १७॥

| verse_line2 = शब्दः शतं दशसहस्रमिति स्म यस्मात् तस्मान्न हीनवचनोऽथ ततोऽग्र्यरूपाः ॥ १७॥

}}

Line 165:

Line 182:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं नरोत्तमपरास्तु विमुक्तियोग्या अन्ये च संसृतिपरा असुरास्तमोगाः।

| verse_lines = एवं नरोत्तमपरास्तु विमुक्तियोग्या अन्ये च संसृतिपरा असुरास्तमोगाः।;एवं सदैव नियमः क्‍वचिदन्यथा न यावन्न पूर्तिरुत संसृतिगाः समस्ताः ॥ १८॥

| verse_line2 = एवं सदैव नियमः क्‍वचिदन्यथा न यावन्न पूर्तिरुत संसृतिगाः समस्ताः ॥ १८॥

}}

Line 174:

Line 192:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्तिश्च नैव नियमाद् भविता हि यस्मात् तस्मात् समाप्तिमपि यान्ति न जीवसङ्घाः।

| verse_lines = पूर्तिश्च नैव नियमाद् भविता हि यस्मात् तस्मात् समाप्तिमपि यान्ति न जीवसङ्घाः।;आनन्त्यमेव गणशोऽस्ति यतो हि तेषां इत्थं ततः सकलकालगता प्रवृत्तिः ॥ १९॥

| verse_line2 = आनन्त्यमेव गणशोऽस्ति यतो हि तेषां इत्थं ततः सकलकालगता प्रवृत्तिः ॥ १९॥

}}

Line 183:

Line 202:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतैः सुरादिभिरतिप्रतिभादियुक्तैर्युक्तैः सहैव सततं प्रविचिन्तयद्भिः।

| verse_lines = एतैः सुरादिभिरतिप्रतिभादियुक्तैर्युक्तैः सहैव सततं प्रविचिन्तयद्भिः।;पूर्तेरचिन्त्यमहिमः परमः परात्मा नारायणोऽस्य गुणविस्तृतिरन्यगा क्‍व ॥ २०॥

| verse_line2 = पूर्तेरचिन्त्यमहिमः परमः परात्मा नारायणोऽस्य गुणविस्तृतिरन्यगा क्‍व ॥ २०॥

}}

Line 192:

Line 212:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साम्यं न चास्य परमस्य च केन चाऽप्यं मुक्तेन च क्‍वचिदतस्त्वभिदा कुतोऽस्य।

| verse_lines = साम्यं न चास्य परमस्य च केन चाऽप्यं मुक्तेन च क्‍वचिदतस्त्वभिदा कुतोऽस्य।;प्राप्येत चेतनगणैः सततास्वतन्त्रैः नित्यस्वतन्त्रवपुषः परमात् परस्य ॥ २१॥

| verse_line2 = प्राप्येत चेतनगणैः सततास्वतन्त्रैः नित्यस्वतन्त्रवपुषः परमात् परस्य ॥ २१॥

}}

Line 201:

Line 222:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अर्थोऽयमेव निखिलैरपि वेदवाक्यै रामायणैः सहितभारतपञ्चरात्रैः।

| verse_lines = अर्थोऽयमेव निखिलैरपि वेदवाक्यै रामायणैः सहितभारतपञ्चरात्रैः।;अन्यैश्च शास्त्रवचनैः सहतत्त्वसूत्रैः निर्णीयते सहृदयं हरिणा सदैव ॥ २२॥

| verse_line2 = अन्यैश्च शास्त्रवचनैः सहतत्त्वसूत्रैः निर्णीयते सहृदयं हरिणा सदैव ॥ २२॥

}}

Line 210:

Line 232:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नारायणस्य न समः पुरुषोत्तमोऽहं

| verse_lines = नारायणस्य न समः पुरुषोत्तमोऽहं;जीवाक्षरे ह्यतिगतोऽस्मि ततो ‘ऽन्यदार्तम्’ (बृ.उ. ५.५.१) ।;‘मुक्तोऽपसृप्य’ (ब्र.सू. १.३.२) इह नास्ति कुतश्च कश्चित्;‘नानेव’ (क.उ. २.१.११) धर्मपृथगात्मदृगेत्यधो हि॥ २३॥

| verse_line2 = जीवाक्षरे ह्यतिगतोऽस्मि ततो ‘ऽन्यदार्तम्’ (बृ.उ. ५.५.१) ।

}}

Line 219:

Line 242:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘आभास एव’ (ब्र.सू. २.३.५०) पृथगीशत एष जीवो

| verse_lines = ‘आभास एव’ (ब्र.सू. २.३.५०) पृथगीशत एष जीवो;मुक्तस्य नास्ति जगतो विषये तु शक्तिः।;मात्रापरोऽसि न तु तेऽश्नुवते महित्वं;‘षाड्गुण्यविग्रह’ ‘सुपूर्णगुणैकदेहः’॥ २४॥

| verse_line2 = मुक्तस्य नास्ति जगतो विषये तु शक्तिः।

}}

Line 228:

Line 252:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘माहात्म्यदेह’ ‘सृतिमुक्तिगते’ ‘शिवश्च

| verse_lines = ‘माहात्म्यदेह’ ‘सृतिमुक्तिगते’ ‘शिवश्च;ब्रह्मा च तद्गुणगतौ न कथञ्चनेशौ’ ।;‘न श्रीः कुतस्तदपरे’‘ऽस्य सुखस्य मात्राम्;अश्नन्ति मुक्तसुगणाश्च शतावरेण’ ॥ २५॥

| verse_line2 = ब्रह्मा च तद्गुणगतौ न कथञ्चनेशौ’ ।

}}

Line 237:

Line 262:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘आभासकाभासपरावभासरूपाण्यजस्राणि च चेतनानाम् ।

| verse_lines = ‘आभासकाभासपरावभासरूपाण्यजस्राणि च चेतनानाम् ।;विष्णोः सदैवाति वशात् कदापि गच्छन्ति केशादिगणा न मुक्तौ’ ॥ २६॥

| verse_line2 = विष्णोः सदैवाति वशात् कदापि गच्छन्ति केशादिगणा न मुक्तौ’ ॥ २६॥

}}

Line 246:

Line 272:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘यस्मिन् परेऽन्येऽप्यजजीवकोशा’

| verse_lines = ‘यस्मिन् परेऽन्येऽप्यजजीवकोशा’;‘नाहं परायुर्न मरीचिमुख्याः’ ।;‘जानन्ति यद्गुणगणान् न रमादयोऽपि;नित्यस्वतन्त्र उत कोऽस्ति तदन्य ईशः’ ॥ २७॥

| verse_line2 = ‘नाहं परायुर्न मरीचिमुख्याः’ ।

}}

Line 255:

Line 282:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘नैवैक एव पुरुषः पुरुषोत्तमोऽसौ

| verse_lines = ‘नैवैक एव पुरुषः पुरुषोत्तमोऽसौ;एकः कुतः स पुरुषो’ ‘यत एव जात्या ।;अर्थात् श्रुतेश्च गुणतो निजरूपतश्च;नित्यान्य एव कथमस्मि स इत्यपि स्यात्’ ॥ २८॥

| verse_line2 = एकः कुतः स पुरुषो’ ‘यत एव जात्या ।

}}

Line 264:

Line 292:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘सर्वोत्तमो हरिरिदं तु तदाज्ञयैव

| verse_lines = ‘सर्वोत्तमो हरिरिदं तु तदाज्ञयैव;चेत्तुं क्षमं स तु हरिः परमस्वतन्त्रः ।;पूर्णाव्ययागणितनित्यगुणार्णवोऽसौ’;इत्येव वेदवचनानि परोक्तयश्च ॥ २९॥

| verse_line2 = चेत्तुं क्षमं स तु हरिः परमस्वतन्त्रः ।

}}

Line 273:

Line 302:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘ऋगादयश्च चत्वारः पञ्चरात्रं च भारतम्।

| verse_lines = ‘ऋगादयश्च चत्वारः पञ्चरात्रं च भारतम्।;मूलरामायणं ब्रह्मसूत्रं मानं स्वतः स्मृतम् ’॥ ३०॥

| verse_line2 = मूलरामायणं ब्रह्मसूत्रं मानं स्वतः स्मृतम् ’॥ ३०॥

}}

Line 282:

Line 312:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अविरुद्धं च यत्त्वस्य प्रमाणं तच्च नान्यथा।

| verse_lines = अविरुद्धं च यत्त्वस्य प्रमाणं तच्च नान्यथा।;एतद्विरुद्धं यत्तु स्यान्न तन्मानं कथञ्चन ॥ ३१॥

| verse_line2 = एतद्विरुद्धं यत्तु स्यान्न तन्मानं कथञ्चन ॥ ३१॥

}}

Line 291:

Line 322:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वैष्णवानि पुराणानि पञ्चरात्रात्मकत्वतः।

| verse_lines = वैष्णवानि पुराणानि पञ्चरात्रात्मकत्वतः।;प्रमाणान्येव मन्वाद्याः स्मृतयोऽप्यनुकूलतः ॥ ३२॥

| verse_line2 = प्रमाणान्येव मन्वाद्याः स्मृतयोऽप्यनुकूलतः ॥ ३२॥

}}

Line 300:

Line 332:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतेषु विष्णोराधिक्यमुच्यतेऽन्यस्य न क्‍वचित्।

| verse_lines = एतेषु विष्णोराधिक्यमुच्यतेऽन्यस्य न क्‍वचित्।;अतस्तदेव मन्तव्यं नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ३३॥

| verse_line2 = अतस्तदेव मन्तव्यं नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ३३॥

}}

Line 309:

Line 342:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मोहार्थान्यन्यशास्त्राणि कृतान्येवाऽज्ञया हरेः।

| verse_lines = मोहार्थान्यन्यशास्त्राणि कृतान्येवाऽज्ञया हरेः।;अतस्तेषूक्तमग्राह्यम् असुराणां तमोगतेः ॥ ३४॥

| verse_line2 = अतस्तेषूक्तमग्राह्यम् असुराणां तमोगतेः ॥ ३४॥

}}

Line 318:

Line 352:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यस्मात् कृतानि तानीह विष्णुनोक्तैः शिवादिभिः।

| verse_lines = यस्मात् कृतानि तानीह विष्णुनोक्तैः शिवादिभिः।;एषां यन्न विरोधि स्यात् तत्रोक्तं तन्न वार्यते ॥ ३५॥

| verse_line2 = एषां यन्न विरोधि स्यात् तत्रोक्तं तन्न वार्यते ॥ ३५॥

}}

Line 327:

Line 362:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्ण्वाधिक्यविरोधीनि यानि वेदवचांस्यपि।

| verse_lines = विष्ण्वाधिक्यविरोधीनि यानि वेदवचांस्यपि।;तानि योज्यान्यानुकूल्याद् विष्ण्वाधिक्यस्य सर्वशः ॥ ३६॥

| verse_line2 = तानि योज्यान्यानुकूल्याद् विष्ण्वाधिक्यस्य सर्वशः ॥ ३६॥

}}

Line 336:

Line 372:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवतारेषु यत् किञ्चिद् दर्शयेन्नरवद्धरिः।

| verse_lines = अवतारेषु यत् किञ्चिद् दर्शयेन्नरवद्धरिः।;तच्चासुराणां मोहाय दोषा विष्णोर्नहि क्‍वचित् ॥ ३७॥

| verse_line2 = तच्चासुराणां मोहाय दोषा विष्णोर्नहि क्‍वचित् ॥ ३७॥

}}

Line 345:

Line 382:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अज्ञत्वं पारवश्यं वा (छे)वेधभेदादिकं तथा।

| verse_lines = अज्ञत्वं पारवश्यं वा (छे)वेधभेदादिकं तथा।;तथा प्राकृतदेहत्वं देहत्यागादिकं तथा ॥ ३८॥

| verse_line2 = तथा प्राकृतदेहत्वं देहत्यागादिकं तथा ॥ ३८॥

}}

Line 354:

Line 392:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनीशत्वं च दुःखित्वं साम्यमन्यैश्च हीनताम्।

| verse_lines = अनीशत्वं च दुःखित्वं साम्यमन्यैश्च हीनताम्।;प्रदर्शयति मोहाय दैत्यादीनां हरिः स्वयम् ॥ ३९॥

| verse_line2 = प्रदर्शयति मोहाय दैत्यादीनां हरिः स्वयम् ॥ ३९॥

}}

Line 363:

Line 402:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न तस्य कश्चिद् दोषोऽस्ति पूर्णाखिलगुणो ह्यसौ।

| verse_lines = न तस्य कश्चिद् दोषोऽस्ति पूर्णाखिलगुणो ह्यसौ।;सर्वदेहस्थरूपेषु प्रादुर्भावेषु चेश्वरः ॥ ४०॥

| verse_line2 = सर्वदेहस्थरूपेषु प्रादुर्भावेषु चेश्वरः ॥ ४०॥

}}

Line 372:

Line 412:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्माद्यभेदः साम्यं वा कुतस्तस्य महात्मनः।

| verse_lines = ब्रह्माद्यभेदः साम्यं वा कुतस्तस्य महात्मनः।;यदेवं वाचकं शास्त्रं तद्धि शास्त्रं परं मतम् ॥ ४१॥

| verse_line2 = यदेवं वाचकं शास्त्रं तद्धि शास्त्रं परं मतम् ॥ ४१॥

}}

Line 381:

Line 422:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निर्णयायैव यत् प्रोक्तं ब्रह्मसूत्रं तु विष्णुना।

| verse_lines = निर्णयायैव यत् प्रोक्तं ब्रह्मसूत्रं तु विष्णुना।;व्यासरूपेण तद् ग्राह्यं तत्रोक्ताः सर्वनिर्णयाः ॥ ४२॥

| verse_line2 = व्यासरूपेण तद् ग्राह्यं तत्रोक्ताः सर्वनिर्णयाः ॥ ४२॥

}}

Line 390:

Line 432:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथार्थवचनानां च मोहार्थानां च संशयम्।

| verse_lines = यथार्थवचनानां च मोहार्थानां च संशयम्।;अपनेतुं हि भगवान् ब्रह्मसूत्रमचीक्लृपत् ॥ ४३॥

| verse_line2 = अपनेतुं हि भगवान् ब्रह्मसूत्रमचीक्लृपत् ॥ ४३॥

}}

Line 399:

Line 442:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मात् सूत्रार्थमागृह्य कर्तव्यः सर्वनिर्णयः।

| verse_lines = तस्मात् सूत्रार्थमागृह्य कर्तव्यः सर्वनिर्णयः।;सर्वदोषविहीनत्वं गुणैः सर्वैरुदीर्णता ॥ ४४॥

| verse_line2 = सर्वदोषविहीनत्वं गुणैः सर्वैरुदीर्णता ॥ ४४॥

}}

Line 408:

Line 452:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभेदः सर्वरूपेषु जीवभेदः सदैव च।

| verse_lines = अभेदः सर्वरूपेषु जीवभेदः सदैव च।;विष्णोरुक्तानि सूत्रेषु सर्ववेदेड्यता तथा ॥ ४५॥

| verse_line2 = विष्णोरुक्तानि सूत्रेषु सर्ववेदेड्यता तथा ॥ ४५॥

}}

Line 417:

Line 462:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तारतम्यं च मुक्तानां विमुक्तिर्विद्यया तथा।

| verse_lines = तारतम्यं च मुक्तानां विमुक्तिर्विद्यया तथा।;तस्मादेतद्विरुद्धं यन्मोहाय तदुदाहृतम् ॥ ४६॥

| verse_line2 = तस्मादेतद्विरुद्धं यन्मोहाय तदुदाहृतम् ॥ ४६॥

}}

Line 426:

Line 472:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद् ‘ये ये गुणा विष्णोर्ग्राह्यास्ते सर्व एव तु’।

| verse_lines = तस्माद् ‘ये ये गुणा विष्णोर्ग्राह्यास्ते सर्व एव तु’।;इत्याद्युक्तं भगवता भविष्यत्पर्वणि स्फुटम् ॥ ४७॥

| verse_line2 = इत्याद्युक्तं भगवता भविष्यत्पर्वणि स्फुटम् ॥ ४७॥

}}

Line 435:

Line 482:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति।

| verse_lines = ‘एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति।;त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥ ४८॥

| verse_line2 = त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥ ४८॥

}}

Line 444:

Line 492:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतत्थ्यानि वितत्थ्यानि दर्शयस्व महाभुज।

| verse_lines = अतत्थ्यानि वितत्थ्यानि दर्शयस्व महाभुज।;प्रकाशं कुरु चाऽत्मानम् अप्रकाशं च मां कुरु’ ॥ ४९॥

| verse_line2 = प्रकाशं कुरु चाऽत्मानम् अप्रकाशं च मां कुरु’ ॥ ४९॥

}}

Line 453:

Line 502:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति वाराहवचनं ब्रह्माण्डोक्तं तथाऽपरम् ।

| verse_lines = इति वाराहवचनं ब्रह्माण्डोक्तं तथाऽपरम् ।;‘अमोहाय गुणा विष्णोराकारश्चिच्छरीरता ॥ ५०॥

| verse_line2 = ‘अमोहाय गुणा विष्णोराकारश्चिच्छरीरता ॥ ५०॥

}}

Line 462:

Line 512:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निर्दोषत्वं तारतम्यं मुक्तानामपि चोच्यते ।

| verse_lines = निर्दोषत्वं तारतम्यं मुक्तानामपि चोच्यते ।;एतद्विरुद्धं यत् सर्वं तन्मोहायेति निर्णयः’ ॥ ५१॥

| verse_line2 = एतद्विरुद्धं यत् सर्वं तन्मोहायेति निर्णयः’ ॥ ५१॥

}}

Line 471:

Line 522:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्कान्देऽप्युक्तं शिवेनैव षण्मुखायैव सादरम् ।

| verse_lines = स्कान्देऽप्युक्तं शिवेनैव षण्मुखायैव सादरम् ।;शिवशास्त्रेऽपि तद् ग्राह्यं भगवच्छास्त्रयोगि यत् ॥ ५२॥

| verse_line2 = शिवशास्त्रेऽपि तद् ग्राह्यं भगवच्छास्त्रयोगि यत् ॥ ५२॥

}}

Line 480:

Line 532:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘परमो विष्णुरेवैकस्तज्ज्ञानं मोक्षसाधनम् ।

| verse_lines = ‘परमो विष्णुरेवैकस्तज्ज्ञानं मोक्षसाधनम् ।;शास्त्राणां निर्णयस्त्वेष तदन्यन्मोहनाय हि ॥ ५३॥

| verse_line2 = शास्त्राणां निर्णयस्त्वेष तदन्यन्मोहनाय हि ॥ ५३॥

}}

Line 489:

Line 542:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानं विना तु या मुक्तिः साम्यं च मम विष्णुना ।

| verse_lines = ज्ञानं विना तु या मुक्तिः साम्यं च मम विष्णुना ।;तीर्थाऽदिमात्रतो ज्ञानं ममाऽधिक्यं च विष्णुतः ॥ ५४॥

| verse_line2 = तीर्थाऽदिमात्रतो ज्ञानं ममाऽधिक्यं च विष्णुतः ॥ ५४॥

}}

Line 498:

Line 552:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभेदश्चास्मदादीनां मुक्तानां हरिणा तथा ।

| verse_lines = अभेदश्चास्मदादीनां मुक्तानां हरिणा तथा ।;इत्यादि सर्वं मोहाय कथ्यते पुत्र नान्यथा’ ॥ ५५॥

| verse_line2 = इत्यादि सर्वं मोहाय कथ्यते पुत्र नान्यथा’ ॥ ५५॥

}}

Line 507:

Line 562:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्तं (पा)पद्मपुराणे च शैव एव शिवेन तु ।

| verse_lines = उक्तं (पा)पद्मपुराणे च शैव एव शिवेन तु ।;यदुक्तं हरिणा पूर्वं उमायै प्राह तद्धरः ॥ ५६॥

| verse_line2 = यदुक्तं हरिणा पूर्वं उमायै प्राह तद्धरः ॥ ५६॥

}}

Line 516:

Line 572:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘त्वामाराध्य तथा शम्भो ग्रहीष्यामि वरं सदा ।

| verse_lines = ‘त्वामाराध्य तथा शम्भो ग्रहीष्यामि वरं सदा ।;द्वापराऽदौ युगे भूत्वा कलया मानुषाऽदिषु ॥ ५७॥

| verse_line2 = द्वापराऽदौ युगे भूत्वा कलया मानुषाऽदिषु ॥ ५७॥

}}

Line 525:

Line 582:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वाऽगमैः कल्पितैस्त्वं च जनान् मद्विमुखान् कुरु ।

| verse_lines = स्वाऽगमैः कल्पितैस्त्वं च जनान् मद्विमुखान् कुरु ।;मां च गोपाय येन स्यात् सृष्टिरेषोत्तराधरा’(पद्म पु. ६.७१.१०६-१०७) ॥ ५८॥

| verse_line2 = मां च गोपाय येन स्यात् सृष्टिरेषोत्तराधरा’(पद्म पु. ६.७१.१०६-१०७) ॥ ५८॥

}}

Line 534:

Line 592:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न च वैष्णवशास्त्रेषु वेदेष्वपि हरेः परः ।

| verse_lines = न च वैष्णवशास्त्रेषु वेदेष्वपि हरेः परः ।;क्‍वचिदुक्तोऽन्यशास्त्रेषु परमो विष्णुरीरितः ॥ ५९॥

| verse_line2 = क्‍वचिदुक्तोऽन्यशास्त्रेषु परमो विष्णुरीरितः ॥ ५९॥

}}

Line 543:

Line 602:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निर्दोषत्वाच्च वेदानां वेदोक्तं ग्राह्यमेव हि ।

| verse_lines = निर्दोषत्वाच्च वेदानां वेदोक्तं ग्राह्यमेव हि ।;वेदेषु च परो विष्णुः सर्वस्मादुच्यते सदा ॥ ६०॥

| verse_line2 = वेदेषु च परो विष्णुः सर्वस्मादुच्यते सदा ॥ ६०॥

}}

Line 552:

Line 612:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः ।

| verse_lines = ‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः ।;विदे हि रुद्रो रुद्रियम् महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत्’(ऋग्वेद ७.४०.५) ॥ ६१॥

| verse_line2 = विदे हि रुद्रो रुद्रियम् महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत्’(ऋग्वेद ७.४०.५) ॥ ६१॥

}}

Line 561:

Line 622:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानं मृगं न भीममुपहत्नुमुग्रम्’ ।

| verse_lines = ‘स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानं मृगं न भीममुपहत्नुमुग्रम्’ ।;‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’ ॥ ६२॥

| verse_line2 = ‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’ ॥ ६२॥

}}

Line 570:

Line 632:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ।

| verse_lines = ‘एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ।;‘वासुदेवो वा इदमग्र आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ॥ ६३॥

| verse_line2 = ‘वासुदेवो वा इदमग्र आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ॥ ६३॥

}}

Line 579:

Line 642:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् ।

| verse_lines = ‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् ।;तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति’(मु. उ.५.३(३.१.३)) ॥ ६४॥

| verse_line2 = तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति’(मु. उ.५.३(३.१.३)) ॥ ६४॥

}}

Line 588:

Line 652:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘यो वेद निहितं गुहायां परमे व्योमन् ।

| verse_lines = ‘यो वेद निहितं गुहायां परमे व्योमन् ।;सोऽश्नुते सर्वान् कामान्त्सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(तै. उ.२.१) ॥ ६५॥

| verse_line2 = सोऽश्नुते सर्वान् कामान्त्सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(तै. उ.२.१) ॥ ६५॥

}}

Line 597:

Line 662:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘प्र घा न्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ ।

| verse_lines = ‘प्र घा न्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ ।;‘सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः’(ऋग्वेद २.१५.१, ४.१७.५) ॥ ६६॥

| verse_line2 = ‘सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः’(ऋग्वेद २.१५.१, ४.१७.५) ॥ ६६॥

}}

Line 606:

Line 672:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘यच्चिकेत सत्यमिइत् तन्न मोघं वसु स्पार्हम् उत जेतोत दाता’ ।

| verse_lines = ‘यच्चिकेत सत्यमिइत् तन्न मोघं वसु स्पार्हम् उत जेतोत दाता’ ।;‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये’(ऋ.१०.५५.६, ८.३.४) ॥ ६७॥

| verse_line2 = ‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये’(ऋ.१०.५५.६, ८.३.४) ॥ ६७॥

}}

Line 615:

Line 682:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘सत्या विष्णोर्गुणाः सर्वे सत्या जीवेशयोर्भिदा ।

| verse_lines = ‘सत्या विष्णोर्गुणाः सर्वे सत्या जीवेशयोर्भिदा ।;सत्यो मिथो जीवभेदः सत्यं च जगदीदृशम् ॥ ६८॥

| verse_line2 = सत्यो मिथो जीवभेदः सत्यं च जगदीदृशम् ॥ ६८॥

}}

Line 624:

Line 692:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = असत्यः स्वगतो भेदो विष्णोर्नान्यदसत्यकम् ।

| verse_lines = असत्यः स्वगतो भेदो विष्णोर्नान्यदसत्यकम् ।;जगत्प्रवाहः सत्योऽयं पञ्चभेदसमन्वितः ॥ ६९॥

| verse_line2 = जगत्प्रवाहः सत्योऽयं पञ्चभेदसमन्वितः ॥ ६९॥

}}

Line 633:

Line 702:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जीवेशयोर्भिदा चैव जीवभेदः परस्परम् ।

| verse_lines = जीवेशयोर्भिदा चैव जीवभेदः परस्परम् ।;जडेशयोर्जडानां च जडजीवभिदा तथा ॥ ७०॥

| verse_line2 = जडेशयोर्जडानां च जडजीवभिदा तथा ॥ ७०॥

}}

Line 642:

Line 712:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पञ्चभेदा इमे नित्याः सर्वावस्थासु सर्वशः ।

| verse_lines = पञ्चभेदा इमे नित्याः सर्वावस्थासु सर्वशः ।;मुक्तानां च न हीयन्ते तारतम्यं च सर्वदा ॥ ७१॥

| verse_line2 = मुक्तानां च न हीयन्ते तारतम्यं च सर्वदा ॥ ७१॥

}}

Line 651:

Line 722:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षितिपा मनुष्यगन्धर्वा दैवाश्च पितरश्चिराः ।

| verse_lines = क्षितिपा मनुष्यगन्धर्वा दैवाश्च पितरश्चिराः ।;आजानजाः कर्मजाश्च देवा इन्द्रः पुरन्दरः ॥ ७२॥

| verse_line2 = आजानजाः कर्मजाश्च देवा इन्द्रः पुरन्दरः ॥ ७२॥

}}

Line 660:

Line 732:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रुद्रः सरस्वती वायुर्मुक्ताः शतगुणोत्तराः ।

| verse_lines = रुद्रः सरस्वती वायुर्मुक्ताः शतगुणोत्तराः ।;एको ब्रह्मा च वायुश्च वीन्द्रो रुद्रसमस्तथा ।;एको रुद्रस्तथा शेषो न कश्चिद्वायुना समः ॥ ७३॥

| verse_line2 = एको ब्रह्मा च वायुश्च वीन्द्रो रुद्रसमस्तथा ।

}}

Line 669:

Line 742:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुक्तेषु श्रीस्तथा वायोः सहस्रगुणिता गुणैः ।

| verse_lines = मुक्तेषु श्रीस्तथा वायोः सहस्रगुणिता गुणैः ।;ततोऽनन्तगुणो विष्णुर्न कश्चित् तत्समः सदा’ ॥ ७४॥

| verse_line2 = ततोऽनन्तगुणो विष्णुर्न कश्चित् तत्समः सदा’ ॥ ७४॥

}}

Line 678:

Line 752:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादि वेदवाक्यं विष्णोरुत्कर्षमेव वक्त्युच्चैः ।

| verse_lines = इत्यादि वेदवाक्यं विष्णोरुत्कर्षमेव वक्त्युच्चैः ।;तात्पर्यं महदत्रेत्युक्तं ‘यो माम्’ (भ.गी.१५.१९) इति स्वयं तेन ॥ ७५॥

| verse_line2 = तात्पर्यं महदत्रेत्युक्तं ‘यो माम्’ (भ.गी.१५.१९) इति स्वयं तेन ॥ ७५॥

}}

Line 687:

Line 762:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘भूम्नो ज्यायस्त्वम्’(‘भूम्नःक्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’ ब्र.सू.३.३.५९) इति ह्युक्तं सूत्रेषु निर्णयात् तेन ।

| verse_lines = ‘भूम्नो ज्यायस्त्वम्’(‘भूम्नःक्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’ ब्र.सू.३.३.५९) इति ह्युक्तं सूत्रेषु निर्णयात् तेन ।;तत्प्रीत्यैव च मोक्षः प्राप्यस्तेनैव नान्येन ॥ ७६॥

| verse_line2 = तत्प्रीत्यैव च मोक्षः प्राप्यस्तेनैव नान्येन ॥ ७६॥

}}

Line 696:

Line 772:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।

| verse_lines = ‘नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।;यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनुं(नू) स्वाम्’ (क.उ.१.२.२३; मु.उ.३.२.३) ॥ ७७॥

| verse_line2 = यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनुं(नू) स्वाम्’ (क.उ.१.२.२३; मु.उ.३.२.३) ॥ ७७॥

}}

Line 705:

Line 782:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘विष्णुर्हि दाता मोक्षस्य वायुश्च तदनुज्ञया ।

| verse_lines = ‘विष्णुर्हि दाता मोक्षस्य वायुश्च तदनुज्ञया ।;मोक्षो ज्ञानं च क्रमशो मुक्तिगो भोग एव च ॥ ७८॥

| verse_line2 = मोक्षो ज्ञानं च क्रमशो मुक्तिगो भोग एव च ॥ ७८॥

}}

Line 714:

Line 792:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्तरेषां प्रसादेन नीचानां नान्यथा भवेत् ।

| verse_lines = उत्तरेषां प्रसादेन नीचानां नान्यथा भवेत् ।;सर्वेषां च हरिर्नित्यं नियन्ता तद्वशाः परे ॥ ७९॥

| verse_line2 = सर्वेषां च हरिर्नित्यं नियन्ता तद्वशाः परे ॥ ७९॥

}}

Line 723:

Line 802:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तारतम्यं ततो ज्ञेयं सर्वोच्चत्वं हरेस्तथा ।

| verse_lines = तारतम्यं ततो ज्ञेयं सर्वोच्चत्वं हरेस्तथा ।;एतद्विना न कस्यापि विमुक्तिः स्यात् कथञ्चन ॥ ८०॥

| verse_line2 = एतद्विना न कस्यापि विमुक्तिः स्यात् कथञ्चन ॥ ८०॥

}}

Line 732:

Line 812:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पञ्चभेदांश्च विज्ञाय विष्णोः स्वाभेदमेव च ।

| verse_lines = पञ्चभेदांश्च विज्ञाय विष्णोः स्वाभेदमेव च ।;निर्दोषत्वं गुणोद्रेकं ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८१॥

| verse_line2 = निर्दोषत्वं गुणोद्रेकं ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८१॥

}}

Line 741:

Line 822:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवतारान् हरेर्ज्ञात्वा नावतारा हरेश्च ये ।

| verse_lines = अवतारान् हरेर्ज्ञात्वा नावतारा हरेश्च ये ।;तदावेशांस्तथा सम्यग् ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८२॥

| verse_line2 = तदावेशांस्तथा सम्यग् ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८२॥

}}

Line 750:

Line 832:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सृष्टिरक्षाऽहृतिज्ञाननियत्यज्ञानबन्धनान् ।

| verse_lines = सृष्टिरक्षाऽहृतिज्ञाननियत्यज्ञानबन्धनान् ।;मोक्षं च विष्णुतस्त्वेव ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८३॥

| verse_line2 = मोक्षं च विष्णुतस्त्वेव ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८३॥

}}

Line 759:

Line 842:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वेदांश्च पञ्चरात्राणि सेतिहासपुराणकान् ।

| verse_lines = वेदांश्च पञ्चरात्राणि सेतिहासपुराणकान् ।;ज्ञात्वा विष्णुपरानेव मुच्यते नान्यथा क्‍वचित् ॥ ८४॥

| verse_line2 = ज्ञात्वा विष्णुपरानेव मुच्यते नान्यथा क्‍वचित् ॥ ८४॥

}}

Line 768:

Line 852:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = माहात्म्यज्ञानपूर्वस्तु सुदृढः सर्वतोऽधिकः ।

| verse_lines = माहात्म्यज्ञानपूर्वस्तु सुदृढः सर्वतोऽधिकः ।;स्नेहो भक्तिरिति प्रोक्तः तया मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८५॥

| verse_line2 = स्नेहो भक्तिरिति प्रोक्तः तया मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८५॥

}}

Line 777:

Line 862:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्रिविधा जीवसङ्घास्तु देवमानुषदानवाः ।

| verse_lines = त्रिविधा जीवसङ्घास्तु देवमानुषदानवाः ।;तत्र देवा मुक्तियोग्या मानुषेषूत्तमास्तथा ॥ ८६॥

| verse_line2 = तत्र देवा मुक्तियोग्या मानुषेषूत्तमास्तथा ॥ ८६॥

}}

Line 786:

Line 872:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मध्यमा मानुषा ये तु सृतियोग्याः सदैव हि ।

| verse_lines = मध्यमा मानुषा ये तु सृतियोग्याः सदैव हि ।;अधमा निरयायैव दानवास्तु तमोलयाः ॥ ८७॥

| verse_line2 = अधमा निरयायैव दानवास्तु तमोलयाः ॥ ८७॥

}}

Line 795:

Line 882:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुक्तिर्नित्या तमश्चैव नाऽवृत्तिः पुनरेतयोः ।

| verse_lines = मुक्तिर्नित्या तमश्चैव नाऽवृत्तिः पुनरेतयोः ।;देवानां निरयो नास्ति तमश्चापि कथञ्चन ॥ ८८॥

| verse_line2 = देवानां निरयो नास्ति तमश्चापि कथञ्चन ॥ ८८॥

}}

Line 804:

Line 892:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नासुराणां तथा मुक्तिः कदाचित् केनचित् क्‍वचित् ।

| verse_lines = नासुराणां तथा मुक्तिः कदाचित् केनचित् क्‍वचित् ।;मानुषाणां मध्यमानां नैवैतद्द्वयमाप्यते ॥ ८९॥

| verse_line2 = मानुषाणां मध्यमानां नैवैतद्द्वयमाप्यते ॥ ८९॥

}}

Line 813:

Line 902:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = असुराणां तमःप्राप्तिस्तदा नियमतो भवेत् ।

| verse_lines = असुराणां तमःप्राप्तिस्तदा नियमतो भवेत् ।;यदा तु ज्ञानिसद्भावे नैव गृह्णन्ति तत्परम् ॥ ९०॥

| verse_line2 = यदा तु ज्ञानिसद्भावे नैव गृह्णन्ति तत्परम् ॥ ९०॥

}}

Line 822:

Line 912:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा मुक्तिश्च देवानां यदा प्रत्यक्षगो हरिः ।

| verse_lines = तदा मुक्तिश्च देवानां यदा प्रत्यक्षगो हरिः ।;स्वयोग्ययोपासनया तन्वा तद्योग्यया तथा ॥ ९१॥

| verse_line2 = स्वयोग्ययोपासनया तन्वा तद्योग्यया तथा ॥ ९१॥

}}

Line 831:

Line 922:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वैर्गुणैर्ब्रह्मणा तु समुपास्यो हरिः सदा ।

| verse_lines = सर्वैर्गुणैर्ब्रह्मणा तु समुपास्यो हरिः सदा ।;आनन्दो ज्ञः सदात्मेति ह्युपास्यो मानुषैर्हरिः ॥ ९२॥

| verse_line2 = आनन्दो ज्ञः सदात्मेति ह्युपास्यो मानुषैर्हरिः ॥ ९२॥

}}

Line 840:

Line 932:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथाक्रमं गुणोद्रेकात् तदन्यैराविरिञ्चतः ।

| verse_lines = यथाक्रमं गुणोद्रेकात् तदन्यैराविरिञ्चतः ।;ब्रह्मत्वयोग्या ऋजवो नाम देवाः पृथग्गणाः ॥ ९३॥

| verse_line2 = ब्रह्मत्वयोग्या ऋजवो नाम देवाः पृथग्गणाः ॥ ९३॥

}}

Line 849:

Line 942:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तैरेवाप्यं पदं तत्तु नैवान्यैः साधनैरपि ।

| verse_lines = तैरेवाप्यं पदं तत्तु नैवान्यैः साधनैरपि ।;एवं सर्वपदानां तु योग्याः सन्ति पृथग् गणाः ॥ ९४॥

| verse_line2 = एवं सर्वपदानां तु योग्याः सन्ति पृथग् गणाः ॥ ९४॥

}}

Line 858:

Line 952:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मादनाद्यनन्तं हि तारतम्यं चिदात्मनाम् ।

| verse_lines = तस्मादनाद्यनन्तं हि तारतम्यं चिदात्मनाम् ।;तच्च नैवान्यथा कर्तुं शक्यं केनापि कुत्रचित् ॥ ९५॥

| verse_line2 = तच्च नैवान्यथा कर्तुं शक्यं केनापि कुत्रचित् ॥ ९५॥

}}

Line 867:

Line 962:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयोग्यमिच्छन् पुरुषः पतत्येव न संशयः ।

| verse_lines = अयोग्यमिच्छन् पुरुषः पतत्येव न संशयः ।;तस्माद् योग्यानुसारेण सेव्यो विष्णुः सदैव हि ॥ ९६॥

| verse_line2 = तस्माद् योग्यानुसारेण सेव्यो विष्णुः सदैव हि ॥ ९६॥

}}

Line 876:

Line 972:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अच्छिद्रसेवनाच्चैव निष्कामत्वाच्च योग्यतः ।

| verse_lines = अच्छिद्रसेवनाच्चैव निष्कामत्वाच्च योग्यतः ।;द्रष्टुं शक्यो हरिः सर्वैर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ९७॥

| verse_line2 = द्रष्टुं शक्यो हरिः सर्वैर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ९७॥

}}

Line 885:

Line 982:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नियमोऽयं हरेर्यस्मान्नोल्लङ्घ्यः सर्वचेतनैः ।

| verse_lines = नियमोऽयं हरेर्यस्मान्नोल्लङ्घ्यः सर्वचेतनैः ।;सत्यसङ्कल्पतो विष्णुर्नान्यथा च करिष्यति ॥ ९८॥

| verse_line2 = सत्यसङ्कल्पतो विष्णुर्नान्यथा च करिष्यति ॥ ९८॥

}}

Line 894:

Line 992:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दानतीर्थतपोयज्ञपूर्वाः सर्वेऽपि सर्वदा ।

| verse_lines = दानतीर्थतपोयज्ञपूर्वाः सर्वेऽपि सर्वदा ।;अङ्गानि हरिसेवायां भक्तिस्त्वेका विमुक्तये’ ॥;भविष्यत्पर्ववचनमित्येतदखिलं परम् ॥ ९९॥

| verse_line2 = अङ्गानि हरिसेवायां भक्तिस्त्वेका विमुक्तये’ ॥

}}

Line 903:

Line 1,002:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन् अन्यमन्यमतिनेनीयमानः ।

| verse_lines = ‘शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन् अन्यमन्यमतिनेनीयमानः ।;एधमानद्विळुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान् ॥ १००॥ \\

| verse_line2 = एधमानद्विळुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान् ॥ १००॥ \\

}}

Line 912:

Line 1,012:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = परा पूर्वेषां सख्या वृणक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति ।

| verse_lines = परा पूर्वेषां सख्या वृणक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति ।;अनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीरिन्द्रः शरदस्तर्तरीति’(ऋग्वेद ६.४७.१६-१७) ॥ १०१॥

| verse_line2 = अनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीरिन्द्रः शरदस्तर्तरीति’(ऋग्वेद ६.४७.१६-१७) ॥ १०१॥

}}

Line 921:

Line 1,022:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते’(तै. आ. ३.१२.१७, श्वे. उ. ३.८) ।

| verse_lines = ‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते’(तै. आ. ३.१२.१७, श्वे. उ. ३.८) ।;‘तमेव विदित्वाऽति मृत्युमेति नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय’ ॥ १०२॥

| verse_line2 = ‘तमेव विदित्वाऽति मृत्युमेति नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय’ ॥ १०२॥

}}

Line 930:

Line 1,032:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘यस्य देवे परा भक्तिर्यथादेवे तथा गुरौ ।

| verse_lines = ‘यस्य देवे परा भक्तिर्यथादेवे तथा गुरौ ।;तस्यैतेऽकथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः’(श्वे. उ. ६.२३) ॥ १०३॥

| verse_line2 = तस्यैतेऽकथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः’(श्वे. उ. ६.२३) ॥ १०३॥

}}

Line 939:

Line 1,042:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘भक्त्यर्थान्यखिलान्येव भक्तिर्मोक्षाय केवला ।

| verse_lines = ‘भक्त्यर्थान्यखिलान्येव भक्तिर्मोक्षाय केवला ।;मुक्तानामपि भक्तिर्हि नित्यानन्दस्वरूपिणी ॥ १०४॥

| verse_line2 = मुक्तानामपि भक्तिर्हि नित्यानन्दस्वरूपिणी ॥ १०४॥

}}

Line 948:

Line 1,052:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानपूर्वः परः स्नेहो नित्यो भक्तिरितीर्यते’।

| verse_lines = ज्ञानपूर्वः परः स्नेहो नित्यो भक्तिरितीर्यते’।;इत्यादि वेदवचनं साधनप्रविधायकम् ॥ १०५॥

| verse_line2 = इत्यादि वेदवचनं साधनप्रविधायकम् ॥ १०५॥

}}

Line 957:

Line 1,062:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘निश्शेषधर्मकर्ताऽप्यभक्तस्ते नरके हरे।

| verse_lines = ‘निश्शेषधर्मकर्ताऽप्यभक्तस्ते नरके हरे।;सदा तिष्ठति भक्तश्चेद् ब्रह्महाऽपि विमुच्यते’ ॥ १०६॥

| verse_line2 = सदा तिष्ठति भक्तश्चेद् ब्रह्महाऽपि विमुच्यते’ ॥ १०६॥

}}

Line 966:

Line 1,072:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘धर्मो भवत्यधर्मोऽपि कृतो भक्तैस्तवाऽच्युत ।

| verse_lines = ‘धर्मो भवत्यधर्मोऽपि कृतो भक्तैस्तवाऽच्युत ।;पापं भवति धर्मोऽपि यो न भक्तैः कृतो हरे’ ॥ १०७॥

| verse_line2 = पापं भवति धर्मोऽपि यो न भक्तैः कृतो हरे’ ॥ १०७॥

}}

Line 975:

Line 1,082:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन ।

| verse_lines = ‘भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन ।;ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप’(भ.गी.११.५४) ॥ १०८॥

| verse_line2 = ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप’(भ.गी.११.५४) ॥ १०८॥

}}

Line 984:

Line 1,092:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘अनादिद्वेषिणो दैत्या विष्णौ द्वेषो विवर्धितः ।

| verse_lines = ‘अनादिद्वेषिणो दैत्या विष्णौ द्वेषो विवर्धितः ।;तमस्यन्धे पातयति दैत्यानन्ते विनिश्चयात् ॥ १०९॥

| verse_line2 = तमस्यन्धे पातयति दैत्यानन्ते विनिश्चयात् ॥ १०९॥

}}

Line 993:

Line 1,102:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्णदुःखात्मको द्वेषः सोऽनन्तो ह्यवतिष्ठते ।

| verse_lines = पूर्णदुःखात्मको द्वेषः सोऽनन्तो ह्यवतिष्ठते ।;पतितानां तमस्यन्धे निःशेषसुखवर्जिते ॥ ११०॥

| verse_line2 = पतितानां तमस्यन्धे निःशेषसुखवर्जिते ॥ ११०॥

}}

Line 1,002:

Line 1,112:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जीवाभेदो निर्गुणत्वं अपूर्णगुणता तथा ।

| verse_lines = जीवाभेदो निर्गुणत्वं अपूर्णगुणता तथा ।;साम्याधिक्ये तदन्येषां भेदस्तद्गत एव च ॥ १११॥

| verse_line2 = साम्याधिक्ये तदन्येषां भेदस्तद्गत एव च ॥ १११॥

}}

Line 1,011:

Line 1,122:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रादुर्भावविपर्यासस्तद्भक्तद्वेष एव च ।

| verse_lines = प्रादुर्भावविपर्यासस्तद्भक्तद्वेष एव च ।;तत्प्रमाणस्य निन्दा च द्वेषा एतेऽखिला मताः ॥ ११२॥

| verse_line2 = तत्प्रमाणस्य निन्दा च द्वेषा एतेऽखिला मताः ॥ ११२॥

}}

Line 1,020:

Line 1,132:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतैर्विहीना या भक्तिः सा भक्तिरिति निश्चिता ।

| verse_lines = एतैर्विहीना या भक्तिः सा भक्तिरिति निश्चिता ।;अनादिभक्तिर्देवानां क्रमाद् वृद्धिं गतैव सा ॥ ११३॥

| verse_line2 = अनादिभक्तिर्देवानां क्रमाद् वृद्धिं गतैव सा ॥ ११३॥

}}

Line 1,029:

Line 1,142:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपरोक्षदृशेर्हेतुर्मुक्तिहेतुश्च सा पुनः ।

| verse_lines = अपरोक्षदृशेर्हेतुर्मुक्तिहेतुश्च सा पुनः ।;सैवाऽनन्दस्वरूपेण नित्या मुक्तेषु तिष्ठति ॥ ११४॥

| verse_line2 = सैवाऽनन्दस्वरूपेण नित्या मुक्तेषु तिष्ठति ॥ ११४॥

}}

Line 1,038:

Line 1,152:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा शौक्ल्यादिकं रूपं गोर्भवत्येव सर्वदा ।

| verse_lines = यथा शौक्ल्यादिकं रूपं गोर्भवत्येव सर्वदा ।;सुखज्ञानादिकं रूपं एवं भक्तेर्न चान्यथा ॥ ११५॥

| verse_line2 = सुखज्ञानादिकं रूपं एवं भक्तेर्न चान्यथा ॥ ११५॥

}}

Line 1,047:

Line 1,162:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भक्त्यैव तुष्टिमभ्येति विष्णुर्नान्येन केनचित् ।

| verse_lines = भक्त्यैव तुष्टिमभ्येति विष्णुर्नान्येन केनचित् ।;स एव मुक्तिदाता च भक्तिस्तत्रैककारणम् ॥ ११६॥

| verse_line2 = स एव मुक्तिदाता च भक्तिस्तत्रैककारणम् ॥ ११६॥

}}

Line 1,056:

Line 1,172:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मादीनां च मुक्तानां तारतम्ये तु कारणम् ।

| verse_lines = ब्रह्मादीनां च मुक्तानां तारतम्ये तु कारणम् ।;तारतम्यस्थिताऽनादिर्नित्या भक्तिर्न चेतरत् ॥ ११७॥

| verse_line2 = तारतम्यस्थिताऽनादिर्नित्या भक्तिर्न चेतरत् ॥ ११७॥

}}

Line 1,065:

Line 1,182:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मानुषेष्वधमाः किञ्चिद् द्वेषयुक्ताः सदा हरौ ।

| verse_lines = मानुषेष्वधमाः किञ्चिद् द्वेषयुक्ताः सदा हरौ ।;दुःखनिष्ठास्ततस्तेऽपि नित्यमेव न संशयः ॥ ११८॥

| verse_line2 = दुःखनिष्ठास्ततस्तेऽपि नित्यमेव न संशयः ॥ ११८॥

}}

Line 1,074:

Line 1,192:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मध्यमा मिश्रभूतत्वान्नित्यं मिश्रफलाः स्मृताः ।

| verse_lines = मध्यमा मिश्रभूतत्वान्नित्यं मिश्रफलाः स्मृताः ।;किञ्चिद्भक्तियुता नित्यं उत्तमास्तेन मोक्षिणः ॥ ११९॥

| verse_line2 = किञ्चिद्भक्तियुता नित्यं उत्तमास्तेन मोक्षिणः ॥ ११९॥

}}

Line 1,083:

Line 1,202:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मणः परमा भक्तिः सर्वेभ्यः परमस्ततः’ ।

| verse_lines = ब्रह्मणः परमा भक्तिः सर्वेभ्यः परमस्ततः’ ।;इत्यादीनि च वाक्यानि पुराणेषु पृथक् पृथक् ॥ १२०॥

| verse_line2 = इत्यादीनि च वाक्यानि पुराणेषु पृथक् पृथक् ॥ १२०॥

}}

Line 1,092:

Line 1,212:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘षण्णवत्यङ्गुलो यस्तु न्यग्रोधपरिमण्डलः ।

| verse_lines = ‘षण्णवत्यङ्गुलो यस्तु न्यग्रोधपरिमण्डलः ।;सप्तपादश्चतुर्हस्तो द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतः ॥;असंशयः संशयच्छिद् गुरुरुक्तो मनीषिभिः ॥ १२१॥

| verse_line2 = सप्तपादश्चतुर्हस्तो द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतः ॥

}}

Line 1,101:

Line 1,222:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद् ब्रह्मा गुरुर्मुख्यः सर्वेषामेव सर्वदा ।

| verse_lines = तस्माद् ब्रह्मा गुरुर्मुख्यः सर्वेषामेव सर्वदा ।;अन्येऽपि स्वात्मनो मुख्याः क्रमाद् गुरव ईरिताः ॥ १२२॥

| verse_line2 = अन्येऽपि स्वात्मनो मुख्याः क्रमाद् गुरव ईरिताः ॥ १२२॥

}}

Line 1,110:

Line 1,232:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रमाल्लक्षणहीनाश्च लक्षणालक्षणैः समाः ।

| verse_lines = क्रमाल्लक्षणहीनाश्च लक्षणालक्षणैः समाः ।;मानुषा मध्यमाः सम्यग् दुर्लक्षणयुतः कलिः ॥ १२३॥

| verse_line2 = मानुषा मध्यमाः सम्यग् दुर्लक्षणयुतः कलिः ॥ १२३॥

}}

Line 1,119:

Line 1,242:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्यग्लक्षणसम्पन्नो यद् दद्यात् सुप्रसन्नधीः ।

| verse_lines = सम्यग्लक्षणसम्पन्नो यद् दद्यात् सुप्रसन्नधीः ।;शिष्याय सत्यं भवति तत्सर्वं नात्र संशयः ॥ १२४॥

| verse_line2 = शिष्याय सत्यं भवति तत्सर्वं नात्र संशयः ॥ १२४॥

}}

Line 1,128:

Line 1,252:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अगम्यत्वाद्धरिस्तस्मिन्नाविष्टो मुक्तिदो भवेत् ।

| verse_lines = अगम्यत्वाद्धरिस्तस्मिन्नाविष्टो मुक्तिदो भवेत् ।;नातिप्रसन्नहृदयो यद् दद्याद् गुरुरप्यसौ ॥;न तत् सत्यं भवेत् तस्माद् अर्चनीयो गुरुः सदा ॥ १२५॥

| verse_line2 = नातिप्रसन्नहृदयो यद् दद्याद् गुरुरप्यसौ ॥

}}

Line 1,137:

Line 1,262:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वावराणां गुरुत्वं तु भवेत् कारणतः क्‍वचित् ।

| verse_lines = स्वावराणां गुरुत्वं तु भवेत् कारणतः क्‍वचित् ।;मर्यादार्थं तेऽपि पूज्या न तु यद्वत् परो गुरुः’ ॥;इत्येतत् पञ्चरात्रोक्तं पुराणेष्वनुमोदितम् ॥ १२६॥

| verse_line2 = मर्यादार्थं तेऽपि पूज्या न तु यद्वत् परो गुरुः’ ॥

}}

Line 1,146:

Line 1,272:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘यदा मुक्तिप्रदानाय स्वयोग्यं पश्यति ध्रुवम् ।

| verse_lines = ‘यदा मुक्तिप्रदानाय स्वयोग्यं पश्यति ध्रुवम् ।;रूपं हरेस्तदा तस्य सर्वपापानि भस्मसात् ॥ १२७॥

| verse_line2 = रूपं हरेस्तदा तस्य सर्वपापानि भस्मसात् ॥ १२७॥

}}

Line 1,155:

Line 1,282:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यान्ति पूर्वाण्युत्तराणि न श्लेषं यान्ति कानिचित् ।

| verse_lines = यान्ति पूर्वाण्युत्तराणि न श्लेषं यान्ति कानिचित् ।;मोक्षश्च नियतस्तस्मात् स्वयोग्यहरिदर्शने’ ॥ १२८॥

| verse_line2 = मोक्षश्च नियतस्तस्मात् स्वयोग्यहरिदर्शने’ ॥ १२८॥

}}

Line 1,164:

Line 1,292:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भविष्यत्पर्ववचनमित्येतत् सूत्रगं तथा ।

| verse_lines = भविष्यत्पर्ववचनमित्येतत् सूत्रगं तथा ।;श्रुतिश्च तत्परा तद्वत् ' तद्यथे' (छा. उ. ४.१४.३)त्यवदत् स्फुटम् ॥ १२९॥

| verse_line2 = श्रुतिश्च तत्परा तद्वत् ' तद्यथे' (छा. उ. ४.१४.३)त्यवदत् स्फुटम् ॥ १२९॥

}}

Line 1,173:

Line 1,302:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘मुक्तास्तु मानुषा देवान् देवा इन्द्रं स शङ्करम् ।

| verse_lines = ‘मुक्तास्तु मानुषा देवान् देवा इन्द्रं स शङ्करम् ।;स ब्रह्माणं क्रमेणैव तेन यान्त्यखिला हरिम् ॥ १३०॥

| verse_line2 = स ब्रह्माणं क्रमेणैव तेन यान्त्यखिला हरिम् ॥ १३०॥

}}

Line 1,182:

Line 1,312:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्तरोत्तरवश्याश्च मुक्ता रुद्रपुरस्सराः ।

| verse_lines = उत्तरोत्तरवश्याश्च मुक्ता रुद्रपुरस्सराः ।;निर्दोषा नित्यसुखिनः पुनरावृत्तिवर्जिताः ।;स्वेच्छयैव रमन्तेऽत्र नानिष्टं तेषु किञ्चन ॥ १३१॥

| verse_line2 = निर्दोषा नित्यसुखिनः पुनरावृत्तिवर्जिताः ।

}}

Line 1,191:

Line 1,322:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = असुराः कलिपर्यन्ता एवं दुःखोत्तरोत्तराः ।

| verse_lines = असुराः कलिपर्यन्ता एवं दुःखोत्तरोत्तराः ।;कलिर्दुःखाधिकस्तेषु तेऽप्येवं ब्रह्मवद् गणाः ॥ १३२॥

| verse_line2 = कलिर्दुःखाधिकस्तेषु तेऽप्येवं ब्रह्मवद् गणाः ॥ १३२॥

}}

Line 1,200:

Line 1,332:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽन्येऽप्यसुराः सर्वे गणा योग्यतया सदा ।

| verse_lines = तथाऽन्येऽप्यसुराः सर्वे गणा योग्यतया सदा ।;ब्रह्मैवं सर्वजीवेभ्यः सदा सर्वगुणाधिकः ॥ १३३॥

| verse_line2 = ब्रह्मैवं सर्वजीवेभ्यः सदा सर्वगुणाधिकः ॥ १३३॥

}}

Line 1,209:

Line 1,342:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुक्तोऽपि सर्वमुक्तानां आधिपत्ये स्थितः सदा ।

| verse_lines = मुक्तोऽपि सर्वमुक्तानां आधिपत्ये स्थितः सदा ।;आश्रयस्तस्य भगवान् सदा नारायणः प्रभुः’ ॥ १३४॥

| verse_line2 = आश्रयस्तस्य भगवान् सदा नारायणः प्रभुः’ ॥ १३४॥

}}

Line 1,218:

Line 1,352:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यृग्यजुःसामाथर्वपञ्चरात्रेतिहासतः ।

| verse_lines = इत्यृग्यजुःसामाथर्वपञ्चरात्रेतिहासतः ।;पुराणेभ्यस्तथाऽन्येभ्यः शास्त्रेभ्यो निर्णयः कृतः ॥ १३५॥

| verse_line2 = पुराणेभ्यस्तथाऽन्येभ्यः शास्त्रेभ्यो निर्णयः कृतः ॥ १३५॥

}}

Line 1,227:

Line 1,362:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्ण्वाज्ञयैव विदुषा तत्प्रसादबलोन्नतेः ।

| verse_lines = विष्ण्वाज्ञयैव विदुषा तत्प्रसादबलोन्नतेः ।;आनन्दतीर्थमुनिना पूर्णप्रज्ञाभिधायुजा ॥ १३६॥

| verse_line2 = आनन्दतीर्थमुनिना पूर्णप्रज्ञाभिधायुजा ॥ १३६॥

}}

Line 1,236:

Line 1,372:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तात्पर्यं शास्त्राणां सर्वेषामुत्तमं मया प्रोक्तम् ।

| verse_lines = तात्पर्यं शास्त्राणां सर्वेषामुत्तमं मया प्रोक्तम् ।;प्राप्यानुज्ञां विष्णोरेतज्ज्ञात्वैव विष्णुराप्योऽसौ ॥ १३७॥

| verse_line2 = प्राप्यानुज्ञां विष्णोरेतज्ज्ञात्वैव विष्णुराप्योऽसौ ॥ १३७॥

}}

Line 1,251:

Line 1,388:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ जयति हरिरचिन्त्यः सर्वदेवैकवन्द्यः परमगुरुरभीष्टावाप्तिदः सज्जनानाम् ।

| verse_lines = औं ॥ जयति हरिरचिन्त्यः सर्वदेवैकवन्द्यः परमगुरुरभीष्टावाप्तिदः सज्जनानाम् ।;निखिलगुणगणार्णो नित्यनिर्मुक्तदोषः सरसिजनयनोऽसौ श्रीपतिर्मानदो नः ॥१॥

| verse_line2 = निखिलगुणगणार्णो नित्यनिर्मुक्तदोषः सरसिजनयनोऽसौ श्रीपतिर्मानदो नः ॥१॥

}}

Line 1,260:

Line 1,398:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्तः पूर्वेऽध्याये शास्त्राणां निर्णयः परो दिव्यः ।

| verse_lines = उक्तः पूर्वेऽध्याये शास्त्राणां निर्णयः परो दिव्यः ।;श्रीमद्भारतवाक्यान्येतैरेवाध्यवस्यन्ते ॥२॥

| verse_line2 = श्रीमद्भारतवाक्यान्येतैरेवाध्यवस्यन्ते ॥२॥

}}

Line 1,269:

Line 1,408:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्‍वचिद् ग्रन्थान् प्रक्षिपन्ति क्‍वचिदन्तरितानपि ।

| verse_lines = क्‍वचिद् ग्रन्थान् प्रक्षिपन्ति क्‍वचिदन्तरितानपि ।;कुर्युः क्‍वचिच्च व्यत्यासं प्रमादात् क्‍वचिदन्यथा ॥३॥

| verse_line2 = कुर्युः क्‍वचिच्च व्यत्यासं प्रमादात् क्‍वचिदन्यथा ॥३॥

}}

Line 1,278:

Line 1,418:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुत्सन्ना अपि ग्रन्था व्याकुला इति सर्वशः ।

| verse_lines = अनुत्सन्ना अपि ग्रन्था व्याकुला इति सर्वशः ।;उत्सन्नाः प्रायशः सर्वे कोट्यंशोऽपि न वर्तते ॥४॥

| verse_line2 = उत्सन्नाः प्रायशः सर्वे कोट्यंशोऽपि न वर्तते ॥४॥

}}

Line 1,287:

Line 1,428:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ग्रन्थोऽप्येवं विलुळितः किम्वर्थो देवदुर्गमः ।

| verse_lines = ग्रन्थोऽप्येवं विलुळितः किम्वर्थो देवदुर्गमः ।;कलावेवं व्याकुलिते निर्णयाय प्रचोदितः ॥५॥

| verse_line2 = कलावेवं व्याकुलिते निर्णयाय प्रचोदितः ॥५॥

}}

Line 1,296:

Line 1,438:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हरिणा निर्णयान् वच्मि विजानंस्तत्प्रसादतः ।

| verse_lines = हरिणा निर्णयान् वच्मि विजानंस्तत्प्रसादतः ।;शास्त्रान्तराणि सञ्जानन् वेदांश्चास्य प्रसादतः ॥६॥

| verse_line2 = शास्त्रान्तराणि सञ्जानन् वेदांश्चास्य प्रसादतः ॥६॥

}}

Line 1,305:

Line 1,448:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देशे देशे तथा ग्रन्थान् दृष्ट्वा चैव पृथग्विधान् ।

| verse_lines = देशे देशे तथा ग्रन्थान् दृष्ट्वा चैव पृथग्विधान् ।;यथा स भगवान् व्यासः साक्षान्नारायणः प्रभुः ॥७॥

| verse_line2 = यथा स भगवान् व्यासः साक्षान्नारायणः प्रभुः ॥७॥

}}

Line 1,314:

Line 1,458:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जगाद भारताद्येषु तथा वक्ष्ये तदीक्षया ।

| verse_lines = जगाद भारताद्येषु तथा वक्ष्ये तदीक्षया ।;सङ्क्षेपात् सर्वशास्त्रार्थं भारतार्थानुसारतः ॥८॥

| verse_line2 = सङ्क्षेपात् सर्वशास्त्रार्थं भारतार्थानुसारतः ॥८॥

}}

Line 1,323:

Line 1,468:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निर्णयः सर्वशास्त्राणां भारतं परिकीर्तितम् ॥९॥

| verse_lines = निर्णयः सर्वशास्त्राणां भारतं परिकीर्तितम् ॥९॥

}}

Line 1,331:

Line 1,477:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।

| verse_lines = ‘भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।;देवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैरृषिभिश्च समन्वितैः ।;व्यासस्यैवाऽज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम्’ ॥१०॥

| verse_line2 = देवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैरृषिभिश्च समन्वितैः ।

}}

Line 1,340:

Line 1,487:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘महत्वाद् भारवत्वाच्च महाभारतमुच्यते ।

| verse_lines = ‘महत्वाद् भारवत्वाच्च महाभारतमुच्यते ।;निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते’(महा. १.१.२०९) ॥११॥

| verse_line2 = निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते’(महा. १.१.२०९) ॥११॥

}}

Line 1,349:

Line 1,497:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘निर्णयः सर्वशास्त्राणां सदृष्टान्तो हि भारते ।

| verse_lines = ‘निर्णयः सर्वशास्त्राणां सदृष्टान्तो हि भारते ।;कृतो विष्णुवशत्वं हि ब्रह्मादीनां प्रकाशितम् ॥१२॥

| verse_line2 = कृतो विष्णुवशत्वं हि ब्रह्मादीनां प्रकाशितम् ॥१२॥

}}

Line 1,358:

Line 1,507:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यतः कृष्णवशे सर्वे भीमाद्याः सम्यगीरिताः ।

| verse_lines = यतः कृष्णवशे सर्वे भीमाद्याः सम्यगीरिताः ।;सर्वेषां ज्ञानदो विष्णुर्यशोदातेति चोदितः ॥१३॥

| verse_line2 = सर्वेषां ज्ञानदो विष्णुर्यशोदातेति चोदितः ॥१३॥

}}

Line 1,367:

Line 1,517:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यस्माद्व्यासात्मना तेषां भारते यश ऊचिवान् ।

| verse_lines = यस्माद्व्यासात्मना तेषां भारते यश ऊचिवान् ।;ज्ञानदश्च शुकादीनां ब्रह्मरुद्रादिरूपिणाम् ॥१४॥

| verse_line2 = ज्ञानदश्च शुकादीनां ब्रह्मरुद्रादिरूपिणाम् ॥१४॥

}}

Line 1,376:

Line 1,527:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्माधिकश्च देवेभ्यः शेषाद्रुद्रादपीरितः ।

| verse_lines = ब्रह्माधिकश्च देवेभ्यः शेषाद्रुद्रादपीरितः ।;प्रियश्च विष्णोः सर्वेभ्य इति भीमनिदर्शनात् ॥१५॥

| verse_line2 = प्रियश्च विष्णोः सर्वेभ्य इति भीमनिदर्शनात् ॥१५॥

}}

Line 1,385:

Line 1,537:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भूभारहारिणो विष्णोः प्रधानाङ्गं हि मारुतिः ।

| verse_lines = भूभारहारिणो विष्णोः प्रधानाङ्गं हि मारुतिः ।;मागधादिवधादेव दुर्योधनवधादपि ॥१६॥

| verse_line2 = मागधादिवधादेव दुर्योधनवधादपि ॥१६॥

}}

Line 1,394:

Line 1,547:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यो य एव बलज्येष्ठः क्षत्रियेषु स उत्तमः ।

| verse_lines = यो य एव बलज्येष्ठः क्षत्रियेषु स उत्तमः ।;अङ्गं चेद्विष्णुकार्येषु तद्भक्त्यैव न चान्यथा ॥१७॥

| verse_line2 = अङ्गं चेद्विष्णुकार्येषु तद्भक्त्यैव न चान्यथा ॥१७॥

}}

Line 1,403:

Line 1,557:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलं नैसर्गिकं तच्चेद्वरास्त्रादेस्तदन्यथा ।

| verse_lines = बलं नैसर्गिकं तच्चेद्वरास्त्रादेस्तदन्यथा ।;अन्यावेशनिमित्तं चेद् बलमन्यात्मकं हि तत् ॥१८॥

| verse_line2 = अन्यावेशनिमित्तं चेद् बलमन्यात्मकं हि तत् ॥१८॥

}}

Line 1,412:

Line 1,567:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवेषु बलिनामेव भक्तिज्ञाने न चान्यथा ।

| verse_lines = देवेषु बलिनामेव भक्तिज्ञाने न चान्यथा ।;स एव च प्रियो विष्णोर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥१९॥

| verse_line2 = स एव च प्रियो विष्णोर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥१९॥

}}

Line 1,421:

Line 1,577:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद्यो यो बलज्येष्ठः स गुणज्येष्ठ एव च ।

| verse_lines = तस्माद्यो यो बलज्येष्ठः स गुणज्येष्ठ एव च ।;बलं हि क्षत्रिये व्यक्तं ज्ञायते स्थूलदृष्टिभिः ॥२०॥

| verse_line2 = बलं हि क्षत्रिये व्यक्तं ज्ञायते स्थूलदृष्टिभिः ॥२०॥

}}

Line 1,430:

Line 1,587:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानादयो गुणा यस्माज्ज्ञायन्ते सूक्ष्मदृष्टिभिः ।

| verse_lines = ज्ञानादयो गुणा यस्माज्ज्ञायन्ते सूक्ष्मदृष्टिभिः ।;तस्माद्यत्र बलं तत्र विज्ञातव्या गुणाः परे ॥२१॥

| verse_line2 = तस्माद्यत्र बलं तत्र विज्ञातव्या गुणाः परे ॥२१॥

}}

Line 1,439:

Line 1,597:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवेष्वेव न चान्येषु वासुदेवप्रतीपतः ।

| verse_lines = देवेष्वेव न चान्येषु वासुदेवप्रतीपतः ।;क्षत्रादन्येष्वपि बलं प्रमाणं यत्र केशवः ॥ २२॥

| verse_line2 = क्षत्रादन्येष्वपि बलं प्रमाणं यत्र केशवः ॥ २२॥

}}

Line 1,448:

Line 1,607:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रवृत्तो दुष्टनिधने ज्ञानकार्ये तथैव च ।

| verse_lines = प्रवृत्तो दुष्टनिधने ज्ञानकार्ये तथैव च ।;अन्यत्र ब्राह्मणानां तु प्रमाणं ज्ञानमेव हि ।;क्षत्रियाणां बलं चैव सर्वेषां विष्णुकार्यता ॥२३॥

| verse_line2 = अन्यत्र ब्राह्मणानां तु प्रमाणं ज्ञानमेव हि ।

}}

Line 1,457:

Line 1,617:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णरामादिरूपेषु बलकार्यो जनार्दनः ।

| verse_lines = कृष्णरामादिरूपेषु बलकार्यो जनार्दनः ।;दत्तव्यासादिरूपेषु ज्ञानकार्यस्तथा प्रभुः ॥२४॥

| verse_line2 = दत्तव्यासादिरूपेषु ज्ञानकार्यस्तथा प्रभुः ॥२४॥

}}

Line 1,466:

Line 1,627:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मत्स्यकूर्मवराहाश्च सिंहवामनभार्गवाः ।

| verse_lines = मत्स्यकूर्मवराहाश्च सिंहवामनभार्गवाः ।;राघवः कृष्णबुद्धौ च कृष्णद्वैपायनस्तथा ॥२५॥

| verse_line2 = राघवः कृष्णबुद्धौ च कृष्णद्वैपायनस्तथा ॥२५॥

}}

Line 1,475:

Line 1,637:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कपिलो दत्त ऋषभौ शिंशुमारो रुचेः सुतः ।

| verse_lines = कपिलो दत्त ऋषभौ शिंशुमारो रुचेः सुतः ।;नारायणो हरिः कृष्णस्तापसो मनुरेव च ॥२६॥

| verse_line2 = नारायणो हरिः कृष्णस्तापसो मनुरेव च ॥२६॥

}}

Line 1,484:

Line 1,647:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = महिदासस्तथा हंसः स्त्रीरूपो हयशीर्षवान् ।

| verse_lines = महिदासस्तथा हंसः स्त्रीरूपो हयशीर्षवान् ।;तथैव वडवावक्त्रः कल्की धन्वन्तरिः प्रभुः ॥२७॥

| verse_line2 = तथैव वडवावक्त्रः कल्की धन्वन्तरिः प्रभुः ॥२७॥

}}

Line 1,493:

Line 1,657:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्याद्याः केवलो विष्णुर्नैषां भेदः कथञ्चन ।

| verse_lines = इत्याद्याः केवलो विष्णुर्नैषां भेदः कथञ्चन ।;न विशेषो गुणैः सर्वैर्बलज्ञानादिभिः क्‍वचित् ॥२८॥

| verse_line2 = न विशेषो गुणैः सर्वैर्बलज्ञानादिभिः क्‍वचित् ॥२८॥

}}

Line 1,502:

Line 1,667:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रीब्रह्मरुद्रशेषाश्च वीन्द्रेन्द्रौ काम एव च ।

| verse_lines = श्रीब्रह्मरुद्रशेषाश्च वीन्द्रेन्द्रौ काम एव च ।;कामपुत्रोऽनिरुद्धश्च सूर्यश्चन्द्रो बृहस्पतिः ॥२९॥

| verse_line2 = कामपुत्रोऽनिरुद्धश्च सूर्यश्चन्द्रो बृहस्पतिः ॥२९॥

}}

Line 1,511:

Line 1,677:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्म एषां तथा भार्या दक्षाद्या मनवस्तथा ।

| verse_lines = धर्म एषां तथा भार्या दक्षाद्या मनवस्तथा ।;मनुपुत्राश्च ऋषयो नारदः पर्वतस्तथा ॥३०॥

| verse_line2 = मनुपुत्राश्च ऋषयो नारदः पर्वतस्तथा ॥३०॥

}}

Line 1,520:

Line 1,687:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कश्यपः सनकाद्याश्च वह्न्याद्याश्चैव देवताः ।

| verse_lines = कश्यपः सनकाद्याश्च वह्न्याद्याश्चैव देवताः ।;भरतः कार्तवीर्यश्च वैन्याद्याश्चक्रवर्तिनः ॥३१॥

| verse_line2 = भरतः कार्तवीर्यश्च वैन्याद्याश्चक्रवर्तिनः ॥३१॥

}}

Line 1,529:

Line 1,697:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गयश्च लक्ष्मणाद्याश्च त्रयो रोहिणिनन्दनः ।

| verse_lines = गयश्च लक्ष्मणाद्याश्च त्रयो रोहिणिनन्दनः ।;प्रद्युम्नो रौक्मिणेयश्च तत्पुत्रश्चानिरुद्धकः ॥३२ ॥

| verse_line2 = प्रद्युम्नो रौक्मिणेयश्च तत्पुत्रश्चानिरुद्धकः ॥३२ ॥

}}

Line 1,538:

Line 1,707:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नरः फल्गुन इत्याद्या विशेषावेशिनो हरेः ।

| verse_lines = नरः फल्गुन इत्याद्या विशेषावेशिनो हरेः ।;वालि साम्बादयश्चैव किञ्चिदावेशिनो हरेः ॥३३॥

| verse_line2 = वालि साम्बादयश्चैव किञ्चिदावेशिनो हरेः ॥३३॥

}}

Line 1,547:

Line 1,717:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद्बलप्रवृत्तस्य रामकृष्णात्मनो हरेः ।

| verse_lines = तस्माद्बलप्रवृत्तस्य रामकृष्णात्मनो हरेः ।;अन्तरङ्गं हनूमांश्च भीमस्तत्कार्यसाधकौ ॥३४॥

| verse_line2 = अन्तरङ्गं हनूमांश्च भीमस्तत्कार्यसाधकौ ॥३४॥

}}

Line 1,556:

Line 1,727:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मात्मको यतो वायुः पदं ब्राह्ममगात् पुरा ।

| verse_lines = ब्रह्मात्मको यतो वायुः पदं ब्राह्ममगात् पुरा ।;वायोरन्यस्य न ब्राह्मं पदं तस्मात् स एव सः ॥३५॥

| verse_line2 = वायोरन्यस्य न ब्राह्मं पदं तस्मात् स एव सः ॥३५॥

}}

Line 1,565:

Line 1,737:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यत्र रूपं तत्र गुणाः भक्त्याद्यास्त्रीषु नित्यशः ।

| verse_lines = यत्र रूपं तत्र गुणाः भक्त्याद्यास्त्रीषु नित्यशः ।;रूपं हि स्थूलदृष्टीनां दृश्यं व्यक्तं ततो हि तत् ॥३६॥

| verse_line2 = रूपं हि स्थूलदृष्टीनां दृश्यं व्यक्तं ततो हि तत् ॥३६॥

}}

Line 1,574:

Line 1,747:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रायो वेत्तुं न शक्यन्ते भक्त्याद्यास्त्रीषु यत् ततः ।

| verse_lines = प्रायो वेत्तुं न शक्यन्ते भक्त्याद्यास्त्रीषु यत् ततः ।;यासां रूपं गुणास्तासां भक्त्याद्या इति निश्चयः ॥३७॥

| verse_line2 = यासां रूपं गुणास्तासां भक्त्याद्या इति निश्चयः ॥३७॥

}}

Line 1,583:

Line 1,757:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तच्च नैसर्गिकं रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतम् ।

| verse_lines = तच्च नैसर्गिकं रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतम् ।;नालक्षणं वपुर्मात्रं गुणहेतुः कथञ्चन ॥३८॥

| verse_line2 = नालक्षणं वपुर्मात्रं गुणहेतुः कथञ्चन ॥३८॥

}}

Line 1,592:

Line 1,767:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसुरीणां वरादेस्तु वपुर्मात्रं भविष्यति ।

| verse_lines = आसुरीणां वरादेस्तु वपुर्मात्रं भविष्यति ।;न लक्षणान्यतस्तासां नैव भक्तिः कथञ्चन ॥३९॥

| verse_line2 = न लक्षणान्यतस्तासां नैव भक्तिः कथञ्चन ॥३९॥

}}

Line 1,601:

Line 1,777:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद् रूपगुणोदारा जानकी रुग्मिणी तथा ।

| verse_lines = तस्माद् रूपगुणोदारा जानकी रुग्मिणी तथा ।;सत्यभामेत्यादिरूपा श्रीः सर्वपरमा मता ॥४०॥

| verse_line2 = सत्यभामेत्यादिरूपा श्रीः सर्वपरमा मता ॥४०॥

}}

Line 1,610:

Line 1,787:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः पश्चाद् द्रौपदी च सर्वाभ्यो रूपतो वरा ।

| verse_lines = ततः पश्चाद् द्रौपदी च सर्वाभ्यो रूपतो वरा ।;भूभारक्षपणे साक्षादङ्गं भीमवदीशितुः ॥४१॥

| verse_line2 = भूभारक्षपणे साक्षादङ्गं भीमवदीशितुः ॥४१॥

}}

Line 1,619:

Line 1,797:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हन्ता च वैरहेतुश्च भीमः पापजनस्य तु ।

| verse_lines = हन्ता च वैरहेतुश्च भीमः पापजनस्य तु ।;द्रौपदी वैरहेतुः सा तस्माद् भीमादनन्तरा ॥४२॥

| verse_line2 = द्रौपदी वैरहेतुः सा तस्माद् भीमादनन्तरा ॥४२॥

}}

Line 1,628:

Line 1,807:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलदेवस्ततः पश्चात् ततः पश्चाच्च फल्गुनः ।

| verse_lines = बलदेवस्ततः पश्चात् ततः पश्चाच्च फल्गुनः ।;नरावेशादन्यथा तु द्रौणिः पश्चात् ततोऽपरे ॥४३॥

| verse_line2 = नरावेशादन्यथा तु द्रौणिः पश्चात् ततोऽपरे ॥४३॥

}}

Line 1,637:

Line 1,817:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामवज्जाम्बवत्याद्याः षट् ततो रेवती तथा ।

| verse_lines = रामवज्जाम्बवत्याद्याः षट् ततो रेवती तथा ।;लक्ष्मणो हनुमत्पश्चात् ततो भरतवालिनौ ।;शत्रुघ्नस्तु ततः पश्चात् सुग्रीवाद्यास्ततोऽवराः ॥४४॥

| verse_line2 = लक्ष्मणो हनुमत्पश्चात् ततो भरतवालिनौ ।

}}

Line 1,646:

Line 1,827:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामकार्यं तु यैः सम्यक् स्वयोग्यं न कृतं पुरा ।

| verse_lines = रामकार्यं तु यैः सम्यक् स्वयोग्यं न कृतं पुरा ।;तैः पूरितं तत् कृष्णाय बीभत्स्वाद्यैः समन्ततः ॥४५॥

| verse_line2 = तैः पूरितं तत् कृष्णाय बीभत्स्वाद्यैः समन्ततः ॥४५॥

}}

Line 1,655:

Line 1,837:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अधिकं यैः कृतं तत्र तैरूनं कृतमत्र तत् ।

| verse_lines = अधिकं यैः कृतं तत्र तैरूनं कृतमत्र तत् ।;कर्णाद्यैरधिकं यैस्तु प्रादुर्भावद्वये कृतम् ।;विविदाद्यैर्हि तैः पश्चाद् विप्रतीपं कृतं हरेः ॥४६॥

| verse_line2 = कर्णाद्यैरधिकं यैस्तु प्रादुर्भावद्वये कृतम् ।

}}

Line 1,664:

Line 1,847:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रादुर्भावद्वये ह्यस्मिन् सर्वेषां निर्णयः कृतः ।

| verse_lines = प्रादुर्भावद्वये ह्यस्मिन् सर्वेषां निर्णयः कृतः ।;नैतयोरकृतं किञ्चिच्छुभं वा यदि वाऽशुभम् ।;अन्यत्र पूर्यते क्‍वापि तस्मादत्रैव निर्णयः ॥४७॥

| verse_line2 = नैतयोरकृतं किञ्चिच्छुभं वा यदि वाऽशुभम् ।

}}

Line 1,673:

Line 1,857:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पश्चात्तनत्वात् कृष्णस्य वैशेष्यात् तत्र निर्णयः ।

| verse_lines = पश्चात्तनत्वात् कृष्णस्य वैशेष्यात् तत्र निर्णयः ।;प्रादुर्भावमिमं यस्माद् गृहीत्वा भारतं कृतम् ॥४८॥

| verse_line2 = प्रादुर्भावमिमं यस्माद् गृहीत्वा भारतं कृतम् ॥४८॥

}}

Line 1,682:

Line 1,867:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्ता रामकथाऽप्यस्मिन् मार्कण्डेयसमाख्य(स्य)या ।

| verse_lines = उक्ता रामकथाऽप्यस्मिन् मार्कण्डेयसमाख्य(स्य)या ।;तस्माद् यद् भारते नोक्तं तद्धि नैवास्ति कुत्रचित् ।;॥४९॥

| verse_line2 = तस्माद् यद् भारते नोक्तं तद्धि नैवास्ति कुत्रचित् ।

}}

Line 1,691:

Line 1,877:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अत्रोक्तं सर्वशास्त्रेषु नहि सम्यगुदाहृतम्'।

| verse_lines = अत्रोक्तं सर्वशास्त्रेषु नहि सम्यगुदाहृतम्'।;इत्यादि कथितं सर्वं ब्रह्माण्डे हरिणा स्वयम् ॥५०॥

| verse_line2 = इत्यादि कथितं सर्वं ब्रह्माण्डे हरिणा स्वयम् ॥५०॥

}}

Line 1,700:

Line 1,887:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मार्कण्डेयेऽपि कथितं भारतस्य प्रशंसनम् ।

| verse_lines = मार्कण्डेयेऽपि कथितं भारतस्य प्रशंसनम् ।;‘देवतानां यथा व्यासो द्विपदां ब्राह्मणो वरः ॥५१॥

| verse_line2 = ‘देवतानां यथा व्यासो द्विपदां ब्राह्मणो वरः ॥५१॥

}}

Line 1,709:

Line 1,897:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आयुधानां यथा वज्रमोषधीनां यथा यवाः ।

| verse_lines = आयुधानां यथा वज्रमोषधीनां यथा यवाः ।;तथैव सर्वशास्त्राणां महाभारतमुत्तमम्' ॥५२॥

| verse_line2 = तथैव सर्वशास्त्राणां महाभारतमुत्तमम्' ॥५२॥

}}

Line 1,718:

Line 1,907:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वायुप्रोक्तेऽपि तत् प्रोक्तं भारतस्य प्रशंसनम् ।

| verse_lines = वायुप्रोक्तेऽपि तत् प्रोक्तं भारतस्य प्रशंसनम् ।;‘कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम् ।;को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ॥५३॥(पद्म पु. १.१.४३-४४; विष्णु पु. ३.४-५; महा. १२.३३४.९(१२.३५६.११))

| verse_line2 = ‘कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम् ।

}}

Line 1,727:

Line 1,917:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं हि सर्वशास्त्रेषु पृथक् पृथगुदीरितम् ।

| verse_lines = एवं हि सर्वशास्त्रेषु पृथक् पृथगुदीरितम् ।;उक्तोऽर्थः सर्व एवायं माहात्म्यक्रमपूर्वकः ॥५४॥

| verse_line2 = उक्तोऽर्थः सर्व एवायं माहात्म्यक्रमपूर्वकः ॥५४॥

}}

Line 1,736:

Line 1,927:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भारतेऽपि यथा प्रोक्तो निर्णयोऽयं क्रमेण तु ।

| verse_lines = भारतेऽपि यथा प्रोक्तो निर्णयोऽयं क्रमेण तु ।;तथा प्रदर्शयिष्यामस्तद्वाक्यैरेव सर्वशः ॥५५॥

| verse_line2 = तथा प्रदर्शयिष्यामस्तद्वाक्यैरेव सर्वशः ॥५५॥

}}

Line 1,745:

Line 1,937:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘नारायणं सुरगुरुं जगदेकनाथं भक्तप्रियं सकललोकनमस्कृतं च ।

| verse_lines = ‘नारायणं सुरगुरुं जगदेकनाथं भक्तप्रियं सकललोकनमस्कृतं च ।;त्रैगुण्यवर्जितमजं विभुमाद्यमीशं वन्दे भवघ्नममरासुरसिद्धवन्द्यम्’ ॥५६॥

| verse_line2 = त्रैगुण्यवर्जितमजं विभुमाद्यमीशं वन्दे भवघ्नममरासुरसिद्धवन्द्यम्’ ॥५६॥

}}

Line 1,754:

Line 1,947:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानप्रदः स भगवान् कमलाविरिञ्चशर्वादिपूर्वजगतो निखिलाद्वरिष्ठः ।

| verse_lines = ज्ञानप्रदः स भगवान् कमलाविरिञ्चशर्वादिपूर्वजगतो निखिलाद्वरिष्ठः ।;भक्त्यैव तुष्यति हरिप्रवणत्वमेव सर्वस्य धर्म इति पूर्वविभागसंस्थः ॥५७॥

| verse_line2 = भक्त्यैव तुष्यति हरिप्रवणत्वमेव सर्वस्य धर्म इति पूर्वविभागसंस्थः ॥५७॥

}}

Line 1,763:

Line 1,957:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निर्दोषकः सृतिविहीन उदारपूर्णसंविद्गुणः प्रथमकृत् सकलात्मशक्तिः ।

| verse_lines = निर्दोषकः सृतिविहीन उदारपूर्णसंविद्गुणः प्रथमकृत् सकलात्मशक्तिः ।;मोक्षैकहेतुरसुरूपसुरैश्च मुक्तैर्वन्द्यः स एक इति चोक्तमथोत्तरार्धे ॥५८॥

| verse_line2 = मोक्षैकहेतुरसुरूपसुरैश्च मुक्तैर्वन्द्यः स एक इति चोक्तमथोत्तरार्धे ॥५८॥

}}

Line 1,772:

Line 1,967:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नम्यत्वमुक्तमुभयत्र यतस्ततोऽस्य मुक्तैरमुक्तिगगणैश्च विनम्यतोक्ता ।

| verse_lines = नम्यत्वमुक्तमुभयत्र यतस्ततोऽस्य मुक्तैरमुक्तिगगणैश्च विनम्यतोक्ता ।;इत्थं हि सर्वगुणपूर्तिरमुष्य विष्णोः प्रस्ताविता प्रथमतः प्रतिजानतैव ॥५९॥

| verse_line2 = इत्थं हि सर्वगुणपूर्तिरमुष्य विष्णोः प्रस्ताविता प्रथमतः प्रतिजानतैव ॥५९॥

}}

Line 1,781:

Line 1,977:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘कृष्णो यज्ञैरिज्यते सोमपूतैः कृष्णो वीरैरिज्यते विक्रमद्भिः ।

| verse_lines = ‘कृष्णो यज्ञैरिज्यते सोमपूतैः कृष्णो वीरैरिज्यते विक्रमद्भिः ।;कृष्णो वन्यैरिज्यते सम्मृशानैः कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः’ ॥६०॥

| verse_line2 = कृष्णो वन्यैरिज्यते सम्मृशानैः कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः’ ॥६०॥

}}

Line 1,790:

Line 1,987:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सृष्टा ब्रह्मादयो देवा निहता येन दानवाः ।

| verse_lines = सृष्टा ब्रह्मादयो देवा निहता येन दानवाः ।;तस्मै देवादिदेवाय नमस्ते शार्ङ्गधारिणे ॥६१॥

| verse_line2 = तस्मै देवादिदेवाय नमस्ते शार्ङ्गधारिणे ॥६१॥

}}

Line 1,799:

Line 1,997:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्रष्टृत्वं देवानां मुक्तिस्रष्टृत्वमुच्यते नान्यत् ।

| verse_lines = स्रष्टृत्वं देवानां मुक्तिस्रष्टृत्वमुच्यते नान्यत् ।;उत्पत्तिर्दैत्यानामपि यस्मात् सम्मिता विशेषोऽयम् ॥६२॥

| verse_line2 = उत्पत्तिर्दैत्यानामपि यस्मात् सम्मिता विशेषोऽयम् ॥६२॥

}}

Line 1,808:

Line 2,007:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ च दैत्यहतिस्तमसि स्थिरा नियतसंस्थितिरेव न चान्यथा ।

| verse_lines = अथ च दैत्यहतिस्तमसि स्थिरा नियतसंस्थितिरेव न चान्यथा ।;तनुविभागकृतिः सकलेष्वियं नहि विशेषकृता सुरदैत्यगा ॥६३॥

| verse_line2 = तनुविभागकृतिः सकलेष्वियं नहि विशेषकृता सुरदैत्यगा ॥६३॥

}}

Line 1,817:

Line 2,017:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमिममेव सुरासुरसञ्चये हरिकृतं प्रविशेषमुदीक्षितुम् ।

| verse_lines = तमिममेव सुरासुरसञ्चये हरिकृतं प्रविशेषमुदीक्षितुम् ।;प्रतिविभज्य च भीमसुयोधनौ स्वपरपक्षभिदा कथिता कथा ॥६४॥

| verse_line2 = प्रतिविभज्य च भीमसुयोधनौ स्वपरपक्षभिदा कथिता कथा ॥६४॥

}}

Line 1,826:

Line 2,027:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ।

| verse_lines = ‘नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ।;यस्य प्रसादाद् वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥६५॥

| verse_line2 = यस्य प्रसादाद् वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥६५॥

}}

Line 1,835:

Line 2,037:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासुदेवस्तु भगवान् कीर्तितोऽत्र सनातनः ।

| verse_lines = वासुदेवस्तु भगवान् कीर्तितोऽत्र सनातनः ।;प्रतिबिम्बमिवाऽदर्शे यं पश्यन्त्यात्मनि स्थितम् ॥६६॥

| verse_line2 = प्रतिबिम्बमिवाऽदर्शे यं पश्यन्त्यात्मनि स्थितम् ॥६६॥

}}

Line 1,844:

Line 2,047:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति ।

| verse_lines = नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति ।;एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम्' ॥६७॥

| verse_line2 = एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम्' ॥६७॥

}}

Line 1,853:

Line 2,057:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आद्यन्तयोरित्यवदत् स यस्माद् व्यासात्मको विष्णुरुदारशक्तिः ।

| verse_lines = आद्यन्तयोरित्यवदत् स यस्माद् व्यासात्मको विष्णुरुदारशक्तिः ।;तस्मात् समस्ता हरिसद्गुणानां निर्णीयते(तये) भारतगा कथैषा ॥६८॥

| verse_line2 = तस्मात् समस्ता हरिसद्गुणानां निर्णीयते(तये) भारतगा कथैषा ॥६८॥

}}

Line 1,862:

Line 2,067:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते ।

| verse_lines = ‘सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते ।;वेदशास्त्रात् परं नास्ति न दैवं केशवात् परम्’ ॥६९॥

| verse_line2 = वेदशास्त्रात् परं नास्ति न दैवं केशवात् परम्’ ॥६९॥

}}

Line 1,871:

Line 2,077:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘आलोड्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनः पुनः ।

| verse_lines = ‘आलोड्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनः पुनः ।;इदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा’(अनुषासपर्वणि.१८६.११,गरुडपुाणे आचारकाण्डे.२३०.१) ॥७०॥

| verse_line2 = इदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा’(अनुषासपर्वणि.१८६.११,गरुडपुाणे आचारकाण्डे.२३०.१) ॥७०॥

}}

Line 1,880:

Line 2,087:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘स्मर्तव्यः सततं विष्णुर्विस्मर्तव्यो न जातुचित् ।

| verse_lines = ‘स्मर्तव्यः सततं विष्णुर्विस्मर्तव्यो न जातुचित् ।;सर्वे विधिनिषेधाः स्युरेतयोरेव किङ्कराः’(पाद्मे.उत्तरखण्डे.७१.१००) ॥७१॥

| verse_line2 = सर्वे विधिनिषेधाः स्युरेतयोरेव किङ्कराः’(पाद्मे.उत्तरखण्डे.७१.१००) ॥७१॥

}}

Line 1,889:

Line 2,097:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘को हि तं वेदितुं शक्तो यो न स्यात् तद्विधोऽपरः(तद्वधः परः) ।

| verse_lines = ‘को हि तं वेदितुं शक्तो यो न स्यात् तद्विधोऽपरः(तद्वधः परः) ।;तद्विधश्चापरो नास्ति तस्मात् तं वेद सः स्वयम् ॥७२॥

| verse_line2 = तद्विधश्चापरो नास्ति तस्मात् तं वेद सः स्वयम् ॥७२॥

}}

Line 1,898:

Line 2,107:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = को हि तं वेदितुं शक्तो नारायणमनामयम् ।

| verse_lines = को हि तं वेदितुं शक्तो नारायणमनामयम् ।;ऋते सत्यवतीसूनोः कृष्णाद् वा देवकीसुतात् (म.भा.सभा.प.६१.३१) ॥७३॥

| verse_line2 = ऋते सत्यवतीसूनोः कृष्णाद् वा देवकीसुतात् (म.भा.सभा.प.६१.३१) ॥७३॥

}}

Line 1,907:

Line 2,117:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अप्रमेयोऽनियोज्यश्च स्वयं कामगमो वशी ।

| verse_lines = अप्रमेयोऽनियोज्यश्च स्वयं कामगमो वशी ।;मोदत्येष सदा भूतैर्बालः क्रीडनकैरिव ॥७४॥

| verse_line2 = मोदत्येष सदा भूतैर्बालः क्रीडनकैरिव ॥७४॥

}}

Line 1,916:

Line 2,127:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न प्रमातुं महाबाहुः शक्योऽयं मधुसूदनः ।

| verse_lines = न प्रमातुं महाबाहुः शक्योऽयं मधुसूदनः ।;परमात् परमेतस्माद् विश्वरूपान्न विद्यते ॥७५॥

| verse_line2 = परमात् परमेतस्माद् विश्वरूपान्न विद्यते ॥७५॥

}}

Line 1,925:

Line 2,137:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वसुदेवसुतो नायं नायं गर्भेऽवसत् प्रभुः ।

| verse_lines = वसुदेवसुतो नायं नायं गर्भेऽवसत् प्रभुः ।;नायं दशरथाज्जातो न चापि जमदग्नितः ॥७६॥

| verse_line2 = नायं दशरथाज्जातो न चापि जमदग्नितः ॥७६॥

}}

Line 1,934:

Line 2,147:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जायते नैव कुत्रापि म्रियते कुत एव तु ।

| verse_lines = जायते नैव कुत्रापि म्रियते कुत एव तु ।;न(म) वेध्यो मुह्यते नायं बद्ध्यते नैव केनचित् ।;कुतो दुःखं स्वतन्त्रस्य नित्यानन्दैकरूपिणः ॥७७॥

| verse_line2 = न(म) वेध्यो मुह्यते नायं बद्ध्यते नैव केनचित् ।

}}

Line 1,943:

Line 2,157:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ईशन्नपि हि देवेशः सर्वस्य जगतो हरिः ।

| verse_lines = ईशन्नपि हि देवेशः सर्वस्य जगतो हरिः ।;कर्माणि कुरुते नित्यं कीनाश इव दुर्बलः (म.भा.उद्योग.६७.१४)॥७८॥

| verse_line2 = कर्माणि कुरुते नित्यं कीनाश इव दुर्बलः (म.भा.उद्योग.६७.१४)॥७८॥

}}

Line 1,952:

Line 2,167:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नाऽत्मानं वेद मुग्धोऽयं दुःखी सीतां च मार्गते ।

| verse_lines = नाऽत्मानं वेद मुग्धोऽयं दुःखी सीतां च मार्गते ।;बद्धः शक्रजितेत्यादि लीलैषाऽसुरमोहिनी ॥७९॥

| verse_line2 = बद्धः शक्रजितेत्यादि लीलैषाऽसुरमोहिनी ॥७९॥

}}

Line 1,961:

Line 2,177:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुह्यते शस्त्रपातेन भिन्नत्वग्रुधिरस्रवः ।

| verse_lines = मुह्यते शस्त्रपातेन भिन्नत्वग्रुधिरस्रवः ।;अजानन् पृच्छति स्मान्यांस्तनुं त्यक्त्वा दिवं गतः ॥८०॥

| verse_line2 = अजानन् पृच्छति स्मान्यांस्तनुं त्यक्त्वा दिवं गतः ॥८०॥

}}

Line 1,970:

Line 2,187:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्याद्यसुरमोहाय दर्शयामास नाट्यवत् ।

| verse_lines = इत्याद्यसुरमोहाय दर्शयामास नाट्यवत् ।;अविद्यमानमेवेशः कुहकं तद्विदुः सुराः ॥८१॥

| verse_line2 = अविद्यमानमेवेशः कुहकं तद्विदुः सुराः ॥८१॥

}}

Line 1,979:

Line 2,197:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रादुर्भावा हरेः सर्वे नैव प्रकृतिदेहिनः ।

| verse_lines = प्रादुर्भावा हरेः सर्वे नैव प्रकृतिदेहिनः ।;निर्दोषा गुणसम्पूर्णा दर्शयन्त्यन्यथैव तु ॥८२॥

| verse_line2 = निर्दोषा गुणसम्पूर्णा दर्शयन्त्यन्यथैव तु ॥८२॥

}}

Line 1,988:

Line 2,207:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुष्टानां मोहनार्थाय सतामपि तु(च) कुत्रचित् ।

| verse_lines = दुष्टानां मोहनार्थाय सतामपि तु(च) कुत्रचित् ।;यथायोग्यफलप्राप्त्यै लीलैषा परमात्मनः’ ॥८३॥

| verse_line2 = यथायोग्यफलप्राप्त्यै लीलैषा परमात्मनः’ ॥८३॥

}}

Line 1,997:

Line 2,217:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।

| verse_lines = ‘ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।;यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते’(भ. गी. ७.२) ॥८४॥

| verse_line2 = यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते’(भ. गी. ७.२) ॥८४॥

}}

Line 2,006:

Line 2,227:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रळयस्तथा ।

| verse_lines = ‘अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रळयस्तथा ।;मत्तः परतरं नान्यत् किञ्चिदस्ति धनञ्जय’(भ. गी. ७.६-७) ॥८५॥

| verse_line2 = मत्तः परतरं नान्यत् किञ्चिदस्ति धनञ्जय’(भ. गी. ७.६-७) ॥८५॥

}}

Line 2,015:

Line 2,237:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्’(भ. गी. ९.११) ।

| verse_lines = ‘अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्’(भ. गी. ९.११) ।;परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्॥८६॥

| verse_line2 = परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्॥८६॥

}}

Line 2,024:

Line 2,247:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।

| verse_lines = ‘मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।;राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहनीं श्रिताः’(भ. गी. ९.१२) ॥८७॥

| verse_line2 = राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहनीं श्रिताः’(भ. गी. ९.१२) ॥८७॥

}}

Line 2,033:

Line 2,257:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।

| verse_lines = ‘महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।;भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्’(भ. गी. ९.१३) ॥८८॥

| verse_line2 = भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्’(भ. गी. ९.१३) ॥८८॥

}}

Line 2,042:

Line 2,267:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘पिताऽसि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् ।

| verse_lines = ‘पिताऽसि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् ।;न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव’(भ. गी. ११.४३) ॥८९॥

| verse_line2 = न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव’(भ. गी. ११.४३) ॥८९॥

}}

Line 2,051:

Line 2,277:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।

| verse_lines = ‘परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।;यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः’(भ. गी. १४.१) ॥९०॥

| verse_line2 = यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः’(भ. गी. १४.१) ॥९०॥

}}

Line 2,060:

Line 2,287:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘ममयोनिर्महद् ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् ।

| verse_lines = ‘ममयोनिर्महद् ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् ।;सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत’(भ. गी. १४.३) ॥९१॥

| verse_line2 = सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत’(भ. गी. १४.३) ॥९१॥

}}

Line 2,069:

Line 2,297:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।

| verse_lines = ‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।;क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥९२॥

| verse_line2 = क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥९२॥

}}

Line 2,078:

Line 2,307:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।

| verse_lines = उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।;यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥९३॥

| verse_line2 = यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥९३॥

}}

Line 2,087:

Line 2,317:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यस्मात् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।

| verse_lines = यस्मात् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।;अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥९४॥

| verse_line2 = अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥९४॥

}}

Line 2,096:

Line 2,327:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।

| verse_lines = यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।;स सर्वविद् भजति मां सर्वभावेन भारत ॥९५॥ (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।;सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥)

| verse_line2 = स सर्वविद् भजति मां सर्वभावेन भारत ॥९५॥ (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।

}}

Line 2,105:

Line 2,337:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।

| verse_lines = (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।;सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥(भ.गी.१४.२))इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ ।;एतद् बुद्‍ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत’(भ. गी. १५.१६-२०) ॥९६॥

| verse_line2 = सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥(भ.गी.१४.२))इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ ।

}}

Line 2,114:

Line 2,347:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च । दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु’(भ. गी. १६.६) ॥९७॥

| verse_lines = ‘द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च । दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु’(भ. गी. १६.६) ॥९७॥

}}

Line 2,122:

Line 2,356:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्’ ।

| verse_lines = ‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्’ ।;अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम्॥(भ. गी. १६.८) ’॥९८॥

| verse_line2 = अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम्॥(भ. गी. १६.८) ’॥९८॥

}}

Line 2,131:

Line 2,366:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः ।

| verse_lines = एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः ।;प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोहिताः॥’ (भ. गी. १६.९)॥९९ ॥

| verse_line2 = प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोहिताः॥’ (भ. गी. १६.९)॥९९ ॥

}}

Line 2,140:

Line 2,376:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान् सुखी ।आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया’(भ. गी. १६.१४-१५) ॥१००॥

| verse_lines = ‘ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान् सुखी ।आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया’(भ. गी. १६.१४-१५) ॥१००॥

}}

Line 2,148:

Line 2,385:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः’(भ. गी. १६.१८)।

| verse_lines = ‘मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः’(भ. गी. १६.१८)।;‘ तानहं द्विषतः क्रूरान् संसारेषु नराधमान् ।;क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु’(भ. गी. १६.१९) ॥१०१॥

| verse_line2 = ‘ तानहं द्विषतः क्रूरान् संसारेषु नराधमान् ।

}}

Line 2,157:

Line 2,395:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।

| verse_lines = ‘आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।;मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्’(भ. गी. १६.२०) ॥१०२॥

| verse_line2 = मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्’(भ. गी. १६.२०) ॥१०२॥

}}

Line 2,166:

Line 2,405:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।

| verse_lines = ‘सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।;अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्विकम्’(भ. गी. १८.२०) ॥१०३॥

| verse_line2 = अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्विकम्’(भ. गी. १८.२०) ॥१०३॥

}}

Line 2,175:

Line 2,415:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः ।

| verse_lines = ‘सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः ।;इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्’(भ. गी. १८.६४) ॥१०४॥

| verse_line2 = इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्’(भ. गी. १८.६४) ॥१०४॥

}}

Line 2,184:

Line 2,425:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।

| verse_lines = ‘मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।;मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे’(भ. गी. १८.६५) ॥१०५॥

| verse_line2 = मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे’(भ. गी. १८.६५) ॥१०५॥

}}

Line 2,193:

Line 2,435:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य वक्ता नारायणः स्वयम् ।

| verse_lines = ‘पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य वक्ता नारायणः स्वयम् ।;सर्वेष्वेतेषु राजेन्द्र ज्ञानेष्वेतद् विशिष्यते’(महा. १२.३३७.६३(२५९.६८)) ॥१०६॥

| verse_line2 = सर्वेष्वेतेषु राजेन्द्र ज्ञानेष्वेतद् विशिष्यते’(महा. १२.३३७.६३(२५९.६८)) ॥१०६॥

}}

Line 2,202:

Line 2,445:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘ज्ञानेष्वेतेषु राजेन्द्र साङ्ख्यपाशुपतादिषु ।

| verse_lines = ‘ज्ञानेष्वेतेषु राजेन्द्र साङ्ख्यपाशुपतादिषु ।;यथायोगं यथान्यायं निष्ठा नारायणः परः’(महा. १२.३३७.६४ \३५९.६९) ॥१०७॥

| verse_line2 = यथायोगं यथान्यायं निष्ठा नारायणः परः’(महा. १२.३३७.६४ \३५९.६९) ॥१०७॥

}}

Line 2,211:

Line 2,455:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘पञ्चरात्रविदो मुख्या यथाक्रमपरा नृप ।

| verse_lines = ‘पञ्चरात्रविदो मुख्या यथाक्रमपरा नृप ।;एकान्तभावोपगता वासुदेवं विशन्ति ते’(महा. १२.३३७.६७ \३५९.७२) ॥१०८॥

| verse_line2 = एकान्तभावोपगता वासुदेवं विशन्ति ते’(महा. १२.३३७.६७ \३५९.७२) ॥१०८॥

}}

Line 2,220:

Line 2,465:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = \ (जनमेजय उवाच)

| verse_lines = \ (जनमेजय उवाच);‘बहवः पुरुषा ब्रह्मन्नुताहो एक एव तु ।;को ह्यत्र पुरुषश्रेष्ठस्तं भवान् वक्तुमर्हति’(महा. १२.३३८.१ \३६०.१) ॥१०९॥

| verse_line2 = ‘बहवः पुरुषा ब्रह्मन्नुताहो एक एव तु ।

}}

Line 2,229:

Line 2,475:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = (वैशम्पायन उवाच)‘ नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ।

| verse_lines = (वैशम्पायन उवाच)‘ नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ।;बहूनां पुरुषाणां हि यथैका योनिरुच्यते ।;तथा तं पुरुषं विश्वमाख्यास्यामि गुणाधिकम्’(महा. १२.३३८.२\३६०.३ ) ॥११०॥

| verse_line2 = बहूनां पुरुषाणां हि यथैका योनिरुच्यते ।

}}

Line 2,238:

Line 2,485:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘आह ब्रह्मैतमेवार्थं महादेवाय पृच्छते ।

| verse_lines = ‘आह ब्रह्मैतमेवार्थं महादेवाय पृच्छते ।;तस्यैकस्य ममत्वं हि स चैकः पुरुषो विराट्’(महा.१२.३६१.९ ) ॥१११॥

| verse_line2 = तस्यैकस्य ममत्वं हि स चैकः पुरुषो विराट्’(महा.१२.३६१.९ ) ॥१११॥

}}

Line 2,247:

Line 2,495:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘अहं ब्रह्मा चाऽद्य ईशः प्रजानां तस्माज्जातस्त्वं च मत्तः प्रसूतः ।

| verse_lines = ‘अहं ब्रह्मा चाऽद्य ईशः प्रजानां तस्माज्जातस्त्वं च मत्तः प्रसूतः ।;मत्तो जगत् स्थावरं जङ्गमं च सर्वे वेदा सरहस्याश्च पुत्र’(महा.१२.३६१.२०-२१ ) ॥११२॥

| verse_line2 = मत्तो जगत् स्थावरं जङ्गमं च सर्वे वेदा सरहस्याश्च पुत्र’(महा.१२.३६१.२०-२१ ) ॥११२॥

}}

Line 2,256:

Line 2,505:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथैव भीमवचनं धर्मजं प्रत्युदीरितम् ।

| verse_lines = तथैव भीमवचनं धर्मजं प्रत्युदीरितम् ।;‘ब्रह्मेशानादिभिः सर्वैः समेतैर्यद्गुणांशकः ।;नावसाययितुं शक्यो व्याचक्षाणैश्च सर्वदा ॥११३॥

| verse_line2 = ‘ब्रह्मेशानादिभिः सर्वैः समेतैर्यद्गुणांशकः ।

}}

Line 2,265:

Line 2,515:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स एष भगवान् कृष्णो नैव केवलमानुषः ।

| verse_lines = स एष भगवान् कृष्णो नैव केवलमानुषः ।;यस्य प्रसादजो ब्रह्मा रुद्रश्च क्रोधसम्भवः’(महा.१२.३५०.१२ ) ॥११४॥

| verse_line2 = यस्य प्रसादजो ब्रह्मा रुद्रश्च क्रोधसम्भवः’(महा.१२.३५०.१२ ) ॥११४॥

}}

Line 2,274:

Line 2,525:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वचनं चैव कृष्णस्य ज्येष्ठं कुन्तीसुतं प्रति ।

| verse_lines = वचनं चैव कृष्णस्य ज्येष्ठं कुन्तीसुतं प्रति ।;‘रुद्रं समाश्रिता देवा रुद्रो ब्रह्माणमाश्रितः ।;ब्रह्मा मामाश्रितो नित्यं नाहं (कि)कञ्चिदुपाश्रितः (म.भा.१४.११८.३७)॥११५॥

| verse_line2 = ‘रुद्रं समाश्रिता देवा रुद्रो ब्रह्माणमाश्रितः ।

}}

Line 2,283:

Line 2,535:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथाऽऽश्रितानि ज्योतींषि ज्योतिःश्रेष्ठं दिवाकरम् ।

| verse_lines = यथाऽऽश्रितानि ज्योतींषि ज्योतिःश्रेष्ठं दिवाकरम् ।;एवं मुक्तगणाः सर्वे वासुदेवमुपाश्रिताः’ ॥११६॥

| verse_line2 = एवं मुक्तगणाः सर्वे वासुदेवमुपाश्रिताः’ ॥११६॥

}}

Line 2,292:

Line 2,545:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भविष्यत्पर्वगं चापि वचो व्यासस्य सादरम् ।

| verse_lines = भविष्यत्पर्वगं चापि वचो व्यासस्य सादरम् ।;‘वासुदेवस्य महिमा भारते निर्णयोदितः ॥११७॥

| verse_line2 = ‘वासुदेवस्य महिमा भारते निर्णयोदितः ॥११७॥

}}

Line 2,301:

Line 2,555:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदर्थास्तु कथाः सर्वा नान्यार्थं वैष्णवं यशः ।

| verse_lines = तदर्थास्तु कथाः सर्वा नान्यार्थं वैष्णवं यशः ।;तत्प्रतीपं तु यद् दृश्येन्न तन्मम मनीषितम् ॥११८॥

| verse_line2 = तत्प्रतीपं तु यद् दृश्येन्न तन्मम मनीषितम् ॥११८॥

}}

Line 2,310:

Line 2,565:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भाषास्तु त्रिविधास्तत्र मया वै सम्प्रदर्शिताः ।

| verse_lines = भाषास्तु त्रिविधास्तत्र मया वै सम्प्रदर्शिताः ।;उक्तो यो महिमा विष्णोः स तूक्तो हि समाधिना ॥११९॥

| verse_line2 = उक्तो यो महिमा विष्णोः स तूक्तो हि समाधिना ॥११९॥

}}

Line 2,319:

Line 2,575:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शैवदर्शनमालम्ब्य क्‍वचिच्छैवी कथोदिता ।

| verse_lines = शैवदर्शनमालम्ब्य क्‍वचिच्छैवी कथोदिता ।;समाधिभाषयोक्तं यत् तत् सर्वं ग्राह्यमेव हि ॥१२०॥

| verse_line2 = समाधिभाषयोक्तं यत् तत् सर्वं ग्राह्यमेव हि ॥१२०॥

}}

Line 2,328:

Line 2,585:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अविरुद्धं समाधेस्तु दर्शनोक्तं च गृह्यते ।

| verse_lines = अविरुद्धं समाधेस्तु दर्शनोक्तं च गृह्यते ।;आद्यन्तयोर्विरुद्धं यद् दर्शनं तदुदाहृतम् ॥१२१॥

| verse_line2 = आद्यन्तयोर्विरुद्धं यद् दर्शनं तदुदाहृतम् ॥१२१॥

}}

Line 2,337:

Line 2,595:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दर्शनान्तरसिद्धं च गुह्यभाषाऽन्यथा भवेत् ।

| verse_lines = दर्शनान्तरसिद्धं च गुह्यभाषाऽन्यथा भवेत् ।;तस्माद् विष्णोर्हि महिमा भारतोक्तो यथार्थतः ॥१२२॥

| verse_line2 = तस्माद् विष्णोर्हि महिमा भारतोक्तो यथार्थतः ॥१२२॥

}}

Line 2,346:

Line 2,605:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्याङ्गं प्रथमं वायुः प्रादुर्भावत्रयान्वितः ।

| verse_lines = तस्याङ्गं प्रथमं वायुः प्रादुर्भावत्रयान्वितः ।;प्रथमो हनुमान् नाम द्वितीयो भीम एव च ।;पूर्णप्रज्ञस्तृतीयस्तु भगवत्कार्यसाधकः ॥१२३॥

| verse_line2 = प्रथमो हनुमान् नाम द्वितीयो भीम एव च ।

}}

Line 2,355:

Line 2,615:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्रेताद्येषु युगेष्वेष सम्भूतः केशवाज्ञया ।

| verse_lines = त्रेताद्येषु युगेष्वेष सम्भूतः केशवाज्ञया ।;एकैकशस्त्रिषु पृथग् द्वितीयाङ्गं सरस्वती ॥१२४॥

| verse_line2 = एकैकशस्त्रिषु पृथग् द्वितीयाङ्गं सरस्वती ॥१२४॥

}}

Line 2,364:

Line 2,625:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शंरूपे तु रतेर्वायौ श्रीरित्येव च कीर्त्यते ।

| verse_lines = शंरूपे तु रतेर्वायौ श्रीरित्येव च कीर्त्यते ।;सैव च द्रौपदी नाम काळी चन्द्रेति चोच्यते ॥१२५॥

| verse_line2 = सैव च द्रौपदी नाम काळी चन्द्रेति चोच्यते ॥१२५॥

}}

Line 2,373:

Line 2,635:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तृतीयाङ्गं हरेः शेषः प्रादुर्भावसमन्वितः ।

| verse_lines = तृतीयाङ्गं हरेः शेषः प्रादुर्भावसमन्वितः ।;प्रादुर्भावा नरश्चैव लक्ष्मणो बल एव च ॥१२६॥

| verse_line2 = प्रादुर्भावा नरश्चैव लक्ष्मणो बल एव च ॥१२६॥

}}

Line 2,382:

Line 2,645:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रुद्रात्मकत्वाच्छेषस्य शुको द्रौणिश्च तत्तनू ।

| verse_lines = रुद्रात्मकत्वाच्छेषस्य शुको द्रौणिश्च तत्तनू ।;इन्द्रे नरांशसम्पत्त्या पार्थोऽपीषत् तदात्मकः ॥१२७॥

| verse_line2 = इन्द्रे नरांशसम्पत्त्या पार्थोऽपीषत् तदात्मकः ॥१२७॥

}}

Line 2,391:

Line 2,655:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रद्युम्नाद्यास्ततो विष्णोरङ्गभूताः क्रमेण तु ।

| verse_lines = प्रद्युम्नाद्यास्ततो विष्णोरङ्गभूताः क्रमेण तु ।;चरितं वैष्णवानां (च)तद् विष्णूद्रेकाय कथ्यते’ ॥१२८॥

| verse_line2 = चरितं वैष्णवानां (च)तद् विष्णूद्रेकाय कथ्यते’ ॥१२८॥

}}

Line 2,400:

Line 2,665:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथा भागवतेऽप्युक्तं हनूमद्वचनं परम् ।

| verse_lines = तथा भागवतेऽप्युक्तं हनूमद्वचनं परम् ।;‘मर्त्यावतारस्त्विह मर्त्यशिक्षणं रक्षोवधायैव न केवलं विभोः ।;कुतोऽन्यथा स्यू(स्य हि स्यू) रमतः स्व आत्मन् सीताकृतानि व्यसनानीश्वरस्य ॥१२९॥

| verse_line2 = ‘मर्त्यावतारस्त्विह मर्त्यशिक्षणं रक्षोवधायैव न केवलं विभोः ।

}}

Line 2,409:

Line 2,675:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न वै स आत्माऽऽत्मवतामधीश्वरो भुङ्क्ते हि दुःखं भगवान् वासुदेवः ।

| verse_lines = न वै स आत्माऽऽत्मवतामधीश्वरो भुङ्क्ते हि दुःखं भगवान् वासुदेवः ।;न स्त्रीकृतं कश्मलमश्नुवीत न लक्ष्मणं चापि जहाति कर्हिचित्’(भा.पु. ५.१९.५-६) ॥१३०॥

| verse_line2 = न स्त्रीकृतं कश्मलमश्नुवीत न लक्ष्मणं चापि जहाति कर्हिचित्’(भा.पु. ५.१९.५-६) ॥१३०॥

}}

Line 2,418:

Line 2,685:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यत्पादपङ्कजपरागनिषेवकाणां दुःखानि सर्वाणि लयं प्रयान्ति ।

| verse_lines = यत्पादपङ्कजपरागनिषेवकाणां दुःखानि सर्वाणि लयं प्रयान्ति ।;स ब्रह्मवन्द्यचरणो जनमोहनाय स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥१३१॥

| verse_line2 = स ब्रह्मवन्द्यचरणो जनमोहनाय स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥१३१॥

}}

Line 2,427:

Line 2,695:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘क्‍वचिच्छिवं क्‍वचिदृषीन् क्‍वचिद् देवान् क्‍वचिन्नरान् ।

| verse_lines = ‘क्‍वचिच्छिवं क्‍वचिदृषीन् क्‍वचिद् देवान् क्‍वचिन्नरान् ।;नमत्यर्चयति स्तौति वरानर्थयतेऽपि च ॥१३२॥

| verse_line2 = नमत्यर्चयति स्तौति वरानर्थयतेऽपि च ॥१३२॥

}}

Line 2,436:

Line 2,705:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लिङ्गं प्रतिष्ठापयति वृणोत्यसुरतो वरान् ।

| verse_lines = लिङ्गं प्रतिष्ठापयति वृणोत्यसुरतो वरान् ।;सर्वेश्वरः स्वतन्त्रोऽपि सर्वशक्तिश्च सर्वदा ।;सर्वज्ञोऽपि विमोहाय जनानां पुरुषोत्तमः’ ॥१३३॥

| verse_line2 = सर्वेश्वरः स्वतन्त्रोऽपि सर्वशक्तिश्च सर्वदा ।

}}

Line 2,445:

Line 2,715:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद् यो महिमा विष्णोः सर्वशास्त्रोदितः स हि ।

| verse_lines = तस्माद् यो महिमा विष्णोः सर्वशास्त्रोदितः स हि ।;नान्यदित्येष शास्त्राणां निर्णयः समुदाहृतः॥१३४॥

| verse_line2 = नान्यदित्येष शास्त्राणां निर्णयः समुदाहृतः॥१३४॥

}}

Line 2,454:

Line 2,725:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भारतार्थस्त्रिधा प्रोक्तः स्वयं भगवतैव हि ।

| verse_lines = भारतार्थस्त्रिधा प्रोक्तः स्वयं भगवतैव हि ।;‘मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथा परे ।;तथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते’(महा. १.१.५०) ॥१३५॥

| verse_line2 = ‘मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथा परे ।

}}

Line 2,463:

Line 2,735:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘सकृष्णान् पाण्डवान् गृह्य योऽयमर्थः प्रवर्तते ।

| verse_lines = ‘सकृष्णान् पाण्डवान् गृह्य योऽयमर्थः प्रवर्तते ।;प्रातिलोम्यादिवैचित्र्यात् तमास्तीकं प्रचक्षते ॥१३६॥

| verse_line2 = प्रातिलोम्यादिवैचित्र्यात् तमास्तीकं प्रचक्षते ॥१३६॥

}}

Line 2,472:

Line 2,745:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मो भक्त्यादिदशकः श्रुतादिः शीलवैनयौ ।

| verse_lines = धर्मो भक्त्यादिदशकः श्रुतादिः शीलवैनयौ ।;सब्रह्मकास्तु ते यत्र मन्वादिं तं विदुर्बुधाः ॥१३७॥

| verse_line2 = सब्रह्मकास्तु ते यत्र मन्वादिं तं विदुर्बुधाः ॥१३७॥

}}

Line 2,481:

Line 2,755:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नारायणस्य नामानि सर्वाणि वचनानि तु ।

| verse_lines = नारायणस्य नामानि सर्वाणि वचनानि तु ।;तत्सामर्थ्याभिधायीनि तमौपरिचरं विदुः ॥१३८॥

| verse_line2 = तत्सामर्थ्याभिधायीनि तमौपरिचरं विदुः ॥१३८॥

}}

Line 2,490:

Line 2,765:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भक्तिर्ज्ञानं सवैराग्यं प्रज्ञा मेधा धृतिः स्थितिः ।

| verse_lines = भक्तिर्ज्ञानं सवैराग्यं प्रज्ञा मेधा धृतिः स्थितिः ।;योगः प्राणो बलं चैव वृकोदर इति स्मृतः ॥१३७॥

| verse_line2 = योगः प्राणो बलं चैव वृकोदर इति स्मृतः ॥१३७॥

}}

Line 2,499:

Line 2,775:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतद्दशात्मको वायुस्तस्माद् भीमस्तदात्मकः ।

| verse_lines = एतद्दशात्मको वायुस्तस्माद् भीमस्तदात्मकः ।;सर्वविद्या द्रौपदी तु यस्मात् सैव सरस्वती ॥१३५॥

| verse_line2 = सर्वविद्या द्रौपदी तु यस्मात् सैव सरस्वती ॥१३५॥

}}

Line 2,508:

Line 2,785:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अज्ञानादिस्वरूपस्तु कलिर्दुर्योधनः स्मृतः ।

| verse_lines = अज्ञानादिस्वरूपस्तु कलिर्दुर्योधनः स्मृतः ।;विपरीतं तु यज्ज्ञानं दुःशासन इतीरितः ॥१४१॥

| verse_line2 = विपरीतं तु यज्ज्ञानं दुःशासन इतीरितः ॥१४१॥

}}

Line 2,517:

Line 2,795:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नास्तिक्यं शकुनिर्नाम सर्वदोषात्मकाः परे ।

| verse_lines = नास्तिक्यं शकुनिर्नाम सर्वदोषात्मकाः परे ।;धार्तराष्ट्रास्त्वहङ्कारो द्रौणी रुद्रात्मको यतः ॥१४२॥

| verse_line2 = धार्तराष्ट्रास्त्वहङ्कारो द्रौणी रुद्रात्मको यतः ॥१४२॥

}}

Line 2,526:

Line 2,805:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणाद्या इन्द्रियाण्येव पापान्यन्ये तु सैनिकाः ।

| verse_lines = द्रोणाद्या इन्द्रियाण्येव पापान्यन्ये तु सैनिकाः ।;पाण्डवेयाश्च पुण्यानि तेषां विष्णुर्नियोजकः ॥१४३॥

| verse_line2 = पाण्डवेयाश्च पुण्यानि तेषां विष्णुर्नियोजकः ॥१४३॥

}}

Line 2,535:

Line 2,815:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवमध्यात्मनिष्ठं हि भारतं सर्वमुच्यते ।

| verse_lines = एवमध्यात्मनिष्ठं हि भारतं सर्वमुच्यते ।;दुर्विज्ञेयमतः सर्वैर्भारतं तु सुरैरपि ॥१४४॥

| verse_line2 = दुर्विज्ञेयमतः सर्वैर्भारतं तु सुरैरपि ॥१४४॥

}}

Line 2,544:

Line 2,825:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयं व्यासो हि तद् वेद ब्रह्मा वा तत्प्रसादतः ।

| verse_lines = स्वयं व्यासो हि तद् वेद ब्रह्मा वा तत्प्रसादतः ।;तथाऽपि विष्णुपरता भारते सारसङ्ग्रहः’ ॥१४५॥

| verse_line2 = तथाऽपि विष्णुपरता भारते सारसङ्ग्रहः’ ॥१४५॥

}}

Line 2,553:

Line 2,835:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादिव्यासवाक्यैस्तु विष्णूत्कर्षोऽवगम्यते ।

| verse_lines = इत्यादिव्यासवाक्यैस्तु विष्णूत्कर्षोऽवगम्यते ।;वाय्वादीनां क्रमश्चैव तद्वाक्यैरेव चिन्त्यते ॥१४६॥

| verse_line2 = वाय्वादीनां क्रमश्चैव तद्वाक्यैरेव चिन्त्यते ॥१४६॥

}}

Line 2,562:

Line 2,845:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘वायुर्हि ब्रह्मतामेति तस्माद् ब्रह्मैव स स्मृतः ।

| verse_lines = ‘वायुर्हि ब्रह्मतामेति तस्माद् ब्रह्मैव स स्मृतः ।;न ब्रह्मसदृशः कश्चिच्छिवादिषु कथञ्चन’ ॥१४७॥

| verse_line2 = न ब्रह्मसदृशः कश्चिच्छिवादिषु कथञ्चन’ ॥१४७॥

}}

Line 2,571:

Line 2,855:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘ज्ञाने विरागे हरिभक्तिभावे धृतिस्थितिप्राणबलेषु योगे ।

| verse_lines = ‘ज्ञाने विरागे हरिभक्तिभावे धृतिस्थितिप्राणबलेषु योगे ।;बुद्धौ च नान्यो हनुमत्समानः पुमान् कदाचित् क्‍व च कश्चनैव’ ॥१४८॥

| verse_line2 = बुद्धौ च नान्यो हनुमत्समानः पुमान् कदाचित् क्‍व च कश्चनैव’ ॥१४८॥

}}

Line 2,580:

Line 2,865:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘बळित्था तद् वपुषे धायि दर्शतं देवस्य भर्गः सहसो यतो जनि ।

| verse_lines = ‘बळित्था तद् वपुषे धायि दर्शतं देवस्य भर्गः सहसो यतो जनि ।;यदीमुप ह्वरते साधते मतिर्ऋतस्य धेना अनयन्त सस्रुतः ॥१४९॥

| verse_line2 = यदीमुप ह्वरते साधते मतिर्ऋतस्य धेना अनयन्त सस्रुतः ॥१४९॥

}}

Line 2,589:

Line 2,875:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पृक्षो वपुः पितुमान् नित्य आ शये द्वितीयमा सप्तशिवासु मातृषु ।

| verse_lines = पृक्षो वपुः पितुमान् नित्य आ शये द्वितीयमा सप्तशिवासु मातृषु ।;तृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ॥१५०॥

| verse_line2 = तृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ॥१५०॥

}}

Line 2,598:

Line 2,885:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निर्यदीं बुध्नान्महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः ।

| verse_lines = निर्यदीं बुध्नान्महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः ।;यदीमनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहा सन्तम् मातरिश्वा मथायति ॥१५१॥

| verse_line2 = यदीमनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहा सन्तम् मातरिश्वा मथायति ॥१५१॥

}}

Line 2,607:

Line 2,895:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्र यत्पितुः परमान्नीयते पर्या पृक्षुधो वीरुधो दंसु रोहति ।

| verse_lines = प्र यत्पितुः परमान्नीयते पर्या पृक्षुधो वीरुधो दंसु रोहति ।;उभा यदस्य जनुषं यदिन्वत आदिद् यविष्ठो अभवद् घृणा शुचिः ॥१५२॥

| verse_line2 = उभा यदस्य जनुषं यदिन्वत आदिद् यविष्ठो अभवद् घृणा शुचिः ॥१५२॥

}}

Line 2,616:

Line 2,905:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आदिन् मात्रॄराविशद्यास्वा शुचिरहिंस्यमान उर्विया वि वावृधे ।

| verse_lines = आदिन् मात्रॄराविशद्यास्वा शुचिरहिंस्यमान उर्विया वि वावृधे ।;अनु यत्पूर्वा अरुहत् सनाजुवो नि नव्यसीष्ववरासु धावते’(ऋग्वेद १.१४१.१-५) ॥१५३॥

| verse_line2 = अनु यत्पूर्वा अरुहत् सनाजुवो नि नव्यसीष्ववरासु धावते’(ऋग्वेद १.१४१.१-५) ॥१५३॥

}}

Line 2,625:

Line 2,915:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘अश्वमेधः क्रतुश्रेष्ठो ज्योतिःश्रेष्ठो दिवाकरः ।

| verse_lines = ‘अश्वमेधः क्रतुश्रेष्ठो ज्योतिःश्रेष्ठो दिवाकरः ।;ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो देवश्रेष्ठस्तु मारुतः’(म.भा.१.१२९.४६) ॥१५४॥

| verse_line2 = ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो देवश्रेष्ठस्तु मारुतः’(म.भा.१.१२९.४६) ॥१५४॥

}}

Line 2,634:

Line 2,925:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘बलमिन्द्रस्य गिरिशो गिरिशस्य बलं मरुत् ।

| verse_lines = ‘बलमिन्द्रस्य गिरिशो गिरिशस्य बलं मरुत् ।;बलं तस्य हरिः साक्षान्न हरेर्बलमन्यतः’ ॥१५५॥

| verse_line2 = बलं तस्य हरिः साक्षान्न हरेर्बलमन्यतः’ ॥१५५॥

}}

Line 2,643:

Line 2,935:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘वायुर्भीमो भीमनादो महौजाः सर्वेषां च प्राणिनां प्राणभूतः ।

| verse_lines = ‘वायुर्भीमो भीमनादो महौजाः सर्वेषां च प्राणिनां प्राणभूतः ।;अनावृत्तिर्देहिनां देहपाते तस्माद् वायुर्देवदेवो विशिष्टः’(म.भा.१२.२६४.४१) ॥१५६॥

| verse_line2 = अनावृत्तिर्देहिनां देहपाते तस्माद् वायुर्देवदेवो विशिष्टः’(म.भा.१२.२६४.४१) ॥१५६॥

}}

Line 2,652:

Line 2,945:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘तत्त्वज्ञाने विष्णुभक्तौ धैर्ये स्थैर्ये पराक्रमे ।

| verse_lines = ‘तत्त्वज्ञाने विष्णुभक्तौ धैर्ये स्थैर्ये पराक्रमे ।;वेगे च लाघवे चैव प्रलापस्य च वर्जने ॥१५७॥

| verse_line2 = वेगे च लाघवे चैव प्रलापस्य च वर्जने ॥१५७॥

}}

Line 2,661:

Line 2,955:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमसेनसमो नास्ति सेनयोरुभयोरपि ।

| verse_lines = भीमसेनसमो नास्ति सेनयोरुभयोरपि ।;पाण्डित्ये च पटुत्वे च शूरत्वे च बलेऽपि च’ ॥१५८॥

| verse_line2 = पाण्डित्ये च पटुत्वे च शूरत्वे च बलेऽपि च’ ॥१५८॥

}}

Line 2,670:

Line 2,965:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथा युधिष्ठिरेणापि भीमं प्रति समीरितम् ।

| verse_lines = तथा युधिष्ठिरेणापि भीमं प्रति समीरितम् ।;‘ धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्चैव यशो ध्रुवम् ।;त्वय्यायत्तमिदं सर्वं सर्वलोकस्य भारत’ ॥१५९॥

| verse_line2 = ‘ धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्चैव यशो ध्रुवम् ।

}}

Line 2,679:

Line 2,975:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विराटपर्वगं चापि वचो दुर्योधनस्य हि ।

| verse_lines = विराटपर्वगं चापि वचो दुर्योधनस्य हि ।;‘वीराणां शास्त्रविदुषां कृतिनां तत्त्वनिर्णये ।;सत्त्वे बाहुबले धैर्ये प्राणे शारीरसम्भवे’(म.भा.४.३२.१६) ॥१६०॥

| verse_line2 = ‘वीराणां शास्त्रविदुषां कृतिनां तत्त्वनिर्णये ।

}}

Line 2,688:

Line 2,985:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साम्प्रतं मानुषे लोके सदैत्यनरराक्षसे ।

| verse_lines = साम्प्रतं मानुषे लोके सदैत्यनरराक्षसे ।;चत्वारः प्राणिनां श्रेष्ठाः सम्पूर्णबलपौरुषाः(म.भा.४.३२.१७) ॥१६१॥

| verse_line2 = चत्वारः प्राणिनां श्रेष्ठाः सम्पूर्णबलपौरुषाः(म.भा.४.३२.१७) ॥१६१॥

}}

Line 2,697:

Line 2,995:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमश्च बलभद्रश्च मद्रराजश्च वीर्यवान् ।

| verse_lines = भीमश्च बलभद्रश्च मद्रराजश्च वीर्यवान् ।;चतुर्थः कीचकस्तेषां पञ्चमं नानुशुश्रुमः ॥(म.भा.४.३२.१८);अन्योन्यानन्तरबलाः क्रमादेव प्रकीर्तिताः’(म.भा.४.३२.१९) ॥१६२॥

| verse_line2 = चतुर्थः कीचकस्तेषां पञ्चमं नानुशुश्रुमः ॥(म.भा.४.३२.१८)

}}

Line 2,706:

Line 3,005:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वचनं वासुदेवस्य तथोद्योगगतं परम् ।

| verse_lines = वचनं वासुदेवस्य तथोद्योगगतं परम् ।;‘यत् किञ्चाऽऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव ।;सहस्रगुणमप्येतत् त्वयि सम्भावयाम्यहम्(म.भा.५.७६.३) ॥१६३॥

| verse_line2 = ‘यत् किञ्चाऽऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव ।

}}

Line 2,715:

Line 3,015:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यादृशे च कुले जातः सर्वराजाभिपूजिते ।

| verse_lines = यादृशे च कुले जातः सर्वराजाभिपूजिते ।;यादृशानि च कर्माणि भीम त्वमसि तादृशः’(महा. ५.७६.४) ॥१६४॥

| verse_line2 = यादृशानि च कर्माणि भीम त्वमसि तादृशः’(महा. ५.७६.४) ॥१६४॥

}}

Line 2,724:

Line 3,025:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘अस्मिन् युद्धे भीमसेन त्वयि भारः समाहितः ।

| verse_lines = ‘अस्मिन् युद्धे भीमसेन त्वयि भारः समाहितः ।;धूरर्जुनेन वोढव्या वोढव्य इतरो जनः’ (महा. ५.७६.१८ )॥१६५॥

| verse_line2 = धूरर्जुनेन वोढव्या वोढव्य इतरो जनः’ (महा. ५.७६.१८ )॥१६५॥

}}

Line 2,733:

Line 3,035:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्तं पुराणे ब्रह्माण्डे ब्रह्मणा नारदाय च ।

| verse_lines = उक्तं पुराणे ब्रह्माण्डे ब्रह्मणा नारदाय च ।;‘यस्याः प्रसादात् परमं विदन्ति शेषः सुपर्णो गिरिशः सुरेन्द्रः ।;माता च यैषां प्रथमैव भारती सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ ॥१६६॥

| verse_line2 = ‘यस्याः प्रसादात् परमं विदन्ति शेषः सुपर्णो गिरिशः सुरेन्द्रः ।

}}

Line 2,742:

Line 3,045:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = या मारुताद् गर्भमधत्त पूर्वं शेषं सुपर्णं गिरीशं सुरेन्द्रम् ।

| verse_lines = या मारुताद् गर्भमधत्त पूर्वं शेषं सुपर्णं गिरीशं सुरेन्द्रम् ।;चतुर्मुखाभांश्चतुरः कुमारान् सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ’ ॥१६७॥

| verse_line2 = चतुर्मुखाभांश्चतुरः कुमारान् सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ’ ॥१६७॥

}}

Line 2,751:

Line 3,055:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘यस्याधिको बले नास्ति भीमसेनमृते(भीममेकमृते) क्‍वचित् ।

| verse_lines = ‘यस्याधिको बले नास्ति भीमसेनमृते(भीममेकमृते) क्‍वचित् ।;न विज्ञाने न च ज्ञान एष रामः स लाङ्गली’ ॥१६८॥

| verse_line2 = न विज्ञाने न च ज्ञान एष रामः स लाङ्गली’ ॥१६८॥

}}

Line 2,760:

Line 3,065:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘यस्य न प्रतियोद्धाऽस्ति भीमेमेकमृते क्‍वचित् ।

| verse_lines = ‘यस्य न प्रतियोद्धाऽस्ति भीमेमेकमृते क्‍वचित् ।;अन्विष्यापि त्रिलोकेषु स एष मुसलायुधः’ ॥१६९॥

| verse_line2 = अन्विष्यापि त्रिलोकेषु स एष मुसलायुधः’ ॥१६९॥

}}

Line 2,769:

Line 3,075:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथा युधिष्ठिरेणैव भीमाय समुदीरितम् ।

| verse_lines = तथा युधिष्ठिरेणैव भीमाय समुदीरितम् ।;‘अनुज्ञातो रौहिणेयात् त्वया चैवापराजित । सर्वविद्यासु बीभत्सुः कृष्णेन च महात्मना ॥१७०॥

| verse_line2 = ‘अनुज्ञातो रौहिणेयात् त्वया चैवापराजित । सर्वविद्यासु बीभत्सुः कृष्णेन च महात्मना ॥१७०॥

}}

Line 2,778:

Line 3,085:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्वेष रौहिणेयं च त्वां च भीमापराजितम् ।

| verse_lines = अन्वेष रौहिणेयं च त्वां च भीमापराजितम् ।;वीर्ये शौर्येऽपि वा नान्यस्तृतीयः फल्गुनादृते’ ॥१७१॥

| verse_line2 = वीर्ये शौर्येऽपि वा नान्यस्तृतीयः फल्गुनादृते’ ॥१७१॥

}}

Line 2,787:

Line 3,095:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथैव द्रौपदीवाक्यं वासुदेवं प्रतीरितम् ।

| verse_lines = तथैव द्रौपदीवाक्यं वासुदेवं प्रतीरितम् ।;‘अधिज्यमपि यत् कर्तुं शक्यते नैव गाण्डिवम् ।;अन्यत्र भीमपार्थाभ्यां भवतश्च जनार्दन’ ॥१७२॥

| verse_line2 = ‘अधिज्यमपि यत् कर्तुं शक्यते नैव गाण्डिवम् ।

}}

Line 2,796:

Line 3,105:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथैवान्यत्र वचनं कृष्णद्वैपायनेरितम् ।

| verse_lines = तथैवान्यत्र वचनं कृष्णद्वैपायनेरितम् ।;‘द्वावेव पुरुषौ लोके वासुदेवादनन्तरौ ।;भीमस्तु प्रथमस्तत्र द्वितीयो द्रौणिरेव च ॥१६८॥

| verse_line2 = ‘द्वावेव पुरुषौ लोके वासुदेवादनन्तरौ ।

}}

Line 2,805:

Line 3,115:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षयाविषुधी दिव्ये ध्वजो वानरलक्षणः ।

| verse_lines = अक्षयाविषुधी दिव्ये ध्वजो वानरलक्षणः ।;गाण्डीवं धनुषां श्रेष्ठं तेन द्रौणेर्वरोऽर्जुनः’ ॥१७४॥

| verse_line2 = गाण्डीवं धनुषां श्रेष्ठं तेन द्रौणेर्वरोऽर्जुनः’ ॥१७४॥

}}

Line 2,814:

Line 3,125:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्याद्यनन्तवाक्यानि सन्त्येवार्थे विवक्षिते ।

| verse_lines = इत्याद्यनन्तवाक्यानि सन्त्येवार्थे विवक्षिते ।;कानिचिद् दर्शितान्यत्र दिङ्मात्रप्रतिपत्तये ॥१७५॥

| verse_line2 = कानिचिद् दर्शितान्यत्र दिङ्मात्रप्रतिपत्तये ॥१७५॥

}}

Line 2,823:

Line 3,135:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मादुक्तक्रमेणैव पुरुषोत्तमता हरेः ।

| verse_lines = तस्मादुक्तक्रमेणैव पुरुषोत्तमता हरेः ।;अनौपचारिकी सिद्धा ब्रह्मता च विनिर्णयात् ॥१७६॥

| verse_line2 = अनौपचारिकी सिद्धा ब्रह्मता च विनिर्णयात् ॥१७६॥

}}

Line 2,832:

Line 3,145:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्णप्रज्ञकृतेयं सङ्क्षेपादुद्धृतिः सुवाक्यानाम् । श्रीमद्भारतगानां विष्णोः पूर्णत्वनिर्णयायैव ॥१७७॥

| verse_lines = पूर्णप्रज्ञकृतेयं सङ्क्षेपादुद्धृतिः सुवाक्यानाम् । श्रीमद्भारतगानां विष्णोः पूर्णत्वनिर्णयायैव ॥१७७॥

}}

Line 2,840:

Line 3,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स प्रीयतां परतमः परमादनन्तः सन्तारकः सततसंसृतिदुस्तरार्णात् । यत्पादपद्ममकरन्दजुषो हि पार्थाः स्वाराज्यमापुरुभयत्र सदा विनोदात् ॥१७८॥

| verse_lines = स प्रीयतां परतमः परमादनन्तः सन्तारकः सततसंसृतिदुस्तरार्णात् । यत्पादपद्ममकरन्दजुषो हि पार्थाः स्वाराज्यमापुरुभयत्र सदा विनोदात् ॥१७८॥

}}

Line 2,854:

Line 3,169:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ जयत्यजोऽखण्डगुणोरुमण्डलः सदोदितो ज्ञानमरीचिमाली ।

| verse_lines = औं ॥ जयत्यजोऽखण्डगुणोरुमण्डलः सदोदितो ज्ञानमरीचिमाली ।;स्वभक्तहार्दोच्चतमोनिहन्ता व्यासावतारो हरिरात्मभास्करः ॥ १॥

| verse_line2 = स्वभक्तहार्दोच्चतमोनिहन्ता व्यासावतारो हरिरात्मभास्करः ॥ १॥

}}

Line 2,863:

Line 3,179:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जयत्यजोऽक्षीणसुखात्मबिम्बः स्वैश्वर्यकान्तिप्रततः सदोदितः ।

| verse_lines = जयत्यजोऽक्षीणसुखात्मबिम्बः स्वैश्वर्यकान्तिप्रततः सदोदितः ।;स्वभक्तसन्तापदुरिष्टहन्ता रामावतारो हरिरीशचन्द्रमाः ॥ २॥

| verse_line2 = स्वभक्तसन्तापदुरिष्टहन्ता रामावतारो हरिरीशचन्द्रमाः ॥ २॥

}}

Line 2,872:

Line 3,189:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जयत्यसङ्ख्योरुबलाम्बुपूरो गुणोच्चरत्नाकर आत्मवैभवः ।

| verse_lines = जयत्यसङ्ख्योरुबलाम्बुपूरो गुणोच्चरत्नाकर आत्मवैभवः ।;सदा सदात्मज्ञनदीभिराप्यः कृष्णावतारो हरिरेकसागरः ॥ ३॥

| verse_line2 = सदा सदात्मज्ञनदीभिराप्यः कृष्णावतारो हरिरेकसागरः ॥ ३॥

}}

Line 2,881:

Line 3,199:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।

| verse_lines = ‘नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।;देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरये’ ॥ ४॥

| verse_line2 = देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरये’ ॥ ४॥

}}

Line 2,890:

Line 3,209:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जयो नामेतिहासोऽयं कृष्णद्वैपायनेरितः ।

| verse_lines = जयो नामेतिहासोऽयं कृष्णद्वैपायनेरितः ।;वायुर्नरोत्तमो नाम देवीति श्रीरुदीरिता ॥ ५॥

| verse_line2 = वायुर्नरोत्तमो नाम देवीति श्रीरुदीरिता ॥ ५॥

}}

Line 2,899:

Line 3,219:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नारायणो व्यास इति वाच्यवक्तृस्वरूपकः ।

| verse_lines = नारायणो व्यास इति वाच्यवक्तृस्वरूपकः ।;एकः स भगवानुक्तः साधकेशो नरोत्तमः ॥ ६॥

| verse_line2 = एकः स भगवानुक्तः साधकेशो नरोत्तमः ॥ ६॥

}}

Line 2,908:

Line 3,229:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उपसाधको नरश्चोक्तो देवी भाग्यात्मिका नृणाम् ।

| verse_lines = उपसाधको नरश्चोक्तो देवी भाग्यात्मिका नृणाम् ।;सरस्वती वाक्यरूपा तस्मान्नम्या हि तेऽखिलाः ॥ ७॥

| verse_line2 = सरस्वती वाक्यरूपा तस्मान्नम्या हि तेऽखिलाः ॥ ७॥

}}

Line 2,917:

Line 3,239:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णौ सत्या भीमपार्थौ कृष्णेत्युक्ता हि भारते ॥ ८॥

| verse_lines = कृष्णौ सत्या भीमपार्थौ कृष्णेत्युक्ता हि भारते ॥ ८॥

}}

Line 2,925:

Line 3,248:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वस्य निर्णयसुवाक्यसमुद्धृती तु स्वाध्याययोर्हरिपदस्मरणेन कृत्वा ।

| verse_lines = सर्वस्य निर्णयसुवाक्यसमुद्धृती तु स्वाध्याययोर्हरिपदस्मरणेन कृत्वा ।;आनन्दतीर्थवरनामवती तृतीया (भौ) भैमी तनुर्मरुत आह कथाः परस्य ॥ ९॥

| verse_line2 = आनन्दतीर्थवरनामवती तृतीया (भौ) भैमी तनुर्मरुत आह कथाः परस्य ॥ ९॥

}}

Line 2,934:

Line 3,258:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यूढश्चतुर्धा भगवान् स एको मायां श्रियं सृष्टिविधित्सयाऽऽर ।

| verse_lines = व्यूढश्चतुर्धा भगवान् स एको मायां श्रियं सृष्टिविधित्सयाऽऽर ।;रूपेण पूर्वेण स वासुदेवनाम्ना विरिञ्चं सुषुवे च साऽतः ॥ १०॥

| verse_line2 = रूपेण पूर्वेण स वासुदेवनाम्ना विरिञ्चं सुषुवे च साऽतः ॥ १०॥

}}

Line 2,943:

Line 3,268:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सङ्कर्षणाच्चापि जयातनूजो बभूव साक्षाद्बलसंविदात्मा ।

| verse_lines = सङ्कर्षणाच्चापि जयातनूजो बभूव साक्षाद्बलसंविदात्मा ।;वायुर्य एवाथ विरिञ्चनामा भविष्य आद्यो न परस्ततो हि ॥ ११॥

| verse_line2 = वायुर्य एवाथ विरिञ्चनामा भविष्य आद्यो न परस्ततो हि ॥ ११॥

}}

Line 2,952:

Line 3,278:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सूत्रं स वायुः पुरुषो विरिञ्चः प्रद्युम्नतश्चाथ कृतौ स्त्रियौ द्वे ।

| verse_lines = सूत्रं स वायुः पुरुषो विरिञ्चः प्रद्युम्नतश्चाथ कृतौ स्त्रियौ द्वे ।;प्रजज्ञतुर्यमळे तत्र पूर्वा प्रधानसञ्ज्ञा प्रकृतिर्जनित्री ॥ १२॥

| verse_line2 = प्रजज्ञतुर्यमळे तत्र पूर्वा प्रधानसञ्ज्ञा प्रकृतिर्जनित्री ॥ १२॥

}}

Line 2,961:

Line 3,288:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रद्धा द्वितीयाऽथ तयोश्च योगो बभूव पुंसैव च सूत्रनाम्ना ।

| verse_lines = श्रद्धा द्वितीयाऽथ तयोश्च योगो बभूव पुंसैव च सूत्रनाम्ना ।;हरेर्नियोगादथ सम्प्रसूतौ शेषः सुपर्णश्च तयोः सहैव ॥ १३॥

| verse_line2 = हरेर्नियोगादथ सम्प्रसूतौ शेषः सुपर्णश्च तयोः सहैव ॥ १३॥

}}

Line 2,970:

Line 3,298:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शेषस्तयोरेव हि जीवनामा कालात्मकः सोऽथ सुपर्ण आसीत् ।

| verse_lines = शेषस्तयोरेव हि जीवनामा कालात्मकः सोऽथ सुपर्ण आसीत् ।;तौ वाहनं शयनं चैव विष्णोः काला जयाद्याश्च तत प्रसूताः ॥ १४॥

| verse_line2 = तौ वाहनं शयनं चैव विष्णोः काला जयाद्याश्च तत प्रसूताः ॥ १४॥

}}

Line 2,979:

Line 3,308:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = काला जयाद्या अपि विष्णुपार्षदा यस्मादण्डात् परतः सम्प्रसूताः ।

| verse_lines = काला जयाद्या अपि विष्णुपार्षदा यस्मादण्डात् परतः सम्प्रसूताः ।;नीचाः सुरेभ्यस्तत एव तेऽखिला विष्वक्सेनो वायुजः खेन तुल्यः ॥ १५॥

| verse_line2 = नीचाः सुरेभ्यस्तत एव तेऽखिला विष्वक्सेनो वायुजः खेन तुल्यः ॥ १५॥

}}

Line 2,988:

Line 3,318:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यूहात्तृतीयात्पुनरेव विष्णोर्देवांश्चतुर्वर्णगतान् समस्तान् ।

| verse_lines = व्यूहात्तृतीयात्पुनरेव विष्णोर्देवांश्चतुर्वर्णगतान् समस्तान् ।;सङ्गृह्य बीजात्मतयाऽनिरुद्धो न्यधत्त शान्त्यां त्रिगुणात्मिकायाम् ॥ १६॥

| verse_line2 = सङ्गृह्य बीजात्मतयाऽनिरुद्धो न्यधत्त शान्त्यां त्रिगुणात्मिकायाम् ॥ १६॥

}}

Line 2,997:

Line 3,328:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो महत्तत्त्वतनुर्विरिञ्चः स्थूलात्मनैवाजनि वाक् च देवी ।

| verse_lines = ततो महत्तत्त्वतनुर्विरिञ्चः स्थूलात्मनैवाजनि वाक् च देवी ।;तस्यामहङ्कारतनुं स रुद्रं ससर्ज बुद्धिं च तदर्द्धदेहाम् ॥ १७॥

| verse_line2 = तस्यामहङ्कारतनुं स रुद्रं ससर्ज बुद्धिं च तदर्द्धदेहाम् ॥ १७॥

}}

Line 3,006:

Line 3,338:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बुद्ध्यामुमायां स शिवस्त्रिरूपो मनश्च वैकारिकदेवसङ्घान् ।

| verse_lines = बुद्ध्यामुमायां स शिवस्त्रिरूपो मनश्च वैकारिकदेवसङ्घान् ।;दशेन्द्रियाण्येव च तैजसानि क्रमेण खादीन् विषयैश्च सार्द्धम् ॥ १८॥

| verse_line2 = दशेन्द्रियाण्येव च तैजसानि क्रमेण खादीन् विषयैश्च सार्द्धम् ॥ १८॥

}}

Line 3,015:

Line 3,348:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुंसः प्रकृत्यां च पुनर्विरिञ्चाच्छिवोऽथ तस्मादखिलाः सुरेशाः ।

| verse_lines = पुंसः प्रकृत्यां च पुनर्विरिञ्चाच्छिवोऽथ तस्मादखिलाः सुरेशाः ।;जाताः सशक्राः पुनरेव सूत्राच्छ्रद्धा सुतानाप सुरप्रवीरान् ।;शेषं शिवं चेन्द्रमथेन्द्रतश्च सर्वे सुरा यज्ञगणाश्च जाताः ॥ १९॥

| verse_line2 = जाताः सशक्राः पुनरेव सूत्राच्छ्रद्धा सुतानाप सुरप्रवीरान् ।

}}

Line 3,024:

Line 3,358:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च माया त्रिविधा बभूव सत्त्वादिरूपैरथ वासुदेवात् ।

| verse_lines = पुनश्च माया त्रिविधा बभूव सत्त्वादिरूपैरथ वासुदेवात् ।;सत्त्वात्मिकायां स बभूव तस्मात् स विष्णुनामैव निरन्तरोऽपि ।;रजस्तनौ चैव विरिञ्च आसीत् तमस्तनौ शर्व इति त्रयोऽस्मात् ॥ २०॥

| verse_line2 = सत्त्वात्मिकायां स बभूव तस्मात् स विष्णुनामैव निरन्तरोऽपि ।

}}

Line 3,033:

Line 3,368:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एते हि देवाः पुनरण्डसृष्टावशक्नुवन्तो हरिमेत्य तुष्टुवुः ।

| verse_lines = एते हि देवाः पुनरण्डसृष्टावशक्नुवन्तो हरिमेत्य तुष्टुवुः ।;त्वन्नो जगच्चित्रविचित्रसर्गनिस्सीमशक्तिः कुरु सन्निकेतम् ॥ २१॥

| verse_line2 = त्वन्नो जगच्चित्रविचित्रसर्गनिस्सीमशक्तिः कुरु सन्निकेतम् ॥ २१॥

}}

Line 3,042:

Line 3,378:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति स्तुतस्तैः पुरुषोत्तमोऽसौ स विष्णुनामा श्रियमाप सृष्टये ।

| verse_lines = इति स्तुतस्तैः पुरुषोत्तमोऽसौ स विष्णुनामा श्रियमाप सृष्टये ।;सुषाव सैवाण्डमधोक्षजस्य शुष्मं हिरण्यात्मकमम्बुमध्ये ॥ २२॥

| verse_line2 = सुषाव सैवाण्डमधोक्षजस्य शुष्मं हिरण्यात्मकमम्बुमध्ये ॥ २२॥

}}

Line 3,051:

Line 3,388:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् प्रविष्टा हरिणैव सार्द्धं सर्वे सुरास्तस्य बभूव नाभेः ।

| verse_lines = तस्मिन् प्रविष्टा हरिणैव सार्द्धं सर्वे सुरास्तस्य बभूव नाभेः ।;लोकात्मकं पद्मममुष्य मध्ये पुनर्विरिञ्चोऽजनि सद्गुणात्मा ॥ २३॥

| verse_line2 = लोकात्मकं पद्मममुष्य मध्ये पुनर्विरिञ्चोऽजनि सद्गुणात्मा ॥ २३॥

}}

Line 3,060:

Line 3,398:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मात् पुनः सर्वसुराः प्रसूतास्ते जायमाना अपि निर्णयाय ।

| verse_lines = तस्मात् पुनः सर्वसुराः प्रसूतास्ते जायमाना अपि निर्णयाय ।;निस्सृत्य कायादुत पद्मयोनेः सम्प्राविशन् क्रमशो मारुतान्ताः ॥ २४॥

| verse_line2 = निस्सृत्य कायादुत पद्मयोनेः सम्प्राविशन् क्रमशो मारुतान्ताः ॥ २४॥

}}

Line 3,069:

Line 3,408:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पपात वायोर्गमनाच्छरीरं तस्यैव चावेशत उत्थितं पुनः ।

| verse_lines = पपात वायोर्गमनाच्छरीरं तस्यैव चावेशत उत्थितं पुनः ।;तस्मात् स एको विबुधप्रधान इत्याश्रिता देवगणास्तमेव । ॥ २५॥

| verse_line2 = तस्मात् स एको विबुधप्रधान इत्याश्रिता देवगणास्तमेव । ॥ २५॥

}}

Line 3,078:

Line 3,418:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हरेर्विरिञ्चस्य च मध्यसंस्थितेस्तदन्यदेवाधिपतिः स मारुतः ।

| verse_lines = हरेर्विरिञ्चस्य च मध्यसंस्थितेस्तदन्यदेवाधिपतिः स मारुतः ।;ततो विरिञ्चो भुवनानि सप्त ससप्तकान्याशु चकार सोऽब्जात् ॥ २६॥

| verse_line2 = ततो विरिञ्चो भुवनानि सप्त ससप्तकान्याशु चकार सोऽब्जात् ॥ २६॥

}}

Line 3,087:

Line 3,428:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माच्च देवा ऋषयः पुनश्च वैकारिकाद्याः सशिवा बभूवुः ॥ २७ ॥

| verse_lines = तस्माच्च देवा ऋषयः पुनश्च वैकारिकाद्याः सशिवा बभूवुः ॥ २७ ॥

}}

Line 3,095:

Line 3,437:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अग्रे शिवोऽहं भव एव बुद्धेरुमा मनोजौ सह शक्रकामौ ।

| verse_lines = अग्रे शिवोऽहं भव एव बुद्धेरुमा मनोजौ सह शक्रकामौ ।;गुरुर्मनुर्दक्ष उतानिरुद्धः सहैव (पश्चान्) शच्या मनसः प्रसूताः ॥ २८ ॥

| verse_line2 = गुरुर्मनुर्दक्ष उतानिरुद्धः सहैव (पश्चान्) शच्या मनसः प्रसूताः ॥ २८ ॥

}}

Line 3,104:

Line 3,447:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चक्षुःश्रुतिभ्यां स्पर्शात्सहैव रविः शशी धर्म इमे प्रसूताः ।

| verse_lines = चक्षुःश्रुतिभ्यां स्पर्शात्सहैव रविः शशी धर्म इमे प्रसूताः ।;जिह्वाभवो वारिपतिर्नसोश्च नासत्यदस्रौ क्रमशः प्रसूताः ।;ततः सनाद्याश्च मरीचिमुख्या देवाश्च सर्वे क्रमशः प्रसूताः ॥ २९ ॥

| verse_line2 = जिह्वाभवो वारिपतिर्नसोश्च नासत्यदस्रौ क्रमशः प्रसूताः ।

}}

Line 3,113:

Line 3,457:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽसुराद्या ऋषयो मनुष्या जगद्विचित्रं च विरिञ्चतोऽभूत् ॥ ३०॥

| verse_lines = ततोऽसुराद्या ऋषयो मनुष्या जगद्विचित्रं च विरिञ्चतोऽभूत् ॥ ३०॥

}}

Line 3,121:

Line 3,466:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्तक्रमात् पूर्वभवस्तु यो यः श्रेष्ठः स स ह्यासुरकानृते च ।

| verse_lines = उक्तक्रमात् पूर्वभवस्तु यो यः श्रेष्ठः स स ह्यासुरकानृते च ।;पूर्वश्च (पूर्वस्तु) पश्चात् पुनरेव जातो नाश्रेष्ठतामेति कथञ्चिदस्य ।;गुणास्तु कालात् पितृमातृदोषात् स्वकर्मतो वाऽभिभवं प्रयान्ति ॥ ३१॥

| verse_line2 = पूर्वश्च (पूर्वस्तु) पश्चात् पुनरेव जातो नाश्रेष्ठतामेति कथञ्चिदस्य ।

}}

Line 3,130:

Line 3,476:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लयो भवेद् व्युत्क्रमतो हि तेषां ततो हरिः प्रलये श्रीसहायः ।

| verse_lines = लयो भवेद् व्युत्क्रमतो हि तेषां ततो हरिः प्रलये श्रीसहायः ।;शेते निजानन्दममन्दसान्द्रसन्दोहमेकोऽनुभवन्ननन्तः ॥ ३२॥

| verse_line2 = शेते निजानन्दममन्दसान्द्रसन्दोहमेकोऽनुभवन्ननन्तः ॥ ३२॥

}}

Line 3,139:

Line 3,486:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्तशीर्षास्यकरोरुपादः सोऽनन्तमूर्तिः स्वगुणाननन्तान् ।

| verse_lines = अनन्तशीर्षास्यकरोरुपादः सोऽनन्तमूर्तिः स्वगुणाननन्तान् ।;अनन्तशक्तिः परिपूर्णभोगो भुञ्जन्नजस्रं निजरूप आस्ते ॥ ३३॥

| verse_line2 = अनन्तशक्तिः परिपूर्णभोगो भुञ्जन्नजस्रं निजरूप आस्ते ॥ ३३॥

}}

Line 3,148:

Line 3,496:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं पुनः सृजते सर्वमेतदनाद्यनन्तो हि जगत्प्रवाहः ।

| verse_lines = एवं पुनः सृजते सर्वमेतदनाद्यनन्तो हि जगत्प्रवाहः ।;नित्या हि (श्च) जीवाः प्रकृतिश्च नित्या कालश्च नित्यः किमु देवदेवः ॥ ३४॥

| verse_line2 = नित्या हि (श्च) जीवाः प्रकृतिश्च नित्या कालश्च नित्यः किमु देवदेवः ॥ ३४॥

}}

Line 3,157:

Line 3,506:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा समुद्रात् सरितः प्रजाताः पुनस्तमेव प्रविशन्ति शश्वत् ।

| verse_lines = यथा समुद्रात् सरितः प्रजाताः पुनस्तमेव प्रविशन्ति शश्वत् ।;एवं हरेर्नित्यजगत्प्रवाहस्तमेव चासौ प्रविशत्यजस्रम् ॥ ३५॥

| verse_line2 = एवं हरेर्नित्यजगत्प्रवाहस्तमेव चासौ प्रविशत्यजस्रम् ॥ ३५॥

}}

Line 3,166:

Line 3,516:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं विदुर्ये परमामनन्तामजस्य शक्तिं पुरुषोत्तमस्य ।

| verse_lines = एवं विदुर्ये परमामनन्तामजस्य शक्तिं पुरुषोत्तमस्य ।;तस्य प्रसादादथ दग्धदोषास्तमाप्नुवन्त्याशु परं सुरेशम् ॥ ३६॥

| verse_line2 = तस्य प्रसादादथ दग्धदोषास्तमाप्नुवन्त्याशु परं सुरेशम् ॥ ३६॥

}}

Line 3,175:

Line 3,526:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवानिमान् मुक्तसमस्तदोषान् स्वसन्निधाने विनिवेश्य देवः ।

| verse_lines = देवानिमान् मुक्तसमस्तदोषान् स्वसन्निधाने विनिवेश्य देवः ।;पुनस्तदन्यानधिकारयोग्यांस्तत्तद्गणानेव पदे नियुङ्क्ते ॥ ३७॥

| verse_line2 = पुनस्तदन्यानधिकारयोग्यांस्तत्तद्गणानेव पदे नियुङ्क्ते ॥ ३७॥

}}

Line 3,184:

Line 3,536:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च मारीचत एव देवाः जाता आदित्यामसुराश्च दित्याम् ।

| verse_lines = पुनश्च मारीचत एव देवाः जाता आदित्यामसुराश्च दित्याम् ।;गावो मृगाः पक्ष्युरगादिसत्त्वा दाक्षायणीष्वेव समस्तशोऽपि ॥ ३८॥

| verse_line2 = गावो मृगाः पक्ष्युरगादिसत्त्वा दाक्षायणीष्वेव समस्तशोऽपि ॥ ३८॥

}}

Line 3,193:

Line 3,546:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः स मग्नामलयो लयोदधौ महीं विलोक्याशु हरिर्वराहः ।

| verse_lines = ततः स मग्नामलयो लयोदधौ महीं विलोक्याशु हरिर्वराहः ।;भूत्वा विरिञ्चार्थमिमां सशैलामुद्धृत्य वारामुपरि न्यधात् स्थिरम् ॥ ३९॥

| verse_line2 = भूत्वा विरिञ्चार्थमिमां सशैलामुद्धृत्य वारामुपरि न्यधात् स्थिरम् ॥ ३९॥

}}

Line 3,202:

Line 3,556:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाब्जनाभप्रतिहारपालौ शापात् त्रिशो भूमितले प्रजातौ ।

| verse_lines = अथाब्जनाभप्रतिहारपालौ शापात् त्रिशो भूमितले प्रजातौ ।;दित्यां हिरण्यावथ राक्षसौ च पैतृष्वसेयौ च हरेः परस्तात् ॥ ४०॥

| verse_line2 = दित्यां हिरण्यावथ राक्षसौ च पैतृष्वसेयौ च हरेः परस्तात् ॥ ४०॥

}}

Line 3,211:

Line 3,566:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = (हतो) ततो हिरण्याक्ष उदारविक्रमो दितेः सुतो योऽवरजः सुरार्थे ।

| verse_lines = (हतो) ततो हिरण्याक्ष उदारविक्रमो दितेः सुतो योऽवरजः सुरार्थे ।;धात्रार्थितेनैव वराहरूपिणा धरोद्धृतौ पूर्वहतोऽब्जजोद्भवः ॥ ४१॥

| verse_line2 = धात्रार्थितेनैव वराहरूपिणा धरोद्धृतौ पूर्वहतोऽब्जजोद्भवः ॥ ४१॥

}}

Line 3,220:

Line 3,576:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो विधातुर्मुखतो विनिःसृतान् वेदान् हयास्यो जगृहेऽसुरेन्द्रः ।

| verse_lines = अथो विधातुर्मुखतो विनिःसृतान् वेदान् हयास्यो जगृहेऽसुरेन्द्रः ।;निहत्य तं मत्स्यवपुर्जुगोप मनुं मुनींस्तांश्च ददौ विधातुः ॥ ४२॥

| verse_line2 = निहत्य तं मत्स्यवपुर्जुगोप मनुं मुनींस्तांश्च ददौ विधातुः ॥ ४२॥

}}

Line 3,229:

Line 3,586:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मन्वन्तरप्रलये मत्स्यरूपो विद्यामदान्मनवे देवदेवः ।

| verse_lines = मन्वन्तरप्रलये मत्स्यरूपो विद्यामदान्मनवे देवदेवः ।;वैवस्वतायोत्तमसंविदात्मा विष्णोः स्वरूपप्रतिपत्तिरूपाम् ॥ ४३॥

| verse_line2 = वैवस्वतायोत्तमसंविदात्मा विष्णोः स्वरूपप्रतिपत्तिरूपाम् ॥ ४३॥

}}

Line 3,238:

Line 3,596:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो दितेर्ज्येष्ठसुतेन शश्वत् प्रपीडिता ब्रह्मवरात् सुरेशाः ।

| verse_lines = अथो दितेर्ज्येष्ठसुतेन शश्वत् प्रपीडिता ब्रह्मवरात् सुरेशाः ।;हरिं विरिञ्चेन सहोपजग्मुर्दौरात्म्यमस्यापि शशंसुरस्मै ॥ ४४॥

| verse_line2 = हरिं विरिञ्चेन सहोपजग्मुर्दौरात्म्यमस्यापि शशंसुरस्मै ॥ ४४॥

}}

Line 3,247:

Line 3,606:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभिष्टुतस्तैर्हरिरुग्रवीर्यो नृसिंहरूपेण स आविरासीत् ।

| verse_lines = अभिष्टुतस्तैर्हरिरुग्रवीर्यो नृसिंहरूपेण स आविरासीत् ।;हत्वा हिरण्यं च सुताय तस्य दत्वाऽभयं देवगणानतोषयत् ॥ ४५॥

| verse_line2 = हत्वा हिरण्यं च सुताय तस्य दत्वाऽभयं देवगणानतोषयत् ॥ ४५॥

}}

Line 3,256:

Line 3,616:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुरासुराणामुदधिं विमथ्नतां दधार पृष्ठेन गिरिं स मन्दरम् ।

| verse_lines = सुरासुराणामुदधिं विमथ्नतां दधार पृष्ठेन गिरिं स मन्दरम् ।;वरप्रदानादपरैरधार्यं हरस्य कूर्मो बृहदण्डवोढा ॥ ४६॥

| verse_line2 = वरप्रदानादपरैरधार्यं हरस्य कूर्मो बृहदण्डवोढा ॥ ४६॥

}}

Line 3,265:

Line 3,626:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरादजेयत्वमवाप दैत्यराट् चतुर्मुखस्यैव बलिर्यदा तदा ।

| verse_lines = वरादजेयत्वमवाप दैत्यराट् चतुर्मुखस्यैव बलिर्यदा तदा ।;अजायतेन्द्रावरजोऽदितेः सुतो महानजोऽप्यब्जभवादिसंस्तुतः ॥ ४७॥

| verse_line2 = अजायतेन्द्रावरजोऽदितेः सुतो महानजोऽप्यब्जभवादिसंस्तुतः ॥ ४७॥

}}

Line 3,274:

Line 3,636:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘स वामनात्माऽसुरभूभृतोऽध्वरं जगाम गां सन्नमयन् पदे पदे ।

| verse_lines = ‘स वामनात्माऽसुरभूभृतोऽध्वरं जगाम गां सन्नमयन् पदे पदे ।;जहार चास्माच्छलतस्त्रिविष्टपं त्रिभिः क्रमैस्तच्च ददौ निजाग्रजे’ ॥ ४८॥

| verse_line2 = जहार चास्माच्छलतस्त्रिविष्टपं त्रिभिः क्रमैस्तच्च ददौ निजाग्रजे’ ॥ ४८॥

}}

Line 3,283:

Line 3,646:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पितामहेनास्य पुरा हि (भि) याचितो बलेः कृते केशव आह यद्वचः ।

| verse_lines = पितामहेनास्य पुरा हि (भि) याचितो बलेः कृते केशव आह यद्वचः ।;नायाञ्चयाऽहं प्रतिहन्मि तं बलिं शुभाननेत्येव ततोऽभ्ययाचत ॥ ४९॥

| verse_line2 = नायाञ्चयाऽहं प्रतिहन्मि तं बलिं शुभाननेत्येव ततोऽभ्ययाचत ॥ ४९॥

}}

Line 3,292:

Line 3,656:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बभूविरे चन्द्रललामतो वरात् पुरा ह्यजेया असुरा धरातले ।

| verse_lines = बभूविरे चन्द्रललामतो वरात् पुरा ह्यजेया असुरा धरातले ।;तैरर्दिता वासवनायकाः सुराः पुरो निधायाब्जजमस्तुवन् हरिम् ॥ ५०॥

| verse_line2 = तैरर्दिता वासवनायकाः सुराः पुरो निधायाब्जजमस्तुवन् हरिम् ॥ ५०॥

}}

Line 3,301:

Line 3,666:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विरिञ्चसृष्टैर्नितरामवध्यौ वराद् विधातुर्दितिजौ हिरण्यकौ ।

| verse_lines = विरिञ्चसृष्टैर्नितरामवध्यौ वराद् विधातुर्दितिजौ हिरण्यकौ ।;तथा हयग्रीव उदारविक्रमस्त्वया हता ब्रह्मपुरातनेन ॥ ५१॥

| verse_line2 = तथा हयग्रीव उदारविक्रमस्त्वया हता ब्रह्मपुरातनेन ॥ ५१॥

}}

Line 3,310:

Line 3,676:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चासुरान् रुद्रवरादवध्यानिमान् समस्तैरपि देवदेव ।

| verse_lines = स चासुरान् रुद्रवरादवध्यानिमान् समस्तैरपि देवदेव ।;निःसीमशक्त्यैव निहत्य सर्वान् हृदम्बुजे नो निवसाथ शश्वत् ॥ ५२॥

| verse_line2 = निःसीमशक्त्यैव निहत्य सर्वान् हृदम्बुजे नो निवसाथ शश्वत् ॥ ५२॥

}}

Line 3,319:

Line 3,686:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादरोक्तस्त्रिदशैरजेयः स शार्ङ्गधन्वाऽथ भृगूद्वहोऽभूत् ।

| verse_lines = इत्यादरोक्तस्त्रिदशैरजेयः स शार्ङ्गधन्वाऽथ भृगूद्वहोऽभूत् ।;रामो निहत्यासुरपूगमुग्रं (न) ह्रदाननादिर्विदधेऽसृजैव ॥ ५३॥

| verse_line2 = रामो निहत्यासुरपूगमुग्रं (न) ह्रदाननादिर्विदधेऽसृजैव ॥ ५३॥

}}

Line 3,328:

Line 3,696:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः पुलस्त्यस्य कुले प्रसूतौ तावादिदैत्यौ जगदेकशत्रू ।

| verse_lines = ततः पुलस्त्यस्य कुले प्रसूतौ तावादिदैत्यौ जगदेकशत्रू ।;परैरवध्यौ वरतः पुरा हरेः सुरैरजेयौ च वराद्विधातुः ॥ ५४॥

| verse_line2 = परैरवध्यौ वरतः पुरा हरेः सुरैरजेयौ च वराद्विधातुः ॥ ५४॥

}}

Line 3,337:

Line 3,706:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वैरजेयः स च कुम्भकर्णः पुरातने जन्मनि धातुरेव ।

| verse_lines = सर्वैरजेयः स च कुम्भकर्णः पुरातने जन्मनि धातुरेव ।;वरान्नरादीनृत एव रावणस्तदातनात्तौ त्रिदशानबाधताम् ॥ ५५॥

| verse_line2 = वरान्नरादीनृत एव रावणस्तदातनात्तौ त्रिदशानबाधताम् ॥ ५५॥

}}

Line 3,346:

Line 3,716:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽब्जजं शूलिनमेव चाग्रतो निधाय देवाः पुरुहूतपूर्वकाः ।

| verse_lines = तदाऽब्जजं शूलिनमेव चाग्रतो निधाय देवाः पुरुहूतपूर्वकाः ।;पयोम्बुधौ भोगिपभोगशायिनं समेत्य योग्यां स्तुतिमभ्ययोजयन् ॥ ५६॥

| verse_line2 = पयोम्बुधौ भोगिपभोगशायिनं समेत्य योग्यां स्तुतिमभ्ययोजयन् ॥ ५६॥

}}

Line 3,355:

Line 3,726:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वमेक ईशः परमः स्वतन्त्रस्त्वमादिरन्तो जगतो नियोक्ता ।

| verse_lines = त्वमेक ईशः परमः स्वतन्त्रस्त्वमादिरन्तो जगतो नियोक्ता ।;त्वदाज्ञयैवाखिलमम्बुजोद्भवा वितेनिरेऽग्र्याश्चरमाश्च येऽन्ये ॥ ५७॥

| verse_line2 = त्वदाज्ञयैवाखिलमम्बुजोद्भवा वितेनिरेऽग्र्याश्चरमाश्च येऽन्ये ॥ ५७॥

}}

Line 3,364:

Line 3,736:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मनुष्यमानात् त्रिशतं सषष्टिकं दिवौकसामेकमुशन्ति वत्सरम् ।

| verse_lines = मनुष्यमानात् त्रिशतं सषष्टिकं दिवौकसामेकमुशन्ति वत्सरम् ।;द्विषट्सहस्रैरपि तैश्चतुर्युगं त्रेतादिभिः पादश एव हीनैः ॥ ५८॥

| verse_line2 = द्विषट्सहस्रैरपि तैश्चतुर्युगं त्रेतादिभिः पादश एव हीनैः ॥ ५८॥

}}

Line 3,373:

Line 3,746:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सहस्त्रवृत्तं तदहः स्वयम्भुवो निशा च तन्मानमितं शरच्छतम् ।

| verse_lines = सहस्त्रवृत्तं तदहः स्वयम्भुवो निशा च तन्मानमितं शरच्छतम् ।;त्वदाज्ञया स्वाननुभूय भोगानुपैति सोऽपि त्वरितस्त्वदन्तिकम् ॥ ५९॥

| verse_line2 = त्वदाज्ञया स्वाननुभूय भोगानुपैति सोऽपि त्वरितस्त्वदन्तिकम् ॥ ५९॥

}}

Line 3,382:

Line 3,756:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वया पुरा कर्णपुटाद्विनिर्मितौ महासुरौ तौ मधुकैटभाख्यौ ।

| verse_lines = त्वया पुरा कर्णपुटाद्विनिर्मितौ महासुरौ तौ मधुकैटभाख्यौ ।;प्रभञ्जनावेशवशात् (तवाऽज्ञया) त्वदाज्ञया बलोद्धतावाशु जलेऽभ्यवर्धताम् (व्यवर्धताम्)॥ ६०॥

| verse_line2 = प्रभञ्जनावेशवशात् (तवाऽज्ञया) त्वदाज्ञया बलोद्धतावाशु जलेऽभ्यवर्धताम् (व्यवर्धताम्)॥ ६०॥

}}

Line 3,391:

Line 3,766:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वदाज्ञया ब्रह्मवरादवध्यौ चिक्रीडिषासम्भवया (मुखोद्गतान्) मुखोद्गतौ ।

| verse_lines = त्वदाज्ञया ब्रह्मवरादवध्यौ चिक्रीडिषासम्भवया (मुखोद्गतान्) मुखोद्गतौ ।;स्वयम्भुवो वेदगणानहार्षतां तदाऽभवस्त्वं हयशीर्ष ईश्वरः ॥ ६१॥

| verse_line2 = स्वयम्भुवो वेदगणानहार्षतां तदाऽभवस्त्वं हयशीर्ष ईश्वरः ॥ ६१॥

}}

Line 3,400:

Line 3,776:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आहृत्य वेदानखिलान् प्रदाय स्वयम्भुवे तौ च जघन्थ दस्यू ।

| verse_lines = आहृत्य वेदानखिलान् प्रदाय स्वयम्भुवे तौ च जघन्थ दस्यू ।;निष्पीड्य तावूरुतळे कराभ्यां तन्मेदसैवाऽशु चकर्थ मेदिनीम् ॥ ६२॥

| verse_line2 = निष्पीड्य तावूरुतळे कराभ्यां तन्मेदसैवाऽशु चकर्थ मेदिनीम् ॥ ६२॥

}}

Line 3,409:

Line 3,786:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं सुराणां च निसर्गजं बलं तथाऽसुराणां वरदानसम्भवम् ।

| verse_lines = एवं सुराणां च निसर्गजं बलं तथाऽसुराणां वरदानसम्भवम् ।;वशे तवैतद्द्वयमप्यतो वयं निवेदयामः पितुरेव तेऽखिलम् ॥ ६३॥

| verse_line2 = वशे तवैतद्द्वयमप्यतो वयं निवेदयामः पितुरेव तेऽखिलम् ॥ ६३॥

}}

Line 3,418:

Line 3,796:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इमौ च रक्षोऽधिपती विरोद्धतौ जहि स्ववीर्येण नृषु प्रभूतः ।

| verse_lines = इमौ च रक्षोऽधिपती विरोद्धतौ जहि स्ववीर्येण नृषु प्रभूतः ।;इतीरिते तैरखिलैः सुरेश्वरैर्बभूव रामो जगतीपतिः प्रभुः ॥ ६४॥

| verse_line2 = इतीरिते तैरखिलैः सुरेश्वरैर्बभूव रामो जगतीपतिः प्रभुः ॥ ६४॥

}}

Line 3,427:

Line 3,806:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कश्यपस्यादितिगर्भजन्मनो विवस्वतस्तन्तुभवस्य भूभृतः ।

| verse_lines = स कश्यपस्यादितिगर्भजन्मनो विवस्वतस्तन्तुभवस्य भूभृतः ।;गृहे दशस्यन्दननामिनोऽभूत् कौसल्यकानाम्नि तदर्थिनेष्टः ॥ ६५ ॥

| verse_line2 = गृहे दशस्यन्दननामिनोऽभूत् कौसल्यकानाम्नि तदर्थिनेष्टः ॥ ६५ ॥

}}

Line 3,436:

Line 3,816:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाज्ञया देवगणा बभूविरे पुरैव पश्चादपि तस्य भूम्नः ।

| verse_lines = तदाज्ञया देवगणा बभूविरे पुरैव पश्चादपि तस्य भूम्नः ।;निषेवणायोरुगुणस्य वानरेष्वथो नरेष्वेव च पश्चिमोद्भवाः ॥ ६६ ॥

| verse_line2 = निषेवणायोरुगुणस्य वानरेष्वथो नरेष्वेव च पश्चिमोद्भवाः ॥ ६६ ॥

}}

Line 3,445:

Line 3,826:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स देवतानां प्रथमो गुणाधिको बभूव नाम्ना हनुमान् प्रभञ्जनः ।

| verse_lines = स देवतानां प्रथमो गुणाधिको बभूव नाम्ना हनुमान् प्रभञ्जनः ।;स्वसम्भवः केसरिणो गृहे प्रभुर्बभूव वाली स्वत एव वासवः ॥ ६७॥

| verse_line2 = स्वसम्भवः केसरिणो गृहे प्रभुर्बभूव वाली स्वत एव वासवः ॥ ६७॥

}}

Line 3,454:

Line 3,836:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुग्रीव आसीत् परमेष्ठितेजसा युतो रविः स्वात्मत एव जाम्बवान् ।

| verse_lines = सुग्रीव आसीत् परमेष्ठितेजसा युतो रविः स्वात्मत एव जाम्बवान् ।;य एव पूर्वं परमेष्ठिवक्षसस्त्वगुद्भवो धर्म इहाऽस्यतोऽभवत् ॥ ६८॥

| verse_line2 = य एव पूर्वं परमेष्ठिवक्षसस्त्वगुद्भवो धर्म इहाऽस्यतोऽभवत् ॥ ६८॥

}}

Line 3,463:

Line 3,846:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = य एव सूर्यात् पुनरेव संज्ञया नाम्ना यमो दक्षिणदिक्प आसीत् ।

| verse_lines = य एव सूर्यात् पुनरेव संज्ञया नाम्ना यमो दक्षिणदिक्प आसीत् ।;स जाम्बवान् दैवतकार्यदर्शिना पुरैव सृष्टो मुखतः स्वयम्भुवा ॥ ६९॥

| verse_line2 = स जाम्बवान् दैवतकार्यदर्शिना पुरैव सृष्टो मुखतः स्वयम्भुवा ॥ ६९॥

}}

Line 3,472:

Line 3,856:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मोद्भवः सोम उतास्य सूनोरत्रेरभूत् सोऽङ्गद एव जातः ।

| verse_lines = ब्रह्मोद्भवः सोम उतास्य सूनोरत्रेरभूत् सोऽङ्गद एव जातः ।;बृहस्पतिस्तार उतो शची च शक्रस्य भार्यैव बभूव तारा ॥ ७०॥

| verse_line2 = बृहस्पतिस्तार उतो शची च शक्रस्य भार्यैव बभूव तारा ॥ ७०॥

}}

Line 3,481:

Line 3,866:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बृहस्पतिर्ब्रह्मसुतोऽपि पूर्वं सहैव शच्या मनसोऽभिजातः ।

| verse_lines = बृहस्पतिर्ब्रह्मसुतोऽपि पूर्वं सहैव शच्या मनसोऽभिजातः ।;ब्रह्मोद्भवस्याङ्गिरसः सुतोऽभून्मारीचजस्यैव शची पुलोम्नः ॥ ७१॥

| verse_line2 = ब्रह्मोद्भवस्याङ्गिरसः सुतोऽभून्मारीचजस्यैव शची पुलोम्नः ॥ ७१॥

}}

Line 3,490:

Line 3,876:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स एव शच्या सह वानरोऽभूत् स्वयम्भुवो देवगुरुर्बृहस्पतिः ।

| verse_lines = स एव शच्या सह वानरोऽभूत् स्वयम्भुवो देवगुरुर्बृहस्पतिः ।;अभूत् सुषेणो वरुणोऽश्विनौ च बभूवतुस्तौ विविदश्च मैन्दः ॥ ७२॥

| verse_line2 = अभूत् सुषेणो वरुणोऽश्विनौ च बभूवतुस्तौ विविदश्च मैन्दः ॥ ७२॥

}}

Line 3,499:

Line 3,886:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मोद्भवौ तौ पुनरेव सूर्याद् बभूवतुस्तत्र कनीयसस्तु ।

| verse_lines = ब्रह्मोद्भवौ तौ पुनरेव सूर्याद् बभूवतुस्तत्र कनीयसस्तु ।;आवेश ऐन्द्रो वरदानतोऽभूत् ततो बलीयान् विविदो हि मैन्दात् ॥ ७३॥

| verse_line2 = आवेश ऐन्द्रो वरदानतोऽभूत् ततो बलीयान् विविदो हि मैन्दात् ॥ ७३॥

}}

Line 3,508:

Line 3,896:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नीलोऽग्निरासीत् कमलोद्भवोत्थः कामः पुनः श्रीरमणाद् रमायाम् ।

| verse_lines = नीलोऽग्निरासीत् कमलोद्भवोत्थः कामः पुनः श्रीरमणाद् रमायाम् ।;प्रद्युम्ननामाऽभवदेवमीशात् स स्कन्दतामाप स चक्रतां च ॥ ७४॥

| verse_line2 = प्रद्युम्ननामाऽभवदेवमीशात् स स्कन्दतामाप स चक्रतां च ॥ ७४॥

}}

Line 3,517:

Line 3,906:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं हरेश्चक्रमभूद्धि दुर्गा तमःस्थिता श्रीरिति यां वदन्ति ।

| verse_lines = पूर्वं हरेश्चक्रमभूद्धि दुर्गा तमःस्थिता श्रीरिति यां वदन्ति ।;सत्त्वात्मिका शङ्खमथो रजस्था भूर्नामिका पद्ममभूद्धरेर्हि ॥ ७५॥

| verse_line2 = सत्त्वात्मिका शङ्खमथो रजस्था भूर्नामिका पद्ममभूद्धरेर्हि ॥ ७५॥

}}

Line 3,526:

Line 3,916:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गदा तु वायुर्बलसंविदात्मा शार्ङ्गं च विद्येति रमैव खड्गः ।

| verse_lines = गदा तु वायुर्बलसंविदात्मा शार्ङ्गं च विद्येति रमैव खड्गः ।;दुर्गात्मिका सैव च चर्मनाम्नी पञ्चात्मको मारुत एव बाणाः ॥ ७६॥

| verse_line2 = दुर्गात्मिका सैव च चर्मनाम्नी पञ्चात्मको मारुत एव बाणाः ॥ ७६॥

}}

Line 3,535:

Line 3,926:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं स्थितेष्वेव पुरातनेषु वराद् रथाङ्गत्वमवाप कामः ।

| verse_lines = एवं स्थितेष्वेव पुरातनेषु वराद् रथाङ्गत्वमवाप कामः ।;तत्सूनुतामाप च सोऽनिरुद्धो ब्रह्मोद्भवः शङ्खतनुः पुमात्मा ॥ ७७॥

| verse_line2 = तत्सूनुतामाप च सोऽनिरुद्धो ब्रह्मोद्भवः शङ्खतनुः पुमात्मा ॥ ७७॥

}}

Line 3,544:

Line 3,936:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तावेव जातौ भरतश्च नाम्ना शत्रुघ्न इत्येष च रामतोऽनु ।

| verse_lines = तावेव जातौ भरतश्च नाम्ना शत्रुघ्न इत्येष च रामतोऽनु ।;पूर्वं सुमित्रातनयश्च शेषः स लक्ष्मणो नाम रघूत्तमादनु ॥ ७८॥

| verse_line2 = पूर्वं सुमित्रातनयश्च शेषः स लक्ष्मणो नाम रघूत्तमादनु ॥ ७८॥

}}

Line 3,553:

Line 3,946:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कौसल्यकापुत्र उरुक्रमोऽसावेकस्तथैको भरतस्य मातुः ।

| verse_lines = कौसल्यकापुत्र उरुक्रमोऽसावेकस्तथैको भरतस्य मातुः ।;उभौ सुमित्रातनयौ नृपस्य चत्वार एते ह्यमरोत्तमाः सुताः ॥ ७९॥

| verse_line2 = उभौ सुमित्रातनयौ नृपस्य चत्वार एते ह्यमरोत्तमाः सुताः ॥ ७९॥

}}

Line 3,562:

Line 3,956:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सङ्कर्षणाद्यैस्त्रिभिरेव रूपैराविष्ट आसीत् त्रिषु तेषु विष्णुः ।

| verse_lines = सङ्कर्षणाद्यैस्त्रिभिरेव रूपैराविष्ट आसीत् त्रिषु तेषु विष्णुः ।;इन्द्रोऽङ्गदे चैव ततोऽङ्गदो हि बली नितान्तं स बभूव शश्वत् ॥ ८०॥

| verse_line2 = इन्द्रोऽङ्गदे चैव ततोऽङ्गदो हि बली नितान्तं स बभूव शश्वत् ॥ ८०॥

}}

Line 3,571:

Line 3,966:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = येऽन्ये च भूपाः कृतवीर्यजाद्याः बलाधिकाः सन्ति सहस्रशोऽपि ।

| verse_lines = येऽन्ये च भूपाः कृतवीर्यजाद्याः बलाधिकाः सन्ति सहस्रशोऽपि ।;सर्वे हरेः सन्निधिभावयुक्ताः धर्मप्रधानाश्च गुणप्रधानाः ॥ ८१॥

| verse_line2 = सर्वे हरेः सन्निधिभावयुक्ताः धर्मप्रधानाश्च गुणप्रधानाः ॥ ८१॥

}}

Line 3,580:

Line 3,976:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयं रमा सीरत एव जाता सीतेति रामार्थमनूपमा या ।

| verse_lines = स्वयं रमा सीरत एव जाता सीतेति रामार्थमनूपमा या ।;विदेहराजस्य हि यज्ञभूमौ सुतेति तस्यैव ततस्तु साऽभूत् ॥ ८२॥

| verse_line2 = विदेहराजस्य हि यज्ञभूमौ सुतेति तस्यैव ततस्तु साऽभूत् ॥ ८२॥

}}

Line 3,589:

Line 3,986:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादिकल्पोत्थित एष सर्गो मया समस्तागमनिर्णयात्मकः ।

| verse_lines = इत्यादिकल्पोत्थित एष सर्गो मया समस्तागमनिर्णयात्मकः ।;सहानुसर्गः कथितोऽत्र पूर्वो यो यो गुणैर्नित्यमसौ वरो हि ॥ ८३॥

| verse_line2 = सहानुसर्गः कथितोऽत्र पूर्वो यो यो गुणैर्नित्यमसौ वरो हि ॥ ८३॥

}}

Line 3,598:

Line 3,996:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाश्चात्त्यकल्पेष्वपि सर्गभेदाः श्रुतौ पुराणेष्वपि चान्यथोक्ताः ।

| verse_lines = पाश्चात्त्यकल्पेष्वपि सर्गभेदाः श्रुतौ पुराणेष्वपि चान्यथोक्ताः ।;नोत्कर्षहेतुः प्रथमत्वमेषु विशेषवाक्यैरवगम्यमेतत् ॥ ८४॥

| verse_line2 = नोत्कर्षहेतुः प्रथमत्वमेषु विशेषवाक्यैरवगम्यमेतत् ॥ ८४॥

}}

Line 3,613:

Line 4,012:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ अथाभ्यवर्धंश्चतुराः कुमारा नृपस्य गेहे पुरुषोत्तमाद्याः ।

| verse_lines = औं ॥ अथाभ्यवर्धंश्चतुराः कुमारा नृपस्य गेहे पुरुषोत्तमाद्याः ।;नित्यप्रवृद्धस्य च तस्य वृद्धिरपेक्ष्य लोकस्य हि मन्ददृष्टिम् ॥ १॥

| verse_line2 = नित्यप्रवृद्धस्य च तस्य वृद्धिरपेक्ष्य लोकस्य हि मन्ददृष्टिम् ॥ १॥

}}

Line 3,622:

Line 4,022:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरीक्ष्य नित्यं चतुरः कुमारान् पिता मुदं सन्ततमाप चोच्चम् ।

| verse_lines = निरीक्ष्य नित्यं चतुरः कुमारान् पिता मुदं सन्ततमाप चोच्चम् ।;विशेषतो राममुखेन्दुबिम्बमवेक्ष्य राजा कृतकृत्य आसीत् ॥ २॥

| verse_line2 = विशेषतो राममुखेन्दुबिम्बमवेक्ष्य राजा कृतकृत्य आसीत् ॥ २॥

}}

Line 3,631:

Line 4,032:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तन्मातरः पौरजना अमात्या अन्तःपुरा वैषयिकाश्च सर्वे ।

| verse_lines = तन्मातरः पौरजना अमात्या अन्तःपुरा वैषयिकाश्च सर्वे ।;अवेक्षमाणाः परमं पुमांसं स्वानन्दतृप्ता इव सम्बभूवुः ॥ ३॥

| verse_line2 = अवेक्षमाणाः परमं पुमांसं स्वानन्दतृप्ता इव सम्बभूवुः ॥ ३॥

}}

Line 3,640:

Line 4,042:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः सुवंशे शशिनः प्रसूतो गाधीति शक्रस्तनुजोऽस्य चाऽसीत् ।

| verse_lines = ततः सुवंशे शशिनः प्रसूतो गाधीति शक्रस्तनुजोऽस्य चाऽसीत् ।;वरेण विप्रत्वमवाप योऽसौ विश्वस्य मित्रं स इहाऽजगाम ॥ ४॥

| verse_line2 = वरेण विप्रत्वमवाप योऽसौ विश्वस्य मित्रं स इहाऽजगाम ॥ ४॥

}}

Line 3,649:

Line 4,052:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनार्थितो यज्ञरिरक्षयैव कृच्छ्रेण पित्राऽस्य भयाद्विसृष्टः ।

| verse_lines = तेनार्थितो यज्ञरिरक्षयैव कृच्छ्रेण पित्राऽस्य भयाद्विसृष्टः ।;जगाम रामः सह लक्ष्मणेन सिद्धाश्रमं सिद्धजनाभिवन्द्यः ॥ ५॥

| verse_line2 = जगाम रामः सह लक्ष्मणेन सिद्धाश्रमं सिद्धजनाभिवन्द्यः ॥ ५॥

}}

Line 3,658:

Line 4,062:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुग्रहार्थं स ऋषेरवाप सलक्ष्मणोऽस्त्रं मुनितो हि केवलम् ।

| verse_lines = अनुग्रहार्थं स ऋषेरवाप सलक्ष्मणोऽस्त्रं मुनितो हि केवलम् ।;ववन्दिरे ब्रह्ममुखाः सुरेशास्तमस्त्ररूपाः प्रकटाः समेत्य ॥ ६॥

| verse_line2 = ववन्दिरे ब्रह्ममुखाः सुरेशास्तमस्त्ररूपाः प्रकटाः समेत्य ॥ ६॥

}}

Line 3,667:

Line 4,072:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो जघानाऽऽशु शरेण ताटकां वराद् विधातुस्तदनन्यवध्याम् ।

| verse_lines = अथो जघानाऽऽशु शरेण ताटकां वराद् विधातुस्तदनन्यवध्याम् ।;ररक्ष यज्ञं च मुनेर्निहत्य सुबाहुमीशानगिरा विमृत्युम् ॥ ७॥

| verse_line2 = ररक्ष यज्ञं च मुनेर्निहत्य सुबाहुमीशानगिरा विमृत्युम् ॥ ७॥

}}

Line 3,676:

Line 4,082:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शरेण मारीचमथार्णवेऽक्षिपद् वचो विरिञ्चस्य तु मानयानः ।

| verse_lines = शरेण मारीचमथार्णवेऽक्षिपद् वचो विरिञ्चस्य तु मानयानः ।;अवध्यता तेन हि तस्य दत्ता जघान चान्यान् रजनीचरानथ ॥ ८॥

| verse_line2 = अवध्यता तेन हि तस्य दत्ता जघान चान्यान् रजनीचरानथ ॥ ८॥

}}

Line 3,685:

Line 4,092:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा विदेहेन सुतास्वयंवरो विघोषितो दिक्षु विदिक्षु सर्वशः ।

| verse_lines = तदा विदेहेन सुतास्वयंवरो विघोषितो दिक्षु विदिक्षु सर्वशः ।;निधार्य तद् गाधिसुतानुयायी ययौ विदेहाननुजानुयातः ॥ ९॥

| verse_line2 = निधार्य तद् गाधिसुतानुयायी ययौ विदेहाननुजानुयातः ॥ ९॥

}}

Line 3,694:

Line 4,102:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो अहल्यां पतिनाऽभिशप्तां प्रधर्षणादिन्द्रकृताच्छिलीकृताम् ।

| verse_lines = अथो अहल्यां पतिनाऽभिशप्तां प्रधर्षणादिन्द्रकृताच्छिलीकृताम् ।;स्वदर्शनान्मानुषतामुपेतां सुयोजयामास स गौतमेन ॥ १०॥

| verse_line2 = स्वदर्शनान्मानुषतामुपेतां सुयोजयामास स गौतमेन ॥ १०॥

}}

Line 3,703:

Line 4,112:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलं स्वभक्तेरधिकं प्रकाशयन्ननुग्रहं च त्रिदशेष्वतुल्यम् ।

| verse_lines = बलं स्वभक्तेरधिकं प्रकाशयन्ननुग्रहं च त्रिदशेष्वतुल्यम् ।;अनन्यभक्तां च सुरेशकाङ्क्षया विधाय नारीं प्रययौ तयाऽर्चितः ॥ ११॥

| verse_line2 = अनन्यभक्तां च सुरेशकाङ्क्षया विधाय नारीं प्रययौ तयाऽर्चितः ॥ ११॥

}}

Line 3,712:

Line 4,122:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्यामावदाते जगदेकसारे स्वनन्तचन्द्राधिककान्तिकान्ते ।

| verse_lines = श्यामावदाते जगदेकसारे स्वनन्तचन्द्राधिककान्तिकान्ते ।;सहानुजे कार्मुकबाणपाणौ पुरीं प्रविष्टे तुतुषुर्विदेहजाः ॥ १२॥

| verse_line2 = सहानुजे कार्मुकबाणपाणौ पुरीं प्रविष्टे तुतुषुर्विदेहजाः ॥ १२॥

}}

Line 3,721:

Line 4,132:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पपुर्नितान्तं सरसाक्षिभृङ्गैर्वराननाब्जं पुरुषोत्तमस्य ।

| verse_lines = पपुर्नितान्तं सरसाक्षिभृङ्गैर्वराननाब्जं पुरुषोत्तमस्य ।;विदेहनारीनरवर्यसङ्घा यथा महापौरुषिकास्तदङ्घ्रिम् (महापूरुषिकास्तदङ्घ्रिम्) ॥ १३॥

| verse_line2 = विदेहनारीनरवर्यसङ्घा यथा महापौरुषिकास्तदङ्घ्रिम् (महापूरुषिकास्तदङ्घ्रिम्) ॥ १३॥

}}

Line 3,730:

Line 4,142:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथा विदेहः प्रतिलभ्य रामं सहस्रनेत्रावरजं गविष्ठम् ।

| verse_lines = तथा विदेहः प्रतिलभ्य रामं सहस्रनेत्रावरजं गविष्ठम् ।;समर्चयामास सहानुजं तमृषिं च साक्षाज्ज्वलनप्रकाशम् ॥ १४॥

| verse_line2 = समर्चयामास सहानुजं तमृषिं च साक्षाज्ज्वलनप्रकाशम् ॥ १४॥

}}

Line 3,739:

Line 4,152:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मेने च जामातरमात्मकन्यागुणोचितं रूपनवावतारम् ।

| verse_lines = मेने च जामातरमात्मकन्यागुणोचितं रूपनवावतारम् ।;उवाच चास्मै ऋषिरुग्रतेजाः कुरुष्व जामातरमेनमाश्विति ॥ १५॥

| verse_line2 = उवाच चास्मै ऋषिरुग्रतेजाः कुरुष्व जामातरमेनमाश्विति ॥ १५॥

}}

Line 3,748:

Line 4,162:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स आह चैनं परमं वचस्ते करोमि नात्रास्ति विचारणा मे ।

| verse_lines = स आह चैनं परमं वचस्ते करोमि नात्रास्ति विचारणा मे ।;शृणुष्व मेऽथापि यथा प्रतिज्ञा सुताप्रदानाय कृता पुरस्तात् ॥ १६॥

| verse_line2 = शृणुष्व मेऽथापि यथा प्रतिज्ञा सुताप्रदानाय कृता पुरस्तात् ॥ १६॥

}}

Line 3,757:

Line 4,172:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तपो मया चीर्णमुमापतेः पुरा वरायुधावाप्तिधृतेन चेतसा ।

| verse_lines = तपो मया चीर्णमुमापतेः पुरा वरायुधावाप्तिधृतेन चेतसा ।;स मे ददौ दिव्यमिदं धनुस्तदा कथञ्चनाचाल्यमृते पिनाकिनम् ॥ १७॥

| verse_line2 = स मे ददौ दिव्यमिदं धनुस्तदा कथञ्चनाचाल्यमृते पिनाकिनम् ॥ १७॥

}}

Line 3,766:

Line 4,182:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न देवदैत्योरगदेवगायका अलं धनुश्चालयितुं सवासवाः ।

| verse_lines = न देवदैत्योरगदेवगायका अलं धनुश्चालयितुं सवासवाः ।;कुतो नरास्तद्वरतो हि किङ्कराः सहानसैवात्र कृषन्ति कृच्छ्रतः ॥ १८॥

| verse_line2 = कुतो नरास्तद्वरतो हि किङ्कराः सहानसैवात्र कृषन्ति कृच्छ्रतः ॥ १८॥

}}

Line 3,775:

Line 4,192:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अधार्यमेतद्धनुराप्य शङ्करादहं नृणां वीर्यपरीक्षणे धृतः ।

| verse_lines = अधार्यमेतद्धनुराप्य शङ्करादहं नृणां वीर्यपरीक्षणे धृतः ।;सुतार्थमेतां चकर प्रतिज्ञां ददामि कन्यां य इदं हि पूरयेत् ॥ १९॥

| verse_line2 = सुतार्थमेतां चकर प्रतिज्ञां ददामि कन्यां य इदं हि पूरयेत् ॥ १९॥

}}

Line 3,784:

Line 4,202:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितां मे गिरमभ्यवेत्य दितेः सुता दानवयक्षराक्षसाः ।

| verse_lines = इतीरितां मे गिरमभ्यवेत्य दितेः सुता दानवयक्षराक्षसाः ।;समेत्य भूपाश्च समीपमाशु प्रगृह्य तच्चालयितुं न शेकुः ॥ २०॥

| verse_line2 = समेत्य भूपाश्च समीपमाशु प्रगृह्य तच्चालयितुं न शेकुः ॥ २०॥

}}

Line 3,793:

Line 4,212:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संस्विन्नगात्राः परिवृत्तनेत्राः दशाननाद्याः पतिता विमूर्छिताः ।

| verse_lines = संस्विन्नगात्राः परिवृत्तनेत्राः दशाननाद्याः पतिता विमूर्छिताः ।;तथाऽपि मां धर्षयितुं न शेकुः सुताकृते ते वचनात्स्वयम्भुवः ॥ २१॥

| verse_line2 = तथाऽपि मां धर्षयितुं न शेकुः सुताकृते ते वचनात्स्वयम्भुवः ॥ २१॥

}}

Line 3,802:

Line 4,222:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा हि मेऽदात् प्रभुरब्जजो वरं प्रसादितो मे तपसा कथञ्चन ।

| verse_lines = पुरा हि मेऽदात् प्रभुरब्जजो वरं प्रसादितो मे तपसा कथञ्चन ।;बलान्न ते कश्चिदुपैति कन्यकां तदिच्छुभिस्ते न च धर्षणेति ॥ २२॥

| verse_line2 = बलान्न ते कश्चिदुपैति कन्यकां तदिच्छुभिस्ते न च धर्षणेति ॥ २२॥

}}

Line 3,811:

Line 4,232:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु ते नष्टमदा इतो गताः समस्तशो ह्यस्तन एव पार्थिवाः ।

| verse_lines = ततस्तु ते नष्टमदा इतो गताः समस्तशो ह्यस्तन एव पार्थिवाः ।;ततो ममायं प्रतिपूर्य मानसं वृणोतु कन्यामयमेव मेऽर्थितः ॥ २३॥

| verse_line2 = ततो ममायं प्रतिपूर्य मानसं वृणोतु कन्यामयमेव मेऽर्थितः ॥ २३॥

}}

Line 3,820:

Line 4,242:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथेति चोक्ते मुनिना स किङ्करैरनन्तभोगोपममाश्वथाऽनयत् ।

| verse_lines = तथेति चोक्ते मुनिना स किङ्करैरनन्तभोगोपममाश्वथाऽनयत् ।;समीक्ष्य तद्वामकरेण राघवः सलीलमुद्धृत्य हसन्नपूरयत् ॥ २४॥

| verse_line2 = समीक्ष्य तद्वामकरेण राघवः सलीलमुद्धृत्य हसन्नपूरयत् ॥ २४॥

}}

Line 3,829:

Line 4,252:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विकृष्यमाणं तदनन्तराधसा परेण निःसीमबलेन लीलया ।

| verse_lines = विकृष्यमाणं तदनन्तराधसा परेण निःसीमबलेन लीलया ।;अभज्यतासह्यममुष्य तद्बलं प्रसोढुमीशं कुत एव तद्भवेत् ॥ २५॥

| verse_line2 = अभज्यतासह्यममुष्य तद्बलं प्रसोढुमीशं कुत एव तद्भवेत् ॥ २५॥

}}

Line 3,838:

Line 4,262:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मध्यतस्तत् प्रविभज्य लीलया यथेक्षुदण्डं शतमन्युकुञ्जरः ।

| verse_lines = स मध्यतस्तत् प्रविभज्य लीलया यथेक्षुदण्डं शतमन्युकुञ्जरः ।;विलोकयन् वक्त्रमृषेरवस्थितः सलक्ष्मणः पूर्णतनुर्यथा शशी ॥ २६॥

| verse_line2 = विलोकयन् वक्त्रमृषेरवस्थितः सलक्ष्मणः पूर्णतनुर्यथा शशी ॥ २६॥

}}

Line 3,847:

Line 4,272:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमब्जनेत्रं पृथुतुङ्गवक्षसं श्यामावदातं चलकुण्डलोज्ज्वलम् ।

| verse_lines = तमब्जनेत्रं पृथुतुङ्गवक्षसं श्यामावदातं चलकुण्डलोज्ज्वलम् ।;शशक्षतोत्थोपमचन्दनोक्षितं ददर्श विद्युद्वसनं नृपात्मजा ॥ २७॥

| verse_line2 = शशक्षतोत्थोपमचन्दनोक्षितं ददर्श विद्युद्वसनं नृपात्मजा ॥ २७॥

}}

Line 3,856:

Line 4,282:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो कराभ्यां प्रतिगृह्य मालामम्लानपद्मां जलजायताक्षी ।

| verse_lines = अथो कराभ्यां प्रतिगृह्य मालामम्लानपद्मां जलजायताक्षी ।;उपेत्य मन्दं ललितैः पदैस्तां तदंस आसज्य च पार्श्वतोऽभवत्(पार्श्वतोऽभूत्) ॥ २८॥

| verse_line2 = उपेत्य मन्दं ललितैः पदैस्तां तदंस आसज्य च पार्श्वतोऽभवत्(पार्श्वतोऽभूत्) ॥ २८॥

}}

Line 3,865:

Line 4,292:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः प्रमोदो नितरां जनानां विदेहपुर्यामभवत् समन्तात् ।

| verse_lines = ततः प्रमोदो नितरां जनानां विदेहपुर्यामभवत् समन्तात् ।;रामं समालोक्य नरेन्द्रपुत्र्या समेतमानन्दनिधिं परेशम् ॥ २९॥

| verse_line2 = रामं समालोक्य नरेन्द्रपुत्र्या समेतमानन्दनिधिं परेशम् ॥ २९॥

}}

Line 3,874:

Line 4,302:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लक्ष्म्या समेते प्रकटं रमेशे सम्प्रेषयामास तदाऽऽशु पित्रे ।

| verse_lines = लक्ष्म्या समेते प्रकटं रमेशे सम्प्रेषयामास तदाऽऽशु पित्रे ।;‘विदेहराजो दशदिग्रथाय स तन्निशम्याऽशु तुतोष भूमिपः’ ॥ ३०॥

| verse_line2 = ‘विदेहराजो दशदिग्रथाय स तन्निशम्याऽशु तुतोष भूमिपः’ ॥ ३०॥

}}

Line 3,883:

Line 4,312:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽत्मजाभ्यां सहितः सभार्यो ययौ गजस्यन्दनपत्तियुक्तया ।

| verse_lines = अथाऽत्मजाभ्यां सहितः सभार्यो ययौ गजस्यन्दनपत्तियुक्तया ।;स्वसेनयाऽग्रे प्रणिधाय धातृजं वसिष्ठमाश्वेव स यत्र मैथिलः ॥ ३१॥(भा\.पु\. ७\.८\.३६)

| verse_line2 = स्वसेनयाऽग्रे प्रणिधाय धातृजं वसिष्ठमाश्वेव स यत्र मैथिलः ॥ ३१॥(भा\.पु\. ७\.८\.३६)

}}

Line 3,892:

Line 4,322:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मैथिलेनातितरां समर्चितो विवाहयामास सुतं मुदम्भरः ।

| verse_lines = स मैथिलेनातितरां समर्चितो विवाहयामास सुतं मुदम्भरः ।;पुरोहितो गाधिसुतानुमोदितो जुहाव वह्निं विधिना वसिष्ठः ॥ ३२॥

| verse_line2 = पुरोहितो गाधिसुतानुमोदितो जुहाव वह्निं विधिना वसिष्ठः ॥ ३२॥

}}

Line 3,901:

Line 4,332:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा विमानावलिभिर्नभस्तलं दिदृक्षतां सङ्कुलमास नाकिनाम् ।

| verse_lines = तदा विमानावलिभिर्नभस्तलं दिदृक्षतां सङ्कुलमास नाकिनाम् ।;सुरानका दुन्दभयो विनेदिरे जगुश्व गन्धर्ववराः सहस्रशः ॥ ३३॥

| verse_line2 = सुरानका दुन्दभयो विनेदिरे जगुश्व गन्धर्ववराः सहस्रशः ॥ ३३॥

}}

Line 3,910:

Line 4,342:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विजानमाना जगतां हि मातरं पुराऽर्थितुं नाऽययुरत्र देवताः ।

| verse_lines = विजानमाना जगतां हि मातरं पुराऽर्थितुं नाऽययुरत्र देवताः ।;तदा तु रामं रमया युतं प्रभुं दिदृक्षवश्चक्रुरलं नभस्तलम् ॥ ३४॥

| verse_line2 = तदा तु रामं रमया युतं प्रभुं दिदृक्षवश्चक्रुरलं नभस्तलम् ॥ ३४॥

}}

Line 3,919:

Line 4,352:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा पुरा सागरजास्वयंवरे सुमानसानामभवत्समागमः ।

| verse_lines = यथा पुरा सागरजास्वयंवरे सुमानसानामभवत्समागमः ।;तथा ह्यभूत्सर्वदिवौकसां तदा तथा मुनीनां सहभूभृतां भुवि ॥ ३५॥

| verse_line2 = तथा ह्यभूत्सर्वदिवौकसां तदा तथा मुनीनां सहभूभृतां भुवि ॥ ३५॥

}}

Line 3,928:

Line 4,362:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रगृह्य पाणिं च नृपात्मजाया रराज राजीवसमाननेत्रः ।

| verse_lines = प्रगृह्य पाणिं च नृपात्मजाया रराज राजीवसमाननेत्रः ।;यथा पुरा सागरजासमेतः सुरासुराणाममृताब्धिमन्थने ॥ ३६॥

| verse_line2 = यथा पुरा सागरजासमेतः सुरासुराणाममृताब्धिमन्थने ॥ ३६॥

}}

Line 3,937:

Line 4,372:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वलङ्कृतास्तत्र विचेरुरङ्गना विदेहराजस्य च या हि योषितः ।

| verse_lines = स्वलङ्कृतास्तत्र विचेरुरङ्गना विदेहराजस्य च या हि योषितः ।;मुदा समेतं रमया रमापतिं विलोक्य रामाय ददौ धनं नृपः ॥ ३७॥

| verse_line2 = मुदा समेतं रमया रमापतिं विलोक्य रामाय ददौ धनं नृपः ॥ ३७॥

}}

Line 3,946:

Line 4,382:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रियाणि वस्त्राणि रथान् सकुञ्जरान् परार्द्ध्यरत्नान्यखिलस्य चेशितुः ।

| verse_lines = प्रियाणि वस्त्राणि रथान् सकुञ्जरान् परार्द्ध्यरत्नान्यखिलस्य चेशितुः ।;ददौ च कन्यात्रयमुत्तमं मुदा तदा स रामावरजेभ्य एव च ॥ ३८॥

| verse_line2 = ददौ च कन्यात्रयमुत्तमं मुदा तदा स रामावरजेभ्य एव च ॥ ३८॥

}}

Line 3,955:

Line 4,392:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = महोत्सवं तं त्वनुभूय देवता नराश्च सर्वे प्रययुर्यथाऽऽगतम् ।

| verse_lines = महोत्सवं तं त्वनुभूय देवता नराश्च सर्वे प्रययुर्यथाऽऽगतम् ।;पिता च रामस्य सुतैः समन्वितो ययावयोध्यां स्वपुरीं मुदा ततः ॥ ३९॥

| verse_line2 = पिता च रामस्य सुतैः समन्वितो ययावयोध्यां स्वपुरीं मुदा ततः ॥ ३९॥

}}

Line 3,964:

Line 4,402:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदन्तरे सोऽथ ददर्श भार्गवं सहस्रलक्षामितभानुदीधितिम् ।

| verse_lines = तदन्तरे सोऽथ ददर्श भार्गवं सहस्रलक्षामितभानुदीधितिम् ।;विभासमानं निजरश्मिमण्डले धनुर्धरं दीप्तपरश्वधायुधम् ॥ ४०॥

| verse_line2 = विभासमानं निजरश्मिमण्डले धनुर्धरं दीप्तपरश्वधायुधम् ॥ ४०॥

}}

Line 3,973:

Line 4,412:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अजानतां राघवमादिपूरुषं समागतं ज्ञापयितुं निदर्शनैः ।

| verse_lines = अजानतां राघवमादिपूरुषं समागतं ज्ञापयितुं निदर्शनैः ।;समाह्वयन्तं रघुपं स्पृधेव नृपो ययाचे प्रणिपत्य भीतः ॥ ४१॥

| verse_line2 = समाह्वयन्तं रघुपं स्पृधेव नृपो ययाचे प्रणिपत्य भीतः ॥ ४१॥

}}

Line 3,982:

Line 4,422:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न मे सुतं हन्तुमिहार्हसि प्रभो वयोगतस्येत्युदितः स भार्गवः ।

| verse_lines = न मे सुतं हन्तुमिहार्हसि प्रभो वयोगतस्येत्युदितः स भार्गवः ।;सुतत्रयं ते प्रददामि राघवं रणे स्थितं द्रष्टुमिहाऽऽगतोऽस्म्यहम् ॥ ४२॥

| verse_line2 = सुतत्रयं ते प्रददामि राघवं रणे स्थितं द्रष्टुमिहाऽऽगतोऽस्म्यहम् ॥ ४२॥

}}

Line 3,991:

Line 4,432:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स इत्थमुक्त्वा नृपतिं रघूत्तमं भृगूत्तमः प्राह निजां तनुं हरिः ।

| verse_lines = स इत्थमुक्त्वा नृपतिं रघूत्तमं भृगूत्तमः प्राह निजां तनुं हरिः ।;अभेदमज्ञेष्वपि दर्शयन् परं पुरातनोऽहं हरिरेष इत्यपि ॥ ४३॥

| verse_line2 = अभेदमज्ञेष्वपि दर्शयन् परं पुरातनोऽहं हरिरेष इत्यपि ॥ ४३॥

}}

Line 4,000:

Line 4,442:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शृणुष्व राम त्वमिहोदितं मया धनुर्द्वयं पूर्वमभून्महाद्भुतम् ।

| verse_lines = शृणुष्व राम त्वमिहोदितं मया धनुर्द्वयं पूर्वमभून्महाद्भुतम् ।;उमापतिस्त्वेकमधारयत् ततो रमापतिश्चापरमुत्तमोत्तमम् ॥ ४४॥

| verse_line2 = उमापतिस्त्वेकमधारयत् ततो रमापतिश्चापरमुत्तमोत्तमम् ॥ ४४॥

}}

Line 4,009:

Line 4,452:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा तु लोकस्य निदर्शनार्थिभिः समर्थितौ तौ हरिशङ्करौ सुरैः ।

| verse_lines = तदा तु लोकस्य निदर्शनार्थिभिः समर्थितौ तौ हरिशङ्करौ सुरैः ।;रणस्थितौ वां प्रसमीक्षितुं वयं समर्थयामोऽत्र निदर्शनार्थिनः ॥ ४५॥

| verse_line2 = रणस्थितौ वां प्रसमीक्षितुं वयं समर्थयामोऽत्र निदर्शनार्थिनः ॥ ४५॥

}}

Line 4,018:

Line 4,462:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो हि युद्धाय रमेशशङ्करौ व्यवस्थितौ तौ धनुषी प्रगृह्य ।

| verse_lines = ततो हि युद्धाय रमेशशङ्करौ व्यवस्थितौ तौ धनुषी प्रगृह्य ।;यतोऽन्तरस्यैष नियामको हरिस्ततो हरोऽग्रेऽस्य शिलोपमोऽभूत् ॥ ४६॥

| verse_line2 = यतोऽन्तरस्यैष नियामको हरिस्ततो हरोऽग्रेऽस्य शिलोपमोऽभूत् ॥ ४६॥

}}

Line 4,027:

Line 4,472:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शशाक नैवाथ यदाऽभिवीक्षितुं प्रस्पन्दितुं वा कुत एव योद्धुम् ।

| verse_lines = शशाक नैवाथ यदाऽभिवीक्षितुं प्रस्पन्दितुं वा कुत एव योद्धुम् ।;शिवस्तदा देवगणास्समस्ताः शशंसुरुच्चैर्जगतो हरेर्बलम् ॥ ४७॥

| verse_line2 = शिवस्तदा देवगणास्समस्ताः शशंसुरुच्चैर्जगतो हरेर्बलम् ॥ ४७॥

}}

Line 4,036:

Line 4,482:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदीरणेनैव विनैष शङ्करः शशाक न प्रश्वसितुं च केवलम् ।

| verse_lines = यदीरणेनैव विनैष शङ्करः शशाक न प्रश्वसितुं च केवलम् ।;किमत्र वक्तव्यमतो हरेर्बलं हरात् परं सर्वत एव चेति ॥ ४८॥

| verse_line2 = किमत्र वक्तव्यमतो हरेर्बलं हरात् परं सर्वत एव चेति ॥ ४८॥

}}

Line 4,045:

Line 4,492:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः प्रणम्याऽऽशु जनार्दनं हरः प्रसन्नदृष्ट्या हरिणाऽभिवीक्षितः ।

| verse_lines = ततः प्रणम्याऽऽशु जनार्दनं हरः प्रसन्नदृष्ट्या हरिणाऽभिवीक्षितः ।;जगाम कैलासममुष्य तद्धनुस्त्वया प्रभग्नं किल लोकसन्निधौ ॥ ४९॥

| verse_line2 = जगाम कैलासममुष्य तद्धनुस्त्वया प्रभग्नं किल लोकसन्निधौ ॥ ४९॥

}}

Line 4,054:

Line 4,502:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धनुर्यदन्यद्धरिहस्तयोग्यं तत्कार्मुकात् कोटिगुणं पुनश्च ।

| verse_lines = धनुर्यदन्यद्धरिहस्तयोग्यं तत्कार्मुकात् कोटिगुणं पुनश्च ।;वरं हि हस्ते तदिदं गृहीतं मया गृहाणैतदतो हि वैष्णवम् ॥ ५०॥

| verse_line2 = वरं हि हस्ते तदिदं गृहीतं मया गृहाणैतदतो हि वैष्णवम् ॥ ५०॥

}}

Line 4,063:

Line 4,512:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदीदमागृह्य विकर्षसि त्वं तदा हरिर्नात्र विचार्यमस्ति ।

| verse_lines = यदीदमागृह्य विकर्षसि त्वं तदा हरिर्नात्र विचार्यमस्ति ।;इति ब्रुवाणः प्रददौ धनुर्वरं प्रदर्शयत् विष्णुबलं हराद्वरम् ॥ ५१॥

| verse_line2 = इति ब्रुवाणः प्रददौ धनुर्वरं प्रदर्शयत् विष्णुबलं हराद्वरम् ॥ ५१॥

}}

Line 4,072:

Line 4,522:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रगृह्य तच्चापवरं स राघवश्चकार सज्यं निमिषेण लीलया ।

| verse_lines = प्रगृह्य तच्चापवरं स राघवश्चकार सज्यं निमिषेण लीलया ।;चकर्ष सन्धाय शरं च पश्यतः समस्तलोकस्य च संशयं नुदन् ॥ ५२॥

| verse_line2 = चकर्ष सन्धाय शरं च पश्यतः समस्तलोकस्य च संशयं नुदन् ॥ ५२॥

}}

Line 4,081:

Line 4,532:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रदर्शिते विष्णुबले समस्ततो हराच्च निःसङ्ख्यतया महाधिके ।

| verse_lines = प्रदर्शिते विष्णुबले समस्ततो हराच्च निःसङ्ख्यतया महाधिके ।;जगाद मेघौघगभीरया गिरा स राघवं भार्गव आदिपूरुषः ॥ ५३॥

| verse_line2 = जगाद मेघौघगभीरया गिरा स राघवं भार्गव आदिपूरुषः ॥ ५३॥

}}

Line 4,090:

Line 4,542:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अलं बलं ते जगतोऽखिलाद्वरं परोऽसि नारायण एव नान्यथा ।

| verse_lines = अलं बलं ते जगतोऽखिलाद्वरं परोऽसि नारायण एव नान्यथा ।;विसर्जयस्वेह शरं तपोमये महासुरे लोकमये वराद्विभोः ॥ ५४॥

| verse_line2 = विसर्जयस्वेह शरं तपोमये महासुरे लोकमये वराद्विभोः ॥ ५४॥

}}

Line 4,099:

Line 4,552:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरोऽतुलो नाम महासुरोऽभवद् वरात् स तु ब्रह्मण आप लोकताम् ।

| verse_lines = पुरोऽतुलो नाम महासुरोऽभवद् वरात् स तु ब्रह्मण आप लोकताम् ।;पुनश्च तं प्राह जगद्गुरुर्यदा हरिर्जितः स्याद्धि तदैव वध्यसे ॥ ५५॥

| verse_line2 = पुनश्च तं प्राह जगद्गुरुर्यदा हरिर्जितः स्याद्धि तदैव वध्यसे ॥ ५५॥

}}

Line 4,108:

Line 4,562:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो वधार्थं जगदन्तकस्य सर्वाजितोऽहं जितवद् व्यवस्थितः ।

| verse_lines = अतो वधार्थं जगदन्तकस्य सर्वाजितोऽहं जितवद् व्यवस्थितः ।;इतीरिते लोकमये स राघवो मुमोच बाणं जगदन्तकेऽसुरे ॥ ५६॥

| verse_line2 = इतीरिते लोकमये स राघवो मुमोच बाणं जगदन्तकेऽसुरे ॥ ५६॥

}}

Line 4,117:

Line 4,572:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा वरोऽनेन शिवोपलम्भितो मुमुक्षया विष्णुतनुप्रवेशनम् ।

| verse_lines = पुरा वरोऽनेन शिवोपलम्भितो मुमुक्षया विष्णुतनुप्रवेशनम् ।;स तेन रामोदरगो बहिर्गतस्तदाज्ञयैवाऽऽशु बभूव भस्मसात् ॥ ५७॥

| verse_line2 = स तेन रामोदरगो बहिर्गतस्तदाज्ञयैवाऽऽशु बभूव भस्मसात् ॥ ५७॥

}}

Line 4,126:

Line 4,582:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीव रामाय स राघवः शरं विकर्षमाणो विनिहत्य चासुरम् ।

| verse_lines = इतीव रामाय स राघवः शरं विकर्षमाणो विनिहत्य चासुरम् ।;तपस्तदीयं प्रवदन् मुमोद तदीयमेव ह्यभवत् समस्तम् ॥ ५८॥

| verse_line2 = तपस्तदीयं प्रवदन् मुमोद तदीयमेव ह्यभवत् समस्तम् ॥ ५८॥

}}

Line 4,135:

Line 4,592:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरन्तरानन्तविबोधसारः स जानमानोऽखिलमादिपूरुषः ।

| verse_lines = निरन्तरानन्तविबोधसारः स जानमानोऽखिलमादिपूरुषः ।;वदञ्छृणोतीव विनोदतो हरिः स एक एव द्वितनुर्मुमोद ॥ ५९॥

| verse_line2 = वदञ्छृणोतीव विनोदतो हरिः स एक एव द्वितनुर्मुमोद ॥ ५९॥

}}

Line 4,144:

Line 4,602:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चेष्टितं चैव निजाश्रयस्य जनस्य सत्तत्त्वविबोधकारणम् ।

| verse_lines = स चेष्टितं चैव निजाश्रयस्य जनस्य सत्तत्त्वविबोधकारणम् ।;विमोहकं चान्यतमस्य कुर्वन् चिक्रीड एकोऽपि नरान्तरे यथा ॥ ६०॥

| verse_line2 = विमोहकं चान्यतमस्य कुर्वन् चिक्रीड एकोऽपि नरान्तरे यथा ॥ ६०॥

}}

Line 4,153:

Line 4,612:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः स कारुण्यनिधिर्निजे जने नितान्तमैक्यं स्वगतं प्रकाशयन् ।

| verse_lines = ततः स कारुण्यनिधिर्निजे जने नितान्तमैक्यं स्वगतं प्रकाशयन् ।;द्विधेव भूत्वा भृगुवर्य आत्मना रघूत्तमेनैक्यमगात् समक्षम् ॥ ६१॥

| verse_line2 = द्विधेव भूत्वा भृगुवर्य आत्मना रघूत्तमेनैक्यमगात् समक्षम् ॥ ६१॥

}}

Line 4,162:

Line 4,622:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समेत्य चैक्यं जगतोऽभिपश्यतः प्रणुद्य शङ्कामखिलां जनस्य ।

| verse_lines = समेत्य चैक्यं जगतोऽभिपश्यतः प्रणुद्य शङ्कामखिलां जनस्य ।;प्रदाय रामाय धनुर्वरं तदा जगाम रामानुमतो रमापतिः ॥ ६२॥

| verse_line2 = प्रदाय रामाय धनुर्वरं तदा जगाम रामानुमतो रमापतिः ॥ ६२॥

}}

Line 4,171:

Line 4,632:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो नृपोऽत्यर्थमुदाऽभिपूरितः सुतैः समस्तैः स्वपुरीमवाप ह ।

| verse_lines = ततो नृपोऽत्यर्थमुदाऽभिपूरितः सुतैः समस्तैः स्वपुरीमवाप ह ।;रेमेऽथ रामोऽपि रमास्वरूपया तयैव राजात्मजया हि सीतया ॥ ६३॥

| verse_line2 = रेमेऽथ रामोऽपि रमास्वरूपया तयैव राजात्मजया हि सीतया ॥ ६३॥

}}

Line 4,180:

Line 4,642:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा पुरा श्रीरमणः श्रिया तया रतो नितान्तं हि पयोब्धिमध्ये ।

| verse_lines = यथा पुरा श्रीरमणः श्रिया तया रतो नितान्तं हि पयोब्धिमध्ये ।;तथा त्वयोध्यापुरिगो रघूत्तमोऽप्युवास कालं सुचिरं रतस्तया ॥ ६४॥

| verse_line2 = तथा त्वयोध्यापुरिगो रघूत्तमोऽप्युवास कालं सुचिरं रतस्तया ॥ ६४॥

}}

Line 4,189:

Line 4,652:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इमानि कर्माणि रघूत्तमस्य हरेर्विचित्राण्यपि नाद्भुतानि ।

| verse_lines = इमानि कर्माणि रघूत्तमस्य हरेर्विचित्राण्यपि नाद्भुतानि ।;दुरन्तशक्तेरथ चास्य वैभवं स्वकीयकर्तव्यतयाऽनुवर्ण्यते ॥ ६५॥

| verse_line2 = दुरन्तशक्तेरथ चास्य वैभवं स्वकीयकर्तव्यतयाऽनुवर्ण्यते ॥ ६५॥

}}

Line 4,204:

Line 4,668:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ इत्थं विश्वेश्वरेऽस्मिन्नखिलजगदवस्थाप्य सीतासहाये भूमिष्ठे सर्वलोकास्तुतुषुरनुदिनं वृद्धभक्त्यानितान्तम् ।

| verse_lines = औं ॥ इत्थं विश्वेश्वरेऽस्मिन्नखिलजगदवस्थाप्य सीतासहाये भूमिष्ठे सर्वलोकास्तुतुषुरनुदिनं वृद्धभक्त्यानितान्तम् ।;राजा राज्याभिषेके प्रकृतिजनवचो मानयन्नात्मनोऽर्थ्यं दध्रे तन्मन्थरायाः श्रुतिपथमगमद् भूमिगाया अलक्ष्म्याः ॥ १॥

| verse_line2 = राजा राज्याभिषेके प्रकृतिजनवचो मानयन्नात्मनोऽर्थ्यं दध्रे तन्मन्थरायाः श्रुतिपथमगमद् भूमिगाया अलक्ष्म्याः ॥ १॥

}}

Line 4,213:

Line 4,678:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं क्षीराब्धिजाता कथमपि तपसैवाप्सरस्त्वं प्रयाता तां नेतुं तत्तमोऽन्धं कमलजनिरुवाचाऽऽशु रामाभिषेकम् ।

| verse_lines = पूर्वं क्षीराब्धिजाता कथमपि तपसैवाप्सरस्त्वं प्रयाता तां नेतुं तत्तमोऽन्धं कमलजनिरुवाचाऽऽशु रामाभिषेकम् ।;भूत्वा दासी विलुम्प स्वगतिमपि ततः कर्मणा प्राप्स्यसे त्वं सेत्युक्ता मन्थराऽऽसीत् तदनु कृतवत्येव चैतत् कुकर्म ॥ २॥

| verse_line2 = भूत्वा दासी विलुम्प स्वगतिमपि ततः कर्मणा प्राप्स्यसे त्वं सेत्युक्ता मन्थराऽऽसीत् तदनु कृतवत्येव चैतत् कुकर्म ॥ २॥

}}

Line 4,222:

Line 4,688:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्वाक्यात् कैकयी सा पतिगवरबलादाजहारैव राज्यं रामस्तद्गौरवेण त्रिदशमुनिकृतेऽरण्यमेवाऽविवेश ।

| verse_lines = तद्वाक्यात् कैकयी सा पतिगवरबलादाजहारैव राज्यं रामस्तद्गौरवेण त्रिदशमुनिकृतेऽरण्यमेवाऽविवेश ।;सीतायुक्तोऽनुजेन प्रतिदिनसुविवृद्धोरुभक्त्या समेतः संस्थाप्याशेषजन्तून् स्वविरहजशुचा त्यक्तसर्वेषणार्थान् ॥ ३॥

| verse_line2 = सीतायुक्तोऽनुजेन प्रतिदिनसुविवृद्धोरुभक्त्या समेतः संस्थाप्याशेषजन्तून् स्वविरहजशुचा त्यक्तसर्वेषणार्थान् ॥ ३॥

}}

Line 4,231:

Line 4,698:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वृक्षान् पक्षीभकीटान् पितरमथ सखीन् मातृपूर्वान् विसृज्य प्रोत्थां गङ्गांस्वपादाद्धर इव गुहेनार्चितः सोऽथ तीर्त्वा ।

| verse_lines = वृक्षान् पक्षीभकीटान् पितरमथ सखीन् मातृपूर्वान् विसृज्य प्रोत्थां गङ्गांस्वपादाद्धर इव गुहेनार्चितः सोऽथ तीर्त्वा ।;देवार्च्यस्यापि पुत्रादृषिगणसहितात् प्राप्य पूजां प्रयातः शैलेशं चित्रकूटं कतिपयदिवसान्यत्र मोदन्नुवास ॥ ४॥

| verse_line2 = देवार्च्यस्यापि पुत्रादृषिगणसहितात् प्राप्य पूजां प्रयातः शैलेशं चित्रकूटं कतिपयदिवसान्यत्र मोदन्नुवास ॥ ४॥

}}

Line 4,240:

Line 4,708:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतस्मिन्नेव काले दशरथनृपतिः स्वर्गतोऽभूद्वियोगाद् रामस्यैवाथ पुत्रौ विधिसुतसहितैर्मन्त्रिभिः केकयेभ्यः ।

| verse_lines = एतस्मिन्नेव काले दशरथनृपतिः स्वर्गतोऽभूद्वियोगाद् रामस्यैवाथ पुत्रौ विधिसुतसहितैर्मन्त्रिभिः केकयेभ्यः ।;आनीतौ तस्य कृत्वा श्रुतिगणविहितप्रेतकार्याणि सद्यः शोचन्तौ राममार्गं पुरजनसहितौ जग्मतुर्मातृभिश्च ॥ ५॥

| verse_line2 = आनीतौ तस्य कृत्वा श्रुतिगणविहितप्रेतकार्याणि सद्यः शोचन्तौ राममार्गं पुरजनसहितौ जग्मतुर्मातृभिश्च ॥ ५॥

}}

Line 4,249:

Line 4,718:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धिक्कुर्वन्तौ नितान्तं सकलदुरितगां मन्थरां कैकयीं च प्राप्तौ रामस्य पादौ मुनिगणसहितौ तत्र चोवाच नत्वा ।

| verse_lines = धिक्कुर्वन्तौ नितान्तं सकलदुरितगां मन्थरां कैकयीं च प्राप्तौ रामस्य पादौ मुनिगणसहितौ तत्र चोवाच नत्वा ।;रामं राजीवनेत्रं भरत इह पुनः प्रीतयेऽस्माकमीश प्राप्याऽऽशु स्वामयोध्यामवरजसहितः पालयेमां धरित्रीम् ॥ ६॥

| verse_line2 = रामं राजीवनेत्रं भरत इह पुनः प्रीतयेऽस्माकमीश प्राप्याऽऽशु स्वामयोध्यामवरजसहितः पालयेमां धरित्रीम् ॥ ६॥

}}

Line 4,258:

Line 4,728:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तः कर्तुमीशः सकलसुरगणाप्यायनं रामदेवः सत्यां कर्तुं च वाणीमवददतितरां नेति सद्भक्तिनम्रम् ।

| verse_lines = इत्युक्तः कर्तुमीशः सकलसुरगणाप्यायनं रामदेवः सत्यां कर्तुं च वाणीमवददतितरां नेति सद्भक्तिनम्रम् ।;भूयोभूयोऽर्थयन्तं द्विगुणितशरदां सप्तके त्वभ्यतीते कर्तैतत्ते वचोऽहं सुदृढमृतमिदं मे वचो नात्र शङ्का ॥ ७॥

| verse_line2 = भूयोभूयोऽर्थयन्तं द्विगुणितशरदां सप्तके त्वभ्यतीते कर्तैतत्ते वचोऽहं सुदृढमृतमिदं मे वचो नात्र शङ्का ॥ ७॥

}}

Line 4,267:

Line 4,738:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वैतद्रामवाक्यं हुतभुजि पतने स प्रतिज्ञां च कृत्वा रामोक्तस्यान्यथात्वे न तु परमभिवेक्ष्येऽहमित्येव तावत् ।

| verse_lines = श्रुत्वैतद्रामवाक्यं हुतभुजि पतने स प्रतिज्ञां च कृत्वा रामोक्तस्यान्यथात्वे न तु परमभिवेक्ष्येऽहमित्येव तावत् ।;कृत्वाऽन्यां स प्रतिज्ञामवसदथ बहिर्ग्रामके नन्दिनाम्नि श्रीशस्यैवास्य कृत्वा शिरसि परमकं पौरटं पादपीठम् ॥ ८॥

| verse_line2 = कृत्वाऽन्यां स प्रतिज्ञामवसदथ बहिर्ग्रामके नन्दिनाम्नि श्रीशस्यैवास्य कृत्वा शिरसि परमकं पौरटं पादपीठम् ॥ ८॥

}}

Line 4,276:

Line 4,748:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तपौरानुगतेऽनुजे गते स चित्रकूटे भगवानुवास ह ।

| verse_lines = समस्तपौरानुगतेऽनुजे गते स चित्रकूटे भगवानुवास ह ।;अथाऽजगामेन्द्रसुतोऽपि वायसो महासुरेणाऽत्मगतेन चोदितः ॥ ९॥

| verse_line2 = अथाऽजगामेन्द्रसुतोऽपि वायसो महासुरेणाऽत्मगतेन चोदितः ॥ ९॥

}}

Line 4,285:

Line 4,758:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चासुरावेशवशाद्रमास्तने यदा व्यधात्तुण्डमथाभिवीक्षितः ।

| verse_lines = स चासुरावेशवशाद्रमास्तने यदा व्यधात्तुण्डमथाभिवीक्षितः ।;जनार्दनेनाऽऽशु तृणे प्रयोजिते चचार तेन ज्वलताऽनुयातः ॥ १०॥

| verse_line2 = जनार्दनेनाऽऽशु तृणे प्रयोजिते चचार तेन ज्वलताऽनुयातः ॥ १०॥

}}

Line 4,294:

Line 4,768:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयम्भुशर्वेन्द्रमुखान्सुरेश्वरान् जिजीविषुस्ताञ्छरणं गतोऽपि ।

| verse_lines = स्वयम्भुशर्वेन्द्रमुखान्सुरेश्वरान् जिजीविषुस्ताञ्छरणं गतोऽपि ।;बहिष्कृतस्तैर्हरिभक्तिभावतो ह्यलङ्घ्यशक्त्या परमस्य चाक्षमैः ॥ ११॥

| verse_line2 = बहिष्कृतस्तैर्हरिभक्तिभावतो ह्यलङ्घ्यशक्त्या परमस्य चाक्षमैः ॥ ११॥

}}

Line 4,303:

Line 4,778:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः प्रयातः शरणं रघूत्तमं विसर्जितस्तेन निहत्य चासुरम् ।

| verse_lines = पुनः प्रयातः शरणं रघूत्तमं विसर्जितस्तेन निहत्य चासुरम् ।;तदक्षिगं साक्षिकमप्यवध्यं प्रसादतश्चन्द्रविभूषणस्य ॥ १२॥

| verse_line2 = तदक्षिगं साक्षिकमप्यवध्यं प्रसादतश्चन्द्रविभूषणस्य ॥ १२॥

}}

Line 4,312:

Line 4,788:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स वायसानामसुरोऽखिलानां वरादुमेशस्य बभूव चाक्षिगः ।

| verse_lines = स वायसानामसुरोऽखिलानां वरादुमेशस्य बभूव चाक्षिगः ।;निपातितोऽसौ सह वायसाक्षिभिस्तृणेन रामस्य बभूव भस्मसात् ॥ १३॥

| verse_line2 = निपातितोऽसौ सह वायसाक्षिभिस्तृणेन रामस्य बभूव भस्मसात् ॥ १३॥

}}

Line 4,321:

Line 4,798:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ददुर्हि तस्मै विवरं बलार्थिनो यद्वायसास्तेन तदक्षिपातनम् ।

| verse_lines = ददुर्हि तस्मै विवरं बलार्थिनो यद्वायसास्तेन तदक्षिपातनम् ।;कृतं रमेशेन तदेकनेत्रा बभूवुरन्येऽपि तु वायसास्तदा ॥ १४॥

| verse_line2 = कृतं रमेशेन तदेकनेत्रा बभूवुरन्येऽपि तु वायसास्तदा ॥ १४॥

}}

Line 4,330:

Line 4,808:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भविष्यतामप्यथ यावदेव द्विनेत्रता काककुलोद्भवानाम् ।

| verse_lines = भविष्यतामप्यथ यावदेव द्विनेत्रता काककुलोद्भवानाम् ।;तावत्तदक्ष्यस्य कुरङ्गनाम्नः शिवेन दत्तं दितिजस्य चाक्षयम् ॥ १५॥

| verse_line2 = तावत्तदक्ष्यस्य कुरङ्गनाम्नः शिवेन दत्तं दितिजस्य चाक्षयम् ॥ १५॥

}}

Line 4,339:

Line 4,818:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः पुनर्भावममुष्य हिन्वन् भविष्यतश्चैकदृशश्चकार ।

| verse_lines = अतः पुनर्भावममुष्य हिन्वन् भविष्यतश्चैकदृशश्चकार ।;स वायसान् राघव आदिपूरुषस्ततो ययौ शक्रसुतस्तदाज्ञया ॥ १६॥

| verse_line2 = स वायसान् राघव आदिपूरुषस्ततो ययौ शक्रसुतस्तदाज्ञया ॥ १६॥

}}

Line 4,348:

Line 4,828:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामोऽथ दण्डकवनं मुनिवर्यनीतो लोकाननेकश उदारबलैर्निरस्तान् ।

| verse_lines = रामोऽथ दण्डकवनं मुनिवर्यनीतो लोकाननेकश उदारबलैर्निरस्तान् ।;श्रुत्वा खरप्रभृतिभिर्वरतो हरस्य सर्वैरवध्यतनुभिः प्रययौ सभार्यः ॥ १७॥

| verse_line2 = श्रुत्वा खरप्रभृतिभिर्वरतो हरस्य सर्वैरवध्यतनुभिः प्रययौ सभार्यः ॥ १७॥

}}

Line 4,357:

Line 4,838:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसीच्च तत्र शरभङ्ग इति स्म जीर्णो लोकं हरेर्जिगमिषुर्मुनिरुग्रतेजाः ।

| verse_lines = आसीच्च तत्र शरभङ्ग इति स्म जीर्णो लोकं हरेर्जिगमिषुर्मुनिरुग्रतेजाः ।;तेनाऽदरोपहृतसार्ध्यसपर्यया स प्रीतो ददौ निजपदं परमं रमेशः ॥ १८॥

| verse_line2 = तेनाऽदरोपहृतसार्ध्यसपर्यया स प्रीतो ददौ निजपदं परमं रमेशः ॥ १८॥

}}

Line 4,366:

Line 4,848:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मो यतोऽस्य वनगस्य नितान्तशक्तिह्रासे स्वधर्मकरणस्य हुताशनादौ ।

| verse_lines = धर्मो यतोऽस्य वनगस्य नितान्तशक्तिह्रासे स्वधर्मकरणस्य हुताशनादौ ।;देहात्ययः स तत एव तनुं निजाग्नौ सन्त्यज्य रामपुरतः प्रययौ परेशम् ॥ १९॥

| verse_line2 = देहात्ययः स तत एव तनुं निजाग्नौ सन्त्यज्य रामपुरतः प्रययौ परेशम् ॥ १९॥

}}

Line 4,375:

Line 4,858:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामोऽपि तत्र ददृशे धनदस्य शापाद् गन्धर्वमुर्वशिरतेरथ यातुधानीम् ।

| verse_lines = रामोऽपि तत्र ददृशे धनदस्य शापाद् गन्धर्वमुर्वशिरतेरथ यातुधानीम् ।;प्राप्तं दशां सपदि तुम्बुरुनामधेयं नाम्ना विराधमपि शर्ववरादवध्यम् ॥ २०॥

| verse_line2 = प्राप्तं दशां सपदि तुम्बुरुनामधेयं नाम्ना विराधमपि शर्ववरादवध्यम् ॥ २०॥

}}

Line 4,384:

Line 4,868:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भङ्क्त्वाऽस्य बाहुयुगलं बिलगं चकार सम्मानयन् वचनमम्बुजजन्मनोऽसौ ।

| verse_lines = भङ्क्त्वाऽस्य बाहुयुगलं बिलगं चकार सम्मानयन् वचनमम्बुजजन्मनोऽसौ ।;प्रादाच्च तस्य सुगतिं निजगायकस्य भक्षार्थमंसकमितोऽपि सहानुजेन ॥ २१॥

| verse_line2 = प्रादाच्च तस्य सुगतिं निजगायकस्य भक्षार्थमंसकमितोऽपि सहानुजेन ॥ २१॥

}}

Line 4,393:

Line 4,878:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रीतिं विधित्सुरगमद्भवनं निजस्य कुम्भोद्भवस्य परमादरतोऽमुना च ।

| verse_lines = प्रीतिं विधित्सुरगमद्भवनं निजस्य कुम्भोद्भवस्य परमादरतोऽमुना च ।;सम्पूजितो धनुरनेन गृहीतमिन्द्राच्छार्ङ्गं तदादिपुरुषो निजमाजहार ॥ २२॥

| verse_line2 = सम्पूजितो धनुरनेन गृहीतमिन्द्राच्छार्ङ्गं तदादिपुरुषो निजमाजहार ॥ २२॥

}}

Line 4,402:

Line 4,888:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आत्मार्थमेव हि पुरा हरिणा प्रदत्तमिन्द्रे तदिन्द्र उत रामकरार्थमेव ।

| verse_lines = आत्मार्थमेव हि पुरा हरिणा प्रदत्तमिन्द्रे तदिन्द्र उत रामकरार्थमेव ।;प्रादादगस्त्यमुनये तदवाप्य रामो रक्षन् ऋषीनवसदेव स दण्डकेषु ॥ २३॥

| verse_line2 = प्रादादगस्त्यमुनये तदवाप्य रामो रक्षन् ऋषीनवसदेव स दण्डकेषु ॥ २३॥

}}

Line 4,411:

Line 4,898:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = काले तदैव खरदूषणयोर्बलेन रक्षःस्वसा पतिनिमार्गणतत्पराऽऽसीत् ।

| verse_lines = काले तदैव खरदूषणयोर्बलेन रक्षःस्वसा पतिनिमार्गणतत्पराऽऽसीत् ।;व्यापादिते निजपतौ हि दशाननेन प्रामादिकेन विधिनाऽभिससार रामम् ॥ २४॥

| verse_line2 = व्यापादिते निजपतौ हि दशाननेन प्रामादिकेन विधिनाऽभिससार रामम् ॥ २४॥

}}

Line 4,420:

Line 4,908:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साऽनुज्ञयैव रजनीचरभर्तुरुग्रा भ्रातृद्वयेन सहिता वनमावसन्ती ।

| verse_lines = साऽनुज्ञयैव रजनीचरभर्तुरुग्रा भ्रातृद्वयेन सहिता वनमावसन्ती ।;रामं समेत्य भव मे पतिरित्यवोचद्भानुं यथा तम उपेत्य सुयोगकामम् ॥ २५॥

| verse_line2 = रामं समेत्य भव मे पतिरित्यवोचद्भानुं यथा तम उपेत्य सुयोगकामम् ॥ २५॥

}}

Line 4,429:

Line 4,918:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तां तत्र हास्यकथया जनकासुताग्रे गच्छानुजं म इह मेति वचः स उक्त्वा ।

| verse_lines = तां तत्र हास्यकथया जनकासुताग्रे गच्छानुजं म इह मेति वचः स उक्त्वा ।;तेनैव दुष्टचरितां हि विकर्णनासां चक्रे समस्तरजनीचरनाशहेतोः ॥ २६॥

| verse_line2 = तेनैव दुष्टचरितां हि विकर्णनासां चक्रे समस्तरजनीचरनाशहेतोः ॥ २६॥

}}

Line 4,438:

Line 4,928:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्प्रेरितान् सपदि भीमबलान् प्रयातांस्तस्याः खरत्रिशिरदूषणमुख्यबन्धून् ।

| verse_lines = तत्प्रेरितान् सपदि भीमबलान् प्रयातांस्तस्याः खरत्रिशिरदूषणमुख्यबन्धून् ।;जघ्ने चतुर्दशसहस्रमवारणीयकोदण्डपाणिरखिलस्य सुखं विधातुम् ॥ २७॥

| verse_line2 = जघ्ने चतुर्दशसहस्रमवारणीयकोदण्डपाणिरखिलस्य सुखं विधातुम् ॥ २७॥

}}

Line 4,447:

Line 4,938:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दत्तेऽभये रघुवरेण महामुनीनां दत्ते भये च रजनीचरमण्डलस्य ।

| verse_lines = दत्तेऽभये रघुवरेण महामुनीनां दत्ते भये च रजनीचरमण्डलस्य ।;रक्षःपतिः स्वसृमुखादविकम्पनाच्च श्रुत्वा बलं रघुपतेः परमाप चिन्ताम् ॥ २८॥

| verse_line2 = रक्षःपतिः स्वसृमुखादविकम्पनाच्च श्रुत्वा बलं रघुपतेः परमाप चिन्ताम् ॥ २८॥

}}

Line 4,456:

Line 4,948:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वाऽऽशु कार्यमवमृश्य जगाम तीरे क्षेत्रं नदीनदपतेः श्रवणं धरित्र्याः ।

| verse_lines = श्रुत्वाऽऽशु कार्यमवमृश्य जगाम तीरे क्षेत्रं नदीनदपतेः श्रवणं धरित्र्याः ।;मारीचमत्र तपसि प्रतिवर्तमानं भीतं शराद्रघुपतेर्नितरां ददर्श ॥ २९॥

| verse_line2 = मारीचमत्र तपसि प्रतिवर्तमानं भीतं शराद्रघुपतेर्नितरां ददर्श ॥ २९॥

}}

Line 4,465:

Line 4,958:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनार्थितः सपदि राघववञ्चनार्थे मारीच आह शरवेगममुष्य जानन् ।

| verse_lines = तेनार्थितः सपदि राघववञ्चनार्थे मारीच आह शरवेगममुष्य जानन् ।;शक्यो न ते रघुवरेण हि विग्रहोऽत्र जानामि संस्पर्शमस्य शरस्य पूर्वम् ॥ ३०॥

| verse_line2 = शक्यो न ते रघुवरेण हि विग्रहोऽत्र जानामि संस्पर्शमस्य शरस्य पूर्वम् ॥ ३०॥

}}

Line 4,474:

Line 4,968:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवन्तमथ रावण आह खड्गं निष्कृष्य हन्मि यदि मे न करोषि वाक्यम् ।

| verse_lines = इत्युक्तवन्तमथ रावण आह खड्गं निष्कृष्य हन्मि यदि मे न करोषि वाक्यम् ।;तच्छुश्रुवान् भययुतोऽथ निसर्गतश्च पापो जगाम रघुवर्यसकाशमाशु ॥ ३१॥

| verse_line2 = तच्छुश्रुवान् भययुतोऽथ निसर्गतश्च पापो जगाम रघुवर्यसकाशमाशु ॥ ३१॥

}}

Line 4,483:

Line 4,978:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्प्राप्य हैममृगतां बहुरत्नचित्रः सीतासमीप उरुधा विचचार शीघ्रम् ।

| verse_lines = सम्प्राप्य हैममृगतां बहुरत्नचित्रः सीतासमीप उरुधा विचचार शीघ्रम् ।;निर्दोषनित्यवरसंविदपि स्म देवी रक्षोवधाय जनमोहकृते तथाऽऽह ॥ ३२॥

| verse_line2 = निर्दोषनित्यवरसंविदपि स्म देवी रक्षोवधाय जनमोहकृते तथाऽऽह ॥ ३२॥

}}

Line 4,492:

Line 4,988:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवेममाशु परिगृह्य च देहि मे त्वं क्रीडामृगं त्विति तयोदित एव रामः ।

| verse_lines = देवेममाशु परिगृह्य च देहि मे त्वं क्रीडामृगं त्विति तयोदित एव रामः ।;अन्वक् ससार ह शरासनबाणपाणिर्मायामृगं निशिचरं निजघान जानन् ॥ ३३॥

| verse_line2 = अन्वक् ससार ह शरासनबाणपाणिर्मायामृगं निशिचरं निजघान जानन् ॥ ३३॥

}}

Line 4,501:

Line 4,998:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनाऽहतः शरवरेण भृशं ममार विक्रुश्य लक्ष्मणमुरुव्यथया स पापः ।

| verse_lines = तेनाऽहतः शरवरेण भृशं ममार विक्रुश्य लक्ष्मणमुरुव्यथया स पापः ।;श्रुत्वैव लक्ष्मणमचूचुददुग्रवाक्यैः सोऽप्याप रामपथमेव सचापबाणः ॥ ३४॥

| verse_line2 = श्रुत्वैव लक्ष्मणमचूचुददुग्रवाक्यैः सोऽप्याप रामपथमेव सचापबाणः ॥ ३४॥

}}

Line 4,510:

Line 5,008:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यां यां परेश उरुधैव करोति लीलां तां तां करोत्यनु तथैव रमापि देवी ।

| verse_lines = यां यां परेश उरुधैव करोति लीलां तां तां करोत्यनु तथैव रमापि देवी ।;नैतावताऽस्य परमस्य तथा रमाया दोषोऽणुरप्यनुविचिन्त्य उरुप्रभू यत् ॥ ३५॥

| verse_line2 = नैतावताऽस्य परमस्य तथा रमाया दोषोऽणुरप्यनुविचिन्त्य उरुप्रभू यत् ॥ ३५॥

}}

Line 4,519:

Line 5,018:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्‍वाज्ञानमापदपि मन्दकटाक्षमात्रात् सर्गस्थितिप्रलयसंसृतिमोक्षहेतोः ।

| verse_lines = क्‍वाज्ञानमापदपि मन्दकटाक्षमात्रात् सर्गस्थितिप्रलयसंसृतिमोक्षहेतोः ।;देव्या हरेः किमु विडम्बनमात्रमेतद् विक्रीडतोः सुरनरादिदेव तस्मात् ॥ ३६॥

| verse_line2 = देव्या हरेः किमु विडम्बनमात्रमेतद् विक्रीडतोः सुरनरादिदेव तस्मात् ॥ ३६॥

}}

Line 4,528:

Line 5,028:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देव्याः समीपमथ रावण आससाद साऽदृश्यतामगमदप्यविषह्यशक्तिः ।

| verse_lines = देव्याः समीपमथ रावण आससाद साऽदृश्यतामगमदप्यविषह्यशक्तिः ।;सृष्ट्वाऽऽत्मनः प्रतिकृतिं प्रययौ च शीघ्रं कैलासमर्चितपदा न्यवसच्छिवाभ्याम् ॥ ३७॥

| verse_line2 = सृष्ट्वाऽऽत्मनः प्रतिकृतिं प्रययौ च शीघ्रं कैलासमर्चितपदा न्यवसच्छिवाभ्याम् ॥ ३७॥

}}

Line 4,537:

Line 5,038:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यास्तु तां प्रतिकृतिं प्रविवेश शक्रो देव्याश्च सन्निधियुतां व्यवहारसिद्ध्यै ।

| verse_lines = तस्यास्तु तां प्रतिकृतिं प्रविवेश शक्रो देव्याश्च सन्निधियुतां व्यवहारसिद्ध्यै ।;आदाय तामथ ययौ रजनीचरेन्द्रो हत्वा जटायुषमुरुश्रमतो निरुद्धः ॥ ३८॥

| verse_line2 = आदाय तामथ ययौ रजनीचरेन्द्रो हत्वा जटायुषमुरुश्रमतो निरुद्धः ॥ ३८॥

}}

Line 4,546:

Line 5,048:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मार्गे व्रजन्तमभियाय ततो हनूमान् संवारितो रविसुतेन च जानमानः ।

| verse_lines = मार्गे व्रजन्तमभियाय ततो हनूमान् संवारितो रविसुतेन च जानमानः ।;दैवं तु कार्यमथ कीर्तिमभीप्समानो रामस्य नैनमहनद्वचनाद्धरेश्व ॥ ३९॥

| verse_line2 = दैवं तु कार्यमथ कीर्तिमभीप्समानो रामस्य नैनमहनद्वचनाद्धरेश्व ॥ ३९॥

}}

Line 4,555:

Line 5,058:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राप्यैव राक्षस उताऽऽत्मपुरीं स तत्र सीताकृतिं प्रतिनिधाय ररक्ष चाथ ।

| verse_lines = प्राप्यैव राक्षस उताऽऽत्मपुरीं स तत्र सीताकृतिं प्रतिनिधाय ररक्ष चाथ ।;रामोऽपि तत्तु विनिहत्य सुदुष्टरक्षः प्राप्याऽश्रमं स्वदयितां नहि पश्यतीव ॥ ४०॥

| verse_line2 = रामोऽपि तत्तु विनिहत्य सुदुष्टरक्षः प्राप्याऽश्रमं स्वदयितां नहि पश्यतीव ॥ ४०॥

}}

Line 4,564:

Line 5,068:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्वेषमाण इव तं च ददर्श गृध्रं सीतां रिरक्षिषुमथो रिपुणा विशस्तम् ।

| verse_lines = अन्वेषमाण इव तं च ददर्श गृध्रं सीतां रिरक्षिषुमथो रिपुणा विशस्तम् ।;मन्दात्मचेष्टममुनोक्तमरेश्च कर्म श्रुत्वा मृतं तमदहत् स्वगतिं तथाऽदात् ॥ ४१॥

| verse_line2 = मन्दात्मचेष्टममुनोक्तमरेश्च कर्म श्रुत्वा मृतं तमदहत् स्वगतिं तथाऽदात् ॥ ४१॥

}}

Line 4,573:

Line 5,078:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्यत्र चैव विचरन् सहितोऽनुजेन प्राप्तः करौ स सहसाऽथ कबन्धनाम्नः ।

| verse_lines = अन्यत्र चैव विचरन् सहितोऽनुजेन प्राप्तः करौ स सहसाऽथ कबन्धनाम्नः ।;धातुर्वरादखिलजायिन उज्झितस्य मृत्योश्च वज्रपतनादतिकुञ्चितस्य ॥ ४२॥

| verse_line2 = धातुर्वरादखिलजायिन उज्झितस्य मृत्योश्च वज्रपतनादतिकुञ्चितस्य ॥ ४२॥

}}

Line 4,582:

Line 5,088:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = छित्वाऽस्य बाहुयुगलं सहितोऽनुजेन तं पूर्ववत् प्रतिविधाय सुरेन्द्रभृत्यम् ।

| verse_lines = छित्वाऽस्य बाहुयुगलं सहितोऽनुजेन तं पूर्ववत् प्रतिविधाय सुरेन्द्रभृत्यम् ।;नाम्ना दनुं त्रिजटयैव पुराऽभिजातं गन्धर्वमाशु च ततोऽपि तदर्चितोऽगात् ॥ ४३॥

| verse_line2 = नाम्ना दनुं त्रिजटयैव पुराऽभिजातं गन्धर्वमाशु च ततोऽपि तदर्चितोऽगात् ॥ ४३॥

}}

Line 4,591:

Line 5,098:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा तमेव शबरी परमं हरिं च ज्ञात्वा विवेश दहनं पुरतोऽस्य तस्यै ।

| verse_lines = दृष्ट्वा तमेव शबरी परमं हरिं च ज्ञात्वा विवेश दहनं पुरतोऽस्य तस्यै ।;प्रादात् स्वलोकमिममेव हि सा प्रतीक्ष्य पूर्वं मतङ्गवचनेन वनेऽत्र साऽभूत् ॥ ४४॥

| verse_line2 = प्रादात् स्वलोकमिममेव हि सा प्रतीक्ष्य पूर्वं मतङ्गवचनेन वनेऽत्र साऽभूत् ॥ ४४॥

}}

Line 4,600:

Line 5,108:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शापाद् वराप्सरसमेव हि तां विमुच्य शच्या कृतात् पतिपुरस्त्वतिदर्पहेतोः ।

| verse_lines = शापाद् वराप्सरसमेव हि तां विमुच्य शच्या कृतात् पतिपुरस्त्वतिदर्पहेतोः ।;गत्वा ददर्श पवनात्मजमृश्यमूके स ह्येक एनमवगच्छति सम्यगीशम् ॥ ४५॥

| verse_line2 = गत्वा ददर्श पवनात्मजमृश्यमूके स ह्येक एनमवगच्छति सम्यगीशम् ॥ ४५॥

}}

Line 4,609:

Line 5,118:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देहेऽपि यत्र पवनोऽत्र हरिर्यतोऽसौ तत्रैव वायुरिति वेदवचः प्रसिद्धम् ।

| verse_lines = देहेऽपि यत्र पवनोऽत्र हरिर्यतोऽसौ तत्रैव वायुरिति वेदवचः प्रसिद्धम् ।;‘कस्मिन् न्वहं’ त्विति तथैव हि सोऽवतारे तस्मात् स मारुतिकृते रविजं ररक्ष ॥ ४६॥

| verse_line2 = ‘कस्मिन् न्वहं’ त्विति तथैव हि सोऽवतारे तस्मात् स मारुतिकृते रविजं ररक्ष ॥ ४६॥

}}

Line 4,618:

Line 5,128:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं स कृष्णतनुरर्जुनमप्यरक्षद् भीमार्थमेव तदरिं रविजं निहत्य ।

| verse_lines = एवं स कृष्णतनुरर्जुनमप्यरक्षद् भीमार्थमेव तदरिं रविजं निहत्य ।;पूर्वं हि मारुतिमवाप रवेः सुतोऽयं तेनास्य वालिनमहन् रघुपः प्रतीपम् ॥ ४७॥

| verse_line2 = पूर्वं हि मारुतिमवाप रवेः सुतोऽयं तेनास्य वालिनमहन् रघुपः प्रतीपम् ॥ ४७॥

}}

Line 4,627:

Line 5,138:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं सुराश्च पवनस्य वशे यतोऽतः सुग्रीवमत्र तु परत्र च शक्रसूनुम् ।

| verse_lines = एवं सुराश्च पवनस्य वशे यतोऽतः सुग्रीवमत्र तु परत्र च शक्रसूनुम् ।;सर्वे श्रिता हनुमतस्तदनुग्रहाय तत्रागमद् रघुपतिः सह लक्ष्मणेन ॥ ४८॥

| verse_line2 = सर्वे श्रिता हनुमतस्तदनुग्रहाय तत्रागमद् रघुपतिः सह लक्ष्मणेन ॥ ४८॥

}}

Line 4,636:

Line 5,148:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘यत्पादपङ्कजरजः शिरसा विभर्ति श्रीरब्जजश्च गिरिशः सह लोकपालैः’ ।

| verse_lines = ‘यत्पादपङ्कजरजः शिरसा विभर्ति श्रीरब्जजश्च गिरिशः सह लोकपालैः’ ।;सर्वेश्वरस्य परमस्य हि सर्वशक्तेः किं तस्य शत्रुहनने कपयः सहायाः ॥ ४९॥

| verse_line2 = सर्वेश्वरस्य परमस्य हि सर्वशक्तेः किं तस्य शत्रुहनने कपयः सहायाः ॥ ४९॥

}}

Line 4,645:

Line 5,158:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समागते तु राघवे प्लवङ्गमाः ससूर्यजाः ।

| verse_lines = समागते तु राघवे प्लवङ्गमाः ससूर्यजाः ।;विपुप्लुवुर्भयार्दिता न्यवारयच्च मारुतिः (भा\.पु\. १०\.५८\.३८)॥ ५०॥

| verse_line2 = विपुप्लुवुर्भयार्दिता न्यवारयच्च मारुतिः (भा\.पु\. १०\.५८\.३८)॥ ५०॥

}}

Line 4,654:

Line 5,168:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संस्थाप्याऽशु हरीन्द्रान् जानन् विष्णोर्गुणाननन्तान् सः ।

| verse_lines = संस्थाप्याऽशु हरीन्द्रान् जानन् विष्णोर्गुणाननन्तान् सः ।;साक्षाद् ब्रह्मपिताऽसावित्येतेनास्य पादयोः पेते ॥ ५१॥

| verse_line2 = साक्षाद् ब्रह्मपिताऽसावित्येतेनास्य पादयोः पेते ॥ ५१॥

}}

Line 4,669:

Line 5,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ उत्थाप्य चैनमरविन्ददलायताक्षश्चक्राङ्कितेन वरदेन कराम्बुजेन ।

| verse_lines = औं ॥ उत्थाप्य चैनमरविन्ददलायताक्षश्चक्राङ्कितेन वरदेन कराम्बुजेन ।;कृत्वा च संविदमनेन नुतोऽस्य चांसं प्रीत्याऽऽरुरोह स हसन् सह लक्ष्मणेन ॥ १॥

| verse_line2 = कृत्वा च संविदमनेन नुतोऽस्य चांसं प्रीत्याऽऽरुरोह स हसन् सह लक्ष्मणेन ॥ १॥

}}

Line 4,678:

Line 5,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आरोप्य चांसयुगळं भगवन्तमेनं तस्यानुजं च हनुमान् प्रययौ कपीन्द्रम् ।

| verse_lines = आरोप्य चांसयुगळं भगवन्तमेनं तस्यानुजं च हनुमान् प्रययौ कपीन्द्रम् ।;सख्यं चकार हुतभुक्प्रमुखे च तस्य रामेण शाश्वतनिजार्तिहरेण शीघ्रम् ॥ २॥

| verse_line2 = सख्यं चकार हुतभुक्प्रमुखे च तस्य रामेण शाश्वतनिजार्तिहरेण शीघ्रम् ॥ २॥

}}

Line 4,687:

Line 5,204:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वाऽस्य दुःखमथ देववरः प्रतिज्ञां चक्रे स वालिनिधनाय हरीश्वरोऽपि ।

| verse_lines = श्रुत्वाऽस्य दुःखमथ देववरः प्रतिज्ञां चक्रे स वालिनिधनाय हरीश्वरोऽपि ।;सीतानुमार्गणकृतेऽथ स वालिनैव क्षिप्तां हि दुन्दुभितनुं समदर्शयच्च ॥ ३॥

| verse_line2 = सीतानुमार्गणकृतेऽथ स वालिनैव क्षिप्तां हि दुन्दुभितनुं समदर्शयच्च ॥ ३॥

}}

Line 4,696:

Line 5,214:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वीक्ष्यैव तां निपतितामथ रामदेवः सोऽङ्गुष्ठमात्रचलनादतिलीलयैव ।

| verse_lines = वीक्ष्यैव तां निपतितामथ रामदेवः सोऽङ्गुष्ठमात्रचलनादतिलीलयैव ।;सम्प्रास्य योजनशतेऽथ तयैव चोर्वीं सर्वान् विदार्य दितिजानहनद्रसास्थान् ॥ ४॥

| verse_line2 = सम्प्रास्य योजनशतेऽथ तयैव चोर्वीं सर्वान् विदार्य दितिजानहनद्रसास्थान् ॥ ४॥

}}

Line 4,705:

Line 5,224:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शर्वप्रसादजबलाद्दितिजानवध्यान् सर्वान् निहत्य कुणपेन पुनश्च सख्या ।

| verse_lines = शर्वप्रसादजबलाद्दितिजानवध्यान् सर्वान् निहत्य कुणपेन पुनश्च सख्या ।;भीतेन वालिबलतः कथितः स्म सप्तसालान् प्रदर्श्य दितिजान् सुदृढांश्च वज्रात् ॥ ५॥

| verse_line2 = भीतेन वालिबलतः कथितः स्म सप्तसालान् प्रदर्श्य दितिजान् सुदृढांश्च वज्रात् ॥ ५॥

}}

Line 4,714:

Line 5,234:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकैकमेषु स विकम्पयितुं समर्थः पत्राणि लोप्तुमपि तूत्सहते न शक्तः ।

| verse_lines = एकैकमेषु स विकम्पयितुं समर्थः पत्राणि लोप्तुमपि तूत्सहते न शक्तः ।;विष्वक्स्थितान् यदि भवान् प्रतिभेत्स्यतीमानेकेषुणा तर्हि वालिवधे समर्थः ॥ ६॥

| verse_line2 = विष्वक्स्थितान् यदि भवान् प्रतिभेत्स्यतीमानेकेषुणा तर्हि वालिवधे समर्थः ॥ ६॥

}}

Line 4,723:

Line 5,244:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जेतुं चतुर्गुणबलो हि पुमान् प्रभुः स्याद्धन्तुं शताधिकबलोऽतिबलं सुशक्तः ।

| verse_lines = जेतुं चतुर्गुणबलो हि पुमान् प्रभुः स्याद्धन्तुं शताधिकबलोऽतिबलं सुशक्तः ।;तस्मादिमान् हरिहयात्मजबाह्वलोप्यपत्रान् विभिद्य मम संशयमाशु भिन्धि ॥ ७॥

| verse_line2 = तस्मादिमान् हरिहयात्मजबाह्वलोप्यपत्रान् विभिद्य मम संशयमाशु भिन्धि ॥ ७॥

}}

Line 4,732:

Line 5,254:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वाऽस्य वाक्यमवमृश्य दितेः सुतांस्तान् धातुर्वरादखिलपुम्भिरभेद्यरूपान् ।

| verse_lines = श्रुत्वाऽस्य वाक्यमवमृश्य दितेः सुतांस्तान् धातुर्वरादखिलपुम्भिरभेद्यरूपान् ।;ब्रह्मत्वमाप्तुमचलं तपसि प्रवृत्तानेकेषुणा सपदि तान् प्रबिभेद रामः ॥ ८॥

| verse_line2 = ब्रह्मत्वमाप्तुमचलं तपसि प्रवृत्तानेकेषुणा सपदि तान् प्रबिभेद रामः ॥ ८॥

}}

Line 4,741:

Line 5,264:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्धाय कार्मुकवरे निशिते तु बाणेऽथाऽकृष्य दक्षिणभुजेन तदा प्रमुक्ते ।

| verse_lines = सन्धाय कार्मुकवरे निशिते तु बाणेऽथाऽकृष्य दक्षिणभुजेन तदा प्रमुक्ते ।;रामेण सत्वरमनन्तबलेन सर्वे चूर्णीकृताः सपदि ते तरवो रवेण ॥ ९॥

| verse_line2 = रामेण सत्वरमनन्तबलेन सर्वे चूर्णीकृताः सपदि ते तरवो रवेण ॥ ९॥

}}

Line 4,750:

Line 5,274:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भित्त्वा च तान् सगिरिकुं भगवत्प्रमुक्तः पातालसप्तकमथात्र च ये त्ववध्याः ।

| verse_lines = भित्त्वा च तान् सगिरिकुं भगवत्प्रमुक्तः पातालसप्तकमथात्र च ये त्ववध्याः ।;नाम्नाऽसुराः कुमुदिनोऽब्जजवाक्यरक्षाः सर्वांश्च तानदहदाशु शरः स एकः ॥ १०॥

| verse_line2 = नाम्नाऽसुराः कुमुदिनोऽब्जजवाक्यरक्षाः सर्वांश्च तानदहदाशु शरः स एकः ॥ १०॥

}}

Line 4,759:

Line 5,284:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैतद्विचित्रममितोरुबलस्य विष्णोर्यत्प्रेरणात् सपवनस्य भवेत् प्रवृत्तिः ।

| verse_lines = नैतद्विचित्रममितोरुबलस्य विष्णोर्यत्प्रेरणात् सपवनस्य भवेत् प्रवृत्तिः ।;लोकस्य सप्रकृतिकस्य सरुद्रकालकर्मादिकस्य तदपीदमनन्यसाध्यम् ॥ ११॥

| verse_line2 = लोकस्य सप्रकृतिकस्य सरुद्रकालकर्मादिकस्य तदपीदमनन्यसाध्यम् ॥ ११॥

}}

Line 4,768:

Line 5,294:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा बलं भगवतोऽथ हरीश्वरोऽसावग्रे निधाय तमयात् पुरमग्रजस्य ।

| verse_lines = दृष्ट्वा बलं भगवतोऽथ हरीश्वरोऽसावग्रे निधाय तमयात् पुरमग्रजस्य ।;आश्रुत्य रावमनुजस्य बिलात् स चाऽगादभ्येनमाशु दयिताप्रतिवारितोऽपि ॥ १२॥

| verse_line2 = आश्रुत्य रावमनुजस्य बिलात् स चाऽगादभ्येनमाशु दयिताप्रतिवारितोऽपि ॥ १२॥

}}

Line 4,777:

Line 5,304:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तन्मुष्टिभिः प्रतिहतः प्रययावशक्तः सुग्रीव आशु रघुपोऽपि हि धर्ममीक्षन् ।

| verse_lines = तन्मुष्टिभिः प्रतिहतः प्रययावशक्तः सुग्रीव आशु रघुपोऽपि हि धर्ममीक्षन् ।;नैनं जघान विदिताखिललोकचेष्टोऽप्येनं स आह युधि वां न मया विविक्तौ ॥ १३॥

| verse_line2 = नैनं जघान विदिताखिललोकचेष्टोऽप्येनं स आह युधि वां न मया विविक्तौ ॥ १३॥

}}

Line 4,786:

Line 5,314:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सौभ्रात्रमेष यदि वाञ्छति वालिनैव नाहं निरागसमथाग्रजनिं हनिष्ये ।

| verse_lines = सौभ्रात्रमेष यदि वाञ्छति वालिनैव नाहं निरागसमथाग्रजनिं हनिष्ये ।;दीर्घः सहोदरगतो न भवेद्धि कोपो दीर्घोऽपि कारणमृते विनिवर्तते च ॥ १४॥

| verse_line2 = दीर्घः सहोदरगतो न भवेद्धि कोपो दीर्घोऽपि कारणमृते विनिवर्तते च ॥ १४॥

}}

Line 4,795:

Line 5,324:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कोपः सहोदरजने पुनरन्तकाले प्रायो निवृत्तिमुपगच्छति तापकश्च ।

| verse_lines = कोपः सहोदरजने पुनरन्तकाले प्रायो निवृत्तिमुपगच्छति तापकश्च ।;एकस्य भङ्ग इति नैव झटित्यपास्तदोषो निहन्तुमिह योग्य इति स्म मेने ॥ १५॥

| verse_line2 = एकस्य भङ्ग इति नैव झटित्यपास्तदोषो निहन्तुमिह योग्य इति स्म मेने ॥ १५॥

}}

Line 4,804:

Line 5,334:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मान्न बन्धुजनगे जनिते विरोधे कार्यो वधस्तदनुबन्धिभिराश्वितीह ।

| verse_lines = तस्मान्न बन्धुजनगे जनिते विरोधे कार्यो वधस्तदनुबन्धिभिराश्वितीह ।;धर्मं प्रदर्शयितुमेव रवेः सुतस्य भावी न ताप इति विच्च न तं जघान ॥ १६॥

| verse_line2 = धर्मं प्रदर्शयितुमेव रवेः सुतस्य भावी न ताप इति विच्च न तं जघान ॥ १६॥

}}

Line 4,813:

Line 5,344:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यः प्रेरकः सकलशेमुषिसन्ततेश्च तस्याज्ञता कुत इहेशवरस्य विष्णोः ।

| verse_lines = यः प्रेरकः सकलशेमुषिसन्ततेश्च तस्याज्ञता कुत इहेशवरस्य विष्णोः ।;तेनोदितोऽथ सुदृढं पुनरागतेन वज्रोपमं शरममूमुचदिन्द्रसूनौ ॥ १७॥

| verse_line2 = तेनोदितोऽथ सुदृढं पुनरागतेन वज्रोपमं शरममूमुचदिन्द्रसूनौ ॥ १७॥

}}

Line 4,822:

Line 5,354:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामाज्ञयैव लतया रविजे विभक्ते वायोः सुतेन रघुपेण शरे च मुक्ते ।

| verse_lines = रामाज्ञयैव लतया रविजे विभक्ते वायोः सुतेन रघुपेण शरे च मुक्ते ।;श्रुत्वाऽस्य शब्दमतुलं हृदि तेन विद्ध इन्द्रात्मजो गिरिरिवापतदाशु सन्नः ॥ १८॥

| verse_line2 = श्रुत्वाऽस्य शब्दमतुलं हृदि तेन विद्ध इन्द्रात्मजो गिरिरिवापतदाशु सन्नः ॥ १८॥

}}

Line 4,831:

Line 5,364:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भक्तो ममैष यदि मामभिपश्यतीह पादौ ध्रुवं मम समेष्यति निर्विचारः ।

| verse_lines = भक्तो ममैष यदि मामभिपश्यतीह पादौ ध्रुवं मम समेष्यति निर्विचारः ।;योग्यो वधो नहि जनस्य पदानतस्य राज्यार्थिना रविसुतेन वधोऽर्थितश्च ॥ १९॥

| verse_line2 = योग्यो वधो नहि जनस्य पदानतस्य राज्यार्थिना रविसुतेन वधोऽर्थितश्च ॥ १९॥

}}

Line 4,840:

Line 5,374:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कार्यं ह्यभीष्टमपि तत् प्रणतस्य पूर्वं शस्तो वधो न पदयोः प्रणतस्य चैव ।

| verse_lines = कार्यं ह्यभीष्टमपि तत् प्रणतस्य पूर्वं शस्तो वधो न पदयोः प्रणतस्य चैव ।;तस्माददृश्यतनुरेव निहन्मि शक्रपुत्रं त्वितिस्म तमदृष्टतया जघान ॥ २०॥

| verse_line2 = तस्माददृश्यतनुरेव निहन्मि शक्रपुत्रं त्वितिस्म तमदृष्टतया जघान ॥ २०॥

}}

Line 4,849:

Line 5,384:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यः प्रेरकः सकललोकबलस्य नित्यं पूर्णाव्ययोच्चबलवीर्यतनुः स्वतन्त्रः ।

| verse_lines = यः प्रेरकः सकललोकबलस्य नित्यं पूर्णाव्ययोच्चबलवीर्यतनुः स्वतन्त्रः ।;किं तस्य दृष्टिपथगस्य च वानरोऽयं कर्तैशचापमपि येन पुरा प्रभग्नम् ॥ २१॥

| verse_line2 = किं तस्य दृष्टिपथगस्य च वानरोऽयं कर्तैशचापमपि येन पुरा प्रभग्नम् ॥ २१॥

}}

Line 4,858:

Line 5,394:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्नेऽथ वालिनि जगाम च तस्य पार्श्वं प्राहैनमार्द्रवचसा यदि वाञ्छसि त्वम् ।

| verse_lines = सन्नेऽथ वालिनि जगाम च तस्य पार्श्वं प्राहैनमार्द्रवचसा यदि वाञ्छसि त्वम् ।;उज्जीवयिष्य इति नैच्छदसौ त्वदग्रे को नाम नेच्छति मृतिं पुरुषोत्तमेति ॥ २२॥

| verse_line2 = उज्जीवयिष्य इति नैच्छदसौ त्वदग्रे को नाम नेच्छति मृतिं पुरुषोत्तमेति ॥ २२॥

}}

Line 4,867:

Line 5,404:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कार्याणि तस्य चरमाणि विधाय पुत्रं त्वग्रे निधाय रविजः कपिराज्य आसीत् ।

| verse_lines = कार्याणि तस्य चरमाणि विधाय पुत्रं त्वग्रे निधाय रविजः कपिराज्य आसीत् ।;रामोऽपि तद्गिरिवरे चतुरोऽथ मासान् दृष्ट्वा घनागममुवास सलक्ष्मणोऽसौ ॥ २३॥

| verse_line2 = रामोऽपि तद्गिरिवरे चतुरोऽथ मासान् दृष्ट्वा घनागममुवास सलक्ष्मणोऽसौ ॥ २३॥

}}

Line 4,876:

Line 5,414:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथातिसक्ते क्षितिपे कपीनां प्रविस्मृते रामकृतोपकारे ।

| verse_lines = अथातिसक्ते क्षितिपे कपीनां प्रविस्मृते रामकृतोपकारे ।;प्रसह्य तं बुद्धिमतां वरिष्ठो रामाङ्घ्रिभक्तो हनुमानुवाच ॥ २४॥

| verse_line2 = प्रसह्य तं बुद्धिमतां वरिष्ठो रामाङ्घ्रिभक्तो हनुमानुवाच ॥ २४॥

}}

Line 4,885:

Line 5,424:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न विस्मृतिस्ते रघुवर्यकार्ये कार्या कथञ्चित् स हि नोऽभिपूज्यः ।

| verse_lines = न विस्मृतिस्ते रघुवर्यकार्ये कार्या कथञ्चित् स हि नोऽभिपूज्यः ।;न चेत् स्वयं कर्तुमभीष्टमद्य ते ध्रुवं बलेनापि हि कारयामि ॥ २५॥

| verse_line2 = न चेत् स्वयं कर्तुमभीष्टमद्य ते ध्रुवं बलेनापि हि कारयामि ॥ २५॥

}}

Line 4,894:

Line 5,434:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स एवमुक्त्वा हरिराजसन्निधौ द्वीपेषु सप्तस्वपि वानरान् प्रति ।

| verse_lines = स एवमुक्त्वा हरिराजसन्निधौ द्वीपेषु सप्तस्वपि वानरान् प्रति ।;सम्मेलनायाऽशुगतीन् स्म वानरान् प्रस्थापयामास समस्तशः प्रभुः ॥ २६॥

| verse_line2 = सम्मेलनायाऽशुगतीन् स्म वानरान् प्रस्थापयामास समस्तशः प्रभुः ॥ २६॥

}}

Line 4,903:

Line 5,444:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हरीश्वराज्ञाप्रणिधानपूर्वकं हनूमता ते प्रहिता हि वानराः ।

| verse_lines = हरीश्वराज्ञाप्रणिधानपूर्वकं हनूमता ते प्रहिता हि वानराः ।;समस्तशैलद्रुमषण्डसंस्थितान् हरीन् समादाय तदाऽभिजग्मुः ॥ २७॥

| verse_line2 = समस्तशैलद्रुमषण्डसंस्थितान् हरीन् समादाय तदाऽभिजग्मुः ॥ २७॥

}}

Line 4,912:

Line 5,454:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव रामोऽपि हि भोगसक्तं प्रमत्तमालक्ष्य कपीश्वरं प्रभुः ।

| verse_lines = तदैव रामोऽपि हि भोगसक्तं प्रमत्तमालक्ष्य कपीश्वरं प्रभुः ।;जगाद सौमित्रिमिदं वचो मे प्लवङ्गमेशाय वदाऽशु याहि ॥ २८॥

| verse_line2 = जगाद सौमित्रिमिदं वचो मे प्लवङ्गमेशाय वदाऽशु याहि ॥ २८॥

}}

Line 4,921:

Line 5,464:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदि प्रमत्तोऽसि मदीयकार्ये नयाम्यहं त्वेन्द्रसुतस्य मार्गम् ।

| verse_lines = यदि प्रमत्तोऽसि मदीयकार्ये नयाम्यहं त्वेन्द्रसुतस्य मार्गम् ।;प्रायः स्वकार्ये प्रतिपादिते हि मदोद्धता न प्रतिकर्तुमीशते ॥ २९॥

| verse_line2 = प्रायः स्वकार्ये प्रतिपादिते हि मदोद्धता न प्रतिकर्तुमीशते ॥ २९॥

}}

Line 4,930:

Line 5,474:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीड्यरामेण समीरिते तदा ययौ सबाणः सधनुः स लक्ष्मणः ।

| verse_lines = इतीड्यरामेण समीरिते तदा ययौ सबाणः सधनुः स लक्ष्मणः ।;दृष्ट्वैव तं तेन सहैव तापनिर्भयाद्ययौ रामपदान्तिकं त्वरन् ॥ ३०॥

| verse_line2 = दृष्ट्वैव तं तेन सहैव तापनिर्भयाद्ययौ रामपदान्तिकं त्वरन् ॥ ३०॥

}}

Line 4,939:

Line 5,484:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हनूमतः साधुवचोभिराशु प्रसन्नचेतस्यधिपे कपीनाम् ।

| verse_lines = हनूमतः साधुवचोभिराशु प्रसन्नचेतस्यधिपे कपीनाम् ।;समागते सर्वहरिप्रवीरैः सहैव तं वीक्ष्य ननन्द राघवः ॥ ३१॥

| verse_line2 = समागते सर्वहरिप्रवीरैः सहैव तं वीक्ष्य ननन्द राघवः ॥ ३१॥

}}

Line 4,948:

Line 5,494:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ससम्भ्रमं तं पतितं पदाब्जयोस्त्वरन् समुत्थाप्य समाश्लिषत् प्रभुः ।

| verse_lines = ससम्भ्रमं तं पतितं पदाब्जयोस्त्वरन् समुत्थाप्य समाश्लिषत् प्रभुः ।;स चोपविष्टो जगदीशसन्निधौ तदाज्ञयैवाऽऽदिशदाशु वानरान् ॥ ३२॥

| verse_line2 = स चोपविष्टो जगदीशसन्निधौ तदाज्ञयैवाऽऽदिशदाशु वानरान् ॥ ३२॥

}}

Line 4,957:

Line 5,504:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तदिक्षु प्रहितेषु तेन प्रभुर्हनूमन्तमिदं बभाषे ।

| verse_lines = समस्तदिक्षु प्रहितेषु तेन प्रभुर्हनूमन्तमिदं बभाषे ।;न कश्चिदीशस्त्वदृतेऽस्ति साधने समस्तकार्यप्रवरस्य मेऽस्य ॥ ३३॥

| verse_line2 = न कश्चिदीशस्त्वदृतेऽस्ति साधने समस्तकार्यप्रवरस्य मेऽस्य ॥ ३३॥

}}

Line 4,966:

Line 5,514:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतस्त्वमेव प्रतियाहि दक्षिणां दिशं समादाय मदङ्गुलीयकम् ।

| verse_lines = अतस्त्वमेव प्रतियाहि दक्षिणां दिशं समादाय मदङ्गुलीयकम् ।;इतीरितोऽसौ पुरुषोत्तमेन ययौ दिशं तां युवराजयुक्तः ॥ ३४॥

| verse_line2 = इतीरितोऽसौ पुरुषोत्तमेन ययौ दिशं तां युवराजयुक्तः ॥ ३४॥

}}

Line 4,975:

Line 5,524:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तदिक्षु प्रतियापिता हि ते हरीश्वराज्ञामुपधार्य मासतः ।

| verse_lines = समस्तदिक्षु प्रतियापिता हि ते हरीश्वराज्ञामुपधार्य मासतः ।;समाययुस्तेऽङ्गदजाम्बवन्मुखाः सुतेन वायोः सहिता न चाययुः ॥ ३५॥

| verse_line2 = समाययुस्तेऽङ्गदजाम्बवन्मुखाः सुतेन वायोः सहिता न चाययुः ॥ ३५॥

}}

Line 4,984:

Line 5,534:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तदुर्गप्रवरं दुरासदं विमार्गतां विन्ध्यगिरिं महात्मनाम् ।

| verse_lines = समस्तदुर्गप्रवरं दुरासदं विमार्गतां विन्ध्यगिरिं महात्मनाम् ।;गतः स कालो हरिराडुदीरितः समासदंश्चाथ बिलं महाद्भुतम् ॥ ३६॥

| verse_line2 = गतः स कालो हरिराडुदीरितः समासदंश्चाथ बिलं महाद्भुतम् ॥ ३६॥

}}

Line 4,993:

Line 5,544:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृतं मयेनातिविचित्रमुत्तमं समीक्ष्य तत्तार उवाच चाङ्गदम् ।

| verse_lines = कृतं मयेनातिविचित्रमुत्तमं समीक्ष्य तत्तार उवाच चाङ्गदम् ।;वयं न यामो हरिराजसन्निधिं विलङ्घितो नः समयो यतोऽस्य ॥ ३७॥

| verse_line2 = वयं न यामो हरिराजसन्निधिं विलङ्घितो नः समयो यतोऽस्य ॥ ३७॥

}}

Line 5,002:

Line 5,554:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुरासदोऽसावतिचण्डशासनो हनिष्यति त्वामपि किं मदादिकान् ।

| verse_lines = दुरासदोऽसावतिचण्डशासनो हनिष्यति त्वामपि किं मदादिकान् ।;अगम्यमेतद् बिलमाप्य तत् सुखं वसाम सर्वे किमसाविहाऽऽचरेत् ॥ ३८॥

| verse_line2 = अगम्यमेतद् बिलमाप्य तत् सुखं वसाम सर्वे किमसाविहाऽऽचरेत् ॥ ३८॥

}}

Line 5,011:

Line 5,564:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न चैव रामेण सलक्ष्मणेन प्रयोजनं नो वनचारिणां सदा ।

| verse_lines = न चैव रामेण सलक्ष्मणेन प्रयोजनं नो वनचारिणां सदा ।;न चेह नः पीडयितुं स च क्षमस्ततो ममेयं सुविनिश्चिता मतिः ॥ ३९॥

| verse_line2 = न चेह नः पीडयितुं स च क्षमस्ततो ममेयं सुविनिश्चिता मतिः ॥ ३९॥

}}

Line 5,020:

Line 5,574:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितं मातुलवाक्यमाशु स आददे वालिसुतोऽपि सादरम् ।

| verse_lines = इतीरितं मातुलवाक्यमाशु स आददे वालिसुतोऽपि सादरम् ।;उवाच वाक्यं च न नो हरीश्वरः क्षमी भवेल्लङ्घितशासनानाम् ॥ ४०॥

| verse_line2 = उवाच वाक्यं च न नो हरीश्वरः क्षमी भवेल्लङ्घितशासनानाम् ॥ ४०॥

}}

Line 5,029:

Line 5,584:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राज्यार्थिना येन हि घातितोऽग्रजो हृताश्च दाराः सुनृशंसकेन ।

| verse_lines = राज्यार्थिना येन हि घातितोऽग्रजो हृताश्च दाराः सुनृशंसकेन ।;स नः कथं रक्षति शासनातिगान् निराश्रयान् दुर्बलकान् बले स्थितः ॥ ४१॥

| verse_line2 = स नः कथं रक्षति शासनातिगान् निराश्रयान् दुर्बलकान् बले स्थितः ॥ ४१॥

}}

Line 5,038:

Line 5,594:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते शक्रसुतात्मजेन तथेति होचुः सह जाम्बवन्मुखाः ।

| verse_lines = इतीरिते शक्रसुतात्मजेन तथेति होचुः सह जाम्बवन्मुखाः ।;सर्वेऽपि तेषामथ चैकमत्यं दृष्ट्वा हनूमानिदमाबभाषे ॥ ४२॥

| verse_line2 = सर्वेऽपि तेषामथ चैकमत्यं दृष्ट्वा हनूमानिदमाबभाषे ॥ ४२॥

}}

Line 5,047:

Line 5,604:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विज्ञातमेतद्धि मयाऽङ्गदस्य राज्याय ताराभिहितं हि वाक्यम् ।

| verse_lines = विज्ञातमेतद्धि मयाऽङ्गदस्य राज्याय ताराभिहितं हि वाक्यम् ।;साध्यं न चैतन्नहि वायुसूनू रामप्रतीपं वचनं सहेत ॥ ४३॥

| verse_line2 = साध्यं न चैतन्नहि वायुसूनू रामप्रतीपं वचनं सहेत ॥ ४३॥

}}

Line 5,056:

Line 5,614:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न चाहमाक्रष्टुमुपायतोऽपि शक्यः कथञ्चित् सकलैः समेतैः ।

| verse_lines = न चाहमाक्रष्टुमुपायतोऽपि शक्यः कथञ्चित् सकलैः समेतैः ।;सन्मार्गतो नैव च राघवस्य दुरन्तशक्तेर्बिलमप्रधृष्यम् ॥ ४४॥

| verse_line2 = सन्मार्गतो नैव च राघवस्य दुरन्तशक्तेर्बिलमप्रधृष्यम् ॥ ४४॥

}}

Line 5,065:

Line 5,624:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वचो ममैतद्यदि चाऽऽदरेण ग्राह्यं भवेद्वस्तदतिप्रियं मे ।

| verse_lines = वचो ममैतद्यदि चाऽऽदरेण ग्राह्यं भवेद्वस्तदतिप्रियं मे ।;न चेद् बलादप्यनये प्रवृत्तान् प्रशास्य सन्मार्गगतान् करोमि ॥ ४५॥

| verse_line2 = न चेद् बलादप्यनये प्रवृत्तान् प्रशास्य सन्मार्गगतान् करोमि ॥ ४५॥

}}

Line 5,074:

Line 5,634:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितं तत् पवनात्मजस्य श्रुत्वाऽतिभीता धृतमूकभावाः ।

| verse_lines = इतीरितं तत् पवनात्मजस्य श्रुत्वाऽतिभीता धृतमूकभावाः ।;सर्वेऽनुजग्मुस्तमथाद्रिमुख्यं महेन्द्रमासेदुरगाधबोधाः ॥ ४६॥

| verse_line2 = सर्वेऽनुजग्मुस्तमथाद्रिमुख्यं महेन्द्रमासेदुरगाधबोधाः ॥ ४६॥

}}

Line 5,083:

Line 5,644:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरीक्ष्य ते सागरमप्रधृष्यमपारमेयं सहसा विषण्णाः ।

| verse_lines = निरीक्ष्य ते सागरमप्रधृष्यमपारमेयं सहसा विषण्णाः ।;दृढं निराशाश्च मतिं हि दध्रुः प्रायोपवेशाय तथा च चक्रुः ॥ ४७॥

| verse_line2 = दृढं निराशाश्च मतिं हि दध्रुः प्रायोपवेशाय तथा च चक्रुः ॥ ४७॥

}}

Line 5,092:

Line 5,654:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रायोपविष्टाश्च कथा वदन्तो रामस्य संसारविमुक्तिदातुः ।

| verse_lines = प्रायोपविष्टाश्च कथा वदन्तो रामस्य संसारविमुक्तिदातुः ।;जटायुषः पातनमूचिरे तत्सम्पातिनाम्नः श्रवणं जगाम ॥ ४८॥

| verse_line2 = जटायुषः पातनमूचिरे तत्सम्पातिनाम्नः श्रवणं जगाम ॥ ४८॥

}}

Line 5,101:

Line 5,664:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्याग्रजोऽसावरुणस्य सूनुः सूर्यस्य बिम्बं सह तेन यातः ।

| verse_lines = तस्याग्रजोऽसावरुणस्य सूनुः सूर्यस्य बिम्बं सह तेन यातः ।;जवं परीक्षन्नथ तं सुतप्तं गुप्त्वा पतत्रक्षयमाप्य चापतत् ॥ ४९॥

| verse_line2 = जवं परीक्षन्नथ तं सुतप्तं गुप्त्वा पतत्रक्षयमाप्य चापतत् ॥ ४९॥

}}

Line 5,110:

Line 5,674:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स दग्धपक्षः सवितृप्रतापाच्छ्रुत्वैव रामस्य कथां सपक्षः ।

| verse_lines = स दग्धपक्षः सवितृप्रतापाच्छ्रुत्वैव रामस्य कथां सपक्षः ।;भूत्वा पुनश्चापि मृतिं जटायुषः शुश्राव पृष्ट्वा पुनरेव सम्यक् ॥ ५०॥

| verse_line2 = भूत्वा पुनश्चापि मृतिं जटायुषः शुश्राव पृष्ट्वा पुनरेव सम्यक् ॥ ५०॥

}}

Line 5,119:

Line 5,684:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स रावणस्याथ गतिं सुतोक्तां निवेद्य दृष्ट्वा जनकात्मजाकृतिम् ।

| verse_lines = स रावणस्याथ गतिं सुतोक्तां निवेद्य दृष्ट्वा जनकात्मजाकृतिम् ।;स्वयं तथाऽशोकवने निषण्णामवोचदेभ्यो हरिपुङ्गवेभ्यः ॥ ५१॥

| verse_line2 = स्वयं तथाऽशोकवने निषण्णामवोचदेभ्यो हरिपुङ्गवेभ्यः ॥ ५१॥

}}

Line 5,128:

Line 5,694:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु ते ब्रह्मसुतेन पृष्टा न्यवेदयन्नात्मबलं पृथक् पृथक् ।

| verse_lines = ततस्तु ते ब्रह्मसुतेन पृष्टा न्यवेदयन्नात्मबलं पृथक् पृथक् ।;दशैव चाऽरभ्य दशोत्तरस्य क्रमात् पथो योजनतोऽभियाने ॥ ५२॥

| verse_line2 = दशैव चाऽरभ्य दशोत्तरस्य क्रमात् पथो योजनतोऽभियाने ॥ ५२॥

}}

Line 5,137:

Line 5,704:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सनीलमैन्दद्विविदाः सताराः सर्वेऽप्यशीत्याः परतो न शक्ताः ।

| verse_lines = सनीलमैन्दद्विविदाः सताराः सर्वेऽप्यशीत्याः परतो न शक्ताः ।;गन्तुं यदाऽऽथाऽत्मबलं स जाम्बवान् जगाद तस्मात् पुनरष्टमांशम् ॥ ५३॥

| verse_line2 = गन्तुं यदाऽऽथाऽत्मबलं स जाम्बवान् जगाद तस्मात् पुनरष्टमांशम् ॥ ५३॥

}}

Line 5,146:

Line 5,714:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलेर्यदा विष्णुरवाप लोकांस्त्रिभिः क्रमैर्नन्दिरवं प्रकुर्वता ।

| verse_lines = बलेर्यदा विष्णुरवाप लोकांस्त्रिभिः क्रमैर्नन्दिरवं प्रकुर्वता ।;तदा मया भ्रान्तमिदं जगत्त्रयं सवेदनं जानु ममाऽऽस मेरुतः ॥ ५४॥

| verse_line2 = तदा मया भ्रान्तमिदं जगत्त्रयं सवेदनं जानु ममाऽऽस मेरुतः ॥ ५४॥

}}

Line 5,155:

Line 5,724:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो जवो मे न हि पूर्वसम्मितः पुरा त्वहं षण्णवतिप्लवोऽस्मि ।

| verse_lines = अतो जवो मे न हि पूर्वसम्मितः पुरा त्वहं षण्णवतिप्लवोऽस्मि ।;ततः कुमारोऽङ्गद आह चास्माच्छतं प्लवेयं न ततोऽभिजाने ॥ ५५॥

| verse_line2 = ततः कुमारोऽङ्गद आह चास्माच्छतं प्लवेयं न ततोऽभिजाने ॥ ५५॥

}}

Line 5,164:

Line 5,734:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपूरिते तैः सकलैः शतस्य गमागमे शत्रुबलं च वीक्ष्य ।

| verse_lines = अपूरिते तैः सकलैः शतस्य गमागमे शत्रुबलं च वीक्ष्य ।;सुदुर्गमत्वं च निशाचरेशपुर्याः स धातुः सुत आबभाषे ॥ ५६॥

| verse_line2 = सुदुर्गमत्वं च निशाचरेशपुर्याः स धातुः सुत आबभाषे ॥ ५६॥

}}

Line 5,173:

Line 5,744:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयं हि गृध्रः शतयोजनं गिरिं त्रिकूटमाहेत उतात्र विघ्नाः ।

| verse_lines = अयं हि गृध्रः शतयोजनं गिरिं त्रिकूटमाहेत उतात्र विघ्नाः ।;भवेयुरन्येऽपि ततो हनूमानेकः समर्थो न परोऽस्ति कश्चित् ॥ ५७॥

| verse_line2 = भवेयुरन्येऽपि ततो हनूमानेकः समर्थो न परोऽस्ति कश्चित् ॥ ५७॥

}}

Line 5,182:

Line 5,754:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्त्वा स इत्थं पुनराह सूनुं प्राणस्य निःसीमबलं प्रशंसयन् ।

| verse_lines = उक्त्वा स इत्थं पुनराह सूनुं प्राणस्य निःसीमबलं प्रशंसयन् ।;त्वमेक एवात्र परं समर्थः कुरुष्व चैतत् परिपाहि वानरान् ॥ ५८॥

| verse_line2 = त्वमेक एवात्र परं समर्थः कुरुष्व चैतत् परिपाहि वानरान् ॥ ५८॥

}}

Line 5,191:

Line 5,764:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितोऽसौ हनुमान् निजेप्सितं तेषामशक्तिं प्रकटां विधाय ।

| verse_lines = इतीरितोऽसौ हनुमान् निजेप्सितं तेषामशक्तिं प्रकटां विधाय ।;अवर्धताऽऽशु प्रविचिन्त्य रामं सुपूर्णशक्तिं चरितोस्तदाज्ञाम् ॥ ५९॥

| verse_line2 = अवर्धताऽऽशु प्रविचिन्त्य रामं सुपूर्णशक्तिं चरितोस्तदाज्ञाम् ॥ ५९॥

}}

Line 5,206:

Line 5,780:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ रामाय शाश्वतसुविस्तृतषड्गुणाय सर्वेश्वराय सुखसारमहार्णवाय।

| verse_lines = औं ॥ रामाय शाश्वतसुविस्तृतषड्गुणाय सर्वेश्वराय सुखसारमहार्णवाय।;नत्वा लिलङ्घयिषुरर्णवमुत्पपात निष्पीड्य तं गिरिवरं पवनस्य सूनुः ॥ १॥

| verse_line2 = नत्वा लिलङ्घयिषुरर्णवमुत्पपात निष्पीड्य तं गिरिवरं पवनस्य सूनुः ॥ १॥

}}

Line 5,215:

Line 5,790:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चुक्षोभ वारिधिरनुप्रययौ च शीघ्रं यादोगणैः सह तदीयबलाभिकृष्टः ।

| verse_lines = चुक्षोभ वारिधिरनुप्रययौ च शीघ्रं यादोगणैः सह तदीयबलाभिकृष्टः ।;वृक्षाश्च पर्वतगताः पवनेन पूर्वं क्षिप्तोऽर्णवे गिरिरुदागमदस्य हेतोः ॥ २॥

| verse_line2 = वृक्षाश्च पर्वतगताः पवनेन पूर्वं क्षिप्तोऽर्णवे गिरिरुदागमदस्य हेतोः ॥ २॥

}}

Line 5,224:

Line 5,800:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्यालो हरस्य गिरिपक्षविनाशकाले क्षिप्तोऽर्णवे स मरुतोर्वरितात्मपक्षः ।

| verse_lines = श्यालो हरस्य गिरिपक्षविनाशकाले क्षिप्तोऽर्णवे स मरुतोर्वरितात्मपक्षः ।;हैमो गिरिः पवनजस्य तु विश्रमार्थमुद्भिद्य वारिधिमवर्द्धदनेकसानुः ॥ ३॥

| verse_line2 = हैमो गिरिः पवनजस्य तु विश्रमार्थमुद्भिद्य वारिधिमवर्द्धदनेकसानुः ॥ ३॥

}}

Line 5,233:

Line 5,810:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैवात्र विश्रमणमैच्छत निःश्रमोऽसौ निःसीमपौरुषगुणस्य कुतः श्रमोऽस्य ।

| verse_lines = नैवात्र विश्रमणमैच्छत निःश्रमोऽसौ निःसीमपौरुषगुणस्य कुतः श्रमोऽस्य ।;आश्लिष्य पर्वतवरं स ददर्श गच्छन् देवैस्तु नागजननीं प्रहितां वरेण ॥ ४॥

| verse_line2 = आश्लिष्य पर्वतवरं स ददर्श गच्छन् देवैस्तु नागजननीं प्रहितां वरेण ॥ ४॥

}}

Line 5,242:

Line 5,820:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जिज्ञासुभिर्निजबलं तव भक्षमेतु यद्यत् त्वमिच्छसि तदित्यमरोदितायाः ।

| verse_lines = जिज्ञासुभिर्निजबलं तव भक्षमेतु यद्यत् त्वमिच्छसि तदित्यमरोदितायाः ।;आस्यं प्रविश्य सपदि प्रविनिस्सृतोऽस्माद् देवाननन्दयदुत स्वृतमेषु रक्षन् ॥ ५॥

| verse_line2 = आस्यं प्रविश्य सपदि प्रविनिस्सृतोऽस्माद् देवाननन्दयदुत स्वृतमेषु रक्षन् ॥ ५॥

}}

Line 5,251:

Line 5,830:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा सुरप्रणयितां बलमस्य चोग्रं देवाः प्रतुष्टुवुरमुं सुमनोभिवृष्ट्या ।

| verse_lines = दृष्ट्वा सुरप्रणयितां बलमस्य चोग्रं देवाः प्रतुष्टुवुरमुं सुमनोभिवृष्ट्या ।;तैरादृतः पुनरसौ वियतैव गच्छन् छायाग्रहं प्रतिददर्श च सिंहिकाख्यम् ॥ ६॥

| verse_line2 = तैरादृतः पुनरसौ वियतैव गच्छन् छायाग्रहं प्रतिददर्श च सिंहिकाख्यम् ॥ ६॥

}}

Line 5,260:

Line 5,840:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लङ्कावनाय सकलस्य च निग्रहेऽस्याः सामर्थ्यमप्रतिहतं प्रददौ विधाता ।

| verse_lines = लङ्कावनाय सकलस्य च निग्रहेऽस्याः सामर्थ्यमप्रतिहतं प्रददौ विधाता ।;छायामवाक्षिपदसौ पवनात्मजस्य सोऽस्याः शरीरमनुविश्य बिभेद चाऽशु ॥ ७॥

| verse_line2 = छायामवाक्षिपदसौ पवनात्मजस्य सोऽस्याः शरीरमनुविश्य बिभेद चाऽशु ॥ ७॥

}}

Line 5,269:

Line 5,850:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निस्सीममात्मबलमित्यनुदर्शयानो हत्वैव तामपि विधातृवराभिगुप्ताम् ।

| verse_lines = निस्सीममात्मबलमित्यनुदर्शयानो हत्वैव तामपि विधातृवराभिगुप्ताम् ।;लम्बे स लम्बशिखरे निपपात लङ्काप्राकाररूपकगिरावथ सञ्चुकोच ॥ ८॥

| verse_line2 = लम्बे स लम्बशिखरे निपपात लङ्काप्राकाररूपकगिरावथ सञ्चुकोच ॥ ८॥

}}

Line 5,278:

Line 5,860:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भूत्वा बिडालसमितो निशि तां पुरीं च प्राप्स्यन् ददर्श निजरूपवतीं स लङ्काम् ।

| verse_lines = भूत्वा बिडालसमितो निशि तां पुरीं च प्राप्स्यन् ददर्श निजरूपवतीं स लङ्काम् ।;रुद्धोऽनयाऽऽश्वथ विजित्य च तां स्वमुष्टिपिष्टां तयाऽनुमत एव विवेश लङ्काम् ॥ ९॥

| verse_line2 = रुद्धोऽनयाऽऽश्वथ विजित्य च तां स्वमुष्टिपिष्टां तयाऽनुमत एव विवेश लङ्काम् ॥ ९॥

}}

Line 5,287:

Line 5,870:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मार्गमाणो बहिश्चान्तः सोऽशोकवनिकातले ।

| verse_lines = मार्गमाणो बहिश्चान्तः सोऽशोकवनिकातले ।;ददर्श शिंशपावृक्षमूलस्थितरमाकृतिम् ॥ १०॥

| verse_line2 = ददर्श शिंशपावृक्षमूलस्थितरमाकृतिम् ॥ १०॥

}}

Line 5,296:

Line 5,880:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नरलोकविडम्बस्य जानन् रामस्य हृद्गतम् ।

| verse_lines = नरलोकविडम्बस्य जानन् रामस्य हृद्गतम् ।;तस्य चेष्टानुसारेण कृत्वा चेष्टाश्च संविदः ॥ ११॥

| verse_line2 = तस्य चेष्टानुसारेण कृत्वा चेष्टाश्च संविदः ॥ ११॥

}}

Line 5,305:

Line 5,890:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तादृक्चेष्टासमेताया अङ्गुलीयमदात् ततः ।

| verse_lines = तादृक्चेष्टासमेताया अङ्गुलीयमदात् ततः ।;सीताया यानि चैवाऽऽसन्नाकृतेस्तानि सर्वशः ॥ १२॥

| verse_line2 = सीताया यानि चैवाऽऽसन्नाकृतेस्तानि सर्वशः ॥ १२॥

}}

Line 5,314:

Line 5,900:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भूषणानि द्विधा भूत्वा तान्येवाऽसन् तथैव च ।

| verse_lines = भूषणानि द्विधा भूत्वा तान्येवाऽसन् तथैव च ।;अथ चूडामणिं दिव्यं दातुं रामाय सा ददौ ॥ १३॥

| verse_line2 = अथ चूडामणिं दिव्यं दातुं रामाय सा ददौ ॥ १३॥

}}

Line 5,323:

Line 5,910:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यद्यप्येतन्न पश्यन्ति निशाचरगणास्तु ते ।

| verse_lines = यद्यप्येतन्न पश्यन्ति निशाचरगणास्तु ते ।;द्युलोकचारिणः सर्वं पश्यन्त्यृषय एव च ॥ १४ ॥

| verse_line2 = द्युलोकचारिणः सर्वं पश्यन्त्यृषय एव च ॥ १४ ॥

}}

Line 5,332:

Line 5,920:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां विडम्बनायैव दैत्यानां वञ्चनाय च ।

| verse_lines = तेषां विडम्बनायैव दैत्यानां वञ्चनाय च ।;पश्यतां कलिमुख्यानां विडम्बोऽयं कृतो भवेत् ॥ १५॥

| verse_line2 = पश्यतां कलिमुख्यानां विडम्बोऽयं कृतो भवेत् ॥ १५॥

}}

Line 5,341:

Line 5,930:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृत्वा कार्यमिदं सर्वं विशङ्कः पवनात्मजः ।

| verse_lines = कृत्वा कार्यमिदं सर्वं विशङ्कः पवनात्मजः ।;आत्माविष्करणे चित्तं चक्रे मतिमतां वरः ॥ १६॥

| verse_line2 = आत्माविष्करणे चित्तं चक्रे मतिमतां वरः ॥ १६॥

}}

Line 5,350:

Line 5,940:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ वनमखिलं तद् रावणस्यावलुम्प्य क्षितिरुहमिममेकं वर्जयित्वाऽऽशु वीरः ।

| verse_lines = अथ वनमखिलं तद् रावणस्यावलुम्प्य क्षितिरुहमिममेकं वर्जयित्वाऽऽशु वीरः ।;रजनिचरविनाशं काङ्क्षमाणोऽतिवेलं मुहुरतिरवनादी तोरणं चाऽऽरुरोह ॥ १७॥

| verse_line2 = रजनिचरविनाशं काङ्क्षमाणोऽतिवेलं मुहुरतिरवनादी तोरणं चाऽऽरुरोह ॥ १७॥

}}

Line 5,359:

Line 5,950:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाशृणोद्दशाननः कपीन्द्रचेष्टितं परम् ।

| verse_lines = अथाशृणोद्दशाननः कपीन्द्रचेष्टितं परम् ।;दिदेश किङ्करान् बहून् कपिर्निगृह्यतामिति ॥ १८॥

| verse_line2 = दिदेश किङ्करान् बहून् कपिर्निगृह्यतामिति ॥ १८॥

}}

Line 5,368:

Line 5,960:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तशो विमृत्यवो वराद्धरस्य किङ्कराः ।

| verse_lines = समस्तशो विमृत्यवो वराद्धरस्य किङ्कराः ।;समासदन् महाबलम् सुरान्तरात्मनोऽङ्गजम् ॥ १८॥

| verse_line2 = समासदन् महाबलम् सुरान्तरात्मनोऽङ्गजम् ॥ १८॥

}}

Line 5,377:

Line 5,970:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अशीतिकोटियूथपं पुरस्सराष्टकायुतम् ।

| verse_lines = अशीतिकोटियूथपं पुरस्सराष्टकायुतम् ।;अनेकहेतिसङ्कुलं कपीन्द्रमावृणोद् बलम् ॥ २०॥

| verse_line2 = अनेकहेतिसङ्कुलं कपीन्द्रमावृणोद् बलम् ॥ २०॥

}}

Line 5,386:

Line 5,980:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समावृतस्तथाऽऽयुधैः स ताडितश्च तैर्भृशम् ।

| verse_lines = समावृतस्तथाऽऽयुधैः स ताडितश्च तैर्भृशम् ।;चकार तान् समस्तशस्तलप्रहारचूर्णितान् ॥ २१॥

| verse_line2 = चकार तान् समस्तशस्तलप्रहारचूर्णितान् ॥ २१॥

}}

Line 5,395:

Line 5,990:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च मन्त्रिपुत्रकान् स रावणप्रचोदितान् ।

| verse_lines = पुनश्च मन्त्रिपुत्रकान् स रावणप्रचोदितान् ।;ममर्द सप्तपर्वतप्रभान् वराभिरक्षितान् ॥ २२॥

| verse_line2 = ममर्द सप्तपर्वतप्रभान् वराभिरक्षितान् ॥ २२॥

}}

Line 5,404:

Line 6,000:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलाग्रगामिनस्तथा स शर्ववाक्सुगर्वितान् ।

| verse_lines = बलाग्रगामिनस्तथा स शर्ववाक्सुगर्वितान् ।;निहत्य सर्वरक्षसां तृतीयभागमक्षिणोत् ॥ २३॥

| verse_line2 = निहत्य सर्वरक्षसां तृतीयभागमक्षिणोत् ॥ २३॥

}}

Line 5,413:

Line 6,010:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनौपमं हरेर्बलं निशम्य राक्षसाधिपः ।

| verse_lines = अनौपमं हरेर्बलं निशम्य राक्षसाधिपः ।;कुमारमक्षमात्मनः समं सुतं न्ययोजयत् ॥ २४॥

| verse_line2 = कुमारमक्षमात्मनः समं सुतं न्ययोजयत् ॥ २४॥

}}

Line 5,422:

Line 6,020:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स सर्वलोकसाक्षिणः सुतं शरैर्ववर्ष ह ।

| verse_lines = स सर्वलोकसाक्षिणः सुतं शरैर्ववर्ष ह ।;शितैर्वरास्त्रमन्त्रितैर्न चैनमभ्यचालयत् ॥ २५॥

| verse_line2 = शितैर्वरास्त्रमन्त्रितैर्न चैनमभ्यचालयत् ॥ २५॥

}}

Line 5,431:

Line 6,030:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मण्डमध्यकासुतं समीक्ष्य रावणोपमम् ।

| verse_lines = स मण्डमध्यकासुतं समीक्ष्य रावणोपमम् ।;तृतीय एष चांशको बलस्य हीत्यचिन्तयत् ॥ २६॥

| verse_line2 = तृतीय एष चांशको बलस्य हीत्यचिन्तयत् ॥ २६॥

}}

Line 5,440:

Line 6,040:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निधार्य एव रावणः स राघवस्य नान्यथा ।

| verse_lines = निधार्य एव रावणः स राघवस्य नान्यथा ।;यदीन्द्रजिन्मया हतो न चास्य शक्तिरीक्ष्यते ॥ २७॥

| verse_line2 = यदीन्द्रजिन्मया हतो न चास्य शक्तिरीक्ष्यते ॥ २७॥

}}

Line 5,449:

Line 6,050:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतस्तयोः समो मया तृतीय एष हन्यते ।

| verse_lines = अतस्तयोः समो मया तृतीय एष हन्यते ।;विचार्य चैवमाशु तं पदोः प्रगृह्य पुप्लुवे ॥ २८॥

| verse_line2 = विचार्य चैवमाशु तं पदोः प्रगृह्य पुप्लुवे ॥ २८॥

}}

Line 5,458:

Line 6,060:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चक्रवद् भ्रमातुरं विधाय रावणात्मजम् ।

| verse_lines = स चक्रवद् भ्रमातुरं विधाय रावणात्मजम् ।;अपोथयद् धरातले क्षणेन मारुतीतनुः ॥ २९॥

| verse_line2 = अपोथयद् धरातले क्षणेन मारुतीतनुः ॥ २९॥

}}

Line 5,467:

Line 6,070:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचूर्णिते धरातले निजे सुते स रावणः ।

| verse_lines = विचूर्णिते धरातले निजे सुते स रावणः ।;निशम्य शोकतापितस्तदग्रजं समादिशत् ॥ ३०॥

| verse_line2 = निशम्य शोकतापितस्तदग्रजं समादिशत् ॥ ३०॥

}}

Line 5,476:

Line 6,080:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथेन्द्रजिन्महाशरैर्वरास्त्रसम्प्रयोजितैः ।

| verse_lines = अथेन्द्रजिन्महाशरैर्वरास्त्रसम्प्रयोजितैः ।;ततक्ष वानरोत्तमं न चाशकद् विचालने ॥ ३१॥

| verse_line2 = ततक्ष वानरोत्तमं न चाशकद् विचालने ॥ ३१॥

}}

Line 5,485:

Line 6,090:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथास्त्रमुत्तमं विधेर्युयोज सर्वदुस्सहम् ।

| verse_lines = अथास्त्रमुत्तमं विधेर्युयोज सर्वदुस्सहम् ।;स तेन ताडितो हरिर्व्यचिन्तयन्निराकुलः ॥ ३२॥

| verse_line2 = स तेन ताडितो हरिर्व्यचिन्तयन्निराकुलः ॥ ३२॥

}}

Line 5,494:

Line 6,100:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मया वरा विलङ्घिता ह्यनेकशः स्वयम्भुवः ।

| verse_lines = मया वरा विलङ्घिता ह्यनेकशः स्वयम्भुवः ।;स माननीय एव मे ततोऽत्र मानयाम्यहम् ॥ ३३॥

| verse_line2 = स माननीय एव मे ततोऽत्र मानयाम्यहम् ॥ ३३॥

}}

Line 5,503:

Line 6,110:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इमे च कुर्युरत्र किं प्रहृष्टरक्षसां गणाः ।

| verse_lines = इमे च कुर्युरत्र किं प्रहृष्टरक्षसां गणाः ।;इतीह लक्ष्यमेव मे स रावणश्च दृश्यते ॥ ३४॥

| verse_line2 = इतीह लक्ष्यमेव मे स रावणश्च दृश्यते ॥ ३४॥

}}

Line 5,512:

Line 6,120:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इदं समीक्ष्य बद्धवत् स्थितं कपीन्द्रमाशु ते ।

| verse_lines = इदं समीक्ष्य बद्धवत् स्थितं कपीन्द्रमाशु ते ।;बबन्धुरन्यपाशकैर्जगाम चास्त्रमस्य तत् ॥ ३५॥

| verse_line2 = बबन्धुरन्यपाशकैर्जगाम चास्त्रमस्य तत् ॥ ३५॥

}}

Line 5,521:

Line 6,130:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ प्रगृह्य तं कपिं समीपमानयंश्च ते ।

| verse_lines = अथ प्रगृह्य तं कपिं समीपमानयंश्च ते ।;निशाचरेश्वरस्य तं स पृष्टवांश्च रावणः ॥ ३६॥

| verse_line2 = निशाचरेश्वरस्य तं स पृष्टवांश्च रावणः ॥ ३६॥

}}

Line 5,530:

Line 6,140:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कपे कुतोऽसि कस्य वा किमर्थमीदृशं कृतम् ।

| verse_lines = कपे कुतोऽसि कस्य वा किमर्थमीदृशं कृतम् ।;इतीरितः स चावदत् प्रणम्य राममीश्वरम् ॥ ३७॥

| verse_line2 = इतीरितः स चावदत् प्रणम्य राममीश्वरम् ॥ ३७॥

}}

Line 5,539:

Line 6,150:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवैहि दूतमागतं दुरन्तविक्रमस्य माम् ।

| verse_lines = अवैहि दूतमागतं दुरन्तविक्रमस्य माम् ।;रघूत्तमस्य मारुतिं कुलक्षये तवेश्वरम् ॥ ३८॥

| verse_line2 = रघूत्तमस्य मारुतिं कुलक्षये तवेश्वरम् ॥ ३८॥

}}

Line 5,548:

Line 6,160:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न चेत् प्रदास्यसि त्वरन् रघूत्तमप्रियां तदा ।

| verse_lines = न चेत् प्रदास्यसि त्वरन् रघूत्तमप्रियां तदा ।;सपुत्रमित्रबान्धवो विनाशमाशु यास्यसि ॥ ३९॥

| verse_line2 = सपुत्रमित्रबान्धवो विनाशमाशु यास्यसि ॥ ३९॥

}}

Line 5,557:

Line 6,170:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न रामबाणधारणे क्षमाः सुरेश्वरा अपि ।

| verse_lines = न रामबाणधारणे क्षमाः सुरेश्वरा अपि ।;विरिञ्चिशर्वपूर्वकाः किमु त्वमल्पसारकः ॥ ४०॥

| verse_line2 = विरिञ्चिशर्वपूर्वकाः किमु त्वमल्पसारकः ॥ ४०॥

}}

Line 5,566:

Line 6,180:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रकोपितस्य तस्य कः पुरस्थितौ क्षमो भवेत् ।

| verse_lines = प्रकोपितस्य तस्य कः पुरस्थितौ क्षमो भवेत् ।;सुरासुरोरगादिके जगत्यचिन्त्यकर्मणः ॥ ४१॥

| verse_line2 = सुरासुरोरगादिके जगत्यचिन्त्यकर्मणः ॥ ४१॥

}}

Line 5,575:

Line 6,190:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते वधोद्यतं न्यवारयद् विभीषणः ।

| verse_lines = इतीरिते वधोद्यतं न्यवारयद् विभीषणः ।;स पुच्छदाहकर्मणि न्ययोजयन्निशाचरान् ॥ ४२॥

| verse_line2 = स पुच्छदाहकर्मणि न्ययोजयन्निशाचरान् ॥ ४२॥

}}

Line 5,584:

Line 6,200:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथास्य वस्त्रसञ्चयैः पिधाय पुच्छमग्नये ।

| verse_lines = अथास्य वस्त्रसञ्चयैः पिधाय पुच्छमग्नये ।;दुदुर्ददाह नास्य तन्मरुत्सखो हुताशनः ॥ ४३॥

| verse_line2 = दुदुर्ददाह नास्य तन्मरुत्सखो हुताशनः ॥ ४३॥

}}

Line 5,593:

Line 6,210:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ममर्ष सर्वचेष्टितं स रक्षसां निरामयः ।

| verse_lines = ममर्ष सर्वचेष्टितं स रक्षसां निरामयः ।;बलोद्धतश्च कौतुकात् प्रदग्धुमेव तां पुरीम् ॥ ४४॥

| verse_line2 = बलोद्धतश्च कौतुकात् प्रदग्धुमेव तां पुरीम् ॥ ४४॥

}}

Line 5,602:

Line 6,220:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ददाह चाखिलं पुरं स्वपुच्छगेन वह्निना ।

| verse_lines = ददाह चाखिलं पुरं स्वपुच्छगेन वह्निना ।;कृतस्तु विश्वकर्मणोऽप्यदह्यतास्य तेजसा ॥ ४५॥

| verse_line2 = कृतस्तु विश्वकर्मणोऽप्यदह्यतास्य तेजसा ॥ ४५॥

}}

Line 5,611:

Line 6,230:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुवर्णरत्नकारितां स राक्षसोत्तमैः सह ।

| verse_lines = सुवर्णरत्नकारितां स राक्षसोत्तमैः सह ।;प्रदह्य सर्वशः पुरीं मुदाऽन्वितो जगर्ज च ॥ ४६॥

| verse_line2 = प्रदह्य सर्वशः पुरीं मुदाऽन्वितो जगर्ज च ॥ ४६॥

}}

Line 5,620:

Line 6,240:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स रावणं सपुत्रकं तृणोपमं विधाय च ।

| verse_lines = स रावणं सपुत्रकं तृणोपमं विधाय च ।;तयोः प्रपश्यतोः पुरं विधाय भस्मसाद्ययौ ॥ ४७॥

| verse_line2 = तयोः प्रपश्यतोः पुरं विधाय भस्मसाद्ययौ ॥ ४७॥

}}

Line 5,629:

Line 6,250:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विलङ्घ्य चार्णवं पुनः स्वजातिभिः प्रपूजितः ।

| verse_lines = विलङ्घ्य चार्णवं पुनः स्वजातिभिः प्रपूजितः ।;प्रभक्ष्य वानरेशितुर्मधु प्रभुं समेयिवान् ॥ ४८॥

| verse_line2 = प्रभक्ष्य वानरेशितुर्मधु प्रभुं समेयिवान् ॥ ४८॥

}}

Line 5,638:

Line 6,260:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामं सुरेश्वरमगण्यगुणाभिरामं सम्प्राप्य सर्वकपिवीरवरैः समेतः ।

| verse_lines = रामं सुरेश्वरमगण्यगुणाभिरामं सम्प्राप्य सर्वकपिवीरवरैः समेतः ।;चूडामणिं पवनजः पदयोर्निधाय सर्वाङ्गकैः प्रणतिमस्य चकार भक्त्या ॥ ४९॥

| verse_line2 = चूडामणिं पवनजः पदयोर्निधाय सर्वाङ्गकैः प्रणतिमस्य चकार भक्त्या ॥ ४९॥

}}

Line 5,647:

Line 6,270:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामोऽपि नान्यदनुदातुममुष्य योग्यमत्यन्तभक्तिभरितस्य विलक्ष्य किञ्चित् ।

| verse_lines = रामोऽपि नान्यदनुदातुममुष्य योग्यमत्यन्तभक्तिभरितस्य विलक्ष्य किञ्चित् ।;स्वात्मप्रदानमधिकं पवनात्मजस्य कुर्वन् समाश्लिषदमुं परमाभितुष्टः ॥ ५०॥

| verse_line2 = स्वात्मप्रदानमधिकं पवनात्मजस्य कुर्वन् समाश्लिषदमुं परमाभितुष्टः ॥ ५०॥

}}

Line 5,662:

Line 6,286:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ श्रुत्वा हनूमदुदितं कृतमस्य सर्वं प्रीतः प्रयाणमभिरोचयते स रामः ।

| verse_lines = औं ॥ श्रुत्वा हनूमदुदितं कृतमस्य सर्वं प्रीतः प्रयाणमभिरोचयते स रामः ।;आरुह्य वायुसुतमङ्गदगेन युक्तः सौमित्रिणा सरविजः सह सेनयाऽगात् ॥ १॥

| verse_line2 = आरुह्य वायुसुतमङ्गदगेन युक्तः सौमित्रिणा सरविजः सह सेनयाऽगात् ॥ १॥

}}

Line 5,671:

Line 6,296:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्प्राप्य दक्षिणमपान्निधिमत्र देवः शिश्ये जगद्गुरुतमोऽप्यविषह्यशक्तिः (विचिन्त्यशक्तिः) ।

| verse_lines = सम्प्राप्य दक्षिणमपान्निधिमत्र देवः शिश्ये जगद्गुरुतमोऽप्यविषह्यशक्तिः (विचिन्त्यशक्तिः) ।;अग्रे हि मार्दवमनुप्रथयन् स धर्मं पन्थानमर्थितुमपाम्पतितः प्रतीतः ॥ २॥

| verse_line2 = अग्रे हि मार्दवमनुप्रथयन् स धर्मं पन्थानमर्थितुमपाम्पतितः प्रतीतः ॥ २॥

}}

Line 5,680:

Line 6,306:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्राऽऽजगाम स विभीषणनामधेयो रक्षःपतेरवरजोऽप्यथ रावणेन ।

| verse_lines = तत्राऽऽजगाम स विभीषणनामधेयो रक्षःपतेरवरजोऽप्यथ रावणेन ।;भक्तोऽधिकं रघुपताविति धर्मनिष्ठस्त्यक्तो जगाम शरणं च रघूत्तमं तम् ॥ ३॥

| verse_line2 = भक्तोऽधिकं रघुपताविति धर्मनिष्ठस्त्यक्तो जगाम शरणं च रघूत्तमं तम् ॥ ३॥

}}

Line 5,689:

Line 6,316:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मात्मजेन रविजेन बलप्रणेत्रा नीलेन मैन्दविविदाङ्गदतारपूर्वैः ।

| verse_lines = ब्रह्मात्मजेन रविजेन बलप्रणेत्रा नीलेन मैन्दविविदाङ्गदतारपूर्वैः ।;सर्वैश्च शत्रुसदनादुपयात एष भ्राताऽस्य न ग्रहणयोग्य इति स्थिरोक्तः ॥ ४॥

| verse_line2 = सर्वैश्च शत्रुसदनादुपयात एष भ्राताऽस्य न ग्रहणयोग्य इति स्थिरोक्तः ॥ ४॥

}}

Line 5,698:

Line 6,326:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अत्राऽह रूपमपरं बलदेवताया ग्राह्यः स एष नितरां शरणं प्रपन्नः ।

| verse_lines = अत्राऽह रूपमपरं बलदेवताया ग्राह्यः स एष नितरां शरणं प्रपन्नः ।;भक्तश्च रामपदयोर्विनशिष्णु रक्षो विज्ञाय राज्यमुपभोक्तुमिहाभियातः ॥ ५॥

| verse_line2 = भक्तश्च रामपदयोर्विनशिष्णु रक्षो विज्ञाय राज्यमुपभोक्तुमिहाभियातः ॥ ५॥

}}

Line 5,707:

Line 6,336:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवत्यथ हनूमति देवदेवः सङ्गृह्य तद्वचनमाह यथैव पूर्वम् ।

| verse_lines = इत्युक्तवत्यथ हनूमति देवदेवः सङ्गृह्य तद्वचनमाह यथैव पूर्वम् ।;सुग्रीवहेतुत इमं स्थिरमाग्रहीष्ये पादप्रपन्नमिदमेव सदा व्रतं मे ॥ ६॥

| verse_line2 = सुग्रीवहेतुत इमं स्थिरमाग्रहीष्ये पादप्रपन्नमिदमेव सदा व्रतं मे ॥ ६॥

}}

Line 5,716:

Line 6,346:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सब्रह्मकाः सुरगणाः सहदैत्यमर्त्याः सर्वे समेत्य च मदङ्गुलिचालनेऽपि ।

| verse_lines = सब्रह्मकाः सुरगणाः सहदैत्यमर्त्याः सर्वे समेत्य च मदङ्गुलिचालनेऽपि ।;नेशा भयं न मम रात्रिचरादमुष्माच्छुद्धस्वभाव इति चैनमहं विजाने ॥ ७॥

| verse_line2 = नेशा भयं न मम रात्रिचरादमुष्माच्छुद्धस्वभाव इति चैनमहं विजाने ॥ ७॥

}}

Line 5,725:

Line 6,356:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवाक्य उत तं स्वजनं विधाय राज्येऽभ्यषेचयदपारसुसत्त्वराशिः ।

| verse_lines = इत्युक्तवाक्य उत तं स्वजनं विधाय राज्येऽभ्यषेचयदपारसुसत्त्वराशिः ।;मत्वा तृणोपममशेषसदन्तकं तं रक्षःपतेस्त्ववरजस्य ददौ स लङ्काम् ॥ ८॥

| verse_line2 = मत्वा तृणोपममशेषसदन्तकं तं रक्षःपतेस्त्ववरजस्य ददौ स लङ्काम् ॥ ८॥

}}

Line 5,734:

Line 6,366:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘कल्पान्तमस्य निशिचारिपतित्वपूर्वमायुः प्रदाय निजलोकगतिं तदन्ते ।

| verse_lines = ‘कल्पान्तमस्य निशिचारिपतित्वपूर्वमायुः प्रदाय निजलोकगतिं तदन्ते ।;रात्रित्रयेऽप्यनुपगामिनमीक्ष्य सोऽब्धिं चुक्रोध रक्तनयनान्तमयुञ्जदब्धौ ॥ ९॥

| verse_line2 = रात्रित्रयेऽप्यनुपगामिनमीक्ष्य सोऽब्धिं चुक्रोध रक्तनयनान्तमयुञ्जदब्धौ ॥ ९॥

}}

Line 5,743:

Line 6,376:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स क्रोधदीप्तनयनान्तहतः परस्य शोषं क्षणादुपगतो दनुजादिसत्त्वैः ।

| verse_lines = स क्रोधदीप्तनयनान्तहतः परस्य शोषं क्षणादुपगतो दनुजादिसत्त्वैः ।;सिन्धुः शिरस्यर्हणं परिगृह्य रूपी पादारविन्दमुपगम्य बभाष एतत् ॥ १०॥

| verse_line2 = सिन्धुः शिरस्यर्हणं परिगृह्य रूपी पादारविन्दमुपगम्य बभाष एतत् ॥ १०॥

}}

Line 5,752:

Line 6,386:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं त्वा वयं जडधियो न विदाम भूमन् कूटस्थमादिपुरुषं जगतामधीशम् ।

| verse_lines = तं त्वा वयं जडधियो न विदाम भूमन् कूटस्थमादिपुरुषं जगतामधीशम् ।;त्वं सत्वतः सुरगणान् रजसो मनुष्यांस्तार्तीयतोऽसुरगणानभितस्तथाऽस्राः ॥ ११॥

| verse_line2 = त्वं सत्वतः सुरगणान् रजसो मनुष्यांस्तार्तीयतोऽसुरगणानभितस्तथाऽस्राः ॥ ११॥

}}

Line 5,761:

Line 6,396:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘कामं प्रयाहि जहि विश्रवसोऽवमेहं त्रैलोक्यरावणमवाप्नुहि वीर पत्नीम् ।

| verse_lines = ‘कामं प्रयाहि जहि विश्रवसोऽवमेहं त्रैलोक्यरावणमवाप्नुहि वीर पत्नीम् ।;बध्नीहि सेतुमिह ते यशसो वितत्यै गायन्ति दिग्विजयिनो यमुपेत्य भूपाः’ ॥ १२॥

| verse_line2 = बध्नीहि सेतुमिह ते यशसो वितत्यै गायन्ति दिग्विजयिनो यमुपेत्य भूपाः’ ॥ १२॥

}}

Line 5,770:

Line 6,406:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवन्तममुमाश्वनुगृह्य बाणं तस्मै धृतं दितिसुतात्मसु चान्त्यजेषु ।(भा\.पु\. ९\.१०\.१३\-१५)

| verse_lines = इत्युक्तवन्तममुमाश्वनुगृह्य बाणं तस्मै धृतं दितिसुतात्मसु चान्त्यजेषु ।(भा\.पु\. ९\.१०\.१३\-१५);शार्वाद्वराद्विगतमृत्युषु दुर्जयेषु निःसङ्ख्यकेष्वमुचदाशु ददाह सर्वान् ॥ १३॥

| verse_line2 = शार्वाद्वराद्विगतमृत्युषु दुर्जयेषु निःसङ्ख्यकेष्वमुचदाशु ददाह सर्वान् ॥ १३॥

}}

Line 5,779:

Line 6,416:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृत्वेरिणं तदथ मूलफलानि चात्र सम्यग्विधाय भवशत्रुरमोघचेष्टः ।

| verse_lines = कृत्वेरिणं तदथ मूलफलानि चात्र सम्यग्विधाय भवशत्रुरमोघचेष्टः ।;बद्धुं दिदेश सुरवर्धकिणोऽवतारं तज्जं नलं हरिवरानपरांश्च सेतुम् ॥ १४॥

| verse_line2 = बद्धुं दिदेश सुरवर्धकिणोऽवतारं तज्जं नलं हरिवरानपरांश्च सेतुम् ॥ १४॥

}}

Line 5,788:

Line 6,426:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बध्वोदधौ रघुपतिर्विविधाद्रिकूटैः सेतुं कपीन्द्रकरकम्पितभूरुहाङ्गैः ।

| verse_lines = बध्वोदधौ रघुपतिर्विविधाद्रिकूटैः सेतुं कपीन्द्रकरकम्पितभूरुहाङ्गैः ।;सुग्रीवनीलहनुमत्प्रमुखैरनेकैर्लङ्कां विभीषणदृशाऽविशदाशु दग्धाम् ॥ १५॥

| verse_line2 = सुग्रीवनीलहनुमत्प्रमुखैरनेकैर्लङ्कां विभीषणदृशाऽविशदाशु दग्धाम् ॥ १५॥

}}

Line 5,797:

Line 6,436:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राप्तं निशम्य परमं भुवनैकसारं निःसीमपौरुषमनन्तमसौ दशास्यः ।

| verse_lines = प्राप्तं निशम्य परमं भुवनैकसारं निःसीमपौरुषमनन्तमसौ दशास्यः ।;त्रासाद्विषण्णहृदयो नितरां बभूव कर्तव्यकर्मविषये च विमूढचेताः ॥ १६॥

| verse_line2 = त्रासाद्विषण्णहृदयो नितरां बभूव कर्तव्यकर्मविषये च विमूढचेताः ॥ १६॥

}}

Line 5,806:

Line 6,446:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रस्थाप्य वालिसुतमेव च राजनीत्यै रामस्तदुक्तवचनेऽप्यमुनाऽगृहीते ।

| verse_lines = प्रस्थाप्य वालिसुतमेव च राजनीत्यै रामस्तदुक्तवचनेऽप्यमुनाऽगृहीते ।;द्वारो रुरोध स च तत्र उदीर्णसैन्यो रक्षःपतेः पुर उदारगुणः परेशः ॥ १७॥

| verse_line2 = द्वारो रुरोध स च तत्र उदीर्णसैन्यो रक्षःपतेः पुर उदारगुणः परेशः ॥ १७॥

}}

Line 5,815:

Line 6,456:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वारां निरोधसमये स दिदेश पुत्रं वाराम्पतेर्दिशि सुरेश्वरशत्रुमुग्रम् ।

| verse_lines = द्वारां निरोधसमये स दिदेश पुत्रं वाराम्पतेर्दिशि सुरेश्वरशत्रुमुग्रम् ।;प्राच्यां प्रहस्तमदिशद्दिशि वज्रदंष्ट्रं प्रेताधिपस्य शशिनः स्वयमेव चागात् ॥ १८॥

| verse_line2 = प्राच्यां प्रहस्तमदिशद्दिशि वज्रदंष्ट्रं प्रेताधिपस्य शशिनः स्वयमेव चागात् ॥ १८॥

}}

Line 5,824:

Line 6,466:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विज्ञाय तत् स भगवान् हनुमन्तमेव देवेन्द्रशत्रुविजयाय दिदेश चाऽऽशु ।

| verse_lines = विज्ञाय तत् स भगवान् हनुमन्तमेव देवेन्द्रशत्रुविजयाय दिदेश चाऽऽशु ।;नीलं प्रहस्तनिधनाय च वज्रदंष्ट्रं हन्तुं सुरेन्द्रसुतसूनुमथाऽऽदिदेश ॥ १९॥

| verse_line2 = नीलं प्रहस्तनिधनाय च वज्रदंष्ट्रं हन्तुं सुरेन्द्रसुतसूनुमथाऽऽदिदेश ॥ १९॥

}}

Line 5,833:

Line 6,476:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मध्ये हरीश्वरमधिज्य धनुर्नियुज्य यस्यां स राक्षसपतिस्स्वयमेव तां हि ।

| verse_lines = मध्ये हरीश्वरमधिज्य धनुर्नियुज्य यस्यां स राक्षसपतिस्स्वयमेव तां हि ।;उद्दिश्य संस्थित उपात्तशरः सखड्गो देदीप्यमानवपुरुत्तमपूरुषोऽसौ ॥ २०॥

| verse_line2 = उद्दिश्य संस्थित उपात्तशरः सखड्गो देदीप्यमानवपुरुत्तमपूरुषोऽसौ ॥ २०॥

}}

Line 5,842:

Line 6,486:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्रावितो हनुमतेन्द्रजिदाशु हस्तं तस्य प्रपन्न इव वीर्यममुष्य जानन् ।

| verse_lines = विद्रावितो हनुमतेन्द्रजिदाशु हस्तं तस्य प्रपन्न इव वीर्यममुष्य जानन् ।;नीलो विभीषण उभौ शिलया च शक्त्या सञ्चक्रतुर्यमवशं गमितं प्रहस्तम् ॥ २१॥

| verse_line2 = नीलो विभीषण उभौ शिलया च शक्त्या सञ्चक्रतुर्यमवशं गमितं प्रहस्तम् ॥ २१॥

}}

Line 5,851:

Line 6,496:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नीलस्य नैव वशमेति स इत्यमोघशक्त्या विभीषण इमं प्रजहार साकम् ।

| verse_lines = नीलस्य नैव वशमेति स इत्यमोघशक्त्या विभीषण इमं प्रजहार साकम् ।;तस्मिन् हतेऽङ्गद उपेत्य जघान वज्रदंष्ट्रं निपात्य भुवि शीर्षममुष्य (मृत्नन्) मृद्गन् ॥ २२॥

| verse_line2 = तस्मिन् हतेऽङ्गद उपेत्य जघान वज्रदंष्ट्रं निपात्य भुवि शीर्षममुष्य (मृत्नन्) मृद्गन् ॥ २२॥

}}

Line 5,860:

Line 6,506:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वेषु तेषु निहतेषु दिदेश धूम्रनेत्रं स राक्षसपतिः स च पश्चिमेन ।

| verse_lines = सर्वेषु तेषु निहतेषु दिदेश धूम्रनेत्रं स राक्षसपतिः स च पश्चिमेन ।;द्वारेण मारुतसुतं समुपेत्य दग्धो गुप्तोऽपि शूलिवचनेन दुरन्तशक्तिम् ॥ २३॥

| verse_line2 = द्वारेण मारुतसुतं समुपेत्य दग्धो गुप्तोऽपि शूलिवचनेन दुरन्तशक्तिम् ॥ २३॥

}}

Line 5,869:

Line 6,516:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अकम्पनोऽपि राक्षसो निशाचरेशचोदितः ।

| verse_lines = अकम्पनोऽपि राक्षसो निशाचरेशचोदितः ।;उमापतेर्वरोद्धतः क्षणाद्धतो हनूमता ॥ २४॥

| verse_line2 = उमापतेर्वरोद्धतः क्षणाद्धतो हनूमता ॥ २४॥

}}

Line 5,878:

Line 6,526:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथास्त्रसम्प्रदीपितैः समस्तशो महोल्मुकैः ।

| verse_lines = अथास्त्रसम्प्रदीपितैः समस्तशो महोल्मुकैः ।;रघुप्रवीरचोदिताः पुरं निशि स्वदाहयन् ॥ २५॥

| verse_line2 = रघुप्रवीरचोदिताः पुरं निशि स्वदाहयन् ॥ २५॥

}}

Line 5,887:

Line 6,536:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तौ निकुम्भोऽथ कुम्भश्च कोपात् प्रदिष्टौ दशास्येन कुम्भश्रुतेर्हि ।

| verse_lines = ततस्तौ निकुम्भोऽथ कुम्भश्च कोपात् प्रदिष्टौ दशास्येन कुम्भश्रुतेर्हि ।;सुतौ सुप्रहृष्टौ रणायाभियातौ कपींस्तान् बहिः सर्वशो यातयित्वा ॥ २६॥

| verse_line2 = सुतौ सुप्रहृष्टौ रणायाभियातौ कपींस्तान् बहिः सर्वशो यातयित्वा ॥ २६॥

}}

Line 5,896:

Line 6,546:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कुम्भो विधातुः सुतं तारनीलौ नलं चाश्विपुत्रौ जिगायाङ्गदं च ।

| verse_lines = स कुम्भो विधातुः सुतं तारनीलौ नलं चाश्विपुत्रौ जिगायाङ्गदं च ।;सुयुद्धं च कृत्वा दिनेशात्मजेन प्रणीतो यमस्याऽशु लोकं सुपापः ॥ २७॥

| verse_line2 = सुयुद्धं च कृत्वा दिनेशात्मजेन प्रणीतो यमस्याऽशु लोकं सुपापः ॥ २७॥

}}

Line 5,905:

Line 6,556:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो निकुम्भोऽद्रिवरप्रदारणं महान्तमुग्रं परिघं प्रगृह्य ।

| verse_lines = ततो निकुम्भोऽद्रिवरप्रदारणं महान्तमुग्रं परिघं प्रगृह्य ।;ससार सूर्यात्मजमाशु भीतः स पुप्लुवे पश्चिमतो धनुःशतम् ॥ २८॥

| verse_line2 = ससार सूर्यात्मजमाशु भीतः स पुप्लुवे पश्चिमतो धनुःशतम् ॥ २८॥

}}

Line 5,914:

Line 6,566:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं भ्रामयत्याशु भुजेन वीरे भ्रान्ता दिशो द्यौश्च (सचन्द्रसूर्या) सचन्द्रसूर्याः ।

| verse_lines = तं भ्रामयत्याशु भुजेन वीरे भ्रान्ता दिशो द्यौश्च (सचन्द्रसूर्या) सचन्द्रसूर्याः ।;सुराश्च तस्योरुबलं वरं च शर्वोद्भवं वीक्ष्य विषेदुरीषत् ॥ २९॥

| verse_line2 = सुराश्च तस्योरुबलं वरं च शर्वोद्भवं वीक्ष्य विषेदुरीषत् ॥ २९॥

}}

Line 5,923:

Line 6,576:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्यसाध्यं तमथो निरीक्ष्य समुत्पपाताऽशु पुरोऽस्य मारुतिः ।

| verse_lines = अनन्यसाध्यं तमथो निरीक्ष्य समुत्पपाताऽशु पुरोऽस्य मारुतिः ।;प्रकाश्य बाह्वन्तरमाह चैनं किमेभिरत्र प्रहराऽयुधं ते ॥ ३०॥

| verse_line2 = प्रकाश्य बाह्वन्तरमाह चैनं किमेभिरत्र प्रहराऽयुधं ते ॥ ३०॥

}}

Line 5,932:

Line 6,586:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितस्तेन स राक्षसोत्तमो वरादमोघं प्रजहार वक्षसि ।

| verse_lines = इतीरितस्तेन स राक्षसोत्तमो वरादमोघं प्रजहार वक्षसि ।;विचूर्णितोऽसौ तदुरस्यभेद्ये यथैव वज्रो विपतौ वृथाऽभवत् ॥ ३१॥

| verse_line2 = विचूर्णितोऽसौ तदुरस्यभेद्ये यथैव वज्रो विपतौ वृथाऽभवत् ॥ ३१॥

}}

Line 5,941:

Line 6,596:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचूर्णिते निजायुधे निकुम्भ एत्य मारुतिम् ।

| verse_lines = विचूर्णिते निजायुधे निकुम्भ एत्य मारुतिम् ।;प्रगृह्य चात्मनोंऽसके निधाय जग्मिवान् द्रुतम् ॥ ३२॥

| verse_line2 = प्रगृह्य चात्मनोंऽसके निधाय जग्मिवान् द्रुतम् ॥ ३२॥

}}

Line 5,950:

Line 6,606:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रगृह्य कण्ठमस्य स प्रधानमारुतात्मजः ।

| verse_lines = प्रगृह्य कण्ठमस्य स प्रधानमारुतात्मजः ।;स्वमाशु मोचयंस्ततो न्यपातयद् धरातले ॥ ३३॥

| verse_line2 = स्वमाशु मोचयंस्ततो न्यपातयद् धरातले ॥ ३३॥

}}

Line 5,959:

Line 6,616:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चकार तं रणात्मके मखे रमेशदैवते ।

| verse_lines = चकार तं रणात्मके मखे रमेशदैवते ।;पशुं प्रभञ्जनात्मजो विनेदुरत्र देवताः ॥ ३४॥

| verse_line2 = पशुं प्रभञ्जनात्मजो विनेदुरत्र देवताः ॥ ३४॥

}}

Line 5,968:

Line 6,626:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च शकुनिर्देवतापनः ।

| verse_lines = सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च शकुनिर्देवतापनः ।;विद्युज्जिह्वः प्रमाथी च शुकसारणसंयुताः ॥ ३५॥

| verse_line2 = विद्युज्जिह्वः प्रमाथी च शुकसारणसंयुताः ॥ ३५॥

}}

Line 5,977:

Line 6,636:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रावणप्रेरिताः सर्वान् मथ्नन्तः कपिकुञ्जरान् ।

| verse_lines = रावणप्रेरिताः सर्वान् मथ्नन्तः कपिकुञ्जरान् ।;अवध्या ब्रह्मवरतो निहता रामसायकैः ॥ ३६॥

| verse_line2 = अवध्या ब्रह्मवरतो निहता रामसायकैः ॥ ३६॥

}}

Line 5,986:

Line 6,646:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च देवान्तकनरान्तकौ ।

| verse_lines = युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च देवान्तकनरान्तकौ ।;त्रिशिरा अतिकायश्च निर्ययू रावणाज्ञया ॥ ३७॥

| verse_line2 = त्रिशिरा अतिकायश्च निर्ययू रावणाज्ञया ॥ ३७॥

}}

Line 5,995:

Line 6,656:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नरान्तको रावणजो हयवर्योपरि स्थितः ।

| verse_lines = नरान्तको रावणजो हयवर्योपरि स्थितः ।;अभीः ससार समरे प्रासोद्यतकरो हरीन् ॥ ३८॥

| verse_line2 = अभीः ससार समरे प्रासोद्यतकरो हरीन् ॥ ३८॥

}}

Line 6,004:

Line 6,666:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं दहन्तमनीकानि युवराजोऽङ्गदो बली ।

| verse_lines = तं दहन्तमनीकानि युवराजोऽङ्गदो बली ।;उत्पपात निरीक्ष्याऽशु समदर्शयदप्युरः ॥ ३९॥

| verse_line2 = उत्पपात निरीक्ष्याऽशु समदर्शयदप्युरः ॥ ३९॥

}}

Line 6,013:

Line 6,676:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्योरसि प्रासवरं प्रजहार स राक्षसः ।

| verse_lines = तस्योरसि प्रासवरं प्रजहार स राक्षसः ।;द्विधा समभवत् तत्तु वालिपुत्रस्य तेजसा ॥ ४०॥

| verse_line2 = द्विधा समभवत् तत्तु वालिपुत्रस्य तेजसा ॥ ४०॥

}}

Line 6,022:

Line 6,686:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथास्य हयमाश्वेव निजघान मुखे कपिः ।

| verse_lines = अथास्य हयमाश्वेव निजघान मुखे कपिः ।;पेततुश्चाक्षिणी तस्य स पपात ममार च ॥ ४१॥

| verse_line2 = पेततुश्चाक्षिणी तस्य स पपात ममार च ॥ ४१॥

}}

Line 6,031:

Line 6,696:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स खड्गवरमादाय प्रससार रणे कपिम् ।

| verse_lines = स खड्गवरमादाय प्रससार रणे कपिम् ।;आच्छिद्य खड्गमस्यैव निहतो वालिसूनुना ॥ ४२॥

| verse_line2 = आच्छिद्य खड्गमस्यैव निहतो वालिसूनुना ॥ ४२॥

}}

Line 6,040:

Line 6,706:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गन्धर्वकन्यकासूते निहते रावणात्मजे ।

| verse_lines = गन्धर्वकन्यकासूते निहते रावणात्मजे ।;आजगामाग्रजस्तस्य सोदर्यो देवतान्तकः ॥ ४३॥

| verse_line2 = आजगामाग्रजस्तस्य सोदर्यो देवतान्तकः ॥ ४३॥

}}

Line 6,049:

Line 6,716:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्याऽपतत एवाऽशु शरवर्षप्रतापिताः ।

| verse_lines = तस्याऽपतत एवाऽशु शरवर्षप्रतापिताः ।;प्रदुद्रुवुर्भयात् सर्वे कपयो जाम्बवन्मुखाः ॥ ४४॥

| verse_line2 = प्रदुद्रुवुर्भयात् सर्वे कपयो जाम्बवन्मुखाः ॥ ४४॥

}}

Line 6,058:

Line 6,726:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स शरं तरसाऽऽदाय रविपुत्रायुधोपमम् ।

| verse_lines = स शरं तरसाऽऽदाय रविपुत्रायुधोपमम् ।;अङ्गदं प्रजहारोरस्यपतत् स मुमोह च ॥ ४५॥

| verse_line2 = अङ्गदं प्रजहारोरस्यपतत् स मुमोह च ॥ ४५॥

}}

Line 6,067:

Line 6,736:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ तिग्मांशुतनयः शैलं प्रचलपादपम् ।

| verse_lines = अथ तिग्मांशुतनयः शैलं प्रचलपादपम् ।;अभिदुद्राव सङ्गृह्य चिक्षेप च निशाचरे ॥ ४६॥

| verse_line2 = अभिदुद्राव सङ्गृह्य चिक्षेप च निशाचरे ॥ ४६॥

}}

Line 6,076:

Line 6,746:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमापतन्तमालक्ष्य दूराच्छरविदारितम् ।

| verse_lines = तमापतन्तमालक्ष्य दूराच्छरविदारितम् ।;सुरान्तकश्चकाराऽशु दधार च परं शरम् ॥ ४७॥

| verse_line2 = सुरान्तकश्चकाराऽशु दधार च परं शरम् ॥ ४७॥

}}

Line 6,085:

Line 6,756:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तमाकर्णमाकृष्य यमदण्डोपमं शरम् ।

| verse_lines = स तमाकर्णमाकृष्य यमदण्डोपमं शरम् ।;अविद्ध्यद्धृदये राज्ञः कपीनां स पपात ह ॥ ४८॥

| verse_line2 = अविद्ध्यद्धृदये राज्ञः कपीनां स पपात ह ॥ ४८॥

}}

Line 6,094:

Line 6,766:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलमप्रतिमं वीक्ष्य सुरशत्रोस्तु मारुतिः ।

| verse_lines = बलमप्रतिमं वीक्ष्य सुरशत्रोस्तु मारुतिः ।;आह्वयामास युद्धाय केशवः कैटभं यथा ॥ ४९॥

| verse_line2 = आह्वयामास युद्धाय केशवः कैटभं यथा ॥ ४९॥

}}

Line 6,103:

Line 6,776:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमापतन्तमालोक्य रथं सहयसारथिम् ।

| verse_lines = तमापतन्तमालोक्य रथं सहयसारथिम् ।;चूर्णयित्वा धनुश्चास्य समाच्छिद्य बभञ्ज ह ॥ ५०॥

| verse_line2 = चूर्णयित्वा धनुश्चास्य समाच्छिद्य बभञ्ज ह ॥ ५०॥

}}

Line 6,112:

Line 6,786:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ खड्गं समादाय पुर आपततो रिपोः ।

| verse_lines = अथ खड्गं समादाय पुर आपततो रिपोः ।;हरिः प्रगृह्य केशेषु पातयित्वैनमाहवे ।;शिरो ममर्द तरसा पवमानात्मजः पदा ॥ ५१॥

| verse_line2 = हरिः प्रगृह्य केशेषु पातयित्वैनमाहवे ।

}}

Line 6,121:

Line 6,796:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरदानादवध्यं तं निहत्य पवनात्मजः ।

| verse_lines = वरदानादवध्यं तं निहत्य पवनात्मजः ।;समीडितः सुरवरैः प्लवगैर्वीक्षितो मुदा ॥ ५२॥

| verse_line2 = समीडितः सुरवरैः प्लवगैर्वीक्षितो मुदा ॥ ५२॥

}}

Line 6,130:

Line 6,806:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्राविताखिलकपिं वरात् त्रिशिरसं विभोः ।

| verse_lines = विद्राविताखिलकपिं वरात् त्रिशिरसं विभोः ।;भङ्क्त्वा रथं धनुः खड्गमाच्छिद्याशिरसं व्यधात् ॥ ५३॥

| verse_line2 = भङ्क्त्वा रथं धनुः खड्गमाच्छिद्याशिरसं व्यधात् ॥ ५३॥

}}

Line 6,139:

Line 6,816:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च पार्वतीवरदर्पितौ ।

| verse_lines = युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च पार्वतीवरदर्पितौ ।;प्रमथ्नन्तौ कपीन् सर्वान् हतौ मारुतिमुष्टिना ॥ ५४॥

| verse_line2 = प्रमथ्नन्तौ कपीन् सर्वान् हतौ मारुतिमुष्टिना ॥ ५४॥

}}

Line 6,148:

Line 6,826:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽतिकायोऽतिरथो रथेन स्वयम्भुदत्तेन हरीन् (प्रमृद्गन्) प्रमृत्नन्।

| verse_lines = ततोऽतिकायोऽतिरथो रथेन स्वयम्भुदत्तेन हरीन् (प्रमृद्गन्) प्रमृत्नन्।;चचार कालानलसन्निकाशो गन्धर्विकायां जनितो दशास्यात् ॥ ५५॥

| verse_line2 = चचार कालानलसन्निकाशो गन्धर्विकायां जनितो दशास्यात् ॥ ५५॥

}}

Line 6,157:

Line 6,836:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बृहत्तनुः कुम्भवदेव कर्णावस्येत्यतो नाम च कुम्भकर्णः ।

| verse_lines = बृहत्तनुः कुम्भवदेव कर्णावस्येत्यतो नाम च कुम्भकर्णः ।;इत्यस्य सोऽर्कात्मजपूर्वकान् कपीन् जिगाय रामं सहसाऽभ्यधावत् ॥ ५६॥

| verse_line2 = इत्यस्य सोऽर्कात्मजपूर्वकान् कपीन् जिगाय रामं सहसाऽभ्यधावत् ॥ ५६॥

}}

Line 6,166:

Line 6,846:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमापतन्तं शरवर्षधारं महाघनाभं स्तनयित्नुघोषम् ।

| verse_lines = तमापतन्तं शरवर्षधारं महाघनाभं स्तनयित्नुघोषम् ।;निवारयामास यथा समीरः सौमित्रिरात्तेष्वसनः शरौघैः ॥ ५७॥

| verse_line2 = निवारयामास यथा समीरः सौमित्रिरात्तेष्वसनः शरौघैः ॥ ५७॥

}}

Line 6,175:

Line 6,856:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ववर्षतुस्तावतिमात्रवीर्यौ शरान् सुरेशाशनितुल्यवेगान् ।

| verse_lines = ववर्षतुस्तावतिमात्रवीर्यौ शरान् सुरेशाशनितुल्यवेगान् ।;तमोमयं चक्रतुरन्तरिक्षं स्वशिक्षया क्षिप्रतरास्त्रबाणैः ॥ ५८॥

| verse_line2 = तमोमयं चक्रतुरन्तरिक्षं स्वशिक्षया क्षिप्रतरास्त्रबाणैः ॥ ५८॥

}}

Line 6,184:

Line 6,866:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शरैः शरानस्य निवार्य वीरः सौमित्रिरस्त्राणि महास्त्रजालैः ।

| verse_lines = शरैः शरानस्य निवार्य वीरः सौमित्रिरस्त्राणि महास्त्रजालैः ।;चिच्छेद बाहू शिरसा सहैव चतुर्भुजोऽभूत् स पुनर्द्विशीर्षः ॥ ५९॥

| verse_line2 = चिच्छेद बाहू शिरसा सहैव चतुर्भुजोऽभूत् स पुनर्द्विशीर्षः ॥ ५९॥

}}

Line 6,193:

Line 6,876:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = छिन्नेषु तेषु द्विगुणास्यबाहुः पुनःपुनः सोऽथ बभूव वीरः ।

| verse_lines = छिन्नेषु तेषु द्विगुणास्यबाहुः पुनःपुनः सोऽथ बभूव वीरः ।;उवाच सौमित्रिमथान्तरात्मा समस्तलोकस्य मरुद् विषण्णम् ॥ ६०॥

| verse_line2 = उवाच सौमित्रिमथान्तरात्मा समस्तलोकस्य मरुद् विषण्णम् ॥ ६०॥

}}

Line 6,202:

Line 6,886:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मास्त्रतोऽन्येन न वध्य एष वराद् विधातुः सुमुखेत्यदृश्यः ।

| verse_lines = ब्रह्मास्त्रतोऽन्येन न वध्य एष वराद् विधातुः सुमुखेत्यदृश्यः ।;रक्षःसुतस्याश्रवणीयमित्थमुक्त्वा समीरोऽरुहदन्तरिक्षम् ॥ ६१॥

| verse_line2 = रक्षःसुतस्याश्रवणीयमित्थमुक्त्वा समीरोऽरुहदन्तरिक्षम् ॥ ६१॥

}}

Line 6,211:

Line 6,896:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथानुजो देवतमस्य सोऽस्त्रं ब्राह्मं तनूजे दशकन्धरस्य ।

| verse_lines = अथानुजो देवतमस्य सोऽस्त्रं ब्राह्मं तनूजे दशकन्धरस्य ।;मुमोच दग्धः सरथाश्वसूतस्तेनातिकायः प्रवरोऽस्त्रवित्सु ॥ ६२॥

| verse_line2 = मुमोच दग्धः सरथाश्वसूतस्तेनातिकायः प्रवरोऽस्त्रवित्सु ॥ ६२॥

}}

Line 6,220:

Line 6,906:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हतेषु पुत्रेषु स राक्षसेशः स्वयं प्रयाणं समरार्थमैच्छत् ।

| verse_lines = हतेषु पुत्रेषु स राक्षसेशः स्वयं प्रयाणं समरार्थमैच्छत् ।;सज्जीभवत्येव निशाचरेशे खरात्मजः प्राह धनुर्धरोत्तमः ॥ ६३॥

| verse_line2 = सज्जीभवत्येव निशाचरेशे खरात्मजः प्राह धनुर्धरोत्तमः ॥ ६३॥

}}

Line 6,229:

Line 6,916:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नियुङ्क्ष्व मां मे पितुरन्तकस्य वधाय राजन् सहलक्ष्मणं तम् ।

| verse_lines = नियुङ्क्ष्व मां मे पितुरन्तकस्य वधाय राजन् सहलक्ष्मणं तम् ।;कपिप्रवीरांश्च निहत्य सर्वान् प्रतोषये त्वामहमद्य सुष्ठु ॥ ६४॥

| verse_line2 = कपिप्रवीरांश्च निहत्य सर्वान् प्रतोषये त्वामहमद्य सुष्ठु ॥ ६४॥

}}

Line 6,238:

Line 6,926:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते तेन नियोजितः स जगाम वीरो मकराक्षनामा ।

| verse_lines = इतीरिते तेन नियोजितः स जगाम वीरो मकराक्षनामा ।;विधूय सर्वांश्च हरिप्रवीरान् सहाङ्गदान् सूर्यसुतेन साकम् ॥ ६५॥

| verse_line2 = विधूय सर्वांश्च हरिप्रवीरान् सहाङ्गदान् सूर्यसुतेन साकम् ॥ ६५॥

}}

Line 6,247:

Line 6,936:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अचिन्तयन् लक्ष्मणबाणसङ्घानवज्ञया राममथाऽह्वयद् रणे ।

| verse_lines = अचिन्तयन् लक्ष्मणबाणसङ्घानवज्ञया राममथाऽह्वयद् रणे ।;उवाच रामं रजनीचरोऽसौ हतो जनस्थानगतः पिता त्वया ॥ ६६॥

| verse_line2 = उवाच रामं रजनीचरोऽसौ हतो जनस्थानगतः पिता त्वया ॥ ६६॥

}}

Line 6,256:

Line 6,946:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = केनाप्युपायेन धनुर्धराणां वरः फलं तस्य ददामि तेऽद्य ।

| verse_lines = केनाप्युपायेन धनुर्धराणां वरः फलं तस्य ददामि तेऽद्य ।;इति ब्रुवाणः स सरोजयोनेर्वरादवध्योऽमुचदस्त्रसङ्घान् ॥ ६७॥

| verse_line2 = इति ब्रुवाणः स सरोजयोनेर्वरादवध्योऽमुचदस्त्रसङ्घान् ॥ ६७॥

}}

Line 6,265:

Line 6,956:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रहस्य रामोऽस्य निवार्य चास्त्रैरस्त्राण्यमेयोऽशनिसन्निभेन ।

| verse_lines = प्रहस्य रामोऽस्य निवार्य चास्त्रैरस्त्राण्यमेयोऽशनिसन्निभेन ।;शिरः शरेणोत्तमकुण्डलोज्ज्वलं खरात्मजस्याथ समुन्ममाथ ॥ ६८॥

| verse_line2 = शिरः शरेणोत्तमकुण्डलोज्ज्वलं खरात्मजस्याथ समुन्ममाथ ॥ ६८॥

}}

Line 6,274:

Line 6,966:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विदुद्रुवुस्तस्य तु येऽनुयायिनः कपिप्रवीरैर्निहतावशेषिताः ।

| verse_lines = विदुद्रुवुस्तस्य तु येऽनुयायिनः कपिप्रवीरैर्निहतावशेषिताः ।;यथैव धूम्राक्षमुखेषु पूर्वं हतेषु पृथ्वीरुहशैलधारिभिः ॥ ६९॥

| verse_line2 = यथैव धूम्राक्षमुखेषु पूर्वं हतेषु पृथ्वीरुहशैलधारिभिः ॥ ६९॥

}}

Line 6,283:

Line 6,976:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः स सज्जीकृतमात्तधन्वा रथं समास्थाय निशाचरेश्वरः ।

| verse_lines = ततः स सज्जीकृतमात्तधन्वा रथं समास्थाय निशाचरेश्वरः ।;वृतः सहस्रायुतकोट्यनीकपैर्निशाचरैराशु ययौ रणाय ॥ ७०॥

| verse_line2 = वृतः सहस्रायुतकोट्यनीकपैर्निशाचरैराशु ययौ रणाय ॥ ७०॥

}}

Line 6,292:

Line 6,986:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलैस्तु तस्याथ बलं कपीनां नैकप्रकारायुधपूगभग्नम् ।

| verse_lines = बलैस्तु तस्याथ बलं कपीनां नैकप्रकारायुधपूगभग्नम् ।;दिशः प्रदुद्राव हरीन्द्रमुख्याः समार्दयन्नाशु निशाचरांस्तदा ॥ ७१॥

| verse_line2 = दिशः प्रदुद्राव हरीन्द्रमुख्याः समार्दयन्नाशु निशाचरांस्तदा ॥ ७१॥

}}

Line 6,301:

Line 6,996:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गजो गवाक्षो गवयो वृषश्च सगन्धमादा धनदेन जाताः ।

| verse_lines = गजो गवाक्षो गवयो वृषश्च सगन्धमादा धनदेन जाताः ।;प्राणादयः पञ्च मरुत्प्रवीराः स कत्थनो वित्तपतिश्च जघ्नुः ॥ ७२॥

| verse_line2 = प्राणादयः पञ्च मरुत्प्रवीराः स कत्थनो वित्तपतिश्च जघ्नुः ॥ ७२॥

}}

Line 6,310:

Line 7,006:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शरैस्तु तान् षड्भिरमोघवेगैर्निपातयामास दशाननो द्राक् ।

| verse_lines = शरैस्तु तान् षड्भिरमोघवेगैर्निपातयामास दशाननो द्राक् ।;अथाश्विपुत्रौ (च) सहजाम्बवन्तौ प्रजह्रतुः शैलवरैस्त्रिभिस्तम् ॥ ७३॥

| verse_line2 = अथाश्विपुत्रौ (च) सहजाम्बवन्तौ प्रजह्रतुः शैलवरैस्त्रिभिस्तम् ॥ ७३॥

}}

Line 6,319:

Line 7,016:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गिरीन् विदार्याऽशु शरैरथान्याञ्छरान् दशास्योऽमुचदाशु तेषु ।

| verse_lines = गिरीन् विदार्याऽशु शरैरथान्याञ्छरान् दशास्योऽमुचदाशु तेषु ।;एकैकमेभिर्विनिपातितास्ते ससार तं शक्रसुतात्मजोऽथ ॥ ७४॥

| verse_line2 = एकैकमेभिर्विनिपातितास्ते ससार तं शक्रसुतात्मजोऽथ ॥ ७४॥

}}

Line 6,328:

Line 7,026:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिलां समादाय तमापतन्तं विभेद रक्षो हृदये शरेण ।

| verse_lines = शिलां समादाय तमापतन्तं विभेद रक्षो हृदये शरेण ।;दृढाहतः सोऽप्यगमद् धरातलं रवेः सुतोऽथैनमभिप्रजग्मिवान् ॥ ७५॥

| verse_line2 = दृढाहतः सोऽप्यगमद् धरातलं रवेः सुतोऽथैनमभिप्रजग्मिवान् ॥ ७५॥

}}

Line 6,337:

Line 7,036:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्धस्तगं भूरुहमाशु बाणैर्दशाननः खण्डश एव कृत्वा ।

| verse_lines = तद्धस्तगं भूरुहमाशु बाणैर्दशाननः खण्डश एव कृत्वा ।;ग्रीवाप्रदेशेऽस्य मुमोच बाणं भृशाहतः सोऽपि पपात भूमौ ॥ ७६॥

| verse_line2 = ग्रीवाप्रदेशेऽस्य मुमोच बाणं भृशाहतः सोऽपि पपात भूमौ ॥ ७६॥

}}

Line 6,346:

Line 7,046:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो हनूमानुरगेन्द्रभोगसमं स्वबाहुं भृशमुन्नमय्य ।

| verse_lines = अथो हनूमानुरगेन्द्रभोगसमं स्वबाहुं भृशमुन्नमय्य ।;तताड वक्षस्यधिपं तु रक्षसां मुखैः स रक्तं प्रवमन् पपात ॥ ७७॥

| verse_line2 = तताड वक्षस्यधिपं तु रक्षसां मुखैः स रक्तं प्रवमन् पपात ॥ ७७॥

}}

Line 6,355:

Line 7,056:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स लब्धसञ्ज्ञः प्रशशंस मारुतिं त्वया समो नास्ति पुमान् हि कश्चित् ।

| verse_lines = स लब्धसञ्ज्ञः प्रशशंस मारुतिं त्वया समो नास्ति पुमान् हि कश्चित् ।;कः प्रापयेदन्य इमां दशां मामितीरितो मारुतिराह तं पुनः ॥ ७८॥

| verse_line2 = कः प्रापयेदन्य इमां दशां मामितीरितो मारुतिराह तं पुनः ॥ ७८॥

}}

Line 6,364:

Line 7,066:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अत्यल्पमेतद् यदुपात्तजीवितः पुनस्त्वमित्युक्त उवाच रावणः ।

| verse_lines = अत्यल्पमेतद् यदुपात्तजीवितः पुनस्त्वमित्युक्त उवाच रावणः ।;गृहाण मत्तोऽपि समुद्यतं त्वं मुष्टिप्रहारं त्विति तं पुपोथ ॥ ७९॥

| verse_line2 = गृहाण मत्तोऽपि समुद्यतं त्वं मुष्टिप्रहारं त्विति तं पुपोथ ॥ ७९॥

}}

Line 6,373:

Line 7,076:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किञ्चित् प्रहारेण तु विह्वलाङ्गवत् स्थिते हि तस्मिन्निदमन्तरं मम ।

| verse_lines = किञ्चित् प्रहारेण तु विह्वलाङ्गवत् स्थिते हि तस्मिन्निदमन्तरं मम ।;इत्यग्निसूनुं प्रययौ स रावणो निवारितो मारुतिनाऽपि वाचा ॥ ८०॥

| verse_line2 = इत्यग्निसूनुं प्रययौ स रावणो निवारितो मारुतिनाऽपि वाचा ॥ ८०॥

}}

Line 6,382:

Line 7,086:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य नीलो धनुर्ध्वजाग्राश्वरथेषु तस्य ।

| verse_lines = तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य नीलो धनुर्ध्वजाग्राश्वरथेषु तस्य ।;चचार मूर्धस्वपि चञ्चलोऽलं जडीकृतस्तेन स रावणोऽपि ॥ ८१॥

| verse_line2 = चचार मूर्धस्वपि चञ्चलोऽलं जडीकृतस्तेन स रावणोऽपि ॥ ८१॥

}}

Line 6,391:

Line 7,096:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स क्षिप्रमादाय हुताशनास्त्रं मुमोच नीले रजनीचरेशः ।

| verse_lines = स क्षिप्रमादाय हुताशनास्त्रं मुमोच नीले रजनीचरेशः ।;स तेन भूमौ पतितो नचैनं ददाह वह्निः स्वतनुर्यतोऽसौ ॥ ८२॥

| verse_line2 = स तेन भूमौ पतितो नचैनं ददाह वह्निः स्वतनुर्यतोऽसौ ॥ ८२॥

}}

Line 6,400:

Line 7,106:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो ययौ राघवमेव रावणो निवारयामास तमाशु लक्ष्मणः ।

| verse_lines = ततो ययौ राघवमेव रावणो निवारयामास तमाशु लक्ष्मणः ।;ततक्षतुस्तावधिकौ धनुर्भृतां शरैः शरीरावरणावदारणैः ॥ ८३॥

| verse_line2 = ततक्षतुस्तावधिकौ धनुर्भृतां शरैः शरीरावरणावदारणैः ॥ ८३॥

}}

Line 6,409:

Line 7,116:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवारितस्तेन स रावणो (दशाननो) भृशं रुषाऽन्वितो बाणममोघमुग्रम् ।

| verse_lines = निवारितस्तेन स रावणो (दशाननो) भृशं रुषाऽन्वितो बाणममोघमुग्रम् ।;स्वयम्भुदत्तं प्रविकृष्य चाऽशु ललाटमध्ये प्रमुमोच तस्य ॥ ८४॥

| verse_line2 = स्वयम्भुदत्तं प्रविकृष्य चाऽशु ललाटमध्ये प्रमुमोच तस्य ॥ ८४॥

}}

Line 6,418:

Line 7,126:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भृशाहतस्तेन मुमोह लक्ष्मणो रथादवप्लुत्य दशाननोऽपि ।

| verse_lines = भृशाहतस्तेन मुमोह लक्ष्मणो रथादवप्लुत्य दशाननोऽपि ।;क्षणादभिद्रुत्य बलात् प्रगृह्य स्वबाहुभिर्नेतुमिमं समैच्छत् ॥ ८५॥

| verse_line2 = क्षणादभिद्रुत्य बलात् प्रगृह्य स्वबाहुभिर्नेतुमिमं समैच्छत् ॥ ८५॥

}}

Line 6,427:

Line 7,136:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्प्राप्य सञ्ज्ञां स सुविह्वलोऽपि सस्मार रूपं निजमेव लक्ष्मणः ।

| verse_lines = सम्प्राप्य सञ्ज्ञां स सुविह्वलोऽपि सस्मार रूपं निजमेव लक्ष्मणः ।;शेषं हरेरंशयुतं नचास्य स चालनायापि शशाक रावणः ॥ ८६॥

| verse_line2 = शेषं हरेरंशयुतं नचास्य स चालनायापि शशाक रावणः ॥ ८६॥

}}

Line 6,436:

Line 7,146:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलात् स्वदोर्भिः प्रतिगृह्य चाखिलैर्यदा स वीरं प्रचकर्ष रावणः ।

| verse_lines = बलात् स्वदोर्भिः प्रतिगृह्य चाखिलैर्यदा स वीरं प्रचकर्ष रावणः ।;चचाल पृथ्वी सहमेरुमन्दरा ससागरा नैव चचाल लक्ष्मणः ॥ ८७॥

| verse_line2 = चचाल पृथ्वी सहमेरुमन्दरा ससागरा नैव चचाल लक्ष्मणः ॥ ८७॥

}}

Line 6,445:

Line 7,156:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सहस्रमूर्ध्नोऽस्य बतैकमूर्ध्नि ससप्तपाता(ल)ळगिरीन्द्रसागरा ।

| verse_lines = सहस्रमूर्ध्नोऽस्य बतैकमूर्ध्नि ससप्तपाता(ल)ळगिरीन्द्रसागरा ।;धराऽखिलेयं ननु सर्षपायति प्रसह्य को नाम हरेत् तमेनम् ॥ ८८॥

| verse_line2 = धराऽखिलेयं ननु सर्षपायति प्रसह्य को नाम हरेत् तमेनम् ॥ ८८॥

}}

Line 6,454:

Line 7,166:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रकर्षति त्वेव निशाचरेश्वरे तथैव रामावरजं त्वरान्वितः ।

| verse_lines = प्रकर्षति त्वेव निशाचरेश्वरे तथैव रामावरजं त्वरान्वितः ।;समस्तजीवाधिपतेः परा तनुः समुत्पपातास्य पुरो हनूमान् ॥ ८९॥

| verse_line2 = समस्तजीवाधिपतेः परा तनुः समुत्पपातास्य पुरो हनूमान् ॥ ८९॥

}}

Line 6,463:

Line 7,176:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मुष्टिमावृत्य (आवर्त्य) च वज्रकल्पं जघान तेनैव च रावणं रुषा ।

| verse_lines = स मुष्टिमावृत्य (आवर्त्य) च वज्रकल्पं जघान तेनैव च रावणं रुषा ।;प्रसार्य बाहूनखिलैर्मुखैर्वमन् स रक्तमुष्णं व्यसुवत् पपात ॥ ९०॥

| verse_line2 = प्रसार्य बाहूनखिलैर्मुखैर्वमन् स रक्तमुष्णं व्यसुवत् पपात ॥ ९०॥

}}

Line 6,472:

Line 7,186:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निपात्य रक्षोधिपतिं स मारुतिः प्रगृह्य सौमित्रिमुरङ्गशायिनः ।

| verse_lines = निपात्य रक्षोधिपतिं स मारुतिः प्रगृह्य सौमित्रिमुरङ्गशायिनः ।;जगाम रामाख्यतनोः समीपं सौमित्रिमुद्धर्तुमलं ह्यसौ कपिः ॥ ९१॥

| verse_line2 = जगाम रामाख्यतनोः समीपं सौमित्रिमुद्धर्तुमलं ह्यसौ कपिः ॥ ९१॥

}}

Line 6,481:

Line 7,196:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स रामसंस्पर्शनिवारितक्लमः समुत्थितस्तेन समुद्धृते शरे ।

| verse_lines = स रामसंस्पर्शनिवारितक्लमः समुत्थितस्तेन समुद्धृते शरे ।;बभौ यथा राहुमुखात् प्रमुक्तः शशी सुपूर्णो (विचकत्स्वरश्मिभिः)विकचस्वरश्मिभिः ॥ ९२॥

| verse_line2 = बभौ यथा राहुमुखात् प्रमुक्तः शशी सुपूर्णो (विचकत्स्वरश्मिभिः)विकचस्वरश्मिभिः ॥ ९२॥

}}

Line 6,490:

Line 7,206:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स शेषभोगाभमथो जनार्दनः प्रगृह्य चापं सशरं पुनश्च ।

| verse_lines = स शेषभोगाभमथो जनार्दनः प्रगृह्य चापं सशरं पुनश्च ।;सुलब्धसञ्ज्ञं रजनीचरेशं जगाद सज्जीभव रावणेति ॥ ९३॥

| verse_line2 = सुलब्धसञ्ज्ञं रजनीचरेशं जगाद सज्जीभव रावणेति ॥ ९३॥

}}

Line 6,499:

Line 7,216:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रथं समारुह्य पुनः सकार्मुकः समार्गणो रावण आशु रामम् ।

| verse_lines = रथं समारुह्य पुनः सकार्मुकः समार्गणो रावण आशु रामम् ।;अभ्येत्य सर्वाश्च दिशश्चकार शरान्धकाराः परमास्त्रवेत्ता ॥ ९४॥

| verse_line2 = अभ्येत्य सर्वाश्च दिशश्चकार शरान्धकाराः परमास्त्रवेत्ता ॥ ९४॥

}}

Line 6,508:

Line 7,226:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रथस्थितेऽस्मिन् रजनीचरेशे न मे पतिर्भूमितळे(ले) स्थितः स्यात् ।

| verse_lines = रथस्थितेऽस्मिन् रजनीचरेशे न मे पतिर्भूमितळे(ले) स्थितः स्यात् ।;इति स्म पुत्रः पवनस्य रामं स्कन्धं समारोप्य ययौ च राक्षसम् ॥ ९५॥

| verse_line2 = इति स्म पुत्रः पवनस्य रामं स्कन्धं समारोप्य ययौ च राक्षसम् ॥ ९५॥

}}

Line 6,517:

Line 7,236:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रहस्य रामोऽस्य हयान् निहत्य सूतं च कृत्वा तिलशो ध्वजं रथम् ।

| verse_lines = प्रहस्य रामोऽस्य हयान् निहत्य सूतं च कृत्वा तिलशो ध्वजं रथम् ।;धनूंषि खड्गं सकलायुधानि छत्रं च सञ्छिद्य चकर्त मौलिम् ॥ ९६॥

| verse_line2 = धनूंषि खड्गं सकलायुधानि छत्रं च सञ्छिद्य चकर्त मौलिम् ॥ ९६॥

}}

Line 6,526:

Line 7,246:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्तव्यमूढं तमवेक्ष्य रामः पुनर्जगादाऽशु गृहं प्रयाहि ।

| verse_lines = कर्तव्यमूढं तमवेक्ष्य रामः पुनर्जगादाऽशु गृहं प्रयाहि ।;समस्तभोगाननुभूय शीघ्रं प्रतोष्य बन्धून् पुनरेहि मर्तुम् ॥ ९७॥

| verse_line2 = समस्तभोगाननुभूय शीघ्रं प्रतोष्य बन्धून् पुनरेहि मर्तुम् ॥ ९७॥

}}

Line 6,535:

Line 7,256:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितोऽवाग्वदनो ययौ गृहं विचार्य कार्यं सह मन्त्रिभिः स्वकैः ।

| verse_lines = इतीरितोऽवाग्वदनो ययौ गृहं विचार्य कार्यं सह मन्त्रिभिः स्वकैः ।;हतावशेषैरथ कुम्भकर्णप्रबोधनायाऽशु मतिं चकार ॥ ९८॥

| verse_line2 = हतावशेषैरथ कुम्भकर्णप्रबोधनायाऽशु मतिं चकार ॥ ९८॥

}}

Line 6,544:

Line 7,266:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सशैलशृङ्गासिपरश्वधायुधैर्निशाचराणामयुतैरनेकैः ।

| verse_lines = सशैलशृङ्गासिपरश्वधायुधैर्निशाचराणामयुतैरनेकैः ।;तच्छ्वासवेगाभिहतैः कथञ्चिद् गतैः समीपं कथमप्यबोधयत् ॥ ९९॥

| verse_line2 = तच्छ्वासवेगाभिहतैः कथञ्चिद् गतैः समीपं कथमप्यबोधयत् ॥ ९९॥

}}

Line 6,553:

Line 7,276:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शैलोपमानस्य च मांसराशीन् विधाय (भक्षान्) भक्ष्यानपि शोणितह्रदान् ।

| verse_lines = शैलोपमानस्य च मांसराशीन् विधाय (भक्षान्) भक्ष्यानपि शोणितह्रदान् ।;सुतृप्तमेनं परमादरेण समाह्वयामास सभातला(ळा)य ॥ १००॥

| verse_line2 = सुतृप्तमेनं परमादरेण समाह्वयामास सभातला(ळा)य ॥ १००॥

}}

Line 6,562:

Line 7,286:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाच चैनं रजनीचरेन्द्रः पराजितोऽस्म्यद्य हि जीवति त्वयि ।

| verse_lines = उवाच चैनं रजनीचरेन्द्रः पराजितोऽस्म्यद्य हि जीवति त्वयि ।;रणे नरेणैव च (हि) रामनाम्ना कुरुष्व मे प्रीतिममुं निहत्य ॥ १०१॥

| verse_line2 = रणे नरेणैव च (हि) रामनाम्ना कुरुष्व मे प्रीतिममुं निहत्य ॥ १०१॥

}}

Line 6,571:

Line 7,296:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः कारणमप्यशेषं श्रुत्वा जगर्हाग्रजमेव वीरः ।

| verse_lines = इतीरितः कारणमप्यशेषं श्रुत्वा जगर्हाग्रजमेव वीरः ।;अमोघवीर्येण हि राघवेण त्वया विरोधश्चरितो बताद्य ॥ १०२॥

| verse_line2 = अमोघवीर्येण हि राघवेण त्वया विरोधश्चरितो बताद्य ॥ १०२॥

}}

Line 6,580:

Line 7,306:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रशस्यते नो बलिभिर्विरोधः कथञ्चिदेषोऽतिबलो मतो मम ।

| verse_lines = प्रशस्यते नो बलिभिर्विरोधः कथञ्चिदेषोऽतिबलो मतो मम ।;इतीरितो रावण आह दुर्नयोऽप्यहं त्वयाऽव्यो हि किमन्यथा त्वया ॥ १०३॥

| verse_line2 = इतीरितो रावण आह दुर्नयोऽप्यहं त्वयाऽव्यो हि किमन्यथा त्वया ॥ १०३॥

}}

Line 6,589:

Line 7,316:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चरन्ति राजान उताक्रमं क्‍वचित् त्वयोपमान् बन्धुजनान् बलाधिकान् ।

| verse_lines = चरन्ति राजान उताक्रमं क्‍वचित् त्वयोपमान् बन्धुजनान् बलाधिकान् ।;समीक्ष्य हीत्थं गदितोऽग्रजेन स कुम्भकर्णः प्रययौ रणाय ॥ १०४॥

| verse_line2 = समीक्ष्य हीत्थं गदितोऽग्रजेन स कुम्भकर्णः प्रययौ रणाय ॥ १०४॥

}}

Line 6,598:

Line 7,326:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राकारमुल्लङ्घ्य(मालङ्घ्य) स पञ्चयोजनं यदा ययौ शूलवरायुधो रणम् ।

| verse_lines = प्राकारमुल्लङ्घ्य(मालङ्घ्य) स पञ्चयोजनं यदा ययौ शूलवरायुधो रणम् ।;कपिप्रवीरा अखिलाः प्रदुद्रुवुर्भयादतीत्यैव च सेतुमाशु ॥ १०५॥

| verse_line2 = कपिप्रवीरा अखिलाः प्रदुद्रुवुर्भयादतीत्यैव च सेतुमाशु ॥ १०५॥

}}

Line 6,607:

Line 7,336:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शतवलिपनसाख्यौ तत्र वस्वंशभूतौ पवनगणवरांशौ श्वेतसम्पातिनौ च ।

| verse_lines = शतवलिपनसाख्यौ तत्र वस्वंशभूतौ पवनगणवरांशौ श्वेतसम्पातिनौ च ।;निर्ऋतितनुमथोग्रं दुर्मुखं केसरीति प्रवरमथ मरुत्सु प्रास्यदेतान् मुखे सः ॥ १०६॥

| verse_line2 = निर्ऋतितनुमथोग्रं दुर्मुखं केसरीति प्रवरमथ मरुत्सु प्रास्यदेतान् मुखे सः ॥ १०६॥

}}

Line 6,616:

Line 7,346:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रजनिचरवरोऽसौ कुम्भकर्णः प्रतापी कुमुदमपि जयन्तं पाणिना सम्पिपेष ।

| verse_lines = रजनिचरवरोऽसौ कुम्भकर्णः प्रतापी कुमुदमपि जयन्तं पाणिना सम्पिपेष ।;नळ(ल)मथ च गजादीन् पञ्च नीलं सतारं गिरिवरतरुहस्तान् मुष्टिनाऽपातयच्च ॥ १०७॥

| verse_line2 = नळ(ल)मथ च गजादीन् पञ्च नीलं सतारं गिरिवरतरुहस्तान् मुष्टिनाऽपातयच्च ॥ १०७॥

}}

Line 6,625:

Line 7,356:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाङ्गदश्च जाम्बवानिनात्मजश्च वानरैः ।

| verse_lines = अथाङ्गदश्च जाम्बवानिनात्मजश्च वानरैः ।;निजघ्निरे निशाचरं सवृक्षशैलसानुभिः ॥ १०८॥

| verse_line2 = निजघ्निरे निशाचरं सवृक्षशैलसानुभिः ॥ १०८॥

}}

Line 6,634:

Line 7,366:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचूर्णिताश्च पर्वतास्तनौ निशाचरस्य ते ।

| verse_lines = विचूर्णिताश्च पर्वतास्तनौ निशाचरस्य ते ।;बभूव काचन व्यथा नचास्य बाहुषालि(ळि)नः ॥ १०९॥

| verse_line2 = बभूव काचन व्यथा नचास्य बाहुषालि(ळि)नः ॥ १०९॥

}}

Line 6,643:

Line 7,376:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथापरं महाचलं प्रगृह्य भास्करात्मजः ।

| verse_lines = अथापरं महाचलं प्रगृह्य भास्करात्मजः ।;मुमोच राक्षसेऽथ तं प्रगृह्य तं जघान सः ॥ ११०॥

| verse_line2 = मुमोच राक्षसेऽथ तं प्रगृह्य तं जघान सः ॥ ११०॥

}}

Line 6,652:

Line 7,386:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा पपात सूर्यजस्तताड चाङ्गदं रुषा ।

| verse_lines = तदा पपात सूर्यजस्तताड चाङ्गदं रुषा ।;स जाम्बवन्तमाशु तौ निपेततुस्तला(ळा)हतौ ॥ १११॥

| verse_line2 = स जाम्बवन्तमाशु तौ निपेततुस्तला(ळा)हतौ ॥ १११॥

}}

Line 6,661:

Line 7,396:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ प्रगृह्य भास्करिं ययौ स राक्षसो बली ।

| verse_lines = अथ प्रगृह्य भास्करिं ययौ स राक्षसो बली ।;जगाम चानु मारुतिः सुसूक्ष्ममक्षिकोपमः ॥ ११२॥

| verse_line2 = जगाम चानु मारुतिः सुसूक्ष्ममक्षिकोपमः ॥ ११२॥

}}

Line 6,670:

Line 7,406:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदैनमेष बाधते तदा विमोचयाम्यहम् ।

| verse_lines = यदैनमेष बाधते तदा विमोचयाम्यहम् ।;यदि स्म शक्यतेऽस्य तु स्वमोचनाय तद्वरम् ॥ ११३॥

| verse_line2 = यदि स्म शक्यतेऽस्य तु स्वमोचनाय तद्वरम् ॥ ११३॥

}}

Line 6,679:

Line 7,416:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति व्रजत्यनु स्म तं मरुत्सुते निशाचरः ।

| verse_lines = इति व्रजत्यनु स्म तं मरुत्सुते निशाचरः ।;पुरं विवेश चार्चितः स्वबन्धुभिः समस्तशः ॥ ११४॥

| verse_line2 = पुरं विवेश चार्चितः स्वबन्धुभिः समस्तशः ॥ ११४॥

}}

Line 6,688:

Line 7,426:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तुहिनसलिलमाल्यैः सर्वतोऽभिप्रवृष्टे रजनिचरवरेऽस्मिंस्तेन सिक्तः कपीशः ।

| verse_lines = तुहिनसलिलमाल्यैः सर्वतोऽभिप्रवृष्टे रजनिचरवरेऽस्मिंस्तेन सिक्तः कपीशः ।;विगतसकलयुद्धग्लानिरावञ्चयित्वा रजनिचरवरं तं तस्य नासां ददंश ॥ ११५॥

| verse_line2 = विगतसकलयुद्धग्लानिरावञ्चयित्वा रजनिचरवरं तं तस्य नासां ददंश ॥ ११५॥

}}

Line 6,697:

Line 7,436:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कराभ्यामस्य कर्णौ च नासिकां दशनैरपि ।

| verse_lines = कराभ्यामस्य कर्णौ च नासिकां दशनैरपि ।;सञ्छिद्य क्षिप्रमेवासावुत्पपात हरीश्वरः ॥ ११६॥

| verse_line2 = सञ्छिद्य क्षिप्रमेवासावुत्पपात हरीश्वरः ॥ ११६॥

}}

Line 6,706:

Line 7,446:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तळेन चैनं निजघान राक्षसः पिपेष भूमौ पतितं ततोऽपि ।

| verse_lines = तळेन चैनं निजघान राक्षसः पिपेष भूमौ पतितं ततोऽपि ।;समुद्गतोऽसौ विवरेऽङ्गुलीनां जघान शूलेन पुनः स राक्षसः ॥ ११७॥

| verse_line2 = समुद्गतोऽसौ विवरेऽङ्गुलीनां जघान शूलेन पुनः स राक्षसः ॥ ११७॥

}}

Line 6,715:

Line 7,456:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अमोघशूलं प्रपतन् (प्रपतत्)तमीक्ष्य(तदीक्ष्य) रवेः सुतस्योपरि मारुतात्मजः ।

| verse_lines = अमोघशूलं प्रपतन् (प्रपतत्)तमीक्ष्य(तदीक्ष्य) रवेः सुतस्योपरि मारुतात्मजः ।;प्रगृह्य जानौ प्रणिधाय शीघ्रं बभञ्ज तं प्रेक्ष्य ननाद चोच्चैः ॥ ११८॥

| verse_line2 = प्रगृह्य जानौ प्रणिधाय शीघ्रं बभञ्ज तं प्रेक्ष्य ननाद चोच्चैः ॥ ११८॥

}}

Line 6,724:

Line 7,466:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथैनमावृत्य जघान मुष्टिना स राक्षसो वायुसुतं स्तनान्तरे ।

| verse_lines = अथैनमावृत्य जघान मुष्टिना स राक्षसो वायुसुतं स्तनान्तरे ।;जगर्ज तेनाभिहतो हनूमानचिन्तयंस्तत् प्रजहार चैनम् ॥ ११९॥

| verse_line2 = जगर्ज तेनाभिहतो हनूमानचिन्तयंस्तत् प्रजहार चैनम् ॥ ११९॥

}}

Line 6,733:

Line 7,476:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तले(ळे)न वक्षस्यभिताडितो रुषा हनूमता मोहमवाप राक्षसः ।

| verse_lines = तले(ळे)न वक्षस्यभिताडितो रुषा हनूमता मोहमवाप राक्षसः ।;पुनश्च सञ्ज्ञां समवाप्य शीघ्रं ययौ स यत्रैव रघुप्रवीरः ॥ १२०॥

| verse_line2 = पुनश्च सञ्ज्ञां समवाप्य शीघ्रं ययौ स यत्रैव रघुप्रवीरः ॥ १२०॥

}}

Line 6,742:

Line 7,486:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचिन्तयामास ततो हनूमान् मयैव हन्तुं समरे हि शक्यः ।

| verse_lines = विचिन्तयामास ततो हनूमान् मयैव हन्तुं समरे हि शक्यः ।;असौ तथाऽप्येनमहं न हन्मि यशो हि रामस्य दृढं प्रकाशयन् ॥ १२१॥

| verse_line2 = असौ तथाऽप्येनमहं न हन्मि यशो हि रामस्य दृढं प्रकाशयन् ॥ १२१॥

}}

Line 6,751:

Line 7,496:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्यवध्यं तमिमं निहत्य स्वयं स रामो यश आहरेत ।

| verse_lines = अनन्यवध्यं तमिमं निहत्य स्वयं स रामो यश आहरेत ।;दत्तो वरो द्वारपयोः स्वयं च जनार्दनेनैव पुरातनश्च ॥ १२२॥

| verse_line2 = दत्तो वरो द्वारपयोः स्वयं च जनार्दनेनैव पुरातनश्च ॥ १२२॥

}}

Line 6,760:

Line 7,506:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मयैव वध्यौ भवतं त्रिजन्मसु प्रवृद्धवीर्याविति केशवेन ।

| verse_lines = मयैव वध्यौ भवतं त्रिजन्मसु प्रवृद्धवीर्याविति केशवेन ।;उक्तं ममैवैष यदप्यनुग्रहं वधेऽस्य कुर्यान्नतु मे स धर्मः ॥ १२३॥

| verse_line2 = उक्तं ममैवैष यदप्यनुग्रहं वधेऽस्य कुर्यान्नतु मे स धर्मः ॥ १२३॥

}}

Line 6,769:

Line 7,516:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति स्म सञ्चिन्त्य कपीशयुक्तो जगाम यत्रैव कपिप्रवीराः ।

| verse_lines = इति स्म सञ्चिन्त्य कपीशयुक्तो जगाम यत्रैव कपिप्रवीराः ।;स कुम्भकर्णोऽखिलवानरांस्तु प्रभक्षयन् राममुपाजगाम ॥ १२४॥

| verse_line2 = स कुम्भकर्णोऽखिलवानरांस्तु प्रभक्षयन् राममुपाजगाम ॥ १२४॥

}}

Line 6,778:

Line 7,526:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते भक्षितास्तेन कपिप्रवीराः सर्वे विनिर्जग्मुरमुष्य देहात् ।

| verse_lines = ते भक्षितास्तेन कपिप्रवीराः सर्वे विनिर्जग्मुरमुष्य देहात् ।;स्रोतोभिरेवाथ च रोमकूपैः केचित् तमेवाऽरुरुहुर्यथा गिरिम् ॥ १२५॥

| verse_line2 = स्रोतोभिरेवाथ च रोमकूपैः केचित् तमेवाऽरुरुहुर्यथा गिरिम् ॥ १२५॥

}}

Line 6,787:

Line 7,536:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तान् विधूयाऽशु यथा महागजो जगाम रामं समरार्थमेकः ।

| verse_lines = स तान् विधूयाऽशु यथा महागजो जगाम रामं समरार्थमेकः ।;प्रभक्षयन् स्वानपरांश्च सर्वशो मत्तः समाघ्राय च शोणितं पिबन् ॥ १२६॥

| verse_line2 = प्रभक्षयन् स्वानपरांश्च सर्वशो मत्तः समाघ्राय च शोणितं पिबन् ॥ १२६॥

}}

Line 6,796:

Line 7,546:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न्यवारयत् तं शरवर्षधारया स लक्ष्मणो नैनमचिन्तयत् सः ।

| verse_lines = न्यवारयत् तं शरवर्षधारया स लक्ष्मणो नैनमचिन्तयत् सः ।;जगाम रामं गिरिशृङ्गधारी समाह्वयत् तं समराय चाऽशु ॥ १२७॥

| verse_line2 = जगाम रामं गिरिशृङ्गधारी समाह्वयत् तं समराय चाऽशु ॥ १२७॥

}}

Line 6,805:

Line 7,556:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो समादाय धनुः सुघोरं शरान्सुरेशाशनितुल्यवेगान् ।

| verse_lines = अथो समादाय धनुः सुघोरं शरान्सुरेशाशनितुल्यवेगान् ।;प्रवेशयामास निशाचरे प्रभुः स राघवः पूर्वहतेषु यद्वत् ॥ १२८॥

| verse_line2 = प्रवेशयामास निशाचरे प्रभुः स राघवः पूर्वहतेषु यद्वत् ॥ १२८॥

}}

Line 6,814:

Line 7,566:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यावद्बलेन न्यहनत् खरादिकान् न तावतैव न्यपतत् स राक्षसः ।

| verse_lines = यावद्बलेन न्यहनत् खरादिकान् न तावतैव न्यपतत् स राक्षसः ।;अथ प्रहस्याऽत्मबलैकदेशं प्रदर्शयन् बाणवरान् मुमोच ॥ १२९॥

| verse_line2 = अथ प्रहस्याऽत्मबलैकदेशं प्रदर्शयन् बाणवरान् मुमोच ॥ १२९॥

}}

Line 6,823:

Line 7,576:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वाभ्यां स बाहू निचकर्त तस्य पदद्वयं चैव तथा शराभ्याम् ।

| verse_lines = द्वाभ्यां स बाहू निचकर्त तस्य पदद्वयं चैव तथा शराभ्याम् ।;अथापरेणास्य शिरो निकृत्य सम्प्राक्षिपत् सागरतोय आशु ॥ १३०॥

| verse_line2 = अथापरेणास्य शिरो निकृत्य सम्प्राक्षिपत् सागरतोय आशु ॥ १३०॥

}}

Line 6,832:

Line 7,586:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवर्धताब्धिः पतितेऽस्य काये महाचलाभे क्षणदाचरस्य ।

| verse_lines = अवर्धताब्धिः पतितेऽस्य काये महाचलाभे क्षणदाचरस्य ।;सुराश्च सर्वे ववृषुः प्रसूनैर्मुदा स्तुवन्तो रघुवर्यमूर्ध्नि ॥ १३१॥

| verse_line2 = सुराश्च सर्वे ववृषुः प्रसूनैर्मुदा स्तुवन्तो रघुवर्यमूर्ध्नि ॥ १३१॥

}}

Line 6,841:

Line 7,596:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = योजनानां त्रिलक्षं हि कुम्भकर्णोऽभ्यवर्धत ।

| verse_lines = योजनानां त्रिलक्षं हि कुम्भकर्णोऽभ्यवर्धत ।;पूर्वं पश्चात् सञ्चुकोच लङ्कायामुषितुं स्वयम् ॥ १३२॥

| verse_line2 = पूर्वं पश्चात् सञ्चुकोच लङ्कायामुषितुं स्वयम् ॥ १३२॥

}}

Line 6,850:

Line 7,606:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तु स्वभावमापन्नो म्रियमाणोऽभ्यवर्धत ।

| verse_lines = स तु स्वभावमापन्नो म्रियमाणोऽभ्यवर्धत ।;तेनास्मिन् पतिते त्वब्धिरवर्धदधिकं तदा ॥ १३३॥

| verse_line2 = तेनास्मिन् पतिते त्वब्धिरवर्धदधिकं तदा ॥ १३३॥

}}

Line 6,859:

Line 7,616:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथापरे ये रजनीचरास्तदा कपिप्रवीरैर्निहताश्च सर्वशः ।

| verse_lines = अथापरे ये रजनीचरास्तदा कपिप्रवीरैर्निहताश्च सर्वशः ।;हतावशिष्टास्त्वरिताः प्रदुद्रुवुर्भ्रातुर्वधं चोचुरुपेत्य रावणम् ॥ १३४॥

| verse_line2 = हतावशिष्टास्त्वरिताः प्रदुद्रुवुर्भ्रातुर्वधं चोचुरुपेत्य रावणम् ॥ १३४॥

}}

Line 6,868:

Line 7,626:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स दुःखतप्तो निपपात मूर्छितो निराशकश्चाभवदात्मजीविते ।

| verse_lines = स दुःखतप्तो निपपात मूर्छितो निराशकश्चाभवदात्मजीविते ।;तमाह पुत्रस्त्रिदशेशशत्रुर्नियुङ्क्ष्व मां शत्रुवधाय माचिरम् ॥ १३५॥

| verse_line2 = तमाह पुत्रस्त्रिदशेशशत्रुर्नियुङ्क्ष्व मां शत्रुवधाय माचिरम् ॥ १३५॥

}}

Line 6,877:

Line 7,636:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मया गृहीतस्त्रिदशेश्वरः पुरा विषीदसे किं नरराजपुत्रतः ।

| verse_lines = मया गृहीतस्त्रिदशेश्वरः पुरा विषीदसे किं नरराजपुत्रतः ।;स एवमुक्त्वा प्रजुहाव पावकं शिवं समभ्यर्च्य समारुहद्रथम् ॥ १३६॥

| verse_line2 = स एवमुक्त्वा प्रजुहाव पावकं शिवं समभ्यर्च्य समारुहद्रथम् ॥ १३६॥

}}

Line 6,886:

Line 7,646:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स आत्तधन्वा सशरो रथेन वियत्समारुह्य ययावदर्शनम् ।

| verse_lines = स आत्तधन्वा सशरो रथेन वियत्समारुह्य ययावदर्शनम् ।;स नागपाशैर्वरतः शिवस्य बबन्ध सर्वान् कपिवीरसङ्घान् ॥ १३७॥

| verse_line2 = स नागपाशैर्वरतः शिवस्य बबन्ध सर्वान् कपिवीरसङ्घान् ॥ १३७॥

}}

Line 6,895:

Line 7,656:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुराऽवताराय यदा स विष्णुर्दिदेश सर्वांस्त्रिदशांस्तदैव ।

| verse_lines = पुराऽवताराय यदा स विष्णुर्दिदेश सर्वांस्त्रिदशांस्तदैव ।;ममापि सेवा भवता(भवते) प्रयोज्येत्येवं गरुत्मानवदद् वृषाकपिम् ॥ १३८॥

| verse_line2 = ममापि सेवा भवता(भवते) प्रयोज्येत्येवं गरुत्मानवदद् वृषाकपिम् ॥ १३८॥

}}

Line 6,904:

Line 7,666:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाह विष्णुर्न भुवि प्रजातिमुपैहि सेवां तव चान्यथाऽहम् ।

| verse_lines = तमाह विष्णुर्न भुवि प्रजातिमुपैहि सेवां तव चान्यथाऽहम् ।;आदास्य एवात्र यथा यशः स्याद् धर्मश्च कर्तव्यकृदेव च स्याः ॥ १३९॥

| verse_line2 = आदास्य एवात्र यथा यशः स्याद् धर्मश्च कर्तव्यकृदेव च स्याः ॥ १३९॥

}}

Line 6,913:

Line 7,676:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरेण शर्वस्य हि रावणात्मजो यदा निबध्नाति कपीन् सलक्ष्मणान् ।

| verse_lines = वरेण शर्वस्य हि रावणात्मजो यदा निबध्नाति कपीन् सलक्ष्मणान् ।;उरङ्गपाशेन तदा त्वमेव समेत्य सर्वानपि मोचयस्व ॥ १४०॥

| verse_line2 = उरङ्गपाशेन तदा त्वमेव समेत्य सर्वानपि मोचयस्व ॥ १४०॥

}}

Line 6,922:

Line 7,686:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अहं समर्थोऽपि स लक्ष्मणश्च तथा हनूमान् न विमोचयामः ।

| verse_lines = अहं समर्थोऽपि स लक्ष्मणश्च तथा हनूमान् न विमोचयामः ।;तव प्रियार्थं गरुडैष एव कृतस्तवाऽदेश इमं कुरुष्व ॥ १४१॥

| verse_line2 = तव प्रियार्थं गरुडैष एव कृतस्तवाऽदेश इमं कुरुष्व ॥ १४१॥

}}

Line 6,931:

Line 7,696:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदेतदुक्तं हि पुराऽऽत्मना यत् ततो हि रामो न मुमोच कञ्चन ।

| verse_lines = तदेतदुक्तं हि पुराऽऽत्मना यत् ततो हि रामो न मुमोच कञ्चन ।;(स) न लक्ष्मणो नैव च मारुतात्मजः स चैव जानाति हि देवगुह्यम् ॥ १४२॥

| verse_line2 = (स) न लक्ष्मणो नैव च मारुतात्मजः स चैव जानाति हि देवगुह्यम् ॥ १४२॥

}}

Line 6,940:

Line 7,706:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो निबद्ध्याऽशु हरीन् सलक्ष्मणान् जगाम रक्षः स्वपितुः सकाशम् ।

| verse_lines = अथो निबद्ध्याऽशु हरीन् सलक्ष्मणान् जगाम रक्षः स्वपितुः सकाशम् ।;ननन्द चासौ पिशिताशनेश्वरः शशंस पुत्रं च कृतात्मकार्यम् ॥ १४३॥

| verse_line2 = ननन्द चासौ पिशिताशनेश्वरः शशंस पुत्रं च कृतात्मकार्यम् ॥ १४३॥

}}

Line 6,949:

Line 7,716:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पक्षिराजोऽथ हरेर्निदेशं स्मरंस्त्वरावानिह चाऽजगाम ।

| verse_lines = स पक्षिराजोऽथ हरेर्निदेशं स्मरंस्त्वरावानिह चाऽजगाम ।;तत्पक्षवातस्पर्शेन केवलं विनष्ट एषां स उरङ्गबन्धः ॥ १४४॥

| verse_line2 = तत्पक्षवातस्पर्शेन केवलं विनष्ट एषां स उरङ्गबन्धः ॥ १४४॥

}}

Line 6,958:

Line 7,726:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स राममानम्य परात्मदैवतं ययौ सुमाल्याभरणानुलेपनः ।

| verse_lines = स राममानम्य परात्मदैवतं ययौ सुमाल्याभरणानुलेपनः ।;कपिप्रवीराश्च तरूञ्छिलाश्च प्रगृह्य नेदुर्बलिनः प्रहृष्टाः ॥ १४५॥

| verse_line2 = कपिप्रवीराश्च तरूञ्छिलाश्च प्रगृह्य नेदुर्बलिनः प्रहृष्टाः ॥ १४५॥

}}

Line 6,967:

Line 7,736:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा निनादं प्लवगेश्वराणां पुनः सपुत्रोऽत्रसदत्र रावणः ।

| verse_lines = श्रुत्वा निनादं प्लवगेश्वराणां पुनः सपुत्रोऽत्रसदत्र रावणः ।;बन्धादमुष्मात् प्रतिनिस्सृतास्ते किमत्र कार्यं त्विति चिन्तयानः ॥ १४६॥

| verse_line2 = बन्धादमुष्मात् प्रतिनिस्सृतास्ते किमत्र कार्यं त्विति चिन्तयानः ॥ १४६॥

}}

Line 6,976:

Line 7,746:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च हुत्वा स हुताशमेव रथं समारुह्य ययावदर्शनम् ।

| verse_lines = पुनश्च हुत्वा स हुताशमेव रथं समारुह्य ययावदर्शनम् ।;ववर्ष चास्त्राणि महान्त्यजस्रं वरादुमेशस्य तथाऽब्जजस्य ॥ १४७॥

| verse_line2 = ववर्ष चास्त्राणि महान्त्यजस्रं वरादुमेशस्य तथाऽब्जजस्य ॥ १४७॥

}}

Line 6,985:

Line 7,756:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च तस्यास्त्रनिपीडितास्ते निपेतुरुर्व्यां कपयः सलक्ष्मणाः ।

| verse_lines = पुनश्च तस्यास्त्रनिपीडितास्ते निपेतुरुर्व्यां कपयः सलक्ष्मणाः ।;स्पृशन्ति नास्त्राणि दुरन्तशक्तिं तनुं समीरस्य हि कानिचित् क्‍वचित् ॥ १४८॥

| verse_line2 = स्पृशन्ति नास्त्राणि दुरन्तशक्तिं तनुं समीरस्य हि कानिचित् क्‍वचित् ॥ १४८॥

}}

Line 6,994:

Line 7,766:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विज्ञातुकामः पुरि सम्प्रवृत्तिं विभीषणः पूर्वगतस्तदाऽऽगात् ।

| verse_lines = विज्ञातुकामः पुरि सम्प्रवृत्तिं विभीषणः पूर्वगतस्तदाऽऽगात् ।;ददर्श सर्वान् पतितान् स वानरान् मरुत्सुतं त्वेकमनाकुलं च ॥ १४९॥

| verse_line2 = ददर्श सर्वान् पतितान् स वानरान् मरुत्सुतं त्वेकमनाकुलं च ॥ १४९॥

}}

Line 7,003:

Line 7,776:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तं समादाय ययौ विधातृजं विमूर्च्छितं चोदकसेकतस्तम् ।

| verse_lines = स तं समादाय ययौ विधातृजं विमूर्च्छितं चोदकसेकतस्तम् ।;आश्वास्य किं जीवसि हीत्युवाच तथेति स प्राह च मन्दवाक्यः ॥ १५०॥

| verse_line2 = आश्वास्य किं जीवसि हीत्युवाच तथेति स प्राह च मन्दवाक्यः ॥ १५०॥

}}

Line 7,012:

Line 7,786:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऊचे पुनर्जीवति किं हनूमान् जीवाम सर्वेऽपि हि जीवमाने ।

| verse_lines = ऊचे पुनर्जीवति किं हनूमान् जीवाम सर्वेऽपि हि जीवमाने ।;तस्मिन् हते निहताश्चैव सर्व इतीरितेऽस्मीत्यवदत् स मारुतिः ॥ १५१॥

| verse_line2 = तस्मिन् हते निहताश्चैव सर्व इतीरितेऽस्मीत्यवदत् स मारुतिः ॥ १५१॥

}}

Line 7,021:

Line 7,796:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो जाम्बवानाह हनूमन्तमनन्तरम् ।

| verse_lines = इत्युक्तो जाम्बवानाह हनूमन्तमनन्तरम् ।;योऽसौ मेरोः समीपस्थो गन्धमादनसञ्ज्ञितः(संज्ञकः) ।;गिरिस्तस्मात् समाहार्यं त्वयौषधि(ध)चतुष्टयम् ॥ १५२॥

| verse_line2 = योऽसौ मेरोः समीपस्थो गन्धमादनसञ्ज्ञितः(संज्ञकः) ।

}}

Line 7,030:

Line 7,806:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मृतसञ्जीवनी मुख्या सन्धानकरणी परा ।

| verse_lines = मृतसञ्जीवनी मुख्या सन्धानकरणी परा ।;सवर्णकरणी चैव विशल्यकरणीति च ॥ १५३॥

| verse_line2 = सवर्णकरणी चैव विशल्यकरणीति च ॥ १५३॥

}}

Line 7,039:

Line 7,816:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तः स क्षणेनैव प्रापतद् गन्धमादनम् ।

| verse_lines = इत्युक्तः स क्षणेनैव प्रापतद् गन्धमादनम् ।;अवाप चाम्बरचरो राममुक्तः शरो यथा ॥ १५४॥

| verse_line2 = अवाप चाम्बरचरो राममुक्तः शरो यथा ॥ १५४॥

}}

Line 7,048:

Line 7,826:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्तर्हिताश्चौषधीस्तु तदा विज्ञाय मारुतिः ।

| verse_lines = अन्तर्हिताश्चौषधीस्तु तदा विज्ञाय मारुतिः ।;उद्बबर्ह गिरिं क्रोधाच्छतयोजनमण्डलम् ॥ १५५॥

| verse_line2 = उद्बबर्ह गिरिं क्रोधाच्छतयोजनमण्डलम् ॥ १५५॥

}}

Line 7,057:

Line 7,836:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तं समुत्पाट्य गिरिं करेण प्रतोल(ळ)यित्वा बलदेवसूनुः ।

| verse_lines = स तं समुत्पाट्य गिरिं करेण प्रतोल(ळ)यित्वा बलदेवसूनुः ।;समुत्पपाताम्बरमुग्रवेगो यथा हरिश्चक्रधरस्त्रिविक्रमे ॥ १५६॥

| verse_line2 = समुत्पपाताम्बरमुग्रवेगो यथा हरिश्चक्रधरस्त्रिविक्रमे ॥ १५६॥

}}

Line 7,066:

Line 7,846:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवाप चाक्ष्णोः स निमेषमात्रतो निपातिता यत्र कपिप्रवीराः ।

| verse_lines = अवाप चाक्ष्णोः स निमेषमात्रतो निपातिता यत्र कपिप्रवीराः ।;तच्छैलवातस्पर्शात् समुत्थिताः समस्तशो वानरयूथपाः क्षणात् ॥ १५७॥

| verse_line2 = तच्छैलवातस्पर्शात् समुत्थिताः समस्तशो वानरयूथपाः क्षणात् ॥ १५७॥

}}

Line 7,075:

Line 7,856:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपूजयन् मारुतिमुग्रपौरुषं रघूत्तमोऽस्यानुजनिस्तथाऽपरे ।

| verse_lines = अपूजयन् मारुतिमुग्रपौरुषं रघूत्तमोऽस्यानुजनिस्तथाऽपरे ।;पपात मूर्ध्न्यस्य च पुष्पसन्ततिः प्रमोदितैर्देववरैर्विसर्जिता ॥ १५८॥

| verse_line2 = पपात मूर्ध्न्यस्य च पुष्पसन्ततिः प्रमोदितैर्देववरैर्विसर्जिता ॥ १५८॥

}}

Line 7,084:

Line 7,866:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स देवगन्धर्वमहर्षिसत्तमैरभिष्टुतो रामकरोप(करेण)गूहितः ।

| verse_lines = स देवगन्धर्वमहर्षिसत्तमैरभिष्टुतो रामकरोप(करेण)गूहितः ।;पुनर्गिरिं तं शतयोजनोच्छ्रितं न्यपातयत् संस्थित एव तत्र (च) ॥ १५९॥

| verse_line2 = पुनर्गिरिं तं शतयोजनोच्छ्रितं न्यपातयत् संस्थित एव तत्र (च) ॥ १५९॥

}}

Line 7,093:

Line 7,876:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पूर्ववन्मारुतिवेगचोदितो निरन्तरं श्लिष्टतरोऽत्र चाभवत् ।

| verse_lines = स पूर्ववन्मारुतिवेगचोदितो निरन्तरं श्लिष्टतरोऽत्र चाभवत् ।;पुनश्च सर्वे तरुशैलहस्ता रणाय चोत्तस्थुरलं नदन्तः ॥ १६०॥

| verse_line2 = पुनश्च सर्वे तरुशैलहस्ता रणाय चोत्तस्थुरलं नदन्तः ॥ १६०॥

}}

Line 7,102:

Line 7,886:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च तान् प्रेक्ष्य समुत्थितान् कपीन् भयं महच्छक्रजितं विवेश ।

| verse_lines = पुनश्च तान् प्रेक्ष्य समुत्थितान् कपीन् भयं महच्छक्रजितं विवेश ।;स पूर्ववद्धव्यवहे समर्च्य शिवं तथाऽदर्शनमेव जग्मिवान् ॥ १६१॥

| verse_line2 = स पूर्ववद्धव्यवहे समर्च्य शिवं तथाऽदर्शनमेव जग्मिवान् ॥ १६१॥

}}

Line 7,111:

Line 7,896:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वराश्रयेणाजगिरीशयोस्तथा पुनर्महास्त्रैः स बबन्ध तान् कपीन् ।

| verse_lines = वराश्रयेणाजगिरीशयोस्तथा पुनर्महास्त्रैः स बबन्ध तान् कपीन् ।;अथाऽह रामस्य मनोऽनुसारतः पुराऽस्त्रमेवानुसरन् स लक्ष्मणः ॥ १६२॥

| verse_line2 = अथाऽह रामस्य मनोऽनुसारतः पुराऽस्त्रमेवानुसरन् स लक्ष्मणः ॥ १६२॥

}}

Line 7,120:

Line 7,906:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पितामहास्त्रेण निहन्मि दुर्मतिं तवाऽज्ञया शक्रजितं सबान्धवम् ।

| verse_lines = पितामहास्त्रेण निहन्मि दुर्मतिं तवाऽज्ञया शक्रजितं सबान्धवम् ।;इतीरिते तेन स चाऽह राघवो भयाददृश्ये न विमोक्तुमर्हसि ॥ १६३॥

| verse_line2 = इतीरिते तेन स चाऽह राघवो भयाददृश्ये न विमोक्तुमर्हसि ॥ १६३॥

}}

Line 7,129:

Line 7,916:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न सोढुमीशोऽसि यदि त्वमेतदस्त्रं तदाऽहं शरमात्रकेण ।

| verse_lines = न सोढुमीशोऽसि यदि त्वमेतदस्त्रं तदाऽहं शरमात्रकेण ।;अदृश्यमप्याशु निहन्मि सन्तं रसातले(ळे)ऽथापि हि सत्यलोके ॥ १६४॥

| verse_line2 = अदृश्यमप्याशु निहन्मि सन्तं रसातले(ळे)ऽथापि हि सत्यलोके ॥ १६४॥

}}

Line 7,138:

Line 7,926:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति स्म वीन्द्रस्य हनूमतश्च बलप्रकाशाय पुरा प्रभुः स्वयम् ।

| verse_lines = इति स्म वीन्द्रस्य हनूमतश्च बलप्रकाशाय पुरा प्रभुः स्वयम् ।;सम्मानयित्वाऽस्त्रममुष्य रामो दुरन्तशक्तिः शरमाददेऽथ ॥ १६५॥

| verse_line2 = सम्मानयित्वाऽस्त्रममुष्य रामो दुरन्तशक्तिः शरमाददेऽथ ॥ १६५॥

}}

Line 7,147:

Line 7,936:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनेन दृष्टोऽहमिति स्म दुष्टो विज्ञाय बाह्वोर्बलमस्य चोग्रम् ।

| verse_lines = अनेन दृष्टोऽहमिति स्म दुष्टो विज्ञाय बाह्वोर्बलमस्य चोग्रम् ।;विनिश्चयं देवतमस्य पश्यन् प्रदुद्रुवे प्राणपरीप्सुराशु ॥ १६६॥

| verse_line2 = विनिश्चयं देवतमस्य पश्यन् प्रदुद्रुवे प्राणपरीप्सुराशु ॥ १६६॥

}}

Line 7,156:

Line 7,946:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हाहाकृते प्रद्रुत इन्द्रशत्रौ रघूत्तमः शत्रुविभीषणत्वात् ।

| verse_lines = हाहाकृते प्रद्रुत इन्द्रशत्रौ रघूत्तमः शत्रुविभीषणत्वात् ।;विभीषणेत्येव सुरैरभिष्टुतो विज्ञानमस्त्रं त्वमुचत् स्वसैन्ये ॥ १६७॥

| verse_line2 = विभीषणेत्येव सुरैरभिष्टुतो विज्ञानमस्त्रं त्वमुचत् स्वसैन्ये ॥ १६७॥

}}

Line 7,165:

Line 7,956:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निशाचरास्त्रं ह्यगमत् क्षणेन रामास्त्रवीर्याद्धरयो नदन्तः ।

| verse_lines = निशाचरास्त्रं ह्यगमत् क्षणेन रामास्त्रवीर्याद्धरयो नदन्तः ।;उत्तस्थुरुच्चोरुगिरीन् प्रगृह्य प्रशंसमाना रघुवीरमुच्चैः ॥ १६८॥

| verse_line2 = उत्तस्थुरुच्चोरुगिरीन् प्रगृह्य प्रशंसमाना रघुवीरमुच्चैः ॥ १६८॥

}}

Line 7,174:

Line 7,966:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुरैश्च पुष्पं वर्षद्भिरीडितस्तस्थौ धनुष्पाणिरनन्तवीर्यः ।

| verse_lines = सुरैश्च पुष्पं वर्षद्भिरीडितस्तस्थौ धनुष्पाणिरनन्तवीर्यः ।;स रावणस्याथ सुतो निकुम्भिलां पुनः समासाद्य जुहाव पावकम् ॥ १६९॥

| verse_line2 = स रावणस्याथ सुतो निकुम्भिलां पुनः समासाद्य जुहाव पावकम् ॥ १६९॥

}}

Line 7,183:

Line 7,976:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विभीषणोऽथाऽह रघूत्तमं प्रभुं नियोजयाद्यैव वधाय दुर्मतेः ।

| verse_lines = विभीषणोऽथाऽह रघूत्तमं प्रभुं नियोजयाद्यैव वधाय दुर्मतेः ।;कृताग्निपूजो नहि वध्य एष वरो विधातुः प्रथितोऽस्य तादृशः ॥ १७०॥

| verse_line2 = कृताग्निपूजो नहि वध्य एष वरो विधातुः प्रथितोऽस्य तादृशः ॥ १७०॥

}}

Line 7,192:

Line 7,986:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न वै वधं राम इयेष तस्य पलायितस्याऽत्मसमीक्षणात् पुनः ।

| verse_lines = न वै वधं राम इयेष तस्य पलायितस्याऽत्मसमीक्षणात् पुनः ।;सत्त्वोज्झितोऽसावपि कूटयोधी न मे वधार्होऽयमिति स्म स प्रभुः ॥ १७१॥

| verse_line2 = सत्त्वोज्झितोऽसावपि कूटयोधी न मे वधार्होऽयमिति स्म स प्रभुः ॥ १७१॥

}}

Line 7,201:

Line 7,996:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स आदिदेशावरजं जनार्दनो हनूमता चैव विभीषणेन ।

| verse_lines = स आदिदेशावरजं जनार्दनो हनूमता चैव विभीषणेन ।;सहैव सर्वैरपि वानरेन्द्रैर्ययौ महात्मा स च तद्वधाय ॥ १७२॥

| verse_line2 = सहैव सर्वैरपि वानरेन्द्रैर्ययौ महात्मा स च तद्वधाय ॥ १७२॥

}}

Line 7,210:

Line 8,006:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स जुह्वतस्तस्य चकार विघ्नं प्लवङ्गमैः सोऽथ युयुत्सया रथम् ।

| verse_lines = स जुह्वतस्तस्य चकार विघ्नं प्लवङ्गमैः सोऽथ युयुत्सया रथम् ।;समास्थितः कार्मुकबाणपाणिः प्रत्युद्ययौ लक्ष्मणमाशु गर्जन् ॥ १७३॥

| verse_line2 = समास्थितः कार्मुकबाणपाणिः प्रत्युद्ययौ लक्ष्मणमाशु गर्जन् ॥ १७३॥

}}

Line 7,219:

Line 8,016:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उभौ च तावस्त्रविदां वरिष्ठौ शरैः शरीरान्तकरैस्ततक्षतुः ।

| verse_lines = उभौ च तावस्त्रविदां वरिष्ठौ शरैः शरीरान्तकरैस्ततक्षतुः ।;दिशश्च सर्वाः प्रदिशः शरोत्तमैर्विधाय शिक्षास्त्रबलैर्निरन्तराः ॥ १७४॥

| verse_line2 = दिशश्च सर्वाः प्रदिशः शरोत्तमैर्विधाय शिक्षास्त्रबलैर्निरन्तराः ॥ १७४॥

}}

Line 7,228:

Line 8,026:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्राणि तस्यास्त्रवरैः स लक्ष्मणो निवार्य शत्रोश्चलकुण्डलोज्ज्वलम् ।

| verse_lines = अस्त्राणि तस्यास्त्रवरैः स लक्ष्मणो निवार्य शत्रोश्चलकुण्डलोज्ज्वलम् ।;शिरः शरेणाऽशु समुन्ममाथ सुरैः प्रसूनैरथ चाभिवृष्टः ॥ १७५॥

| verse_line2 = शिरः शरेणाऽशु समुन्ममाथ सुरैः प्रसूनैरथ चाभिवृष्टः ॥ १७५॥

}}

Line 7,237:

Line 8,036:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निपातितेऽस्मिन् नितरां निशाचरान् प्लवङ्गमा जघ्नुरनेककोटिशः ।

| verse_lines = निपातितेऽस्मिन् नितरां निशाचरान् प्लवङ्गमा जघ्नुरनेककोटिशः ।;हतावशिष्टास्तु दशाननाय शशंसुरत्याप्तसुतप्रणाशम् ॥ १७६॥

| verse_line2 = हतावशिष्टास्तु दशाननाय शशंसुरत्याप्तसुतप्रणाशम् ॥ १७६॥

}}

Line 7,246:

Line 8,046:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तन्निशम्याप्रियमुग्ररूपं भृशं विनिश्वस्य विलप्य दुःखात् ।

| verse_lines = स तन्निशम्याप्रियमुग्ररूपं भृशं विनिश्वस्य विलप्य दुःखात् ।;संस्थापयामास मतिं पुनश्च मरिष्य इत्येव विनिश्चितार्थः ॥ १७७॥

| verse_line2 = संस्थापयामास मतिं पुनश्च मरिष्य इत्येव विनिश्चितार्थः ॥ १७७॥

}}

Line 7,255:

Line 8,056:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मरणाभिमुखः शीघ्रं रावणो रणकर्मणे ।

| verse_lines = मरणाभिमुखः शीघ्रं रावणो रणकर्मणे ।;सज्जीभवन्नन्तरैव दिदेश बलमूर्जितम् ॥ १७८॥

| verse_line2 = सज्जीभवन्नन्तरैव दिदेश बलमूर्जितम् ॥ १७८॥

}}

Line 7,264:

Line 8,066:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्रिंशत् सहस्राणि महौघकानामक्षोहिणीनां (अपि) सह षट्सहस्रम् ।

| verse_lines = त्रिंशत् सहस्राणि महौघकानामक्षोहिणीनां (अपि) सह षट्सहस्रम् ।;श्रमेण संयोजयताऽशु रामं सज्जो भवामीति दिदेश रावणः ॥ १७९॥

| verse_line2 = श्रमेण संयोजयताऽशु रामं सज्जो भवामीति दिदेश रावणः ॥ १७९॥

}}

Line 7,273:

Line 8,076:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदप्रधृष्यं वरतः स्वयम्भुवो युगान्तकालार्णवघूर्णितोपमम् ।

| verse_lines = तदप्रधृष्यं वरतः स्वयम्भुवो युगान्तकालार्णवघूर्णितोपमम् ।;प्रगृह्य नानाविधमस्त्रशस्त्रं बलं कपीञ्छीघ्रतमं जगाम ॥ १८०॥

| verse_line2 = प्रगृह्य नानाविधमस्त्रशस्त्रं बलं कपीञ्छीघ्रतमं जगाम ॥ १८०॥

}}

Line 7,282:

Line 8,086:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आगच्छमानं तदपारमेयं बलं सुघोरं प्रल(ळ)यार्णवोपमम् ।

| verse_lines = आगच्छमानं तदपारमेयं बलं सुघोरं प्रल(ळ)यार्णवोपमम् ।;भयात् समुद्विग्नविषण्णचेतसः कपिप्रवीरा नितरां प्रदुद्रुवुः ॥ १८१॥

| verse_line2 = भयात् समुद्विग्नविषण्णचेतसः कपिप्रवीरा नितरां प्रदुद्रुवुः ॥ १८१॥

}}

Line 7,291:

Line 8,096:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरो हि दत्तोऽस्य पुरा स्वयम्भुवा धरातले(ळे)ऽल्पेऽपि निवासशक्तिः ।

| verse_lines = वरो हि दत्तोऽस्य पुरा स्वयम्भुवा धरातले(ळे)ऽल्पेऽपि निवासशक्तिः ।;अजेयता चेत्यत एव सार्कजाः प्लवङ्गमा द्रष्टुमपि स्म नाशकन् ॥ १८२॥

| verse_line2 = अजेयता चेत्यत एव सार्कजाः प्लवङ्गमा द्रष्टुमपि स्म नाशकन् ॥ १८२॥

}}

Line 7,300:

Line 8,106:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रगृह्य रामोऽथ धनुः शरांश्च समन्ततस्तानवधीच्छरौघैः ।

| verse_lines = प्रगृह्य रामोऽथ धनुः शरांश्च समन्ततस्तानवधीच्छरौघैः ।;स एव सर्वत्र च दृश्यमानो विदिक्षु दिक्षु प्रजहार सर्वशः ॥ १८३॥

| verse_line2 = स एव सर्वत्र च दृश्यमानो विदिक्षु दिक्षु प्रजहार सर्वशः ॥ १८३॥

}}

Line 7,309:

Line 8,116:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षणेन सर्वांश्च निहत्य राघवः प्लवङ्गमानामृषभैः स पूजितः ।

| verse_lines = क्षणेन सर्वांश्च निहत्य राघवः प्लवङ्गमानामृषभैः स पूजितः ।;अभिष्टुतः सर्वसुरोत्तमैर्मुदा भृशं प्रसूनोत्करवर्षिभिः प्रभुः ॥ १८४॥

| verse_line2 = अभिष्टुतः सर्वसुरोत्तमैर्मुदा भृशं प्रसूनोत्करवर्षिभिः प्रभुः ॥ १८४॥

}}

Line 7,318:

Line 8,126:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽययौ सर्वनिशाचरेश्वरो हतावशिष्टेन बलेन संवृतः ।

| verse_lines = अथाऽययौ सर्वनिशाचरेश्वरो हतावशिष्टेन बलेन संवृतः ।;विमानमारुह्य च पुष्पकं त्वरन् शरीरनाशाय महायुधोद्धतः ॥ १८५॥

| verse_line2 = विमानमारुह्य च पुष्पकं त्वरन् शरीरनाशाय महायुधोद्धतः ॥ १८५॥

}}

Line 7,327:

Line 8,136:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विरूपनेत्रोऽथच यूपनेत्रस्तथा महापार्श्वमहोदरौ च ।

| verse_lines = विरूपनेत्रोऽथच यूपनेत्रस्तथा महापार्श्वमहोदरौ च ।;ययुस्तमावृत्य सहैव मन्त्रिणो मृतिं पुरोधाय रणाय यान्तम् ॥ १८६॥

| verse_line2 = ययुस्तमावृत्य सहैव मन्त्रिणो मृतिं पुरोधाय रणाय यान्तम् ॥ १८६॥

}}

Line 7,336:

Line 8,146:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथास्य सैन्यानि निजघ्नुरोजसा समन्ततः शैलशिलाभिवृष्टिभिः ।

| verse_lines = अथास्य सैन्यानि निजघ्नुरोजसा समन्ततः शैलशिलाभिवृष्टिभिः ।;प्लवङ्गमास्तानभिवीक्ष्य वीर्यवान् ससार वेगेन महोदरो रुषा ॥ १८७॥

| verse_line2 = प्लवङ्गमास्तानभिवीक्ष्य वीर्यवान् ससार वेगेन महोदरो रुषा ॥ १८७॥

}}

Line 7,345:

Line 8,156:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वीक्ष्यातिकायं तमभिद्रवन्तं स कुम्भकर्णोऽयमिति ब्रुवन्तः ।

| verse_lines = वीक्ष्यातिकायं तमभिद्रवन्तं स कुम्भकर्णोऽयमिति ब्रुवन्तः ।;प्रदुद्रुवुर्वानरवीरसङ्घास्तमाससादाऽशु सुतोऽथ वालिनः ॥ १८८॥

| verse_line2 = प्रदुद्रुवुर्वानरवीरसङ्घास्तमाससादाऽशु सुतोऽथ वालिनः ॥ १८८॥

}}

Line 7,354:

Line 8,166:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वदन् स तिष्ठध्वमिति स्म वीरो विभीषिकामात्रमिदं न यात ।

| verse_lines = वदन् स तिष्ठध्वमिति स्म वीरो विभीषिकामात्रमिदं न यात ।;इतीरयन्नग्रत एष पुप्लुवे महोदरस्येन्द्रसुतात्मजो बली ॥ १८९॥

| verse_line2 = इतीरयन्नग्रत एष पुप्लुवे महोदरस्येन्द्रसुतात्मजो बली ॥ १८९॥

}}

Line 7,363:

Line 8,176:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो शरानाशु विमुञ्चमानं शिरः परामृश्य निपात्य भूतळे ।

| verse_lines = अथो शरानाशु विमुञ्चमानं शिरः परामृश्य निपात्य भूतळे ।;ममर्द पद्भ्यामभवद् गतासुर्महोदरो वालिसुतेन चूर्णितः ॥ १९०॥

| verse_line2 = ममर्द पद्भ्यामभवद् गतासुर्महोदरो वालिसुतेन चूर्णितः ॥ १९०॥

}}

Line 7,372:

Line 8,186:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो महापार्श्व उपाजगाम प्रवर्षमाणोऽस्य शराम्बुधाराः ।

| verse_lines = अथो महापार्श्व उपाजगाम प्रवर्षमाणोऽस्य शराम्बुधाराः ।;प्रसह्य चाऽच्छिद्य धनुः करस्थं समाददे खड्गममुष्य सोऽङ्गदः ॥ १९१॥

| verse_line2 = प्रसह्य चाऽच्छिद्य धनुः करस्थं समाददे खड्गममुष्य सोऽङ्गदः ॥ १९१॥

}}

Line 7,381:

Line 8,196:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निगृह्य केशेषु निपात्य भूतले(ळे) चकर्त वामांसत औदरं परम् ।

| verse_lines = निगृह्य केशेषु निपात्य भूतले(ळे) चकर्त वामांसत औदरं परम् ।;यथोपवीतं स तथा द्विधाकृतो ममार मन्त्री रजनीचरेशितुः ॥ १९२॥

| verse_line2 = यथोपवीतं स तथा द्विधाकृतो ममार मन्त्री रजनीचरेशितुः ॥ १९२॥

}}

Line 7,390:

Line 8,206:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथैनमाजग्मतुरुद्यतायुधौ विरूपनेत्रोऽप्यथ यूपनेत्रः ।

| verse_lines = अथैनमाजग्मतुरुद्यतायुधौ विरूपनेत्रोऽप्यथ यूपनेत्रः ।;यथैव मेघौ दिवि तिग्मरश्मिं तथा समाच्छादयतां शरौघैः ॥ १९३॥

| verse_line2 = यथैव मेघौ दिवि तिग्मरश्मिं तथा समाच्छादयतां शरौघैः ॥ १९३॥

}}

Line 7,399:

Line 8,216:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताभ्यां स बद्धः शरपञ्जरेण विचेष्टितुं नाशकदत्र वीरः ।

| verse_lines = ताभ्यां स बद्धः शरपञ्जरेण विचेष्टितुं नाशकदत्र वीरः ।;हरीश्वरः शैलमतिप्रमाणमुत्पाट्य चिक्षेप तयोः शरीरे ॥ १९४॥

| verse_line2 = हरीश्वरः शैलमतिप्रमाणमुत्पाट्य चिक्षेप तयोः शरीरे ॥ १९४॥

}}

Line 7,408:

Line 8,226:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उभौ च तौ तेन विचूर्णितौ रणे रवेः सुतस्योरुबलेरितेन ।

| verse_lines = उभौ च तौ तेन विचूर्णितौ रणे रवेः सुतस्योरुबलेरितेन ।;निशाचरेशोऽथ शरेण सूर्यजं बिभेद वक्षस्यपि सोऽपतद् भुवि ॥ १९५॥

| verse_line2 = निशाचरेशोऽथ शरेण सूर्यजं बिभेद वक्षस्यपि सोऽपतद् भुवि ॥ १९५॥

}}

Line 7,417:

Line 8,236:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु सर्वांश्च हरिप्रवीरान् विधूय बाणैर्बलवान् दशाननः ।

| verse_lines = ततस्तु सर्वांश्च हरिप्रवीरान् विधूय बाणैर्बलवान् दशाननः ।;जगाम रामाभिमुखस्तदैनं रुरोध रामावरजः शरौघैः ॥ १९६॥

| verse_line2 = जगाम रामाभिमुखस्तदैनं रुरोध रामावरजः शरौघैः ॥ १९६॥

}}

Line 7,426:

Line 8,246:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा दशास्योऽन्तकदण्डकल्पां मयाय दत्तां कमलोद्भवेन ।

| verse_lines = तदा दशास्योऽन्तकदण्डकल्पां मयाय दत्तां कमलोद्भवेन ।;मयाद्गृहीतां च विवाहकाले प्रगृह्य शक्तिं विससर्ज लक्ष्मणे ॥ १९७॥

| verse_line2 = मयाद्गृहीतां च विवाहकाले प्रगृह्य शक्तिं विससर्ज लक्ष्मणे ॥ १९७॥

}}

Line 7,435:

Line 8,256:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तया स वीरः सुविदारितोराः पपात भूमौ सुभृशं विमूर्च्छितः ।

| verse_lines = तया स वीरः सुविदारितोराः पपात भूमौ सुभृशं विमूर्च्छितः ।;मरुत्सुतः शैलमतिप्रमाणं चिक्षेप रक्षःपतिवक्षसि द्रुतम् ॥ १९८॥

| verse_line2 = मरुत्सुतः शैलमतिप्रमाणं चिक्षेप रक्षःपतिवक्षसि द्रुतम् ॥ १९८॥

}}

Line 7,444:

Line 8,266:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनातिगाढं व्यथितो दशाननो मुखैर्वमञ्छोणितपूरमाशु ।

| verse_lines = तेनातिगाढं व्यथितो दशाननो मुखैर्वमञ्छोणितपूरमाशु ।;तदन्तरेण प्रतिगृह्य लक्ष्मणं जगाम शक्त्या सह रामसन्निधिम् ॥ १९९॥

| verse_line2 = तदन्तरेण प्रतिगृह्य लक्ष्मणं जगाम शक्त्या सह रामसन्निधिम् ॥ १९९॥

}}

Line 7,453:

Line 8,276:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समुद्बबर्हाथ च तां स राघवो दिदेश च प्राणवरात्मजं पुनः ।

| verse_lines = समुद्बबर्हाथ च तां स राघवो दिदेश च प्राणवरात्मजं पुनः ।;प्रभुः समानेतुमथो वरौषधीः स चाऽनिनायाऽशु गिरिं पुनस्तम् ॥ २००॥

| verse_line2 = प्रभुः समानेतुमथो वरौषधीः स चाऽनिनायाऽशु गिरिं पुनस्तम् ॥ २००॥

}}

Line 7,462:

Line 8,286:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्गन्धमात्रेण समुत्थितोऽसौ सौमित्रिरात्तोरुबलश्च पूर्ववत् ।

| verse_lines = तद्गन्धमात्रेण समुत्थितोऽसौ सौमित्रिरात्तोरुबलश्च पूर्ववत् ।;शशंस चाश्लिष्य मरुत्सुतं प्रभुः स राघवोऽगण्यगुणार्णवः स्मयन् ॥ २०१॥

| verse_line2 = शशंस चाश्लिष्य मरुत्सुतं प्रभुः स राघवोऽगण्यगुणार्णवः स्मयन् ॥ २०१॥

}}

Line 7,471:

Line 8,296:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राक्षिपत् तं गिरिवरं लङ्कास्थः सन् स मारुतिः ।

| verse_lines = प्राक्षिपत् तं गिरिवरं लङ्कास्थः सन् स मारुतिः ।;अर्धलक्षे योजनानां यत्रासौ पूर्वसंस्थितः ॥ २०२॥

| verse_line2 = अर्धलक्षे योजनानां यत्रासौ पूर्वसंस्थितः ॥ २०२॥

}}

Line 7,480:

Line 8,306:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्बाहुवेगात् संश्लेषं प्राप पूर्ववदेव सः ।

| verse_lines = तद्बाहुवेगात् संश्लेषं प्राप पूर्ववदेव सः ।;मृताश्च ये प्लवङ्गास्तु तद्गन्धात् तेऽपि जीविताः ॥ २०३॥

| verse_line2 = मृताश्च ये प्लवङ्गास्तु तद्गन्धात् तेऽपि जीविताः ॥ २०३॥

}}

Line 7,489:

Line 8,316:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामाज्ञयैव रक्षांसि हरयोऽब्धाववाक्षिपन् ।

| verse_lines = रामाज्ञयैव रक्षांसि हरयोऽब्धाववाक्षिपन् ।;नोज्जीवितास्ततस्ते तु वानरा निरुजोऽभवन् ॥ २०४॥

| verse_line2 = नोज्जीवितास्ततस्ते तु वानरा निरुजोऽभवन् ॥ २०४॥

}}

Line 7,498:

Line 8,326:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = छिन्नप्ररोहिणश्चैव विशल्याः पूर्ववर्णिनः ।

| verse_lines = छिन्नप्ररोहिणश्चैव विशल्याः पूर्ववर्णिनः ।;औषधीनां प्रभावेन सर्वेऽपि हरयोऽभवन् ॥ २०५॥

| verse_line2 = औषधीनां प्रभावेन सर्वेऽपि हरयोऽभवन् ॥ २०५॥

}}

Line 7,507:

Line 8,336:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽससादोत्तमपूरुषं प्रभुं विमानगो रावण आयुधौघान् ।

| verse_lines = अथाऽससादोत्तमपूरुषं प्रभुं विमानगो रावण आयुधौघान् ।;प्रवर्षमाणो रघुवंशनाथं तमात्तधन्वाऽभिययौ च रामः(राघवः) ॥ २०६॥

| verse_line2 = प्रवर्षमाणो रघुवंशनाथं तमात्तधन्वाऽभिययौ च रामः(राघवः) ॥ २०६॥

}}

Line 7,516:

Line 8,346:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्मानयन् राघवमादिपूरुषं निर्यातयामास रथं पुरन्दरः ।

| verse_lines = सम्मानयन् राघवमादिपूरुषं निर्यातयामास रथं पुरन्दरः ।;सहायुधं मातलिसङ्गृहीतं समारुरोहाऽशु स लक्ष्मणाग्रजः ॥ २०७॥

| verse_line2 = सहायुधं मातलिसङ्गृहीतं समारुरोहाऽशु स लक्ष्मणाग्रजः ॥ २०७॥

}}

Line 7,525:

Line 8,356:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आरुह्य तं रथवरं जगदेकनाथो लोकाभयाय रजनीचरनाथमाशु ।

| verse_lines = आरुह्य तं रथवरं जगदेकनाथो लोकाभयाय रजनीचरनाथमाशु ।;अभ्युद्ययौ दशशतांशुरिवान्धकारं लोकानशेषत इमान् निगिरन्तमुद्यन् ॥ २०८॥

| verse_line2 = अभ्युद्ययौ दशशतांशुरिवान्धकारं लोकानशेषत इमान् निगिरन्तमुद्यन् ॥ २०८॥

}}

Line 7,534:

Line 8,366:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आयान्तमीक्ष्य रजनीचरलोकनाथः शस्त्राण्यथास्त्रसहितानि मुमोच रामे ।

| verse_lines = आयान्तमीक्ष्य रजनीचरलोकनाथः शस्त्राण्यथास्त्रसहितानि मुमोच रामे ।;रामस्तु तानि विनिकृत्य(विनिवार्य) निजैर्महास्त्रैस्तस्योत्तमाङ्गदशकं युगपन्न्यकृन्तत् ॥ २०९॥

| verse_line2 = रामस्तु तानि विनिकृत्य(विनिवार्य) निजैर्महास्त्रैस्तस्योत्तमाङ्गदशकं युगपन्न्यकृन्तत् ॥ २०९॥

}}

Line 7,543:

Line 8,376:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृत्तानि तानि पुनरेव समुत्थितानि दृष्ट्वा वराच्छतधृतेर्हृदयं विभेद ।

| verse_lines = कृत्तानि तानि पुनरेव समुत्थितानि दृष्ट्वा वराच्छतधृतेर्हृदयं विभेद ।;बाणेन वज्रसदृशेन स भिन्नहृत्को रक्तं वमन् न्यपतदाशु महाविमानात् ॥ २१०॥

| verse_line2 = बाणेन वज्रसदृशेन स भिन्नहृत्को रक्तं वमन् न्यपतदाशु महाविमानात् ॥ २१०॥

}}

Line 7,552:

Line 8,386:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् हते त्रिजगतां परमप्रतीपे ब्रह्मा शिवेन सहितः सह लोकपालैः ।

| verse_lines = तस्मिन् हते त्रिजगतां परमप्रतीपे ब्रह्मा शिवेन सहितः सह लोकपालैः ।;अभ्येत्य पादयुगळं जगदेकभर्तू रामस्य भक्तिभरितः शिरसा ननाम ॥ २११॥

| verse_line2 = अभ्येत्य पादयुगळं जगदेकभर्तू रामस्य भक्तिभरितः शिरसा ननाम ॥ २११॥

}}

Line 7,561:

Line 8,396:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथैनमस्तौत् पितरं कृताञ्जलिर्गुणाभिरामं जगतः पितामहः ।

| verse_lines = अथैनमस्तौत् पितरं कृताञ्जलिर्गुणाभिरामं जगतः पितामहः ।;जितं जितं तेऽजित लोकभावन प्रपन्नपालाय नताः स्म ते वयम् ॥ २१२॥

| verse_line2 = जितं जितं तेऽजित लोकभावन प्रपन्नपालाय नताः स्म ते वयम् ॥ २१२॥

}}

Line 7,570:

Line 8,406:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वमेक ईशोऽस्य नचाऽदिरन्तस्तवेड्य कालेन तथैव देशतः ।

| verse_lines = त्वमेक ईशोऽस्य नचाऽदिरन्तस्तवेड्य कालेन तथैव देशतः ।;गुणा ह्यगण्यास्तव तेप्यनन्ताः प्रत्येकशश्चाऽदिविनाशवर्जिताः ॥ २१३॥

| verse_line2 = गुणा ह्यगण्यास्तव तेप्यनन्ताः प्रत्येकशश्चाऽदिविनाशवर्जिताः ॥ २१३॥

}}

Line 7,579:

Line 8,416:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नचोद्भवो नैव तिरस्कृतिस्ते क्‍वचिद् गुणानां परतः स्वतो वा ।

| verse_lines = नचोद्भवो नैव तिरस्कृतिस्ते क्‍वचिद् गुणानां परतः स्वतो वा ।;त्वमेक आद्यः परमः स्वतन्त्रो भृत्यास्तवाहं शिवपूर्वकाश्च ये ॥ २१४॥

| verse_line2 = त्वमेक आद्यः परमः स्वतन्त्रो भृत्यास्तवाहं शिवपूर्वकाश्च ये ॥ २१४॥

}}

Line 7,588:

Line 8,426:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथाऽर्चिषोऽग्नेः पवनस्य वेगा मरीचयोऽर्कस्य नदीषु चाऽपः ।

| verse_lines = यथाऽर्चिषोऽग्नेः पवनस्य वेगा मरीचयोऽर्कस्य नदीषु चाऽपः ।;गच्छन्ति चाऽयन्ति च सन्तताश्च तद्वन्मदाद्याः शिवपूर्वकाश्च ये ॥ २१५॥

| verse_line2 = गच्छन्ति चाऽयन्ति च सन्तताश्च तद्वन्मदाद्याः शिवपूर्वकाश्च ये ॥ २१५॥

}}

Line 7,597:

Line 8,436:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ये ये च मुक्तास्त्वथ ये च बद्धाः सर्वे तवेशेश वशे सदैव ।

| verse_lines = ये ये च मुक्तास्त्वथ ये च बद्धाः सर्वे तवेशेश वशे सदैव ।;वयं सदा त्वद्गुणपूगमुच्चैः सर्वे वदन्तोऽपि न पारगामिनः ॥ २१६॥

| verse_line2 = वयं सदा त्वद्गुणपूगमुच्चैः सर्वे वदन्तोऽपि न पारगामिनः ॥ २१६॥

}}

Line 7,606:

Line 8,446:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किमेष ईदृग्गुणकस्य ते प्रभो रक्षोवधोऽशेषसुरप्रपालनम् ।

| verse_lines = किमेष ईदृग्गुणकस्य ते प्रभो रक्षोवधोऽशेषसुरप्रपालनम् ।;अनन्यसाध्यं हि तथाऽपि तद् द्वयं कृतं त्वया तस्य नमोनमस्ते ॥ २१७॥

| verse_line2 = अनन्यसाध्यं हि तथाऽपि तद् द्वयं कृतं त्वया तस्य नमोनमस्ते ॥ २१७॥

}}

Line 7,615:

Line 8,456:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते त्वब्जभवेन शूली समाह्वयद् राघवमाहवाय ।

| verse_lines = इतीरिते त्वब्जभवेन शूली समाह्वयद् राघवमाहवाय ।;वरं मदीयं त्वगणय्य रक्षो हतं त्वया तेन रणाय मेहि (मैहि)॥ २१८॥

| verse_line2 = वरं मदीयं त्वगणय्य रक्षो हतं त्वया तेन रणाय मेहि (मैहि)॥ २१८॥

}}

Line 7,624:

Line 8,466:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितेऽस्त्वित्यभिधाय राघवो धनुः प्रगृह्याऽशु शरं च सन्दधे ।

| verse_lines = इतीरितेऽस्त्वित्यभिधाय राघवो धनुः प्रगृह्याऽशु शरं च सन्दधे ।;विकृष्यमाणे चलिता वसुन्धरा पपात रुद्रोऽपि धराप्रकम्पतः ॥ २१९॥

| verse_line2 = विकृष्यमाणे चलिता वसुन्धरा पपात रुद्रोऽपि धराप्रकम्पतः ॥ २१९॥

}}

Line 7,633:

Line 8,476:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथोत्थितश्चाऽसुरभाववर्जितः क्षमस्व देवेति ननाम पादयोः ।

| verse_lines = अथोत्थितश्चाऽसुरभाववर्जितः क्षमस्व देवेति ननाम पादयोः ।;उवाच च त्वद्वशगोऽस्मि सर्वदा प्रसीद मे त्वद्विषयं मनः कुरु ॥ २२०॥

| verse_line2 = उवाच च त्वद्वशगोऽस्मि सर्वदा प्रसीद मे त्वद्विषयं मनः कुरु ॥ २२०॥

}}

Line 7,642:

Line 8,486:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथेन्द्रमुख्याश्च तमूचिरे सुरास्त्वयाऽविताः स्मोऽद्य निशाचराद् वयम् ।

| verse_lines = अथेन्द्रमुख्याश्च तमूचिरे सुरास्त्वयाऽविताः स्मोऽद्य निशाचराद् वयम् ।;तथैव सर्वापद एव नस्त्वं प्रपाहि सर्वे भवदीयकाः स्म ॥ २२१॥

| verse_line2 = तथैव सर्वापद एव नस्त्वं प्रपाहि सर्वे भवदीयकाः स्म ॥ २२१॥

}}

Line 7,651:

Line 8,496:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सीताकृतिं तामथ तत्र चाऽगतां दिव्यच्छलेन प्रणिधाय पावके ।

| verse_lines = सीताकृतिं तामथ तत्र चाऽगतां दिव्यच्छलेन प्रणिधाय पावके ।;कैलासतस्तां पुनरेव चाऽगतां सीतामगृह्णाद्धुतभुक्समर्पिताम् ॥ २२२॥

| verse_line2 = कैलासतस्तां पुनरेव चाऽगतां सीतामगृह्णाद्धुतभुक्समर्पिताम् ॥ २२२॥

}}

Line 7,660:

Line 8,506:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानन् गिरीशालयगां स सीतां समग्रहीत् पावकसम्प्रदत्ताम् ।

| verse_lines = जानन् गिरीशालयगां स सीतां समग्रहीत् पावकसम्प्रदत्ताम् ।;मुमोद सम्प्राप्य च तां स रामः सा चैव देवी भगवन्तमाप्य ॥ २२३॥

| verse_line2 = मुमोद सम्प्राप्य च तां स रामः सा चैव देवी भगवन्तमाप्य ॥ २२३॥

}}

Line 7,669:

Line 8,516:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो गिरेरानयनात् परस्ताद् ये वानरा रावणबाणपीडिताः ।

| verse_lines = अथो गिरेरानयनात् परस्ताद् ये वानरा रावणबाणपीडिताः ।;तारापिता तान् निरुजश्चकार सुषेणनामा भिषजां वरिष्ठः ॥ २२४॥

| verse_line2 = तारापिता तान् निरुजश्चकार सुषेणनामा भिषजां वरिष्ठः ॥ २२४॥

}}

Line 7,678:

Line 8,526:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा मृतान् राघव आनिनाय यमक्षयाद् देवगणांश्च सर्वशः ।

| verse_lines = तदा मृतान् राघव आनिनाय यमक्षयाद् देवगणांश्च सर्वशः ।;समन्वजानात् पितरं च तत्र समागतं गन्तुमियेष चाथ ॥ २२५॥

| verse_line2 = समन्वजानात् पितरं च तत्र समागतं गन्तुमियेष चाथ ॥ २२५॥

}}

Line 7,687:

Line 8,536:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विभीषणेनार्पितमारुरोह स पुष्पकं तत्सहितः सवानरः ।

| verse_lines = विभीषणेनार्पितमारुरोह स पुष्पकं तत्सहितः सवानरः ।;पुरीं जगामाऽशु निजामयोध्यां पुरो हनूमन्तमथ न्ययोजयत् ॥ २२६॥

| verse_line2 = पुरीं जगामाऽशु निजामयोध्यां पुरो हनूमन्तमथ न्ययोजयत् ॥ २२६॥

}}

Line 7,696:

Line 8,546:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ददर्श चासौ भरतं हुताशनं प्रवेष्टुकामं जगदीश्वरस्य ।

| verse_lines = ददर्श चासौ भरतं हुताशनं प्रवेष्टुकामं जगदीश्वरस्य ।;अदर्शनात् तं विनिवार्य रामं समागतं चास्य शशंस मारुतिः ॥ २२७॥

| verse_line2 = अदर्शनात् तं विनिवार्य रामं समागतं चास्य शशंस मारुतिः ॥ २२७॥

}}

Line 7,705:

Line 8,556:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा प्रमोदोरुभरः स तेन सहैव पौरैः सहितः समातृकः ।

| verse_lines = श्रुत्वा प्रमोदोरुभरः स तेन सहैव पौरैः सहितः समातृकः ।;शत्रुघ्नयुक्तोऽभिसमेत्य राघवं ननाम बाष्पाकुललोचनाननः ॥ २२८॥

| verse_line2 = शत्रुघ्नयुक्तोऽभिसमेत्य राघवं ननाम बाष्पाकुललोचनाननः ॥ २२८॥

}}

Line 7,714:

Line 8,566:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्थाप्य तं रघुपतिः सस्वजे प्रणयान्वितः ।

| verse_lines = उत्थाप्य तं रघुपतिः सस्वजे प्रणयान्वितः ।;शत्रुघ्नं च तदन्येषु प्रतिपेदे यथावयः ॥ २२९॥

| verse_line2 = शत्रुघ्नं च तदन्येषु प्रतिपेदे यथावयः ॥ २२९॥

}}

Line 7,723:

Line 8,576:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरीं प्रविश्य मुनिभिः साम्राज्ये चाभिषेचितः ।

| verse_lines = पुरीं प्रविश्य मुनिभिः साम्राज्ये चाभिषेचितः ।;यथोचितं च सम्मान्य सर्वानाहेदमीश्वरः ॥ २३०॥

| verse_line2 = यथोचितं च सम्मान्य सर्वानाहेदमीश्वरः ॥ २३०॥

}}

Line 7,732:

Line 8,586:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वैर्भवद्भिः सुकृतं विधाय देहं मनोवाक्सहितं मदीयम् ।

| verse_lines = सर्वैर्भवद्भिः सुकृतं विधाय देहं मनोवाक्सहितं मदीयम् ।;एतावदेवाखिलसद्विधेयं यत् कायवाक्चित्तभवं मदर्चनम् ॥ २३१॥

| verse_line2 = एतावदेवाखिलसद्विधेयं यत् कायवाक्चित्तभवं मदर्चनम् ॥ २३१॥

}}

Line 7,741:

Line 8,596:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुक्तिप्रदानात् प्रतिकर्तृता मे सर्वस्य चाथो भवतां भवेत (त्)।

| verse_lines = मुक्तिप्रदानात् प्रतिकर्तृता मे सर्वस्य चाथो भवतां भवेत (त्)।;हनूमतो न प्रतिकर्तृता स्यात् स्वभावभक्तस्य निरौपधं मे ॥ २३२॥

| verse_line2 = हनूमतो न प्रतिकर्तृता स्यात् स्वभावभक्तस्य निरौपधं मे ॥ २३२॥

}}

Line 7,750:

Line 8,606:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मद्भक्तौ ज्ञानपूर्तावनुपधिकबलप्रोन्नतिस्थैर्यधैर्यस्वाभाव्याधिक्यतेजःसुमतिदमशमेष्वस्य तुल्यो न कश्चित् ।

| verse_lines = मद्भक्तौ ज्ञानपूर्तावनुपधिकबलप्रोन्नतिस्थैर्यधैर्यस्वाभाव्याधिक्यतेजःसुमतिदमशमेष्वस्य तुल्यो न कश्चित् ।;शेषो रुद्रः सुपर्णोऽप्युरुगुणसमितौ नो सहस्रांशतुल्या अस्येत्यस्मान् (अस्मिन्) मदैशं (मदंशं) पदमहममुना सार्धमेवोपभोक्ष्ये ॥ २३३॥

| verse_line2 = शेषो रुद्रः सुपर्णोऽप्युरुगुणसमितौ नो सहस्रांशतुल्या अस्येत्यस्मान् (अस्मिन्) मदैशं (मदंशं) पदमहममुना सार्धमेवोपभोक्ष्ये ॥ २३३॥

}}

Line 7,759:

Line 8,616:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं जिगाय भुवनं दशकन्धरोऽसावब्जोद्भवस्य वरतो नतु तं कदाचित् ।

| verse_lines = पूर्वं जिगाय भुवनं दशकन्धरोऽसावब्जोद्भवस्य वरतो नतु तं कदाचित् ।;कश्चिज्जिगाय पुरुहूतसुतः कपित्वाद् विष्णोर्वरादजयदर्जुन एव चैनम् ॥ २३४॥

| verse_line2 = कश्चिज्जिगाय पुरुहूतसुतः कपित्वाद् विष्णोर्वरादजयदर्जुन एव चैनम् ॥ २३४॥

}}

Line 7,768:

Line 8,626:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दत्तो वरो न मनुजान् प्रति वानरांश्च धात्राऽस्य तेन विजितो युधि वालिनैषः ।

| verse_lines = दत्तो वरो न मनुजान् प्रति वानरांश्च धात्राऽस्य तेन विजितो युधि वालिनैषः ।;अब्जोद्भवस्य वरमाश्वभिभूय रक्षो जिग्ये त्वहं रणमुखे बलिमाह्वयन्तम् ॥ २३५॥

| verse_line2 = अब्जोद्भवस्य वरमाश्वभिभूय रक्षो जिग्ये त्वहं रणमुखे बलिमाह्वयन्तम् ॥ २३५॥

}}

Line 7,777:

Line 8,636:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलेर्द्वारस्थोऽहं वरमस्मै सम्प्रदाय पूर्वं तु ।

| verse_lines = बलेर्द्वारस्थोऽहं वरमस्मै सम्प्रदाय पूर्वं तु ।;तेन मया रक्षोऽस्तं योजनमयुतं पदाङ्गुल्या ॥ २३६॥

| verse_line2 = तेन मया रक्षोऽस्तं योजनमयुतं पदाङ्गुल्या ॥ २३६॥

}}

Line 7,786:

Line 8,646:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च युद्धाय समाह्वयन्तं न्यपातयं रावणमेकमुष्टिना ।

| verse_lines = पुनश्च युद्धाय समाह्वयन्तं न्यपातयं रावणमेकमुष्टिना ।;महाबलोऽहं कपिलाख्यरूपस्त्रिकोटिरूपः पवनश्च मे सुतः ॥ २३७॥

| verse_line2 = महाबलोऽहं कपिलाख्यरूपस्त्रिकोटिरूपः पवनश्च मे सुतः ॥ २३७॥

}}

Line 7,795:

Line 8,656:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आवां स्वशक्त्या जयिनाविति स्म शिवो वरान्मेऽजयदेनमेवम् ।

| verse_lines = आवां स्वशक्त्या जयिनाविति स्म शिवो वरान्मेऽजयदेनमेवम् ।;ज्ञात्वा सुराजेयमिमं हि वव्रे हरो जयेयाहममुं दशाननम् ॥ २३८॥

| verse_line2 = ज्ञात्वा सुराजेयमिमं हि वव्रे हरो जयेयाहममुं दशाननम् ॥ २३८॥

}}

Line 7,804:

Line 8,666:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः स्वभावाज्जयिनावहं च वायुश्च वायुर्हनुमान् स एषः ।

| verse_lines = अतः स्वभावाज्जयिनावहं च वायुश्च वायुर्हनुमान् स एषः ।;अमुष्य हेतोस्तु पुरा हि वायुना शिवेन्द्रपूर्वा अपि काष्ठवत् कृताः ॥ २३९॥

| verse_line2 = अमुष्य हेतोस्तु पुरा हि वायुना शिवेन्द्रपूर्वा अपि काष्ठवत् कृताः ॥ २३९॥

}}

Line 7,813:

Line 8,676:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो हनूमान् पदमेतु धातुर्मदाज्ञया सृष्ट्यवनादि कर्म ।

| verse_lines = अतो हनूमान् पदमेतु धातुर्मदाज्ञया सृष्ट्यवनादि कर्म ।;मोक्षं च लोकस्य सदैव कुर्वन् मुक्तश्च मुक्तान् सुखयन् प्रवर्तताम् ॥ २४०॥

| verse_line2 = मोक्षं च लोकस्य सदैव कुर्वन् मुक्तश्च मुक्तान् सुखयन् प्रवर्तताम् ॥ २४०॥

}}

Line 7,822:

Line 8,686:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भोगाश्च ये यानि च कर्मजातान्यनाद्यनन्तानि ममेह सन्ति ।

| verse_lines = भोगाश्च ये यानि च कर्मजातान्यनाद्यनन्तानि ममेह सन्ति ।;मदाज्ञया तान्यखिलानि सन्ति धातुः पदे तत् सहभोगनाम ॥ २४१॥

| verse_line2 = मदाज्ञया तान्यखिलानि सन्ति धातुः पदे तत् सहभोगनाम ॥ २४१॥

}}

Line 7,831:

Line 8,696:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतादृशं मे सहभोजनं ते मया प्रदत्तं हनुमन् सदैव ।

| verse_lines = एतादृशं मे सहभोजनं ते मया प्रदत्तं हनुमन् सदैव ।;इतीरितस्तं हनुमान् प्रणम्य जगाद वाक्यं स्थिरभक्तिनम्रः ॥ २४२॥

| verse_line2 = इतीरितस्तं हनुमान् प्रणम्य जगाद वाक्यं स्थिरभक्तिनम्रः ॥ २४२॥

}}

Line 7,840:

Line 8,706:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = को न्वीश ते पादसरोजभाजां सुदुर्लभोऽर्थेषु चतुर्ष्वपीह ।

| verse_lines = को न्वीश ते पादसरोजभाजां सुदुर्लभोऽर्थेषु चतुर्ष्वपीह ।;तथाऽपि नाहं प्रवृणोमि भूमन् भवत्पदाम्भोजनिषेवणादृते ॥ २४३॥

| verse_line2 = तथाऽपि नाहं प्रवृणोमि भूमन् भवत्पदाम्भोजनिषेवणादृते ॥ २४३॥

}}

Line 7,849:

Line 8,716:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वमेव साक्षात् परमस्वतन्त्रस्त्वमेव साक्षादखिलोरुशक्तिः ।

| verse_lines = त्वमेव साक्षात् परमस्वतन्त्रस्त्वमेव साक्षादखिलोरुशक्तिः ।;त्वमेव चागण्यगुणार्णवः सदा रमाविरिञ्चादिभिरप्यशेषैः ॥ २४४॥

| verse_line2 = त्वमेव चागण्यगुणार्णवः सदा रमाविरिञ्चादिभिरप्यशेषैः ॥ २४४॥

}}

Line 7,858:

Line 8,726:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समेत्य सर्वेऽपि सदा वदन्तोऽप्यनन्तकालाच्च नवै समाप्नुयुः ।

| verse_lines = समेत्य सर्वेऽपि सदा वदन्तोऽप्यनन्तकालाच्च नवै समाप्नुयुः ।;गुणांस्त्वदीयान् परिपूर्णसौख्यज्ञानात्मकस्त्वं हि सदाऽतिशुद्धः ॥ २४५॥

| verse_line2 = गुणांस्त्वदीयान् परिपूर्णसौख्यज्ञानात्मकस्त्वं हि सदाऽतिशुद्धः ॥ २४५॥

}}

Line 7,867:

Line 8,736:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यस्ते कथासेवक एव सर्वदा सदारतिस्त्वय्यचलैकभक्तिः ।

| verse_lines = यस्ते कथासेवक एव सर्वदा सदारतिस्त्वय्यचलैकभक्तिः ।;स जीवमानो न परः कथञ्चित् तज्जीवनं मेऽस्त्वधिकं समस्तात् ॥ २४६॥

| verse_line2 = स जीवमानो न परः कथञ्चित् तज्जीवनं मेऽस्त्वधिकं समस्तात् ॥ २४६॥

}}

Line 7,876:

Line 8,746:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रवर्द्धतां भक्तिरलं क्षणेक्षणे त्वयीश मे ह्रासविवर्जिता सदा ।

| verse_lines = प्रवर्द्धतां भक्तिरलं क्षणेक्षणे त्वयीश मे ह्रासविवर्जिता सदा ।;अनुग्रहस्ते मयि चैवमेव निरौपधौ तौ मम सर्वकामः ॥ २४७॥

| verse_line2 = अनुग्रहस्ते मयि चैवमेव निरौपधौ तौ मम सर्वकामः ॥ २४७॥

}}

Line 7,885:

Line 8,756:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितस्तस्य ददौ स तद्द्वयं पदं विधातुं सकलैश्च शोभनम् ।

| verse_lines = इतीरितस्तस्य ददौ स तद्द्वयं पदं विधातुं सकलैश्च शोभनम् ।;समाश्लिषच्चैनमथाऽर्द्रया धिया यथोचितं सर्वजनानपूजयत् ॥ २४८॥

| verse_line2 = समाश्लिषच्चैनमथाऽर्द्रया धिया यथोचितं सर्वजनानपूजयत् ॥ २४८॥

}}

Line 7,900:

Line 8,772:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ अथाऽप्तराज्यो भगवान् स लक्ष्मणं जगाद राजा तरुणो भवाऽशु ।

| verse_lines = औं ॥ अथाऽप्तराज्यो भगवान् स लक्ष्मणं जगाद राजा तरुणो भवाऽशु ।;इतीरितस्त्वाह स लक्ष्मणो गुरुं भवत्पदाब्जान्न परं वृणोम्यहम् ॥ १॥

| verse_line2 = इतीरितस्त्वाह स लक्ष्मणो गुरुं भवत्पदाब्जान्न परं वृणोम्यहम् ॥ १॥

}}

Line 7,909:

Line 8,782:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न मां भवत्पादनिषेवणैकस्पृहं तदन्यत्र नियोक्तुमर्हति ।

| verse_lines = न मां भवत्पादनिषेवणैकस्पृहं तदन्यत्र नियोक्तुमर्हति ।;नहीदृशः कश्चिदनुग्रहः क्‍वचित् तदेव मे देहि ततः सदैव ॥ २॥

| verse_line2 = नहीदृशः कश्चिदनुग्रहः क्‍वचित् तदेव मे देहि ततः सदैव ॥ २॥

}}

Line 7,918:

Line 8,792:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितस्तस्य तदेव दत्त्वा दृढं समाश्लिष्य च राघवः प्रभुः ।

| verse_lines = इतीरितस्तस्य तदेव दत्त्वा दृढं समाश्लिष्य च राघवः प्रभुः ।;स यौवराज्यं भरते निधाय जुगोप लोकानखिलान् सधर्मकान् ॥ ३॥

| verse_line2 = स यौवराज्यं भरते निधाय जुगोप लोकानखिलान् सधर्मकान् ॥ ३॥

}}

Line 7,927:

Line 8,802:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रशासतीशे पृथिवी बभूव विरिञ्चलोकस्य समा गुणोन्नतौ ।

| verse_lines = प्रशासतीशे पृथिवी बभूव विरिञ्चलोकस्य समा गुणोन्नतौ ।;जनोऽखिलो विष्णुपरो बभूव न धर्महानिश्च बभूव कस्यचित् ॥ ४॥

| verse_line2 = जनोऽखिलो विष्णुपरो बभूव न धर्महानिश्च बभूव कस्यचित् ॥ ४॥

}}

Line 7,936:

Line 8,812:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गुणैश्च सर्वैरुदिताश्च सर्वे यथायथा योग्यतयोच्चनीचाः ।

| verse_lines = गुणैश्च सर्वैरुदिताश्च सर्वे यथायथा योग्यतयोच्चनीचाः ।;समस्तरोगादिभिरुज्झिताश्च सर्वे सहस्रायुष ऊर्जिता धनैः ॥ ५॥

| verse_line2 = समस्तरोगादिभिरुज्झिताश्च सर्वे सहस्रायुष ऊर्जिता धनैः ॥ ५॥

}}

Line 7,945:

Line 8,822:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वेऽजरा नित्यबलोपपन्ना यथेष्टसिद्ध्या च सदोपपन्नाः ।

| verse_lines = सर्वेऽजरा नित्यबलोपपन्ना यथेष्टसिद्ध्या च सदोपपन्नाः ।;समस्तदोषैश्च सदा विहीनाः सर्वे सुरूपाश्च सदा महोत्सवाः ॥ ६॥

| verse_line2 = समस्तदोषैश्च सदा विहीनाः सर्वे सुरूपाश्च सदा महोत्सवाः ॥ ६॥

}}

Line 7,954:

Line 8,832:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वे मनोवाक्तनुभिः सदैव विष्णुं यजन्ते नतु कञ्चिदन्यम् ।

| verse_lines = सर्वे मनोवाक्तनुभिः सदैव विष्णुं यजन्ते नतु कञ्चिदन्यम् ।;समस्तरत्नोद्भरिता च पृथ्वी यथेष्टधान्या बहुदुग्धगोमती ॥ ७॥

| verse_line2 = समस्तरत्नोद्भरिता च पृथ्वी यथेष्टधान्या बहुदुग्धगोमती ॥ ७॥

}}

Line 7,963:

Line 8,842:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तगन्धाश्च सदाऽतिहृद्या रसा मनोहारिण एव तत्र ।

| verse_lines = समस्तगन्धाश्च सदाऽतिहृद्या रसा मनोहारिण एव तत्र ।;शब्दाश्च सर्वे श्रवणातिहारिणः स्पर्शाश्च सर्वे स्पर्शेन्द्रियप्रियाः ॥ ८॥

| verse_line2 = शब्दाश्च सर्वे श्रवणातिहारिणः स्पर्शाश्च सर्वे स्पर्शेन्द्रियप्रियाः ॥ ८॥

}}

Line 7,972:

Line 8,852:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न कस्यचिद् दुःखमभूत् कथञ्चिन्न वित्तहीनश्च बभूव कस्यचित् (कश्चन) ।

| verse_lines = न कस्यचिद् दुःखमभूत् कथञ्चिन्न वित्तहीनश्च बभूव कस्यचित् (कश्चन) ।;नाधर्मशीलो न च कश्चनाप्रजो न दुष्प्रजो नैव कुभार्यकश्च ॥ ९॥

| verse_line2 = नाधर्मशीलो न च कश्चनाप्रजो न दुष्प्रजो नैव कुभार्यकश्च ॥ ९॥

}}

Line 7,981:

Line 8,862:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रियो नचाऽसन् विधवाः कथञ्चिन्न वै पुमांसो विधुरा बभूवुः ।

| verse_lines = स्त्रियो नचाऽसन् विधवाः कथञ्चिन्न वै पुमांसो विधुरा बभूवुः ।;नानिष्टयोगश्च बभूव कस्यचिन्नचेष्टहानिर्नच पूर्वमृत्युः ॥ १०॥

| verse_line2 = नानिष्टयोगश्च बभूव कस्यचिन्नचेष्टहानिर्नच पूर्वमृत्युः ॥ १०॥

}}

Line 7,990:

Line 8,872:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथेष्टमाल्याभरणानुलेपना यथेष्टपानाशनवाससोऽखिलाः ।

| verse_lines = यथेष्टमाल्याभरणानुलेपना यथेष्टपानाशनवाससोऽखिलाः ।;बभूवुरीशे जगतां प्रशासति प्रकृष्टधर्मेण जनार्दने नृपे ॥ ११॥

| verse_line2 = बभूवुरीशे जगतां प्रशासति प्रकृष्टधर्मेण जनार्दने नृपे ॥ ११॥

}}

Line 7,999:

Line 8,882:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स ब्रह्मरुद्रमरुदश्विदिवाकरादिमूर्द्धन्यरत्नपरिघट्टितपादपीठः ।

| verse_lines = स ब्रह्मरुद्रमरुदश्विदिवाकरादिमूर्द्धन्यरत्नपरिघट्टितपादपीठः ।;नित्यं सुरैः सह नरैरथ वानरैश्च सम्पूज्यमानचरणो रमते रमेशः ॥ १२॥

| verse_line2 = नित्यं सुरैः सह नरैरथ वानरैश्च सम्पूज्यमानचरणो रमते रमेशः ॥ १२॥

}}

Line 8,008:

Line 8,892:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्याखिलेशितुरनाद्यनुगैव लक्ष्मीः सीताभिधा त्वरमयत् स्वरतं सुरेशम् ।

| verse_lines = तस्याखिलेशितुरनाद्यनुगैव लक्ष्मीः सीताभिधा त्वरमयत् स्वरतं सुरेशम् ।;नित्यावियोगिपरमोच्चनिजस्वभावा सौन्दर्यविभ्रमसुलक्षणपूर्वभावा ॥ १३॥

| verse_line2 = नित्यावियोगिपरमोच्चनिजस्वभावा सौन्दर्यविभ्रमसुलक्षणपूर्वभावा ॥ १३॥

}}

Line 8,017:

Line 8,902:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रेमे तया स परमः स्वरतोऽपि नित्यं नित्योन्नतप्रमदभारभृतस्वभावः ।

| verse_lines = रेमे तया स परमः स्वरतोऽपि नित्यं नित्योन्नतप्रमदभारभृतस्वभावः ।;पूर्णोडुराजसुविराजितसन्निशासु दीप्यन्नशोकवनिकासु सुपुष्पितासु ॥ १४॥

| verse_line2 = पूर्णोडुराजसुविराजितसन्निशासु दीप्यन्नशोकवनिकासु सुपुष्पितासु ॥ १४॥

}}

Line 8,026:

Line 8,912:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गायन्ति चैनमनुरक्तधियः सुकण्ठा गन्धर्वचारणगणाः सह चाप्सरोभिः ।

| verse_lines = गायन्ति चैनमनुरक्तधियः सुकण्ठा गन्धर्वचारणगणाः सह चाप्सरोभिः ।;तं तुष्टुवुर्मुनिगणाः सहिताः सुरेशै राजान एनमनुयान्ति सदाऽप्रमत्ताः ॥ १५॥

| verse_line2 = तं तुष्टुवुर्मुनिगणाः सहिताः सुरेशै राजान एनमनुयान्ति सदाऽप्रमत्ताः ॥ १५॥

}}

Line 8,035:

Line 8,922:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं त्रयोदशसहस्रमसौ समास्तु पृथ्वीं ररक्ष विजितारिरमोघवीर्यः ।

| verse_lines = एवं त्रयोदशसहस्रमसौ समास्तु पृथ्वीं ररक्ष विजितारिरमोघवीर्यः ।;आनन्दमिन्दुरिव सन्दधदिन्दिरेशो लोकस्य सान्द्रसुखवारिधिरप्रमेयः ॥ १६॥

| verse_line2 = आनन्दमिन्दुरिव सन्दधदिन्दिरेशो लोकस्य सान्द्रसुखवारिधिरप्रमेयः ॥ १६॥

}}

Line 8,044:

Line 8,932:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देव्यां स चाजनयदिन्द्रहुताशनौ द्वौ पुत्रौ यमौ कुशलवौ बलिनौ गुणाढ्यौ ।

| verse_lines = देव्यां स चाजनयदिन्द्रहुताशनौ द्वौ पुत्रौ यमौ कुशलवौ बलिनौ गुणाढ्यौ ।;शत्रुघ्नतो लवणमुद्बणबाणदग्धं कृत्वा चकार मधुरां पुरमुग्रवीर्यः ॥ १७॥

| verse_line2 = शत्रुघ्नतो लवणमुद्बणबाणदग्धं कृत्वा चकार मधुरां पुरमुग्रवीर्यः ॥ १७॥

}}

Line 8,053:

Line 8,942:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कोटित्रयं स निजघान तथाऽसुराणां गन्धर्वजन्म भरतेन सतां च धर्मम् ।

| verse_lines = कोटित्रयं स निजघान तथाऽसुराणां गन्धर्वजन्म भरतेन सतां च धर्मम् ।;संशिक्षयन्नयजदुत्तमकल्पकैः स्वं यज्ञैर्भवाजमुखसत्सचिवाश्च यत्र ॥ १८॥

| verse_line2 = संशिक्षयन्नयजदुत्तमकल्पकैः स्वं यज्ञैर्भवाजमुखसत्सचिवाश्च यत्र ॥ १८॥

}}

Line 8,062:

Line 8,952:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ शूद्रतपश्चर्यानिहतं विप्रपुत्रकम् ।

| verse_lines = अथ शूद्रतपश्चर्यानिहतं विप्रपुत्रकम् ।;उज्जीवयामास विभुर्हत्वा तं शूद्रतापसम् ॥ १९॥

| verse_line2 = उज्जीवयामास विभुर्हत्वा तं शूद्रतापसम् ॥ १९॥

}}

Line 8,071:

Line 8,962:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जङ्घनामाऽसुरः पूर्वं गिरिजावरदानतः ।

| verse_lines = जङ्घनामाऽसुरः पूर्वं गिरिजावरदानतः ।;बभूव शूद्रः कल्पायुः स लोकक्षयकाम्यया ।;तपश्चचार दुर्बुद्धिरिच्छन् माहेश्वरं पदम् ॥ २०॥

| verse_line2 = बभूव शूद्रः कल्पायुः स लोकक्षयकाम्यया ।

}}

Line 8,080:

Line 8,972:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्यवध्यं तं तस्माज्जघान पुरुषोत्तमः ।

| verse_lines = अनन्यवध्यं तं तस्माज्जघान पुरुषोत्तमः ।;श्वेतदत्तां तथा मालामगस्त्यादाप राघवः ॥ २१॥

| verse_line2 = श्वेतदत्तां तथा मालामगस्त्यादाप राघवः ॥ २१॥

}}

Line 8,089:

Line 8,982:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्नयज्ञकृच्छ्वेतो राजा क्षुद्विनिवर्तनम् ।

| verse_lines = अनन्नयज्ञकृच्छ्वेतो राजा क्षुद्विनिवर्तनम् ।;कुर्वन् स्वमांसैर्धात्रोक्तो मालां रामार्थमर्पयत् ।;अगस्त्याय न साक्षात्तु रामे दद्यादयं नृपः ॥ २२॥

| verse_line2 = कुर्वन् स्वमांसैर्धात्रोक्तो मालां रामार्थमर्पयत् ।

}}

Line 8,098:

Line 8,992:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षुदभावमात्रफलदं न साक्षाद् राघवेऽर्पितम् ।

| verse_lines = क्षुदभावमात्रफलदं न साक्षाद् राघवेऽर्पितम् ।;क्षुदभावमात्रमाकाङ्क्षन् मामसौ परिपृच्छति ॥ २३॥

| verse_line2 = क्षुदभावमात्रमाकाङ्क्षन् मामसौ परिपृच्छति ॥ २३॥

}}

Line 8,107:

Line 9,002:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यवधानतस्ततो रामे दद्याच्छ्वेत इति प्रभुः ।

| verse_lines = व्यवधानतस्ततो रामे दद्याच्छ्वेत इति प्रभुः ।;मत्वा ब्रह्माऽदिशन्मालां प्रदातुं कुम्भयोनये ॥ २४॥

| verse_line2 = मत्वा ब्रह्माऽदिशन्मालां प्रदातुं कुम्भयोनये ॥ २४॥

}}

Line 8,116:

Line 9,012:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तामगस्त्यकरपल्लवार्पितां भक्त एष मम कुम्भसम्भवः ।

| verse_lines = तामगस्त्यकरपल्लवार्पितां भक्त एष मम कुम्भसम्भवः ।;इत्यवेत्य जगृहे जनार्दनस्तेन संस्तुत उपागमत् पुरम् ॥ २५॥

| verse_line2 = इत्यवेत्य जगृहे जनार्दनस्तेन संस्तुत उपागमत् पुरम् ॥ २५॥

}}

Line 8,125:

Line 9,022:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ केचिदासुरसुराः सुराणका इत्युरुप्रथितपौरुषाः पुरा ।

| verse_lines = अथ केचिदासुरसुराः सुराणका इत्युरुप्रथितपौरुषाः पुरा ।;ते तपः सुमहदास्थिता विभुं पद्मसम्भवमवेत्य (अवेक्ष्य) चोचिरे ॥ २६॥

| verse_line2 = ते तपः सुमहदास्थिता विभुं पद्मसम्भवमवेत्य (अवेक्ष्य) चोचिरे ॥ २६॥

}}

Line 8,134:

Line 9,032:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भूरिपापकृतिनोऽपि निश्चयान्मुक्तिमाप्नुम उदारसद्गुण ।

| verse_lines = भूरिपापकृतिनोऽपि निश्चयान्मुक्तिमाप्नुम उदारसद्गुण ।;इत्युदीरितमजोऽवधार्य तत् प्राह च प्रहसिताननः प्रभुः ॥ २७॥

| verse_line2 = इत्युदीरितमजोऽवधार्य तत् प्राह च प्रहसिताननः प्रभुः ॥ २७॥

}}

Line 8,143:

Line 9,042:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यावदेव रमया रमेश्वरं नो वियोजयथ सद्गुणार्णवम् ।

| verse_lines = यावदेव रमया रमेश्वरं नो वियोजयथ सद्गुणार्णवम् ।;तावदुच्चमपि दुष्कृतं भवन्मोक्षमार्गपरिपन्थि नो भवेत् ॥ २८॥

| verse_line2 = तावदुच्चमपि दुष्कृतं भवन्मोक्षमार्गपरिपन्थि नो भवेत् ॥ २८॥

}}

Line 8,152:

Line 9,052:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युदीरितमवेत्य तेऽसुराः क्षिप्रमोक्षगमनोत्सुकाः क्षितौ ।

| verse_lines = इत्युदीरितमवेत्य तेऽसुराः क्षिप्रमोक्षगमनोत्सुकाः क्षितौ ।;साधनोपचयकाङ्क्षिणो हरौ शासति क्षितिमशेषतोऽभवन् ॥ २९॥

| verse_line2 = साधनोपचयकाङ्क्षिणो हरौ शासति क्षितिमशेषतोऽभवन् ॥ २९॥

}}

Line 8,161:

Line 9,062:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताननादिकृतदोषसञ्चयैर्मोक्षमार्गगतियोग्यतोज्झितान् ।

| verse_lines = ताननादिकृतदोषसञ्चयैर्मोक्षमार्गगतियोग्यतोज्झितान् ।;मैथिलस्य तनया व्यचालयन्मायया स्वतनुवा स्वमार्गतः ॥ ३०॥

| verse_line2 = मैथिलस्य तनया व्यचालयन्मायया स्वतनुवा स्वमार्गतः ॥ ३०॥

}}

Line 8,170:

Line 9,072:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आज्ञयैव हि हरेस्तु मायया मोहितास्तु दितिजा व्यनिन्दयन् ।

| verse_lines = आज्ञयैव हि हरेस्तु मायया मोहितास्तु दितिजा व्यनिन्दयन् ।;राघवो निशिचराहृतां पुनर्जानकीं जगृह इत्यनेकशः ॥ ३१॥

| verse_line2 = राघवो निशिचराहृतां पुनर्जानकीं जगृह इत्यनेकशः ॥ ३१॥

}}

Line 8,179:

Line 9,082:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मवाक्यमृतमेव कारयन् पातयंस्तमसि चान्ध आसुरान् ।

| verse_lines = ब्रह्मवाक्यमृतमेव कारयन् पातयंस्तमसि चान्ध आसुरान् ।;नित्यमेव सहितोऽपि सीतया सोऽज्ञसाक्षिकमभूद् वियुक्तवत् ॥ ३२॥

| verse_line2 = नित्यमेव सहितोऽपि सीतया सोऽज्ञसाक्षिकमभूद् वियुक्तवत् ॥ ३२॥

}}

Line 8,188:

Line 9,092:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेन चान्धतम ईयुरासुरा यज्ञमाह्वयदसौ च मैथिलीम् ।

| verse_lines = तेन चान्धतम ईयुरासुरा यज्ञमाह्वयदसौ च मैथिलीम् ।;तत्र भूमिशपथच्छलान्नृणां दृष्टिमार्गमपहाय सा स्थिता ॥ ३३॥

| verse_line2 = तत्र भूमिशपथच्छलान्नृणां दृष्टिमार्गमपहाय सा स्थिता ॥ ३३॥

}}

Line 8,197:

Line 9,102:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गुरुं हि जगतो विष्णुर्ब्रह्माणमसृजत् स्वयम् ।

| verse_lines = गुरुं हि जगतो विष्णुर्ब्रह्माणमसृजत् स्वयम् ।;तेन तद्वचनं सत्सु नानृतं कुरुते क्‍वचित् ॥ ३४॥

| verse_line2 = तेन तद्वचनं सत्सु नानृतं कुरुते क्‍वचित् ॥ ३४॥

}}

Line 8,206:

Line 9,112:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नासत्स्वप्यनृतं कुर्याद् वचनं पारलौकिकम् ।

| verse_lines = नासत्स्वप्यनृतं कुर्याद् वचनं पारलौकिकम् ।;ऐहिकं त्वसुरेष्वेव क्‍वचिद्धन्ति जनार्दनः ॥ ३५॥

| verse_line2 = ऐहिकं त्वसुरेष्वेव क्‍वचिद्धन्ति जनार्दनः ॥ ३५॥

}}

Line 8,215:

Line 9,122:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निजाधिक्यस्य विज्ञप्त्यै क्‍वचिद् वायुस्तदाज्ञया ।

| verse_lines = निजाधिक्यस्य विज्ञप्त्यै क्‍वचिद् वायुस्तदाज्ञया ।;हन्ति ब्रह्मत्वमात्मीयमद्धा ज्ञापयितुं प्रभुः ॥ ३६॥

| verse_line2 = हन्ति ब्रह्मत्वमात्मीयमद्धा ज्ञापयितुं प्रभुः ॥ ३६॥

}}

Line 8,224:

Line 9,132:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नान्यः कश्चित् तद्वराणां शापानामप्यतिक्रमी ।

| verse_lines = नान्यः कश्चित् तद्वराणां शापानामप्यतिक्रमी ।;अयोग्येषु तु रुद्रादिवाक्यं तौ कुरुतो मृषा ।;एकदेशेन सत्यं तु योग्येष्वपि कदाचन ॥ ३७॥

| verse_line2 = अयोग्येषु तु रुद्रादिवाक्यं तौ कुरुतो मृषा ।

}}

Line 8,233:

Line 9,142:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न विष्णोर्वचनं क्‍वापि मृषा भवति कस्यचित् ।

| verse_lines = न विष्णोर्वचनं क्‍वापि मृषा भवति कस्यचित् ।;एतदर्थोऽवतारश्च विष्णोर्भवति सर्वदा ॥ ३८॥

| verse_line2 = एतदर्थोऽवतारश्च विष्णोर्भवति सर्वदा ॥ ३८॥

}}

Line 8,242:

Line 9,152:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रविश्य भूमौ सा देवी लोकदृष्ट्यनुसारतः ।

| verse_lines = प्रविश्य भूमौ सा देवी लोकदृष्ट्यनुसारतः ।;रेमे रामेणावियुक्ता भास्करेण प्रभा यथा ॥ ३९॥

| verse_line2 = रेमे रामेणावियुक्ता भास्करेण प्रभा यथा ॥ ३९॥

}}

Line 8,251:

Line 9,162:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं रमालाळितपादपल्लवः पुनः स यज्ञैरयजत्स्वमेव ।

| verse_lines = एवं रमालाळितपादपल्लवः पुनः स यज्ञैरयजत्स्वमेव ।;वराश्वमेधादिभिराप्तकामो रेमेऽभिरामो नृपतीन् विशिक्षयन् ॥ ४०॥

| verse_line2 = वराश्वमेधादिभिराप्तकामो रेमेऽभिरामो नृपतीन् विशिक्षयन् ॥ ४०॥

}}

Line 8,260:

Line 9,172:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामस्य दृश्या त्वन्येषामदृश्या जनकात्मजा ।

| verse_lines = रामस्य दृश्या त्वन्येषामदृश्या जनकात्मजा ।;भूमिप्रवेशादूर्ध्वं सा रेमे सप्तशतं समाः ॥ ४१॥

| verse_line2 = भूमिप्रवेशादूर्ध्वं सा रेमे सप्तशतं समाः ॥ ४१॥

}}

Line 8,269:

Line 9,182:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं विधान्यगणितानि जनार्दनस्य रामावतारचरितानि तदन्यपुम्भिः ।

| verse_lines = एवं विधान्यगणितानि जनार्दनस्य रामावतारचरितानि तदन्यपुम्भिः ।;शक्यानि नैव मनसाऽपि हि तानि कर्तुं ब्रह्मेशशेषपुरुहूतमुखैः सुरैश्च ॥ ४२॥

| verse_line2 = शक्यानि नैव मनसाऽपि हि तानि कर्तुं ब्रह्मेशशेषपुरुहूतमुखैः सुरैश्च ॥ ४२॥

}}

Line 8,278:

Line 9,192:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यैवमब्जभवलोकसमामिमां क्ष्मां कृत्वाऽनुशासत उदीक्ष्य गुणान् धरायाः ।

| verse_lines = तस्यैवमब्जभवलोकसमामिमां क्ष्मां कृत्वाऽनुशासत उदीक्ष्य गुणान् धरायाः ।;वैशेष्यमात्मसदनस्य हि काङ्क्षमाणा वृन्दारकाः कमलजं प्रति तच्छशंसुः ॥ ४३॥

| verse_line2 = वैशेष्यमात्मसदनस्य हि काङ्क्षमाणा वृन्दारकाः कमलजं प्रति तच्छशंसुः ॥ ४३॥

}}

Line 8,287:

Line 9,202:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आमन्त्र्य तैः सह विभुर्भगवत्प्रयाणं स्वीयाय सद्मन इयेष दिदेश चाशु ।

| verse_lines = आमन्त्र्य तैः सह विभुर्भगवत्प्रयाणं स्वीयाय सद्मन इयेष दिदेश चाशु ।;रुद्रं स्वलोकगमनाय रघूत्तमस्य सम्प्रार्थने स च समेत्य विभुं ययाचे ॥ ४४॥

| verse_line2 = रुद्रं स्वलोकगमनाय रघूत्तमस्य सम्प्रार्थने स च समेत्य विभुं ययाचे ॥ ४४॥

}}

Line 8,296:

Line 9,212:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकान्तमेत्य रघुपेण समस्तकालो रुद्रो जगाद वचनं जगतो विधातुः ।

| verse_lines = एकान्तमेत्य रघुपेण समस्तकालो रुद्रो जगाद वचनं जगतो विधातुः ।;वैशेष्यमात्मभवनस्य हि काङ्क्षमाणास्त्वामर्थयन्ति विबुधाः सहिता विधात्रा ॥ ४५॥

| verse_line2 = वैशेष्यमात्मभवनस्य हि काङ्क्षमाणास्त्वामर्थयन्ति विबुधाः सहिता विधात्रा ॥ ४५॥

}}

Line 8,305:

Line 9,222:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुत्रस्तवेश कमलप्रभवस्तथाऽहं पौत्रस्तु पौत्रकवचो यदपि ह्ययोग्यम् ।

| verse_lines = पुत्रस्तवेश कमलप्रभवस्तथाऽहं पौत्रस्तु पौत्रकवचो यदपि ह्ययोग्यम् ।;सम्भावयन्ति गुणिनस्तदहं ययाचे गन्तुं स्वसद्म नतिपूर्वमितो भवन्तम् ॥ ४६॥

| verse_line2 = सम्भावयन्ति गुणिनस्तदहं ययाचे गन्तुं स्वसद्म नतिपूर्वमितो भवन्तम् ॥ ४६॥

}}

Line 8,314:

Line 9,232:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यत्कार्यसाधनकृते विबुधार्थितस्त्वं प्रादुश्चकर्थ निजरूपमशेषमेव ।

| verse_lines = यत्कार्यसाधनकृते विबुधार्थितस्त्वं प्रादुश्चकर्थ निजरूपमशेषमेव ।;तत् साधितं हि भवता तदितः स्वधाम क्षिप्रं प्रयाहि हर्षं विबुधेषु कुर्वन् ॥ ४७॥

| verse_line2 = तत् साधितं हि भवता तदितः स्वधाम क्षिप्रं प्रयाहि हर्षं विबुधेषु कुर्वन् ॥ ४७॥

}}

Line 8,323:

Line 9,242:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ओम् इत्युवाच भगवांस्तदशेषमेव श्रुत्वा रहस्यथ तनुस्त्वपरा हरस्य ।

| verse_lines = ओम् इत्युवाच भगवांस्तदशेषमेव श्रुत्वा रहस्यथ तनुस्त्वपरा हरस्य ।;दुर्वासनामयुगिहाऽगमदाशु राम मां भोजय क्षुधितमित्यसकृद् ब्रुवाणः ॥ ४८॥

| verse_line2 = दुर्वासनामयुगिहाऽगमदाशु राम मां भोजय क्षुधितमित्यसकृद् ब्रुवाणः ॥ ४८॥

}}

Line 8,332:

Line 9,252:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सिद्धं न देयमथ साध्यमपीति वाचं श्रुत्वाऽस्य वाक्समयजातमुरु स्वहस्तात् ।

| verse_lines = सिद्धं न देयमथ साध्यमपीति वाचं श्रुत्वाऽस्य वाक्समयजातमुरु स्वहस्तात् ।;अन्नं चतुर्गुणमदादमृतोपमानं रामस्तदाप्य बुभुजेऽथ मुनिः सुतुष्टः ॥ ४९॥

| verse_line2 = अन्नं चतुर्गुणमदादमृतोपमानं रामस्तदाप्य बुभुजेऽथ मुनिः सुतुष्टः ॥ ४९॥

}}

Line 8,341:

Line 9,262:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तृप्तो ययौ च सकलान् प्रति कोपयानः कश्चिन्न मेऽर्थितवरं प्रतिदातुमीशः ।

| verse_lines = तृप्तो ययौ च सकलान् प्रति कोपयानः कश्चिन्न मेऽर्थितवरं प्रतिदातुमीशः ।;एवम्प्रतिज्ञक ऋषिः स हि तत्प्रतिज्ञां मोघां चकार भगवान् नतु कश्चिदन्यः ॥ ५०॥

| verse_line2 = एवम्प्रतिज्ञक ऋषिः स हि तत्प्रतिज्ञां मोघां चकार भगवान् नतु कश्चिदन्यः ॥ ५०॥

}}

Line 8,350:

Line 9,272:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कुन्ती तु तस्य हि मुनेर्वरतोऽजयत् तु रामः स कृष्णतनुवा स्वबलाज्जिगाय ।

| verse_lines = कुन्ती तु तस्य हि मुनेर्वरतोऽजयत् तु रामः स कृष्णतनुवा स्वबलाज्जिगाय ।;तस्मिञ्छिवे प्रतिगते मुनिरूपके च याहीति लक्ष्मणमुवाच रमापतिः सः ॥ ५१॥

| verse_line2 = तस्मिञ्छिवे प्रतिगते मुनिरूपके च याहीति लक्ष्मणमुवाच रमापतिः सः ॥ ५१॥

}}

Line 8,359:

Line 9,282:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकान्ते तु यदा रामश्चक्रे रुद्रेण संविदम् ।

| verse_lines = एकान्ते तु यदा रामश्चक्रे रुद्रेण संविदम् ।;द्वारपालं स कृतवांस्तदा लक्ष्मणमेव सः ॥ ५२॥

| verse_line2 = द्वारपालं स कृतवांस्तदा लक्ष्मणमेव सः ॥ ५२॥

}}

Line 8,368:

Line 9,292:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यद्यत्र प्रविशेत् कश्चिद्धन्मि त्वेति वचो ब्रुवन् ।

| verse_lines = यद्यत्र प्रविशेत् कश्चिद्धन्मि त्वेति वचो ब्रुवन् ।;तदन्तराऽऽगतमृषिं दृष्ट्वाऽमन्यत लक्ष्मणः ॥ ५३॥

| verse_line2 = तदन्तराऽऽगतमृषिं दृष्ट्वाऽमन्यत लक्ष्मणः ॥ ५३॥

}}

Line 8,377:

Line 9,302:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्वाससः प्रतिज्ञा तु रामं प्राप्यैव भज्यताम् ।

| verse_lines = दुर्वाससः प्रतिज्ञा तु रामं प्राप्यैव भज्यताम् ।;अन्यथा त्वयशो रामे करोत्येष मुनिर्ध्रुवम् ॥ ५४॥

| verse_line2 = अन्यथा त्वयशो रामे करोत्येष मुनिर्ध्रुवम् ॥ ५४॥

}}

Line 8,386:

Line 9,312:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राघवो घ्नन्नपि तु मां करोत्येव दयां मयि ।

| verse_lines = राघवो घ्नन्नपि तु मां करोत्येव दयां मयि ।;इति मत्वा ददौ मार्गं स तु दुर्वाससे तदा ॥ ५५॥

| verse_line2 = इति मत्वा ददौ मार्गं स तु दुर्वाससे तदा ॥ ५५॥

}}

Line 8,395:

Line 9,322:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वलोकगमनाकाङ्क्षी स्वयमेव तु राघवः ।

| verse_lines = स्वलोकगमनाकाङ्क्षी स्वयमेव तु राघवः ।;इयं प्रतिज्ञा हेतुः स्यादिति हन्मीति सोऽकरोत् ॥ ५६॥

| verse_line2 = इयं प्रतिज्ञा हेतुः स्यादिति हन्मीति सोऽकरोत् ॥ ५६॥

}}

Line 8,404:

Line 9,332:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अत्यन्तबन्धुनिधनं त्याग एवेति चिन्तयन् ।

| verse_lines = अत्यन्तबन्धुनिधनं त्याग एवेति चिन्तयन् ।;याहि स्वलोकमचिरादित्युवाच स लक्ष्मणम् ॥ ५७॥

| verse_line2 = याहि स्वलोकमचिरादित्युवाच स लक्ष्मणम् ॥ ५७॥

}}

Line 8,413:

Line 9,342:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तः स ययौ जगद्भवभयध्वान्तच्छिदं राघवं ध्यायन्नाप च तत्पदं दशशतैर्युक्तो मुखाम्भोरुहैः ।

| verse_lines = इत्युक्तः स ययौ जगद्भवभयध्वान्तच्छिदं राघवं ध्यायन्नाप च तत्पदं दशशतैर्युक्तो मुखाम्भोरुहैः ।;आसिच्छेषमहाफणी मुसलभृद् दिव्याकृतिर्लाङ्गली पर्यङ्कत्वमवाप यो जलनिधौ विष्णोः शयानस्य च ॥ ५८॥

| verse_line2 = आसिच्छेषमहाफणी मुसलभृद् दिव्याकृतिर्लाङ्गली पर्यङ्कत्वमवाप यो जलनिधौ विष्णोः शयानस्य च ॥ ५८॥

}}

Line 8,422:

Line 9,352:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ राघवः स्वभवनोपगतौ विदधे मतिं सह जनैरखिलैः ।

| verse_lines = अथ राघवः स्वभवनोपगतौ विदधे मतिं सह जनैरखिलैः ।;समघोषयच्च य इहेच्छति तत् पदमक्षयं सपदि मैत्वितिसः ॥ ५९॥

| verse_line2 = समघोषयच्च य इहेच्छति तत् पदमक्षयं सपदि मैत्वितिसः ॥ ५९॥

}}

Line 8,431:

Line 9,362:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा तु तद् य इह मोक्षपदेच्छवस्ते सर्वे समाययुरथाऽतृणमापिपीलम् ।

| verse_lines = श्रुत्वा तु तद् य इह मोक्षपदेच्छवस्ते सर्वे समाययुरथाऽतृणमापिपीलम् ।;रामाज्ञया गमनशक्तिरभूत् तृणादेर्ये तत्र दीर्घभविनो नहि ते तदैच्छन् ॥ ६०॥

| verse_line2 = रामाज्ञया गमनशक्तिरभूत् तृणादेर्ये तत्र दीर्घभविनो नहि ते तदैच्छन् ॥ ६०॥

}}

Line 8,440:

Line 9,372:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संस्थापयामास कुशं स्वराज्ये तैः साकमेव च लवं युवराजमीशः ।

| verse_lines = संस्थापयामास कुशं स्वराज्ये तैः साकमेव च लवं युवराजमीशः ।;संस्थाप्य वालितनयं कपिराज्य आशु सूर्यात्मजोऽपि रघुवीरसमीपमायात् ॥ ६१॥

| verse_line2 = संस्थाप्य वालितनयं कपिराज्य आशु सूर्यात्मजोऽपि रघुवीरसमीपमायात् ॥ ६१॥

}}

Line 8,449:

Line 9,382:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽह वायुनन्दनं स राघवः समाश्लिषन् ।

| verse_lines = अथाऽह वायुनन्दनं स राघवः समाश्लिषन् ।;तवाहमक्षगोचरः सदा भवामि नान्यथा ॥ ६२॥

| verse_line2 = तवाहमक्षगोचरः सदा भवामि नान्यथा ॥ ६२॥

}}

Line 8,458:

Line 9,392:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वया सदा महत् तपः सुकार्यमुत्तमोत्तमम् ।

| verse_lines = त्वया सदा महत् तपः सुकार्यमुत्तमोत्तमम् ।;तदेव मे महत् प्रियं चिरं तपस्त्वया कृतम् ॥ ६३॥

| verse_line2 = तदेव मे महत् प्रियं चिरं तपस्त्वया कृतम् ॥ ६३॥

}}

Line 8,467:

Line 9,402:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दशास्यकुम्भकर्णकौ यथा सुशक्तिमानपि ।

| verse_lines = दशास्यकुम्भकर्णकौ यथा सुशक्तिमानपि ।;जघन्थ न प्रियाय मे तथैव जीव कल्पकम् ॥ ६४॥

| verse_line2 = जघन्थ न प्रियाय मे तथैव जीव कल्पकम् ॥ ६४॥

}}

Line 8,476:

Line 9,412:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पयोब्धिमध्यगं च मे सुसद्म चान्यदेव वा ।

| verse_lines = पयोब्धिमध्यगं च मे सुसद्म चान्यदेव वा ।;यथेष्टतो गमिष्यसि स्वदेहसंयुतोऽपि सन् ॥ ६५॥

| verse_line2 = यथेष्टतो गमिष्यसि स्वदेहसंयुतोऽपि सन् ॥ ६५॥

}}

Line 8,485:

Line 9,422:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथेष्टभोगसंयुतः सुरेशगायकादिभिः ।

| verse_lines = यथेष्टभोगसंयुतः सुरेशगायकादिभिः ।;समीड्यमानसद्यशा रमस्व मत्पुरः सदा ॥ ६६॥

| verse_line2 = समीड्यमानसद्यशा रमस्व मत्पुरः सदा ॥ ६६॥

}}

Line 8,494:

Line 9,432:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तवेप्सितं न किञ्चन क्‍वचित् कदाचिदेव (कुतश्चिदेव) वा ।

| verse_lines = तवेप्सितं न किञ्चन क्‍वचित् कदाचिदेव (कुतश्चिदेव) वा ।;मृषा भवेत् प्रियश्च मे पुनःपुनर्भविष्यसि ॥ ६७॥

| verse_line2 = मृषा भवेत् प्रियश्च मे पुनःपुनर्भविष्यसि ॥ ६७॥

}}

Line 8,503:

Line 9,442:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितो मरुत्सुतो जगाद विश्वनायकम् ।

| verse_lines = इतीरितो मरुत्सुतो जगाद विश्वनायकम् ।;विधेहि पादपङ्कजे तवेश भक्तिमुत्तमाम् ॥ ६८॥

| verse_line2 = विधेहि पादपङ्कजे तवेश भक्तिमुत्तमाम् ॥ ६८॥

}}

Line 8,512:

Line 9,452:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सदा प्रवर्द्धमानया तया रमेऽहमञ्जसा ।

| verse_lines = सदा प्रवर्द्धमानया तया रमेऽहमञ्जसा ।;समस्तजीवसञ्चयात् सदाऽधिका हि मेऽस्तु सा ॥ ६९॥

| verse_line2 = समस्तजीवसञ्चयात् सदाऽधिका हि मेऽस्तु सा ॥ ६९॥

}}

Line 8,521:

Line 9,462:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नमो नमो नमो नमो नतोऽस्मि ते सदा पदम् ।

| verse_lines = नमो नमो नमो नमो नतोऽस्मि ते सदा पदम् ।;समस्तसद्गुणोच्छ्रितं नमामि ते पदं पुनः ॥ ७०॥

| verse_line2 = समस्तसद्गुणोच्छ्रितं नमामि ते पदं पुनः ॥ ७०॥

}}

Line 8,530:

Line 9,472:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते तथेति तं जगाद पुष्करेक्षणः ।

| verse_lines = इतीरिते तथेति तं जगाद पुष्करेक्षणः ।;जगाम धाम चाऽत्मनस्तृणादिना सहैव सः ॥ ७१॥

| verse_line2 = जगाम धाम चाऽत्मनस्तृणादिना सहैव सः ॥ ७१॥

}}

Line 8,539:

Line 9,482:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = खगा मृगास्तृणादयः पिपीलिकाश्च गर्दभाः ।

| verse_lines = खगा मृगास्तृणादयः पिपीलिकाश्च गर्दभाः ।;तदाऽऽसुरुत्तमा यतो नृवानरास्तु किं पुनः ॥ ७२॥

| verse_line2 = तदाऽऽसुरुत्तमा यतो नृवानरास्तु किं पुनः ॥ ७२॥

}}

Line 8,548:

Line 9,492:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सदैव रामभावनात् (रामभावनाः) सदा सुतत्त्ववेदिनः ।

| verse_lines = सदैव रामभावनात् (रामभावनाः) सदा सुतत्त्ववेदिनः ।;यतोऽभवंस्ततस्तु ते ययुः पदं हरेस्तदा ॥ ७३॥

| verse_line2 = यतोऽभवंस्ततस्तु ते ययुः पदं हरेस्तदा ॥ ७३॥

}}

Line 8,557:

Line 9,502:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘स तैः समावृतो विभुर्ययौ दिशं तदोत्तराम् ।

| verse_lines = ‘स तैः समावृतो विभुर्ययौ दिशं तदोत्तराम् ।;अनन्तसूर्यदीधितिर्दुरन्तसद्गुणार्णवः’(भा\.पु\. ५\.९\.१८) ॥ ७४॥

| verse_line2 = अनन्तसूर्यदीधितिर्दुरन्तसद्गुणार्णवः’(भा\.पु\. ५\.९\.१८) ॥ ७४॥

}}

Line 8,566:

Line 9,512:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सहस्रसूर्यमण्डलज्वलत्किरीटमूर्द्धजः ।

| verse_lines = सहस्रसूर्यमण्डलज्वलत्किरीटमूर्द्धजः ।;सुनीलकुन्तला(ळा)वृतामितेन्दुकान्तसन्मुखः ॥ ७५॥

| verse_line2 = सुनीलकुन्तला(ळा)वृतामितेन्दुकान्तसन्मुखः ॥ ७५॥

}}

Line 8,575:

Line 9,522:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुरक्तपद्मलोचनः सुविद्युदाभकुण्डलः ।

| verse_lines = सुरक्तपद्मलोचनः सुविद्युदाभकुण्डलः ।;सुहासविद्रुमाधरः समस्तवेदवाग्रसः ॥ ७६॥

| verse_line2 = सुहासविद्रुमाधरः समस्तवेदवाग्रसः ॥ ७६॥

}}

Line 8,584:

Line 9,532:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दिवाकरौघकौस्तुभप्रभासकोरुकन्धरः ।

| verse_lines = दिवाकरौघकौस्तुभप्रभासकोरुकन्धरः ।;सुपीवरोन्नतोरुसज्जगद्भरांसयुग्मकः ॥ ७७॥

| verse_line2 = सुपीवरोन्नतोरुसज्जगद्भरांसयुग्मकः ॥ ७७॥

}}

Line 8,593:

Line 9,542:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुवृत्तदीर्घपीवरोल्लसद्भुजद्वयाङ्कितः ।

| verse_lines = सुवृत्तदीर्घपीवरोल्लसद्भुजद्वयाङ्कितः ।;जगद् विमथ्य सम्भृतः शरोऽस्य दक्षिणे करे ॥ ७८॥

| verse_line2 = जगद् विमथ्य सम्भृतः शरोऽस्य दक्षिणे करे ॥ ७८॥

}}

Line 8,602:

Line 9,552:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयं स तेन निर्मितो हतौ मधुश्च कैटभः ।

| verse_lines = स्वयं स तेन निर्मितो हतौ मधुश्च कैटभः ।;शरेण तेन विष्णुना ददौ च लक्ष्मणानुजे ॥ ७९॥

| verse_line2 = शरेण तेन विष्णुना ददौ च लक्ष्मणानुजे ॥ ७९॥

}}

Line 8,611:

Line 9,562:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स शत्रुसूदनोऽवधीन्मधोः सुतं रसाह्वयम् ।

| verse_lines = स शत्रुसूदनोऽवधीन्मधोः सुतं रसाह्वयम् ।;शरेण येन चाकरोत् पुरीं च माधुराभिधाम् ॥ ८०॥

| verse_line2 = शरेण येन चाकरोत् पुरीं च माधुराभिधाम् ॥ ८०॥

}}

Line 8,620:

Line 9,572:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तसारसम्भवं शरं दधार तं करे ।

| verse_lines = समस्तसारसम्भवं शरं दधार तं करे ।;स वामबाहुना धनुर्दधार शार्ङ्गसञ्ज्ञितम् ॥ ८१॥

| verse_line2 = स वामबाहुना धनुर्दधार शार्ङ्गसञ्ज्ञितम् ॥ ८१॥

}}

Line 8,629:

Line 9,582:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उदारबाहुभूषणः शुभाङ्गदः सकङ्कणः ।

| verse_lines = उदारबाहुभूषणः शुभाङ्गदः सकङ्कणः ।;महाङ्गुलीयभूषितः सुरक्तसत्कराम्बुजः ॥ ८२॥

| verse_line2 = महाङ्गुलीयभूषितः सुरक्तसत्कराम्बुजः ॥ ८२॥

}}

Line 8,638:

Line 9,592:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनर्घ्यरत्नमालया वनाख्यया च मालया ।

| verse_lines = अनर्घ्यरत्नमालया वनाख्यया च मालया ।;विलासिविस्तृतोरसा बभार च श्रियं प्रभुः ॥ ८३॥

| verse_line2 = विलासिविस्तृतोरसा बभार च श्रियं प्रभुः ॥ ८३॥

}}

Line 8,647:

Line 9,602:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स भूतिवत्सभूषणस्तनूदरे वलित्रयी ।

| verse_lines = स भूतिवत्सभूषणस्तनूदरे वलित्रयी ।;उदारमध्यभूषणोल्लसत्तडित्प्रभाम्बरः ॥ ८४॥

| verse_line2 = उदारमध्यभूषणोल्लसत्तडित्प्रभाम्बरः ॥ ८४॥

}}

Line 8,656:

Line 9,612:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = करीन्द्रसत्करोरुयुक् सुवृत्तजानुमण्डलः ।

| verse_lines = करीन्द्रसत्करोरुयुक् सुवृत्तजानुमण्डलः ।;क्रमाल्पवृत्तजङ्घकः सुरक्तपादपल्लवः ॥ ८५॥

| verse_line2 = क्रमाल्पवृत्तजङ्घकः सुरक्तपादपल्लवः ॥ ८५॥

}}

Line 8,665:

Line 9,622:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लसद्धरिन्मणिद्युती रराज राघवोऽधिकम् ।

| verse_lines = लसद्धरिन्मणिद्युती रराज राघवोऽधिकम् ।;असङ्ख्यसत्सुखार्णवः समस्तशक्तिसत्तनुः ॥ ८६॥

| verse_line2 = असङ्ख्यसत्सुखार्णवः समस्तशक्तिसत्तनुः ॥ ८६॥

}}

Line 8,674:

Line 9,632:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानं नेत्राब्जयुग्मान्मुखवरकमलात् सर्ववेदार्थसारान्स्तन्वा ब्रह्माण्डबाह्यान्तरमधिकरुचा भासयन् भासुरास्यः ।

| verse_lines = ज्ञानं नेत्राब्जयुग्मान्मुखवरकमलात् सर्ववेदार्थसारान्स्तन्वा ब्रह्माण्डबाह्यान्तरमधिकरुचा भासयन् भासुरास्यः ।;सर्वाभीष्टाभये च स्वकरवरयुगेनार्थिनामादधानः प्रायाद् देवाधिदेवः स्वपदमभिमुखश्चोत्तराशां विशोकाम् ॥ ८७॥

| verse_line2 = सर्वाभीष्टाभये च स्वकरवरयुगेनार्थिनामादधानः प्रायाद् देवाधिदेवः स्वपदमभिमुखश्चोत्तराशां विशोकाम् ॥ ८७॥

}}

Line 8,683:

Line 9,642:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दघ्रे च्छत्रं हनूमान् स्रवदमृतमयं पूर्णचन्द्रायुताभं सीता सैवाखिलाक्ष्णां विषयमुपगता श्रीरिति ह्रीरथैका ।

| verse_lines = दघ्रे च्छत्रं हनूमान् स्रवदमृतमयं पूर्णचन्द्रायुताभं सीता सैवाखिलाक्ष्णां विषयमुपगता श्रीरिति ह्रीरथैका ।;द्वेधा भूत्वा दधार व्यजनमुभयतः पूर्णचन्द्रांशुगौरं प्रोद्यद्भास्वत्प्रभाभा सकलगुणतनुर्भूषिता भूषणैः स्वैः ॥ ८८॥

| verse_line2 = द्वेधा भूत्वा दधार व्यजनमुभयतः पूर्णचन्द्रांशुगौरं प्रोद्यद्भास्वत्प्रभाभा सकलगुणतनुर्भूषिता भूषणैः स्वैः ॥ ८८॥

}}

Line 8,692:

Line 9,652:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साक्षाच्चक्रतनुस्तथैव भरतश्चक्रं दधद् दक्षिणेनाऽयात् सव्यत एव शङ्खवरभृच्छङ्खात्मकः शत्रुहा ।

| verse_lines = साक्षाच्चक्रतनुस्तथैव भरतश्चक्रं दधद् दक्षिणेनाऽयात् सव्यत एव शङ्खवरभृच्छङ्खात्मकः शत्रुहा ।;अग्रे ब्रह्मपुरोगमाः सुरगणा वेदाश्च सोङ्कारकाः पश्चात् सर्वजगज्जगाम रघुपं यान्तं निजं धाम तम् ॥ ८९॥

| verse_line2 = अग्रे ब्रह्मपुरोगमाः सुरगणा वेदाश्च सोङ्कारकाः पश्चात् सर्वजगज्जगाम रघुपं यान्तं निजं धाम तम् ॥ ८९॥

}}

Line 8,701:

Line 9,662:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्य सूर्यसुतपूर्ववानरा दक्षिणेन मनुजास्तु सव्यतः ।

| verse_lines = तस्य सूर्यसुतपूर्ववानरा दक्षिणेन मनुजास्तु सव्यतः ।;रामजन्मचरितानि तस्य ते कीर्तयन्त उचथैर्द्रुतं ययुः ॥ ९०॥

| verse_line2 = रामजन्मचरितानि तस्य ते कीर्तयन्त उचथैर्द्रुतं ययुः ॥ ९०॥

}}

Line 8,710:

Line 9,672:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गन्धर्वैर्गीयमानो विबुधमुनिगणैरब्जसम्भूतिपूर्वैर्वेदोदारार्थवाग्भिः प्रणिहितसुमनः सर्वदा स्तूयमानः ।

| verse_lines = गन्धर्वैर्गीयमानो विबुधमुनिगणैरब्जसम्भूतिपूर्वैर्वेदोदारार्थवाग्भिः प्रणिहितसुमनः सर्वदा स्तूयमानः ।;सर्वैर्भूतैश्च भक्त्या स्वनिमिषनयनैः कौतुकाद् वीक्ष्यमाणः प्रायाच्छेषगरुत्मदादिकनिजैः संसेवितः स्वं पदम् ॥ ९१॥

| verse_line2 = सर्वैर्भूतैश्च भक्त्या स्वनिमिषनयनैः कौतुकाद् वीक्ष्यमाणः प्रायाच्छेषगरुत्मदादिकनिजैः संसेवितः स्वं पदम् ॥ ९१॥

}}

Line 8,719:

Line 9,682:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मरुद्रगरुडैः सशेषकैः प्रोच्यमानसुगुणोरुविस्तरः ।

| verse_lines = ब्रह्मरुद्रगरुडैः सशेषकैः प्रोच्यमानसुगुणोरुविस्तरः ।;आरुरोह विभुरम्बरं शनैस्ते च दिव्यवपुषोऽभवंस्तदा ॥ ९२॥

| verse_line2 = आरुरोह विभुरम्बरं शनैस्ते च दिव्यवपुषोऽभवंस्तदा ॥ ९२॥

}}

Line 8,728:

Line 9,692:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ ब्रह्मा हरिं स्तुत्वा जगादेदं वचो विभुम् ।

| verse_lines = अथ ब्रह्मा हरिं स्तुत्वा जगादेदं वचो विभुम् ।;त्वदाज्ञया मया दत्तं स्थानं दशरथस्य हि ॥ ९३॥

| verse_line2 = त्वदाज्ञया मया दत्तं स्थानं दशरथस्य हि ॥ ९३॥

}}

Line 8,737:

Line 9,702:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मातॄणां चापि तल्लोकस्त्वयुताब्दादितोऽग्रतः ।

| verse_lines = मातॄणां चापि तल्लोकस्त्वयुताब्दादितोऽग्रतः ।;अनर्हायास्त्वयाऽऽज्ञप्ता कैकेय्या अपि सद्गतिः ।;सूत्वा तु भरतं नैषा गच्छेत निरयानिति ॥ ९४॥

| verse_line2 = अनर्हायास्त्वयाऽऽज्ञप्ता कैकेय्या अपि सद्गतिः ।

}}

Line 8,746:

Line 9,712:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽपि सा यदावेशाच्चकार त्वय्यशोभनम् ।

| verse_lines = तथाऽपि सा यदावेशाच्चकार त्वय्यशोभनम् ।;निकृतिर्नाम सा क्षिप्ता मया तमसि शाश्वते ॥ ९५॥

| verse_line2 = निकृतिर्नाम सा क्षिप्ता मया तमसि शाश्वते ॥ ९५॥

}}

Line 8,755:

Line 9,722:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कैकयी तु चलान् लोकान् प्राप्ता नैवाचलान् क्‍वचित् ।

| verse_lines = कैकयी तु चलान् लोकान् प्राप्ता नैवाचलान् क्‍वचित् ।;पश्चाद् भक्तिमती यस्मात् त्वयि सा युक्तमेव तत् ॥ ९६॥

| verse_line2 = पश्चाद् भक्तिमती यस्मात् त्वयि सा युक्तमेव तत् ॥ ९६॥

}}

Line 8,764:

Line 9,732:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मन्थरा तु तमस्यन्धे पातिता दुष्टचारिणी ।

| verse_lines = मन्थरा तु तमस्यन्धे पातिता दुष्टचारिणी ।;सीतार्थं येऽप्यनिन्दंस्त्वां तेऽपि याता महत् तमः ॥ ९७॥

| verse_line2 = सीतार्थं येऽप्यनिन्दंस्त्वां तेऽपि याता महत् तमः ॥ ९७॥

}}

Line 8,773:

Line 9,742:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रायशो राक्षसाश्चैव त्वयि कृष्णत्वमागते ।

| verse_lines = प्रायशो राक्षसाश्चैव त्वयि कृष्णत्वमागते ।;शेषा यास्यन्ति तच्छेषा अष्टाविंशे कलौ युगे ।;गते चतुस्सहस्राब्दे तमोगास्त्रिशतोत्तरे ॥ ९८॥

| verse_line2 = शेषा यास्यन्ति तच्छेषा अष्टाविंशे कलौ युगे ।

}}

Line 8,782:

Line 9,752:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ ये त्वत्पदाम्भोजमकरन्दैकलिप्सवः ।

| verse_lines = अथ ये त्वत्पदाम्भोजमकरन्दैकलिप्सवः ।;त्वया सहाऽगतास्तेषां विधेहि स्थानमुत्तमम् ॥ ९९॥

| verse_line2 = त्वया सहाऽगतास्तेषां विधेहि स्थानमुत्तमम् ॥ ९९॥

}}

Line 8,791:

Line 9,762:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अहं भवः सुरेशाद्याः किङ्कराः स्म तवेश्वर ।

| verse_lines = अहं भवः सुरेशाद्याः किङ्कराः स्म तवेश्वर ।;यच्च कार्यमिहास्माभिस्तदप्याज्ञापयाऽशु नः ॥ १००॥

| verse_line2 = यच्च कार्यमिहास्माभिस्तदप्याज्ञापयाऽशु नः ॥ १००॥

}}

Line 8,800:

Line 9,772:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युदीरितमाकर्ण्य शतानन्देन राघवः ।

| verse_lines = इत्युदीरितमाकर्ण्य शतानन्देन राघवः ।;जगाद भावगम्भीरं सुस्मिताधरपल्लवः ॥ १०१॥

| verse_line2 = जगाद भावगम्भीरं सुस्मिताधरपल्लवः ॥ १०१॥

}}

Line 8,809:

Line 9,782:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जगद्गुरुत्वमादिष्टं मया ते कमलोद्भव ।

| verse_lines = जगद्गुरुत्वमादिष्टं मया ते कमलोद्भव ।;गुर्वादेशानुसारेण मयाऽऽदिष्टा च सद्गतिः ॥ १०२॥

| verse_line2 = गुर्वादेशानुसारेण मयाऽऽदिष्टा च सद्गतिः ॥ १०२॥

}}

Line 8,818:

Line 9,792:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतस्त्वया प्रदेया हि लोका एषां मदाज्ञया ।

| verse_lines = अतस्त्वया प्रदेया हि लोका एषां मदाज्ञया ।;हृदि स्थितं च जानासि त्वमेवैकः सदा मम ॥ १०३॥

| verse_line2 = हृदि स्थितं च जानासि त्वमेवैकः सदा मम ॥ १०३॥

}}

Line 8,827:

Line 9,802:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितो हरेर्भावविज्ञानी कञ्जसम्भवः ।

| verse_lines = इतीरितो हरेर्भावविज्ञानी कञ्जसम्भवः ।;पिपीलिकातृणान्तानां ददौ लोकाननुत्तमान् ।;वैष्णवान् सन्ततत्वाच्च नाम्ना सान्तानिकान् विभुः ॥ १०४॥

| verse_line2 = पिपीलिकातृणान्तानां ददौ लोकाननुत्तमान् ।

}}

Line 8,836:

Line 9,812:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते जरामृतिहीनाश्च सर्वदुःखविवर्जिताः ।

| verse_lines = ते जरामृतिहीनाश्च सर्वदुःखविवर्जिताः ।;संसारमुक्ता न्यवसंस्तत्र नित्यसुखाधिकाः ॥ १०५॥

| verse_line2 = संसारमुक्ता न्यवसंस्तत्र नित्यसुखाधिकाः ॥ १०५॥

}}

Line 8,845:

Line 9,822:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ये तु देवा इहोद्भूता नृवानरशरीरिणः ।

| verse_lines = ये तु देवा इहोद्भूता नृवानरशरीरिणः ।;ते सर्वे स्वांशितामापुस्तन्मैन्दविविदावृते ॥ १०६॥

| verse_line2 = ते सर्वे स्वांशितामापुस्तन्मैन्दविविदावृते ॥ १०६॥

}}

Line 8,854:

Line 9,832:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = असुरावेशतस्तौ तु न राममनुजग्मतुः ।

| verse_lines = असुरावेशतस्तौ तु न राममनुजग्मतुः ।;पीतामृतौ पुरा यस्मान्मम्रतुर्नच तौ तदा ॥ १०७॥

| verse_line2 = पीतामृतौ पुरा यस्मान्मम्रतुर्नच तौ तदा ॥ १०७॥

}}

Line 8,863:

Line 9,842:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोश्च तपसा तुष्टश्चक्रे तावजरामरौ ।

| verse_lines = तयोश्च तपसा तुष्टश्चक्रे तावजरामरौ ।;पुरा स्वयम्भूस्तेनोभौ दर्पादमृतमन्थने ।;प्रसह्यापिबतां देवैर्देवांशत्वादुपेक्षितौ ॥ १०८॥

| verse_line2 = पुरा स्वयम्भूस्तेनोभौ दर्पादमृतमन्थने ।

}}

Line 8,872:

Line 9,852:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पीतामृतेषु देवेषु युद्ध्यमानेषु दानवैः ।

| verse_lines = पीतामृतेषु देवेषु युद्ध्यमानेषु दानवैः ।;तैर्दत्तमात्महस्ते ते रक्षायै पीतमाशु तत् ।;तस्माद् दोषादापतुस्तावासुरं भावमूर्जितम् ॥ १०९॥

| verse_line2 = तैर्दत्तमात्महस्ते ते रक्षायै पीतमाशु तत् ।

}}

Line 8,881:

Line 9,862:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अङ्गदः कालतस्त्यक्त्वा देहमाप निजां तनुम् ।

| verse_lines = अङ्गदः कालतस्त्यक्त्वा देहमाप निजां तनुम् ।;रामाज्ञयैव कुर्वाणो राज्यं कुशसमन्वितः ॥ ११०॥

| verse_line2 = रामाज्ञयैव कुर्वाणो राज्यं कुशसमन्वितः ॥ ११०॥

}}

Line 8,890:

Line 9,872:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विभीषणश्च धर्मात्मा राघवाज्ञापुरस्कृतः ।

| verse_lines = विभीषणश्च धर्मात्मा राघवाज्ञापुरस्कृतः ।;सेनापतिर्धनेशस्य कल्पमावीत् स राक्षसान् ॥ १११॥

| verse_line2 = सेनापतिर्धनेशस्य कल्पमावीत् स राक्षसान् ॥ १११॥

}}

Line 8,899:

Line 9,882:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामाज्ञया जाम्बवांश्च न्यवसत् पृथिवीतले(ळे) ।

| verse_lines = रामाज्ञया जाम्बवांश्च न्यवसत् पृथिवीतले(ळे) ।;उत्पत्त्यर्थं जाम्बवत्यास्तदर्थं सुतपश्चरन् ॥ ११२॥

| verse_line2 = उत्पत्त्यर्थं जाम्बवत्यास्तदर्थं सुतपश्चरन् ॥ ११२॥

}}

Line 8,908:

Line 9,892:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो रघूणां प्रवरः सुरार्चितः स्वयैकतन्वा न्यवसत् सुरालये ।

| verse_lines = अथो रघूणां प्रवरः सुरार्चितः स्वयैकतन्वा न्यवसत् सुरालये ।;द्वितीयया ब्रह्मसदस्यधीश्वरस्तेनार्चितोऽथापरया निजालये ॥ ११३॥

| verse_line2 = द्वितीयया ब्रह्मसदस्यधीश्वरस्तेनार्चितोऽथापरया निजालये ॥ ११३॥

}}

Line 8,917:

Line 9,902:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तृतीयरूपेण निजं पदं प्रभुं व्रजन्तमुच्चैरनुगम्य देवताः ।

| verse_lines = तृतीयरूपेण निजं पदं प्रभुं व्रजन्तमुच्चैरनुगम्य देवताः ।;अगम्यमर्यादमुपेत्य च क्रमाद् विलोकयन्तोऽतिविदूरतोऽस्तुवन् ॥ ११४॥

| verse_line2 = अगम्यमर्यादमुपेत्य च क्रमाद् विलोकयन्तोऽतिविदूरतोऽस्तुवन् ॥ ११४॥

}}

Line 8,926:

Line 9,912:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मा मरुन्मारुतसूनुरीशः शेषो गरुत्मान् हरिजः शक्रकाद्याः ।

| verse_lines = ब्रह्मा मरुन्मारुतसूनुरीशः शेषो गरुत्मान् हरिजः शक्रकाद्याः ।;क्रमादनुव्रज्य तु राघवस्य शिरस्यथाऽज्ञां प्रणिधाय निर्ययुः ॥ ११५॥

| verse_line2 = क्रमादनुव्रज्य तु राघवस्य शिरस्यथाऽज्ञां प्रणिधाय निर्ययुः ॥ ११५॥

}}

Line 8,935:

Line 9,922:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वं स्वं च सर्वे सदनं सुरा ययुः पुरन्दराद्याश्च विरिञ्चपूर्वकाः ।

| verse_lines = स्वं स्वं च सर्वे सदनं सुरा ययुः पुरन्दराद्याश्च विरिञ्चपूर्वकाः ।;मरुत्सुतोऽथो बदरीमवाप्य नारायणस्यैव पदं सिषेवे ॥ ११६॥

| verse_line2 = मरुत्सुतोऽथो बदरीमवाप्य नारायणस्यैव पदं सिषेवे ॥ ११६॥

}}

Line 8,944:

Line 9,932:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तशास्त्रोद्भरितं हरेर्वचो मुदा तदा श्रोत्रपुटेन सम्भरन् ।

| verse_lines = समस्तशास्त्रोद्भरितं हरेर्वचो मुदा तदा श्रोत्रपुटेन सम्भरन् ।;वदंश्च तत्त्वं विबुधर्षभाणां सदा मुनीनां च सुखं ह्युवास ॥ ११७॥

| verse_line2 = वदंश्च तत्त्वं विबुधर्षभाणां सदा मुनीनां च सुखं ह्युवास ॥ ११७॥

}}

Line 8,953:

Line 9,942:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामाज्ञया किम्पुरुषेषु राज्यं चकार रूपेण तथाऽपरेण ।

| verse_lines = रामाज्ञया किम्पुरुषेषु राज्यं चकार रूपेण तथाऽपरेण ।;रूपैस्तथाऽन्यैश्च समस्तसद्मन्युवास विष्णोः सततं यथेष्टम् ॥ ११८॥

| verse_line2 = रूपैस्तथाऽन्यैश्च समस्तसद्मन्युवास विष्णोः सततं यथेष्टम् ॥ ११८॥

}}

Line 8,962:

Line 9,952:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्थं स गायञ्छतकोटिविस्तरं रामायणं भारतपञ्चरात्रम् ।

| verse_lines = इत्थं स गायञ्छतकोटिविस्तरं रामायणं भारतपञ्चरात्रम् ।;वेदांश्च सर्वान् सहितब्रह्मसूत्रान् व्याचक्षाणो नित्यसुखोद्भरोऽभूत् ॥ ११९॥

| verse_line2 = वेदांश्च सर्वान् सहितब्रह्मसूत्रान् व्याचक्षाणो नित्यसुखोद्भरोऽभूत् ॥ ११९॥

}}

Line 8,971:

Line 9,962:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामोऽपि सार्द्धं पवमानात्मजेन ससीतया लक्ष्मणपूर्वकैश्च ।

| verse_lines = रामोऽपि सार्द्धं पवमानात्मजेन ससीतया लक्ष्मणपूर्वकैश्च ।;तथा गरुत्मत्प्रमुखैश्च पार्षदैः संसेव्यमानो न्यवसत् पयोब्धौ ॥ १२०॥

| verse_line2 = तथा गरुत्मत्प्रमुखैश्च पार्षदैः संसेव्यमानो न्यवसत् पयोब्धौ ॥ १२०॥

}}

Line 8,980:

Line 9,972:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कदाचिदीशः सकलावतारानेकं विधायाहिपतौ च शेते ।

| verse_lines = कदाचिदीशः सकलावतारानेकं विधायाहिपतौ च शेते ।;पृथक् च संव्यूह्य कदाचिदिच्छया रेमे रमेशोऽमितसद्गुणार्णवः ॥ १२१॥

| verse_line2 = पृथक् च संव्यूह्य कदाचिदिच्छया रेमे रमेशोऽमितसद्गुणार्णवः ॥ १२१॥

}}

Line 8,989:

Line 9,982:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यशेषपुराणेभ्यः पञ्चरात्रेभ्य एव च ।

| verse_lines = इत्यशेषपुराणेभ्यः पञ्चरात्रेभ्य एव च ।;भारताच्चैव वेदेभ्यो महारामायणादपि ॥ १२२॥

| verse_line2 = भारताच्चैव वेदेभ्यो महारामायणादपि ॥ १२२॥

}}

Line 8,998:

Line 9,992:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = परस्परविरोधस्य हानान्निर्णीय तत्त्वतः ।

| verse_lines = परस्परविरोधस्य हानान्निर्णीय तत्त्वतः ।;युक्त्या बुद्धिबलाच्चैव विष्णोरेव प्रसादतः ॥ १२३॥

| verse_line2 = युक्त्या बुद्धिबलाच्चैव विष्णोरेव प्रसादतः ॥ १२३॥

}}

Line 9,007:

Line 10,002:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बहुकल्पानुसारेण मयेयं सत्कथोदिता ।

| verse_lines = बहुकल्पानुसारेण मयेयं सत्कथोदिता ।;नैकग्रन्थाश्रयात् तस्मान्नाऽशङ्क्याऽत्र विरुद्धता ॥ १२४॥

| verse_line2 = नैकग्रन्थाश्रयात् तस्मान्नाऽशङ्क्याऽत्र विरुद्धता ॥ १२४॥

}}

Line 9,016:

Line 10,012:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्‍वचिन्मोहायासुराणां व्यत्यासः प्रतिलोमता ।

| verse_lines = क्‍वचिन्मोहायासुराणां व्यत्यासः प्रतिलोमता ।;उक्ता ग्रन्थेषु तस्माद्धि निर्णयोऽयं कृतो मया ॥ १२५॥

| verse_line2 = उक्ता ग्रन्थेषु तस्माद्धि निर्णयोऽयं कृतो मया ॥ १२५॥

}}

Line 9,025:

Line 10,022:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं च वक्ष्यमाणेषु नैवाऽशङ्क्या विरुद्धता ।

| verse_lines = एवं च वक्ष्यमाणेषु नैवाऽशङ्क्या विरुद्धता ।;सर्वकल्पसमश्चायं पारम्पर्यक्रमः सदा ॥ १२६॥

| verse_line2 = सर्वकल्पसमश्चायं पारम्पर्यक्रमः सदा ॥ १२६॥

}}

Line 9,034:

Line 10,032:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुंव्यत्यासेन चोक्तिः स्यात् पुराणादिषु कुत्रचित् ।

| verse_lines = पुंव्यत्यासेन चोक्तिः स्यात् पुराणादिषु कुत्रचित् ।;कृष्णामाह यथा कृष्णो धनञ्जयशरैर्हतान् ।;शतं दुर्योधनादींस्ते दर्शयिष्य इति प्रभुः ॥ १२७॥

| verse_line2 = कृष्णामाह यथा कृष्णो धनञ्जयशरैर्हतान् ।

}}

Line 9,043:

Line 10,042:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमसेनहतास्ते हि ज्ञायन्ते बहुवाक्यतः ।

| verse_lines = भीमसेनहतास्ते हि ज्ञायन्ते बहुवाक्यतः ।;विस्तारे भीमनिहताः सङ्क्षेपेऽर्जुनपातिताः ।;उच्यन्ते बहवश्चान्ये पुंव्यत्याससमाश्रयात् ॥ १२८॥

| verse_line2 = विस्तारे भीमनिहताः सङ्क्षेपेऽर्जुनपातिताः ।

}}

Line 9,052:

Line 10,052:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विस्तारे कृष्णनिहता बलभद्रहता इति ।

| verse_lines = विस्तारे कृष्णनिहता बलभद्रहता इति ।;उच्यन्ते च क्‍वचित् कालव्यत्यासोऽपि क्‍वचिद् भवेत् ॥ १२९॥

| verse_line2 = उच्यन्ते च क्‍वचित् कालव्यत्यासोऽपि क्‍वचिद् भवेत् ॥ १२९॥

}}

Line 9,061:

Line 10,062:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा सुयोधनं भीमः प्राहसत् कृष्णसन्निधौ ।

| verse_lines = यथा सुयोधनं भीमः प्राहसत् कृष्णसन्निधौ ।;इति वाक्येषु बहुषु ज्ञायते(ज्ञायन्ते) निर्णयादपि ।;अनिर्णये तु कृष्णस्य पूर्वमुक्ता गतिस्ततः ॥ १३०॥

| verse_line2 = इति वाक्येषु बहुषु ज्ञायते(ज्ञायन्ते) निर्णयादपि ।

}}

Line 9,070:

Line 10,072:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यत्यासास्त्वेवमाद्याश्च प्रातिलोम्यादयस्तथा ।

| verse_lines = व्यत्यासास्त्वेवमाद्याश्च प्रातिलोम्यादयस्तथा ।;दृश्यन्ते भारताद्येषु लक्षणग्रन्थतश्च ते ।;ज्ञायन्ते बहुभिर्वाक्यैर्निर्णयग्रन्थतस्तथा ॥ १३१॥

| verse_line2 = दृश्यन्ते भारताद्येषु लक्षणग्रन्थतश्च ते ।

}}

Line 9,079:

Line 10,082:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद् विनिर्णयग्रन्थानाश्रित्यैव च लक्षणम् ।

| verse_lines = तस्माद् विनिर्णयग्रन्थानाश्रित्यैव च लक्षणम् ।;बहुवाक्यानुसारेण निर्णयोऽयं मया कृतः ॥ १३२॥

| verse_line2 = बहुवाक्यानुसारेण निर्णयोऽयं मया कृतः ॥ १३२॥

}}

Line 9,088:

Line 10,092:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्तं लक्षणशास्त्रे च कृष्णद्वैपायनोदिते ।

| verse_lines = उक्तं लक्षणशास्त्रे च कृष्णद्वैपायनोदिते ।;त्रिभाषा यो न जानाति रीतीनां शतमेव च ॥ १३३॥

| verse_line2 = त्रिभाषा यो न जानाति रीतीनां शतमेव च ॥ १३३॥

}}

Line 9,097:

Line 10,102:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यत्यासादीन् सप्तभेदान् वेदाद्यर्थं तथा वदेत् ।

| verse_lines = व्यत्यासादीन् सप्तभेदान् वेदाद्यर्थं तथा वदेत् ।;स याति निरयं घोरमन्यथाज्ञानसम्भवम् ।;इत्यन्येषु च शास्त्रेषु तत्र तत्रोदितं बहु ॥ १३४॥

| verse_line2 = स याति निरयं घोरमन्यथाज्ञानसम्भवम् ।

}}

Line 9,106:

Line 10,112:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘व्यत्यासः प्रातिलोम्यं च गोमूत्री प्रघसस्तथा ।

| verse_lines = ‘व्यत्यासः प्रातिलोम्यं च गोमूत्री प्रघसस्तथा ।;उक्षणः सुधुरः साधु सप्त भेदाः प्रकीर्तिताः’ ॥ १३५॥

| verse_line2 = उक्षणः सुधुरः साधु सप्त भेदाः प्रकीर्तिताः’ ॥ १३५॥

}}

Line 9,115:

Line 10,122:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादिलक्षणान्यत्र नोच्यन्तेऽन्यप्रसङ्गतः ।

| verse_lines = इत्यादिलक्षणान्यत्र नोच्यन्तेऽन्यप्रसङ्गतः ।;अनुसारेण तेषां तु निर्णयः क्रियते मया ।;तस्मान्निर्णयशास्त्रत्वाद् ग्राह्यमेतद् बुभूषुभिः ॥ १३६॥

| verse_line2 = अनुसारेण तेषां तु निर्णयः क्रियते मया ।

}}

Line 9,124:

Line 10,132:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिता रामकथा परा मया समस्तशास्त्रानुसृतेर्भवापहा ।

| verse_lines = इतीरिता रामकथा परा मया समस्तशास्त्रानुसृतेर्भवापहा ।;पठेदिमां यः शृणुयादथापि वा विमुक्तबन्धश्चरणं हरेर्व्रजेत् ॥ १३७॥

| verse_line2 = पठेदिमां यः शृणुयादथापि वा विमुक्तबन्धश्चरणं हरेर्व्रजेत् ॥ १३७॥

}}

Line 9,139:

Line 10,148:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ओं ॥ द्वापरेऽथ युगे प्राप्ते त्वष्टाविंशतिमे पुनः ।

| verse_lines = ओं ॥ द्वापरेऽथ युगे प्राप्ते त्वष्टाविंशतिमे पुनः ।;स्वयम्भुशर्वशक्राद्या दुग्धाब्धेस्तीरमाययुः ॥ १॥

| verse_line2 = स्वयम्भुशर्वशक्राद्या दुग्धाब्धेस्तीरमाययुः ॥ १॥

}}

Line 9,148:

Line 10,158:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पयोब्धेरुत्तरं तीरमासाद्य विबुधर्षभाः ।

| verse_lines = पयोब्धेरुत्तरं तीरमासाद्य विबुधर्षभाः ।;तुष्टुवुः पुण्डरीकाक्षमक्षयं पुरुषोत्तमम् ॥ २॥

| verse_line2 = तुष्टुवुः पुण्डरीकाक्षमक्षयं पुरुषोत्तमम् ॥ २॥

}}

Line 9,157:

Line 10,168:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नमोनमोऽगण्यगुणैकधाम्ने समस्तविज्ञानमरीचिमालिने ।

| verse_lines = नमोनमोऽगण्यगुणैकधाम्ने समस्तविज्ञानमरीचिमालिने ।;अनाद्यविज्ञानतमोनिहन्त्रे परामृतानन्दपदप्रदायिने ॥ ३॥

| verse_line2 = अनाद्यविज्ञानतमोनिहन्त्रे परामृतानन्दपदप्रदायिने ॥ ३॥

}}

Line 9,166:

Line 10,178:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वदत्तमालाभुविपातकोपतो दुर्वाससः शापत आशु हि श्रिया ।

| verse_lines = स्वदत्तमालाभुविपातकोपतो दुर्वाससः शापत आशु हि श्रिया ।;शक्रे विहीने दितिजैः पराजिते पुरा वयं त्वां शरणं गता स्म ॥ ४॥

| verse_line2 = शक्रे विहीने दितिजैः पराजिते पुरा वयं त्वां शरणं गता स्म ॥ ४॥

}}

Line 9,175:

Line 10,188:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वदाज्ञया बलिना सन्दधाना वराद् गिरीशस्य परैरचाल्यम् ।

| verse_lines = त्वदाज्ञया बलिना सन्दधाना वराद् गिरीशस्य परैरचाल्यम् ।;वृन्दारका मन्दरमेत्य बाहुभिर्न शेकुरुद्धर्तुमिमे समेताः ॥ ५॥

| verse_line2 = वृन्दारका मन्दरमेत्य बाहुभिर्न शेकुरुद्धर्तुमिमे समेताः ॥ ५॥

}}

Line 9,184:

Line 10,198:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा त्वया नित्यबलत्वहेतुतो योऽनन्तनामा गरुडस्तदंसके ।

| verse_lines = तदा त्वया नित्यबलत्वहेतुतो योऽनन्तनामा गरुडस्तदंसके ।;उत्पाट्य चैकेन करेण मन्दरो निधापितस्तं स सह त्वयाऽवहत् ॥ ६॥

| verse_line2 = उत्पाट्य चैकेन करेण मन्दरो निधापितस्तं स सह त्वयाऽवहत् ॥ ६॥

}}

Line 9,193:

Line 10,208:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः परीक्षद्भिरसौ गिरिः सुरैः सहासुरैरुन्नमितस्तदंसतः ।

| verse_lines = पुनः परीक्षद्भिरसौ गिरिः सुरैः सहासुरैरुन्नमितस्तदंसतः ।;व्यचूर्णयत् तानखिलान् पुनश्च ते त्वदीक्षया पूर्ववदुत्थिताः प्रभो ॥ ७॥

| verse_line2 = व्यचूर्णयत् तानखिलान् पुनश्च ते त्वदीक्षया पूर्ववदुत्थिताः प्रभो ॥ ७॥

}}

Line 9,202:

Line 10,218:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च वामेन करेण वीश्वरे निधाय तं स्कन्धगतस्त्वमस्य ।

| verse_lines = पुनश्च वामेन करेण वीश्वरे निधाय तं स्कन्धगतस्त्वमस्य ।;अगाः पयोब्धिं सहितः सुरासुरैर्मथ्ना च तेनाब्धिमथाप्यमथ्नाः ॥ ८॥

| verse_line2 = अगाः पयोब्धिं सहितः सुरासुरैर्मथ्ना च तेनाब्धिमथाप्यमथ्नाः ॥ ८॥

}}

Line 9,211:

Line 10,228:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृतश्च कद्रो(द्र्वा)स्तनयोऽत्र वासुकिर्नेत्रं त्वया कश्यपजः स नागराट् ।

| verse_lines = कृतश्च कद्रो(द्र्वा)स्तनयोऽत्र वासुकिर्नेत्रं त्वया कश्यपजः स नागराट् ।;ममन्थुरब्धिं सहितास्त्वया सुराः सहासुरा दिव्यपयो घृताधिकम् ॥ ९॥

| verse_line2 = ममन्थुरब्धिं सहितास्त्वया सुराः सहासुरा दिव्यपयो घृताधिकम् ॥ ९॥

}}

Line 9,220:

Line 10,238:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैच्छन्त पुच्छं दितिजा अमङ्गलं(ळं) तदित्यथाग्रं जगृहुर्विषोल्बणम् ।

| verse_lines = नैच्छन्त पुच्छं दितिजा अमङ्गलं(ळं) तदित्यथाग्रं जगृहुर्विषोल्बणम् ।;श्रान्ताश्च तेऽतो विबुधास्तु पुच्छं त्वया समेता जगृहुस्त्वदाश्रयाः ॥ १०॥

| verse_line2 = श्रान्ताश्च तेऽतो विबुधास्तु पुच्छं त्वया समेता जगृहुस्त्वदाश्रयाः ॥ १०॥

}}

Line 9,229:

Line 10,248:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथातिभारादविशत् सुकाञ्चनो गिरिः स पाताल(ळ)मथ त्वमेव ।

| verse_lines = अथातिभारादविशत् सुकाञ्चनो गिरिः स पाताल(ळ)मथ त्वमेव ।;तं कच्छपात्मा त्वभरः स्वपृष्ठे ह्यनन्यधार्यं पुरुलीलयैव ॥ ११॥

| verse_line2 = तं कच्छपात्मा त्वभरः स्वपृष्ठे ह्यनन्यधार्यं पुरुलीलयैव ॥ ११॥

}}

Line 9,238:

Line 10,258:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उपर्यधश्चाऽत्मनि नेत्रगोत्रयोस्त्वया परेणाऽविशता समेधिताः ।

| verse_lines = उपर्यधश्चाऽत्मनि नेत्रगोत्रयोस्त्वया परेणाऽविशता समेधिताः ।;ममन्थुरब्धिं तरसा मदोत्कटाः सुरासुराः क्षोभितनक्रचक्रम्(भाग. ८.७.१३) ॥ १२॥

| verse_line2 = ममन्थुरब्धिं तरसा मदोत्कटाः सुरासुराः क्षोभितनक्रचक्रम्(भाग. ८.७.१३) ॥ १२॥

}}

Line 9,247:

Line 10,268:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रान्तेषु तेष्वेक उरुक्रम त्वं सुधारसाप्त्यै मुदितो ह्यमथ्नाः ।

| verse_lines = श्रान्तेषु तेष्वेक उरुक्रम त्वं सुधारसाप्त्यै मुदितो ह्यमथ्नाः ।;तदा जगद्ग्रासि विषं समुत्थितं त्वदाज्ञया वायुरधात् करे निजे ॥ १३॥

| verse_line2 = तदा जगद्ग्रासि विषं समुत्थितं त्वदाज्ञया वायुरधात् करे निजे ॥ १३॥

}}

Line 9,256:

Line 10,278:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कलेः स्वरूपं तदतीव दुष्षहं वराद् विधातुः सकलैश्च दुःस्पृशम् ।

| verse_lines = कलेः स्वरूपं तदतीव दुष्षहं वराद् विधातुः सकलैश्च दुःस्पृशम् ।;करे विमथ्यास्तबलं विधाय ददौ स किञ्चिद् गिरिशाय वायुः ॥ १४॥

| verse_line2 = करे विमथ्यास्तबलं विधाय ददौ स किञ्चिद् गिरिशाय वायुः ॥ १४॥

}}

Line 9,265:

Line 10,288:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तत् पिबत्(पिबन्) कण्ठगतेन तेन निपातितो मूर्च्छित आशु रुद्रः ।

| verse_lines = स तत् पिबत्(पिबन्) कण्ठगतेन तेन निपातितो मूर्च्छित आशु रुद्रः ।;हरेः करस्पर्शबलात् स सञ्ज्ञामवाप नीलोऽस्य गल(ळ)स्तदाऽऽसीत् ॥ १५॥

| verse_line2 = हरेः करस्पर्शबलात् स सञ्ज्ञामवाप नीलोऽस्य गल(ळ)स्तदाऽऽसीत् ॥ १५॥

}}

Line 9,274:

Line 10,298:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ त्वदाज्ञां पुरतो निधाय निधाय पात्रे तपनीयरूपे ।

| verse_lines = अथ त्वदाज्ञां पुरतो निधाय निधाय पात्रे तपनीयरूपे ।;स्वयं च निर्मथ्य बलोपपन्नं पपौ स वायुस्तदु चास्य जीर्णम् ॥ १६॥

| verse_line2 = स्वयं च निर्मथ्य बलोपपन्नं पपौ स वायुस्तदु चास्य जीर्णम् ॥ १६॥

}}

Line 9,283:

Line 10,308:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अत्यल्पपानाच्च बभूव शूला शिवस्य शीर्ष्ण्यस्य करावशिष्टम् ।

| verse_lines = अत्यल्पपानाच्च बभूव शूला शिवस्य शीर्ष्ण्यस्य करावशिष्टम् ।;अभूत् कलिः सर्वजगत्सु पूर्णं पीत्वा विकारो न बभूव वायोः ।;कलेः शरीरादभवन् कुनागाः सवृश्चिकाः श्वापदयातुधानाः ॥ १७॥

| verse_line2 = अभूत् कलिः सर्वजगत्सु पूर्णं पीत्वा विकारो न बभूव वायोः ।

}}

Line 9,292:

Line 10,318:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ त्वयाऽब्धौ तु विमथ्यमाने सुराऽभवत् तामसुरा अवापुः ।

| verse_lines = अथ त्वयाऽब्धौ तु विमथ्यमाने सुराऽभवत् तामसुरा अवापुः ।;उच्चैःश्रवा नाम तुरङ्गमोऽथ करी तथैरावतनामधेयः ॥ १८॥

| verse_line2 = उच्चैःश्रवा नाम तुरङ्गमोऽथ करी तथैरावतनामधेयः ॥ १८॥

}}

Line 9,301:

Line 10,328:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्ये च दिक्पालगजा बभूवुर्वरं तथैवाप्सरसां सहस्रम् ।

| verse_lines = अन्ये च दिक्पालगजा बभूवुर्वरं तथैवाप्सरसां सहस्रम् ।;तथाऽऽयुधान्याभरणानि चैव दिवौकसां पारिजातस्तरुश्च ॥ १९॥

| verse_line2 = तथाऽऽयुधान्याभरणानि चैव दिवौकसां पारिजातस्तरुश्च ॥ १९॥

}}

Line 9,310:

Line 10,338:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथैव साक्षात् सुरभिर्निशेशो बभूव तत् कौस्तुभं लोकसारम् ।

| verse_lines = तथैव साक्षात् सुरभिर्निशेशो बभूव तत् कौस्तुभं लोकसारम् ।;अथेन्दिरा यद्यपि नित्यदेहा बभूव तत्रापरया स्वतन्वा ॥ २०॥

| verse_line2 = अथेन्दिरा यद्यपि नित्यदेहा बभूव तत्रापरया स्वतन्वा ॥ २०॥

}}

Line 9,319:

Line 10,348:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो भवान् दक्षिणबाहुना सुधाकमण्डलुं कलशं चापरेण ।

| verse_lines = ततो भवान् दक्षिणबाहुना सुधाकमण्डलुं कलशं चापरेण ।;प्रगृह्य तस्मान्निरगात् समुद्राद् धन्वन्तरिर्नाम हरिन्मणिद्युतिः ॥ २१॥

| verse_line2 = प्रगृह्य तस्मान्निरगात् समुद्राद् धन्वन्तरिर्नाम हरिन्मणिद्युतिः ॥ २१॥

}}

Line 9,328:

Line 10,358:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो भवद्धस्तगतं दितेः सुताः सुधाभरं कलशं चापजह्रुः ।

| verse_lines = ततो भवद्धस्तगतं दितेः सुताः सुधाभरं कलशं चापजह्रुः ।;मुक्तं त्वया शक्तिमताऽपि दैत्यान् सत्यच्युतान् कारयितुं वधाय ॥ २२॥

| verse_line2 = मुक्तं त्वया शक्तिमताऽपि दैत्यान् सत्यच्युतान् कारयितुं वधाय ॥ २२॥

}}

Line 9,337:

Line 10,368:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो भवाननुपममुत्तमं वपुर्बभूव दिव्यप्रमदात्मकं त्वरन् ।

| verse_lines = ततो भवाननुपममुत्तमं वपुर्बभूव दिव्यप्रमदात्मकं त्वरन् ।;श्यामं नितम्बार्पितरत्नमेखलं जाम्बूनदाभाम्बरभृत् सुमध्यमम् ॥ २३॥

| verse_line2 = श्यामं नितम्बार्पितरत्नमेखलं जाम्बूनदाभाम्बरभृत् सुमध्यमम् ॥ २३॥

}}

Line 9,346:

Line 10,378:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बृहन्नितम्बं कलशोपमस्तनं सत्पुण्डरीकायतनेत्रमुज्ज्वलम् ।

| verse_lines = बृहन्नितम्बं कलशोपमस्तनं सत्पुण्डरीकायतनेत्रमुज्ज्वलम् ।;समस्तसारं परिपूर्णसद्गुणं दृष्ट्वैव तत् सम्मुमुहुः सुरारयः ॥ २४॥

| verse_line2 = समस्तसारं परिपूर्णसद्गुणं दृष्ट्वैव तत् सम्मुमुहुः सुरारयः ॥ २४॥

}}

Line 9,355:

Line 10,388:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = परस्परं तेऽमृतहेतुतोऽखिला विरुद्ध्यमानाः प्रददुः स्म ते करे ।

| verse_lines = परस्परं तेऽमृतहेतुतोऽखिला विरुद्ध्यमानाः प्रददुः स्म ते करे ।;समं सुधायाः कलशं विभज्य निपाययास्मानिति वञ्चितास्त्वया ॥ २५॥

| verse_line2 = समं सुधायाः कलशं विभज्य निपाययास्मानिति वञ्चितास्त्वया ॥ २५॥

}}

Line 9,364:

Line 10,398:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मच्छलं पापजनेषु धर्म इति त्वया ज्ञापयितुं तदोक्तम् ।

| verse_lines = धर्मच्छलं पापजनेषु धर्म इति त्वया ज्ञापयितुं तदोक्तम् ।;यद्यत् कृतं मे भवतां यदीह संवाद एवोद्विभजे सुधामिमाम् ॥ २६॥

| verse_line2 = यद्यत् कृतं मे भवतां यदीह संवाद एवोद्विभजे सुधामिमाम् ॥ २६॥

}}

Line 9,373:

Line 10,408:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथेष्टतोऽहं विभजामि सर्वथा न विश्वसध्वं(अविश्वसध्वं) मयि केनचित् क्‍वचित् ।

| verse_lines = यथेष्टतोऽहं विभजामि सर्वथा न विश्वसध्वं(अविश्वसध्वं) मयि केनचित् क्‍वचित् ।;इति प्रहस्याभिहितं निशम्य स्त्रीभावमुग्धास्तु तथेति तेऽवदन् ॥ २७॥

| verse_line2 = इति प्रहस्याभिहितं निशम्य स्त्रीभावमुग्धास्तु तथेति तेऽवदन् ॥ २७॥

}}

Line 9,382:

Line 10,418:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततश्च संस्थाप्य पृथक् सुरासुरांस्तवातिरूपोच्चलितान् सुरेतरान् ।

| verse_lines = ततश्च संस्थाप्य पृथक् सुरासुरांस्तवातिरूपोच्चलितान् सुरेतरान् ।;सर्वान् भवद्दर्शिन ईक्ष्य लज्जिताऽस्म्यहं दृशो मीलयतेत्यवोचः ॥ २८॥

| verse_line2 = सर्वान् भवद्दर्शिन ईक्ष्य लज्जिताऽस्म्यहं दृशो मीलयतेत्यवोचः ॥ २८॥

}}

Line 9,391:

Line 10,428:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निमीलिताक्षेष्वसुरेषु देवता न्यपाययः साध्वमृतं ततः पुमान् ।

| verse_lines = निमीलिताक्षेष्वसुरेषु देवता न्यपाययः साध्वमृतं ततः पुमान् ।;क्षणेन भूत्वा पिबतः सुधां शिरो राहोर्न्यकृन्तश्च सुदर्शनेन ॥ २९॥

| verse_line2 = क्षणेन भूत्वा पिबतः सुधां शिरो राहोर्न्यकृन्तश्च सुदर्शनेन ॥ २९॥

}}

Line 9,400:

Line 10,438:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनामृतार्थं हि सहस्रजन्मसु प्रतप्य भूयस्तप आरितो वरः ।

| verse_lines = तेनामृतार्थं हि सहस्रजन्मसु प्रतप्य भूयस्तप आरितो वरः ।;स्वयम्भुवस्तेन भवान् करेऽस्य बिन्दुं सुधां प्रास्य शिरो जहार ॥ ३०॥

| verse_line2 = स्वयम्भुवस्तेन भवान् करेऽस्य बिन्दुं सुधां प्रास्य शिरो जहार ॥ ३०॥

}}

Line 9,409:

Line 10,448:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिरस्तु तस्य ग्रहतामवाप सुरैः समाविष्टमथो सबाहुः ।

| verse_lines = शिरस्तु तस्य ग्रहतामवाप सुरैः समाविष्टमथो सबाहुः ।;क्षिप्तः कबन्धोऽस्य शुभोदसागरे त्वया स्थितोऽद्यापि हि तत्र सामृतः ॥ ३१॥

| verse_line2 = क्षिप्तः कबन्धोऽस्य शुभोदसागरे त्वया स्थितोऽद्यापि हि तत्र सामृतः ॥ ३१॥

}}

Line 9,418:

Line 10,458:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथासुराः प्रत्यपतन्नुदायुधाः समस्तशस्ते च हतास्त्वया रणे ।

| verse_lines = अथासुराः प्रत्यपतन्नुदायुधाः समस्तशस्ते च हतास्त्वया रणे ।;कलिस्तु स ब्रह्मवरादजेयो ऋते भवन्तं पुरुषेषु संस्थितः ॥ ३२॥

| verse_line2 = कलिस्तु स ब्रह्मवरादजेयो ऋते भवन्तं पुरुषेषु संस्थितः ॥ ३२॥

}}

Line 9,427:

Line 10,468:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यार्द्धदेहात् समभूदलक्ष्मीस्तत्पुत्रका दोषगणाश्च सर्वशः ।

| verse_lines = तस्यार्द्धदेहात् समभूदलक्ष्मीस्तत्पुत्रका दोषगणाश्च सर्वशः ।;अथेन्दिरा वक्षसि ते समास्थिता त्वत्कण्ठगं कौस्तुभमास धाता ॥ ३३॥

| verse_line2 = अथेन्दिरा वक्षसि ते समास्थिता त्वत्कण्ठगं कौस्तुभमास धाता ॥ ३३॥

}}

Line 9,436:

Line 10,478:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथाविभागं च सुरेषु दत्तास्त्वया तथाऽन्येऽपि हि तत्र जाताः ।

| verse_lines = यथाविभागं च सुरेषु दत्तास्त्वया तथाऽन्येऽपि हि तत्र जाताः ।;इत्थं त्वया साध्वमृतं सुरेषु दत्तं हि मोक्षस्य निदर्शनाय ॥ ३४॥

| verse_line2 = इत्थं त्वया साध्वमृतं सुरेषु दत्तं हि मोक्षस्य निदर्शनाय ॥ ३४॥

}}

Line 9,445:

Line 10,488:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भवेद्धि मोक्षो नियतं सुराणां नैवासुराणां स कथञ्चन स्यात् ।

| verse_lines = भवेद्धि मोक्षो नियतं सुराणां नैवासुराणां स कथञ्चन स्यात् ।;उत्साहयुक्तस्य च तत् प्रतीपं भवेद्धि राहोरिव दुःखरूपम् ॥ ३५॥

| verse_line2 = उत्साहयुक्तस्य च तत् प्रतीपं भवेद्धि राहोरिव दुःखरूपम् ॥ ३५॥

}}

Line 9,454:

Line 10,498:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कलिस्त्वयं ब्रह्मवरादिदानीं विबाधतेऽस्मान् सकलान् प्रजाश्च ।

| verse_lines = कलिस्त्वयं ब्रह्मवरादिदानीं विबाधतेऽस्मान् सकलान् प्रजाश्च ।;अज्ञानमिथ्यामतिरूपतोऽसौ प्रविश्य सज्ज्ञानविरुद्धरूपः ॥ ३६॥

| verse_line2 = अज्ञानमिथ्यामतिरूपतोऽसौ प्रविश्य सज्ज्ञानविरुद्धरूपः ॥ ३६॥

}}

Line 9,463:

Line 10,508:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वदाज्ञया तस्य वरोऽब्जजेन दत्तः स आविश्य शिवं चकार ।

| verse_lines = त्वदाज्ञया तस्य वरोऽब्जजेन दत्तः स आविश्य शिवं चकार ।;कदागमांस्तस्य कुयुक्तिबाधाम् नहि त्वदन्यश्चरितुं(चलितुं) समर्थः ॥ ३७॥

| verse_line2 = कदागमांस्तस्य कुयुक्तिबाधाम् नहि त्वदन्यश्चरितुं(चलितुं) समर्थः ॥ ३७॥

}}

Line 9,472:

Line 10,518:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वेदाश्च सर्वे सहशास्त्रसङ्घा उत्सादितास्तेन न सन्ति तेऽद्य ।

| verse_lines = वेदाश्च सर्वे सहशास्त्रसङ्घा उत्सादितास्तेन न सन्ति तेऽद्य ।;तत् साधु भूमाववतीर्य वेदानुद्धृत्य शास्त्राणि कुरुष्व सम्यक् ॥ ३८॥

| verse_line2 = तत् साधु भूमाववतीर्य वेदानुद्धृत्य शास्त्राणि कुरुष्व सम्यक् ॥ ३८॥

}}

Line 9,481:

Line 10,528:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अदृश्यमज्ञेयमतर्क्यरूपं कलिं निलीनं हृदयेऽखिलस्य ।

| verse_lines = अदृश्यमज्ञेयमतर्क्यरूपं कलिं निलीनं हृदयेऽखिलस्य ।;सच्छास्त्रशस्त्रेण निहत्य शीघ्रं पदं निजं देहि महाजनस्य ॥ ३९॥

| verse_line2 = सच्छास्त्रशस्त्रेण निहत्य शीघ्रं पदं निजं देहि महाजनस्य ॥ ३९॥

}}

Line 9,490:

Line 10,538:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऋते भवन्तं नहि तं निहन्ता(तन्निहन्ता) त्वमेक एवाखिलशक्तिपूर्णः ।

| verse_lines = ऋते भवन्तं नहि तं निहन्ता(तन्निहन्ता) त्वमेक एवाखिलशक्तिपूर्णः ।;ततो भवन्तं शरणं गता वयं तमोनिहत्यै निजबोधविग्रहम् ॥ ४०॥

| verse_line2 = ततो भवन्तं शरणं गता वयं तमोनिहत्यै निजबोधविग्रहम् ॥ ४०॥

}}

Line 9,499:

Line 10,548:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितस्तैरभयं प्रदाय सुरेश्वराणां परमोऽप्रमेयः ।

| verse_lines = इतीरितस्तैरभयं प्रदाय सुरेश्वराणां परमोऽप्रमेयः ।;प्रादुर्बभूवामृतभूरिला(ळा)यां विशुद्धविज्ञानघनस्वरूपः ॥ ४१॥

| verse_line2 = प्रादुर्बभूवामृतभूरिला(ळा)यां विशुद्धविज्ञानघनस्वरूपः ॥ ४१॥

}}

Line 9,508:

Line 10,558:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वसिष्ठनामा कमलोद्भवात्मजः सुतोऽस्य शक्तिस्तनयः पराशरः ।

| verse_lines = वसिष्ठनामा कमलोद्भवात्मजः सुतोऽस्य शक्तिस्तनयः पराशरः ।;तस्योत्तमं सोऽपि तपोऽचरद्धरिः सुतो मम स्यादिति तद्धरिर्ददौ ॥ ४२॥

| verse_line2 = तस्योत्तमं सोऽपि तपोऽचरद्धरिः सुतो मम स्यादिति तद्धरिर्ददौ ॥ ४२॥

}}

Line 9,517:

Line 10,568:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाच चैनं भगवान् सुतोषितो वसोर्मदीयस्य सुताऽस्ति शोभना ।

| verse_lines = उवाच चैनं भगवान् सुतोषितो वसोर्मदीयस्य सुताऽस्ति शोभना ।;वने मृगार्थं चरतोऽस्य वीर्यं पपात भार्यां मनसा गतस्य ॥ ४३॥

| verse_line2 = वने मृगार्थं चरतोऽस्य वीर्यं पपात भार्यां मनसा गतस्य ॥ ४३॥

}}

Line 9,526:

Line 10,578:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तच्छ्येनहस्ते प्रददौ स तस्यै दातुं तदन्येन तु युद्ध्यतोऽपतत् ।

| verse_lines = तच्छ्येनहस्ते प्रददौ स तस्यै दातुं तदन्येन तु युद्ध्यतोऽपतत् ।;जग्रास तन्मत्स्यवधूर्यमस्वसुर्जलस्थमेनां जगृहुस्म (श्च) दाशाः ॥ ४४॥

| verse_line2 = जग्रास तन्मत्स्यवधूर्यमस्वसुर्जलस्थमेनां जगृहुस्म (श्च) दाशाः ॥ ४४॥

}}

Line 9,535:

Line 10,588:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्गर्भतोऽभून्मिथुनं स्वराज्ञे न्यवेदयन् सोऽपि वसोः समर्पयत् ।

| verse_lines = तद्गर्भतोऽभून्मिथुनं स्वराज्ञे न्यवेदयन् सोऽपि वसोः समर्पयत् ।;पुत्रं समादाय सुतां स तस्मै ददौ सुतोऽभूदथ मत्स्यराजः ॥ ४५॥

| verse_line2 = पुत्रं समादाय सुतां स तस्मै ददौ सुतोऽभूदथ मत्स्यराजः ॥ ४५॥

}}

Line 9,544:

Line 10,598:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कन्या तु सा दाशराजस्य सद्मन्यवर्द्धतातीव सुरूपयुक्ता ।

| verse_lines = कन्या तु सा दाशराजस्य सद्मन्यवर्द्धतातीव सुरूपयुक्ता ।;नाम्ना च सा सत्यवतीति तस्यां तवाऽत्मजोऽहं भविताऽस्म्यजोऽपि ॥ ४६॥

| verse_line2 = नाम्ना च सा सत्यवतीति तस्यां तवाऽत्मजोऽहं भविताऽस्म्यजोऽपि ॥ ४६॥

}}

Line 9,553:

Line 10,608:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितश्चक्रधरेण तां मुनिर्जगाम मार्ताण्डसुतां समुद्रगाम् ।

| verse_lines = इतीरितश्चक्रधरेण तां मुनिर्जगाम मार्ताण्डसुतां समुद्रगाम् ।;उत्तारयन्तीमथ तत्र विष्णुः प्रादुर्बभूवाऽशु विशुद्धचिद्घनः ॥ ४७॥

| verse_line2 = उत्तारयन्तीमथ तत्र विष्णुः प्रादुर्बभूवाऽशु विशुद्धचिद्घनः ॥ ४७॥

}}

Line 9,562:

Line 10,618:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विदोषविज्ञानसुखैकरूपोऽप्यजो जनान् मोहयितुं मृषैव ।

| verse_lines = विदोषविज्ञानसुखैकरूपोऽप्यजो जनान् मोहयितुं मृषैव ।;योषित्सु पुंसो ह्यजनीव दृश्यते न जायते क्‍वापि बलादिविग्रहः ॥ ४८॥

| verse_line2 = योषित्सु पुंसो ह्यजनीव दृश्यते न जायते क्‍वापि बलादिविग्रहः ॥ ४८॥

}}

Line 9,571:

Line 10,628:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा नृसिंहाकृतिराविरासीत् स्तम्भात् तथा नित्यतनुत्वतो विभुः ।

| verse_lines = यथा नृसिंहाकृतिराविरासीत् स्तम्भात् तथा नित्यतनुत्वतो विभुः ।;आविर्भवेद् योषिति नो मलोत्थस्तथाऽपि मोहाय निदर्शयेत् तथा ॥ ४९॥

| verse_line2 = आविर्भवेद् योषिति नो मलोत्थस्तथाऽपि मोहाय निदर्शयेत् तथा ॥ ४९॥

}}

Line 9,580:

Line 10,638:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रीपुम्प्रसङ्गात् परतो यतो हरिः प्रादुर्भवत्येष विमोहयन् जनम् ।

| verse_lines = स्त्रीपुम्प्रसङ्गात् परतो यतो हरिः प्रादुर्भवत्येष विमोहयन् जनम् ।;अतो मलोत्थोऽयमिति स्म मन्यते जनोऽशुभः पूर्णगुणैकविग्रहम् ॥ ५०॥

| verse_line2 = अतो मलोत्थोऽयमिति स्म मन्यते जनोऽशुभः पूर्णगुणैकविग्रहम् ॥ ५०॥

}}

Line 9,589:

Line 10,648:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वीपे भगिन्याः स(तु/च) यमस्य विश्वकृत् प्रकाशते ज्ञानमरीचिमण्डलः ।

| verse_lines = द्वीपे भगिन्याः स(तु/च) यमस्य विश्वकृत् प्रकाशते ज्ञानमरीचिमण्डलः ।;प्रभासयन्नण्डबहिस्तथाऽन्तः सहस्रलक्षामितसूर्य(भानु)दीधितिः ॥ ५१॥

| verse_line2 = प्रभासयन्नण्डबहिस्तथाऽन्तः सहस्रलक्षामितसूर्य(भानु)दीधितिः ॥ ५१॥

}}

Line 9,598:

Line 10,658:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अगण्यदिव्योरुगुणार्णवः प्रभुः समस्तविद्याधिपतिर्जगद्गुरुः ।

| verse_lines = अगण्यदिव्योरुगुणार्णवः प्रभुः समस्तविद्याधिपतिर्जगद्गुरुः ।;अनन्तशक्तिर्जगदीश्वरः समस्तदोषातिविदूरविग्रहः ॥ ५२॥

| verse_line2 = अनन्तशक्तिर्जगदीश्वरः समस्तदोषातिविदूरविग्रहः ॥ ५२॥

}}

Line 9,607:

Line 10,668:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शुभमरतकवर्णो रक्तपादाब्जनेत्राधरकरनखरसनाग्रश्चक्रशङ्खाब्जरेखः ।

| verse_lines = शुभमरतकवर्णो रक्तपादाब्जनेत्राधरकरनखरसनाग्रश्चक्रशङ्खाब्जरेखः ।;रविकरवरगौरं चर्म चैणं वसानस्तटिदमलजटासन्दीप्तजूटं दधानः ॥ ५३॥

| verse_line2 = रविकरवरगौरं चर्म चैणं वसानस्तटिदमलजटासन्दीप्तजूटं दधानः ॥ ५३॥

}}

Line 9,616:

Line 10,678:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विस्तीर्णवक्षाः कमलायताक्षो बृहद्भुजः कम्बुसमानकण्ठः ।

| verse_lines = विस्तीर्णवक्षाः कमलायताक्षो बृहद्भुजः कम्बुसमानकण्ठः ।;समस्तवेदान् मुखतः समुद्गिरन्ननन्तचन्द्राधिककान्तसन्मुखः ॥ ५४॥

| verse_line2 = समस्तवेदान् मुखतः समुद्गिरन्ननन्तचन्द्राधिककान्तसन्मुखः ॥ ५४॥

}}

Line 9,625:

Line 10,688:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रबोधमुद्राभयदोर्द्वयान्वि(ङ्कि)तो यज्ञोपवीताजिनमेखलोल्लसन् ।

| verse_lines = प्रबोधमुद्राभयदोर्द्वयान्वि(ङ्कि)तो यज्ञोपवीताजिनमेखलोल्लसन् ।;दृशा महाज्ञानभुजङ्गदष्टमुज्जीवयानो जगदत्यरोचत ॥ ५५॥

| verse_line2 = दृशा महाज्ञानभुजङ्गदष्टमुज्जीवयानो जगदत्यरोचत ॥ ५५॥

}}

Line 9,634:

Line 10,698:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स लोकधर्माभिरिरक्षया पितुर्द्विजत्वमाप्याऽशु पितुर्ददौ निजम् ।

| verse_lines = स लोकधर्माभिरिरक्षया पितुर्द्विजत्वमाप्याऽशु पितुर्ददौ निजम् ।;ज्ञानं तयोः संस्मृतिमात्रतः सदा प्रत्यक्षभावं परमात्मनो ददौ ॥ ५६॥

| verse_line2 = ज्ञानं तयोः संस्मृतिमात्रतः सदा प्रत्यक्षभावं परमात्मनो ददौ ॥ ५६॥

}}

Line 9,643:

Line 10,708:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वैपायनः सोऽथ जगाम मेरुं चतुर्मुखाद्यैरनुगम्यमानः ।

| verse_lines = द्वैपायनः सोऽथ जगाम मेरुं चतुर्मुखाद्यैरनुगम्यमानः ।;उद्धृत्य वेदानखिलान् सुरेभ्यो ददौ मुनिभ्यश्च यथाऽऽदिसृष्टौ ॥ ५७॥

| verse_line2 = उद्धृत्य वेदानखिलान् सुरेभ्यो ददौ मुनिभ्यश्च यथाऽऽदिसृष्टौ ॥ ५७॥

}}

Line 9,652:

Line 10,718:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वाणि शास्त्राणि तथैव कृत्वा विनिर्णयं ब्रह्मसूत्रं चकार ।

| verse_lines = सर्वाणि शास्त्राणि तथैव कृत्वा विनिर्णयं ब्रह्मसूत्रं चकार ।;तच्छुश्रुवुर्ब्रह्मगिरीशमुख्याः सुरा मुनीनां प्रवराश्च तस्मात् ॥ ५८॥

| verse_line2 = तच्छुश्रुवुर्ब्रह्मगिरीशमुख्याः सुरा मुनीनां प्रवराश्च तस्मात् ॥ ५८॥

}}

Line 9,661:

Line 10,728:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तशास्त्रार्थनिदर्शनात्मकं चक्रे महाभारतनामधेयम् ।

| verse_lines = समस्तशास्त्रार्थनिदर्शनात्मकं चक्रे महाभारतनामधेयम् ।;वेदोत्तमं तच्च विधातृशङ्करप्रधानकैस्तन्मुखतः सुरैः श्रुतम् ॥ ५९॥

| verse_line2 = वेदोत्तमं तच्च विधातृशङ्करप्रधानकैस्तन्मुखतः सुरैः श्रुतम् ॥ ५९॥

}}

Line 9,670:

Line 10,738:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो गिरीशादिमनोनुशायी कलिर्ममाराऽशु सुवाङ्मयैः शरैः ।

| verse_lines = अथो गिरीशादिमनोनुशायी कलिर्ममाराऽशु सुवाङ्मयैः शरैः ।;निकृत्तशीर्षो भगवन्मुखेरितैः सुराश्च सज्ज्ञानसुधारसं पपुः ॥ ६०॥

| verse_line2 = निकृत्तशीर्षो भगवन्मुखेरितैः सुराश्च सज्ज्ञानसुधारसं पपुः ॥ ६०॥

}}

Line 9,679:

Line 10,748:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो मनुष्येषु तथाऽसुरेषु रूपान्तरैः कलिरेवावशिष्टः ।

| verse_lines = अथो मनुष्येषु तथाऽसुरेषु रूपान्तरैः कलिरेवावशिष्टः ।;ततो मनुष्येषु च सत्सु संस्थितो विनाश्य इत्येव(ष) हरिर्व्यचिन्तयत् ॥ ६१॥

| verse_line2 = ततो मनुष्येषु च सत्सु संस्थितो विनाश्य इत्येव(ष) हरिर्व्यचिन्तयत् ॥ ६१॥

}}

Line 9,688:

Line 10,758:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो नृणां कालबलात् सुमन्दमायुर्मतिं कर्म च वीक्ष्य कृष्णः ।

| verse_lines = ततो नृणां कालबलात् सुमन्दमायुर्मतिं कर्म च वीक्ष्य कृष्णः ।;विव्यास वेदान् स विभुश्चतुर्धा चक्रे तथा भागवतं पुराणम् ॥ ६२॥

| verse_line2 = विव्यास वेदान् स विभुश्चतुर्धा चक्रे तथा भागवतं पुराणम् ॥ ६२॥

}}

Line 9,697:

Line 10,768:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = येये च सन्तस्तमसाऽनुविष्टास्तांस्तान् सुवाक्यैस्तमसो विमुञ्चन् ।

| verse_lines = येये च सन्तस्तमसाऽनुविष्टास्तांस्तान् सुवाक्यैस्तमसो विमुञ्चन् ।;चचार लोकान् स पथि प्रयान्तं कीटं व्यपश्यत् तमुवाच कृष्णः ॥ ६३॥

| verse_line2 = चचार लोकान् स पथि प्रयान्तं कीटं व्यपश्यत् तमुवाच कृष्णः ॥ ६३॥

}}

Line 9,706:

Line 10,778:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भवस्व राजा कुशरीरमेतत् त्यक्त्वेति नैच्छत् तदसौ ततस्तम् ।

| verse_lines = भवस्व राजा कुशरीरमेतत् त्यक्त्वेति नैच्छत् तदसौ ततस्तम् ।;अत्यक्तदेहं नृपतिं चकार पुरा स्वभक्तं वृषलं सुलुब्धम् ॥ ६४॥

| verse_line2 = अत्यक्तदेहं नृपतिं चकार पुरा स्वभक्तं वृषलं सुलुब्धम् ॥ ६४॥

}}

Line 9,715:

Line 10,788:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लोभात् स कीटत्वमुपेत्य कृष्णप्रसादतश्चाऽशु बभूव राजा ।

| verse_lines = लोभात् स कीटत्वमुपेत्य कृष्णप्रसादतश्चाऽशु बभूव राजा ।;तदैव तं सर्वनृपाः प्रणेमुर्ददुः करं चास्य यथैव वैश्याः ॥ ६५॥

| verse_line2 = तदैव तं सर्वनृपाः प्रणेमुर्ददुः करं चास्य यथैव वैश्याः ॥ ६५॥

}}

Line 9,724:

Line 10,798:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाच तं भगवान् मुक्तिमस्मिंस्तव क्षणे दातुमहं समर्थः ।

| verse_lines = उवाच तं भगवान् मुक्तिमस्मिंस्तव क्षणे दातुमहं समर्थः ।;तथाऽपि सीमार्थमवाप्य विप्रतनुं विमुक्तो भव मत्प्रसादात् ॥ ६६॥

| verse_line2 = तथाऽपि सीमार्थमवाप्य विप्रतनुं विमुक्तो भव मत्प्रसादात् ॥ ६६॥

}}

Line 9,733:

Line 10,808:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानं च तस्मै विमलं ददौ स महीं च सर्वां बुभुजे तदन्ते ।

| verse_lines = ज्ञानं च तस्मै विमलं ददौ स महीं च सर्वां बुभुजे तदन्ते ।;त्यक्त्वा तनुं विप्रवरत्वमेत्य पदं हरेश्चाप सुतत्त्ववेदी ॥ ६७॥

| verse_line2 = त्यक्त्वा तनुं विप्रवरत्वमेत्य पदं हरेश्चाप सुतत्त्ववेदी ॥ ६७॥

}}

Line 9,742:

Line 10,818:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं बहून् संसृतिबन्धतः स व्यमोचयद् व्यासतनुर्जनार्दनः ।

| verse_lines = एवं बहून् संसृतिबन्धतः स व्यमोचयद् व्यासतनुर्जनार्दनः ।;बहून्यचिन्त्यानि च तस्य कर्माण्यशेषदेवेशसदोदितानि ॥ ६८॥

| verse_line2 = बहून्यचिन्त्यानि च तस्य कर्माण्यशेषदेवेशसदोदितानि ॥ ६८॥

}}

Line 9,751:

Line 10,828:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथास्य पुत्रत्वमवाप्तुमिच्छंश्चचार रुद्रः सुतपस्तदीयम् ।

| verse_lines = अथास्य पुत्रत्वमवाप्तुमिच्छंश्चचार रुद्रः सुतपस्तदीयम् ।;ददौ च तस्मै भगवान् वरं तं स्वयं च तप्त्वेव तपो विमोहयन् ॥ ६९॥

| verse_line2 = ददौ च तस्मै भगवान् वरं तं स्वयं च तप्त्वेव तपो विमोहयन् ॥ ६९॥

}}

Line 9,760:

Line 10,838:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विमोहनायासुरसर्गिणां प्रभुः स्वयं करोतीव तपः प्रदर्शयेत् ।

| verse_lines = विमोहनायासुरसर्गिणां प्रभुः स्वयं करोतीव तपः प्रदर्शयेत् ।;कामादिदोषांश्च मृषैव दर्शयेन्न(दर्शयन्) तावता तस्य हि सन्ति कुत्रचित् ॥ ७०॥

| verse_line2 = कामादिदोषांश्च मृषैव दर्शयेन्न(दर्शयन्) तावता तस्य हि सन्ति कुत्रचित् ॥ ७०॥

}}

Line 9,769:

Line 10,848:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्त्वरण्योस्स बभूव पुत्रकः शिवोऽस्य सोऽभूच्छुकनामधेयः ।

| verse_lines = ततस्त्वरण्योस्स बभूव पुत्रकः शिवोऽस्य सोऽभूच्छुकनामधेयः ।;शुकी हि भूत्वाऽह्यगमद् घृताची व्यासं विमथ्नन्तमुतारणीं तम् ॥ ७१॥

| verse_line2 = शुकी हि भूत्वाऽह्यगमद् घृताची व्यासं विमथ्नन्तमुतारणीं तम् ॥ ७१॥

}}

Line 9,778:

Line 10,858:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अकामयन् कामुकवत् स भूत्वा तयाऽर्थितस्तं शुकनामधेयम् ।

| verse_lines = अकामयन् कामुकवत् स भूत्वा तयाऽर्थितस्तं शुकनामधेयम् ।;चक्रे ह्यरण्योस्तनयं च सृष्ट्वा विमोहयंस्तत्त्वमार्गेष्वयोग्यान् ॥ ७२॥

| verse_line2 = चक्रे ह्यरण्योस्तनयं च सृष्ट्वा विमोहयंस्तत्त्वमार्गेष्वयोग्यान् ॥ ७२॥

}}

Line 9,787:

Line 10,868:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शुकं तमाशु प्रविवेश वायुर्व्यासस्य सेवार्थमथास्य सर्वम् ।

| verse_lines = शुकं तमाशु प्रविवेश वायुर्व्यासस्य सेवार्थमथास्य सर्वम् ।;ज्ञानं ददौ भगवान् सर्ववेदान् सभारतं भागवतं पुराणम् ॥ ७३॥

| verse_line2 = ज्ञानं ददौ भगवान् सर्ववेदान् सभारतं भागवतं पुराणम् ॥ ७३॥

}}

Line 9,796:

Line 10,878:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शेषोऽथ पैलं मुनिमाविशत् तदा वीशः सुमन्तुमपि वारुणिं(वारुणं) मुनिम् ।

| verse_lines = शेषोऽथ पैलं मुनिमाविशत् तदा वीशः सुमन्तुमपि वारुणिं(वारुणं) मुनिम् ।;ब्रह्माऽविशत् तमुत वैशम्पायनं शक्रश्च जैमिनिमथाऽविशद् विभुः ॥ ७४॥

| verse_line2 = ब्रह्माऽविशत् तमुत वैशम्पायनं शक्रश्च जैमिनिमथाऽविशद् विभुः ॥ ७४॥

}}

Line 9,805:

Line 10,888:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णस्य पादपरिसेवनोत्सुकाः सुरेश्वरा विविशुराशु तान् मुनीन् ।

| verse_lines = कृष्णस्य पादपरिसेवनोत्सुकाः सुरेश्वरा विविशुराशु तान् मुनीन् ।;समस्तविद्याः प्रतिपाद्य तेष्वसौ प्रवर्तकांस्तान् विदधे हरिः पुनः ॥ ७५॥

| verse_line2 = समस्तविद्याः प्रतिपाद्य तेष्वसौ प्रवर्तकांस्तान् विदधे हरिः पुनः ॥ ७५॥

}}

Line 9,814:

Line 10,898:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऋचां प्रवर्तकं पैलं यजुषां च प्रवर्तकम् ।

| verse_lines = ऋचां प्रवर्तकं पैलं यजुषां च प्रवर्तकम् ।;वैशम्पायनमेवैकं द्वितीयं सूर्यमेव च ॥ ७६॥

| verse_line2 = वैशम्पायनमेवैकं द्वितीयं सूर्यमेव च ॥ ७६॥

}}

Line 9,823:

Line 10,908:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चक्रेऽथ जैमिनिं साम्नामथर्वाङ्गिरसामपि ।

| verse_lines = चक्रेऽथ जैमिनिं साम्नामथर्वाङ्गिरसामपि ।;सुमन्तुं भारतस्यापि वैशम्पायनमादिशत् ।;प्रवर्तने मानुषेषु गन्धर्वादिषु चाऽत्मजम् ॥ ७७॥

| verse_line2 = सुमन्तुं भारतस्यापि वैशम्पायनमादिशत् ।

}}

Line 9,832:

Line 10,918:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नारदं पाठयित्वा च देवलोकप्रवृत्तये ।

| verse_lines = नारदं पाठयित्वा च देवलोकप्रवृत्तये ।;आदिशत् ससृजे सोऽथ रोमाञ्चाद् रोमहर्षणम् ॥ ७८॥

| verse_line2 = आदिशत् ससृजे सोऽथ रोमाञ्चाद् रोमहर्षणम् ॥ ७८॥

}}

Line 9,841:

Line 10,928:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं भारतपुराणानां महारामायणस्य च ।

| verse_lines = तं भारतपुराणानां महारामायणस्य च ।;पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य प्रवृत्त्यर्थमथाऽदिशत् ॥ ७९॥

| verse_line2 = पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य प्रवृत्त्यर्थमथाऽदिशत् ॥ ७९॥

}}

Line 9,850:

Line 10,938:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाविशत् कामदेवः कृष्णसेवासमुत्सुकः ।

| verse_lines = तमाविशत् कामदेवः कृष्णसेवासमुत्सुकः ।;स तस्मै ज्ञानमखिलं ददौ द्वैपायनः प्रभुः ॥ ८०॥

| verse_line2 = स तस्मै ज्ञानमखिलं ददौ द्वैपायनः प्रभुः ॥ ८०॥

}}

Line 9,859:

Line 10,948:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सनत्कुमारप्रमुखांश्चक्रे योगप्रवर्तकान् ।

| verse_lines = सनत्कुमारप्रमुखांश्चक्रे योगप्रवर्तकान् ।;भृग्वादीन् कर्मयोगस्य ज्ञानं दत्वाऽमलं शुभम् ॥ ८१॥

| verse_line2 = भृग्वादीन् कर्मयोगस्य ज्ञानं दत्वाऽमलं शुभम् ॥ ८१॥

}}

Line 9,868:

Line 10,958:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जैमिनिं कर्ममीमांसाकर्तारमकरोत् प्रभुः ।

| verse_lines = जैमिनिं कर्ममीमांसाकर्तारमकरोत् प्रभुः ।;देवमीमांसि(स)काद्यन्तं कृत्वा पैलमथाऽदिशत् ।;शेषं च मध्यकरणे पुराणान्यथ चाकरोत् ॥ ८२॥

| verse_line2 = देवमीमांसि(स)काद्यन्तं कृत्वा पैलमथाऽदिशत् ।

}}

Line 9,877:

Line 10,968:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शैवान् (पाशुपतान्) पाशुपताच्चक्रे संशयार्थं सुरद्विषाम् ।

| verse_lines = शैवान् (पाशुपतान्) पाशुपताच्चक्रे संशयार्थं सुरद्विषाम् ।;वैष्णवान् पञ्चरात्राच्च यथार्थज्ञानसिद्धये ।;ब्राह्मांश्च वेदतश्चक्रे पुराणग्रन्थसङ्ग्रहान् ॥ ८३॥

| verse_line2 = वैष्णवान् पञ्चरात्राच्च यथार्थज्ञानसिद्धये ।

}}

Line 9,886:

Line 10,978:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं ज्ञानं पुनः प्रापुर्देवाश्च ऋषयस्तथा ।

| verse_lines = एवं ज्ञानं पुनः प्रापुर्देवाश्च ऋषयस्तथा ।;सनत्कुमारप्रमुखा योगिनो मानुषास्तथा ।;कृष्णद्वैपायनात् प्राप्य ज्ञानं ते मुमुदुः सदा ॥ ८४॥

| verse_line2 = सनत्कुमारप्रमुखा योगिनो मानुषास्तथा ।

}}

Line 9,895:

Line 10,988:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तविज्ञानगभस्तिचक्रं विताय विज्ञानमहादिवाकरः ।

| verse_lines = समस्तविज्ञानगभस्तिचक्रं विताय विज्ञानमहादिवाकरः ।;निरस्य(निपीय) चाज्ञानतमो जगत्ततं प्रभासते भानुरिवावभासयन् ॥ ८५॥

| verse_line2 = निरस्य(निपीय) चाज्ञानतमो जगत्ततं प्रभासते भानुरिवावभासयन् ॥ ८५॥

}}

Line 9,904:

Line 10,998:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चतुर्मुखेशानसुरेन्द्रपूर्वकैः सदा सुरैः सेवितपादपल्लवः ।

| verse_lines = चतुर्मुखेशानसुरेन्द्रपूर्वकैः सदा सुरैः सेवितपादपल्लवः ।;प्रकाशयंस्तेषु सदाऽऽत्मगुह्यं मुमोद मेरौ च तथा बदर्याम् ॥ ८६॥

| verse_line2 = प्रकाशयंस्तेषु सदाऽऽत्मगुह्यं मुमोद मेरौ च तथा बदर्याम् ॥ ८६॥

}}

Line 9,919:

Line 11,014:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ शशाङ्कपुत्रादभवत् पुरूरवास्तस्याऽयुरायोर्नहुषो ययातिः ।

| verse_lines = औं ॥ शशाङ्कपुत्रादभवत् पुरूरवास्तस्याऽयुरायोर्नहुषो ययातिः ।;तस्याऽस पत्नीयुगलं सुताश्च पञ्चाऽभवन् विष्णुपदैकभक्ताः ॥ १॥

| verse_line2 = तस्याऽस पत्नीयुगलं सुताश्च पञ्चाऽभवन् विष्णुपदैकभक्ताः ॥ १॥

}}

Line 9,928:

Line 11,024:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत ।

| verse_lines = यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत ।;द्रुह्यं चाऽनुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ॥।;२॥

| verse_line2 = द्रुह्यं चाऽनुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ॥।

}}

Line 9,937:

Line 11,034:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदोर्वंशे चक्रवर्ती कार्तवीर्यार्जुनोऽभवत् ।

| verse_lines = यदोर्वंशे चक्रवर्ती कार्तवीर्यार्जुनोऽभवत् ।;विष्णोर्दत्तात्रेयनाम्नः प्रसादाद् योगवीर्यवान् ।;तस्यान्ववाये यदवो बभूवुर्विष्णुसंश्रयाः ॥ ३॥

| verse_line2 = विष्णोर्दत्तात्रेयनाम्नः प्रसादाद् योगवीर्यवान् ।

}}

Line 9,946:

Line 11,044:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूरोर्वंशे तु भरतश्चक्रवर्ती हरिप्रियः ।

| verse_lines = पूरोर्वंशे तु भरतश्चक्रवर्ती हरिप्रियः ।;तद्वंशजः कुरुर्नाम प्रतीपोऽभूत् तदन्वये ॥।;४॥

| verse_line2 = तद्वंशजः कुरुर्नाम प्रतीपोऽभूत् तदन्वये ॥।

}}

Line 9,955:

Line 11,054:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतीपस्याभवन् पुत्रास्त्रयस्त्रेताग्निवर्चसः ।

| verse_lines = प्रतीपस्याभवन् पुत्रास्त्रयस्त्रेताग्निवर्चसः ।;देवापिरथ बाह्लीको गुणज्येष्ठश्च शन्तनुः ॥ ५॥

| verse_line2 = देवापिरथ बाह्लीको गुणज्येष्ठश्च शन्तनुः ॥ ५॥

}}

Line 9,964:

Line 11,064:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वग्दोषयुक्तो देवापिर्जगाम तपसे वनम् ।

| verse_lines = त्वग्दोषयुक्तो देवापिर्जगाम तपसे वनम् ।;‘विष्णोः प्रसादात् स कृते युगे राजा भविष्यति’ ॥ ६॥ (भा\.पु\. १२\.२\.३७)

| verse_line2 = ‘विष्णोः प्रसादात् स कृते युगे राजा भविष्यति’ ॥ ६॥ (भा\.पु\. १२\.२\.३७)

}}

Line 9,973:

Line 11,074:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुत्रिकापुत्रतां यातो बाह्लीको राजसत्तमः ।

| verse_lines = पुत्रिकापुत्रतां यातो बाह्लीको राजसत्तमः ।;हिरण्यकशिपोः पुत्रः प्रह्लादो भगवत्प्रियः (भगवत्परः) ॥ ७॥

| verse_line2 = हिरण्यकशिपोः पुत्रः प्रह्लादो भगवत्प्रियः (भगवत्परः) ॥ ७॥

}}

Line 9,982:

Line 11,084:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वायुना च समाविष्टो महाबलसमन्वितः ।

| verse_lines = वायुना च समाविष्टो महाबलसमन्वितः ।;येनैव जायमानेन तरसा भूर्विदारिता ॥ ८॥

| verse_line2 = येनैव जायमानेन तरसा भूर्विदारिता ॥ ८॥

}}

Line 9,991:

Line 11,094:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भूभारक्षपणे विष्णोरङ्गतामाप्तुमेव सः ।

| verse_lines = भूभारक्षपणे विष्णोरङ्गतामाप्तुमेव सः ।;प्रतीपपुत्रतामाप्य बाह्लीकेष्वभवत् पतिः ।;रुद्रेषु पत्रतापाख्यः सोमदत्तोऽस्य चाऽत्मजः ॥ ९॥

| verse_line2 = प्रतीपपुत्रतामाप्य बाह्लीकेष्वभवत् पतिः ।

}}

Line 10,000:

Line 11,104:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अजैकपादहिर्बुध्निर्विरूपाक्ष इति त्रयः ।

| verse_lines = अजैकपादहिर्बुध्निर्विरूपाक्ष इति त्रयः ।;रुद्राणां सोमदत्तस्य बभूवुः प्रथिताः सुताः ।;विष्णोरेवाङ्गतामाप्तुं भूरिभूरिश्रवाः (भूरिर्भूरिश्रवाः) शलः ॥ १०॥

| verse_line2 = रुद्राणां सोमदत्तस्य बभूवुः प्रथिताः सुताः ।

}}

Line 10,009:

Line 11,114:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिवादिसर्वरुद्राणामावेशाद् वरतस्तथा ।

| verse_lines = शिवादिसर्वरुद्राणामावेशाद् वरतस्तथा ।;भूरिश्रवा अतिबलस्तत्राऽसीत् परमास्त्रवित् ॥ ११॥

| verse_line2 = भूरिश्रवा अतिबलस्तत्राऽसीत् परमास्त्रवित् ॥ ११॥

}}

Line 10,018:

Line 11,124:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदर्थं हि तपश्चीर्णं सोमदत्तेन शम्भवे ।

| verse_lines = तदर्थं हि तपश्चीर्णं सोमदत्तेन शम्भवे ।;दत्तो वरश्च तेनास्य त्वत्प्रतीपाभिभूतिकृत् ।;बलवीर्यगुणोपेतो नाम्ना भूरिश्रवाः सुतः ॥ १२॥

| verse_line2 = दत्तो वरश्च तेनास्य त्वत्प्रतीपाभिभूतिकृत् ।

}}

Line 10,027:

Line 11,134:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भविष्यति मयाऽऽविष्टो यज्ञशील इति स्म ह ।

| verse_lines = भविष्यति मयाऽऽविष्टो यज्ञशील इति स्म ह ।;तेन भूरिश्रवा जातः सोमदत्तसुतो बली ॥ १३॥

| verse_line2 = तेन भूरिश्रवा जातः सोमदत्तसुतो बली ॥ १३॥

}}

Line 10,036:

Line 11,144:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वोदधेस्तीरगतेऽब्जसम्भवे गङ्गायुतः पर्वणि घूर्णितोऽब्धिः ।

| verse_lines = पूर्वोदधेस्तीरगतेऽब्जसम्भवे गङ्गायुतः पर्वणि घूर्णितोऽब्धिः ।;अवाक्षिपत् तस्य तनौ निजोदबिन्दुं शशापैनमथाब्जयोनिः ॥ १४॥

| verse_line2 = अवाक्षिपत् तस्य तनौ निजोदबिन्दुं शशापैनमथाब्जयोनिः ॥ १४॥

}}

Line 10,045:

Line 11,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = महाभिषङ् नाम नरेश्वरस्त्वं भूत्वा पुनः शन्तनुनामधेयः ।

| verse_lines = महाभिषङ् नाम नरेश्वरस्त्वं भूत्वा पुनः शन्तनुनामधेयः ।;जनिष्यसे विष्णुपदी तथैषा तत्रापि भार्या भवतो भविष्यति ॥ १५॥

| verse_line2 = जनिष्यसे विष्णुपदी तथैषा तत्रापि भार्या भवतो भविष्यति ॥ १५॥

}}

Line 10,054:

Line 11,164:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शान्तो भवत्येव मयोदितस्त्वं तनुत्वमाप्तोऽसि(आप्नोषि) ततश्च शन्तनुः ।

| verse_lines = शान्तो भवत्येव मयोदितस्त्वं तनुत्वमाप्तोऽसि(आप्नोषि) ततश्च शन्तनुः ।;इतीरितः सोऽथ नृपो बभूव महाभिषङ् नाम हरेःपदाश्रयः ॥ १६॥

| verse_line2 = इतीरितः सोऽथ नृपो बभूव महाभिषङ् नाम हरेःपदाश्रयः ॥ १६॥

}}

Line 10,063:

Line 11,174:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तत्र भुक्त्वा चिरकालमुर्वीं तनुं विहायाऽप सदो विधातुः ।

| verse_lines = स तत्र भुक्त्वा चिरकालमुर्वीं तनुं विहायाऽप सदो विधातुः ।;तत्रापि तिष्ठन् सुरवृन्दसन्निधौ ददर्श गङ्गां श्लथिताम्बरां स्वकाम् ॥ १७॥

| verse_line2 = तत्रापि तिष्ठन् सुरवृन्दसन्निधौ ददर्श गङ्गां श्लथिताम्बरां स्वकाम् ॥ १७॥

}}

Line 10,072:

Line 11,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवाङ्मुखेषु द्युसदस्सु रागान्निरीक्षमाणं पुनरात्मसम्भवः ।

| verse_lines = अवाङ्मुखेषु द्युसदस्सु रागान्निरीक्षमाणं पुनरात्मसम्भवः ।;उवाच भूमौ नृपतिर्भवाऽशु शप्तो यथा त्वं हि पुरा मयैव ॥ १८॥

| verse_line2 = उवाच भूमौ नृपतिर्भवाऽशु शप्तो यथा त्वं हि पुरा मयैव ॥ १८॥

}}

Line 10,081:

Line 11,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितस्तत्क्षणतः प्रतीपाद् बभूव नाम्ना नृपतिश्च (नृपतिः) स शन्तनुः ।

| verse_lines = इतीरितस्तत्क्षणतः प्रतीपाद् बभूव नाम्ना नृपतिश्च (नृपतिः) स शन्तनुः ।;अवाप्य गङ्गां दयितां स्वकीयां तया मुमोदाब्दगणान् बहूंश्च ॥ १९॥

| verse_line2 = अवाप्य गङ्गां दयितां स्वकीयां तया मुमोदाब्दगणान् बहूंश्च ॥ १९॥

}}

Line 10,090:

Line 11,204:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाष्टमो वसुरासीद् द्युनामा वराङ्गिनाम्न्यस्य बभूव भार्या ।

| verse_lines = अथाष्टमो वसुरासीद् द्युनामा वराङ्गिनाम्न्यस्य बभूव भार्या ।;बभूव तस्याश्च सखी नृपस्य सुविन्दनाम्नो दयिता सनाम्नी ॥ २०॥

| verse_line2 = बभूव तस्याश्च सखी नृपस्य सुविन्दनाम्नो दयिता सनाम्नी ॥ २०॥

}}

Line 10,099:

Line 11,214:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्या जरामृतिविध्वंसहेतोर्वसिष्ठधेनुं स्वमृतं क्षरन्तीम् ।

| verse_lines = तस्या जरामृतिविध्वंसहेतोर्वसिष्ठधेनुं स्वमृतं क्षरन्तीम् ।;जरापहां नन्दिनिनामधेयां बद्धुं पतिं चोदयामास देवी ॥ २१॥

| verse_line2 = जरापहां नन्दिनिनामधेयां बद्धुं पतिं चोदयामास देवी ॥ २१॥

}}

Line 10,108:

Line 11,224:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तया द्युनामा स वसुः प्रचोदितो भ्रातृस्नेहात् सप्तभिरन्वितोऽपरैः ।

| verse_lines = तया द्युनामा स वसुः प्रचोदितो भ्रातृस्नेहात् सप्तभिरन्वितोऽपरैः ।;बबन्ध तां गामथ ताञ्छशाप वसिष्ठसंस्थः कमलोद्भवः प्रभुः ॥ २२॥

| verse_line2 = बबन्ध तां गामथ ताञ्छशाप वसिष्ठसंस्थः कमलोद्भवः प्रभुः ॥ २२॥

}}

Line 10,117:

Line 11,234:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अधर्मवृत्ताः प्रतियात मानुषीं योनिं द्रुतं यत्कृते सर्व एव ।

| verse_lines = अधर्मवृत्ताः प्रतियात मानुषीं योनिं द्रुतं यत्कृते सर्व एव ।;धर्माच्च्युताः स तथाऽष्टायुराप्यतामन्ये पुनः क्षिप्रमतो विमोक्ष्यथ ॥ २३॥

| verse_line2 = धर्माच्च्युताः स तथाऽष्टायुराप्यतामन्ये पुनः क्षिप्रमतो विमोक्ष्यथ ॥ २३॥

}}

Line 10,126:

Line 11,244:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रचोदयामास च या कुमार्गे पतिं हि साऽम्बेति नरेषु जाता ।

| verse_lines = प्रचोदयामास च या कुमार्गे पतिं हि साऽम्बेति नरेषु जाता ।;अभर्तृका पुंस्त्वसमाश्रयेण पत्युर्मृतौ कारणत्वं व्रजेत ॥ २४॥

| verse_line2 = अभर्तृका पुंस्त्वसमाश्रयेण पत्युर्मृतौ कारणत्वं व्रजेत ॥ २४॥

}}

Line 10,135:

Line 11,254:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भवत्वसौ ब्रह्मचर्यैकनिष्ठो महान् विरोधश्च तयोर्भवेत ।

| verse_lines = भवत्वसौ ब्रह्मचर्यैकनिष्ठो महान् विरोधश्च तयोर्भवेत ।;स गर्भवासाष्टकदुःखमेव समाप्नुतां शरतल्पे शयानः ॥ २५॥

| verse_line2 = स गर्भवासाष्टकदुःखमेव समाप्नुतां शरतल्पे शयानः ॥ २५॥

}}

Line 10,144:

Line 11,264:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मृत्यष्टकोत्थामपि वेदनां सः प्राप्नोतु शस्त्रैर्बहुधा निकृत्तः ।

| verse_lines = मृत्यष्टकोत्थामपि वेदनां सः प्राप्नोतु शस्त्रैर्बहुधा निकृत्तः ।;इतीरितास्ते कमलोद्भवं तं ज्ञात्वा समुत्सृज्य च गां प्रणेमुः ॥ २६॥

| verse_line2 = इतीरितास्ते कमलोद्भवं तं ज्ञात्वा समुत्सृज्य च गां प्रणेमुः ॥ २६॥

}}

Line 10,153:

Line 11,274:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न मानुषं (मानुषीं) गर्भमवाप्नुमो वयं भवत्वयं सर्ववित् कीर्तिमांश्च ।

| verse_lines = न मानुषं (मानुषीं) गर्भमवाप्नुमो वयं भवत्वयं सर्ववित् कीर्तिमांश्च ।;महास्त्रवेत्ता भवदंशयुक्तस्तथा बलं नोऽखिलानामुपैतु ॥ २७॥

| verse_line2 = महास्त्रवेत्ता भवदंशयुक्तस्तथा बलं नोऽखिलानामुपैतु ॥ २७॥

}}

Line 10,162:

Line 11,284:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितेऽस्त्वित्युदिताः स्वयम्भुवा वसिष्ठसंस्थेन सुरापगां ययुः ।

| verse_lines = इतीरितेऽस्त्वित्युदिताः स्वयम्भुवा वसिष्ठसंस्थेन सुरापगां ययुः ।;ऊचुस्तथैनामुदरे वयं ते जायेमहि क्षिप्रमस्मान् हन त्वम् ॥ २८॥

| verse_line2 = ऊचुस्तथैनामुदरे वयं ते जायेमहि क्षिप्रमस्मान् हन त्वम् ॥ २८॥

}}

Line 10,171:

Line 11,294:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिता सा वरमाशु वव्रे तेभ्योऽप्यपापत्वमथ प्रयत्वम् ।

| verse_lines = इतीरिता सा वरमाशु वव्रे तेभ्योऽप्यपापत्वमथ प्रयत्वम् ।;तेषां सदैवाऽत्मन एकमेषां दीर्घायुषं तान् सुषुवेऽथ शन्तनोः ॥ २९॥

| verse_line2 = तेषां सदैवाऽत्मन एकमेषां दीर्घायुषं तान् सुषुवेऽथ शन्तनोः ॥ २९॥

}}

Line 10,180:

Line 11,304:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अविघ्नतस्तान् विनिहन्तुमेव पुरा प्रतीपस्य हि दक्षिणोरुम् ।

| verse_lines = अविघ्नतस्तान् विनिहन्तुमेव पुरा प्रतीपस्य हि दक्षिणोरुम् ।;समाश्रिता कामिनीवत्त्वकामा तत्पुत्रभार्या भवितुं विडम्बात् ॥ ३०॥

| verse_line2 = समाश्रिता कामिनीवत्त्वकामा तत्पुत्रभार्या भवितुं विडम्बात् ॥ ३०॥

}}

Line 10,189:

Line 11,314:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनैव चोक्ता भव मे सुतस्य भार्या यतो दक्षिणोरुस्थिताऽसि ।

| verse_lines = तेनैव चोक्ता भव मे सुतस्य भार्या यतो दक्षिणोरुस्थिताऽसि ।;भागो हि दक्षो दुहितुः स्नुषाया भार्याभागो वाम इति प्रसिद्धः ॥ ३१॥

| verse_line2 = भागो हि दक्षो दुहितुः स्नुषाया भार्याभागो वाम इति प्रसिद्धः ॥ ३१॥

}}

Line 10,198:

Line 11,324:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाच सा तं नतु मां सुतस्ते काऽसीति पृच्छेन्न तु मां निवारयेत् ।

| verse_lines = उवाच सा तं नतु मां सुतस्ते काऽसीति पृच्छेन्न तु मां निवारयेत् ।;अयोग्यकर्त्रीमपि कारणं च मत्कर्मणो नैव पृच्छेत् कदाचित् ॥ ३२॥

| verse_line2 = अयोग्यकर्त्रीमपि कारणं च मत्कर्मणो नैव पृच्छेत् कदाचित् ॥ ३२॥

}}

Line 10,207:

Line 11,334:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदा त्रयाणामपि चैकमेष करोति गच्छेयमहं विसृज्य ।

| verse_lines = यदा त्रयाणामपि चैकमेष करोति गच्छेयमहं विसृज्य ।;तदा त्वदीयं सुतमित्युदीरिते तथेति राजाऽप्यवदत् प्रतीपः ॥ ३३॥

| verse_line2 = तदा त्वदीयं सुतमित्युदीरिते तथेति राजाऽप्यवदत् प्रतीपः ॥ ३३॥

}}

Line 10,216:

Line 11,344:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथैव पुत्राय च तेन तद्वचो वधूक्तमुक्तं वचनाद् द्युनद्याः ।

| verse_lines = तथैव पुत्राय च तेन तद्वचो वधूक्तमुक्तं वचनाद् द्युनद्याः ।;कनीयसे सा ह्यवदत् सुतस्ते नान्यः पतिः शन्तनुरेव मे वृतः ॥ ३४॥

| verse_line2 = कनीयसे सा ह्यवदत् सुतस्ते नान्यः पतिः शन्तनुरेव मे वृतः ॥ ३४॥

}}

Line 10,225:

Line 11,354:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु सा शन्तनुतोऽष्टपुत्रानवाप्य सप्त न्यहनत् तथाऽष्टमम् ।

| verse_lines = ततस्तु सा शन्तनुतोऽष्टपुत्रानवाप्य सप्त न्यहनत् तथाऽष्टमम् ।;गन्तुं ततो मतिमाधाय हन्तुमिवोद्योगं सा हि मृषा चकार ॥ ३५॥

| verse_line2 = गन्तुं ततो मतिमाधाय हन्तुमिवोद्योगं सा हि मृषा चकार ॥ ३५॥

}}

Line 10,234:

Line 11,364:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवस्थितिर्नातिसुखाय मानुषे यतः सुराणामत एव गन्तुम् ।

| verse_lines = अवस्थितिर्नातिसुखाय मानुषे यतः सुराणामत एव गन्तुम् ।;ऐच्छन्न तस्या हि बभूव मानुषो देहो नरोत्थो हि (तथा)तदाऽऽस शन्तनोः ॥ ३६॥

| verse_line2 = ऐच्छन्न तस्या हि बभूव मानुषो देहो नरोत्थो हि (तथा)तदाऽऽस शन्तनोः ॥ ३६॥

}}

Line 10,243:

Line 11,374:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तां पुत्रनिधनोद्युक्तां न्यवारयत शन्तनुः ।

| verse_lines = तां पुत्रनिधनोद्युक्तां न्यवारयत शन्तनुः ।;काऽसि त्वं हेतुना केन हंसि पुत्रान् नृशंसवत् ॥ ३७॥

| verse_line2 = काऽसि त्वं हेतुना केन हंसि पुत्रान् नृशंसवत् ॥ ३७॥

}}

Line 10,252:

Line 11,384:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रूपं सुरवरस्त्रीणां तव तेन न पापकम् (पातकम्)।

| verse_lines = रूपं सुरवरस्त्रीणां तव तेन न पापकम् (पातकम्)।;भवेत् कर्म त्वदीयं तन्महत् कारणमत्र हि ॥ ३८॥

| verse_line2 = भवेत् कर्म त्वदीयं तन्महत् कारणमत्र हि ॥ ३८॥

}}

Line 10,261:

Line 11,394:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत् कारणं वद शुभे यदि मच्छ्रोत्रमर्हति ।

| verse_lines = तत् कारणं वद शुभे यदि मच्छ्रोत्रमर्हति ।;इतीरिताऽवदत् सर्वं प्रययौ च सुरापगा ॥ ३९॥

| verse_line2 = इतीरिताऽवदत् सर्वं प्रययौ च सुरापगा ॥ ३९॥

}}

Line 10,270:

Line 11,404:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न धर्मो देवतानां हि ज्ञातवासश्चिरं नृषु ।

| verse_lines = न धर्मो देवतानां हि ज्ञातवासश्चिरं नृषु ।;कारणादेव हि सुरा नृषु वासं प्रकुर्वते ।;कारणापगमे यान्ति धर्मोऽप्येषां तथाविधः ॥ ४०॥

| verse_line2 = कारणादेव हि सुरा नृषु वासं प्रकुर्वते ।

}}

Line 10,279:

Line 11,414:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अदृश्यत्वमसंस्पर्शो ह्यसम्भाषणमेव च ।

| verse_lines = अदृश्यत्वमसंस्पर्शो ह्यसम्भाषणमेव च ।;सुरैरपि नृजातैस्तु गुह्यधर्मो दिवौकसाम् ॥ ४१॥

| verse_line2 = सुरैरपि नृजातैस्तु गुह्यधर्मो दिवौकसाम् ॥ ४१॥

}}

Line 10,288:

Line 11,424:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः सा वरुणं देवं पूर्वभर्तारमप्यमुम् ।

| verse_lines = अतः सा वरुणं देवं पूर्वभर्तारमप्यमुम् ।;नृजातं शन्तनुं त्यक्त्वा प्रययौ वरुणालयम् ॥ ४२॥

| verse_line2 = नृजातं शन्तनुं त्यक्त्वा प्रययौ वरुणालयम् ॥ ४२॥

}}

Line 10,297:

Line 11,434:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुतमष्टममादाय भर्तुरेवाप्यनुज्ञया ।

| verse_lines = सुतमष्टममादाय भर्तुरेवाप्यनुज्ञया ।;वधोद्योगान्निवृत्ता सा ददौ पुत्रं बृहस्पतौ ॥ ४३॥

| verse_line2 = वधोद्योगान्निवृत्ता सा ददौ पुत्रं बृहस्पतौ ॥ ४३॥

}}

Line 10,306:

Line 11,444:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवव्रतोऽसावनुशासनाय मात्रा दत्तो देवगुरौ शतार्द्धम् ।

| verse_lines = देवव्रतोऽसावनुशासनाय मात्रा दत्तो देवगुरौ शतार्द्धम् ।;संवत्सराणामखिलांश्च वेदान् समभ्यसत् तद्वशगान्तरात्मा ॥ ४४॥

| verse_line2 = संवत्सराणामखिलांश्च वेदान् समभ्यसत् तद्वशगान्तरात्मा ॥ ४४॥

}}

Line 10,315:

Line 11,454:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततश्च मात्रा जगतां गरीयस्यनन्तपारेऽखिलसद्गुणार्णवे ।

| verse_lines = ततश्च मात्रा जगतां गरीयस्यनन्तपारेऽखिलसद्गुणार्णवे ।;रामे भृगूणामधिपे प्रदत्तः शुश्राव तत्त्वं च शतार्द्धवर्षम् ॥ ४५॥

| verse_line2 = रामे भृगूणामधिपे प्रदत्तः शुश्राव तत्त्वं च शतार्द्धवर्षम् ॥ ४५॥

}}

Line 10,324:

Line 11,464:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पञ्चविंशत् पुनरब्दकानामस्त्राणि चाऽभ्यस्य पतेर्भृगूणाम् ।

| verse_lines = स पञ्चविंशत् पुनरब्दकानामस्त्राणि चाऽभ्यस्य पतेर्भृगूणाम् ।;मात्रा समानीय निजे तटे तु संस्थापितः प्रार्पयितुं स्वपित्रे ॥ ४६॥

| verse_line2 = मात्रा समानीय निजे तटे तु संस्थापितः प्रार्पयितुं स्वपित्रे ॥ ४६॥

}}

Line 10,333:

Line 11,474:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तत्र बद्ध्वा शरपञ्जरेण गङ्गां विजह्रेऽस्य पिता तदैव ।

| verse_lines = स तत्र बद्ध्वा शरपञ्जरेण गङ्गां विजह्रेऽस्य पिता तदैव ।;व्रजन् मृगार्थी तृषितो विलोकयन् गङ्गामतोयामभवत् सुविस्मितः ॥ ४७॥

| verse_line2 = व्रजन् मृगार्थी तृषितो विलोकयन् गङ्गामतोयामभवत् सुविस्मितः ॥ ४७॥

}}

Line 10,342:

Line 11,484:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मार्गयामास ततोऽस्य हेतुं ज्ञप्त्यै तदा स्वं च ददर्श सूनुम् ।

| verse_lines = स मार्गयामास ततोऽस्य हेतुं ज्ञप्त्यै तदा स्वं च ददर्श सूनुम् ।;क्रीडन्तमस्त्रेण बभूव सोऽपि क्षणाददृश्यः पितृदर्शनादनु ॥ ४८॥

| verse_line2 = क्रीडन्तमस्त्रेण बभूव सोऽपि क्षणाददृश्यः पितृदर्शनादनु ॥ ४८॥

}}

Line 10,351:

Line 11,494:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मीमांसमानं तमवाप गङ्गा सुतं समादाय पतिं जगाद च ।

| verse_lines = मीमांसमानं तमवाप गङ्गा सुतं समादाय पतिं जगाद च ।;अयं सुतस्ते परमास्त्रवेत्ता समर्पितो वीर्यबलोपपन्नः ॥ ४९॥

| verse_line2 = अयं सुतस्ते परमास्त्रवेत्ता समर्पितो वीर्यबलोपपन्नः ॥ ४९॥

}}

Line 10,360:

Line 11,504:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्याग्रजाः स्वां स्थितिमेव याता हरेः पदाम्भोजसुपाविते जले ।

| verse_lines = अस्याग्रजाः स्वां स्थितिमेव याता हरेः पदाम्भोजसुपाविते जले ।;तनूर्मदीये प्रणिधाय तत् त्वं तान् मा शुचोऽनेन च मोदमानः ॥ ५०॥

| verse_line2 = तनूर्मदीये प्रणिधाय तत् त्वं तान् मा शुचोऽनेन च मोदमानः ॥ ५०॥

}}

Line 10,369:

Line 11,514:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति प्रदायामुमदृश्यतामगाद् गङ्गा तमादाय ययौ स्वकं गृहम् ।

| verse_lines = इति प्रदायामुमदृश्यतामगाद् गङ्गा तमादाय ययौ स्वकं गृहम् ।;राजाऽभिषिच्याथ च यौवराज्ये मुमोद तत्सद्गुणतर्पितो भृशम् ॥ ५१॥

| verse_line2 = राजाऽभिषिच्याथ च यौवराज्ये मुमोद तत्सद्गुणतर्पितो भृशम् ॥ ५१॥

}}

Line 10,378:

Line 11,524:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः स पित्राऽनुमतो बृहस्पतेरवाप वेदान् पुरुषायुषोऽर्द्धतः ।

| verse_lines = पुनः स पित्राऽनुमतो बृहस्पतेरवाप वेदान् पुरुषायुषोऽर्द्धतः ।;रामात् तथाऽस्त्राणि पुनस्त्ववाप तावद्भिरब्दैस्त्रिशतैश्च तत्त्वम् ॥ ५२॥

| verse_line2 = रामात् तथाऽस्त्राणि पुनस्त्ववाप तावद्भिरब्दैस्त्रिशतैश्च तत्त्वम् ॥ ५२॥

}}

Line 10,387:

Line 11,534:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स सर्ववित्त्वं समवाप्य रामात् समस्तविद्याधिपतेर्गुणार्णवात् ।

| verse_lines = स सर्ववित्त्वं समवाप्य रामात् समस्तविद्याधिपतेर्गुणार्णवात् ।;पितुं समीपं समवाप्य तं च शुश्रूषमाणः प्रमुमोद वीरः ॥ ५३॥

| verse_line2 = पितुं समीपं समवाप्य तं च शुश्रूषमाणः प्रमुमोद वीरः ॥ ५३॥

}}

Line 10,396:

Line 11,544:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदैव गङ्गा सुषुवेऽष्टमं सुतं तदैव यातो मृगयां स शन्तनुः ।

| verse_lines = यदैव गङ्गा सुषुवेऽष्टमं सुतं तदैव यातो मृगयां स शन्तनुः ।;शरद्वतो जातमपश्यदुत्तमं वने विसृष्टं मिथुनं त्वयोनिजम् ॥ ५४॥

| verse_line2 = शरद्वतो जातमपश्यदुत्तमं वने विसृष्टं मिथुनं त्वयोनिजम् ॥ ५४॥

}}

Line 10,405:

Line 11,554:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शरद्वांस्तु तपः कुर्वन् ददर्श सहसोर्वशीम् ।

| verse_lines = शरद्वांस्तु तपः कुर्वन् ददर्श सहसोर्वशीम् ।;चस्कन्द रेतस्तस्याथ शरस्तम्बे ततोऽभवत् ॥ ५५॥

| verse_line2 = चस्कन्द रेतस्तस्याथ शरस्तम्बे ततोऽभवत् ॥ ५५॥

}}

Line 10,414:

Line 11,564:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्कम्भो नाम रुद्राणां भूभारहरणेऽङ्गताम् ।

| verse_lines = विष्कम्भो नाम रुद्राणां भूभारहरणेऽङ्गताम् ।;हरेः प्राप्तुं तथा तारा भार्या या हि बृहस्पतेः ॥ ५६॥

| verse_line2 = हरेः प्राप्तुं तथा तारा भार्या या हि बृहस्पतेः ॥ ५६॥

}}

Line 10,423:

Line 11,574:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तावुभौ शन्तनुर्दृष्ट्वा कृपाविष्टः स्वकं गृहम् ।

| verse_lines = तावुभौ शन्तनुर्दृष्ट्वा कृपाविष्टः स्वकं गृहम् ।;निनाय नाम चक्रे च कृपाया विषयौ यतः ।;कृपः कृपीति स कृपस्तपो विष्णोश्चकार ह ॥ ५७॥

| verse_line2 = निनाय नाम चक्रे च कृपाया विषयौ यतः ।

}}

Line 10,432:

Line 11,584:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्य प्रीतस्तदा विष्णुः सर्वलोकेश्वरेश्वरः ।

| verse_lines = तस्य प्रीतस्तदा विष्णुः सर्वलोकेश्वरेश्वरः ।;प्रादादेष्यत्सप्तर्षित्वमायुः कल्पान्तमेव च ।;स शन्तनुगृहे तिष्ठन् देवव्रतसखाऽभवत् ॥ ५८॥

| verse_line2 = प्रादादेष्यत्सप्तर्षित्वमायुः कल्पान्तमेव च ।

}}

Line 10,441:

Line 11,594:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुत्रवच्छन्तनोश्चाऽसीत् स च पुत्रवदेव तत् ।

| verse_lines = पुत्रवच्छन्तनोश्चाऽसीत् स च पुत्रवदेव तत् ।;मिथुनं पालयामास स कृपोऽस्त्राण्यवाप च ॥ ५९॥

| verse_line2 = मिथुनं पालयामास स कृपोऽस्त्राण्यवाप च ॥ ५९॥

}}

Line 10,450:

Line 11,604:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्ववेदानधिजगौ सर्वशास्त्राणि कौशिकात् ।

| verse_lines = सर्ववेदानधिजगौ सर्वशास्त्राणि कौशिकात् ।;तत्त्वज्ञानं तथा व्यासादाप्य सर्वज्ञतां गतः ॥ ६०॥

| verse_line2 = तत्त्वज्ञानं तथा व्यासादाप्य सर्वज्ञतां गतः ॥ ६०॥

}}

Line 10,459:

Line 11,614:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदा हि जातः स कृपस्तदैव बृहस्पतेः सूनुरगाच्च गङ्गाम् ।

| verse_lines = यदा हि जातः स कृपस्तदैव बृहस्पतेः सूनुरगाच्च गङ्गाम् ।;स्नातुं घृताचीं स ददर्श तत्र श्लथद्दुकूलां सुरवर्यकामिनीम् ॥ ६१॥

| verse_line2 = स्नातुं घृताचीं स ददर्श तत्र श्लथद्दुकूलां सुरवर्यकामिनीम् ॥ ६१॥

}}

Line 10,468:

Line 11,624:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्दर्शनात् स्कन्नमथेन्द्रियं स द्रोणे दधाराऽशु ततोऽभवत् स्वयम् ।

| verse_lines = तद्दर्शनात् स्कन्नमथेन्द्रियं स द्रोणे दधाराऽशु ततोऽभवत् स्वयम् ।;अम्भोजजावेशयुतो बृहस्पतिः कर्तुं हरेः कर्म भुवो भरोद्धृतौ ॥ ६२॥

| verse_line2 = अम्भोजजावेशयुतो बृहस्पतिः कर्तुं हरेः कर्म भुवो भरोद्धृतौ ॥ ६२॥

}}

Line 10,477:

Line 11,634:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणेतिनामास्य चकार तातो मुनिर्भरद्वाज उतास्य वेदान् ।

| verse_lines = द्रोणेतिनामास्य चकार तातो मुनिर्भरद्वाज उतास्य वेदान् ।;अध्यापयामास सशास्त्रसङ्घान् सर्वज्ञतामाप च सोऽचिरेण ॥ ६३॥

| verse_line2 = अध्यापयामास सशास्त्रसङ्घान् सर्वज्ञतामाप च सोऽचिरेण ॥ ६३॥

}}

Line 10,486:

Line 11,644:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = काले च तस्मिन् पृषतोऽनपत्यो वने तु पाञ्चालपतिश्चचार ।

| verse_lines = काले च तस्मिन् पृषतोऽनपत्यो वने तु पाञ्चालपतिश्चचार ।;तपो महत् तस्य तथा वराप्सरावलोकनात् स्कन्दितमाशु रेतः ॥ ६४॥

| verse_line2 = तपो महत् तस्य तथा वराप्सरावलोकनात् स्कन्दितमाशु रेतः ॥ ६४॥

}}

Line 10,495:

Line 11,654:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तद् विलज्जावशतः पदेन समाक्रमत् तस्य बभूव सूनुः ।

| verse_lines = स तद् विलज्जावशतः पदेन समाक्रमत् तस्य बभूव सूनुः ।;हूहूस्तु तु नाम्ना स विरिञ्चगायको नाम्नाऽऽवहो यो मरुतां तदंशयुक् ॥ ६५॥

| verse_line2 = हूहूस्तु तु नाम्ना स विरिञ्चगायको नाम्नाऽऽवहो यो मरुतां तदंशयुक् ॥ ६५॥

}}

Line 10,504:

Line 11,664:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स द्रोणतातात् समवाप वेदानस्त्राणि विद्याश्च तथा समस्ताः ।

| verse_lines = स द्रोणतातात् समवाप वेदानस्त्राणि विद्याश्च तथा समस्ताः ।;द्रोणेन युक्तः स तदा गुरोः सुतं सहैव नौ राज्यमिति ह्यवादीत् ॥ ६६॥

| verse_line2 = द्रोणेन युक्तः स तदा गुरोः सुतं सहैव नौ राज्यमिति ह्यवादीत् ॥ ६६॥

}}

Line 10,513:

Line 11,674:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पदे द्रुतत्वाद् द्रुपदाभिधेयः स राज्यमापाथ निजां कृपीं सः ।

| verse_lines = पदे द्रुतत्वाद् द्रुपदाभिधेयः स राज्यमापाथ निजां कृपीं सः ।;द्रोणोऽपि भार्यां समवाप्य सर्वप्रतिग्रहोज्झश्च पुरेऽवसत् सुखी ॥ ६७॥

| verse_line2 = द्रोणोऽपि भार्यां समवाप्य सर्वप्रतिग्रहोज्झश्च पुरेऽवसत् सुखी ॥ ६७॥

}}

Line 10,522:

Line 11,684:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सिलोञ्छवृत्त्यैव हि वर्तयन् स धर्मं महान्तं विरजं जुषाणः ।

| verse_lines = सिलोञ्छवृत्त्यैव हि वर्तयन् स धर्मं महान्तं विरजं जुषाणः ।;उवास नागाख्यपुरे सखा स देवव्रतस्याथ कृपस्य चैव ॥ ६८॥

| verse_line2 = उवास नागाख्यपुरे सखा स देवव्रतस्याथ कृपस्य चैव ॥ ६८॥

}}

Line 10,531:

Line 11,694:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां समानो वयसा विराटस्त्वभूद्धहा नाम विधातृगायकः ।

| verse_lines = तेषां समानो वयसा विराटस्त्वभूद्धहा नाम विधातृगायकः ।;मरुत्सु यो विवहो नाम तस्याप्यंशेन युक्तो निजधर्मवर्ती ॥ ६९॥

| verse_line2 = मरुत्सु यो विवहो नाम तस्याप्यंशेन युक्तो निजधर्मवर्ती ॥ ६९॥

}}

Line 10,540:

Line 11,704:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कदाचिन्मृगयां गतः स ददर्श कन्याप्रवरां तु शन्तनुः ।

| verse_lines = ततः कदाचिन्मृगयां गतः स ददर्श कन्याप्रवरां तु शन्तनुः ।;या पूर्वसर्गे पितृपुत्रिका सती चचार विष्णोस्तप उत्तमं चिरम् ॥ ७०॥

| verse_line2 = या पूर्वसर्गे पितृपुत्रिका सती चचार विष्णोस्तप उत्तमं चिरम् ॥ ७०॥

}}

Line 10,549:

Line 11,714:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यस्यै वरं विष्णुरदात् पुराऽहं सुतस्तव स्यामिति या वसोः सुता ।

| verse_lines = यस्यै वरं विष्णुरदात् पुराऽहं सुतस्तव स्यामिति या वसोः सुता ।;जाता पुनर्दाशगृहे विवर्द्धिता व्यासात्मना विष्णुरभूच्च यस्याम् ॥ ७१॥

| verse_line2 = जाता पुनर्दाशगृहे विवर्द्धिता व्यासात्मना विष्णुरभूच्च यस्याम् ॥ ७१॥

}}

Line 10,558:

Line 11,724:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्दर्शनान्नृपतिर्जातहृच्छ्रयो(च्छयः) वव्रे प्रदानाय च दाशराजम् ।

| verse_lines = तद्दर्शनान्नृपतिर्जातहृच्छ्रयो(च्छयः) वव्रे प्रदानाय च दाशराजम् ।;ऋते स तस्यास्तनयस्य राज्यं नैच्छद् दातुं तामथाऽयाद् गृहं स्वम् ॥ ७२॥

| verse_line2 = ऋते स तस्यास्तनयस्य राज्यं नैच्छद् दातुं तामथाऽयाद् गृहं स्वम् ॥ ७२॥

}}

Line 10,567:

Line 11,734:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तच्चिन्तया म्लानमुखं(ग्लानमुखं) जनित्रं दृष्ट्वैव देवव्रत आश्वपृच्छत् ।

| verse_lines = तच्चिन्तया म्लानमुखं(ग्लानमुखं) जनित्रं दृष्ट्वैव देवव्रत आश्वपृच्छत् ।;तत्कारणं सारथिमस्य तस्माच्छ्रुत्वाऽखिलं दाशगृहं जगाम ॥ ७३॥

| verse_line2 = तत्कारणं सारथिमस्य तस्माच्छ्रुत्वाऽखिलं दाशगृहं जगाम ॥ ७३॥

}}

Line 10,576:

Line 11,744:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तस्य विश्वासकृते प्रतिज्ञां चकार नाहं करवाणि राज्यम् ।

| verse_lines = स तस्य विश्वासकृते प्रतिज्ञां चकार नाहं करवाणि राज्यम् ।;तथैव मे सन्ततितो भयं ते व्यैतूर्ध्वरेताः सततं भवानि ॥ ७४॥

| verse_line2 = तथैव मे सन्ततितो भयं ते व्यैतूर्ध्वरेताः सततं भवानि ॥ ७४॥

}}

Line 10,585:

Line 11,754:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमव्रतत्वाद्धि तदाऽस्य नाम कृत्वा देवा भीष्म इति ह्यचीक्लृपन् ।

| verse_lines = भीमव्रतत्वाद्धि तदाऽस्य नाम कृत्वा देवा भीष्म इति ह्यचीक्लृपन् ।;प्रसूनवृष्टिं स च दाशदत्तां कालीं समादाय पितुः समर्पयत् ॥ ७५॥

| verse_line2 = प्रसूनवृष्टिं स च दाशदत्तां कालीं समादाय पितुः समर्पयत् ॥ ७५॥

}}

Line 10,594:

Line 11,764:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञात्वा तु तां राजपुत्रीं गुणाढ्यां सत्यस्य विष्णोर्मातरं नामतस्तत् ।

| verse_lines = ज्ञात्वा तु तां राजपुत्रीं गुणाढ्यां सत्यस्य विष्णोर्मातरं नामतस्तत् ।;लोके प्रसिद्धां सत्यवतीत्युदारां विवाहयामास पितुः स भीष्मः ॥ ७६॥

| verse_line2 = लोके प्रसिद्धां सत्यवतीत्युदारां विवाहयामास पितुः स भीष्मः ॥ ७६॥

}}

Line 10,603:

Line 11,774:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रायः सतां न मनः पापमार्गे गच्छेदिति ह्यात्ममनश्च सक्तम् ।

| verse_lines = प्रायः सतां न मनः पापमार्गे गच्छेदिति ह्यात्ममनश्च सक्तम् ।;ज्ञात्वाऽपि तां दाशगृहे विवर्द्धितां जग्राह सद्धर्मरतश्च शन्तनुः ॥ ७७॥

| verse_line2 = ज्ञात्वाऽपि तां दाशगृहे विवर्द्धितां जग्राह सद्धर्मरतश्च शन्तनुः ॥ ७७॥

}}

Line 10,612:

Line 11,784:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वच्छन्दमृत्युत्ववरं प्रदाय तथाऽप्यजेयत्वमधृष्यतां च ।

| verse_lines = स्वच्छन्दमृत्युत्ववरं प्रदाय तथाऽप्यजेयत्वमधृष्यतां च ।;युद्धेषु भीष्मस्य नृपोत्तमः स रेमे तयैवाब्दगणान् बहूंश्च ॥ ७८॥

| verse_line2 = युद्धेषु भीष्मस्य नृपोत्तमः स रेमे तयैवाब्दगणान् बहूंश्च ॥ ७८॥

}}

Line 10,621:

Line 11,794:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लेभे स चित्राङ्गदमत्र पुत्रं तथा द्वितीयं च विचित्रवीर्यम् ।

| verse_lines = लेभे स चित्राङ्गदमत्र पुत्रं तथा द्वितीयं च विचित्रवीर्यम् ।;तयोश्च बाल्ये व्यसृजच्छरीरं जीर्णेन देहेन हि किं ममेति ॥ ७९॥

| verse_line2 = तयोश्च बाल्ये व्यसृजच्छरीरं जीर्णेन देहेन हि किं ममेति ॥ ७९॥

}}

Line 10,630:

Line 11,804:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वेच्छया वरुणत्वं स प्राप नानिच्छया तनुः ।

| verse_lines = स्वेच्छया वरुणत्वं स प्राप नानिच्छया तनुः ।;तस्मिन् काले त्यज्यते हि बलवद्भिर्वधं विना ॥ ८०॥

| verse_line2 = तस्मिन् काले त्यज्यते हि बलवद्भिर्वधं विना ॥ ८०॥

}}

Line 10,639:

Line 11,814:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतिसक्तास्तपोहीनाः कथञ्चिन्मृतिमाप्नुयुः ।

| verse_lines = अतिसक्तास्तपोहीनाः कथञ्चिन्मृतिमाप्नुयुः ।;अनिच्छयाऽपि हि यथा मृतश्चित्राङ्गदानुजः ॥ ८१॥

| verse_line2 = अनिच्छयाऽपि हि यथा मृतश्चित्राङ्गदानुजः ॥ ८१॥

}}

Line 10,648:

Line 11,824:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथौर्ध्वदैहिकं कृत्वा पितुर्भीष्मोऽभ्यषेचयत् ।

| verse_lines = अथौर्ध्वदैहिकं कृत्वा पितुर्भीष्मोऽभ्यषेचयत् ।;राज्ये चित्राङ्गदं वीरं यौवराज्येऽस्य चानुजम् ॥ ८२॥

| verse_line2 = राज्ये चित्राङ्गदं वीरं यौवराज्येऽस्य चानुजम् ॥ ८२॥

}}

Line 10,657:

Line 11,834:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चित्राङ्गदेन निहतो नाम स्वं त्वपरित्यजन् ।

| verse_lines = चित्राङ्गदेन निहतो नाम स्वं त्वपरित्यजन् ।;चित्राङ्गदोऽकृतोद्वाहो गन्धर्वेण महारणे ।;विचित्रवीर्यं राजानं कृत्वा भीष्मोऽन्वपालयत् ॥ ८३॥

| verse_line2 = चित्राङ्गदोऽकृतोद्वाहो गन्धर्वेण महारणे ।

}}

Line 10,666:

Line 11,844:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ काशिसुतास्तिस्रस्तदर्थं भीष्म आहरत् ।

| verse_lines = अथ काशिसुतास्तिस्रस्तदर्थं भीष्म आहरत् ।;अम्बामप्यम्बिकानाम्नीं तथैवाम्बालिकां पराम् ॥ ८४॥

| verse_line2 = अम्बामप्यम्बिकानाम्नीं तथैवाम्बालिकां पराम् ॥ ८४॥

}}

Line 10,675:

Line 11,854:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाणिग्रहणकाले तु ब्रह्मदत्तस्य वीर्यवान् ।

| verse_lines = पाणिग्रहणकाले तु ब्रह्मदत्तस्य वीर्यवान् ।;विजित्य तं साल्वराजं समेतान् क्षत्रियानपि ॥ ८५॥

| verse_line2 = विजित्य तं साल्वराजं समेतान् क्षत्रियानपि ॥ ८५॥

}}

Line 10,684:

Line 11,864:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अम्बिकाम्बालिके तत्र संवादं चक्रतुः शुभे ।

| verse_lines = अम्बिकाम्बालिके तत्र संवादं चक्रतुः शुभे ।;अम्बा सा भीष्मभार्यैव पूर्वदेहे तु नैच्छत ॥ ८६॥

| verse_line2 = अम्बा सा भीष्मभार्यैव पूर्वदेहे तु नैच्छत ॥ ८६॥

}}

Line 10,693:

Line 11,874:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शापाद्धिरण्यगर्भस्य साल्वकामाऽहमित्यपि ।

| verse_lines = शापाद्धिरण्यगर्भस्य साल्वकामाऽहमित्यपि ।;उवाच तां स तत्याज साऽगमत् साल्वमेव च ॥ ८७॥

| verse_line2 = उवाच तां स तत्याज साऽगमत् साल्वमेव च ॥ ८७॥

}}

Line 10,702:

Line 11,884:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनापि सम्परित्यक्ता परामृष्टेति सा पुनः ।

| verse_lines = तेनापि सम्परित्यक्ता परामृष्टेति सा पुनः ।;भीष्ममाप स नागृह्णात् प्रययौ साऽपि भार्गवम् ॥ ८८॥

| verse_line2 = भीष्ममाप स नागृह्णात् प्रययौ साऽपि भार्गवम् ॥ ८८॥

}}

Line 10,711:

Line 11,894:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भ्रातुर्विवाहयामास सोऽम्बिकाम्बालिके ततः ।

| verse_lines = भ्रातुर्विवाहयामास सोऽम्बिकाम्बालिके ततः ।;भीष्माय तु यशो दातुं युयुधे तेन भार्गवः ॥ ८९॥

| verse_line2 = भीष्माय तु यशो दातुं युयुधे तेन भार्गवः ॥ ८९॥

}}

Line 10,720:

Line 11,904:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्तशक्तिरपि स न भीष्मं निजघान ह ।

| verse_lines = अनन्तशक्तिरपि स न भीष्मं निजघान ह ।;नचाम्बां ग्राहयामास भीष्मकारुण्ययन्त्रितः ॥ ९०॥

| verse_line2 = नचाम्बां ग्राहयामास भीष्मकारुण्ययन्त्रितः ॥ ९०॥

}}

Line 10,729:

Line 11,914:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्तशक्तिः सकलान्तरात्मा यः सर्ववित् सर्ववशी च सर्वजित् ।

| verse_lines = अनन्तशक्तिः सकलान्तरात्मा यः सर्ववित् सर्ववशी च सर्वजित् ।;न यत्समोऽन्योऽस्ति कथञ्च कुत्रचित् कथं ह्यशक्तिः परमस्य तस्य ॥ ९१॥

| verse_line2 = न यत्समोऽन्योऽस्ति कथञ्च कुत्रचित् कथं ह्यशक्तिः परमस्य तस्य ॥ ९१॥

}}

Line 10,738:

Line 11,924:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मं स्वभक्तं यशसाऽभिपूरयन् विमोहयन्नासुरांश्चैव रामः ।

| verse_lines = भीष्मं स्वभक्तं यशसाऽभिपूरयन् विमोहयन्नासुरांश्चैव रामः ।;जित्वैव भीष्मं न जघान देवो वाचं च सत्यामकरोत् स तस्य ॥ ९२॥

| verse_line2 = जित्वैव भीष्मं न जघान देवो वाचं च सत्यामकरोत् स तस्य ॥ ९२॥

}}

Line 10,747:

Line 11,934:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘विद्धवन्मुग्धवच्चैव केशवो वेदनार्तवत् ।

| verse_lines = ‘विद्धवन्मुग्धवच्चैव केशवो वेदनार्तवत् ।;दर्शयन्नपि मोहाय नैव विष्णुस्तथा भवेत्’ ॥ एवमादिपुराणोत्थवाक्याद् रामः सदा जयी ॥ ९३॥

| verse_line2 = दर्शयन्नपि मोहाय नैव विष्णुस्तथा भवेत्’ ॥ एवमादिपुराणोत्थवाक्याद् रामः सदा जयी ॥ ९३॥

}}

Line 10,756:

Line 11,944:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यशो भीष्मस्य दत्वा तु सोऽम्बां च शरणागताम् ।

| verse_lines = यशो भीष्मस्य दत्वा तु सोऽम्बां च शरणागताम् ।;उन्मुच्य भर्तृद्वेषोत्थपापात् तेनाऽश्वयोजयत् ॥ ९४॥

| verse_line2 = उन्मुच्य भर्तृद्वेषोत्थपापात् तेनाऽश्वयोजयत् ॥ ९४॥

}}

Line 10,765:

Line 11,954:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्तरं शिखण्डित्वात् तदा सा शाङ्करं तपः ।

| verse_lines = अनन्तरं शिखण्डित्वात् तदा सा शाङ्करं तपः ।;भीष्मस्य निधनार्थाय पुंस्त्वार्थं च चकार ह ॥ ९५॥

| verse_line2 = भीष्मस्य निधनार्थाय पुंस्त्वार्थं च चकार ह ॥ ९५॥

}}

Line 10,774:

Line 11,964:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मो यथा त्वां गृह्णीयात् तथा कुर्यामितीरितम् ।

| verse_lines = भीष्मो यथा त्वां गृह्णीयात् तथा कुर्यामितीरितम् ।;रामेण सत्यं तच्चक्रे भीष्मे देहान्तरं गते ॥ ९६॥

| verse_line2 = रामेण सत्यं तच्चक्रे भीष्मे देहान्तरं गते ॥ ९६॥

}}

Line 10,783:

Line 11,974:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रुद्रस्तु तस्यास्तपसा तुष्टः प्रादाद् वरं तदा ।

| verse_lines = रुद्रस्तु तस्यास्तपसा तुष्टः प्रादाद् वरं तदा ।;भीष्मस्य मृतिहेतुत्वं कालात् पुन्देहसम्भवम् ॥ ९७॥

| verse_line2 = भीष्मस्य मृतिहेतुत्वं कालात् पुन्देहसम्भवम् ॥ ९७॥

}}

Line 10,792:

Line 11,984:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मालां च य इमां मालां गृह्णीयात् स हनिष्यति ।

| verse_lines = मालां च य इमां मालां गृह्णीयात् स हनिष्यति ।;भीष्ममित्येव तां मालां गृहीत्वा सा नृपान् ययौ ॥ ९८॥

| verse_line2 = भीष्ममित्येव तां मालां गृहीत्वा सा नृपान् ययौ ॥ ९८॥

}}

Line 10,801:

Line 11,994:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तां न भीष्मभयात् केऽपि जगृहुस्तां हि सा ततः ।

| verse_lines = तां न भीष्मभयात् केऽपि जगृहुस्तां हि सा ततः ।;द्रुपदस्य गृहद्वारि न्यस्य योगात् तनुं जहौ ॥ ९९॥

| verse_line2 = द्रुपदस्य गृहद्वारि न्यस्य योगात् तनुं जहौ ॥ ९९॥

}}

Line 10,810:

Line 12,004:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतस्मिन्नेव काले तु सुतार्थं द्रुपदस्तपः ।

| verse_lines = एतस्मिन्नेव काले तु सुतार्थं द्रुपदस्तपः ।;चकार शम्भवे चैनं सोऽब्रवीत् कन्यका तव ॥ १००॥

| verse_line2 = चकार शम्भवे चैनं सोऽब्रवीत् कन्यका तव ॥ १००॥

}}

Line 10,819:

Line 12,014:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भूत्वा भविष्यति पुमानिति साम्बा ततोऽजनि ।

| verse_lines = भूत्वा भविष्यति पुमानिति साम्बा ततोऽजनि ।;नाम्ना शिखण्डिनी तस्याः पुंवत् कर्माणि चाकरोत् ॥ १०१॥

| verse_line2 = नाम्ना शिखण्डिनी तस्याः पुंवत् कर्माणि चाकरोत् ॥ १०१॥

}}

Line 10,828:

Line 12,024:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यै पाञ्चालराजः स दशार्णाधिपतेः सुताम् ।

| verse_lines = तस्यै पाञ्चालराजः स दशार्णाधिपतेः सुताम् ।;उद्वाहयामास सा तां पुंवेषेणैव गूहिताम् ।;अन्यत्र मातापित्रोस्तु न विज्ञातां बुबोध ह ॥ १०२॥

| verse_line2 = उद्वाहयामास सा तां पुंवेषेणैव गूहिताम् ।

}}

Line 10,837:

Line 12,034:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धात्र्यै न्यवेदयत् साऽथ तत्पित्रे सा न्यवेदयत् ।

| verse_lines = धात्र्यै न्यवेदयत् साऽथ तत्पित्रे सा न्यवेदयत् ।;स क्रुद्धः प्रेषयामास निहन्मि त्वां सबान्धवम् ।;इति पाञ्चालराजाय निर्जगाम च सेनया ॥ १०३॥

| verse_line2 = स क्रुद्धः प्रेषयामास निहन्मि त्वां सबान्धवम् ।

}}

Line 10,846:

Line 12,044:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विश्वस्य वाक्यं रुद्रस्य पुमानेवेति पार्षतः ।

| verse_lines = विश्वस्य वाक्यं रुद्रस्य पुमानेवेति पार्षतः ।;प्रेषयामास धिग् बुद्धिर्भिन्ना ते बालवाक्यतः ।;अपरीक्षकस्य ते राष्ट्रं कथमित्येव नर्मकृत् ॥ १०४॥

| verse_line2 = प्रेषयामास धिग् बुद्धिर्भिन्ना ते बालवाक्यतः ।

}}

Line 10,855:

Line 12,054:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ भार्यासमेतं तं पितरं चिन्तयाऽऽकुलम् ।

| verse_lines = अथ भार्यासमेतं तं पितरं चिन्तयाऽऽकुलम् ।;दृष्ट्वा शिखण्डिनी दुःखान्मन्निमित्तान्न नश्यतु ॥ १०५॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा शिखण्डिनी दुःखान्मन्निमित्तान्न नश्यतु ॥ १०५॥

}}

Line 10,864:

Line 12,064:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति मत्वा वनायैव ययौ तत्र च तुम्बुरुः ।

| verse_lines = इति मत्वा वनायैव ययौ तत्र च तुम्बुरुः ।;स्थूणाकर्णाभिधेयस्तामपश्यद् दृढकर्णतः ॥ १०६॥

| verse_line2 = स्थूणाकर्णाभिधेयस्तामपश्यद् दृढकर्णतः ॥ १०६॥

}}

Line 10,873:

Line 12,074:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तस्या अखिलं श्रुत्वा कृपां चक्रे महामनाः ।

| verse_lines = स तस्या अखिलं श्रुत्वा कृपां चक्रे महामनाः ।;स तस्यै स्वं वपुः प्रादात् तदीयं जगृहे तथा ।;अंशेन पुंस्वभावार्थं पूर्वदेहे समास्थितः ॥ १०७॥

| verse_line2 = स तस्यै स्वं वपुः प्रादात् तदीयं जगृहे तथा ।

}}

Line 10,882:

Line 12,084:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुंसां स्त्रीत्वं भवेत् क्‍वापि तथाऽप्यन्ते पुमान् भवेत् ।

| verse_lines = पुंसां स्त्रीत्वं भवेत् क्‍वापि तथाऽप्यन्ते पुमान् भवेत् ।;स्त्रीणां नैव हि पुंस्त्वं स्याद् बलवत्कारणैरपि ॥ १०८॥

| verse_line2 = स्त्रीणां नैव हि पुंस्त्वं स्याद् बलवत्कारणैरपि ॥ १०८॥

}}

Line 10,891:

Line 12,094:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः शिववरेऽप्येषां जज्ञे योषैव नान्यथा ।

| verse_lines = अतः शिववरेऽप्येषां जज्ञे योषैव नान्यथा ।;पश्चात् पुन्देहमपि सा प्रविवेशैव पुंयुतम् ॥ १०९॥

| verse_line2 = पश्चात् पुन्देहमपि सा प्रविवेशैव पुंयुतम् ॥ १०९॥

}}

Line 10,900:

Line 12,104:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नास्या देहः पुंस्त्वमाप नच पुंसाऽनधिष्ठिते ।

| verse_lines = नास्या देहः पुंस्त्वमाप नच पुंसाऽनधिष्ठिते ।;पुंदेहे न्यवसत् साऽथ गन्धर्वेण त्वधिष्ठितम् ।;गान्धर्वं देहमाविश्य स्वकीयं भवनं ययौ ॥ ११०॥

| verse_line2 = पुंदेहे न्यवसत् साऽथ गन्धर्वेण त्वधिष्ठितम् ।

}}

Line 10,909:

Line 12,114:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यास्तद्देहसादृश्यं गन्धर्वस्य प्रसादतः ।

| verse_lines = तस्यास्तद्देहसादृश्यं गन्धर्वस्य प्रसादतः ।;प्राप गन्धर्वदेहोऽपि तया पश्चादधिष्ठितः ॥ १११॥

| verse_line2 = प्राप गन्धर्वदेहोऽपि तया पश्चादधिष्ठितः ॥ १११॥

}}

Line 10,918:

Line 12,124:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्वो देहि मम देहं मे स्वं च देहं समाविश ।

| verse_lines = श्वो देहि मम देहं मे स्वं च देहं समाविश ।;इत्युक्त्वा स तु गन्धर्वः कन्यादेहं समास्थितः ।;उवासैव वने तस्मिन् धनदस्तत्र चाऽगमत् ॥ ११२॥

| verse_line2 = इत्युक्त्वा स तु गन्धर्वः कन्यादेहं समास्थितः ।

}}

Line 10,927:

Line 12,134:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अप्रत्युत्थायिनं तन्तुलीयमानं विलज्जया ।

| verse_lines = अप्रत्युत्थायिनं तन्तुलीयमानं विलज्जया ।;शशाप धनदो देवश्चिरमित्थं भवेति तम् ॥ ११३॥

| verse_line2 = शशाप धनदो देवश्चिरमित्थं भवेति तम् ॥ ११३॥

}}

Line 10,936:

Line 12,144:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदा युद्धे मृतिं याति सा कन्या पुन्तनुस्थिता ।

| verse_lines = यदा युद्धे मृतिं याति सा कन्या पुन्तनुस्थिता ।;तदा पुंस्त्वं पुनर्यासि चपलत्वादितीरितः ॥ ११४॥

| verse_line2 = तदा पुंस्त्वं पुनर्यासि चपलत्वादितीरितः ॥ ११४॥

}}

Line 10,945:

Line 12,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽवसत् स गन्धर्वः कन्या पित्रोरशेषतः ।

| verse_lines = तथाऽवसत् स गन्धर्वः कन्या पित्रोरशेषतः ।;कथयामासानुभूतं तौ भृशं मुदमापतुः ॥ ११५॥

| verse_line2 = कथयामासानुभूतं तौ भृशं मुदमापतुः ॥ ११५॥

}}

Line 10,954:

Line 12,164:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = परीक्ष्य तामुपायैश्च श्वशुरो लज्जितो ययौ ।

| verse_lines = परीक्ष्य तामुपायैश्च श्वशुरो लज्जितो ययौ ।;श्वोभूते सा तु गन्धर्वं प्राप्य तद्वचनात् पुनः ॥ ११६॥

| verse_line2 = श्वोभूते सा तु गन्धर्वं प्राप्य तद्वचनात् पुनः ॥ ११६॥

}}

Line 10,963:

Line 12,174:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ययौ तेनैव देहेन पुंस्त्वमेव समाश्रिता ।

| verse_lines = ययौ तेनैव देहेन पुंस्त्वमेव समाश्रिता ।;स शिखण्डी नामतोऽभूदस्त्रशस्त्रप्रतापवान् ॥ ११७॥

| verse_line2 = स शिखण्डी नामतोऽभूदस्त्रशस्त्रप्रतापवान् ॥ ११७॥

}}

Line 10,972:

Line 12,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचित्रवीर्यः प्रमदाद्वयं तत् सम्प्राप्य रेमेऽब्दगणान् सुसक्तः ।

| verse_lines = विचित्रवीर्यः प्रमदाद्वयं तत् सम्प्राप्य रेमेऽब्दगणान् सुसक्तः ।;तत्याज देहं च स यक्ष्मणाऽर्दितस्ततोऽस्य माताऽस्मरदाशु कृष्णम् ॥ ११८॥

| verse_line2 = तत्याज देहं च स यक्ष्मणाऽर्दितस्ततोऽस्य माताऽस्मरदाशु कृष्णम् ॥ ११८॥

}}

Line 10,981:

Line 12,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आविर्बभूवाऽशु जगज्जनित्रो जनार्दनो जन्मजराभयापहः ।

| verse_lines = आविर्बभूवाऽशु जगज्जनित्रो जनार्दनो जन्मजराभयापहः ।;समस्तविज्ञानतनुः सुखार्णवः सम्पूजयामास च तं जनित्री ॥ ११९॥

| verse_line2 = समस्तविज्ञानतनुः सुखार्णवः सम्पूजयामास च तं जनित्री ॥ ११९॥

}}

Line 10,990:

Line 12,204:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं भीष्मपूर्वैः परमादरार्चितं स्वभिष्टुतं चावददस्य माता ।

| verse_lines = तं भीष्मपूर्वैः परमादरार्चितं स्वभिष्टुतं चावददस्य माता ।;पुत्रौ मृतौ मे नतु राज्यमैच्छद् भीष्मो मया नितरामर्थितोऽपि ॥ १२०॥

| verse_line2 = पुत्रौ मृतौ मे नतु राज्यमैच्छद् भीष्मो मया नितरामर्थितोऽपि ॥ १२०॥

}}

Line 10,999:

Line 12,214:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षेत्रे ततो भ्रातुरपत्यमुत्तममुत्पादयास्मत्परमादरार्थितः ।

| verse_lines = क्षेत्रे ततो भ्रातुरपत्यमुत्तममुत्पादयास्मत्परमादरार्थितः ।;इतीरितः प्रणतश्चाप्यभिष्टुतो भीष्मादिभिश्चाऽह जगद्गुरुर्वचः ॥ १२१॥

| verse_line2 = इतीरितः प्रणतश्चाप्यभिष्टुतो भीष्मादिभिश्चाऽह जगद्गुरुर्वचः ॥ १२१॥

}}

Line 11,008:

Line 12,224:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऋते रमां जातु (ममाङ्गयोगयोग्या)ममाङ्गसङ्गयोग्याऽङ्गना नैव सुरालयेऽपि ।

| verse_lines = ऋते रमां जातु (ममाङ्गयोगयोग्या)ममाङ्गसङ्गयोग्याऽङ्गना नैव सुरालयेऽपि ।;तथाऽपि ते वाक्यमहं करिष्ये सांवत्सरं सा चरतु व्रतं मे ॥ १२२॥

| verse_line2 = तथाऽपि ते वाक्यमहं करिष्ये सांवत्सरं सा चरतु व्रतं मे ॥ १२२॥

}}

Line 11,017:

Line 12,234:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा पूतदेहाऽथ च वैष्णवव्रतान्मत्तः समाप्नोतु सुतं वरिष्ठम् ।

| verse_lines = सा पूतदेहाऽथ च वैष्णवव्रतान्मत्तः समाप्नोतु सुतं वरिष्ठम् ।;इतीरिते राष्ट्रमुपैति नाशमिति ब्रुवन्तीं पुनराह वाक्यम् ॥ १२३॥

| verse_line2 = इतीरिते राष्ट्रमुपैति नाशमिति ब्रुवन्तीं पुनराह वाक्यम् ॥ १२३॥

}}

Line 11,026:

Line 12,244:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सौम्यस्वरूपोऽप्यतिभीषणं मृषा तच्चक्षुषो रूपमहं प्रदर्शये ।

| verse_lines = सौम्यस्वरूपोऽप्यतिभीषणं मृषा तच्चक्षुषो रूपमहं प्रदर्शये ।;सहेत सा तद् यदि पुत्रकोऽस्या भवेद् गुणाढ्यो बलवीर्ययुक्तः ॥ १२४॥

| verse_line2 = सहेत सा तद् यदि पुत्रकोऽस्या भवेद् गुणाढ्यो बलवीर्ययुक्तः ॥ १२४॥

}}

Line 11,035:

Line 12,254:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितेऽस्त्वित्युदितस्तयाऽगमत् कृष्णोऽम्बिकां सा तु भिया न्यमीलयत् ।

| verse_lines = इतीरितेऽस्त्वित्युदितस्तयाऽगमत् कृष्णोऽम्बिकां सा तु भिया न्यमीलयत् ।;अभूच्च तस्यां धृतराष्ट्रनामको गन्धर्वराट् पवनावेशयुक्तः ॥ १२५॥

| verse_line2 = अभूच्च तस्यां धृतराष्ट्रनामको गन्धर्वराट् पवनावेशयुक्तः ॥ १२५॥

}}

Line 11,044:

Line 12,264:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मारुतावेशबलाद् बलाधिको बभूव राजा धृतराष्ट्रनामा ।

| verse_lines = स मारुतावेशबलाद् बलाधिको बभूव राजा धृतराष्ट्रनामा ।;अदाद् वरं चास्य बलाधिकत्वं कृष्णोऽन्ध आसीत् स तु मातृदोषतः ॥ १२६॥

| verse_line2 = अदाद् वरं चास्य बलाधिकत्वं कृष्णोऽन्ध आसीत् स तु मातृदोषतः ॥ १२६॥

}}

Line 11,053:

Line 12,274:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञात्वा तमन्धं पुनरेव कृष्णं माताऽब्रवीज्जनयान्यं गुणाढ्यम् ।

| verse_lines = ज्ञात्वा तमन्धं पुनरेव कृष्णं माताऽब्रवीज्जनयान्यं गुणाढ्यम् ।;अम्बालिकायामिति तत् तथाऽकरोद् भयात्तु सा पाण्डुरभून्मृषादृक् ॥ १२७॥

| verse_line2 = अम्बालिकायामिति तत् तथाऽकरोद् भयात्तु सा पाण्डुरभून्मृषादृक् ॥ १२७॥

}}

Line 11,062:

Line 12,284:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = परावहो नाम मरुत् ततोऽभवद् वर्णेन पाण्डुः स हि नामतश्च ।

| verse_lines = परावहो नाम मरुत् ततोऽभवद् वर्णेन पाण्डुः स हि नामतश्च ।;स चाऽस वीर्याधिक एव वायोरावेशतः सर्वशस्त्रास्त्रवेत्ता ॥ १२८॥

| verse_line2 = स चाऽस वीर्याधिक एव वायोरावेशतः सर्वशस्त्रास्त्रवेत्ता ॥ १२८॥

}}

Line 11,071:

Line 12,294:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मै तथा बलवीर्याधिकत्ववरं प्रादात् कृष्ण एवाथ पाण्डुम् ।

| verse_lines = तस्मै तथा बलवीर्याधिकत्ववरं प्रादात् कृष्ण एवाथ पाण्डुम् ।;विज्ञाय तं प्राह पुनश्च माता निर्दोषमन्यं जनयोत्तमं सुतम् ॥ १२९॥

| verse_line2 = विज्ञाय तं प्राह पुनश्च माता निर्दोषमन्यं जनयोत्तमं सुतम् ॥ १२९॥

}}

Line 11,080:

Line 12,304:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्त्वेति कृष्णं पुनरेव च स्नुषामाह त्वयाऽक्ष्णोर्हि निमीलनं पुरा ।

| verse_lines = उक्त्वेति कृष्णं पुनरेव च स्नुषामाह त्वयाऽक्ष्णोर्हि निमीलनं पुरा ।;कृतं ततस्ते सुत आस चान्धस्ततः पुनः कृष्णमुपास्व भक्तितः ॥ १३०॥

| verse_line2 = कृतं ततस्ते सुत आस चान्धस्ततः पुनः कृष्णमुपास्व भक्तितः ॥ १३०॥

}}

Line 11,089:

Line 12,314:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिताऽप्यस्य हि मायया सा भीता भुजिष्यां कुमतिर्न्ययोजयत् ।

| verse_lines = इतीरिताऽप्यस्य हि मायया सा भीता भुजिष्यां कुमतिर्न्ययोजयत् ।;सा तं परानन्दतनुं गुणार्णवं सम्प्राप्य भक्त्या परयैव रेमे ॥ १३१॥

| verse_line2 = सा तं परानन्दतनुं गुणार्णवं सम्प्राप्य भक्त्या परयैव रेमे ॥ १३१॥

}}

Line 11,098:

Line 12,324:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यां स देवोऽजनि धर्मराजो माण्डव्यशापाद् य उवाह शूद्रताम् ।

| verse_lines = तस्यां स देवोऽजनि धर्मराजो माण्डव्यशापाद् य उवाह शूद्रताम् ।;वसिष्ठसाम्यं समभीप्समानं प्रच्यावयन्निच्छया शापमाप ॥ १३२॥

| verse_line2 = वसिष्ठसाम्यं समभीप्समानं प्रच्यावयन्निच्छया शापमाप ॥ १३२॥

}}

Line 11,107:

Line 12,334:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयोग्यसम्प्राप्तिकृतप्रयत्नदोषात् समारोपितमेव शूले ।

| verse_lines = अयोग्यसम्प्राप्तिकृतप्रयत्नदोषात् समारोपितमेव शूले ।;चोरैर्हृतेऽर्थेऽपितु चोरबुद्ध्या मक्षीवधादित्यवदद् यमस्तम् ॥ १३३॥

| verse_line2 = चोरैर्हृतेऽर्थेऽपितु चोरबुद्ध्या मक्षीवधादित्यवदद् यमस्तम् ॥ १३३॥

}}

Line 11,116:

Line 12,344:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नासत्यता तस्य च तत्र हेतुतः शापं गृहीतुं स तथैव चोक्त्वा ।

| verse_lines = नासत्यता तस्य च तत्र हेतुतः शापं गृहीतुं स तथैव चोक्त्वा ।;अवाप शूद्रत्वमथास्य नाम चक्रे कृष्णः सर्ववित्त्वं तथाऽदात् ॥ १३४॥

| verse_line2 = अवाप शूद्रत्वमथास्य नाम चक्रे कृष्णः सर्ववित्त्वं तथाऽदात् ॥ १३४॥

}}

Line 11,125:

Line 12,354:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्यारतेर्विदुरो नाम चायं भविष्यति ज्ञानबलोपपन्नः ।

| verse_lines = विद्यारतेर्विदुरो नाम चायं भविष्यति ज्ञानबलोपपन्नः ।;महाधनुर्बाहुबलाधिकश्च सुनीतिमानित्यवदत् स कृष्णः ॥ १३५॥

| verse_line2 = महाधनुर्बाहुबलाधिकश्च सुनीतिमानित्यवदत् स कृष्णः ॥ १३५॥

}}

Line 11,134:

Line 12,364:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञात्वाऽस्य शूद्रत्वमथास्य माता पुनश्च कृष्णं प्रणता ययाचे ।

| verse_lines = ज्ञात्वाऽस्य शूद्रत्वमथास्य माता पुनश्च कृष्णं प्रणता ययाचे ।;अम्बालिकायां जनयान्यमित्यथो नैच्छत् स कृष्णोऽभवदप्यदृश्यः ॥ १३६॥

| verse_line2 = अम्बालिकायां जनयान्यमित्यथो नैच्छत् स कृष्णोऽभवदप्यदृश्यः ॥ १३६॥

}}

Line 11,143:

Line 12,374:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = योग्यानि कर्माणि ततस्तु तेषां चकार भीष्मो मुनिभिर्यथावत् ।

| verse_lines = योग्यानि कर्माणि ततस्तु तेषां चकार भीष्मो मुनिभिर्यथावत् ।;विद्याः समस्ता अददाच्च कृष्णस्तेषां पाण्डोरस्त्रशस्त्राणि भीष्मः ॥ १३७॥

| verse_line2 = विद्याः समस्ता अददाच्च कृष्णस्तेषां पाण्डोरस्त्रशस्त्राणि भीष्मः ॥ १३७॥

}}

Line 11,152:

Line 12,384:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते सर्वविद्याप्रवरा बभूवुर्विशेषतो विदुरः सर्ववेत्ता ।

| verse_lines = ते सर्वविद्याप्रवरा बभूवुर्विशेषतो विदुरः सर्ववेत्ता ।;पाण्डुः समस्तास्त्रविदेकवीरो जिगाय पृथ्वीमखिलां धनुर्धरः ॥ १३८॥

| verse_line2 = पाण्डुः समस्तास्त्रविदेकवीरो जिगाय पृथ्वीमखिलां धनुर्धरः ॥ १३८॥

}}

Line 11,161:

Line 12,394:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गवद्गणादास तथैव सूतात् समस्तगन्धर्वपतिः स तुम्बुरुः ।

| verse_lines = गवद्गणादास तथैव सूतात् समस्तगन्धर्वपतिः स तुम्बुरुः ।;य उद्वहो नाम मरुत् तदंशयुक्तो वशी सञ्जयनामधेयः ॥ १३९॥

| verse_line2 = य उद्वहो नाम मरुत् तदंशयुक्तो वशी सञ्जयनामधेयः ॥ १३९॥

}}

Line 11,170:

Line 12,404:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचित्रवीर्यस्य स सूतपुत्रः सखा च तेषामभवत् प्रियश्च ।

| verse_lines = विचित्रवीर्यस्य स सूतपुत्रः सखा च तेषामभवत् प्रियश्च ।;समस्तविन्मतिमान् व्यासशिष्यो विशेषतो धृतराष्ट्रानुवर्ती ॥ १४०॥

| verse_line2 = समस्तविन्मतिमान् व्यासशिष्यो विशेषतो धृतराष्ट्रानुवर्ती ॥ १४०॥

}}

Line 11,179:

Line 12,414:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गान्धारराजस्य सुतामुवाह गान्धारिनाम्नीं सुबलस्य राजा ।

| verse_lines = गान्धारराजस्य सुतामुवाह गान्धारिनाम्नीं सुबलस्य राजा ।;ज्येष्ठो ज्येष्ठां शकुनेर्द्वापरस्य नास्तिक्यरूपस्य कुकर्महेतोः ॥ १४१॥

| verse_line2 = ज्येष्ठो ज्येष्ठां शकुनेर्द्वापरस्य नास्तिक्यरूपस्य कुकर्महेतोः ॥ १४१॥

}}

Line 11,188:

Line 12,424:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शूरस्य पुत्री गुणशीलरूपयुक्ता दत्ता सख्युरेव स्वपित्रा ।

| verse_lines = शूरस्य पुत्री गुणशीलरूपयुक्ता दत्ता सख्युरेव स्वपित्रा ।;नाम्ना पृथा कुन्तिभोजस्य तेन कुन्ती भार्या पूर्वदेहेऽपि पाण्डोः ॥ १४२॥

| verse_line2 = नाम्ना पृथा कुन्तिभोजस्य तेन कुन्ती भार्या पूर्वदेहेऽपि पाण्डोः ॥ १४२॥

}}

Line 11,197:

Line 12,434:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कूर्मश्च नाम्ना मरुदेव कुन्तिभोजोऽथैनां वर्द्धयामास सम्यक् ।

| verse_lines = कूर्मश्च नाम्ना मरुदेव कुन्तिभोजोऽथैनां वर्द्धयामास सम्यक् ।;तत्राऽगमच्छङ्करांशोऽतिकोपो दुर्वासास्तं प्राह मां वासयेति ॥ १४३॥

| verse_line2 = तत्राऽगमच्छङ्करांशोऽतिकोपो दुर्वासास्तं प्राह मां वासयेति ॥ १४३॥

}}

Line 11,206:

Line 12,444:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाह राजा यदि कन्यकायाः क्षमिष्यसे शक्तितः कर्म कर्त्र्याः ।

| verse_lines = तमाह राजा यदि कन्यकायाः क्षमिष्यसे शक्तितः कर्म कर्त्र्याः ।;सुखं वसेत्योमिति तेन चोक्तः शुश्रूषणायाऽदिशदाशु कुन्तीम् ॥ १४४॥

| verse_line2 = सुखं वसेत्योमिति तेन चोक्तः शुश्रूषणायाऽदिशदाशु कुन्तीम् ॥ १४४॥

}}

Line 11,215:

Line 12,454:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चकार कर्म सा पृथा मुनेः सुकोपनस्य हि ।

| verse_lines = चकार कर्म सा पृथा मुनेः सुकोपनस्य हि ।;यथा न शक्यते परैः शरीरवाङ्मनोनुगा ॥ १४५॥

| verse_line2 = यथा न शक्यते परैः शरीरवाङ्मनोनुगा ॥ १४५॥

}}

Line 11,224:

Line 12,464:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स वत्सरत्रयोदशं तया यथावदर्चितः ।

| verse_lines = स वत्सरत्रयोदशं तया यथावदर्चितः ।;उपादिशत् परं मनुं समस्तदेववश्यदम् ॥ १४६॥

| verse_line2 = उपादिशत् परं मनुं समस्तदेववश्यदम् ॥ १४६॥

}}

Line 11,233:

Line 12,474:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऋतौ तु सा समाप्लुता परीक्षणाय तन्मनोः ।

| verse_lines = ऋतौ तु सा समाप्लुता परीक्षणाय तन्मनोः ।;समाह्वयद् दिवाकरं स चाऽजगाम तत्क्षणात् ॥ १४७॥

| verse_line2 = समाह्वयद् दिवाकरं स चाऽजगाम तत्क्षणात् ॥ १४७॥

}}

Line 11,242:

Line 12,484:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो न सा विसर्जितुं शशाक तं विना रतिम् ।

| verse_lines = ततो न सा विसर्जितुं शशाक तं विना रतिम् ।;सुवाक्प्रयत्नतोऽपि(षि) तामथाऽससाद भास्करः ॥ १४८॥

| verse_line2 = सुवाक्प्रयत्नतोऽपि(षि) तामथाऽससाद भास्करः ॥ १४८॥

}}

Line 11,251:

Line 12,494:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तत्र जज्ञिवान् स्वयं द्वितीयरूपको विभुः ।

| verse_lines = स तत्र जज्ञिवान् स्वयं द्वितीयरूपको विभुः ।;सवर्मदिव्यकुण्डलो ज्वलन्निव स्वतेजसा ॥ १४९॥

| verse_line2 = सवर्मदिव्यकुण्डलो ज्वलन्निव स्वतेजसा ॥ १४९॥

}}

Line 11,260:

Line 12,504:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा स वालिमारणप्रभूतदोषकारणात् ।

| verse_lines = पुरा स वालिमारणप्रभूतदोषकारणात् ।;सहस्रवर्मनामिनाऽसुरेण वेष्टितोऽजनि ॥ १५०॥

| verse_line2 = सहस्रवर्मनामिनाऽसुरेण वेष्टितोऽजनि ॥ १५०॥

}}

Line 11,269:

Line 12,514:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा ग्रहैर्विदूष्यते मतिर्नृणां तथैव हि ।

| verse_lines = यथा ग्रहैर्विदूष्यते मतिर्नृणां तथैव हि ।;अभूच्च दैत्यदूषिता मतिर्दिवाकरात्मनः ॥ १५१॥

| verse_line2 = अभूच्च दैत्यदूषिता मतिर्दिवाकरात्मनः ॥ १५१॥

}}

Line 11,278:

Line 12,524:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽपि रामसेवनाद्धरेश्च सन्निधानयुक् ।

| verse_lines = तथाऽपि रामसेवनाद्धरेश्च सन्निधानयुक् ।;सुदर्शनीयकर्णतः स कर्णनामकोऽभवत् ॥ १५२॥

| verse_line2 = सुदर्शनीयकर्णतः स कर्णनामकोऽभवत् ॥ १५२॥

}}

Line 11,287:

Line 12,534:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स रत्नपूर्णमञ्जुषागतो विसर्जितो जले ।

| verse_lines = स रत्नपूर्णमञ्जुषागतो विसर्जितो जले ।;जनापवादभीतितस्तया यमस्वसुर्द्रुतम् ॥ १५३॥

| verse_line2 = जनापवादभीतितस्तया यमस्वसुर्द्रुतम् ॥ १५३॥

}}

Line 11,296:

Line 12,544:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नदीप्रवाहतो गतं ददर्श सूतनन्दनः ।

| verse_lines = नदीप्रवाहतो गतं ददर्श सूतनन्दनः ।;तमग्रहीत् सरत्नकं चकार पुत्रकं निजम् ॥ १५४॥

| verse_line2 = तमग्रहीत् सरत्नकं चकार पुत्रकं निजम् ॥ १५४॥

}}

Line 11,305:

Line 12,554:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सूतेनाधिरथेन लालिततनुस्तद्भार्यया राधया ।

| verse_lines = सूतेनाधिरथेन लालिततनुस्तद्भार्यया राधया ।;संवृद्धो निखिलाः श्रुतीरधिजगौ शास्त्राणि सर्वाणि च ।;बाल्यादेव महाबलो निजगुणैः सम्भासमानोऽवसन्नाम्नाऽसौ वसुषेण(वसुसेन)तामगमदस्याऽसीद्ध्यमा तद् वसु ॥ १५५॥

| verse_line2 = संवृद्धो निखिलाः श्रुतीरधिजगौ शास्त्राणि सर्वाणि च ।

}}

Line 11,314:

Line 12,564:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ कुन्ती दत्ता सा पाण्डोः सोऽप्येतया चिरं रेमे ।

| verse_lines = अथ कुन्ती दत्ता सा पाण्डोः सोऽप्येतया चिरं रेमे ।;शूराच्छूद्र्यां जातां विदुरोऽवहदारुणीं गुणाढ्यां च ॥ १५६॥

| verse_line2 = शूराच्छूद्र्यां जातां विदुरोऽवहदारुणीं गुणाढ्यां च ॥ १५६॥

}}

Line 11,323:

Line 12,574:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ चर्तायननामा मद्रेशः शक्रतुल्यपुत्रार्थी ।

| verse_lines = अथ चर्तायननामा मद्रेशः शक्रतुल्यपुत्रार्थी ।;कन्यारत्नं चेच्छंश्चक्रे ब्राह्मं तपो वरं चाऽप ॥ १५७॥

| verse_line2 = कन्यारत्नं चेच्छंश्चक्रे ब्राह्मं तपो वरं चाऽप ॥ १५७॥

}}

Line 11,332:

Line 12,584:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रह्लादावरजो यः सह्लादो नामतो हरेर्भक्तः ।

| verse_lines = प्रह्लादावरजो यः सह्लादो नामतो हरेर्भक्तः ।;सोऽभूद् ब्रह्मवरान्ते वायोरावेशयुक् सुतो राज्ञः ॥ १५८॥

| verse_line2 = सोऽभूद् ब्रह्मवरान्ते वायोरावेशयुक् सुतो राज्ञः ॥ १५८॥

}}

Line 11,341:

Line 12,594:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मारुतावेशवशात् पृथिव्यां बलाधिकोऽभूद् वरतश्च धातुः ।

| verse_lines = स मारुतावेशवशात् पृथिव्यां बलाधिकोऽभूद् वरतश्च धातुः ।;शल्यश्च नाम्नाऽखिलशत्रुशल्यो बभूव कन्याऽस्य च माद्रिनाम्नी ॥ १५९॥

| verse_line2 = शल्यश्च नाम्नाऽखिलशत्रुशल्यो बभूव कन्याऽस्य च माद्रिनाम्नी ॥ १५९॥

}}

Line 11,350:

Line 12,604:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा पाण्डुभार्यैव च पूर्वजन्मन्यभूत् पुनश्च प्रतिपादिताऽस्मै ।

| verse_lines = सा पाण्डुभार्यैव च पूर्वजन्मन्यभूत् पुनश्च प्रतिपादिताऽस्मै ।;शल्यश्च राज्यं पितृदत्तमञ्जो जुगोप धर्मेण समस्तशास्त्रवित् ॥ १६०॥

| verse_line2 = शल्यश्च राज्यं पितृदत्तमञ्जो जुगोप धर्मेण समस्तशास्त्रवित् ॥ १६०॥

}}

Line 11,359:

Line 12,614:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाङ्गनारत्नमवाप्य तद् द्वयं पाण्डुस्तु भोगान् बुभुजे यथेष्टतः ।

| verse_lines = अथाङ्गनारत्नमवाप्य तद् द्वयं पाण्डुस्तु भोगान् बुभुजे यथेष्टतः ।;अपीपलद् धर्मसमाश्रयो महीं ज्येष्ठापचायी विदुरोक्तमार्गतः ॥ १६१॥

| verse_line2 = अपीपलद् धर्मसमाश्रयो महीं ज्येष्ठापचायी विदुरोक्तमार्गतः ॥ १६१॥

}}

Line 11,368:

Line 12,624:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मो हि राष्ट्रे धृतराष्ट्रमेव संस्थाप्य पाण्डुं युवराजमेव ।

| verse_lines = भीष्मो हि राष्ट्रे धृतराष्ट्रमेव संस्थाप्य पाण्डुं युवराजमेव ।;चक्रे तथाऽप्यन्ध इति स्म राज्यं चकार नासावकरोच्च पाण्डुः ॥ १६२॥

| verse_line2 = चक्रे तथाऽप्यन्ध इति स्म राज्यं चकार नासावकरोच्च पाण्डुः ॥ १६२॥

}}

Line 11,377:

Line 12,634:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्माम्बिकेयोक्तिपरः सदैव पाण्डुः शशासावनिमेकवीरः ।

| verse_lines = भीष्माम्बिकेयोक्तिपरः सदैव पाण्डुः शशासावनिमेकवीरः ।;अथाऽम्बिकेयो बहुभिश्च यज्ञैरीजे सपाण्डुश्च महाधनौघैः ॥ १६३॥

| verse_line2 = अथाऽम्बिकेयो बहुभिश्च यज्ञैरीजे सपाण्डुश्च महाधनौघैः ॥ १६३॥

}}

Line 11,386:

Line 12,644:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैषा विरोधे कुरुपाण्डवानां तिष्ठेदिति व्यास उदीर्णसद्गुणः ।

| verse_lines = नैषा विरोधे कुरुपाण्डवानां तिष्ठेदिति व्यास उदीर्णसद्गुणः ।;स्वमातरं स्वाश्रममेव निन्ये स्नुषे च तस्या ययतुः स्म तामनु ॥ १६४॥

| verse_line2 = स्वमातरं स्वाश्रममेव निन्ये स्नुषे च तस्या ययतुः स्म तामनु ॥ १६४॥

}}

Line 11,395:

Line 12,654:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुतोक्तमार्गेण विचिन्त्य तं हरिं सुतात्मना ब्रह्मतया च सा ययौ ।

| verse_lines = सुतोक्तमार्गेण विचिन्त्य तं हरिं सुतात्मना ब्रह्मतया च सा ययौ ।;परं पदं वैष्णवमेव कृष्णप्रसादतः स्वर्ययतुः स्नुषे च ॥ १६५॥

| verse_line2 = परं पदं वैष्णवमेव कृष्णप्रसादतः स्वर्ययतुः स्नुषे च ॥ १६५॥

}}

Line 11,404:

Line 12,664:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = माता च सा विदुरस्याऽप लोकं वैरिञ्चमन्वेव गताऽम्बिकां सती ।

| verse_lines = माता च सा विदुरस्याऽप लोकं वैरिञ्चमन्वेव गताऽम्बिकां सती ।;व्यासप्रसादात् सुतसद्गुणैश्च कालेन मुक्तिं च जगाम सन्मतिः ॥ १६६॥

| verse_line2 = व्यासप्रसादात् सुतसद्गुणैश्च कालेन मुक्तिं च जगाम सन्मतिः ॥ १६६॥

}}

Line 11,413:

Line 12,674:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अम्बालिकाऽपि क्रमयोगतोऽगात् परां गतिं नैव तथाऽम्बिका ययौ ।

| verse_lines = अम्बालिकाऽपि क्रमयोगतोऽगात् परां गतिं नैव तथाऽम्बिका ययौ ।;यथायथा विष्णुपरश्चिदात्मा तथातथा ह्यस्य गतिः परत्र ॥ १६७॥

| verse_line2 = यथायथा विष्णुपरश्चिदात्मा तथातथा ह्यस्य गतिः परत्र ॥ १६७॥

}}

Line 11,422:

Line 12,684:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाण्डुस्ततो राज्यभरं निधाय ज्येष्ठेऽनुजे चैव वनं जगाम ।

| verse_lines = पाण्डुस्ततो राज्यभरं निधाय ज्येष्ठेऽनुजे चैव वनं जगाम ।;पत्नीद्वयेनानुगतो बदर्यामुवास नारायणपालितायाम् ॥ १६८॥

| verse_line2 = पत्नीद्वयेनानुगतो बदर्यामुवास नारायणपालितायाम् ॥ १६८॥

}}

Line 11,431:

Line 12,694:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गृहाश्रमेणैव वने निवासं कुर्वन् स भोगान् बभुजे तपश्च ।

| verse_lines = गृहाश्रमेणैव वने निवासं कुर्वन् स भोगान् बभुजे तपश्च ।;चक्रे मुनीन्द्रैः सहितो जगत्पतिं रमापतिं भक्तियुतोऽभिपूजयन् ॥ १६९॥

| verse_line2 = चक्रे मुनीन्द्रैः सहितो जगत्पतिं रमापतिं भक्तियुतोऽभिपूजयन् ॥ १६९॥

}}

Line 11,440:

Line 12,704:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कामतो हरिणत्वं प्रपन्नं दैवादृषिं ग्राम्यकर्मानुषक्तम् ।

| verse_lines = स कामतो हरिणत्वं प्रपन्नं दैवादृषिं ग्राम्यकर्मानुषक्तम् ।;विद्ध्वा शापं प्राप तस्मात् स्त्रिया युङ् मरिष्यसीत्येव बभूव चाऽर्तः ॥ १७०॥

| verse_line2 = विद्ध्वा शापं प्राप तस्मात् स्त्रिया युङ् मरिष्यसीत्येव बभूव चाऽर्तः ॥ १७०॥

}}

Line 11,449:

Line 12,714:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न्यसिष्णुरुक्तः पृथया स नेति प्रणामपूर्वं न्यवसत् तथैव ।

| verse_lines = न्यसिष्णुरुक्तः पृथया स नेति प्रणामपूर्वं न्यवसत् तथैव ।;ताभ्यां समेतः शतशृङ्गपर्वते नारायणस्याऽश्रममध्यगे पुरः ॥ १७१॥

| verse_line2 = ताभ्यां समेतः शतशृङ्गपर्वते नारायणस्याऽश्रममध्यगे पुरः ॥ १७१॥

}}

Line 11,458:

Line 12,724:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तपो नितान्तं स चचार ताभ्यां समन्वितः कृष्णपदाम्बुजाश्रयः ।

| verse_lines = तपो नितान्तं स चचार ताभ्यां समन्वितः कृष्णपदाम्बुजाश्रयः ।;तत्सङ्गपूतद्युसरिद्वराम्भःसदावगाहातिपवित्रिताङ्गः ॥ १७२॥

| verse_line2 = तत्सङ्गपूतद्युसरिद्वराम्भःसदावगाहातिपवित्रिताङ्गः ॥ १७२॥

}}

Line 11,467:

Line 12,734:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतस्मिन्नेव काले कमलभवशिवाग्रेसराः शक्रपूर्वा ।

| verse_lines = एतस्मिन्नेव काले कमलभवशिवाग्रेसराः शक्रपूर्वा ।;भूम्या पापात्मदैत्यैर्भुवि कृतनिलयैराक्रमं चासहन्त्या ।;ईयुर्देवादिदेवं शरणमजमुरुं पूर्णषाड्गुण्यमूर्तिं क्षीराब्धौ नागभोगे शयितमनुपमानन्दसन्दोहदेहम् ॥ १७३॥

| verse_line2 = भूम्या पापात्मदैत्यैर्भुवि कृतनिलयैराक्रमं चासहन्त्या ।

}}

Line 11,476:

Line 12,744:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऊचुः परं पुरुषमेनमनन्तशक्तिं सूक्तेन तेऽब्जजमुखा अपि पौरुषेण ।

| verse_lines = ऊचुः परं पुरुषमेनमनन्तशक्तिं सूक्तेन तेऽब्जजमुखा अपि पौरुषेण ।;स्तुत्वा धराऽसुरवराक्रमणात् परेश खिन्ना यतो हि विमुखास्तव तेऽतिपापाः ॥ १७४॥

| verse_line2 = स्तुत्वा धराऽसुरवराक्रमणात् परेश खिन्ना यतो हि विमुखास्तव तेऽतिपापाः ॥ १७४॥

}}

Line 11,485:

Line 12,754:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुस्सङ्गतिर्भवति भारवदेव देव नित्यं सतामपि हि नः शृणु वाक्यमीश ।

| verse_lines = दुस्सङ्गतिर्भवति भारवदेव देव नित्यं सतामपि हि नः शृणु वाक्यमीश ।;पूर्वं हता दितिसुता भवता रणेषु ह्यस्मत्प्रियार्थमधुना भुवि तेऽभिजाताः ॥ १७५॥

| verse_line2 = पूर्वं हता दितिसुता भवता रणेषु ह्यस्मत्प्रियार्थमधुना भुवि तेऽभिजाताः ॥ १७५॥

}}

Line 11,494:

Line 12,764:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसीत् पुरा दितिसुतैरमरोत्तमानां सङ्ग्राम उत्तमगजाश्वरथद्विपद्भिः ।

| verse_lines = आसीत् पुरा दितिसुतैरमरोत्तमानां सङ्ग्राम उत्तमगजाश्वरथद्विपद्भिः ।;अक्षोहिणी शतमहौघमहौघमेव सैन्यं सुरात्मकमभूत् परमास्त्रयुक्तम् ।;तस्मान्महौघगुणमास महासुराणां सैन्यं शिलागिरिमहास्त्रधरं सुघोरम् ॥ १७६॥

| verse_line2 = अक्षोहिणी शतमहौघमहौघमेव सैन्यं सुरात्मकमभूत् परमास्त्रयुक्तम् ।

}}

Line 11,503:

Line 12,774:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां रथाश्च बहुनल्वपरिप्रमाणा देवासुरप्रवरकार्मुकबाणपूर्णाः ।

| verse_lines = तेषां रथाश्च बहुनल्वपरिप्रमाणा देवासुरप्रवरकार्मुकबाणपूर्णाः ।;नानाम्बराभरणवेषवरायुधाढ्या देवासुराः ससृपुराशु परस्परं ते ॥ १७७॥

| verse_line2 = नानाम्बराभरणवेषवरायुधाढ्या देवासुराः ससृपुराशु परस्परं ते ॥ १७७॥

}}

Line 11,512:

Line 12,784:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जघ्नुर्गिरीन्द्रतलमुष्टिमहास्त्रशस्त्रैश्चक्रुर्नदीश्च रुधिरौघवहा महौघम् ।

| verse_lines = जघ्नुर्गिरीन्द्रतलमुष्टिमहास्त्रशस्त्रैश्चक्रुर्नदीश्च रुधिरौघवहा महौघम् ।;तत्र स्म देववृषभैरसुरेशचमम्वा युद्धे निसूदित उतौघबलैः शतांशः ॥ १७८॥

| verse_line2 = तत्र स्म देववृषभैरसुरेशचमम्वा युद्धे निसूदित उतौघबलैः शतांशः ॥ १७८॥

}}

Line 11,521:

Line 12,794:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽत्मसेनामवमृद्यमानां वीक्ष्यासुरः शम्बरनामधेयः ।

| verse_lines = अथाऽत्मसेनामवमृद्यमानां वीक्ष्यासुरः शम्बरनामधेयः ।;ससार मायाविदसह्यमायो वरादुमेशस्य सुरान् विमोहयन् ॥ १७९॥

| verse_line2 = ससार मायाविदसह्यमायो वरादुमेशस्य सुरान् विमोहयन् ॥ १७९॥

}}

Line 11,530:

Line 12,804:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मायासहस्रेण सुराः समर्दिता(विमर्दिताः) रणे विषेदुः शशिसूर्यमुख्याः ।

| verse_lines = मायासहस्रेण सुराः समर्दिता(विमर्दिताः) रणे विषेदुः शशिसूर्यमुख्याः ।;तान् वीक्ष्य वज्री परमां तु विद्यां स्वयम्भुदत्तां प्रयुयोज वैष्णवीम् ॥ १८०॥

| verse_line2 = तान् वीक्ष्य वज्री परमां तु विद्यां स्वयम्भुदत्तां प्रयुयोज वैष्णवीम् ॥ १८०॥

}}

Line 11,539:

Line 12,814:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तमायापहया तयैव वराद् रमेशस्य सदाऽप्यसह्यया ।

| verse_lines = समस्तमायापहया तयैव वराद् रमेशस्य सदाऽप्यसह्यया ।;माया विनेशुर्दितिजेन्द्रसृष्टा वारीशवह्नीन्द्र(इन्दु)मुखाश्च मोचिताः ॥ १८१॥

| verse_line2 = माया विनेशुर्दितिजेन्द्रसृष्टा वारीशवह्नीन्द्र(इन्दु)मुखाश्च मोचिताः ॥ १८१॥

}}

Line 11,548:

Line 12,824:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यमेन्दुसूर्यादिसुरास्ततोऽसुरान् निजघ्नुराप्यायितविक्रमास्तदा ।

| verse_lines = यमेन्दुसूर्यादिसुरास्ततोऽसुरान् निजघ्नुराप्यायितविक्रमास्तदा ।;सुरेश्वरेणोर्जितपौरुषा बहून् वज्रेण वज्री निजघान शम्बरम् ॥ १८२॥

| verse_line2 = सुरेश्वरेणोर्जितपौरुषा बहून् वज्रेण वज्री निजघान शम्बरम् ॥ १८२॥

}}

Line 11,557:

Line 12,834:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् हते दानवलोकपाले दितेः सुता दुद्रुवुरिन्द्रभीषिताः ।

| verse_lines = तस्मिन् हते दानवलोकपाले दितेः सुता दुद्रुवुरिन्द्रभीषिताः ।;तान् विप्रचित्तिर्विनिवार्य धन्वी ससार शक्रप्रमुखान् सुरोत्तमान् ॥ १८३॥

| verse_line2 = तान् विप्रचित्तिर्विनिवार्य धन्वी ससार शक्रप्रमुखान् सुरोत्तमान् ॥ १८३॥

}}

Line 11,566:

Line 12,844:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरादजेयेन विधातुरेव सुरोत्तमांस्तेन शरैर्निपातितान् ।

| verse_lines = वरादजेयेन विधातुरेव सुरोत्तमांस्तेन शरैर्निपातितान् ।;निरीक्ष्य शक्रं च विमोहितं द्रुतं न्यवारयत् तं पवनः शरौघैः ॥ १८४॥

| verse_line2 = निरीक्ष्य शक्रं च विमोहितं द्रुतं न्यवारयत् तं पवनः शरौघैः ॥ १८४॥

}}

Line 11,575:

Line 12,854:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्राणि तस्यास्त्रवरैर्निवार्य चिक्षेप तस्योरसि काञ्चनीं गदाम् ।

| verse_lines = अस्त्राणि तस्यास्त्रवरैर्निवार्य चिक्षेप तस्योरसि काञ्चनीं गदाम् ।;विचूर्णितोऽसौ निपपात मेरौ महाबलो वायुबलाभिनुन्नः ॥ १८५॥

| verse_line2 = विचूर्णितोऽसौ निपपात मेरौ महाबलो वायुबलाभिनुन्नः ॥ १८५॥

}}

Line 11,584:

Line 12,864:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽससादाऽशु स कालनेमिस्त्वदाज्ञया यस्य वरं ददौ पुरा ।

| verse_lines = अथाऽससादाऽशु स कालनेमिस्त्वदाज्ञया यस्य वरं ददौ पुरा ।;सर्वैरजेयत्वमजोऽसुरः(स्य) ससहस्रशीर्षो द्विसहस्रबाहुयुक् ॥ १८६॥

| verse_line2 = सर्वैरजेयत्वमजोऽसुरः(स्य) ससहस्रशीर्षो द्विसहस्रबाहुयुक् ॥ १८६॥

}}

Line 11,593:

Line 12,874:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य मारुतस्त्वदाज्ञया दत्तवरस्त्वयैव ।

| verse_lines = तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य मारुतस्त्वदाज्ञया दत्तवरस्त्वयैव ।;हन्तव्य इत्यस्मरदाशु हि त्वां तदाऽऽविरासीस्त्वमनन्तपौरुषः ॥ १८७॥

| verse_line2 = हन्तव्य इत्यस्मरदाशु हि त्वां तदाऽऽविरासीस्त्वमनन्तपौरुषः ॥ १८७॥

}}

Line 11,602:

Line 12,884:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमस्त्रशस्त्राणि बहूनि बाहुभिः प्रवर्षमाणं भुवनाप्तदेहम् ।

| verse_lines = तमस्त्रशस्त्राणि बहूनि बाहुभिः प्रवर्षमाणं भुवनाप्तदेहम् ।;चक्रेण बाहून् विनिकृत्य कानि च न्यवेदयश्चाऽशु यमाय पापम् ॥ १८८॥

| verse_line2 = चक्रेण बाहून् विनिकृत्य कानि च न्यवेदयश्चाऽशु यमाय पापम् ॥ १८८॥

}}

Line 11,611:

Line 12,894:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽसुरास्ते निहता अशेषास्त्वया त्रिभागा निहताश्चतुर्थम् ।

| verse_lines = ततोऽसुरास्ते निहता अशेषास्त्वया त्रिभागा निहताश्चतुर्थम् ।;जघान वायुः पुनरेव जातास्ते भूतले धर्मबलोपपन्नाः ॥ १८९॥

| verse_line2 = जघान वायुः पुनरेव जातास्ते भूतले धर्मबलोपपन्नाः ॥ १८९॥

}}

Line 11,620:

Line 12,904:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राज्ञां महावंशसुजन्मनां तु तेषामभूद् धर्ममतिर्विपापा ।

| verse_lines = राज्ञां महावंशसुजन्मनां तु तेषामभूद् धर्ममतिर्विपापा ।;शिक्षामवाप्य द्विजपुङ्गवानां त्वद्भक्तिरप्येषु हि काचन स्यात् ॥ १९०॥

| verse_line2 = शिक्षामवाप्य द्विजपुङ्गवानां त्वद्भक्तिरप्येषु हि काचन स्यात् ॥ १९०॥

}}

Line 11,629:

Line 12,914:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वद्भक्तिलेशाभियुतः सुकर्मा व्रजेन्न पापां तु गतिं कथञ्चित् ।

| verse_lines = त्वद्भक्तिलेशाभियुतः सुकर्मा व्रजेन्न पापां तु गतिं कथञ्चित् ।;दैत्येश्वराणां च तमोऽन्धमेव त्वयैव क्लृप्तं ननु सत्यकाम ॥ १९१॥

| verse_line2 = दैत्येश्वराणां च तमोऽन्धमेव त्वयैव क्लृप्तं ननु सत्यकाम ॥ १९१॥

}}

Line 11,638:

Line 12,924:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मस्य मिथ्यात्वभयाद् वयं त्वामथापिवा दैत्यशुभाप्तिभीषा ।

| verse_lines = धर्मस्य मिथ्यात्वभयाद् वयं त्वामथापिवा दैत्यशुभाप्तिभीषा ।;सम्प्रार्थयामो दितिजान् सुकर्मणस्त्वद्भक्तितश्च्यावयितुं च शीघ्रम् ॥ १९२॥

| verse_line2 = सम्प्रार्थयामो दितिजान् सुकर्मणस्त्वद्भक्तितश्च्यावयितुं च शीघ्रम् ॥ १९२॥

}}

Line 11,647:

Line 12,934:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = य उग्रसेनः सुरगायकः स जातो यदुष्वेष तथाऽभिधेयः ।

| verse_lines = य उग्रसेनः सुरगायकः स जातो यदुष्वेष तथाऽभिधेयः ।;तवैव सेवार्थममुष्य पुत्रो जातोऽसुरः कालनेमिः स ईश ॥ १९३॥

| verse_line2 = तवैव सेवार्थममुष्य पुत्रो जातोऽसुरः कालनेमिः स ईश ॥ १९३॥

}}

Line 11,656:

Line 12,944:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यस्त्वत्प्रियार्थं न हतो हि वायुना भवत्प्रसादात् परमीशिताऽपि ।

| verse_lines = यस्त्वत्प्रियार्थं न हतो हि वायुना भवत्प्रसादात् परमीशिताऽपि ।;स एष भोजेषु पुनश्च जातो वरादुमेशस्य परैरजेयः ॥ १९४॥

| verse_line2 = स एष भोजेषु पुनश्च जातो वरादुमेशस्य परैरजेयः ॥ १९४॥

}}

Line 11,665:

Line 12,954:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स औग्रसेने जनितोऽसुरेण क्षेत्रे हि तद्रूपधरेण मायया ।

| verse_lines = स औग्रसेने जनितोऽसुरेण क्षेत्रे हि तद्रूपधरेण मायया ।;गन्धर्विजेन द्रमिलेन नाम्ना कंसो जितो येन वराच्छचीपतिः ॥ १९५॥

| verse_line2 = गन्धर्विजेन द्रमिलेन नाम्ना कंसो जितो येन वराच्छचीपतिः ॥ १९५॥

}}

Line 11,674:

Line 12,964:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जित्वा जलेशं च हृतानि येन रत्नानि यक्षाश्च जिताः शिवस्य ।

| verse_lines = जित्वा जलेशं च हृतानि येन रत्नानि यक्षाश्च जिताः शिवस्य ।;कन्यावनार्थं मगधाधिपेन प्रयोजितास्ते च हृते बलेन ॥ १९६॥

| verse_line2 = कन्यावनार्थं मगधाधिपेन प्रयोजितास्ते च हृते बलेन ॥ १९६॥

}}

Line 11,683:

Line 12,974:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स विप्रचित्तिश्च जरासुतोऽभूद् वराद् विधातुर्गिरिशस्य चैव ।

| verse_lines = स विप्रचित्तिश्च जरासुतोऽभूद् वराद् विधातुर्गिरिशस्य चैव ।;सर्वैरजेयो बलमुत्तमं ततो ज्ञात्वैव कंसस्य मुदा सुते ददौ ॥ १९७॥

| verse_line2 = सर्वैरजेयो बलमुत्तमं ततो ज्ञात्वैव कंसस्य मुदा सुते ददौ ॥ १९७॥

}}

Line 11,692:

Line 12,984:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवारयामास न कंसमुद्धतं शक्तोऽपि यो यस्य बले न कश्चित् ।

| verse_lines = निवारयामास न कंसमुद्धतं शक्तोऽपि यो यस्य बले न कश्चित् ।;तुल्यः पृथिव्यां विवरेषु वा क्‍वचिद् वशे बलाद् यो(ढ्यो) नृपतीश्च चक्रे ॥ १९८॥

| verse_line2 = तुल्यः पृथिव्यां विवरेषु वा क्‍वचिद् वशे बलाद् यो(ढ्यो) नृपतीश्च चक्रे ॥ १९८॥

}}

Line 11,701:

Line 12,994:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हतौ पुरा यौ मधुकैटभाख्यौ त्वयैव हंसो डिभकश्च जातौ ।

| verse_lines = हतौ पुरा यौ मधुकैटभाख्यौ त्वयैव हंसो डिभकश्च जातौ ।;वरादजेयौ गिरिशस्य वीरौ भक्तौ जरासन्धमनु स्म तौ शिवे ॥ १९९॥

| verse_line2 = वरादजेयौ गिरिशस्य वीरौ भक्तौ जरासन्धमनु स्म तौ शिवे ॥ १९९॥

}}

Line 11,710:

Line 13,004:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्येऽपि भूमावसुराः प्रजातास्त्वया हता ये सुरदैत्यसङ्गरे ।

| verse_lines = अन्येऽपि भूमावसुराः प्रजातास्त्वया हता ये सुरदैत्यसङ्गरे ।;अन्ये तथैवान्धतमः प्रपेदिरे कार्या तथैषां च तमोगतिस्त्वया ॥ २००॥

| verse_line2 = अन्ये तथैवान्धतमः प्रपेदिरे कार्या तथैषां च तमोगतिस्त्वया ॥ २००॥

}}

Line 11,719:

Line 13,014:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यासावतारे निहतस्त्वयायः कलिः सुशास्त्रोक्तिभिरेव चाद्य ।

| verse_lines = व्यासावतारे निहतस्त्वयायः कलिः सुशास्त्रोक्तिभिरेव चाद्य ।;श्रुत्वा त्वदुक्तीः पुरुषेषु तिष्ठन्नीषच्चकारेव मनस्त्वयीश ॥ २०१॥

| verse_line2 = श्रुत्वा त्वदुक्तीः पुरुषेषु तिष्ठन्नीषच्चकारेव मनस्त्वयीश ॥ २०१॥

}}

Line 11,728:

Line 13,024:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामात्मना(रामावतारे) ये निहताश्च राक्षसा दृष्ट्वा बलं तेऽपि तदा तवाद्य ।

| verse_lines = रामात्मना(रामावतारे) ये निहताश्च राक्षसा दृष्ट्वा बलं तेऽपि तदा तवाद्य ।;समं तवान्यं नहि चिन्तयन्ति सुपापिनोऽपीश तथा हनूमतः ॥ २०२॥

| verse_line2 = समं तवान्यं नहि चिन्तयन्ति सुपापिनोऽपीश तथा हनूमतः ॥ २०२॥

}}

Line 11,737:

Line 13,034:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ये केशव त्वद्बहुमानयुक्तास्तथैव वायौ नहि ते तमोऽन्धम् ।

| verse_lines = ये केशव त्वद्बहुमानयुक्तास्तथैव वायौ नहि ते तमोऽन्धम् ।;योग्याः प्रवेष्टुं तदतो हि मार्गाच्चाल्यास्त्वया जनयित्वैव भूमौ ॥ २०३॥

| verse_line2 = योग्याः प्रवेष्टुं तदतो हि मार्गाच्चाल्यास्त्वया जनयित्वैव भूमौ ॥ २०३॥

}}

Line 11,746:

Line 13,044:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नितान्तमुत्पाद्य भवद्विरोधं तथाच (तथैव) वायौ बहुभिः प्रकारैः ।

| verse_lines = नितान्तमुत्पाद्य भवद्विरोधं तथाच (तथैव) वायौ बहुभिः प्रकारैः ।;सर्वेषु देवेषु च पातनीयास्तमस्यथान्धे कलिपूर्वकासुराः ॥ २०४॥

| verse_line2 = सर्वेषु देवेषु च पातनीयास्तमस्यथान्धे कलिपूर्वकासुराः ॥ २०४॥

}}

Line 11,755:

Line 13,054:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हतौ च यौ रावणकुम्भकर्णौ त्वया त्वदीयौ प्रतिहारपालौ ।

| verse_lines = हतौ च यौ रावणकुम्भकर्णौ त्वया त्वदीयौ प्रतिहारपालौ ।;महासुरावेशयुतौ हि शापात् त्वयैव तावद्य विमोचनीयौ ॥ २०५॥

| verse_line2 = महासुरावेशयुतौ हि शापात् त्वयैव तावद्य विमोचनीयौ ॥ २०५॥

}}

Line 11,764:

Line 13,064:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यौ तौ तवारी ह तयोः प्रविष्टौ दैत्यौ तु तावन्धतमः प्रवेश्यौ ।

| verse_lines = यौ तौ तवारी ह तयोः प्रविष्टौ दैत्यौ तु तावन्धतमः प्रवेश्यौ ।;यौ तौ त्वदीयौ भवदीयवेश्म त्वया पुनः प्रापणीयौ परेश ॥ २०६॥

| verse_line2 = यौ तौ त्वदीयौ भवदीयवेश्म त्वया पुनः प्रापणीयौ परेश ॥ २०६॥

}}

Line 11,773:

Line 13,074:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आविश्य यो बलिमञ्जश्चकार प्रतीपमस्मासु तथा त्वयीश ।

| verse_lines = आविश्य यो बलिमञ्जश्चकार प्रतीपमस्मासु तथा त्वयीश ।;स चासुरो बलिनामैव भूमौ साल्वो नाम्ना ब्रह्मदत्तस्य जातः ॥ २०७॥

| verse_line2 = स चासुरो बलिनामैव भूमौ साल्वो नाम्ना ब्रह्मदत्तस्य जातः ॥ २०७॥

}}

Line 11,782:

Line 13,084:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मायामयं तेन विमानमग्र्यमभेद्यमाप्तं सकलैर्गिरीशात् ।

| verse_lines = मायामयं तेन विमानमग्र्यमभेद्यमाप्तं सकलैर्गिरीशात् ।;विद्रावितो यो बहुशस्त्वयैव रामस्वरूपेण भृगूद्वहेन ॥ २०८॥

| verse_line2 = विद्रावितो यो बहुशस्त्वयैव रामस्वरूपेण भृगूद्वहेन ॥ २०८॥

}}

Line 11,791:

Line 13,094:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नासौ हतः शक्तिमताऽपि तत्र कृष्णावतारे स मयैव वध्यः ।

| verse_lines = नासौ हतः शक्तिमताऽपि तत्र कृष्णावतारे स मयैव वध्यः ।;इत्यात्मसङ्कल्पमृतं विधातुं स चात्र वध्यो भवताऽतिपापी ॥ २०९॥

| verse_line2 = इत्यात्मसङ्कल्पमृतं विधातुं स चात्र वध्यो भवताऽतिपापी ॥ २०९॥

}}

Line 11,800:

Line 13,104:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदीयमारुह्य विमानमस्य पिताऽभवत् सौभपतिश्च नाम्ना ।

| verse_lines = यदीयमारुह्य विमानमस्य पिताऽभवत् सौभपतिश्च नाम्ना ।;यदा स भीष्मेण जितः पिताऽस्य तदा स साल्वस्तपसि स्थितोऽभूत् ॥ २१०॥

| verse_line2 = यदा स भीष्मेण जितः पिताऽस्य तदा स साल्वस्तपसि स्थितोऽभूत् ॥ २१०॥

}}

Line 11,809:

Line 13,114:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चाद्य तस्मात् तपसो निवृत्तो जरासुतस्यानुमते स्थितो हि ।

| verse_lines = स चाद्य तस्मात् तपसो निवृत्तो जरासुतस्यानुमते स्थितो हि ।;अनन्यवध्यो भवताऽद्य वध्यः स प्रापणीयश्च तमस्यथोग्रे ॥ २११॥

| verse_line2 = अनन्यवध्यो भवताऽद्य वध्यः स प्रापणीयश्च तमस्यथोग्रे ॥ २११॥

}}

Line 11,818:

Line 13,124:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यो बाणमाविश्य महासुरोऽभूत् स्थितः स नाम्ना(सनाम्ना) प्रथितोऽपि बाणः ।

| verse_lines = यो बाणमाविश्य महासुरोऽभूत् स्थितः स नाम्ना(सनाम्ना) प्रथितोऽपि बाणः ।;स कीचको नाम बभूव रुद्रवरादवध्यः स तमः प्रवेश्यः ॥ २१२॥

| verse_line2 = स कीचको नाम बभूव रुद्रवरादवध्यः स तमः प्रवेश्यः ॥ २१२॥

}}

Line 11,827:

Line 13,134:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतस्त्वया भुव्यवतीर्य देवकार्याणि कार्याण्यखिलानि देव ।

| verse_lines = अतस्त्वया भुव्यवतीर्य देवकार्याणि कार्याण्यखिलानि देव ।;त्वमेव देवेश गतिः सुराणां ब्रह्मेशशक्रेन्दुयमादिकानाम् ॥ २१३॥

| verse_line2 = त्वमेव देवेश गतिः सुराणां ब्रह्मेशशक्रेन्दुयमादिकानाम् ॥ २१३॥

}}

Line 11,836:

Line 13,144:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वमेव नित्योदितपूर्णशक्तिस्त्वमेव नित्योदितपूर्णचिद्धनः ।

| verse_lines = त्वमेव नित्योदितपूर्णशक्तिस्त्वमेव नित्योदितपूर्णचिद्धनः ।;त्वमेव नित्योदितपूर्णसत्सुखस्त्वाद्दृङ् न कश्चित् कुत एव तेऽधिकः ॥ २१४॥

| verse_line2 = त्वमेव नित्योदितपूर्णसत्सुखस्त्वाद्दृङ् न कश्चित् कुत एव तेऽधिकः ॥ २१४॥

}}

Line 11,845:

Line 13,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितो देववरैरुदारगुणार्णवोऽक्षोभ्यतमामृताकृतिः ।

| verse_lines = इतीरितो देववरैरुदारगुणार्णवोऽक्षोभ्यतमामृताकृतिः ।;उत्थाय तस्मात् प्रययावनन्तसोमार्ककान्तिद्युतिरन्वितोऽमरैः ॥ २१५॥

| verse_line2 = उत्थाय तस्मात् प्रययावनन्तसोमार्ककान्तिद्युतिरन्वितोऽमरैः ॥ २१५॥

}}

Line 11,854:

Line 13,164:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मेरुमाप्याऽह चतुर्मुखं प्रभुर्यत्र त्वयोक्तोऽस्मि हि तत्र सर्वथा ।

| verse_lines = स मेरुमाप्याऽह चतुर्मुखं प्रभुर्यत्र त्वयोक्तोऽस्मि हि तत्र सर्वथा ।;प्रादुर्भविष्ये भवतो हि भक्त्या वशस्त्विवाहं स्ववशोऽपि चेच्छया ॥ २१६॥

| verse_line2 = प्रादुर्भविष्ये भवतो हि भक्त्या वशस्त्विवाहं स्ववशोऽपि चेच्छया ॥ २१६॥

}}

Line 11,863:

Line 13,174:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मा प्रणम्याऽह तमात्मकारणं प्रादां पुराऽहं वरुणाय गाः शुभाः ।

| verse_lines = ब्रह्मा प्रणम्याऽह तमात्मकारणं प्रादां पुराऽहं वरुणाय गाः शुभाः ।;जहार तास्तस्य पिताऽमृतस्रवाः स कश्यपो द्राक् सहसाऽतिगर्वितः ॥ २१७॥

| verse_line2 = जहार तास्तस्य पिताऽमृतस्रवाः स कश्यपो द्राक् सहसाऽतिगर्वितः ॥ २१७॥

}}

Line 11,872:

Line 13,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मात्रा त्वदित्या च तथा सुरभ्या प्रचोदितेनैव हृतासु तासु ।

| verse_lines = मात्रा त्वदित्या च तथा सुरभ्या प्रचोदितेनैव हृतासु तासु ।;श्रुत्वा जलेशात् स मया तु(भि) शप्तः क्षत्रेषु(क्षेत्रेषु) गोजीवनको भवेति ॥ २१८॥

| verse_line2 = श्रुत्वा जलेशात् स मया तु(भि) शप्तः क्षत्रेषु(क्षेत्रेषु) गोजीवनको भवेति ॥ २१८॥

}}

Line 11,881:

Line 13,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शूरात् स जातो बहुगोधनाढ्यो भूमौ यमाहुर्वसुदेव इत्यपि ।

| verse_lines = शूरात् स जातो बहुगोधनाढ्यो भूमौ यमाहुर्वसुदेव इत्यपि ।;तस्यैव भार्या त्वदितिश्च देवकी बभूव चान्या सुरभिश्च रोहिणी ॥ २१९॥

| verse_line2 = तस्यैव भार्या त्वदितिश्च देवकी बभूव चान्या सुरभिश्च रोहिणी ॥ २१९॥

}}

Line 11,890:

Line 13,204:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत् त्वं भवस्वाऽशु च देवकीसुतस्तथैव यो द्रोणनामा वसुः सः ।

| verse_lines = तत् त्वं भवस्वाऽशु च देवकीसुतस्तथैव यो द्रोणनामा वसुः सः ।;स्वभार्यया धरया त्वत्पितृत्वं प्राप्तुं तपस्तेप उदारमानसः ॥ २२०॥

| verse_line2 = स्वभार्यया धरया त्वत्पितृत्वं प्राप्तुं तपस्तेप उदारमानसः ॥ २२०॥

}}

Line 11,899:

Line 13,214:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मै वरः स मया सन्निसृष्टः स चाऽस नन्दाख्य उतास्य भार्या ।

| verse_lines = तस्मै वरः स मया सन्निसृष्टः स चाऽस नन्दाख्य उतास्य भार्या ।;नाम्ना यशोदा स च शूरतातसुतस्य वैश्याप्रभवोऽथ गोपः ॥ २२१॥

| verse_line2 = नाम्ना यशोदा स च शूरतातसुतस्य वैश्याप्रभवोऽथ गोपः ॥ २२१॥

}}

Line 11,908:

Line 13,224:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तौ देवकीवसुदेवौ च तेपतुस्तपस्त्वदीयं सुतमिच्छमानौ ।

| verse_lines = तौ देवकीवसुदेवौ च तेपतुस्तपस्त्वदीयं सुतमिच्छमानौ ।;त्वामेव(त्वमेव) तस्मात् प्रथमं प्रदर्श्य तत्र स्वरूपं हि ततो व्रजं व्रज ॥ २२२॥

| verse_line2 = त्वामेव(त्वमेव) तस्मात् प्रथमं प्रदर्श्य तत्र स्वरूपं हि ततो व्रजं व्रज ॥ २२२॥

}}

Line 11,917:

Line 13,234:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते सोऽब्जभवेन केशवस्तथेति चोक्त्वा पुनराह देवताः ।

| verse_lines = इतीरिते सोऽब्जभवेन केशवस्तथेति चोक्त्वा पुनराह देवताः ।;सर्वे भवन्तो भवताऽशु मानुषे कार्यानुसारेण यथानुरूपतः ॥ २२३॥

| verse_line2 = सर्वे भवन्तो भवताऽशु मानुषे कार्यानुसारेण यथानुरूपतः ॥ २२३॥

}}

Line 11,926:

Line 13,244:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथावतीर्णाः सकलाश्च देवता यथायथैवाऽह हरिस्तथातथा ।

| verse_lines = अथावतीर्णाः सकलाश्च देवता यथायथैवाऽह हरिस्तथातथा ।;वित्तेश्वरः पूर्वमभूद्धि भौमाद्धरेः सुतत्वेऽपि तदिच्छयाऽसुरात् ॥ २२४॥

| verse_line2 = वित्तेश्वरः पूर्वमभूद्धि भौमाद्धरेः सुतत्वेऽपि तदिच्छयाऽसुरात् ॥ २२४॥

}}

Line 11,935:

Line 13,254:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पापेन तेनापहृतो हि हस्ती शिवप्रदत्तः सुप्रतीकाभिधानः ।

| verse_lines = पापेन तेनापहृतो हि हस्ती शिवप्रदत्तः सुप्रतीकाभिधानः ।;तदर्थमेवास्य सुतोऽभिजातो धनेश्वरो भगदत्ताभिधानः ॥ २२५॥

| verse_line2 = तदर्थमेवास्य सुतोऽभिजातो धनेश्वरो भगदत्ताभिधानः ॥ २२५॥

}}

Line 11,944:

Line 13,264:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = महासुरस्यांशयुतः स एव रुद्रावेशाद् बलवानस्त्रवांश्च ।

| verse_lines = महासुरस्यांशयुतः स एव रुद्रावेशाद् बलवानस्त्रवांश्च ।;शिष्यो महेन्द्रस्य हते बभूव ताते स्वधर्माभिरतश्च नित्यम् ॥ २२६॥

| verse_line2 = शिष्यो महेन्द्रस्य हते बभूव ताते स्वधर्माभिरतश्च नित्यम् ॥ २२६॥

}}

Line 11,953:

Line 13,274:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभूच्छिनिर्नाम यदुप्रवीरस्तस्याऽत्मजः सत्यक आस तस्मात् ।

| verse_lines = अभूच्छिनिर्नाम यदुप्रवीरस्तस्याऽत्मजः सत्यक आस तस्मात् ।;कृष्णः पक्षो युयुधानाभिधेयो गुरुत्मतोऽंशेन युतो बभूव ॥ २२७॥

| verse_line2 = कृष्णः पक्षो युयुधानाभिधेयो गुरुत्मतोऽंशेन युतो बभूव ॥ २२७॥

}}

Line 11,962:

Line 13,284:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यः संवहो नाम मरुत् तदंशश्चक्रस्य विष्णोश्च बभूव तस्मिन् ।

| verse_lines = यः संवहो नाम मरुत् तदंशश्चक्रस्य विष्णोश्च बभूव तस्मिन् ।;यदुष्वभूद्धृदिको भोजवंशे सितः पक्षस्तस्य सुतो बभूव ॥ २२८॥

| verse_line2 = यदुष्वभूद्धृदिको भोजवंशे सितः पक्षस्तस्य सुतो बभूव ॥ २२८॥

}}

Line 11,971:

Line 13,294:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पाञ्चजन्यांशयुतो मरुत्सु तथाऽंशयुक्तः प्रवहस्य वीरः ।

| verse_lines = स पाञ्चजन्यांशयुतो मरुत्सु तथाऽंशयुक्तः प्रवहस्य वीरः ।;नामास्य चाभूत् कृतवर्मेत्यथान्ये ये यादवास्तेऽपि सुराः सगोपाः ॥ २२९॥

| verse_line2 = नामास्य चाभूत् कृतवर्मेत्यथान्ये ये यादवास्तेऽपि सुराः सगोपाः ॥ २२९॥

}}

Line 11,980:

Line 13,304:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ये पाण्डवानामभवन् सहाया देवाश्च देवानुचराः समस्ताः ।

| verse_lines = ये पाण्डवानामभवन् सहाया देवाश्च देवानुचराः समस्ताः ।;अन्ये तु सर्वेऽप्यसुरा हि मध्यमा ये मानुषास्ते चलबुद्धिप्रवृत्तयः ॥ २३०॥

| verse_line2 = अन्ये तु सर्वेऽप्यसुरा हि मध्यमा ये मानुषास्ते चलबुद्धिप्रवृत्तयः ॥ २३०॥

}}

Line 11,989:

Line 13,314:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लिङ्गं सुराणां हि परैव भक्तिर्विष्णौ तदन्येषु च तत्प्रतीपता ।

| verse_lines = लिङ्गं सुराणां हि परैव भक्तिर्विष्णौ तदन्येषु च तत्प्रतीपता ।;अतोऽत्र येये हरिभक्तितत्परास्तेते सुरास्तद्भरिता विशेषतः ॥ २३१॥

| verse_line2 = अतोऽत्र येये हरिभक्तितत्परास्तेते सुरास्तद्भरिता विशेषतः ॥ २३१॥

}}

Line 12,004:

Line 13,330:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ बभूव गन्धर्वमुनिस्तु देवकः स आस सेवार्थमथाऽहुकाद्धरेः ।

| verse_lines = औं ॥ बभूव गन्धर्वमुनिस्तु देवकः स आस सेवार्थमथाऽहुकाद्धरेः ।;स उग्रसेनावरजस्तथैव नामास्य तस्मादजनि स्म देवकी ॥ १॥

| verse_line2 = स उग्रसेनावरजस्तथैव नामास्य तस्मादजनि स्म देवकी ॥ १॥

}}

Line 12,013:

Line 13,340:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्याश्च याः काश्यपस्यैव भार्या ज्येष्ठां तु तामाहुक आत्मपुत्रीम् ।

| verse_lines = अन्याश्च याः काश्यपस्यैव भार्या ज्येष्ठां तु तामाहुक आत्मपुत्रीम् ।;चकार तस्माद्धि पितृष्वसा सा स्वसा च कंसस्य बभूव देवकी ॥ २॥

| verse_line2 = चकार तस्माद्धि पितृष्वसा सा स्वसा च कंसस्य बभूव देवकी ॥ २॥

}}

Line 12,022:

Line 13,350:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सैवादितिर्वसुदेवस्य दत्ता तस्या रथं माङ्गलं (मङ्गलं) कंस एव ।

| verse_lines = सैवादितिर्वसुदेवस्य दत्ता तस्या रथं माङ्गलं (मङ्गलं) कंस एव ।;संयापयामास तदा हि वायुर्जगाद वाक्यं गगनस्थितोऽमुम् ॥ ३॥

| verse_line2 = संयापयामास तदा हि वायुर्जगाद वाक्यं गगनस्थितोऽमुम् ॥ ३॥

}}

Line 12,031:

Line 13,360:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = (विनाऽपराधं न) विनापराधाद्धि ततो गरीयसो न मातुलो वध्यतामेति विष्णोः ।

| verse_lines = (विनाऽपराधं न) विनापराधाद्धि ततो गरीयसो न मातुलो वध्यतामेति विष्णोः ।;लोकस्य धर्माननुवर्ततोऽतः पित्रोर्विरोधार्थमुवाच वायुः ॥ ४॥

| verse_line2 = लोकस्य धर्माननुवर्ततोऽतः पित्रोर्विरोधार्थमुवाच वायुः ॥ ४॥

}}

Line 12,040:

Line 13,370:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मृत्युस्तवास्या भविताऽष्टमः सुतो मूढेति चोक्तो जगृहे कृपाणाम् ।

| verse_lines = मृत्युस्तवास्या भविताऽष्टमः सुतो मूढेति चोक्तो जगृहे कृपाणाम् ।;पुत्रान् समर्प्यास्य च शूरसूनुर्विमोच्य तां तत्सहितो गृहं ययौ ॥ ५॥

| verse_line2 = पुत्रान् समर्प्यास्य च शूरसूनुर्विमोच्य तां तत्सहितो गृहं ययौ ॥ ५॥

}}

Line 12,049:

Line 13,380:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = षट् कन्यकाश्चावरजा गृहीतास्तेनैव ताभिश्च मुमोद शूरजः ।

| verse_lines = षट् कन्यकाश्चावरजा गृहीतास्तेनैव ताभिश्च मुमोद शूरजः ।;बाह्लीकपुत्री च पुरा गृहीता पुराऽस्य भार्या सुरभिस्तु रोहिणी ॥ ६॥

| verse_line2 = बाह्लीकपुत्री च पुरा गृहीता पुराऽस्य भार्या सुरभिस्तु रोहिणी ॥ ६॥

}}

Line 12,058:

Line 13,390:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राज्ञश्च काशिप्रभवस्य कन्यां स पुत्रिकापुत्रकधर्मतोऽवहत् ।

| verse_lines = राज्ञश्च काशिप्रभवस्य कन्यां स पुत्रिकापुत्रकधर्मतोऽवहत् ।;कन्यां तथा करवीरेश्वरस्य धर्मेण तेनैव दितिं दनुं पुरा ॥ ७॥

| verse_line2 = कन्यां तथा करवीरेश्वरस्य धर्मेण तेनैव दितिं दनुं पुरा ॥ ७॥

}}

Line 12,067:

Line 13,400:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यो मन्यते विष्णुरेवाहमित्यसौ पापो वेनः पौण्ड्रको वासुदेवः ।

| verse_lines = यो मन्यते विष्णुरेवाहमित्यसौ पापो वेनः पौण्ड्रको वासुदेवः ।;जातः पुनः शूरजात् काशिजायां नान्यो मत्तो विष्णुरस्तीति वादी ॥ ८॥

| verse_line2 = जातः पुनः शूरजात् काशिजायां नान्यो मत्तो विष्णुरस्तीति वादी ॥ ८॥

}}

Line 12,076:

Line 13,410:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धुन्धुर्हतो यो हरिणा मधोः सुत आसीत् सुतायां करवीरेश्वरस्य ।

| verse_lines = धुन्धुर्हतो यो हरिणा मधोः सुत आसीत् सुतायां करवीरेश्वरस्य ।;सृगालनामा वासुदेवोऽथ देवकीमुदूह्य शौरिर्न ययावुभे ते ॥ ९॥

| verse_line2 = सृगालनामा वासुदेवोऽथ देवकीमुदूह्य शौरिर्न ययावुभे ते ॥ ९॥

}}

Line 12,085:

Line 13,420:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु तौ वृष्णिशत्रू बभूवतुर्ज्येष्ठौ सुतौ शूरसुतस्य नित्यम् ।

| verse_lines = ततस्तु तौ वृष्णिशत्रू बभूवतुर्ज्येष्ठौ सुतौ शूरसुतस्य नित्यम् ।;अन्यासु च प्राप सुतानुदारान् देवावतारान् वसुदेवोऽखिलज्ञः ॥ १०॥

| verse_line2 = अन्यासु च प्राप सुतानुदारान् देवावतारान् वसुदेवोऽखिलज्ञः ॥ १०॥

}}

Line 12,094:

Line 13,430:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = येये हि देवाः पृथिवीं गतास्ते सर्वे शिष्याः सत्यवतीसुतस्य ।

| verse_lines = येये हि देवाः पृथिवीं गतास्ते सर्वे शिष्याः सत्यवतीसुतस्य ।;विष्णुज्ञानं (विष्णोः ज्ञानम्) प्राप्य सर्वेऽखिलज्ञास्तस्माद् यथायोग्यतया बभूवुः ॥ ११॥

| verse_line2 = विष्णुज्ञानं (विष्णोः ज्ञानम्) प्राप्य सर्वेऽखिलज्ञास्तस्माद् यथायोग्यतया बभूवुः ॥ ११॥

}}

Line 12,103:

Line 13,440:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मरीचिजाः षण् मुनयो बभूवुस्ते देवलं प्राहसन् कार्श्यहेतोः ।

| verse_lines = मरीचिजाः षण् मुनयो बभूवुस्ते देवलं प्राहसन् कार्श्यहेतोः ।;तच्छापतः कालनेमिप्रसूता अवध्यतार्थं तप एव चक्रुः ॥ १२॥

| verse_line2 = तच्छापतः कालनेमिप्रसूता अवध्यतार्थं तप एव चक्रुः ॥ १२॥

}}

Line 12,112:

Line 13,450:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धाता प्रादाद् वरमेषां तथैव शशाप तान् क्ष्मातले सम्भवध्वम् ।

| verse_lines = धाता प्रादाद् वरमेषां तथैव शशाप तान् क्ष्मातले सम्भवध्वम् ।;तत्र स्वतातो भवतां निहन्तेत्यात्मान्यतो वरलिप्सून् हिरण्यः ॥ १३॥

| verse_line2 = तत्र स्वतातो भवतां निहन्तेत्यात्मान्यतो वरलिप्सून् हिरण्यः ॥ १३॥

}}

Line 12,121:

Line 13,460:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्गा तदा तान् भगवत्प्रचोदिता प्रस्वापयित्वा प्रचकर्ष कायात् ।

| verse_lines = दुर्गा तदा तान् भगवत्प्रचोदिता प्रस्वापयित्वा प्रचकर्ष कायात् ।;क्रमात् समावेशयदाशु देवकीगर्भाशये तान् न्यहनच्च कंसः ॥ १४॥

| verse_line2 = क्रमात् समावेशयदाशु देवकीगर्भाशये तान् न्यहनच्च कंसः ॥ १४॥

}}

Line 12,130:

Line 13,470:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा मुनीन्द्रसंयुतः सदो विधातुरुत्तमम् ।

| verse_lines = तदा मुनीन्द्रसंयुतः सदो विधातुरुत्तमम् ।;स पाण्डुराप्तुमैच्छत न्यवारयंश्च ते तदा ॥ १५॥

| verse_line2 = स पाण्डुराप्तुमैच्छत न्यवारयंश्च ते तदा ॥ १५॥

}}

Line 12,139:

Line 13,480:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यधर्थमेव जायते पुमान् हि तस्य सोऽकृतेः ।

| verse_lines = यधर्थमेव जायते पुमान् हि तस्य सोऽकृतेः ।;शुभां गतिं नतु व्रजेद् ध्रुवम् ततो न्यवारयन् ॥ १६॥

| verse_line2 = शुभां गतिं नतु व्रजेद् ध्रुवम् ततो न्यवारयन् ॥ १६॥

}}

Line 12,148:

Line 13,490:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रधानदेवताजनौ (प्रधानदेवताजने) नियोक्तुमात्मनः प्रियाम् ।

| verse_lines = प्रधानदेवताजनौ (प्रधानदेवताजने) नियोक्तुमात्मनः प्रियाम् ।;बभूव पाण्डुरेष तद् विना न तस्य सद्गतिः ॥ १७॥

| verse_line2 = बभूव पाण्डुरेष तद् विना न तस्य सद्गतिः ॥ १७॥

}}

Line 12,157:

Line 13,500:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतोऽन्यथा सुतानृते व्रजन्ति सद्गतिं नराः ।

| verse_lines = अतोऽन्यथा सुतानृते व्रजन्ति सद्गतिं नराः ।;यथैव धर्मभूषणो जगाम सन्ध्यकासुतः ॥ १८॥

| verse_line2 = यथैव धर्मभूषणो जगाम सन्ध्यकासुतः ॥ १८॥

}}

Line 12,166:

Line 13,510:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा कलिश्च राक्षसा बभूवुरिन्द्रजिन्मुखाः ।

| verse_lines = तदा कलिश्च राक्षसा बभूवुरिन्द्रजिन्मुखाः ।;विचित्रवीर्यनन्दनप्रियोदरे हि गर्भगाः ॥ १९॥

| verse_line2 = विचित्रवीर्यनन्दनप्रियोदरे हि गर्भगाः ॥ १९॥

}}

Line 12,175:

Line 13,520:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदस्य(तदास्य) सोऽनुजोऽशृणोन्मुनीन्द्रदूषितं च तत् ।

| verse_lines = तदस्य(तदास्य) सोऽनुजोऽशृणोन्मुनीन्द्रदूषितं च तत् ।;विचार्य तु प्रियामिदं जगाद वासुदेवधीः ॥ २०॥

| verse_line2 = विचार्य तु प्रियामिदं जगाद वासुदेवधीः ॥ २०॥

}}

Line 12,184:

Line 13,530:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = य एव मद्गुणाधिकस्ततः सुतं समाप्नुहि ।

| verse_lines = य एव मद्गुणाधिकस्ततः सुतं समाप्नुहि ।;सुतं विना न नो गतिं शुभां वदन्ति साधवः ॥ २१॥

| verse_line2 = सुतं विना न नो गतिं शुभां वदन्ति साधवः ॥ २१॥

}}

Line 12,193:

Line 13,540:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदस्य कृच्छ्रतो वचः पृथाऽग्रहीज्जगाद च ।

| verse_lines = तदस्य कृच्छ्रतो वचः पृथाऽग्रहीज्जगाद च ।;ममास्ति देववश्यदो मनूत्तमः सुताप्तिदः ॥ २२॥

| verse_line2 = ममास्ति देववश्यदो मनूत्तमः सुताप्तिदः ॥ २२॥

}}

Line 12,202:

Line 13,550:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न ते सुरानृते समः सुरेषु केचिदेव च ।

| verse_lines = न ते सुरानृते समः सुरेषु केचिदेव च ।;अतस्तवाधिकं सुरं कमाह्वये त्वदाज्ञया ॥ २३॥

| verse_line2 = अतस्तवाधिकं सुरं कमाह्वये त्वदाज्ञया ॥ २३॥

}}

Line 12,211:

Line 13,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरं समाश्रिता पतिं व्रजेत या ततोऽधमम् ।

| verse_lines = वरं समाश्रिता पतिं व्रजेत या ततोऽधमम् ।;न काचिदस्ति निष्कृतिर्न भर्तृलोकमृच्छति ॥ २४॥

| verse_line2 = न काचिदस्ति निष्कृतिर्न भर्तृलोकमृच्छति ॥ २४॥

}}

Line 12,220:

Line 13,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृते पुरा सुरास्तथा सुराङ्गनाश्च केवलम् ।

| verse_lines = कृते पुरा सुरास्तथा सुराङ्गनाश्च केवलम् ।;निमित्ततोऽपि ताः क्‍वचिन्न तान् विहाय रेमिरे ॥ २५॥

| verse_line2 = निमित्ततोऽपि ताः क्‍वचिन्न तान् विहाय रेमिरे ॥ २५॥

}}

Line 12,229:

Line 13,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मनोवचःशरीरतो यतो हि ताः पतिव्रताः ।

| verse_lines = मनोवचःशरीरतो यतो हि ताः पतिव्रताः ।;अनादिकालतोऽभवंस्ततः सभर्तृकाः सदा ॥ २६॥

| verse_line2 = अनादिकालतोऽभवंस्ततः सभर्तृकाः सदा ॥ २६॥

}}

Line 12,238:

Line 13,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वभर्तृभिर्विमुक्तिगाः सहैव ता भवन्ति हि ।

| verse_lines = स्वभर्तृभिर्विमुक्तिगाः सहैव ता भवन्ति हि ।;कृतान्तमाप्य चाप्सरःस्त्रियो बभूवुरूर्जिताः ॥ २७॥

| verse_line2 = कृतान्तमाप्य चाप्सरःस्त्रियो बभूवुरूर्जिताः ॥ २७॥

}}

Line 12,247:

Line 13,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनावृताश्च तास्तथा यथेष्टभर्तृकाः सदा ।

| verse_lines = अनावृताश्च तास्तथा यथेष्टभर्तृकाः सदा ।;अतस्तु ता न भर्तृभिर्विमुक्तिमापुरुत्तमाम् ॥ २८॥

| verse_line2 = अतस्तु ता न भर्तृभिर्विमुक्तिमापुरुत्तमाम् ॥ २८॥

}}

Line 12,256:

Line 13,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुरस्त्रियोऽतिकारणैर्यदऽन्यथा स्थितास्तदा ।

| verse_lines = सुरस्त्रियोऽतिकारणैर्यदऽन्यथा स्थितास्तदा ।;दुरन्वयात् सुदुःसहा विपत् ततो भविष्यति ॥ २९॥

| verse_line2 = दुरन्वयात् सुदुःसहा विपत् ततो भविष्यति ॥ २९॥

}}

Line 12,265:

Line 13,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयुक्तमुक्तवांस्ततो भवांस्तथाऽपि ते वचः ।

| verse_lines = अयुक्तमुक्तवांस्ततो भवांस्तथाऽपि ते वचः ।;अलङ्घ्यमेव मे (मतो) ततो वदस्व पुत्रदं सुरम् ॥ ३०॥

| verse_line2 = अलङ्घ्यमेव मे (मतो) ततो वदस्व पुत्रदं सुरम् ॥ ३०॥

}}

Line 12,274:

Line 13,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितोऽब्रवीन्नृपो न धर्मतो विना भुवः ।

| verse_lines = इतीरितोऽब्रवीन्नृपो न धर्मतो विना भुवः ।;नृपोऽभिरक्षिता भवेत् तदाह्वयाऽशु तं विभुम् ॥ ३१॥

| verse_line2 = नृपोऽभिरक्षिता भवेत् तदाह्वयाऽशु तं विभुम् ॥ ३१॥

}}

Line 12,283:

Line 13,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स धर्मजः सुधार्मिको भवेद्धि सूनुरुत्तमः ।

| verse_lines = स धर्मजः सुधार्मिको भवेद्धि सूनुरुत्तमः ।;इतीरिते तया यमः समाहुतोऽगमद् द्रुतम् ॥ ३२॥

| verse_line2 = इतीरिते तया यमः समाहुतोऽगमद् द्रुतम् ॥ ३२॥

}}

Line 12,292:

Line 13,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततश्च सद्य एव सा सुषाव पुत्रमुत्तमम् ।

| verse_lines = ततश्च सद्य एव सा सुषाव पुत्रमुत्तमम् ।;युधिष्ठिरं यमो हि स प्रपेद आत्मपुत्रताम् ॥ ३३॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरं यमो हि स प्रपेद आत्मपुत्रताम् ॥ ३३॥

}}

Line 12,301:

Line 13,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यमे सुते तु कुन्तितः प्रजात एव सौबली ।

| verse_lines = यमे सुते तु कुन्तितः प्रजात एव सौबली ।;अदह्यतेर्ष्यया चिरं बभञ्ज गर्भमेव च ॥ ३४॥

| verse_line2 = अदह्यतेर्ष्यया चिरं बभञ्ज गर्भमेव च ॥ ३४॥

}}

Line 12,310:

Line 13,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वगर्भपातने कृते तया जगाम केशवः ।

| verse_lines = स्वगर्भपातने कृते तया जगाम केशवः ।;पराशरात्मजो न्यधाद् घटेषु तान् विभागशः ॥ ३५॥

| verse_line2 = पराशरात्मजो न्यधाद् घटेषु तान् विभागशः ॥ ३५॥

}}

Line 12,319:

Line 13,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शतात्मना विभेदिताः शतं सुयोधनादयः ।

| verse_lines = शतात्मना विभेदिताः शतं सुयोधनादयः ।;बभूवुरन्वहं ततः शतोत्तरा च दुःशला ॥ ३६॥

| verse_line2 = बभूवुरन्वहं ततः शतोत्तरा च दुःशला ॥ ३६॥

}}

Line 12,328:

Line 13,690:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स देवकार्यसिद्धये ररक्ष गर्भमीश्वरः ।

| verse_lines = स देवकार्यसिद्धये ररक्ष गर्भमीश्वरः ।;पराशरात्मजो विभु (प्रभु)र्विचित्रवीर्यजोद्भवम् ॥ ३७॥

| verse_line2 = पराशरात्मजो विभु (प्रभु)र्विचित्रवीर्यजोद्भवम् ॥ ३७॥

}}

Line 12,337:

Line 13,700:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कलिः सुयोधनोऽजनि प्रभूतबाहुवीर्ययुक् ।

| verse_lines = कलिः सुयोधनोऽजनि प्रभूतबाहुवीर्ययुक् ।;प्रधानवायुसन्निधेर्बलाधिकत्वमस्य तत् ॥ ३८॥

| verse_line2 = प्रधानवायुसन्निधेर्बलाधिकत्वमस्य तत् ॥ ३८॥

}}

Line 12,346:

Line 13,710:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा हि मेरुमूर्धनि त्रिविष्टपौकसां वचः ।

| verse_lines = पुरा हि मेरुमूर्धनि त्रिविष्टपौकसां वचः ।;वसुन्धरातलोद्भवोन्मुखं श्रुतं दितेः सुतैः ॥ ३९॥

| verse_line2 = वसुन्धरातलोद्भवोन्मुखं श्रुतं दितेः सुतैः ॥ ३९॥

}}

Line 12,355:

Line 13,720:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु ते त्रिलोचनं तपोबलादतोषयन् ।

| verse_lines = ततस्तु ते त्रिलोचनं तपोबलादतोषयन् ।;वृतश्च देवकण्टको ह्यवध्य एव सर्वतः ॥ ४०॥

| verse_line2 = वृतश्च देवकण्टको ह्यवध्य एव सर्वतः ॥ ४०॥

}}

Line 12,364:

Line 13,730:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरादुमापतेस्ततः कलिः स देवकण्टकः ।

| verse_lines = वरादुमापतेस्ततः कलिः स देवकण्टकः ।;बभूव वज्रकाययुक् सुयोधनो महाबलः ॥ ४१॥

| verse_line2 = बभूव वज्रकाययुक् सुयोधनो महाबलः ॥ ४१॥

}}

Line 12,373:

Line 13,740:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवध्य एव सर्वतः सुयोधने समुत्थिते ।

| verse_lines = अवध्य एव सर्वतः सुयोधने समुत्थिते ।;घृताभिपूर्णकुम्भतः स इन्द्रजित् समुत्थितः ॥ ४२॥

| verse_line2 = घृताभिपूर्णकुम्भतः स इन्द्रजित् समुत्थितः ॥ ४२॥

}}

Line 12,382:

Line 13,750:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स दुःखशासनोऽभवत् ततोऽतिकायसम्भवः ।

| verse_lines = स दुःखशासनोऽभवत् ततोऽतिकायसम्भवः ।;स वै विकर्ण उच्यते ततः खरोऽभवद् बली ॥ ४३॥

| verse_line2 = स वै विकर्ण उच्यते ततः खरोऽभवद् बली ॥ ४३॥

}}

Line 12,391:

Line 13,760:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चित्रसेननामकस्तथाऽपरे च राक्षसाः ।

| verse_lines = स चित्रसेननामकस्तथाऽपरे च राक्षसाः ।;बभूवुरुग्रपौरुषा विचित्रवीर्यजात्मजाः ॥ ४४॥

| verse_line2 = बभूवुरुग्रपौरुषा विचित्रवीर्यजात्मजाः ॥ ४४॥

}}

Line 12,400:

Line 13,770:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तदोषरूपिणः शरीरिणो हि तेऽभवन् ।

| verse_lines = समस्तदोषरूपिणः शरीरिणो हि तेऽभवन् ।;मृषेति नामतो हि या बभूव दुःशलाऽऽसुरी ॥ ४५॥

| verse_line2 = मृषेति नामतो हि या बभूव दुःशलाऽऽसुरी ॥ ४५॥

}}

Line 12,409:

Line 13,780:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कुहूप्रवेशसंयुता ययाऽऽर्जुनेर्वधाय हि ।

| verse_lines = कुहूप्रवेशसंयुता ययाऽऽर्जुनेर्वधाय हि ।;तपः कृतं त्रिशूलिने ततो हि साऽत्र जज्ञुषी ॥ ४६॥

| verse_line2 = तपः कृतं त्रिशूलिने ततो हि साऽत्र जज्ञुषी ॥ ४६॥

}}

Line 12,418:

Line 13,790:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोदितो हि सैन्धवो बभूव कारणं वधे ।

| verse_lines = तयोदितो हि सैन्धवो बभूव कारणं वधे ।;स कालकेयदानवस्तदर्थमास भूतळे ॥ ४७॥

| verse_line2 = स कालकेयदानवस्तदर्थमास भूतळे ॥ ४७॥

}}

Line 12,427:

Line 13,800:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽऽस निर्ऋथाभिधोऽनुजः स निर्ऋतेरभूत् ।

| verse_lines = तथाऽऽस निर्ऋथाभिधोऽनुजः स निर्ऋतेरभूत् ।;स नासिकामरुद्युतो युयुत्सुनामकः कृती ॥ ४८॥

| verse_line2 = स नासिकामरुद्युतो युयुत्सुनामकः कृती ॥ ४८॥

}}

Line 12,436:

Line 13,810:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चाऽम्बिकेयवीर्यजः सुयोधनादनन्तरः ।

| verse_lines = स चाऽम्बिकेयवीर्यजः सुयोधनादनन्तरः ।;बभूव वैश्यकन्यकोदरोद्भवो हरिप्रियः ॥ ४९॥

| verse_line2 = बभूव वैश्यकन्यकोदरोद्भवो हरिप्रियः ॥ ४९॥

}}

Line 12,445:

Line 13,820:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरे जात उवाच पाण्डुर्बाह्वोर्बलाज्ज्ञानबलाच्च धर्मः ।

| verse_lines = युधिष्ठिरे जात उवाच पाण्डुर्बाह्वोर्बलाज्ज्ञानबलाच्च धर्मः ।;रक्ष्योऽन्यथा नाशमुपैति तस्माद् बलद्वयाढ्यं (जनय)प्रसुवाऽशु पुत्रम् ॥ ५०॥

| verse_line2 = रक्ष्योऽन्यथा नाशमुपैति तस्माद् बलद्वयाढ्यं (जनय)प्रसुवाऽशु पुत्रम् ॥ ५०॥

}}

Line 12,454:

Line 13,830:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यज्ञाधिको ह्यश्वमेधो मनुष्यदृश्येषु तेजस्स्वधिको हि भास्करः ।

| verse_lines = यज्ञाधिको ह्यश्वमेधो मनुष्यदृश्येषु तेजस्स्वधिको हि भास्करः ।;वर्णेषु विप्रः सकलैर्गुणैर्वरो देवेषु वायुः पुरुषोत्तमादृते ॥ ५१॥

| verse_line2 = वर्णेषु विप्रः सकलैर्गुणैर्वरो देवेषु वायुः पुरुषोत्तमादृते ॥ ५१॥

}}

Line 12,463:

Line 13,840:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विशेषतोऽप्येष पितैव मे प्रभुर्व्यासात्मना विष्णुरनन्तपौरुषः ।

| verse_lines = विशेषतोऽप्येष पितैव मे प्रभुर्व्यासात्मना विष्णुरनन्तपौरुषः ।;अतश्च ते श्वशुरो नैव योग्यो दातुं पुत्रं वायुमुपैहि तं प्रभुम् ॥ ५२॥

| verse_line2 = अतश्च ते श्वशुरो नैव योग्यो दातुं पुत्रं वायुमुपैहि तं प्रभुम् ॥ ५२॥

}}

Line 12,472:

Line 13,850:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते पृथयाऽऽहूतवायुसंस्पर्शमात्रादभवद् बलद्वये ।

| verse_lines = इतीरिते पृथयाऽऽहूतवायुसंस्पर्शमात्रादभवद् बलद्वये ।;समो जगत्यस्ति न यस्य कश्चिद् भक्तौ च विष्णोर्भगवद्वशः सुतः ॥ ५३॥

| verse_line2 = समो जगत्यस्ति न यस्य कश्चिद् भक्तौ च विष्णोर्भगवद्वशः सुतः ॥ ५३॥

}}

Line 12,481:

Line 13,860:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स वायुरेवाभवदत्र भीमनामा भृता माः सकला हि यस्मिन् ।

| verse_lines = स वायुरेवाभवदत्र भीमनामा भृता माः सकला हि यस्मिन् ।;स विष्णुनेशेन युतः सदैव नाम्ना सेनो भीमसेनस्ततोऽसौ ॥ ५४॥

| verse_line2 = स विष्णुनेशेन युतः सदैव नाम्ना सेनो भीमसेनस्ततोऽसौ ॥ ५४॥

}}

Line 12,490:

Line 13,870:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तज्जन्ममात्रेण धरा विदारिता शार्दूलभीताज्जननीकराद् यदा ।

| verse_lines = तज्जन्ममात्रेण धरा विदारिता शार्दूलभीताज्जननीकराद् यदा ।;पपात सञ्चूर्णित एव पर्वतस्तेनाखिलोऽसौ शतशृङ्गनामा ॥ ५५॥

| verse_line2 = पपात सञ्चूर्णित एव पर्वतस्तेनाखिलोऽसौ शतशृङ्गनामा ॥ ५५॥

}}

Line 12,499:

Line 13,880:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् प्रजाते रुधिरं प्रसुस्रुवुर्महासुरा वाहनसैन्यसंयुताः ।

| verse_lines = तस्मिन् प्रजाते रुधिरं प्रसुस्रुवुर्महासुरा वाहनसैन्यसंयुताः ।;नृपाश्च तत्पक्षभवाः समस्तास्तदा भीता असुरा राक्षसाश्च ॥ ५६॥

| verse_line2 = नृपाश्च तत्पक्षभवाः समस्तास्तदा भीता असुरा राक्षसाश्च ॥ ५६॥

}}

Line 12,508:

Line 13,890:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवर्द्धतात्रैव वृकोदरो वने मुदं सुराणामभितः प्रवर्द्धयन् ।

| verse_lines = अवर्द्धतात्रैव वृकोदरो वने मुदं सुराणामभितः प्रवर्द्धयन् ।;तदैव शेषो हरिणोदितोऽविशद् गर्भं सुताया अपि देवकस्य ॥ ५७॥

| verse_line2 = तदैव शेषो हरिणोदितोऽविशद् गर्भं सुताया अपि देवकस्य ॥ ५७॥

}}

Line 12,517:

Line 13,900:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तत्र मासत्रयमुष्य दुर्गयाऽपवाहितो रोहिणीगर्भमाशु ।

| verse_lines = स तत्र मासत्रयमुष्य दुर्गयाऽपवाहितो रोहिणीगर्भमाशु ।;नियुक्तया केशवेनाथ तत्र स्थित्वा मासान् सप्त जातः पृथिव्याम् ॥ ५८॥

| verse_line2 = नियुक्तया केशवेनाथ तत्र स्थित्वा मासान् सप्त जातः पृथिव्याम् ॥ ५८॥

}}

Line 12,526:

Line 13,910:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स नामतो बलदेवो बलाढ्यो बभूव तस्यानु जनार्दनः प्रभुः ।

| verse_lines = स नामतो बलदेवो बलाढ्यो बभूव तस्यानु जनार्दनः प्रभुः ।;आविर्बभूवाखिलसद्गुणैकपूर्णः(जातः) सुतायामिह देवकस्य ॥ ५९॥

| verse_line2 = आविर्बभूवाखिलसद्गुणैकपूर्णः(जातः) सुतायामिह देवकस्य ॥ ५९॥

}}

Line 12,535:

Line 13,920:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यः सत्सुखज्ञानबलैकदेहः समस्तदोषस्पर्शोज्झितः सदा ।

| verse_lines = यः सत्सुखज्ञानबलैकदेहः समस्तदोषस्पर्शोज्झितः सदा ।;अव्यक्ततत्कार्यमयो न यस्य देहः कुतश्चित् क्‍वच स ह्यजो हरिः ॥ ६०॥

| verse_line2 = अव्यक्ततत्कार्यमयो न यस्य देहः कुतश्चित् क्‍वच स ह्यजो हरिः ॥ ६०॥

}}

Line 12,544:

Line 13,930:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न शुक्लरक्तप्रभवोऽस्य कायस्तथाऽपि तत्पुत्रतयोच्यते मृषा ।

| verse_lines = न शुक्लरक्तप्रभवोऽस्य कायस्तथाऽपि तत्पुत्रतयोच्यते मृषा ।;जनस्य मोहाय शरीरतोऽस्या यदाविरासीदमलस्वरूपः ॥ ६१॥

| verse_line2 = जनस्य मोहाय शरीरतोऽस्या यदाविरासीदमलस्वरूपः ॥ ६१॥

}}

Line 12,553:

Line 13,940:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आविश्य पूर्वं वसुदेवमेव विवेश तस्मादृतुकाल एव ।

| verse_lines = आविश्य पूर्वं वसुदेवमेव विवेश तस्मादृतुकाल एव ।;देवीमुवासात्र च सप्त मासान् सार्धांस्ततश्चाऽविरभूदजोऽपि ॥ ६२॥

| verse_line2 = देवीमुवासात्र च सप्त मासान् सार्धांस्ततश्चाऽविरभूदजोऽपि ॥ ६२॥

}}

Line 12,562:

Line 13,950:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा पुरा स्तम्भत आविरासीदशुक्लरक्तोऽपि नृसिंहरूपः ।

| verse_lines = यथा पुरा स्तम्भत आविरासीदशुक्लरक्तोऽपि नृसिंहरूपः ।;तथैव कृष्णोऽपि तथाऽपि मातापितृक्रमादेव विमोहयत्यजः ॥ ६३॥

| verse_line2 = तथैव कृष्णोऽपि तथाऽपि मातापितृक्रमादेव विमोहयत्यजः ॥ ६३॥

}}

Line 12,571:

Line 13,960:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पितृक्रमं मोहनार्थं समेति न तावता शुक्लतो रक्ततश्च ।

| verse_lines = पितृक्रमं मोहनार्थं समेति न तावता शुक्लतो रक्ततश्च ।;जातोऽस्य देहस्त्विति दर्शनाय सशङ्खचक्राब्जगदः स दृष्टः ॥ ६४॥

| verse_line2 = जातोऽस्य देहस्त्विति दर्शनाय सशङ्खचक्राब्जगदः स दृष्टः ॥ ६४॥

}}

Line 12,580:

Line 13,970:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनेकसूर्याभकिरीटयुक्तो विद्युत्प्रभे कुण्डले धारयंश्च ।

| verse_lines = अनेकसूर्याभकिरीटयुक्तो विद्युत्प्रभे कुण्डले धारयंश्च ।;पीताम्बरो वनमाली स्वनन्तसूर्योरुदीप्तिर्ददृशे गुणार्णवः ॥ ६५॥

| verse_line2 = पीताम्बरो वनमाली स्वनन्तसूर्योरुदीप्तिर्ददृशे गुणार्णवः ॥ ६५॥

}}

Line 12,589:

Line 13,980:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कञ्जयोनिप्रमुखैः सुरैः स्तुतः पित्रा च मात्रा च जगाद शूरजम् ।

| verse_lines = स कञ्जयोनिप्रमुखैः सुरैः स्तुतः पित्रा च मात्रा च जगाद शूरजम् ।;नयस्व मां नन्दगृहानिति स्म ततो बभूव द्विभुजो जनार्दनः ॥ ६६॥

| verse_line2 = नयस्व मां नन्दगृहानिति स्म ततो बभूव द्विभुजो जनार्दनः ॥ ६६॥

}}

Line 12,598:

Line 13,990:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव जाता च हरेरनुज्ञया दुर्गाभिधा श्रीरनु नन्दपत्न्याम् ।

| verse_lines = तदैव जाता च हरेरनुज्ञया दुर्गाभिधा श्रीरनु नन्दपत्न्याम् ।;ततस्तमादाय हरिं ययौ स शूरात्मजो नन्दगृहान् निशीथे ॥ ६७॥

| verse_line2 = ततस्तमादाय हरिं ययौ स शूरात्मजो नन्दगृहान् निशीथे ॥ ६७॥

}}

Line 12,607:

Line 14,000:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संस्थाप्य तं तत्र तथैव कन्यकामादाय तस्मात् स्वगृहं पुनर्ययौ ।

| verse_lines = संस्थाप्य तं तत्र तथैव कन्यकामादाय तस्मात् स्वगृहं पुनर्ययौ ।;हत्वा स्वसुर्गर्भषट्कं क्रमेण मत्वाऽष्टमं तत्र जगाम कंसः ॥ ६८॥

| verse_line2 = हत्वा स्वसुर्गर्भषट्कं क्रमेण मत्वाऽष्टमं तत्र जगाम कंसः ॥ ६८॥

}}

Line 12,616:

Line 14,010:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गर्भं देवक्यां सप्तमं मेनिरे हि लोकाः सुतं त्वष्टमं तां ततः सः ।

| verse_lines = गर्भं देवक्यां सप्तमं मेनिरे हि लोकाः सुतं त्वष्टमं तां ततः सः ।;मत्वा हन्तुं पादयोः सम्प्रगृह्य सम्पोथयामास शिलातले च ॥ ६९॥

| verse_line2 = मत्वा हन्तुं पादयोः सम्प्रगृह्य सम्पोथयामास शिलातले च ॥ ६९॥

}}

Line 12,625:

Line 14,020:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा तद्धस्तात् क्षिप्रमुत्पत्य देवी खेऽदृश्यतैवाष्टभुजा समग्रा ।

| verse_lines = सा तद्धस्तात् क्षिप्रमुत्पत्य देवी खेऽदृश्यतैवाष्टभुजा समग्रा ।;ब्रह्मादिभिः पूज्यमाना समग्रैरत्यद्भुताकारवती हरिप्रिया ॥ ७०॥

| verse_line2 = ब्रह्मादिभिः पूज्यमाना समग्रैरत्यद्भुताकारवती हरिप्रिया ॥ ७०॥

}}

Line 12,634:

Line 14,030:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाच चार्या तव मृत्युरत्र क्‍वचित् प्रजातो हि वृथैव पाप ।

| verse_lines = उवाच चार्या तव मृत्युरत्र क्‍वचित् प्रजातो हि वृथैव पाप ।;अनागसीं मां विनिहन्तुमिच्छस्यशक्यकार्ये तव चोद्यमोऽयम् ॥ ७१॥

| verse_line2 = अनागसीं मां विनिहन्तुमिच्छस्यशक्यकार्ये तव चोद्यमोऽयम् ॥ ७१॥

}}

Line 12,643:

Line 14,040:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्त्वेति कंसं पुनरेव देवकीतल्पेऽशयद् बालरूपैव दुर्गा ।

| verse_lines = उक्त्वेति कंसं पुनरेव देवकीतल्पेऽशयद् बालरूपैव दुर्गा ।;नाज्ञासिषुस्तामथ केचनात्र ऋते हि मातापितरौ गुणाढ्याम् ॥ ७२॥

| verse_line2 = नाज्ञासिषुस्तामथ केचनात्र ऋते हि मातापितरौ गुणाढ्याम् ॥ ७२॥

}}

Line 12,652:

Line 14,050:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा तयोक्तं तु तदैव कंसः पश्चात्तापाद् वसुदेवं सभार्यम् ।

| verse_lines = श्रुत्वा तयोक्तं तु तदैव कंसः पश्चात्तापाद् वसुदेवं सभार्यम् ।;प्रसादयामास पुनःपुनश्च विहाय कोपं च तमूचतुस्तौ ।;सुखस्य दुःखस्य च राजसिंह नान्यः कर्ता वासुदेवादिति स्म ॥ ७३॥

| verse_line2 = प्रसादयामास पुनःपुनश्च विहाय कोपं च तमूचतुस्तौ ।

}}

Line 12,661:

Line 14,060:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आनीय कंसोऽथ गृहे स्वमन्त्रिणः प्रोवाच कन्यावचनं समस्तम् ।

| verse_lines = आनीय कंसोऽथ गृहे स्वमन्त्रिणः प्रोवाच कन्यावचनं समस्तम् ।;श्रुत्वा च ते प्रोचुरत्यन्तपापाः कार्यं बालानां निधनं सर्वशोऽपि ॥ ७४॥

| verse_line2 = श्रुत्वा च ते प्रोचुरत्यन्तपापाः कार्यं बालानां निधनं सर्वशोऽपि ॥ ७४॥

}}

Line 12,670:

Line 14,070:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथेति तांस्तत्र नियुज्य कंसो गृहं स्वकीयं प्रविवेश पापः ।

| verse_lines = तथेति तांस्तत्र नियुज्य कंसो गृहं स्वकीयं प्रविवेश पापः ।;चेरुश्च ते बालवधे सदोद्यता हिंसाविहाराः सततं स्वभावतः ॥ ७५॥

| verse_line2 = चेरुश्च ते बालवधे सदोद्यता हिंसाविहाराः सततं स्वभावतः ॥ ७५॥

}}

Line 12,679:

Line 14,080:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ प्रभाते शयने शयानमपश्यतामब्जदलायताक्षम् ।

| verse_lines = अथ प्रभाते शयने शयानमपश्यतामब्जदलायताक्षम् ।;कृष्णं यशोदा च तथैव नन्द आनन्दसान्द्राकृतिमप्रमेयम् ॥ ७६॥

| verse_line2 = कृष्णं यशोदा च तथैव नन्द आनन्दसान्द्राकृतिमप्रमेयम् ॥ ७६॥

}}

Line 12,688:

Line 14,090:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मेनात एतौ निजपुत्रमेनं स्रष्टारमब्जप्रभवस्य चेशम् ।

| verse_lines = मेनात एतौ निजपुत्रमेनं स्रष्टारमब्जप्रभवस्य चेशम् ।;महोत्सवात् पूर्णमनाश्च नन्दो विप्रेभ्योऽदाल्लक्षमितास्तदा(तथा) गाः ॥ ७७॥

| verse_line2 = महोत्सवात् पूर्णमनाश्च नन्दो विप्रेभ्योऽदाल्लक्षमितास्तदा(तथा) गाः ॥ ७७॥

}}

Line 12,697:

Line 14,100:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुवर्णरत्नाम्बरभूषणानां बहूनि गोजीविगणाधिनाथः ।

| verse_lines = सुवर्णरत्नाम्बरभूषणानां बहूनि गोजीविगणाधिनाथः ।;प्रादादथोपायनपाणयस्तं गोपा यशोदां च मुदा स्त्रियोऽगमन् ॥ ७८॥

| verse_line2 = प्रादादथोपायनपाणयस्तं गोपा यशोदां च मुदा स्त्रियोऽगमन् ॥ ७८॥

}}

Line 12,706:

Line 14,110:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गतेषु तत्रैव दिनेषु केषुचिज्जगाम कंसस्य गृहं स नन्दः ।

| verse_lines = गतेषु तत्रैव दिनेषु केषुचिज्जगाम कंसस्य गृहं स नन्दः ।;पूर्वं हि नन्दः स करं हि दातुं बृहद्वनान्निस्सृतः प्राप कृष्णाम् ॥ ७९॥

| verse_line2 = पूर्वं हि नन्दः स करं हि दातुं बृहद्वनान्निस्सृतः प्राप कृष्णाम् ॥ ७९॥

}}

Line 12,715:

Line 14,120:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सहाऽगता तेन तदा यशोदा सुषाव दुर्गामथ तत्र शौरिः ।

| verse_lines = सहाऽगता तेन तदा यशोदा सुषाव दुर्गामथ तत्र शौरिः ।;निधाय कृष्णं प्रतिगृह्य कन्यकां गृहं ययौ नन्द उवास तत्र ॥ ८०॥

| verse_line2 = निधाय कृष्णं प्रतिगृह्य कन्यकां गृहं ययौ नन्द उवास तत्र ॥ ८०॥

}}

Line 12,724:

Line 14,130:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरुष्य तस्मिन् यमुनातटे स मासं ययौ द्रष्टुकामो नरेन्द्रम् ।

| verse_lines = निरुष्य तस्मिन् यमुनातटे स मासं ययौ द्रष्टुकामो नरेन्द्रम् ।;राज्ञेऽथ तं दत्तकरं ददर्श शूरात्मजो वाक्यमुवाच चैनम् ॥ ८१॥

| verse_line2 = राज्ञेऽथ तं दत्तकरं ददर्श शूरात्मजो वाक्यमुवाच चैनम् ॥ ८१॥

}}

Line 12,733:

Line 14,140:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = याह्युत्पाताः सन्ति तत्रेत्युदीरितो जगाम शीघ्रं यमुनां स नन्दः ।

| verse_lines = याह्युत्पाताः सन्ति तत्रेत्युदीरितो जगाम शीघ्रं यमुनां स नन्दः ।;रात्रावेवाऽगच्छमाने तु नन्दे कंसस्य धात्री तु जगाम गोष्ठम् ॥ ८२॥

| verse_line2 = रात्रावेवाऽगच्छमाने तु नन्दे कंसस्य धात्री तु जगाम गोष्ठम् ॥ ८२॥

}}

Line 12,742:

Line 14,150:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा पूतना नाम निजस्वरूपमाच्छाद्य रात्रौ शुभरूपवच्च ।

| verse_lines = सा पूतना नाम निजस्वरूपमाच्छाद्य रात्रौ शुभरूपवच्च ।;विवेश नन्दस्य गृहं बृहद्वनप्रान्ते हि मार्गे रचितं प्रयाणे ॥ ८३॥

| verse_line2 = विवेश नन्दस्य गृहं बृहद्वनप्रान्ते हि मार्गे रचितं प्रयाणे ॥ ८३॥

}}

Line 12,751:

Line 14,160:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तीरे भगिन्यास्तु यमस्य वस्त्रगृहे शयानं पुरुषोत्तमं तम् ।

| verse_lines = तीरे भगिन्यास्तु यमस्य वस्त्रगृहे शयानं पुरुषोत्तमं तम् ।;जग्राह मात्रा तु यशोदया तया निद्रायुजा प्रेक्ष्यमाणा शुभेव ॥ ८४॥

| verse_line2 = जग्राह मात्रा तु यशोदया तया निद्रायुजा प्रेक्ष्यमाणा शुभेव ॥ ८४॥

}}

Line 12,760:

Line 14,170:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तन्मायया धर्षिता निद्रया च न्यवारयन्नैव हि नन्दजाया ।

| verse_lines = तन्मायया धर्षिता निद्रया च न्यवारयन्नैव हि नन्दजाया ।;तया प्रदत्तं स्तनमीशिताऽसुभिः पपौ सहैवाऽशु जनार्दनः प्रभुः ॥ ८५॥

| verse_line2 = तया प्रदत्तं स्तनमीशिताऽसुभिः पपौ सहैवाऽशु जनार्दनः प्रभुः ॥ ८५॥

}}

Line 12,769:

Line 14,180:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मृता स्वरूपेण सुभीषणेन पपात सा व्याप्य वनं समस्तम् ।

| verse_lines = मृता स्वरूपेण सुभीषणेन पपात सा व्याप्य वनं समस्तम् ।;तदाऽऽगमन्नन्दगोपोऽपि तत्र दृष्ट्वा च सर्वेऽप्यभवन् सुविस्मिताः ॥ ८६॥

| verse_line2 = तदाऽऽगमन्नन्दगोपोऽपि तत्र दृष्ट्वा च सर्वेऽप्यभवन् सुविस्मिताः ॥ ८६॥

}}

Line 12,778:

Line 14,190:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा ताटका चोर्वशिसम्प्रविष्टा कृष्णावध्यानान्निरयं जगाम ।

| verse_lines = सा ताटका चोर्वशिसम्प्रविष्टा कृष्णावध्यानान्निरयं जगाम ।;सा तूर्वशी कृष्णभुक्तस्तनेन पूता स्वर्गं प्रययौ तत्क्षणेन ॥ ८७॥

| verse_line2 = सा तूर्वशी कृष्णभुक्तस्तनेन पूता स्वर्गं प्रययौ तत्क्षणेन ॥ ८७॥

}}

Line 12,787:

Line 14,200:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा तुम्बुरोः सङ्गत आविवेश रक्षस्तनुं शापतो वित्तपस्य ।

| verse_lines = सा तुम्बुरोः सङ्गत आविवेश रक्षस्तनुं शापतो वित्तपस्य ।;कृष्णस्पर्शाच्छुद्धरूपा पुनर्दिवं ययौ तुष्टे किमलभ्यं रमेशे ॥ ८८॥

| verse_line2 = कृष्णस्पर्शाच्छुद्धरूपा पुनर्दिवं ययौ तुष्टे किमलभ्यं रमेशे ॥ ८८॥

}}

Line 12,796:

Line 14,210:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदाऽऽप देवश्चतुरः स मासांस्तदोपनिष्क्रामणमस्य चाऽसीत् ।

| verse_lines = यदाऽऽप देवश्चतुरः स मासांस्तदोपनिष्क्रामणमस्य चाऽसीत् ।;जन्मर्क्षमस्मिन् दिन एव चाऽसीत् प्रातः किञ्चित् तत्र महोत्सवोऽभूत् ॥ ८९॥

| verse_line2 = जन्मर्क्षमस्मिन् दिन एव चाऽसीत् प्रातः किञ्चित् तत्र महोत्सवोऽभूत् ॥ ८९॥

}}

Line 12,805:

Line 14,220:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा शयानः शकटस्य सोऽधः पदाऽक्षिपत् तं दितिजं निहन्तुम् ।

| verse_lines = तदा शयानः शकटस्य सोऽधः पदाऽक्षिपत् तं दितिजं निहन्तुम् ।;अनः समाविश्य दितेः सुतोऽसौ स्थितः प्रतीपाय हरेः सुपापः ॥ ९०॥

| verse_line2 = अनः समाविश्य दितेः सुतोऽसौ स्थितः प्रतीपाय हरेः सुपापः ॥ ९०॥

}}

Line 12,814:

Line 14,230:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षिप्तोऽनसिस्थः शकटाक्षनामा स विष्णुनेत्वा सहितः पपात ।

| verse_lines = क्षिप्तोऽनसिस्थः शकटाक्षनामा स विष्णुनेत्वा सहितः पपात ।;ममार चाऽशु प्रतिभग्नगात्रो व्यत्यस्तचक्राक्षमभूदनश्च ॥ ९१॥

| verse_line2 = ममार चाऽशु प्रतिभग्नगात्रो व्यत्यस्तचक्राक्षमभूदनश्च ॥ ९१॥

}}

Line 12,823:

Line 14,240:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ससम्भ्रमात् तं प्रतिगृह्य शङ्क्या कृष्णं यशोदा द्विजवर्यसूक्तिभिः ।

| verse_lines = ससम्भ्रमात् तं प्रतिगृह्य शङ्क्या कृष्णं यशोदा द्विजवर्यसूक्तिभिः ।;सा स्नापयामास नदीतटात् तदा समागता नन्दवचोऽभितर्जिता ॥ ९२॥

| verse_line2 = सा स्नापयामास नदीतटात् तदा समागता नन्दवचोऽभितर्जिता ॥ ९२॥

}}

Line 12,832:

Line 14,250:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हत्वा तु तं कंसभृत्यं स कृष्णः शिश्ये पुनः शिशुवत् सर्वशास्ता ।

| verse_lines = हत्वा तु तं कंसभृत्यं स कृष्णः शिश्ये पुनः शिशुवत् सर्वशास्ता ।;एवं गोपान् प्रीणयन् बालकेलीविनोदतो न्यवसत् तत्र देवः ॥ ९३॥

| verse_line2 = एवं गोपान् प्रीणयन् बालकेलीविनोदतो न्यवसत् तत्र देवः ॥ ९३॥

}}

Line 12,841:

Line 14,260:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विवर्द्धमाने लोकदृष्ट्यैव कृष्णे पाण्डुः पुनः प्राह पृथामिदं वचः ।

| verse_lines = विवर्द्धमाने लोकदृष्ट्यैव कृष्णे पाण्डुः पुनः प्राह पृथामिदं वचः ।;धर्मिष्ठो नौ सूनुरग्रे बभूव बलद्वयज्येष्ठ उतापरश्च ॥ ९४॥

| verse_line2 = धर्मिष्ठो नौ सूनुरग्रे बभूव बलद्वयज्येष्ठ उतापरश्च ॥ ९४॥

}}

Line 12,850:

Line 14,270:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदैक एवातिबलोपपन्नो भवेत् तदा तेन परावमर्दे ।

| verse_lines = यदैक एवातिबलोपपन्नो भवेत् तदा तेन परावमर्दे ।;प्रवर्त्यमाने स्वपुरं हरेयुश्चौर्यात् परे तद् द्वयमत्र योग्यम् ॥ ९५॥

| verse_line2 = प्रवर्त्यमाने स्वपुरं हरेयुश्चौर्यात् परे तद् द्वयमत्र योग्यम् ॥ ९५॥

}}

Line 12,859:

Line 14,280:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शस्त्रास्त्रविद् वीर्यवान् नौ सुतोऽन्यो भवेद् देवं तादृशमाह्वयातः ।

| verse_lines = शस्त्रास्त्रविद् वीर्यवान् नौ सुतोऽन्यो भवेद् देवं तादृशमाह्वयातः ।;शेषस्तव भ्रातृसुतोऽभिजातस्तस्मान्नासौ सुतदानाय योग्यः ॥ ९६॥

| verse_line2 = शेषस्तव भ्रातृसुतोऽभिजातस्तस्मान्नासौ सुतदानाय योग्यः ॥ ९६॥

}}

Line 12,868:

Line 14,290:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नवै सुपर्णः सुतदो नरेषु प्रजायते वाऽस्य यतस्तथाऽऽज्ञा ।

| verse_lines = नवै सुपर्णः सुतदो नरेषु प्रजायते वाऽस्य यतस्तथाऽऽज्ञा ।;कृता पुरा हरिणा शङ्करस्तु क्रोधात्मकः पालने नैव योग्यः ॥ ९७॥

| verse_line2 = कृता पुरा हरिणा शङ्करस्तु क्रोधात्मकः पालने नैव योग्यः ॥ ९७॥

}}

Line 12,877:

Line 14,300:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो महेन्द्रो बलवाननन्तरस्तेषां समाह्वानमिहार्हति स्वराट् ।

| verse_lines = अतो महेन्द्रो बलवाननन्तरस्तेषां समाह्वानमिहार्हति स्वराट् ।;इतीरिता साऽऽह्वयदाशु वासवं ततः प्रजज्ञे स्वयमेव शक्रः ॥ ९८॥

| verse_line2 = इतीरिता साऽऽह्वयदाशु वासवं ततः प्रजज्ञे स्वयमेव शक्रः ॥ ९८॥

}}

Line 12,886:

Line 14,310:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चार्जुनो नाम नरांशयुक्तो विष्ण्वावेशी बलवानस्त्रवेत्ता ।

| verse_lines = स चार्जुनो नाम नरांशयुक्तो विष्ण्वावेशी बलवानस्त्रवेत्ता ।;रूप्यन्यः स्यात् सूनुरित्युच्यमाना भर्त्रा कुन्ती नेति तं प्राह धर्मात् ॥ ९९॥

| verse_line2 = रूप्यन्यः स्यात् सूनुरित्युच्यमाना भर्त्रा कुन्ती नेति तं प्राह धर्मात् ॥ ९९॥

}}

Line 12,895:

Line 14,320:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बृहस्पतिः पूर्वमभूद्धरेः पदं संसेवितुं पवनावेशयुक्तः ।

| verse_lines = बृहस्पतिः पूर्वमभूद्धरेः पदं संसेवितुं पवनावेशयुक्तः ।;स उद्धवो नाम यदुप्रवीराज्जातो विद्वानुपगवनामधेयात् ॥ १००॥

| verse_line2 = स उद्धवो नाम यदुप्रवीराज्जातो विद्वानुपगवनामधेयात् ॥ १००॥

}}

Line 12,904:

Line 14,330:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणात्मकं नातितरां स्वसेवकं कुर्याद्धरिर्मामिति भूय एव ।

| verse_lines = द्रोणात्मकं नातितरां स्वसेवकं कुर्याद्धरिर्मामिति भूय एव ।;स उद्धवात्माऽवततार यादवेष्वासेवनार्थं पुरुषोत्तमस्य ॥ १०१॥

| verse_line2 = स उद्धवात्माऽवततार यादवेष्वासेवनार्थं पुरुषोत्तमस्य ॥ १०१॥

}}

Line 12,913:

Line 14,340:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बृहस्पतेरेव स सर्वविद्या अवाप मन्त्री निपुणः सर्ववेत्ता ।

| verse_lines = बृहस्पतेरेव स सर्वविद्या अवाप मन्त्री निपुणः सर्ववेत्ता ।;वर्षत्रये तत्परतः स सात्यकिर्जज्ञे दिने चेकितानश्च तस्मिन् ॥ १०२॥

| verse_line2 = वर्षत्रये तत्परतः स सात्यकिर्जज्ञे दिने चेकितानश्च तस्मिन् ॥ १०२॥

}}

Line 12,922:

Line 14,350:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मरुत्सु नाम प्रतिभो यदुष्वभूत् स चेकितानो हरिसेवनार्थम् ।

| verse_lines = मरुत्सु नाम प्रतिभो यदुष्वभूत् स चेकितानो हरिसेवनार्थम् ।;तदैव जातो हृदिकात्मजोऽपि वर्षत्रये तत्परतो युधिष्ठिरः ॥ १०३॥

| verse_line2 = तदैव जातो हृदिकात्मजोऽपि वर्षत्रये तत्परतो युधिष्ठिरः ॥ १०३॥

}}

Line 12,931:

Line 14,360:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽब्दतो भूभरसंहृतौ हरेरङ्गत्वमाप्तुं गिरिशोऽजनिष्ट ।

| verse_lines = ततोऽब्दतो भूभरसंहृतौ हरेरङ्गत्वमाप्तुं गिरिशोऽजनिष्ट ।;अश्वत्थामा नामतोऽश्वध्वनिं स यस्माच्चक्रे जायमानो महात्मा ॥ १०४॥

| verse_line2 = अश्वत्थामा नामतोऽश्वध्वनिं स यस्माच्चक्रे जायमानो महात्मा ॥ १०४॥

}}

Line 12,940:

Line 14,370:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स सर्वविद् बलवानस्त्रवेत्ता कृपस्वसायां द्रोणवीर्योद्भवोऽभूत् ।

| verse_lines = स सर्वविद् बलवानस्त्रवेत्ता कृपस्वसायां द्रोणवीर्योद्भवोऽभूत् ।;दुर्योधनस्तच्चतुर्थेऽह्नि जातस्तस्यापरेद्युर्भीमसेनः सुधीरः ॥ १०५॥

| verse_line2 = दुर्योधनस्तच्चतुर्थेऽह्नि जातस्तस्यापरेद्युर्भीमसेनः सुधीरः ॥ १०५॥

}}

Line 12,949:

Line 14,380:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदा स मासद्वितयी बभूव तदा रोहिण्यां बलदेवोऽभिजातः ।

| verse_lines = यदा स मासद्वितयी बभूव तदा रोहिण्यां बलदेवोऽभिजातः ।;बली गुणाढ्यः सर्ववेदी य एव सेवाखिन्नो लक्ष्मणोऽग्रे हरेर्भूत् ॥ १०६॥

| verse_line2 = बली गुणाढ्यः सर्ववेदी य एव सेवाखिन्नो लक्ष्मणोऽग्रे हरेर्भूत् ॥ १०६॥

}}

Line 12,958:

Line 14,390:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदा हि पुत्रान् विनिहन्तुमेतौ सहैव बद्धौ गतिशृङ्खलायाम् ।

| verse_lines = यदा हि पुत्रान् विनिहन्तुमेतौ सहैव बद्धौ गतिशृङ्खलायाम् ।;कंसेनापापौ देवकीशूरपुत्रौ वियोजिताः शौरिभार्याः पराश्च ॥ १०७॥

| verse_line2 = कंसेनापापौ देवकीशूरपुत्रौ वियोजिताः शौरिभार्याः पराश्च ॥ १०७॥

}}

Line 12,967:

Line 14,400:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विनिश्चयार्थं देवकीगर्भजानामन्या भार्या धृतगर्भाः स कंसः ।

| verse_lines = विनिश्चयार्थं देवकीगर्भजानामन्या भार्या धृतगर्भाः स कंसः ।;स्थानान्तरे प्रसवो यावदासां संस्थापयामास सुपापबुद्धिः ॥ १०८॥

| verse_line2 = स्थानान्तरे प्रसवो यावदासां संस्थापयामास सुपापबुद्धिः ॥ १०८॥

}}

Line 12,976:

Line 14,410:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हेतोरेतस्माद् रोहिणी नन्दगेहे प्रसूत्यर्थं स्थापिता तेन देवी ।

| verse_lines = हेतोरेतस्माद् रोहिणी नन्दगेहे प्रसूत्यर्थं स्थापिता तेन देवी ।;लेभे पुत्रं गोकुले पूर्णचन्द्रकान्ताननं बलभद्रं सुशुभ्रम् ॥ १०९॥

| verse_line2 = लेभे पुत्रं गोकुले पूर्णचन्द्रकान्ताननं बलभद्रं सुशुभ्रम् ॥ १०९॥

}}

Line 12,985:

Line 14,420:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदा त्रिमासः स बभूव देवस्तदाऽऽविरासीत् पुरुषोत्तमोऽजः ।

| verse_lines = यदा त्रिमासः स बभूव देवस्तदाऽऽविरासीत् पुरुषोत्तमोऽजः ।;तौ कृष्णशेषावाप्तुकामौ सुतौ हि तपश्चक्राते देवकीशूरपुत्रौ ॥ ११०॥

| verse_line2 = तौ कृष्णशेषावाप्तुकामौ सुतौ हि तपश्चक्राते देवकीशूरपुत्रौ ॥ ११०॥

}}

Line 12,994:

Line 14,430:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्ण्वावेशी बलवान् यो गुणाधिकः स मे सुतः स्यादिति रोहिणी च ।

| verse_lines = विष्ण्वावेशी बलवान् यो गुणाधिकः स मे सुतः स्यादिति रोहिणी च ।;तेपे तपोऽतो हरिशुक्लकेशयुतः शेषो देवकीरोहिणीजः ॥ १११॥

| verse_line2 = तेपे तपोऽतो हरिशुक्लकेशयुतः शेषो देवकीरोहिणीजः ॥ १११॥

}}

Line 13,003:

Line 14,440:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवर्द्धतासौ हरिशुक्लकेशसमावेशी गोकुले रौहिणेयः ।

| verse_lines = अवर्द्धतासौ हरिशुक्लकेशसमावेशी गोकुले रौहिणेयः ।;कृष्णोऽपि लीला ललिताः प्रदर्शयन् बलद्वितीयो रमयामास गोष्ठम् ॥ ११२॥

| verse_line2 = कृष्णोऽपि लीला ललिताः प्रदर्शयन् बलद्वितीयो रमयामास गोष्ठम् ॥ ११२॥

}}

Line 13,012:

Line 14,450:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स प्राकृतं शिशुमात्मनमुच्चैर्विजानन्त्या मातुरादर्शनाय ।

| verse_lines = स प्राकृतं शिशुमात्मनमुच्चैर्विजानन्त्या मातुरादर्शनाय ।;विजृम्भमाणोऽखिलमात्मसंस्थं प्रदर्शयामास कदाचिदीशः ॥ ११३॥

| verse_line2 = विजृम्भमाणोऽखिलमात्मसंस्थं प्रदर्शयामास कदाचिदीशः ॥ ११३॥

}}

Line 13,021:

Line 14,460:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साऽण्डं महाभूतमनोऽभिमानमहत्प्रकृत्यावृतमब्जजादिभिः ।

| verse_lines = साऽण्डं महाभूतमनोऽभिमानमहत्प्रकृत्यावृतमब्जजादिभिः ।;सुरैः शिवेतैर्नरदैत्यसङ्घैर्युतं ददर्शास्य तनौ यशोदा ॥ ११४॥

| verse_line2 = सुरैः शिवेतैर्नरदैत्यसङ्घैर्युतं ददर्शास्य तनौ यशोदा ॥ ११४॥

}}

Line 13,030:

Line 14,470:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न्यमीलयच्चाक्षिणी भीतभीता जुगूह चाऽत्मानमथो रमेशः ।

| verse_lines = न्यमीलयच्चाक्षिणी भीतभीता जुगूह चाऽत्मानमथो रमेशः ।;वपुः स्वकीयं सुखचित्स्वरूपं पूर्णं सत्सु ज्ञापयंस्तद्ध्यदर्शयत् ॥ ११५॥

| verse_line2 = वपुः स्वकीयं सुखचित्स्वरूपं पूर्णं सत्सु ज्ञापयंस्तद्ध्यदर्शयत् ॥ ११५॥

}}

Line 13,039:

Line 14,480:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कदाचित् तं लालयन्ती यशोदा वोढुं नाशक्नोद् भूरिभाराधिकार्ता ।

| verse_lines = कदाचित् तं लालयन्ती यशोदा वोढुं नाशक्नोद् भूरिभाराधिकार्ता ।;निधाय तं भूमितले स्वकर्म यदा चक्रे दैत्य आगात् सुघोरः ॥ ११६॥

| verse_line2 = निधाय तं भूमितले स्वकर्म यदा चक्रे दैत्य आगात् सुघोरः ॥ ११६॥

}}

Line 13,048:

Line 14,490:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तृणावर्तो नामतः कंसभृत्यः सृष्ट्वाऽत्युग्रं चक्रवातं शिशुं तम् ।

| verse_lines = तृणावर्तो नामतः कंसभृत्यः सृष्ट्वाऽत्युग्रं चक्रवातं शिशुं तम् ।;आदायाऽगा(या)दन्तरिक्षं स तेन शस्तः कण्ठग्राहसंरुद्धवायुः ॥ ११७॥

| verse_line2 = आदायाऽगा(या)दन्तरिक्षं स तेन शस्तः कण्ठग्राहसंरुद्धवायुः ॥ ११७॥

}}

Line 13,057:

Line 14,500:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पपात कृष्णेन हतः शिलातळे तृणावर्तः पर्वतोदग्रदेहः ।

| verse_lines = पपात कृष्णेन हतः शिलातळे तृणावर्तः पर्वतोदग्रदेहः ।;सुविस्मयं चाऽपुरथो जनास्ते तृणावर्तं वीक्ष्य सञ्चूर्णिताङ्गम् ॥ ११८॥

| verse_line2 = सुविस्मयं चाऽपुरथो जनास्ते तृणावर्तं वीक्ष्य सञ्चूर्णिताङ्गम् ॥ ११८॥

}}

Line 13,066:

Line 14,510:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्रुद्ध्यतां केशवोऽनुग्रहाय शुभं स्वयोग्यादधिकं निहन्तुम् ।

| verse_lines = अक्रुद्ध्यतां केशवोऽनुग्रहाय शुभं स्वयोग्यादधिकं निहन्तुम् ।;स क्रुद्ध्यतां नवनीतादि मृष्णंश्चचार देवो निजसत्सुखाम्बुधिः ॥ ११९॥

| verse_line2 = स क्रुद्ध्यतां नवनीतादि मृष्णंश्चचार देवो निजसत्सुखाम्बुधिः ॥ ११९॥

}}

Line 13,075:

Line 14,520:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यस्मिन्नब्दे भाद्रपदे स मासे सिंहस्थयोर्गुरुरव्योः परेशः ।

| verse_lines = यस्मिन्नब्दे भाद्रपदे स मासे सिंहस्थयोर्गुरुरव्योः परेशः ।;उदैत् ततः फाल्गुने फल्गुनोऽभूद् गते ततो माद्रवती बभाषे ॥ १२०॥

| verse_line2 = उदैत् ततः फाल्गुने फल्गुनोऽभूद् गते ततो माद्रवती बभाषे ॥ १२०॥

}}

Line 13,084:

Line 14,530:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जाताः सुतास्ते प्रवराः पृथायामेकाऽनपत्याऽहमतः प्रसादात् ।

| verse_lines = जाताः सुतास्ते प्रवराः पृथायामेकाऽनपत्याऽहमतः प्रसादात् ।;तवैव भूयासमहं सुतेता विधत्स्व कुन्तीं मम मन्त्रदात्रीम् ॥ १२१॥

| verse_line2 = तवैव भूयासमहं सुतेता विधत्स्व कुन्तीं मम मन्त्रदात्रीम् ॥ १२१॥

}}

Line 13,093:

Line 14,540:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः प्राह पृथां स माद्र्यै दिशस्व मन्त्रं सुतदं वरिष्ठम् ।

| verse_lines = इतीरितः प्राह पृथां स माद्र्यै दिशस्व मन्त्रं सुतदं वरिष्ठम् ।;इत्यूचिवांसं पतिमाह यादवी दद्यां त्वदर्थे तु सकृत्फलाय ॥ १२२॥

| verse_line2 = इत्यूचिवांसं पतिमाह यादवी दद्यां त्वदर्थे तु सकृत्फलाय ॥ १२२॥

}}

Line 13,102:

Line 14,550:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाच माद्र्यै सुतदं मनुं च पुनः फलं ते न भविष्यतीति ।

| verse_lines = उवाच माद्र्यै सुतदं मनुं च पुनः फलं ते न भविष्यतीति ।;मन्त्रं समादाय च मद्रपुत्री व्यचिन्तयत् स्यां नु कथं द्विपुत्रा ॥ १२३॥

| verse_line2 = मन्त्रं समादाय च मद्रपुत्री व्यचिन्तयत् स्यां नु कथं द्विपुत्रा ॥ १२३॥

}}

Line 13,111:

Line 14,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सदाऽवियोगो दिविजेषु दस्रौ नचैतयोर्नामभेदः क्‍वचिद्धि।

| verse_lines = सदाऽवियोगो दिविजेषु दस्रौ नचैतयोर्नामभेदः क्‍वचिद्धि।;एका भार्या सैतयोरप्युषा हि तदाऽऽयातः सकृदावर्तनाद् द्वौ ॥ १२४॥

| verse_line2 = एका भार्या सैतयोरप्युषा हि तदाऽऽयातः सकृदावर्तनाद् द्वौ ॥ १२४॥

}}

Line 13,120:

Line 14,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीक्षन्त्याऽऽकारितावश्विनौ तौ शीघ्रं प्राप्तौ पुत्रकौ तत्प्रसूतौ ।

| verse_lines = इतीक्षन्त्याऽऽकारितावश्विनौ तौ शीघ्रं प्राप्तौ पुत्रकौ तत्प्रसूतौ ।;तावेव देवौ नकुलः पूर्वजातः सहदेवोऽभूत् पश्चिमस्तौ यमौ हि (च) ॥ १२५॥

| verse_line2 = तावेव देवौ नकुलः पूर्वजातः सहदेवोऽभूत् पश्चिमस्तौ यमौ हि (च) ॥ १२५॥

}}

Line 13,129:

Line 14,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनर्मनोः फलवत्त्वाय माद्री सम्प्रार्थयामास पतिं तदुक्ता ।

| verse_lines = पुनर्मनोः फलवत्त्वाय माद्री सम्प्रार्थयामास पतिं तदुक्ता ।;पृथाऽवादीत् कुटिलैषा मदाज्ञामृते देवावाह्वयामास दस्रौ ॥ १२६॥

| verse_line2 = पृथाऽवादीत् कुटिलैषा मदाज्ञामृते देवावाह्वयामास दस्रौ ॥ १२६॥

}}

Line 13,138:

Line 14,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो विरोधं च मदात्मजानां कुर्यादेषेत्येव भीतां न मां त्वम् ।

| verse_lines = अतो विरोधं च मदात्मजानां कुर्यादेषेत्येव भीतां न मां त्वम् ।;नियोक्तुमर्हः पुनरेव राजन्नितीरितोऽसौ विरराम क्षितीशः ॥ १२७॥

| verse_line2 = नियोक्तुमर्हः पुनरेव राजन्नितीरितोऽसौ विरराम क्षितीशः ॥ १२७॥

}}

Line 13,147:

Line 14,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विशेषनाम्नैव समाहुताः सुरा (सुतान्) दद्युः सुरा इत्यविशेषितं ययोः ।

| verse_lines = विशेषनाम्नैव समाहुताः सुरा (सुतान्) दद्युः सुरा इत्यविशेषितं ययोः ।;विशेषनामापि समाह्वयत् तौ मन्त्रावृत्तिर्नामभेदेऽस्य चोक्ता ॥ १२८॥

| verse_line2 = विशेषनामापि समाह्वयत् तौ मन्त्रावृत्तिर्नामभेदेऽस्य चोक्ता ॥ १२८॥

}}

Line 13,156:

Line 14,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिराद्येषु चतुर्षु वायुः समाविष्टः फल्गुनेऽथो विशेषात् ।

| verse_lines = युधिष्ठिराद्येषु चतुर्षु वायुः समाविष्टः फल्गुनेऽथो विशेषात् ।;युधिष्ठिरे सौम्यरूपेण विष्टो वीरेण रूपेण धनञ्जयेऽसौ ॥ १२९॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरे सौम्यरूपेण विष्टो वीरेण रूपेण धनञ्जयेऽसौ ॥ १२९॥

}}

Line 13,165:

Line 14,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शृङ्गाररूपं केवलं दर्शयानो विवेश वायुर्यमजौ प्रधानः ।

| verse_lines = शृङ्गाररूपं केवलं दर्शयानो विवेश वायुर्यमजौ प्रधानः ।;शृङ्गारकैवल्यमभीप्समानः पाण्डुर्हि पुत्रं चकमे चतुर्थम् ॥ १३०॥

| verse_line2 = शृङ्गारकैवल्यमभीप्समानः पाण्डुर्हि पुत्रं चकमे चतुर्थम् ॥ १३०॥

}}

Line 13,174:

Line 14,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शृङ्गाररूपो नकुले विशेषात् सुनीतिरूपः सहदेवं विवेश ।

| verse_lines = शृङ्गाररूपो नकुले विशेषात् सुनीतिरूपः सहदेवं विवेश ।;गुणैः समस्तैः स्वयमेव वायुर्बभूव भीमो जगदान्तरात्मा ॥ १३१॥

| verse_line2 = गुणैः समस्तैः स्वयमेव वायुर्बभूव भीमो जगदान्तरात्मा ॥ १३१॥

}}

Line 13,183:

Line 14,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुपुल्लवाकारतनुर्हि कोमळः प्रायो जनैः प्रोच्यते रूपशाली ।

| verse_lines = सुपुल्लवाकारतनुर्हि कोमळः प्रायो जनैः प्रोच्यते रूपशाली ।;ततः सुजातं वरवज्रकायौ भीमार्जुनावप्यृते पाण्डुरैच्छत् ॥ १३२॥

| verse_line2 = ततः सुजातं वरवज्रकायौ भीमार्जुनावप्यृते पाण्डुरैच्छत् ॥ १३२॥

}}

Line 13,192:

Line 14,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अप्राकृतानां तु मनोहरं यद् रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणोपेतमग्र्यम् ।

| verse_lines = अप्राकृतानां तु मनोहरं यद् रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणोपेतमग्र्यम् ।;तन्मारुतो नकुले कोमलाभ एवं वायुः पञ्चरूपोऽत्र चाऽसीत् ॥ १३३॥

| verse_line2 = तन्मारुतो नकुले कोमलाभ एवं वायुः पञ्चरूपोऽत्र चाऽसीत् ॥ १३३॥

}}

Line 13,201:

Line 14,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतीतेन्द्रा एव ते विष्णुषष्ठाः पूर्वेन्द्रोऽसौ यज्ञनामा रमेशः ।

| verse_lines = अतीतेन्द्रा एव ते विष्णुषष्ठाः पूर्वेन्द्रोऽसौ यज्ञनामा रमेशः ।;स वै कृष्णो वायुरथ द्वितीयः स भीमसेनो धर्म आसीत् तृतीयः ॥ १३४॥

| verse_line2 = स वै कृष्णो वायुरथ द्वितीयः स भीमसेनो धर्म आसीत् तृतीयः ॥ १३४॥

}}

Line 13,210:

Line 14,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरोऽसावथ नासत्यदस्रौ क्रमात् तावेतौ माद्रवतीसुतौ च ।

| verse_lines = युधिष्ठिरोऽसावथ नासत्यदस्रौ क्रमात् तावेतौ माद्रवतीसुतौ च ।;पुरन्दरः षष्ठ उतात्र सप्तमः स एवैकः फल्गुनो ह्येत इन्द्राः ॥ १३५॥

| verse_line2 = पुरन्दरः षष्ठ उतात्र सप्तमः स एवैकः फल्गुनो ह्येत इन्द्राः ॥ १३५॥

}}

Line 13,219:

Line 14,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रमात् संस्कारान् क्षत्रियाणामवाप्य तेऽवर्द्धन्त स्वतवसो महित्वना ।

| verse_lines = क्रमात् संस्कारान् क्षत्रियाणामवाप्य तेऽवर्द्धन्त स्वतवसो महित्वना ।;सर्वे सर्वज्ञाः सर्वधर्मोपपन्नाः सर्वे भक्ताः केशवेऽत्यन्तयुक्ताः ॥ १३६॥

| verse_line2 = सर्वे सर्वज्ञाः सर्वधर्मोपपन्नाः सर्वे भक्ताः केशवेऽत्यन्तयुक्ताः ॥ १३६॥

}}

Line 13,234:

Line 14,696:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ गर्गः शूरसुतोक्त्या व्रजमायात् सात्त्वतां पुरोधास्सः ।

| verse_lines = औं ॥ गर्गः शूरसुतोक्त्या व्रजमायात् सात्त्वतां पुरोधास्सः ।;चक्रे क्षत्रिययोग्यान् संस्कारान् कृष्णरोहिणीसून्वोः ॥ १॥

| verse_line2 = चक्रे क्षत्रिययोग्यान् संस्कारान् कृष्णरोहिणीसून्वोः ॥ १॥

}}

Line 13,243:

Line 14,706:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऊचे नन्द सुतोऽयं तव विष्णोर्नावमो गुणैः सर्वैः ।

| verse_lines = ऊचे नन्द सुतोऽयं तव विष्णोर्नावमो गुणैः सर्वैः ।;सर्वे चैतत्त्राताः सुखमाप्स्यन्त्युन्नतं भवत्पूर्वाः ॥ २॥

| verse_line2 = सर्वे चैतत्त्राताः सुखमाप्स्यन्त्युन्नतं भवत्पूर्वाः ॥ २॥

}}

Line 13,252:

Line 14,716:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तः स मुमोद प्रययौ गर्गोऽपि केशवोऽथाद्यः ।

| verse_lines = इत्युक्तः स मुमोद प्रययौ गर्गोऽपि केशवोऽथाद्यः ।;स्वपदैरग्रजयुक्तश्चक्रे पुण्यं व्रजन् व्रजोद्देशम् ॥ ३॥

| verse_line2 = स्वपदैरग्रजयुक्तश्चक्रे पुण्यं व्रजन् व्रजोद्देशम् ॥ ३॥

}}

Line 13,261:

Line 14,726:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कदाचिच्छिशुभावं कुर्वन्त्या मातुरात्मनो भूयः ।

| verse_lines = स कदाचिच्छिशुभावं कुर्वन्त्या मातुरात्मनो भूयः ।;अपनेतुं परमेशो मृदं जघासेक्षतां वयस्यानाम् ॥ ४॥

| verse_line2 = अपनेतुं परमेशो मृदं जघासेक्षतां वयस्यानाम् ॥ ४॥

}}

Line 13,270:

Line 14,736:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मात्रोपालब्ध ईशो मुखविवृतिमकर्नाम्ब मृद्भक्षिताऽहं ।

| verse_lines = मात्रोपालब्ध ईशो मुखविवृतिमकर्नाम्ब मृद्भक्षिताऽहं ।;पश्येत्यास्यान्तरे तु प्रकृतिविकृतियुक् सा जगत् पर्यपश्यत् ।;इत्थं देवोऽत्यचिन्त्यामपरदुरधिगां शक्तिमुच्चां प्रदर्श्य प्रायो ज्ञातात्मतत्त्वां पुनरपि भगवानावृणोदात्मशक्त्या ॥ ५॥

| verse_line2 = पश्येत्यास्यान्तरे तु प्रकृतिविकृतियुक् सा जगत् पर्यपश्यत् ।

}}

Line 13,279:

Line 14,746:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति प्रभुः स लीलया हरिर्जगद् विडम्बयन् ।

| verse_lines = इति प्रभुः स लीलया हरिर्जगद् विडम्बयन् ।;चचार गोष्ठमण्डलेऽप्यनन्तसौख्यचिद्धनः ॥ ६॥

| verse_line2 = चचार गोष्ठमण्डलेऽप्यनन्तसौख्यचिद्धनः ॥ ६॥

}}

Line 13,288:

Line 14,756:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कदाचिदीश्वरः स्तनं पिबन् यशोदया पयः ।

| verse_lines = कदाचिदीश्वरः स्तनं पिबन् यशोदया पयः ।;सृतं (शृतं) निधातुमुज्झितो बभञ्ज दध्यमत्रकम् ॥ ७॥

| verse_line2 = सृतं (शृतं) निधातुमुज्झितो बभञ्ज दध्यमत्रकम् ॥ ७॥

}}

Line 13,297:

Line 14,766:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = (स) प्रमथ्यमानदध्युरुप्रजातमिन्दुसन्निभम् ।

| verse_lines = (स) प्रमथ्यमानदध्युरुप्रजातमिन्दुसन्निभम् ।;नवं हि नीतमाददे रहो जघास चेशिता ॥ ८॥

| verse_line2 = नवं हि नीतमाददे रहो जघास चेशिता ॥ ८॥

}}

Line 13,306:

Line 14,776:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रजायते हि यत्कुले यथा युगं यथा वयः ।

| verse_lines = प्रजायते हि यत्कुले यथा युगं यथा वयः ।;तथा प्रवर्तनं भवेद् दिवौकसां समुद्भवे ॥ ९॥

| verse_line2 = तथा प्रवर्तनं भवेद् दिवौकसां समुद्भवे ॥ ९॥

}}

Line 13,315:

Line 14,786:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति स्वधर्ममुत्तमं दिवौकसां प्रदर्शयन् ।

| verse_lines = इति स्वधर्ममुत्तमं दिवौकसां प्रदर्शयन् ।;अधर्मपावकोऽपि सन् विडम्बते जनार्दनः ॥ १०॥

| verse_line2 = अधर्मपावकोऽपि सन् विडम्बते जनार्दनः ॥ १०॥

}}

Line 13,324:

Line 14,796:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नृतिर्यगादिरूपकः स बाल्ययौवनादि यत् ।

| verse_lines = नृतिर्यगादिरूपकः स बाल्ययौवनादि यत् ।;क्रियाश्च तत्तदुद्भवाः करोति शाश्वतोऽपि सन् ॥ ११॥

| verse_line2 = क्रियाश्च तत्तदुद्भवाः करोति शाश्वतोऽपि सन् ॥ ११॥

}}

Line 13,333:

Line 14,806:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स विप्रराजगोपकस्वरूपकस्तदुद्भवाः ।

| verse_lines = स विप्रराजगोपकस्वरूपकस्तदुद्भवाः ।;तदा तदा विचेष्टते क्रियाः सुरान् विशिक्षयन् ॥ १२॥

| verse_line2 = तदा तदा विचेष्टते क्रियाः सुरान् विशिक्षयन् ॥ १२॥

}}

Line 13,342:

Line 14,816:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽप्यनन्यदेवतासमं निजं बलं प्रभुः ।

| verse_lines = तथाऽप्यनन्यदेवतासमं निजं बलं प्रभुः ।;प्रकाशयन् पुनः पुनः प्रदर्शयत्यजो गुणान् ॥ १३॥

| verse_line2 = प्रकाशयन् पुनः पुनः प्रदर्शयत्यजो गुणान् ॥ १३॥

}}

Line 13,351:

Line 14,826:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽत्तयष्टिमीक्ष्य तां स्वमातरं जगद्गुरुः ।

| verse_lines = अथाऽत्तयष्टिमीक्ष्य तां स्वमातरं जगद्गुरुः ।;प्रपुप्लुवे तमन्वयान्मनोविदूरमङ्गना ॥ १४॥

| verse_line2 = प्रपुप्लुवे तमन्वयान्मनोविदूरमङ्गना ॥ १४॥

}}

Line 13,360:

Line 14,836:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः समीक्ष्य तच्छ्रमं जगाम तत्करग्रहम् ।

| verse_lines = पुनः समीक्ष्य तच्छ्रमं जगाम तत्करग्रहम् ।;प्रभुः स्वभक्तवश्यतां प्रकाशयन्नुरुक्रमः ॥ १५॥

| verse_line2 = प्रभुः स्वभक्तवश्यतां प्रकाशयन्नुरुक्रमः ॥ १५॥

}}

Line 13,369:

Line 14,846:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सदा विमुक्तमीश्वरं निबद्धुमञ्जसाऽऽददे ।

| verse_lines = सदा विमुक्तमीश्वरं निबद्धुमञ्जसाऽऽददे ।;यदैव दाम गोपिका न तत् पुपूर तं प्रति ॥ १६॥

| verse_line2 = यदैव दाम गोपिका न तत् पुपूर तं प्रति ॥ १६॥

}}

Line 13,378:

Line 14,856:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तदामसञ्चयः सुसन्धितोऽप्यपूर्णताम् ।

| verse_lines = समस्तदामसञ्चयः सुसन्धितोऽप्यपूर्णताम् ।;ययावनन्तविग्रहे शिशुत्वसम्प्रदर्शके ॥ १७॥

| verse_line2 = ययावनन्तविग्रहे शिशुत्वसम्प्रदर्शके ॥ १७॥

}}

Line 13,387:

Line 14,866:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अबन्धयोग्यतां प्रभुः प्रदर्श्य लीलया पुनः ।

| verse_lines = अबन्धयोग्यतां प्रभुः प्रदर्श्य लीलया पुनः ।;स एकवत्सपाशकान्तरं गतोऽखिलम्भरः ॥ १८॥

| verse_line2 = स एकवत्सपाशकान्तरं गतोऽखिलम्भरः ॥ १८॥

}}

Line 13,396:

Line 14,876:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुतस्य मातृवश्यतां प्रदर्श्य धर्ममीश्वरः ।

| verse_lines = सुतस्य मातृवश्यतां प्रदर्श्य धर्ममीश्वरः ।;बभञ्ज तौ दिविस्पृशौ यमार्जुनौ सुरात्मजौ ॥ १९॥

| verse_line2 = बभञ्ज तौ दिविस्पृशौ यमार्जुनौ सुरात्मजौ ॥ १९॥

}}

Line 13,405:

Line 14,886:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा धुनिश्चमुस्तथाऽपि पूतनासमन्वितौ ।

| verse_lines = पुरा धुनिश्चमुस्तथाऽपि पूतनासमन्वितौ ।;अनोक्षसंयुतौ तपः प्रचक्रतुः शिवां प्रति ।;तया वरोऽप्यवध्यता चतुर्षु च प्रयोजितः ॥ २०॥

| verse_line2 = अनोक्षसंयुतौ तपः प्रचक्रतुः शिवां प्रति ।

}}

Line 13,414:

Line 14,896:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्तरं तृणोद्भृमिस्तपोऽचरद् वरं च तम् ।

| verse_lines = अनन्तरं तृणोद्भृमिस्तपोऽचरद् वरं च तम् ।;अवाप ते त्रयो हताः शिशुस्वरूपविष्णुना ॥ २१॥

| verse_line2 = अवाप ते त्रयो हताः शिशुस्वरूपविष्णुना ॥ २१॥

}}

Line 13,423:

Line 14,906:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धुनिश्चमुश्च तौ तरू समाश्रितौ निषूदितौ ।

| verse_lines = धुनिश्चमुश्च तौ तरू समाश्रितौ निषूदितौ ।;तरुप्रभङ्गतोऽमुना तरू च शापसम्भवौ ॥ २२॥

| verse_line2 = तरुप्रभङ्गतोऽमुना तरू च शापसम्भवौ ॥ २२॥

}}

Line 13,432:

Line 14,916:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा हि नारदान्तिके दिगम्बरौ शशाप सः ।

| verse_lines = पुरा हि नारदान्तिके दिगम्बरौ शशाप सः ।;धनेशपुत्रकौ द्रुतं तरुत्वमाप्नुतं त्विति ॥ २३॥

| verse_line2 = धनेशपुत्रकौ द्रुतं तरुत्वमाप्नुतं त्विति ॥ २३॥

}}

Line 13,441:

Line 14,926:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो हि तौ निजां तनुं हरेः प्रसादतः शुभौ ।

| verse_lines = ततो हि तौ निजां तनुं हरेः प्रसादतः शुभौ ।;अवापतुः स्तुतिं प्रभोर्विधाय जग्मतुर्गृहम् ॥ २४॥

| verse_line2 = अवापतुः स्तुतिं प्रभोर्विधाय जग्मतुर्गृहम् ॥ २४॥

}}

Line 13,450:

Line 14,936:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नलकूबरमणिग्रीवौ मोचयित्वा तु शापतः ।

| verse_lines = नलकूबरमणिग्रीवौ मोचयित्वा तु शापतः ।;वासुदेवोऽथ गोपालैर्विस्मितैरभिवीक्षितः ॥ २५॥

| verse_line2 = वासुदेवोऽथ गोपालैर्विस्मितैरभिवीक्षितः ॥ २५॥

}}

Line 13,459:

Line 14,946:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वृन्दावनयियासुः स नन्दसूनुर्बृहद्वने ।

| verse_lines = वृन्दावनयियासुः स नन्दसूनुर्बृहद्वने ।;ससर्ज रोमकूपेभ्यो वृकान् व्याघ्रसमान् बले ॥ २६॥

| verse_line2 = ससर्ज रोमकूपेभ्यो वृकान् व्याघ्रसमान् बले ॥ २६॥

}}

Line 13,468:

Line 14,956:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनेककोटिसङ्घैस्तैः पीड्यमाना व्रजालयाः ।

| verse_lines = अनेककोटिसङ्घैस्तैः पीड्यमाना व्रजालयाः ।;युयुर्वृन्दावनं नित्यानन्दमादाय नन्दजम् ॥ २७॥

| verse_line2 = युयुर्वृन्दावनं नित्यानन्दमादाय नन्दजम् ॥ २७॥

}}

Line 13,477:

Line 14,966:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इन्दिरापतिरानन्दपूर्णो वृन्दावने प्रभुः ।

| verse_lines = इन्दिरापतिरानन्दपूर्णो वृन्दावने प्रभुः ।;नन्दयामास नन्दादीनुद्दामतरचेष्टितैः ॥ २८॥

| verse_line2 = नन्दयामास नन्दादीनुद्दामतरचेष्टितैः ॥ २८॥

}}

Line 13,486:

Line 14,976:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चन्द्रतो हसत्कान्तवदनेनेन्दुवर्चसा ।

| verse_lines = स चन्द्रतो हसत्कान्तवदनेनेन्दुवर्चसा ।;संयुतो रौहिणेयेन वत्सपालो बभूव ह ॥ २९॥

| verse_line2 = संयुतो रौहिणेयेन वत्सपालो बभूव ह ॥ २९॥

}}

Line 13,495:

Line 14,986:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दैत्यं स वत्सतनुमप्रमयः प्रगृह्य कंसानुगं हरवरादपरैरवध्यम् ।

| verse_lines = दैत्यं स वत्सतनुमप्रमयः प्रगृह्य कंसानुगं हरवरादपरैरवध्यम् ।;प्रक्षिप्य वृक्षशिरसि न्यहनद् बकोऽपि कंसानुगोऽथ विभुमच्युतमाससाद ॥ ३०॥

| verse_line2 = प्रक्षिप्य वृक्षशिरसि न्यहनद् बकोऽपि कंसानुगोऽथ विभुमच्युतमाससाद ॥ ३०॥

}}

Line 13,504:

Line 14,996:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्कन्दप्रसादकवचः स मुखे चकार गोविन्दमग्निवदमुं प्रदहन्तमुच्चैः ।

| verse_lines = स्कन्दप्रसादकवचः स मुखे चकार गोविन्दमग्निवदमुं प्रदहन्तमुच्चैः ।;चच्छर्द तुण्डशिरसैव निहन्तुमेतमायान्तमीक्ष्य जगृहेऽस्य स तुण्डमीशः ॥ ३१॥

| verse_line2 = चच्छर्द तुण्डशिरसैव निहन्तुमेतमायान्तमीक्ष्य जगृहेऽस्य स तुण्डमीशः ॥ ३१॥

}}

Line 13,513:

Line 15,006:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तुण्डद्वयं यदुपतिः करपल्लवाभ्यां सङ्गृह्य चाऽशु विददार ह पक्षिदैत्यम् ।

| verse_lines = तुण्डद्वयं यदुपतिः करपल्लवाभ्यां सङ्गृह्य चाऽशु विददार ह पक्षिदैत्यम् ।;ब्रह्मादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः सायं ययौ व्रजभुवं सहितोऽग्रजेन ॥ ३२॥

| verse_line2 = ब्रह्मादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः सायं ययौ व्रजभुवं सहितोऽग्रजेन ॥ ३२॥

}}

Line 13,522:

Line 15,016:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं स देववरवन्दितपादपद्मो गोपालकेषु विहरन् भुवि षष्ठमब्दम् ।

| verse_lines = एवं स देववरवन्दितपादपद्मो गोपालकेषु विहरन् भुवि षष्ठमब्दम् ।;प्राप्तो गवामखिलपोऽपि स पालकोऽभूद् वृन्दावनान्तरगसान्द्रलताविताने ॥ ३३॥

| verse_line2 = प्राप्तो गवामखिलपोऽपि स पालकोऽभूद् वृन्दावनान्तरगसान्द्रलताविताने ॥ ३३॥

}}

Line 13,531:

Line 15,026:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्येष्ठं विहाय स कदाचिदचिन्त्यशक्तिर्गोगोपगोगणयुतो यमुनातटेषु (जलेषु) ।

| verse_lines = ज्येष्ठं विहाय स कदाचिदचिन्त्यशक्तिर्गोगोपगोगणयुतो यमुनातटेषु (जलेषु) ।;रेमे भविष्यदनुवीक्ष्य हि गोपदुःखं तद्बोधनाय निजमग्रजमेषु सोऽधात् ॥ ३४॥

| verse_line2 = रेमे भविष्यदनुवीक्ष्य हि गोपदुःखं तद्बोधनाय निजमग्रजमेषु सोऽधात् ॥ ३४॥

}}

Line 13,540:

Line 15,036:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = (स) तं ब्रह्मणो वरबलादुरगं त्ववध्यं सर्वैरवार्यविषवीर्यमृते सुपर्णात् ।

| verse_lines = (स) तं ब्रह्मणो वरबलादुरगं त्ववध्यं सर्वैरवार्यविषवीर्यमृते सुपर्णात् ।;विज्ञाय तद्विषविदूषितवारिपानसन्नान् पशूनपि वयस्यजनान् स आवीत् ॥ ३५॥

| verse_line2 = विज्ञाय तद्विषविदूषितवारिपानसन्नान् पशूनपि वयस्यजनान् स आवीत् ॥ ३५॥

}}

Line 13,549:

Line 15,046:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्दृष्टिदिव्यसुधया सहसाऽभिवृष्टाः सर्वेऽपि जीवितमवापुरथोच्छशाखम् ।

| verse_lines = तद्दृष्टिदिव्यसुधया सहसाऽभिवृष्टाः सर्वेऽपि जीवितमवापुरथोच्छशाखम् ।;कृष्णः कदम्बमधिरुह्य ततोऽतितुङ्गादास्फोट्य गाढरशनो न्यपतद् विषोदे ॥ ३६॥

| verse_line2 = कृष्णः कदम्बमधिरुह्य ततोऽतितुङ्गादास्फोट्य गाढरशनो न्यपतद् विषोदे ॥ ३६॥

}}

Line 13,558:

Line 15,056:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘सार्पह्रदः पुरुषसारनिपातवेगसङ्क्षोभितोरगविषोचच्छ्वसिताम्बुराशिः ।

| verse_lines = ‘सार्पह्रदः पुरुषसारनिपातवेगसङ्क्षोभितोरगविषोचच्छ्वसिताम्बुराशिः ।;पर्यक्प्लुतो विषकषायविभीषणोर्मिभीमो धनुःशतमनन्तबलस्य किं तत्’ ॥ ३७॥

| verse_line2 = पर्यक्प्लुतो विषकषायविभीषणोर्मिभीमो धनुःशतमनन्तबलस्य किं तत्’ ॥ ३७॥

}}

Line 13,567:

Line 15,066:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं यामुनह्रदविलोलकमाप्य नागः काल्यो निजैः समदशत् सह वासुदेवम्(भा\.पु\. १०\.१६\.६\-७) ।

| verse_lines = तं यामुनह्रदविलोलकमाप्य नागः काल्यो निजैः समदशत् सह वासुदेवम्(भा\.पु\. १०\.१६\.६\-७) ।;भोगैर्बबन्ध च निजेश्वरमेनमज्ञः सेहे तमीश उत भक्तिमतोऽपराधम् ॥ ३८॥

| verse_line2 = भोगैर्बबन्ध च निजेश्वरमेनमज्ञः सेहे तमीश उत भक्तिमतोऽपराधम् ॥ ३८॥

}}

Line 13,576:

Line 15,076:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्पातमीक्ष्य तु तदाऽखिलगोपसङ्घस्तत्राऽजगाम हलिना प्रतिबोधितोऽपि ।

| verse_lines = उत्पातमीक्ष्य तु तदाऽखिलगोपसङ्घस्तत्राऽजगाम हलिना प्रतिबोधितोऽपि ।;दृष्ट्वा निजाश्रयजनस्य बहोः सुदुःखं कृष्णः स्वभक्तमपि नागममुं ममर्द ॥ ३९॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा निजाश्रयजनस्य बहोः सुदुःखं कृष्णः स्वभक्तमपि नागममुं ममर्द ॥ ३९॥

}}

Line 13,585:

Line 15,086:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्योन्नतेषु स फणेषु ननर्त कृष्णो ब्रह्मादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः ।

| verse_lines = तस्योन्नतेषु स फणेषु ननर्त कृष्णो ब्रह्मादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः ।;आर्तो मुखैरुरु वमन् रुधिरं स नागो नारायणं तमरणं मनसा जगाम ॥ ४०॥

| verse_line2 = आर्तो मुखैरुरु वमन् रुधिरं स नागो नारायणं तमरणं मनसा जगाम ॥ ४०॥

}}

Line 13,594:

Line 15,096:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तच्चित्रताण्डवविरुग्णफणातपत्रं रक्तं वमन्तमुरु सन्नधियं नितान्तम् ।

| verse_lines = तच्चित्रताण्डवविरुग्णफणातपत्रं रक्तं वमन्तमुरु सन्नधियं नितान्तम् ।;दृष्ट्वाऽहिराजमुपसेदुरमुष्य पत्न्यो नेमुश्च सर्वजगदादिगुरुं भुवीशम् ॥ ४१॥

| verse_line2 = दृष्ट्वाऽहिराजमुपसेदुरमुष्य पत्न्यो नेमुश्च सर्वजगदादिगुरुं भुवीशम् ॥ ४१॥

}}

Line 13,603:

Line 15,106:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताभिः स्तुतः स भगवानमुना च तस्मै दत्त्वाऽभयं यमसहोदरवारितोऽमुम् ।

| verse_lines = ताभिः स्तुतः स भगवानमुना च तस्मै दत्त्वाऽभयं यमसहोदरवारितोऽमुम् ।;उत्सृज्य निर्विषजलां यमुनां चकार संस्तूयमानचरितः सुरसिद्धसाध्यैः ॥ ४२॥

| verse_line2 = उत्सृज्य निर्विषजलां यमुनां चकार संस्तूयमानचरितः सुरसिद्धसाध्यैः ॥ ४२॥

}}

Line 13,612:

Line 15,116:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गोपैर्बलादिभिरुदीर्णतरप्रमोदैः सार्द्धं समेत्य भगवानरविन्दनेत्रः ।

| verse_lines = गोपैर्बलादिभिरुदीर्णतरप्रमोदैः सार्द्धं समेत्य भगवानरविन्दनेत्रः ।;तां रात्रिमत्र निवसन् यमुनातटे स दावाग्निमुद्धतबलं च पपौ व्रजार्थे ॥ ४३॥

| verse_line2 = तां रात्रिमत्र निवसन् यमुनातटे स दावाग्निमुद्धतबलं च पपौ व्रजार्थे ॥ ४३॥

}}

Line 13,621:

Line 15,126:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्थं सुरासुरगणैरविचिन्त्यदिव्यकर्माणि गोकुलगतेऽगणितोरुशक्तौ ।

| verse_lines = इत्थं सुरासुरगणैरविचिन्त्यदिव्यकर्माणि गोकुलगतेऽगणितोरुशक्तौ ।;कुर्वत्यजे व्रजभुवामभवद् विनाश उग्राभिधादसुरतस्तरुरूपतोऽलम् ॥ ४४॥

| verse_line2 = कुर्वत्यजे व्रजभुवामभवद् विनाश उग्राभिधादसुरतस्तरुरूपतोऽलम् ॥ ४४॥

}}

Line 13,630:

Line 15,136:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्गन्धतो नृपशुमुख्यसमस्तभूतान्यापुर्मृतिं बहुलरोगनिपीडितानि ।

| verse_lines = तद्गन्धतो नृपशुमुख्यसमस्तभूतान्यापुर्मृतिं बहुलरोगनिपीडितानि ।;धातुर्वराज्जगदभावकृतैकबुद्धिर्वद्ध्यो न केनचिदसौ तरुरूपदैत्यः ॥ ४५॥

| verse_line2 = धातुर्वराज्जगदभावकृतैकबुद्धिर्वद्ध्यो न केनचिदसौ तरुरूपदैत्यः ॥ ४५॥

}}

Line 13,639:

Line 15,146:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सङ्कर्षणेऽपि तदुदारविषानुविष्टे कृष्णो निजस्पर्शतस्तमपेतरोगम् ।

| verse_lines = सङ्कर्षणेऽपि तदुदारविषानुविष्टे कृष्णो निजस्पर्शतस्तमपेतरोगम् ।;कृत्वा बभञ्ज विषवृक्षममुं बलेन तस्यानुगैः सह तदाकृतिभिः समस्तैः ॥ ४६॥

| verse_line2 = कृत्वा बभञ्ज विषवृक्षममुं बलेन तस्यानुगैः सह तदाकृतिभिः समस्तैः ॥ ४६॥

}}

Line 13,648:

Line 15,156:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दैत्यांश्च गोवपुष आत्तवरान् विरिञ्चान्मृत्यूज्झितानपि निपात्य ददाह वृक्षान् ।

| verse_lines = दैत्यांश्च गोवपुष आत्तवरान् विरिञ्चान्मृत्यूज्झितानपि निपात्य ददाह वृक्षान् ।;विक्रीड्य रामसहितो यमुनाजले स नीरोगमाशु कृतवान् व्रजमब्जनाभः ॥ ४७॥

| verse_line2 = विक्रीड्य रामसहितो यमुनाजले स नीरोगमाशु कृतवान् व्रजमब्जनाभः ॥ ४७॥

}}

Line 13,657:

Line 15,166:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सप्तोक्षणोऽतिबलवीर्ययुतानदम्यान् सर्वैर्गिरीशवरतो दितिजप्रधानान् ।

| verse_lines = सप्तोक्षणोऽतिबलवीर्ययुतानदम्यान् सर्वैर्गिरीशवरतो दितिजप्रधानान् ।;हत्वा सुतामलभदाशु विभुर्यशोदाभ्रातुः स कुम्भकसमाह्वयिनोऽपि नीलाम् ॥ ४८॥

| verse_line2 = हत्वा सुतामलभदाशु विभुर्यशोदाभ्रातुः स कुम्भकसमाह्वयिनोऽपि नीलाम् ॥ ४८॥

}}

Line 13,666:

Line 15,176:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = या पूर्वजन्मनि तपः प्रथमैव भार्या भूयासमित्यचरदस्य हि सङ्गमो मे ।

| verse_lines = या पूर्वजन्मनि तपः प्रथमैव भार्या भूयासमित्यचरदस्य हि सङ्गमो मे ।;स्यात् कृष्णजन्मनि समस्तवराङ्गनाभ्यः पूर्वं त्विति स्म तदिमां प्रथमं स आप ॥ ४९॥

| verse_line2 = स्यात् कृष्णजन्मनि समस्तवराङ्गनाभ्यः पूर्वं त्विति स्म तदिमां प्रथमं स आप ॥ ४९॥

}}

Line 13,675:

Line 15,186:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अग्रे द्विजत्वत उपावहदेष नीलां गोपाङ्गना अपि पुरा वरमापिरे यत् ।

| verse_lines = अग्रे द्विजत्वत उपावहदेष नीलां गोपाङ्गना अपि पुरा वरमापिरे यत् ।;संस्कारतः प्रथममेव सुसङ्गमो नो भूयात् तवेति परमाप्सरसः पुरा याः ॥ ५०॥

| verse_line2 = संस्कारतः प्रथममेव सुसङ्गमो नो भूयात् तवेति परमाप्सरसः पुरा याः ॥ ५०॥

}}

Line 13,684:

Line 15,196:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्राथ कृष्णमवदन् सबलं वयस्याः पक्‍वानि तालसुफलान्यनुभोजयेति ।

| verse_lines = तत्राथ कृष्णमवदन् सबलं वयस्याः पक्‍वानि तालसुफलान्यनुभोजयेति ।;इत्यर्थितः सबल आप स तालवृन्दं गोपैर्दुरासदमतीव हि धेनुकेन ॥ ५१॥

| verse_line2 = इत्यर्थितः सबल आप स तालवृन्दं गोपैर्दुरासदमतीव हि धेनुकेन ॥ ५१॥

}}

Line 13,693:

Line 15,206:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विघ्नेशतो वरमवाप्य (स) सुदुष्टदैत्यो दीर्घायुरुत्तमबलः कदनप्रियोऽभूत् ।

| verse_lines = विघ्नेशतो वरमवाप्य (स) सुदुष्टदैत्यो दीर्घायुरुत्तमबलः कदनप्रियोऽभूत् ।;नित्योद्धतः स उत राममवेक्ष्य तालवृन्तात् फलानि गलयन्तमथाभ्यधावत् ।;तस्य प्रहारमभिकाङ्क्षत आशु पृष्ठपादौ प्रगृह्य तृणराजशिरोऽहरत् सः ॥ ५२॥

| verse_line2 = नित्योद्धतः स उत राममवेक्ष्य तालवृन्तात् फलानि गलयन्तमथाभ्यधावत् ।

}}

Line 13,702:

Line 15,216:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् हते खरतरे खररूपदैत्ये सर्वे खराश्च खरतालवनान्तरस्थाः ।

| verse_lines = तस्मिन् हते खरतरे खररूपदैत्ये सर्वे खराश्च खरतालवनान्तरस्थाः ।;प्रापुः खरस्वरतराः खरराक्षसारिं कृष्णं बलेन सहितं निहताश्च तेन ॥ ५३॥

| verse_line2 = प्रापुः खरस्वरतराः खरराक्षसारिं कृष्णं बलेन सहितं निहताश्च तेन ॥ ५३॥

}}

Line 13,711:

Line 15,226:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वान् निहत्य खररूपधरान् स दैत्यान् विघ्नेश्वरस्य वरतोऽन्यजनैरवध्यान् ।

| verse_lines = सर्वान् निहत्य खररूपधरान् स दैत्यान् विघ्नेश्वरस्य वरतोऽन्यजनैरवध्यान् ।;पक्‍वानि तालसुफलानि निजेषु चादाद् दुर्वारपौरुषगुणोद्भरितो रमेशः ॥ ५४॥

| verse_line2 = पक्‍वानि तालसुफलानि निजेषु चादाद् दुर्वारपौरुषगुणोद्भरितो रमेशः ॥ ५४॥

}}

Line 13,720:

Line 15,236:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पक्षद्वयेन विहरत्स्वथ गोपकेषु दैत्यः प्रलम्ब इति कंसविसृष्ट आगात् ।

| verse_lines = पक्षद्वयेन विहरत्स्वथ गोपकेषु दैत्यः प्रलम्ब इति कंसविसृष्ट आगात् ।;कृष्णस्य पक्षिषु जयत्स्वथ राममेत्य पापः पराजित उवाह तमुग्ररूपः ॥ ५५॥

| verse_line2 = कृष्णस्य पक्षिषु जयत्स्वथ राममेत्य पापः पराजित उवाह तमुग्ररूपः ॥ ५५॥

}}

Line 13,729:

Line 15,246:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीतेन रोहिणिसुतेन हरिः स्तुतोऽसौ स्वाविष्टतामुपदिदेश बलाभिपूर्त्यै ।

| verse_lines = भीतेन रोहिणिसुतेन हरिः स्तुतोऽसौ स्वाविष्टतामुपदिदेश बलाभिपूर्त्यै ।;तेनैव पूरितबलोऽम्बरचारिणं तं पापं प्रलम्बमुरुमुष्टिहतं चकार ॥ ५६॥

| verse_line2 = तेनैव पूरितबलोऽम्बरचारिणं तं पापं प्रलम्बमुरुमुष्टिहतं चकार ॥ ५६॥

}}

Line 13,738:

Line 15,256:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् हते सुरगणा बलदेवनाम रामस्य चक्रुरतितृप्तियुता हरिश्च ।

| verse_lines = तस्मिन् हते सुरगणा बलदेवनाम रामस्य चक्रुरतितृप्तियुता हरिश्च ।;वह्निं पपौ पुनरपि प्रदहन्तमुच्चैर्गोपांश्च गोगणमगण्यगुणार्णवोऽपात् ॥ ५७॥

| verse_line2 = वह्निं पपौ पुनरपि प्रदहन्तमुच्चैर्गोपांश्च गोगणमगण्यगुणार्णवोऽपात् ॥ ५७॥

}}

Line 13,747:

Line 15,266:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णं कदाचिदतिदूरगतं वयस्या ऊचुः क्षुधाऽर्दिततरा वयमित्युदारम् ।

| verse_lines = कृष्णं कदाचिदतिदूरगतं वयस्या ऊचुः क्षुधाऽर्दिततरा वयमित्युदारम् ।;सोऽप्याह सत्रमिह विप्रगणाश्चरन्ति तान् याचतेति परिपूर्णसमस्तकामः ॥ ५८॥

| verse_line2 = सोऽप्याह सत्रमिह विप्रगणाश्चरन्ति तान् याचतेति परिपूर्णसमस्तकामः ॥ ५८॥

}}

Line 13,756:

Line 15,276:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तान् प्राप्य काममनवाप्य पुनश्च गोपाः कृष्णं समापुरथ तानवदत् स देवः ।

| verse_lines = तान् प्राप्य काममनवाप्य पुनश्च गोपाः कृष्णं समापुरथ तानवदत् स देवः ।;पत्नीः समर्थयत मद्वचनादिति स्म चक्रुश्च ते तदपि ता भगवन्तमापुः ॥ ५९॥

| verse_line2 = पत्नीः समर्थयत मद्वचनादिति स्म चक्रुश्च ते तदपि ता भगवन्तमापुः ॥ ५९॥

}}

Line 13,765:

Line 15,286:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताः षड्विधान्नपरिपूर्णकराः समेताः प्राप्ता विसृज्य पतिपुत्रसमस्तबन्धून् ।

| verse_lines = ताः षड्विधान्नपरिपूर्णकराः समेताः प्राप्ता विसृज्य पतिपुत्रसमस्तबन्धून् ।;आत्मार्चनैकपरमा विससर्ज देहं एका पतिप्रविधुता पदमाप विष्णोः ॥ ६०॥

| verse_line2 = आत्मार्चनैकपरमा विससर्ज देहं एका पतिप्रविधुता पदमाप विष्णोः ॥ ६०॥

}}

Line 13,774:

Line 15,296:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भुक्त्वाऽथ गोपसहितो भगवांस्तदन्नं रेमे च गोकुलमवाप्य समस्तनाथः ।

| verse_lines = भुक्त्वाऽथ गोपसहितो भगवांस्तदन्नं रेमे च गोकुलमवाप्य समस्तनाथः ।;आज्ञातिलङ्घनकृतेः स्वकृतापराधात् पश्चात् सुतप्तमनसोऽप्यभवन् स्म विप्राः ॥ ६१॥

| verse_line2 = आज्ञातिलङ्घनकृतेः स्वकृतापराधात् पश्चात् सुतप्तमनसोऽप्यभवन् स्म विप्राः ॥ ६१॥

}}

Line 13,783:

Line 15,306:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णोऽथ वीक्ष्य पुरुहूतमहप्रयत्नं गोपान् न्यवारयदविस्मरणाय तस्य ।

| verse_lines = कृष्णोऽथ वीक्ष्य पुरुहूतमहप्रयत्नं गोपान् न्यवारयदविस्मरणाय तस्य ।;मा मानुषोऽयमिति मामवगच्छतात्स इत्यव्ययोऽस्य विदधे महभङ्गमीशः ॥ ६२॥

| verse_line2 = मा मानुषोऽयमिति मामवगच्छतात्स इत्यव्ययोऽस्य विदधे महभङ्गमीशः ॥ ६२॥

}}

Line 13,792:

Line 15,316:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गोपांश्च तान् गिरिमहोऽस्मदुरुस्वधर्म इत्युक्तिसच्छलत आत्ममहेऽवतार्य ।

| verse_lines = गोपांश्च तान् गिरिमहोऽस्मदुरुस्वधर्म इत्युक्तिसच्छलत आत्ममहेऽवतार्य ।;भूत्वाऽतिविस्तृततनुर्बुभुजे बलिं स नानाविधान्नरसपानगुणैः सहैव ॥ ६३॥

| verse_line2 = भूत्वाऽतिविस्तृततनुर्बुभुजे बलिं स नानाविधान्नरसपानगुणैः सहैव ॥ ६३॥

}}

Line 13,801:

Line 15,326:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इन्द्रोऽथ विस्मृतरथाङ्गधरावतारो मेघान् समादिशदुरूदकपूगवृष्ट्यै ।

| verse_lines = इन्द्रोऽथ विस्मृतरथाङ्गधरावतारो मेघान् समादिशदुरूदकपूगवृष्ट्यै ।;ते प्रेरिताः सकलगोकुलनाशनाय धारा वितेरुरुनागकरप्रकाराः ॥ ६४॥

| verse_line2 = ते प्रेरिताः सकलगोकुलनाशनाय धारा वितेरुरुनागकरप्रकाराः ॥ ६४॥

}}

Line 13,810:

Line 15,336:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताभिर्निपीडितमुदीक्ष्य स कञ्जनाभः सर्वं व्रजं गिरिवरं प्रसभं दधार ।

| verse_lines = ताभिर्निपीडितमुदीक्ष्य स कञ्जनाभः सर्वं व्रजं गिरिवरं प्रसभं दधार ।;वामेन कञ्जदलकोमलपाणिनैव तत्राखिलाः प्रविविशुः पशुषाः स्वगोभिः ॥ ६५॥

| verse_line2 = वामेन कञ्जदलकोमलपाणिनैव तत्राखिलाः प्रविविशुः पशुषाः स्वगोभिः ॥ ६५॥

}}

Line 13,819:

Line 15,346:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वृष्ट्वोरुवार्यथ निरन्तरसप्तरात्रं त्रातं समीक्ष्य हरिणा व्रजमश्रमेण ।

| verse_lines = वृष्ट्वोरुवार्यथ निरन्तरसप्तरात्रं त्रातं समीक्ष्य हरिणा व्रजमश्रमेण ।;शक्रोऽनुसंस्मृतसुरप्रवरावतारः पादाम्बुजं यदुपतेः शरणं जगाम ॥ ६६॥

| verse_line2 = शक्रोऽनुसंस्मृतसुरप्रवरावतारः पादाम्बुजं यदुपतेः शरणं जगाम ॥ ६६॥

}}

Line 13,828:

Line 15,356:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तुष्टाव चैनमुरुवेदशिरोगताभिर्गीर्भिः सदाऽगणितपूर्णगुणार्णवं तम् ।

| verse_lines = तुष्टाव चैनमुरुवेदशिरोगताभिर्गीर्भिः सदाऽगणितपूर्णगुणार्णवं तम् ।;गोभृद् गुरुं हरगुरोरपि गोगणेन युक्तः सहस्रगुरगाधगुमग्र्यमग्र्यात् ॥ ६७॥

| verse_line2 = गोभृद् गुरुं हरगुरोरपि गोगणेन युक्तः सहस्रगुरगाधगुमग्र्यमग्र्यात् ॥ ६७॥

}}

Line 13,837:

Line 15,366:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वत्तो जगत् सकलमाविरभूदगण्यधाम्नस्त्वमेव परिपासि समस्तमन्ते ।

| verse_lines = त्वत्तो जगत् सकलमाविरभूदगण्यधाम्नस्त्वमेव परिपासि समस्तमन्ते ।;अत्सि त्वयैव जगतोऽस्य हि बन्धमोक्षौ न त्वत्समोऽस्ति (कुतश्चित्) कुहचित् परिपूर्णशक्ते ॥ ६८॥

| verse_line2 = अत्सि त्वयैव जगतोऽस्य हि बन्धमोक्षौ न त्वत्समोऽस्ति (कुतश्चित्) कुहचित् परिपूर्णशक्ते ॥ ६८॥

}}

Line 13,846:

Line 15,376:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षन्तव्यमेव भवता मम बाल्यमीश त्वत्संश्रयोऽस्मि हि सदेत्यभिवन्दितोऽजः ।

| verse_lines = क्षन्तव्यमेव भवता मम बाल्यमीश त्वत्संश्रयोऽस्मि हि सदेत्यभिवन्दितोऽजः ।;क्षान्तं सदैव भवतस्तव शिक्षणाय पूजापहारविधिरित्यवदद् रमेशः ॥ ६९॥

| verse_line2 = क्षान्तं सदैव भवतस्तव शिक्षणाय पूजापहारविधिरित्यवदद् रमेशः ॥ ६९॥

}}

Line 13,855:

Line 15,386:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गोविन्दमेनमभिषिच्य स गोगणेशो गोभिर्जगाम गुणपूर्णममुं प्रणम्य ।

| verse_lines = गोविन्दमेनमभिषिच्य स गोगणेशो गोभिर्जगाम गुणपूर्णममुं प्रणम्य ।;गोपैर्गिराम्पतिरपि प्रणतोऽभिगम्य गोवर्द्धनोद्धरणसङ्गतसंशयैः सः ॥ ७०॥

| verse_line2 = गोपैर्गिराम्पतिरपि प्रणतोऽभिगम्य गोवर्द्धनोद्धरणसङ्गतसंशयैः सः ॥ ७०॥

}}

Line 13,864:

Line 15,396:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णं ततः प्रभृति गोपगणा व्यजानन् नारायणोऽयमिति गर्गवचश्च नन्दात् ।

| verse_lines = कृष्णं ततः प्रभृति गोपगणा व्यजानन् नारायणोऽयमिति गर्गवचश्च नन्दात् ।;नारायणस्य सम इत्युदितं निशम्य पूजां च चक्रुरधिकामरविन्दनेत्रे ॥ ७१॥

| verse_line2 = नारायणस्य सम इत्युदितं निशम्य पूजां च चक्रुरधिकामरविन्दनेत्रे ॥ ७१॥

}}

Line 13,873:

Line 15,406:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्कन्दादुपात्तवरतो मरणादपेतं दृष्ट्वा च रामनिहतं बलिनं प्रलम्बम् ।

| verse_lines = स्कन्दादुपात्तवरतो मरणादपेतं दृष्ट्वा च रामनिहतं बलिनं प्रलम्बम् ।;चक्रुर्विनिश्चयममुष्य सुराधिकत्वे गोपा अथास्य विदधुः परमां च पूजाम् ॥ ७२॥

| verse_line2 = चक्रुर्विनिश्चयममुष्य सुराधिकत्वे गोपा अथास्य विदधुः परमां च पूजाम् ॥ ७२॥

}}

Line 13,882:

Line 15,416:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कात्यायनीव्रतपराः स्वपतित्वहेतोः कन्या उवाह भगवानपराश्च गोपीः ।

| verse_lines = कात्यायनीव्रतपराः स्वपतित्वहेतोः कन्या उवाह भगवानपराश्च गोपीः ।;अन्यैर्धृता अयुगबाणशराभिनुन्नाः प्राप्ता निशास्वरमयच्छशिराजितासु ॥ ७३॥

| verse_line2 = अन्यैर्धृता अयुगबाणशराभिनुन्नाः प्राप्ता निशास्वरमयच्छशिराजितासु ॥ ७३॥

}}

Line 13,891:

Line 15,426:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तास्वत्र तेन जनिता दशलक्षपुत्रा नारायणाह्वययुता बलिनश्च गोपाः ।

| verse_lines = तास्वत्र तेन जनिता दशलक्षपुत्रा नारायणाह्वययुता बलिनश्च गोपाः ।;सर्वेऽपि दैवतगणा भगवत्सुतत्वमाप्तुं धरातलगता हरिभक्तिहेतोः ॥ ७४॥

| verse_line2 = सर्वेऽपि दैवतगणा भगवत्सुतत्वमाप्तुं धरातलगता हरिभक्तिहेतोः ॥ ७४॥

}}

Line 13,900:

Line 15,436:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तास्तत्र पूर्ववरदानकृते रमेशो रामाद्(रामा) द्विजत्वगमनादपि पूर्वमेव ।

| verse_lines = तास्तत्र पूर्ववरदानकृते रमेशो रामाद्(रामा) द्विजत्वगमनादपि पूर्वमेव ।;सर्वा निशास्वरमयत् समभीष्टसिद्धिचिन्तामणिर्हि भगवानशुभैरलिप्तः ॥ ७५॥

| verse_line2 = सर्वा निशास्वरमयत् समभीष्टसिद्धिचिन्तामणिर्हि भगवानशुभैरलिप्तः ॥ ७५॥

}}

Line 13,909:

Line 15,446:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्पूर्णचन्द्रकरराजितसद्रजन्यां वृन्दावने कुमुदकुन्दसुगन्धवाते ।

| verse_lines = सम्पूर्णचन्द्रकरराजितसद्रजन्यां वृन्दावने कुमुदकुन्दसुगन्धवाते ।;श्रुत्वा मुकुन्दमुखनिस्सृतगीतसारं गोपाङ्गना मुमुहुरत्र ससार यक्षः ॥ ७६॥

| verse_line2 = श्रुत्वा मुकुन्दमुखनिस्सृतगीतसारं गोपाङ्गना मुमुहुरत्र ससार यक्षः ॥ ७६॥

}}

Line 13,918:

Line 15,456:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रुद्रप्रसादकृतरक्ष उतास्य सख्युर्भृत्यो बली खलतरोऽपिच शङ्खचूडः ।

| verse_lines = रुद्रप्रसादकृतरक्ष उतास्य सख्युर्भृत्यो बली खलतरोऽपिच शङ्खचूडः ।;ताः कालयन् भगवतस्तलताडनेन मृत्युं जगाम मणिमस्य जहार कृष्णः ॥ ७७॥

| verse_line2 = ताः कालयन् भगवतस्तलताडनेन मृत्युं जगाम मणिमस्य जहार कृष्णः ॥ ७७॥

}}

Line 13,927:

Line 15,466:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नाम्नाऽप्यरिष्ट उरुगायविलोमचेष्टो गोष्ठं जगाम वृषभाकृतिरप्यवध्यः ।

| verse_lines = नाम्नाऽप्यरिष्ट उरुगायविलोमचेष्टो गोष्ठं जगाम वृषभाकृतिरप्यवध्यः ।;शम्भोर्वरादनुगतश्च सदैव कंसं गां भीषयन्तममुमाह्वयदाशु कृष्णः ॥ ७८॥

| verse_line2 = शम्भोर्वरादनुगतश्च सदैव कंसं गां भीषयन्तममुमाह्वयदाशु कृष्णः ॥ ७८॥

}}

Line 13,936:

Line 15,476:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽप्याससाद हरिमुग्रविषाणकोटिमग्रे निधाय जगृहेऽस्य विषाणमीशः ।

| verse_lines = सोऽप्याससाद हरिमुग्रविषाणकोटिमग्रे निधाय जगृहेऽस्य विषाणमीशः ।;भूमौ निपात्य च वृषासुरमुग्रवीर्यं यज्ञे यथा पशुममारयदग्र्यशक्तिः ॥ ७९॥

| verse_line2 = भूमौ निपात्य च वृषासुरमुग्रवीर्यं यज्ञे यथा पशुममारयदग्र्यशक्तिः ॥ ७९॥

}}

Line 13,945:

Line 15,486:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = केशी (च) तु कंसविहितस्तुरगस्वरूपो गिर्यात्मजावरमवाप्य सदा विमृत्युः ।

| verse_lines = केशी (च) तु कंसविहितस्तुरगस्वरूपो गिर्यात्मजावरमवाप्य सदा विमृत्युः ।;पापः स केशवमवाप मुखेऽस्य बाहुं प्रावेशयत् स भगवान् ववृधेऽथ देहे ॥ ८०॥

| verse_line2 = पापः स केशवमवाप मुखेऽस्य बाहुं प्रावेशयत् स भगवान् ववृधेऽथ देहे ॥ ८०॥

}}

Line 13,954:

Line 15,496:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्खादनाय कुमतिः स कृतप्रयासः शीर्णास्यदन्तदशनच्छदरुद्धवायुः ।

| verse_lines = तत्खादनाय कुमतिः स कृतप्रयासः शीर्णास्यदन्तदशनच्छदरुद्धवायुः ।;(दीर्णः) शीर्णः पपात च मृतो हरिरप्यशेषैर्ब्रह्मेशशक्रदिनकृत्प्रमुखैः स्तुतोऽभूत् ॥ ८१॥

| verse_line2 = (दीर्णः) शीर्णः पपात च मृतो हरिरप्यशेषैर्ब्रह्मेशशक्रदिनकृत्प्रमुखैः स्तुतोऽभूत् ॥ ८१॥

}}

Line 13,963:

Line 15,506:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्योमश्च नाम मयसूनुरजप्रसादाल्लब्धायुतायुरखिलान् विदधे बिले सः ।

| verse_lines = व्योमश्च नाम मयसूनुरजप्रसादाल्लब्धायुतायुरखिलान् विदधे बिले सः ।;तं श्रीपतिः सुरपतिः पशुवद् विशस्य निःसारितान् बिलमुखादखिलांश्चकार ॥ ८२॥

| verse_line2 = तं श्रीपतिः सुरपतिः पशुवद् विशस्य निःसारितान् बिलमुखादखिलांश्चकार ॥ ८२॥

}}

Line 13,972:

Line 15,516:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कुर्वत्यनन्यविषयाणि दुरन्तशक्तौ कर्माणि गोकुलगतेऽखिललोकनाथे ।

| verse_lines = कुर्वत्यनन्यविषयाणि दुरन्तशक्तौ कर्माणि गोकुलगतेऽखिललोकनाथे ।;कंसाय सर्वमवदत् सुरकार्यहेतोर्ब्रह्माङ्कजो मुनिरकारि यदीशपित्रा ॥ ८३॥

| verse_line2 = कंसाय सर्वमवदत् सुरकार्यहेतोर्ब्रह्माङ्कजो मुनिरकारि यदीशपित्रा ॥ ८३॥

}}

Line 13,981:

Line 15,526:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वाऽतिकोपरभसोच्चलितः स कंसो बद्ध्वा सभार्यमथ शूरजमुग्रकर्मा ।

| verse_lines = श्रुत्वाऽतिकोपरभसोच्चलितः स कंसो बद्ध्वा सभार्यमथ शूरजमुग्रकर्मा ।;अक्रूरमाश्वदिशदानयनाय विष्णो रामान्वितस्य सह गोपगणै रथेन ॥ ८४॥

| verse_line2 = अक्रूरमाश्वदिशदानयनाय विष्णो रामान्वितस्य सह गोपगणै रथेन ॥ ८४॥

}}

Line 13,990:

Line 15,536:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संसेवनाय स हरेरभवत् पुरैव नाम्ना किशोर इति यः सुरगायकोऽभूत् ।

| verse_lines = संसेवनाय स हरेरभवत् पुरैव नाम्ना किशोर इति यः सुरगायकोऽभूत् ।;स्वायम्भुवस्य च मनोः परमांशयुक्त आवेशयुक् कमलजस्य बभूव विद्वान् ॥ ८५॥

| verse_line2 = स्वायम्भुवस्य च मनोः परमांशयुक्त आवेशयुक् कमलजस्य बभूव विद्वान् ॥ ८५॥

}}

Line 13,999:

Line 15,546:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽक्रूर इत्यभवदुत्तमपूज्यकर्मा वृष्णिष्वथाऽस स हि भोजपतेश्च मन्त्री ।

| verse_lines = सोऽक्रूर इत्यभवदुत्तमपूज्यकर्मा वृष्णिष्वथाऽस स हि भोजपतेश्च मन्त्री ।;आदिष्ट एव जगदीश्वरदृष्टिहेतोरानन्दपूर्णसुमना अभवत् कृतार्थः ॥ ८६॥

| verse_line2 = आदिष्ट एव जगदीश्वरदृष्टिहेतोरानन्दपूर्णसुमना अभवत् कृतार्थः ॥ ८६॥

}}

Line 14,008:

Line 15,556:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आरुह्य तद्रथवरं भगवत्पदाब्जमब्जोद्भवप्रणतमन्तरमन्तरेण ।

| verse_lines = आरुह्य तद्रथवरं भगवत्पदाब्जमब्जोद्भवप्रणतमन्तरमन्तरेण ।;सञ्चिन्तयन् पथि जगाम स गोष्ठमाराद् दृष्ट्वा पदाङ्कितभुवं मुमुदे परस्य ॥ ८७॥

| verse_line2 = सञ्चिन्तयन् पथि जगाम स गोष्ठमाराद् दृष्ट्वा पदाङ्कितभुवं मुमुदे परस्य ॥ ८७॥

}}

Line 14,017:

Line 15,566:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽचेष्टतात्र जगदीशितुरङ्गसङ्गलब्धोच्चयेन निखिलाघविदारणेषु ।

| verse_lines = सोऽचेष्टतात्र जगदीशितुरङ्गसङ्गलब्धोच्चयेन निखिलाघविदारणेषु ।;पांसुष्वजेशपुरुहूतमुखोच्चविद्युद्भ्राजत्किरीटमणिलोचनगोचरेषु ॥ ८८॥

| verse_line2 = पांसुष्वजेशपुरुहूतमुखोच्चविद्युद्भ्राजत्किरीटमणिलोचनगोचरेषु ॥ ८८॥

}}

Line 14,026:

Line 15,576:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽपश्यताथ जगदेकगुरुं समेतमग्रोद्भवेन भुवि गा अपि दोहयन्तम् ।

| verse_lines = सोऽपश्यताथ जगदेकगुरुं समेतमग्रोद्भवेन भुवि गा अपि दोहयन्तम् ।;आनन्दसान्द्रतनुमक्षयमेनमीक्ष्य हृष्टः पपात पदयोः पुरुषोत्तमस्य ॥ ८९॥

| verse_line2 = आनन्दसान्द्रतनुमक्षयमेनमीक्ष्य हृष्टः पपात पदयोः पुरुषोत्तमस्य ॥ ८९॥

}}

Line 14,035:

Line 15,586:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्थाप्य तं यदुपतिः सबलो गृहं स्वं नीत्वोपचारमखिलं प्रविधाय तस्मिन् ।

| verse_lines = उत्थाप्य तं यदुपतिः सबलो गृहं स्वं नीत्वोपचारमखिलं प्रविधाय तस्मिन् ।;नित्योदिताक्षयचिदप्यखिलं स तस्माच्छुश्राव लोकचरितानुविडम्बनेन ॥ ९०॥

| verse_line2 = नित्योदिताक्षयचिदप्यखिलं स तस्माच्छुश्राव लोकचरितानुविडम्बनेन ॥ ९०॥

}}

Line 14,044:

Line 15,596:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा स कंसहृदि संस्थितमब्जनाभः प्रातस्तु गोपसहितो रथमारुरोह ।

| verse_lines = श्रुत्वा स कंसहृदि संस्थितमब्जनाभः प्रातस्तु गोपसहितो रथमारुरोह ।;रामश्वफल्कतनयाभियुतो जगाम यानेन तेन यमुनातटमव्ययात्मा ॥ ९१॥

| verse_line2 = रामश्वफल्कतनयाभियुतो जगाम यानेन तेन यमुनातटमव्ययात्मा ॥ ९१॥

}}

Line 14,053:

Line 15,606:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संस्थाप्य तौ रथवरे जगताऽभिवन्द्यौ श्वाफल्किराश्ववततार यमस्वसारम् ।

| verse_lines = संस्थाप्य तौ रथवरे जगताऽभिवन्द्यौ श्वाफल्किराश्ववततार यमस्वसारम् ।;स्नात्वा स तत्र विधिनैव कृताघमर्षः शेषासनं परमपूरुषमत्र चैक्षत् ॥ ९२॥

| verse_line2 = स्नात्वा स तत्र विधिनैव कृताघमर्षः शेषासनं परमपूरुषमत्र चैक्षत् ॥ ९२॥

}}

Line 14,062:

Line 15,616:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नित्यं हि शेषमभिपश्यति सिद्धमन्त्रो दानेश्वरः स तु तदा ददृशे हरिं च ।

| verse_lines = नित्यं हि शेषमभिपश्यति सिद्धमन्त्रो दानेश्वरः स तु तदा ददृशे हरिं च ।;अग्रे हि बालतनुमत्र समीक्ष्य कृष्णं किं नास्ति यान इति यानमुखो बभूव ॥ ९३॥

| verse_line2 = अग्रे हि बालतनुमत्र समीक्ष्य कृष्णं किं नास्ति यान इति यानमुखो बभूव ॥ ९३॥

}}

Line 14,071:

Line 15,626:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रापि कृष्णमभिवीक्ष्य पुनर्निमज्य शेषोरुभोगशयनं परमं ददर्श ।

| verse_lines = तत्रापि कृष्णमभिवीक्ष्य पुनर्निमज्य शेषोरुभोगशयनं परमं ददर्श ।;ब्रह्मेशशक्रमुखदेवमुनीन्द्रवृन्दसंवन्दिताङ्घ्रियुगमिन्दिरया समेतम् ॥ ९४॥

| verse_line2 = ब्रह्मेशशक्रमुखदेवमुनीन्द्रवृन्दसंवन्दिताङ्घ्रियुगमिन्दिरया समेतम् ॥ ९४॥

}}

Line 14,080:

Line 15,636:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्तुत्वा वरस्तुतिभिरव्ययमब्जनाभं सोऽन्तर्हिते भगवति स्वकमारुरोह ।

| verse_lines = स्तुत्वा वरस्तुतिभिरव्ययमब्जनाभं सोऽन्तर्हिते भगवति स्वकमारुरोह ।;यानं च तेन सहितो भगवान् जगाम सायं पुरीं सहबलो मधुरामनन्तः ॥ ९५॥

| verse_line2 = यानं च तेन सहितो भगवान् जगाम सायं पुरीं सहबलो मधुरामनन्तः ॥ ९५॥

}}

Line 14,089:

Line 15,646:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अग्रेऽथ दानपतिमक्षयपौरुषोऽसावीशो विसृज्य सबलः सहितो वयस्यैः ।

| verse_lines = अग्रेऽथ दानपतिमक्षयपौरुषोऽसावीशो विसृज्य सबलः सहितो वयस्यैः ।;द्रष्टुं पुरीमभिजगाम नरेन्द्रमार्गे पौरैः कुतूहलयुतैरभिपूज्यमानः ॥ ९६॥

| verse_line2 = द्रष्टुं पुरीमभिजगाम नरेन्द्रमार्गे पौरैः कुतूहलयुतैरभिपूज्यमानः ॥ ९६॥

}}

Line 14,098:

Line 15,656:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसाद्य कुञ्जरगतं रजकं ययाचे वस्त्राणि कंसदयितं गिरिजावरेण ।

| verse_lines = आसाद्य कुञ्जरगतं रजकं ययाचे वस्त्राणि कंसदयितं गिरिजावरेण ।;मृत्यूज्झितं सपदि तेन दुरुक्तिविद्धः पापं कराग्रमृदितं व्यनयद् यमाय ॥ ९७॥

| verse_line2 = मृत्यूज्झितं सपदि तेन दुरुक्तिविद्धः पापं कराग्रमृदितं व्यनयद् यमाय ॥ ९७॥

}}

Line 14,107:

Line 15,666:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हत्वा तमक्षतबलो भगवान् प्रगृह्य वस्त्राणि चाऽत्मसमितानि बलस्य चादात् ।

| verse_lines = हत्वा तमक्षतबलो भगवान् प्रगृह्य वस्त्राणि चाऽत्मसमितानि बलस्य चादात् ।;दत्वाऽपराणि सखिगोपजनस्य शिष्टान्यास्तीर्य तत्र च पदं प्रणिधाय चागात् ॥ ९८॥

| verse_line2 = दत्वाऽपराणि सखिगोपजनस्य शिष्टान्यास्तीर्य तत्र च पदं प्रणिधाय चागात् ॥ ९८॥

}}

Line 14,116:

Line 15,676:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ग्राह्याऽपहेयरहितैकचिदात्मसान्द्रस्वानन्दपूर्णवपुरप्ययशोषहीनः ।

| verse_lines = ग्राह्याऽपहेयरहितैकचिदात्मसान्द्रस्वानन्दपूर्णवपुरप्ययशोषहीनः ।;लोकान् विडम्ब्य नरवत् समलक्तकाद्यैर्वप्त्रा विभूषित इवाभवदप्रमेयः ॥ ९९॥

| verse_line2 = लोकान् विडम्ब्य नरवत् समलक्तकाद्यैर्वप्त्रा विभूषित इवाभवदप्रमेयः ॥ ९९॥

}}

Line 14,125:

Line 15,686:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मालामवाप्य च सुदामत आत्मतन्त्रस्तावक्षयोऽनुजगृहे निजपार्षदौ हि ।

| verse_lines = मालामवाप्य च सुदामत आत्मतन्त्रस्तावक्षयोऽनुजगृहे निजपार्षदौ हि ।;पूर्वं विकुण्ठसदनाद्धरिसेवनाय प्राप्तौ भुवं मृजनपुष्पकरौ पुराऽपि ॥ १००॥

| verse_line2 = पूर्वं विकुण्ठसदनाद्धरिसेवनाय प्राप्तौ भुवं मृजनपुष्पकरौ पुराऽपि ॥ १००॥

}}

Line 14,134:

Line 15,696:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वेष्टपुष्टिमिह तत्र सरूपतां च कृष्णस्तयोर्वरमदादथ राजमार्गे ।

| verse_lines = सर्वेष्टपुष्टिमिह तत्र सरूपतां च कृष्णस्तयोर्वरमदादथ राजमार्गे ।;गच्छन् ददर्श वनितां नरदेवयोग्यमादाय गन्धमधिकं कुटिलां व्रजन्तीम् ॥ १०१॥

| verse_line2 = गच्छन् ददर्श वनितां नरदेवयोग्यमादाय गन्धमधिकं कुटिलां व्रजन्तीम् ॥ १०१॥

}}

Line 14,143:

Line 15,706:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनार्थिता सपदि गन्धमदात् त्रिवक्रा तेनाग्रजेन सहितो भगवान् लिलिम्पे ।

| verse_lines = तेनार्थिता सपदि गन्धमदात् त्रिवक्रा तेनाग्रजेन सहितो भगवान् लिलिम्पे ।;तां चाऽश्वृजुत्वमनयत् स तयाऽर्थितोऽलमायामि कालत इति प्रहसन्नमुञ्चत् ॥ १०२॥

| verse_line2 = तां चाऽश्वृजुत्वमनयत् स तयाऽर्थितोऽलमायामि कालत इति प्रहसन्नमुञ्चत् ॥ १०२॥

}}

Line 14,152:

Line 15,716:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्णेन्दुवृन्दनिवहाधिककान्तिकान्तसूर्यामितोरुपरमद्युतिसौख्यदेहः ।

| verse_lines = पूर्णेन्दुवृन्दनिवहाधिककान्तिकान्तसूर्यामितोरुपरमद्युतिसौख्यदेहः ।;पीताम्बरः कनकभासुरगन्धमाल्यः शृङ्गारवारिधिरगण्यगुणार्णवोऽगात् ॥ १०३॥

| verse_line2 = पीताम्बरः कनकभासुरगन्धमाल्यः शृङ्गारवारिधिरगण्यगुणार्णवोऽगात् ॥ १०३॥

}}

Line 14,161:

Line 15,726:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राप्याथ चाऽयुधगृहं धनुरीशदत्तं कृष्णः प्रसह्य जगृहे सकलैरभेद्यम् ।

| verse_lines = प्राप्याथ चाऽयुधगृहं धनुरीशदत्तं कृष्णः प्रसह्य जगृहे सकलैरभेद्यम् ।;कांसं स नित्यपरिपूर्णसमस्तशक्तिरारोप्य चैनमनुकृष्य बभञ्ज मध्ये ॥ १०४॥

| verse_line2 = कांसं स नित्यपरिपूर्णसमस्तशक्तिरारोप्य चैनमनुकृष्य बभञ्ज मध्ये ॥ १०४॥

}}

Line 14,170:

Line 15,736:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् सुरासुरगणैरखिलैरभेद्ये भग्ने बभूव जगदण्डविभेदभीमः ।

| verse_lines = तस्मिन् सुरासुरगणैरखिलैरभेद्ये भग्ने बभूव जगदण्डविभेदभीमः ।;शब्दः स येन निपपात भुवि प्रभग्नसारोऽसुरो धृतियुतोऽपि तदैव कंसः ॥ १०५॥

| verse_line2 = शब्दः स येन निपपात भुवि प्रभग्नसारोऽसुरो धृतियुतोऽपि तदैव कंसः ॥ १०५॥

}}

Line 14,179:

Line 15,746:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आदिष्टमप्युरुबलं भगवान् स तेन सर्वं निहत्य सबलः प्रययौ पुनश्च ।

| verse_lines = आदिष्टमप्युरुबलं भगवान् स तेन सर्वं निहत्य सबलः प्रययौ पुनश्च ।;नन्दादिगोपसमितिं हरिरत्र रात्रौ भुक्त्वा पयोऽन्वितशुभान्नमुवास कामम् ॥ १०६॥

| verse_line2 = नन्दादिगोपसमितिं हरिरत्र रात्रौ भुक्त्वा पयोऽन्वितशुभान्नमुवास कामम् ॥ १०६॥

}}

Line 14,188:

Line 15,756:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कंसोऽप्यतीव भयकम्पितहृत्सरोजः प्रातर्नरेन्द्रगणमध्यगतोऽधिकोच्चम् ।

| verse_lines = कंसोऽप्यतीव भयकम्पितहृत्सरोजः प्रातर्नरेन्द्रगणमध्यगतोऽधिकोच्चम् ।;मञ्चं विवेश सह जानपदैश्च पौरैर्नानाऽनुमञ्चकगतैर्युवतीसमेतैः ॥ १०७॥

| verse_line2 = मञ्चं विवेश सह जानपदैश्च पौरैर्नानाऽनुमञ्चकगतैर्युवतीसमेतैः ॥ १०७॥

}}

Line 14,197:

Line 15,766:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संस्थाप्य नागमुरुरङ्गमुखे कुवल्यापीडं गिरीन्द्रसदृशं करिसादियुक्तम् ।

| verse_lines = संस्थाप्य नागमुरुरङ्गमुखे कुवल्यापीडं गिरीन्द्रसदृशं करिसादियुक्तम् ।;चाणूरमुष्टिकमुखानपि मल्लवीरान् रङ्गे निधाय हरिसंयमनं किलैच्छत् ॥ १०८॥

| verse_line2 = चाणूरमुष्टिकमुखानपि मल्लवीरान् रङ्गे निधाय हरिसंयमनं किलैच्छत् ॥ १०८॥

}}

Line 14,206:

Line 15,776:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षोहिणी गणितमस्य बलं च विंशदासीदसह्यमुरुवीर्यमनन्यवध्यम् ।

| verse_lines = अक्षोहिणी गणितमस्य बलं च विंशदासीदसह्यमुरुवीर्यमनन्यवध्यम् ।;शम्भोर्वरादपि च तस्य सुनीथनामा यः पूर्वमास वृक इत्यसुरोऽनुजोऽभूत् ॥ १०९॥

| verse_line2 = शम्भोर्वरादपि च तस्य सुनीथनामा यः पूर्वमास वृक इत्यसुरोऽनुजोऽभूत् ॥ १०९॥

}}

Line 14,215:

Line 15,786:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सप्तानुजा अपि हि तस्य पुरातना ये सर्वेऽपि कंसपृतनासहिताः स्म रङ्गे ।

| verse_lines = सप्तानुजा अपि हि तस्य पुरातना ये सर्वेऽपि कंसपृतनासहिताः स्म रङ्गे ।;तस्थुः सराममभियान्तमुदीक्ष्य कृष्णमात्तायुधा युधि विजेतुमजं सुपापाः ॥ ११०॥

| verse_line2 = तस्थुः सराममभियान्तमुदीक्ष्य कृष्णमात्तायुधा युधि विजेतुमजं सुपापाः ॥ ११०॥

}}

Line 14,224:

Line 15,796:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णोऽपि सूर उदिते सबलो वयस्यैः सार्द्धं जगाम वररङ्गमुखं सुरेशैः ।

| verse_lines = कृष्णोऽपि सूर उदिते सबलो वयस्यैः सार्द्धं जगाम वररङ्गमुखं सुरेशैः ।;संस्तूयमान उरुविक्रम आसुराणां निर्मूलनाय सकळाचलितोरुशक्तिः ॥ १११॥

| verse_line2 = संस्तूयमान उरुविक्रम आसुराणां निर्मूलनाय सकळाचलितोरुशक्तिः ॥ १११॥

}}

Line 14,233:

Line 15,806:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आयन् जगद्गुरुतमो बलिनं गजेन्द्रं रुद्रप्रसादपरिरक्षितमाश्वपश्यत् ।

| verse_lines = आयन् जगद्गुरुतमो बलिनं गजेन्द्रं रुद्रप्रसादपरिरक्षितमाश्वपश्यत् ।;(दुष्टोरुरङ्ग) दृष्ट्वोरुरङ्गमुखसंस्थितमीक्ष्य चैभ्यं पापापयाहि नचिरादिति वाचमूचे ॥ ११२॥

| verse_line2 = (दुष्टोरुरङ्ग) दृष्ट्वोरुरङ्गमुखसंस्थितमीक्ष्य चैभ्यं पापापयाहि नचिरादिति वाचमूचे ॥ ११२॥

}}

Line 14,242:

Line 15,816:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षिप्तः स ईश्वरतमेन गिरीशलब्धाद् दृप्तो वराज्जगति सर्वजनैरवध्यः ।

| verse_lines = क्षिप्तः स ईश्वरतमेन गिरीशलब्धाद् दृप्तो वराज्जगति सर्वजनैरवध्यः ।;नागं त्ववध्यमभियापयते ततोऽग्रे पापो दुरन्तमहिमं प्रति वासुदेवम् ॥ ११३॥

| verse_line2 = नागं त्ववध्यमभियापयते ततोऽग्रे पापो दुरन्तमहिमं प्रति वासुदेवम् ॥ ११३॥

}}

Line 14,251:

Line 15,826:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विक्रीड्य तेन करिणा भगवान् स किञ्चिद्धस्ते प्रगृह्य विनिकृष्य निपात्य भूमौ ।

| verse_lines = विक्रीड्य तेन करिणा भगवान् स किञ्चिद्धस्ते प्रगृह्य विनिकृष्य निपात्य भूमौ ।;कुम्भे पदं प्रतिनिधाय विषाणयुग्ममुत्कृष्य हस्तिपमहन् निपपात सोऽपि ॥ ११४॥

| verse_line2 = कुम्भे पदं प्रतिनिधाय विषाणयुग्ममुत्कृष्य हस्तिपमहन् निपपात सोऽपि ॥ ११४॥

}}

Line 14,260:

Line 15,836:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नागं ससादिनमवध्यमसौ निहत्य स्कन्धे विषाणमवसज्य सहाग्रजेन ।

| verse_lines = नागं ससादिनमवध्यमसौ निहत्य स्कन्धे विषाणमवसज्य सहाग्रजेन ।;नागेन्द्रसान्द्रमदबिन्दुभिरञ्चिताङ्गः पूर्णात्मशक्तिरमलः प्रविवेश रङ्गम् ॥ ११५॥

| verse_line2 = नागेन्द्रसान्द्रमदबिन्दुभिरञ्चिताङ्गः पूर्णात्मशक्तिरमलः प्रविवेश रङ्गम् ॥ ११५॥

}}

Line 14,269:

Line 15,846:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्टे जगद्गुरुतमे बलवीर्यमूर्तौ रङ्गं मुमोद च शुशोष जनोऽखिलोऽत्र ।

| verse_lines = विष्टे जगद्गुरुतमे बलवीर्यमूर्तौ रङ्गं मुमोद च शुशोष जनोऽखिलोऽत्र ।;कञ्जं तथाऽपि कुमुदं च यथैव सूर्य उद्यत्यजेऽनुभविनो विपरीतकाश्च ॥ ११६॥

| verse_line2 = कञ्जं तथाऽपि कुमुदं च यथैव सूर्य उद्यत्यजेऽनुभविनो विपरीतकाश्च ॥ ११६॥

}}

Line 14,278:

Line 15,856:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रङ्गप्रविष्टमभिवीक्ष्य जगाद मल्लः कंसप्रियार्थमभिभाष्य जगन्निवासम् ।

| verse_lines = रङ्गप्रविष्टमभिवीक्ष्य जगाद मल्लः कंसप्रियार्थमभिभाष्य जगन्निवासम् ।;चाणूर इत्यभिहितो जगतामवध्यः शम्भुप्रसादत इदं शृणु माधवेति ॥ ११७॥

| verse_line2 = चाणूर इत्यभिहितो जगतामवध्यः शम्भुप्रसादत इदं शृणु माधवेति ॥ ११७॥

}}

Line 14,287:

Line 15,866:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राजैव दैवतमिति प्रवदन्ति विप्रा राज्ञः प्रियं कृतवतः परमा हि सिद्धिः ।

| verse_lines = राजैव दैवतमिति प्रवदन्ति विप्रा राज्ञः प्रियं कृतवतः परमा हि सिद्धिः ।;योत्स्याव तेन नृपतिप्रियकाम्यया वां रामोऽभियुद्ध्यतु बली सह मुष्टिकेन ॥ ११८॥

| verse_line2 = योत्स्याव तेन नृपतिप्रियकाम्यया वां रामोऽभियुद्ध्यतु बली सह मुष्टिकेन ॥ ११८॥

}}

Line 14,296:

Line 15,876:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आह भगवान् (अपहासपूर्वं) परिहासपूर्वमेवं भवत्विति स तेन तदाऽभियातः ।

| verse_lines = इत्युक्त आह भगवान् (अपहासपूर्वं) परिहासपूर्वमेवं भवत्विति स तेन तदाऽभियातः ।;सन्दर्श्य दैवतपतिर्युधि मल्ललीलां मौहूर्तिकीमथ पदोर्जगृहे स्वशत्रुम् ॥ ११९॥

| verse_line2 = सन्दर्श्य दैवतपतिर्युधि मल्ललीलां मौहूर्तिकीमथ पदोर्जगृहे स्वशत्रुम् ॥ ११९॥

}}

Line 14,305:

Line 15,886:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्क्षिप्य तं गगनगं गिरिसन्निकाशमुद्भ्राम्य चाथ शतशः कुलिशक्षताङ्गम् (कुलिशाक्षताङ्गम्) ।

| verse_lines = उत्क्षिप्य तं गगनगं गिरिसन्निकाशमुद्भ्राम्य चाथ शतशः कुलिशक्षताङ्गम् (कुलिशाक्षताङ्गम्) ।;आविद्ध्य दुर्धरबलो भुवि निष्पिपेष चूर्णीकृतः स निपपात यथा गिरीन्द्रः ॥ १२०॥

| verse_line2 = आविद्ध्य दुर्धरबलो भुवि निष्पिपेष चूर्णीकृतः स निपपात यथा गिरीन्द्रः ॥ १२०॥

}}

Line 14,314:

Line 15,896:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णं च तुष्टुवुरथो दिवि देवसङ्घा मर्त्या भुवि प्रवरमुत्तमपूरुषाणाम् ।

| verse_lines = कृष्णं च तुष्टुवुरथो दिवि देवसङ्घा मर्त्या भुवि प्रवरमुत्तमपूरुषाणाम् ।;तद्वद् बलस्य दृढमुष्टिनिपिष्टमूर्धा भ्रष्टस्तदैव निपपात स मुष्टिकोऽपि ॥ १२१॥

| verse_line2 = तद्वद् बलस्य दृढमुष्टिनिपिष्टमूर्धा भ्रष्टस्तदैव निपपात स मुष्टिकोऽपि ॥ १२१॥

}}

Line 14,323:

Line 15,906:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कूटश्च कोसल उत च्छलनामधेयो द्वौ तत्र कृष्णनिहतावपरो बलेन ।

| verse_lines = कूटश्च कोसल उत च्छलनामधेयो द्वौ तत्र कृष्णनिहतावपरो बलेन ।;कंसस्य ये त्ववरजाश्च सुनीथमुख्याः सर्वे बलेन निहताः परिघेण वीराः ॥ १२२॥

| verse_line2 = कंसस्य ये त्ववरजाश्च सुनीथमुख्याः सर्वे बलेन निहताः परिघेण वीराः ॥ १२२॥

}}

Line 14,332:

Line 15,916:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताभ्यां हतानभिसमीक्ष्य निजान् समस्तान् कंसो दिदेश बलमक्षयमुग्रवीर्यम् ।

| verse_lines = ताभ्यां हतानभिसमीक्ष्य निजान् समस्तान् कंसो दिदेश बलमक्षयमुग्रवीर्यम् ।;रुद्रप्रसादकृतरक्षमवध्यमेतौ निस्सार्य दण्डमधिकं कुरुतेति पापः ॥ १२३॥

| verse_line2 = रुद्रप्रसादकृतरक्षमवध्यमेतौ निस्सार्य दण्डमधिकं कुरुतेति पापः ॥ १२३॥

}}

Line 14,341:

Line 15,926:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वैव राजवचनं बलमक्षयं तदक्षोहिणीदशकयुग्ममनन्तवीर्यम् ।

| verse_lines = श्रुत्वैव राजवचनं बलमक्षयं तदक्षोहिणीदशकयुग्ममनन्तवीर्यम् ।;कृष्णं चकार विविधास्त्रधरं स्वकोष्ठे सिंहं यथा किल सृगालबलं समेतम् ॥ १२४॥

| verse_line2 = कृष्णं चकार विविधास्त्रधरं स्वकोष्ठे सिंहं यथा किल सृगालबलं समेतम् ॥ १२४॥

}}

Line 14,350:

Line 15,936:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानन्नपीश्वरमनन्तबलं महेन्द्रः कृष्णं रथं निजमयापयदायुधाढ्यम् ।

| verse_lines = जानन्नपीश्वरमनन्तबलं महेन्द्रः कृष्णं रथं निजमयापयदायुधाढ्यम् ।;शुश्रूषणाय परमस्य यथा समुद्रमर्घ्येण पूरयति पूर्णजलं जनोऽयम् ॥ १२५॥

| verse_line2 = शुश्रूषणाय परमस्य यथा समुद्रमर्घ्येण पूरयति पूर्णजलं जनोऽयम् ॥ १२५॥

}}

Line 14,359:

Line 15,946:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वस्यन्दनं तु भगवान् स महेन्द्रदत्तमारुह्य सूतवरमातलिसङ्गृहीतम् ।

| verse_lines = स्वस्यन्दनं तु भगवान् स महेन्द्रदत्तमारुह्य सूतवरमातलिसङ्गृहीतम् ।;नानायुधोग्रकिरणस्तरणिर्यथैव ध्वान्तं व्यनाशयदशेषत आशु सैन्यम् ॥ १२६॥

| verse_line2 = नानायुधोग्रकिरणस्तरणिर्यथैव ध्वान्तं व्यनाशयदशेषत आशु सैन्यम् ॥ १२६॥

}}

Line 14,368:

Line 15,956:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निःशेषतो विनिहते स्वबले स कंसश्चर्मासिपाणिरभियातुमियेष कृष्णम् ।

| verse_lines = निःशेषतो विनिहते स्वबले स कंसश्चर्मासिपाणिरभियातुमियेष कृष्णम् ।;तावत् तमेव भगवन्तमभिप्रयान्तमुत्तुङ्गमञ्चशिरसि प्रददर्श वीरम् ॥ १२७॥

| verse_line2 = तावत् तमेव भगवन्तमभिप्रयान्तमुत्तुङ्गमञ्चशिरसि प्रददर्श वीरम् ॥ १२७॥

}}

Line 14,377:

Line 15,966:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं श्येनवेगमभितः प्रतिसञ्चरन्तं निश्छिद्रमाशु जगृहे भगवान् प्रसह्य ।

| verse_lines = तं श्येनवेगमभितः प्रतिसञ्चरन्तं निश्छिद्रमाशु जगृहे भगवान् प्रसह्य ।;केशेषु चैनमभिभृश्य करेण वामेनोद्धृत्य दक्षिणकरेण जघान केऽस्य ॥ १२८॥

| verse_line2 = केशेषु चैनमभिभृश्य करेण वामेनोद्धृत्य दक्षिणकरेण जघान केऽस्य ॥ १२८॥

}}

Line 14,386:

Line 15,976:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सञ्चालितेन मुकुटेन विकुण्डलेन कर्णद्वयेन विगताभरणोरसा च ।

| verse_lines = सञ्चालितेन मुकुटेन विकुण्डलेन कर्णद्वयेन विगताभरणोरसा च ।;स्रस्ताम्बरेण जघनेन सुशोच्यरूपः कंसो बभूव नरसिंहकराग्रसंस्थः ॥ १२९॥

| verse_line2 = स्रस्ताम्बरेण जघनेन सुशोच्यरूपः कंसो बभूव नरसिंहकराग्रसंस्थः ॥ १२९॥

}}

Line 14,395:

Line 15,986:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्कृष्य तं सुरपतिः परमोच्चमञ्चादन्यैरजेयमतिवीर्यबलोपपन्नम् ।

| verse_lines = उत्कृष्य तं सुरपतिः परमोच्चमञ्चादन्यैरजेयमतिवीर्यबलोपपन्नम् ।;अब्जोद्भवेशवरगुप्तमनन्तशक्तिर्भूमौ निपात्य स ददौ पदयोः प्रहारम् ॥ १३०॥

| verse_line2 = अब्जोद्भवेशवरगुप्तमनन्तशक्तिर्भूमौ निपात्य स ददौ पदयोः प्रहारम् ॥ १३०॥

}}

Line 14,404:

Line 15,996:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देहे तु योऽभवदमुष्य रमेशबन्धुर्वायुः स कृष्णतनुमाश्रयदन्यपापम् ।

| verse_lines = देहे तु योऽभवदमुष्य रमेशबन्धुर्वायुः स कृष्णतनुमाश्रयदन्यपापम् ।;दैत्यं चकर्ष हरिरत्र शरीरसंस्थं पश्यत्सु कञ्जजमुखेषु सुरेष्वनन्तः ॥ १३१॥

| verse_line2 = दैत्यं चकर्ष हरिरत्र शरीरसंस्थं पश्यत्सु कञ्जजमुखेषु सुरेष्वनन्तः ॥ १३१॥

}}

Line 14,413:

Line 16,006:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वेषात् स सर्वजगदेकगुरोः स्वकीयैः पूर्वप्रमापितजनैः सहितः समस्तैः ।

| verse_lines = द्वेषात् स सर्वजगदेकगुरोः स्वकीयैः पूर्वप्रमापितजनैः सहितः समस्तैः ।;धात्र्यादिभिः प्रतिययौ कुमतिस्तमोऽन्धमन्येऽपि चैवमुपयान्ति हरावभक्ताः ॥ १३२॥

| verse_line2 = धात्र्यादिभिः प्रतिययौ कुमतिस्तमोऽन्धमन्येऽपि चैवमुपयान्ति हरावभक्ताः ॥ १३२॥

}}

Line 14,422:

Line 16,016:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नित्यातिदुःखमनिवृत्ति सुखव्यपेतमन्धं तमो नियतमेति हरावभक्तः ।

| verse_lines = नित्यातिदुःखमनिवृत्ति सुखव्यपेतमन्धं तमो नियतमेति हरावभक्तः ।;भक्तोऽपि कञ्जजगिरीशमुखेषु सर्वधर्मार्णवोऽपि निखिलागमनिर्णयेन ॥ १३३॥

| verse_line2 = भक्तोऽपि कञ्जजगिरीशमुखेषु सर्वधर्मार्णवोऽपि निखिलागमनिर्णयेन ॥ १३३॥

}}

Line 14,431:

Line 16,026:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यो वेत्ति निश्चितमतिर्हरिमब्जजेशपूर्वाखिलस्य जगतः सकलेऽपि काले ।

| verse_lines = यो वेत्ति निश्चितमतिर्हरिमब्जजेशपूर्वाखिलस्य जगतः सकलेऽपि काले ।;सृष्टिस्थितिप्रळयमोक्षदमात्मतन्त्रं लक्ष्म्या अपीशमतिभक्तियुतः स मुच्येत् ॥ १३४॥

| verse_line2 = सृष्टिस्थितिप्रळयमोक्षदमात्मतन्त्रं लक्ष्म्या अपीशमतिभक्तियुतः स मुच्येत् ॥ १३४॥

}}

Line 14,440:

Line 16,036:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मादनन्तगुणपूर्णममुं रमेशं निश्चित्य दोषरहितं परयैव भक्त्या ।

| verse_lines = तस्मादनन्तगुणपूर्णममुं रमेशं निश्चित्य दोषरहितं परयैव भक्त्या ।;विज्ञाय दैवतगणांश्च यथाक्रमेण भक्ता हरेरिति सदैव भजेत धीरः ॥ १३५॥

| verse_line2 = विज्ञाय दैवतगणांश्च यथाक्रमेण भक्ता हरेरिति सदैव भजेत धीरः ॥ १३५॥

}}

Line 14,449:

Line 16,046:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहत्य कंसमोजसा विधातृशम्भुपूर्वकैः ।

| verse_lines = निहत्य कंसमोजसा विधातृशम्भुपूर्वकैः ।;स्तुतः प्रसूनवर्षिभिर्मुमोद केशवोऽधिकम् ॥ १३६॥

| verse_line2 = स्तुतः प्रसूनवर्षिभिर्मुमोद केशवोऽधिकम् ॥ १३६॥

}}

Line 14,458:

Line 16,056:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सदैव मोदरूपिणो मुदोक्तिरस्य लौकिकी ।

| verse_lines = सदैव मोदरूपिणो मुदोक्तिरस्य लौकिकी ।;यथोदयो रवेर्भवेत् सदोदितस्य लोकतः ॥ १३७॥

| verse_line2 = यथोदयो रवेर्भवेत् सदोदितस्य लोकतः ॥ १३७॥

}}

Line 14,467:

Line 16,066:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्तचित्सुखार्णवः सदोदितैकरूपकः ।

| verse_lines = अनन्तचित्सुखार्णवः सदोदितैकरूपकः ।;समस्तदोषवर्जितो हरिर्गुणात्मकः सदा ॥ १३८॥

| verse_line2 = समस्तदोषवर्जितो हरिर्गुणात्मकः सदा ॥ १३८॥

}}

Line 14,482:

Line 16,082:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ कृष्णो विमोच्य पितरावभिवन्द्य सर्ववन्द्योऽपि रामसहितः प्रतिपालनाय ।

| verse_lines = औं ॥ कृष्णो विमोच्य पितरावभिवन्द्य सर्ववन्द्योऽपि रामसहितः प्रतिपालनाय ।;धर्मस्य राज्यपदवीं प्रणिधाय चोग्रसेने द्विजत्वमुपगम्य मुमोच नन्दम् ॥ १॥

| verse_line2 = धर्मस्य राज्यपदवीं प्रणिधाय चोग्रसेने द्विजत्वमुपगम्य मुमोच नन्दम् ॥ १॥

}}

Line 14,491:

Line 16,092:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नन्दोऽपि सान्त्ववचनैरनुनीय मुक्तः कृष्णेन तच्चरणपङ्कजमात्मसंस्थम् ।

| verse_lines = नन्दोऽपि सान्त्ववचनैरनुनीय मुक्तः कृष्णेन तच्चरणपङ्कजमात्मसंस्थम् ।;कृत्वा जगाम सह गोपगणेन कृच्छ्राद् ध्यायन् जनार्दनमुवास वने सभार्यः ॥ २॥

| verse_line2 = कृत्वा जगाम सह गोपगणेन कृच्छ्राद् ध्यायन् जनार्दनमुवास वने सभार्यः ॥ २॥

}}

Line 14,500:

Line 16,102:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णोऽप्यवन्तिपुरवासिनमेत्य विप्रं सान्दीपनिं सह बलेन ततोऽध्यगीष्ट ।

| verse_lines = कृष्णोऽप्यवन्तिपुरवासिनमेत्य विप्रं सान्दीपनिं सह बलेन ततोऽध्यगीष्ट ।;वेदान् सकृन्निगदितान् निखिलाश्च विद्याः सम्पूर्णसंविदपि दैवतशिक्षणाय ॥ ३॥

| verse_line2 = वेदान् सकृन्निगदितान् निखिलाश्च विद्याः सम्पूर्णसंविदपि दैवतशिक्षणाय ॥ ३॥

}}

Line 14,509:

Line 16,112:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मो हि सर्वविदुषामपि दैवतानां प्राप्ते नरेषु जनने नरवत् प्रवृत्तिः ।

| verse_lines = धर्मो हि सर्वविदुषामपि दैवतानां प्राप्ते नरेषु जनने नरवत् प्रवृत्तिः ।;ज्ञानादिगूहनमुताध्ययनादिरत्र तज्ज्ञापनार्थमवसद् भगवान् गुरौ च ॥ ४॥

| verse_line2 = ज्ञानादिगूहनमुताध्ययनादिरत्र तज्ज्ञापनार्थमवसद् भगवान् गुरौ च ॥ ४॥

}}

Line 14,518:

Line 16,122:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गुर्वर्थमेष मृतपुत्रमदात् पुनश्च रामेण सार्द्धमगमन्मधुरां रमेशः ।

| verse_lines = गुर्वर्थमेष मृतपुत्रमदात् पुनश्च रामेण सार्द्धमगमन्मधुरां रमेशः ।;पौरैः सजानपदमबन्धुजनैरजस्रमभ्यर्चितो न्यवसदिष्टकृदात्मपित्रोः ॥ ५॥

| verse_line2 = पौरैः सजानपदमबन्धुजनैरजस्रमभ्यर्चितो न्यवसदिष्टकृदात्मपित्रोः ॥ ५॥

}}

Line 14,527:

Line 16,132:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वेऽपि ते पतिमवाप्य हरिं पुराऽभितप्ता हि भोजपतिना मुमुदुर्नितान्तम् ।

| verse_lines = सर्वेऽपि ते पतिमवाप्य हरिं पुराऽभितप्ता हि भोजपतिना मुमुदुर्नितान्तम् ।;किं वाच्यमत्र सुतमाप्य हरिं स्वपित्रोर्यत्राखिलस्य सुजनस्य बभूव मोदः ॥ ६॥

| verse_line2 = किं वाच्यमत्र सुतमाप्य हरिं स्वपित्रोर्यत्राखिलस्य सुजनस्य बभूव मोदः ॥ ६॥

}}

Line 14,536:

Line 16,142:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णाश्रयो वसति यत्र जनोऽपि तत्र वृद्धिर्भवेत् किमु रमाधिपतेर्निवासे ।

| verse_lines = कृष्णाश्रयो वसति यत्र जनोऽपि तत्र वृद्धिर्भवेत् किमु रमाधिपतेर्निवासे ।;वृन्दावनं यदधिवासत आस सध्र्यङ् माहेन्द्रसद्मसदृशं किमु तत्र पुर्याम् ॥ ७॥

| verse_line2 = वृन्दावनं यदधिवासत आस सध्र्यङ् माहेन्द्रसद्मसदृशं किमु तत्र पुर्याम् ॥ ७॥

}}

Line 14,545:

Line 16,152:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = येनाधिवासमृषभो जगतां विधत्ते विष्णुस्ततो हि वरता सदने विधातुः ।

| verse_lines = येनाधिवासमृषभो जगतां विधत्ते विष्णुस्ततो हि वरता सदने विधातुः ।;तस्मात् प्रभोर्निवसनान्मधुरा पुरी सा शश्वत् समृद्धजनसङ्कुलिता बभूव ॥ ८॥

| verse_line2 = तस्मात् प्रभोर्निवसनान्मधुरा पुरी सा शश्वत् समृद्धजनसङ्कुलिता बभूव ॥ ८॥

}}

Line 14,554:

Line 16,162:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रक्षत्यजे त्रिजगतां परिरक्षकेऽस्मिन् सर्वान् यदून् मगधराजसुते स्वभर्तुः ।

| verse_lines = रक्षत्यजे त्रिजगतां परिरक्षकेऽस्मिन् सर्वान् यदून् मगधराजसुते स्वभर्तुः ।;कृष्णान्मृतिं पितुरवाप्य समीपमस्तिप्रास्ती शशंसतुरतीव च दूःखितेऽस्मै ॥ ९॥

| verse_line2 = कृष्णान्मृतिं पितुरवाप्य समीपमस्तिप्रास्ती शशंसतुरतीव च दूःखितेऽस्मै ॥ ९॥

}}

Line 14,563:

Line 16,172:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वैव तन्मगधराज उरुप्ररूढबाह्वोर्बलेन नजितो युधि सर्वलोकैः ।

| verse_lines = श्रुत्वैव तन्मगधराज उरुप्ररूढबाह्वोर्बलेन नजितो युधि सर्वलोकैः ।;ब्रह्मेशचण्डमुनिदत्तवरैरजेयो मृत्यूज्झितश्च विजयी जगतश्चुकोप ॥ १०॥

| verse_line2 = ब्रह्मेशचण्डमुनिदत्तवरैरजेयो मृत्यूज्झितश्च विजयी जगतश्चुकोप ॥ १०॥

}}

Line 14,572:

Line 16,182:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षुब्धोऽतिकोपवशतः स्वगदाममोघां दत्तां शिवेन जगृहे शिवभक्तवन्द्यः ।

| verse_lines = क्षुब्धोऽतिकोपवशतः स्वगदाममोघां दत्तां शिवेन जगृहे शिवभक्तवन्द्यः ।;शैवागमाखिलविदत्र च सुस्थिरोऽसौ चिक्षेप योजनशतं स तु तां परस्मै ॥ ११॥

| verse_line2 = शैवागमाखिलविदत्र च सुस्थिरोऽसौ चिक्षेप योजनशतं स तु तां परस्मै ॥ ११॥

}}

Line 14,581:

Line 16,192:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अर्वाक् पपात च गदा मधुराप्रदेशात् सा योजनेन यदिमं प्रजगाद पृष्टः ।

| verse_lines = अर्वाक् पपात च गदा मधुराप्रदेशात् सा योजनेन यदिमं प्रजगाद पृष्टः ।;एकोत्तरामपि शताच्छतयोजनेति देवर्षिरत्र मधुरां भगवत्प्रियार्थे ॥ १२॥

| verse_line2 = एकोत्तरामपि शताच्छतयोजनेति देवर्षिरत्र मधुरां भगवत्प्रियार्थे ॥ १२॥

}}

Line 14,590:

Line 16,202:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शक्तस्य चापि हि गदाप्रविघातने तु शुश्रूषणं मदुचितं त्विति चिन्तयानः ।

| verse_lines = शक्तस्य चापि हि गदाप्रविघातने तु शुश्रूषणं मदुचितं त्विति चिन्तयानः ।;विष्णोर्मुनिः स निजगाद ह योजनोनं मार्गं पुरो भगवतो मगधेशपृष्टः ॥ १३॥

| verse_line2 = विष्णोर्मुनिः स निजगाद ह योजनोनं मार्गं पुरो भगवतो मगधेशपृष्टः ॥ १३॥

}}

Line 14,599:

Line 16,212:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षिप्ता तु सा भगवतोऽथ गदा जराख्यां तत्सन्धिनीमसुभिराशु वियोज्य पापाम् ।

| verse_lines = क्षिप्ता तु सा भगवतोऽथ गदा जराख्यां तत्सन्धिनीमसुभिराशु वियोज्य पापाम् ।;मर्त्याशनीं भगवतः पुनराज्ञयैव याता गिरीशसदनं मगधं विसृज्य ॥ १४॥

| verse_line2 = मर्त्याशनीं भगवतः पुनराज्ञयैव याता गिरीशसदनं मगधं विसृज्य ॥ १४॥

}}

Line 14,608:

Line 16,222:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राजा स्वमातृत उतो गदया च हीनः क्रोधात् समस्तनृपतीनभिसन्निपात्य ।

| verse_lines = राजा स्वमातृत उतो गदया च हीनः क्रोधात् समस्तनृपतीनभिसन्निपात्य ।;अक्षोहिणीत्र्यधिकविंशयुतोऽतिवेलं दर्पोद्धतः सपदि कृष्णपुरीं जगाम ॥ १५॥

| verse_line2 = अक्षोहिणीत्र्यधिकविंशयुतोऽतिवेलं दर्पोद्धतः सपदि कृष्णपुरीं जगाम ॥ १५॥

}}

Line 14,617:

Line 16,232:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वां पुरीं प्रतिनिरुद्ध्य दिदेश विन्दविन्दानुजौ भगवतः कुमतिः स दूतौ ।

| verse_lines = सर्वां पुरीं प्रतिनिरुद्ध्य दिदेश विन्दविन्दानुजौ भगवतः कुमतिः स दूतौ ।;तावूचतुर्भगवतेऽस्य वचोऽतिदर्पपूर्णं तथा भगवतोऽप्यपहासयुक्तम् ॥ १६॥

| verse_line2 = तावूचतुर्भगवतेऽस्य वचोऽतिदर्पपूर्णं तथा भगवतोऽप्यपहासयुक्तम् ॥ १६॥

}}

Line 14,626:

Line 16,242:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लोकेऽप्रतीतबलपौरुषसाररूपस्त्वं ह्येक एष्यभवतो बलवीर्यसारम् ।

| verse_lines = लोकेऽप्रतीतबलपौरुषसाररूपस्त्वं ह्येक एष्यभवतो बलवीर्यसारम् ।;ज्ञात्वा सुते नतु मया प्रतिपादिते हि कंसस्य वीर्यरहितेन हतस्त्वया सः ॥ १७॥

| verse_line2 = ज्ञात्वा सुते नतु मया प्रतिपादिते हि कंसस्य वीर्यरहितेन हतस्त्वया सः ॥ १७॥

}}

Line 14,635:

Line 16,252:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽहं हि दुर्बलतमो बलिनां वरिष्ठं कृत्वैव दृष्टिविषयं विगतप्रतापः ।

| verse_lines = सोऽहं हि दुर्बलतमो बलिनां वरिष्ठं कृत्वैव दृष्टिविषयं विगतप्रतापः ।;यास्ये तपोवनमथो सहितः सुताभ्यां क्षिप्रं ममाद्य विषये भव चक्षुषोऽतः ॥ १८॥

| verse_line2 = यास्ये तपोवनमथो सहितः सुताभ्यां क्षिप्रं ममाद्य विषये भव चक्षुषोऽतः ॥ १८॥

}}

Line 14,644:

Line 16,262:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साक्षेपमीरितमिदं बलदर्पपूर्णमात्मापहाससहितं भगवान् निशम्य ।

| verse_lines = साक्षेपमीरितमिदं बलदर्पपूर्णमात्मापहाससहितं भगवान् निशम्य ।;सत्यं तदित्युरु वचोऽर्थवदभ्युदीर्य मन्दं प्रहस्य निरगात् सहितो बलेन ॥ १९॥

| verse_line2 = सत्यं तदित्युरु वचोऽर्थवदभ्युदीर्य मन्दं प्रहस्य निरगात् सहितो बलेन ॥ १९॥

}}

Line 14,653:

Line 16,272:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वारेषु सात्यकिपुरस्सरमात्मसैन्यं त्रिष्वभ्युदीर्य भगवान् स्वयमुत्तरेण ।

| verse_lines = द्वारेषु सात्यकिपुरस्सरमात्मसैन्यं त्रिष्वभ्युदीर्य भगवान् स्वयमुत्तरेण ।;रामद्वितीय उदगान्मगधाधिराजं योद्धुं नृपेन्द्रकटकेन युतं परेशः ॥ २०॥

| verse_line2 = रामद्वितीय उदगान्मगधाधिराजं योद्धुं नृपेन्द्रकटकेन युतं परेशः ॥ २०॥

}}

Line 14,662:

Line 16,282:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्येच्छयैव पृथिवीमवतेरुराशु तस्याऽयुधानि सबलस्य सुभास्वराणि ।

| verse_lines = तस्येच्छयैव पृथिवीमवतेरुराशु तस्याऽयुधानि सबलस्य सुभास्वराणि ।;शार्ङ्गासिचक्रदरतूणगदाः स्वकीया जग्राह दारुकगृहीतरथे स्थितः सः ॥ २१॥

| verse_line2 = शार्ङ्गासिचक्रदरतूणगदाः स्वकीया जग्राह दारुकगृहीतरथे स्थितः सः ॥ २१॥

}}

Line 14,671:

Line 16,292:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आरुह्य भूमयरथं प्रतियुक्तमश्वैर्वेदात्मकैर्धनुरधिज्यमथ प्रगृह्य ।

| verse_lines = आरुह्य भूमयरथं प्रतियुक्तमश्वैर्वेदात्मकैर्धनुरधिज्यमथ प्रगृह्य ।;शार्ङ्गं शरांश्च निशितान् मगधाधिराजमुग्रं नृपेन्द्रसहितं प्रययौ जवेन ॥ २२॥

| verse_line2 = शार्ङ्गं शरांश्च निशितान् मगधाधिराजमुग्रं नृपेन्द्रसहितं प्रययौ जवेन ॥ २२॥

}}

Line 14,680:

Line 16,302:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामः प्रगृह्य मुसलं स हलं च यानमास्थाय सायकशरासनतूणयुक्तः ।

| verse_lines = रामः प्रगृह्य मुसलं स हलं च यानमास्थाय सायकशरासनतूणयुक्तः ।;सैन्यं जरासुतसुरक्षितमभ्यधावद्धर्षान्नदन्नुरुबलोऽरिबलैरधृष्यः ॥ २३॥

| verse_line2 = सैन्यं जरासुतसुरक्षितमभ्यधावद्धर्षान्नदन्नुरुबलोऽरिबलैरधृष्यः ॥ २३॥

}}

Line 14,689:

Line 16,312:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उद्वीक्ष्य कृष्णमभियान्तमनन्तशक्तिं राजेन्द्रवृन्दसहितो मगधाधिराजः ।

| verse_lines = उद्वीक्ष्य कृष्णमभियान्तमनन्तशक्तिं राजेन्द्रवृन्दसहितो मगधाधिराजः ।;उद्वेलसागरवदाश्वभियाय कोपान्नानाविधायुधवरैरभिवर्षमाणः ॥ २४॥

| verse_line2 = उद्वेलसागरवदाश्वभियाय कोपान्नानाविधायुधवरैरभिवर्षमाणः ॥ २४॥

}}

Line 14,698:

Line 16,322:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं वै चुकोपयिषुरग्रत उग्रसेनं कृष्णो निधाय समगात् स्वयमस्य पश्चात् ।

| verse_lines = तं वै चुकोपयिषुरग्रत उग्रसेनं कृष्णो निधाय समगात् स्वयमस्य पश्चात् ।;दृष्ट्वाऽग्रतो मगधराट् स्थितमुग्रसेनं कोपाच्चलत्तनुरिदं वचनं बभाषे ॥ २५॥

| verse_line2 = दृष्ट्वाऽग्रतो मगधराट् स्थितमुग्रसेनं कोपाच्चलत्तनुरिदं वचनं बभाषे ॥ २५॥

}}

Line 14,707:

Line 16,332:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पापापयाहि पुरतो मम राज्यकाम निर्लज्ज पुत्रवधकारण शत्रुपक्ष ।

| verse_lines = पापापयाहि पुरतो मम राज्यकाम निर्लज्ज पुत्रवधकारण शत्रुपक्ष ।;त्वं जीर्णबस्तसदृशो न मयेह वध्यः सिंहो हि सिंहमभियाति न वै सृगालम् ॥ २६॥

| verse_line2 = त्वं जीर्णबस्तसदृशो न मयेह वध्यः सिंहो हि सिंहमभियाति न वै सृगालम् ॥ २६॥

}}

Line 14,716:

Line 16,342:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आक्षिप्त इत्थममुनाऽथ स भोजराजस्तूणात् प्रगृह्य निशितं शरमाशु तेन ।

| verse_lines = आक्षिप्त इत्थममुनाऽथ स भोजराजस्तूणात् प्रगृह्य निशितं शरमाशु तेन ।;छित्वा जरासुतधनुर्बलवन्ननाद विव्याध सायकगणैश्च पुनस्तमुग्रैः ॥ २७॥

| verse_line2 = छित्वा जरासुतधनुर्बलवन्ननाद विव्याध सायकगणैश्च पुनस्तमुग्रैः ॥ २७॥

}}

Line 14,725:

Line 16,352:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्यच्छरासनवरं प्रतिगृह्य कोपसंरक्तनेत्रमभियान्तमुदीक्ष्य कृष्णः ।

| verse_lines = अन्यच्छरासनवरं प्रतिगृह्य कोपसंरक्तनेत्रमभियान्तमुदीक्ष्य कृष्णः ।;भोजाधिराजवधकाङ्क्षिणमुग्रवेगं बार्हद्रथं प्रतिययौ परमो रथेन ॥ २८॥

| verse_line2 = भोजाधिराजवधकाङ्क्षिणमुग्रवेगं बार्हद्रथं प्रतिययौ परमो रथेन ॥ २८॥

}}

Line 14,734:

Line 16,362:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आयान्तमीक्ष्य भगवन्तमनन्तवीर्यं चेदीशपौण्ड्रमुखराजगणैः समेतः ।

| verse_lines = आयान्तमीक्ष्य भगवन्तमनन्तवीर्यं चेदीशपौण्ड्रमुखराजगणैः समेतः ।;नानाविधास्त्रवरशस्त्रगणैर्ववर्ष मेरुं यथा घन उदीर्णरवो जलौघैः ॥ २९॥

| verse_line2 = नानाविधास्त्रवरशस्त्रगणैर्ववर्ष मेरुं यथा घन उदीर्णरवो जलौघैः ॥ २९॥

}}

Line 14,743:

Line 16,372:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शस्त्रास्त्रवृष्टिमभितो भगवान् विवृश्च्य शार्ङ्गोत्थसायकगणैर्विरथाश्वसूतम् ।

| verse_lines = शस्त्रास्त्रवृष्टिमभितो भगवान् विवृश्च्य शार्ङ्गोत्थसायकगणैर्विरथाश्वसूतम् ।;चक्रे निरायुधमसौ मगधेन्द्रमाशु च्छिन्नातपत्रवरकेतुमचिन्त्यशक्तिः ॥ ३०॥

| verse_line2 = चक्रे निरायुधमसौ मगधेन्द्रमाशु च्छिन्नातपत्रवरकेतुमचिन्त्यशक्तिः ॥ ३०॥

}}

Line 14,752:

Line 16,382:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैनं जघान भगवान् सुशकं च भीमे भक्तिं निजां प्रथयितुं यश उच्चधर्मम् ।

| verse_lines = नैनं जघान भगवान् सुशकं च भीमे भक्तिं निजां प्रथयितुं यश उच्चधर्मम् ।;चेदीशपौण्ड्रकसकीचकमद्रराजसाल्वैकलव्यकमुखान् विरथांश्चकार ॥ ३१॥

| verse_line2 = चेदीशपौण्ड्रकसकीचकमद्रराजसाल्वैकलव्यकमुखान् विरथांश्चकार ॥ ३१॥

}}

Line 14,761:

Line 16,392:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ये चापि हंसडिभकद्रुमरुग्मिमुख्या बाह्लीकभौमसुतमैन्दपुरस्सराश्च ।

| verse_lines = ये चापि हंसडिभकद्रुमरुग्मिमुख्या बाह्लीकभौमसुतमैन्दपुरस्सराश्च ।;सर्वे प्रदुद्रुवुरजस्य शरैर्विभिन्ना अन्ये च भूमिपतयो य इहाऽसुरुर्व्याम् ॥ ३२॥

| verse_line2 = सर्वे प्रदुद्रुवुरजस्य शरैर्विभिन्ना अन्ये च भूमिपतयो य इहाऽसुरुर्व्याम् ॥ ३२॥

}}

Line 14,770:

Line 16,402:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = छिन्नायुधध्वजपताकरथाश्वसूतवर्माण उग्रशरताडितभिन्नगात्राः ।

| verse_lines = छिन्नायुधध्वजपताकरथाश्वसूतवर्माण उग्रशरताडितभिन्नगात्राः ।;स्रस्ताम्बराभरणमूर्धजमाल्यहीना रक्तं वमन्त उरु दुद्रुवुराशु भीताः ॥ ३३॥

| verse_line2 = स्रस्ताम्बराभरणमूर्धजमाल्यहीना रक्तं वमन्त उरु दुद्रुवुराशु भीताः ॥ ३३॥

}}

Line 14,779:

Line 16,412:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शोच्यां दशामुपगतेषु नृपेषु (सर्वेष्वस्तायुधेषु) सर्वेष्वात्तायुधेषु हरिणा युधि विद्रवत्सु ।

| verse_lines = शोच्यां दशामुपगतेषु नृपेषु (सर्वेष्वस्तायुधेषु) सर्वेष्वात्तायुधेषु हरिणा युधि विद्रवत्सु ।;नानायुधाढ्यमपरं रथमुग्रवीर्यम् आस्थाय मागधपतिः प्रससार रामम् ॥ ३४॥

| verse_line2 = नानायुधाढ्यमपरं रथमुग्रवीर्यम् आस्थाय मागधपतिः प्रससार रामम् ॥ ३४॥

}}

Line 14,788:

Line 16,422:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आधावतोऽस्य मुसलेन रथं बभञ्ज रामो गदामुरुतरोरसि सोऽपि तस्य ।

| verse_lines = आधावतोऽस्य मुसलेन रथं बभञ्ज रामो गदामुरुतरोरसि सोऽपि तस्य ।;चिक्षेप तं च मुसलेन तताड रामस्तावुत्तमौ बलवतां युयुधात उग्रम् ॥ ३५॥

| verse_line2 = चिक्षेप तं च मुसलेन तताड रामस्तावुत्तमौ बलवतां युयुधात उग्रम् ॥ ३५॥

}}

Line 14,797:

Line 16,432:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तौ चक्रतुः पुरु नियुद्धमपि स्म तत्र सञ्चूर्ण्य सर्वगिरिवृक्षशिलासमूहान् ।

| verse_lines = तौ चक्रतुः पुरु नियुद्धमपि स्म तत्र सञ्चूर्ण्य सर्वगिरिवृक्षशिलासमूहान् ।;दीर्घं नियुद्धमभवत् सममेतयोस्तद् वज्राद् दृढाङ्गतमयोर्बलिनोर्नितान्तम् ॥ ३६॥

| verse_line2 = दीर्घं नियुद्धमभवत् सममेतयोस्तद् वज्राद् दृढाङ्गतमयोर्बलिनोर्नितान्तम् ॥ ३६॥

}}

Line 14,806:

Line 16,442:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वाऽथ शङ्खरवमम्बुजलोचनस्य विद्रावितानपि नृपानभिवीक्ष्य रामः ।

| verse_lines = श्रुत्वाऽथ शङ्खरवमम्बुजलोचनस्य विद्रावितानपि नृपानभिवीक्ष्य रामः ।;युद्ध्यन्तमीक्ष्य च रिपुं ववृधे बलेन त्यक्त्वा रिपुं मुसलमादद आश्वमोघम् ॥ ३७॥

| verse_line2 = युद्ध्यन्तमीक्ष्य च रिपुं ववृधे बलेन त्यक्त्वा रिपुं मुसलमादद आश्वमोघम् ॥ ३७॥

}}

Line 14,815:

Line 16,452:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनाऽहतः शिरसि सम्मुमुहेऽतिवेलं बार्हद्रथो जगृह एनमथो हली सः ।

| verse_lines = तेनाऽहतः शिरसि सम्मुमुहेऽतिवेलं बार्हद्रथो जगृह एनमथो हली सः ।;तत्रैकलव्य उत कृष्णशरैः पलायन्नस्त्राणि रामशिरसि प्रमुमोच शीघ्रम् ॥ ३८॥

| verse_line2 = तत्रैकलव्य उत कृष्णशरैः पलायन्नस्त्राणि रामशिरसि प्रमुमोच शीघ्रम् ॥ ३८॥

}}

Line 14,824:

Line 16,462:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीतेन तेन समरं भगवाननिच्छन् प्रद्युम्नमाश्वसृजदात्मसुतं मनोजम् ।

| verse_lines = भीतेन तेन समरं भगवाननिच्छन् प्रद्युम्नमाश्वसृजदात्मसुतं मनोजम् ।;प्रद्युम्न एनमभियाय महास्त्रजालै रामस्तु मागधमथाऽत्मरथं निनाय ॥ ३९॥

| verse_line2 = प्रद्युम्न एनमभियाय महास्त्रजालै रामस्तु मागधमथाऽत्मरथं निनाय ॥ ३९॥

}}

Line 14,833:

Line 16,472:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युद्ध्वा चिरं रणमुखे भगवत्सुतोऽसौ चक्रे निरायुधममुं स्थिरमेकलव्यम् ।

| verse_lines = युद्ध्वा चिरं रणमुखे भगवत्सुतोऽसौ चक्रे निरायुधममुं स्थिरमेकलव्यम् ।;अंशेन यो भुवमगान्मणिमानिति स्म स क्रोधतन्त्रकगणेष्वधिपो निषादः ॥ ४०॥

| verse_line2 = अंशेन यो भुवमगान्मणिमानिति स्म स क्रोधतन्त्रकगणेष्वधिपो निषादः ॥ ४०॥

}}

Line 14,842:

Line 16,482:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रद्युम्नमात्मनि निधाय पुनः स कृष्णः संहृत्य मागधबलं निखिलं शरौघैः ।

| verse_lines = प्रद्युम्नमात्मनि निधाय पुनः स कृष्णः संहृत्य मागधबलं निखिलं शरौघैः ।;भूयश्चमूमभिविनेतुमुदारकर्मा बार्हद्रथं त्वमुचदक्षयपौरुषाऽजः ॥ ४१॥

| verse_line2 = भूयश्चमूमभिविनेतुमुदारकर्मा बार्हद्रथं त्वमुचदक्षयपौरुषाऽजः ॥ ४१॥

}}

Line 14,851:

Line 16,492:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्रीडानताच्छविमुखः सहितो नृपैस्तैर्बार्हद्रथः प्रतिययौ स्वपुरीं स पापः ।

| verse_lines = व्रीडानताच्छविमुखः सहितो नृपैस्तैर्बार्हद्रथः प्रतिययौ स्वपुरीं स पापः ।;आत्माभिषिक्तमपि भोजवराधिपत्ये दौहित्रमग्रत उत प्रणिधाय मन्दः ॥ ४२॥

| verse_line2 = आत्माभिषिक्तमपि भोजवराधिपत्ये दौहित्रमग्रत उत प्रणिधाय मन्दः ॥ ४२॥

}}

Line 14,860:

Line 16,502:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जित्वा तमूर्जितबलं भगवानजेशशक्रादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः ।

| verse_lines = जित्वा तमूर्जितबलं भगवानजेशशक्रादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः ।;रामादिभिः सहित आशु पुरं(पुरीं) प्रविश्य रेमेऽभिवन्दितपदो महतां समूहैः ॥ ४३॥

| verse_line2 = रामादिभिः सहित आशु पुरं(पुरीं) प्रविश्य रेमेऽभिवन्दितपदो महतां समूहैः ॥ ४३॥

}}

Line 14,869:

Line 16,512:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वर्द्धत्सु पाण्डुतनयेषु चतुर्दशं तु जन्मर्क्षमास तनयस्य सहस्रदृष्टेः ।

| verse_lines = वर्द्धत्सु पाण्डुतनयेषु चतुर्दशं तु जन्मर्क्षमास तनयस्य सहस्रदृष्टेः ।;प्रत्याब्दिकं मुनिगणान् परिवेषयन्ती कुन्ती तदाऽऽस बहुकार्यपरा नयज्ञा ॥ ४४॥

| verse_line2 = प्रत्याब्दिकं मुनिगणान् परिवेषयन्ती कुन्ती तदाऽऽस बहुकार्यपरा नयज्ञा ॥ ४४॥

}}

Line 14,878:

Line 16,522:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्काल एव नृपतिः सह माद्रवत्या पुंस्कोकिलाकुलितफुल्लवनं ददर्श ।

| verse_lines = तत्काल एव नृपतिः सह माद्रवत्या पुंस्कोकिलाकुलितफुल्लवनं ददर्श ।;तस्मिन् वसन्तपवनस्पर्शेधितः स कन्दर्पमार्गणवशं सहसा जगाम ॥ ४५॥

| verse_line2 = तस्मिन् वसन्तपवनस्पर्शेधितः स कन्दर्पमार्गणवशं सहसा जगाम ॥ ४५॥

}}

Line 14,887:

Line 16,532:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जग्राह तामथ तया रममाण एव यातो यमस्य सदनं हरिपादसङ्गी ।

| verse_lines = जग्राह तामथ तया रममाण एव यातो यमस्य सदनं हरिपादसङ्गी ।;पूर्वं शचीरमणमिच्छत एव विघ्नं शक्रस्य तद्दर्शनोपगतो हि चक्रे ॥ ४६॥

| verse_line2 = पूर्वं शचीरमणमिच्छत एव विघ्नं शक्रस्य तद्दर्शनोपगतो हि चक्रे ॥ ४६॥

}}

Line 14,896:

Line 16,542:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनैव मानुषमवाप्य रतिस्थ एव पञ्चत्वमाप रतिविघ्नमपुत्रतां च(हि) ।

| verse_lines = तेनैव मानुषमवाप्य रतिस्थ एव पञ्चत्वमाप रतिविघ्नमपुत्रतां च(हि) ।;स्वात्मोत्तमेष्वथ सुरेषु विशेषतश्च स्वल्पोऽपि दोष उरुतामभियाति(उपयाति) यस्मात् ॥ ४७॥

| verse_line2 = स्वात्मोत्तमेष्वथ सुरेषु विशेषतश्च स्वल्पोऽपि दोष उरुतामभियाति(उपयाति) यस्मात् ॥ ४७॥

}}

Line 14,905:

Line 16,552:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = माद्री पतिं मृतमवेक्ष्य रुराव दूरात् तच्छुश्रुवुश्च पृथया सह पाण्डुपुत्राः ।

| verse_lines = माद्री पतिं मृतमवेक्ष्य रुराव दूरात् तच्छुश्रुवुश्च पृथया सह पाण्डुपुत्राः ।;तेष्वागतेषु वचनादपि माद्रवत्याः पुत्रान् निवार्य तु पृथा स्वयमत्र चाऽगात् ॥ ४८॥

| verse_line2 = तेष्वागतेषु वचनादपि माद्रवत्याः पुत्रान् निवार्य तु पृथा स्वयमत्र चाऽगात् ॥ ४८॥

}}

Line 14,914:

Line 16,562:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पत्युः कलेवरमवेक्ष्य निशम्य माद्र्याः कुन्ती भृशं व्यथितहृत्कमलैव माद्रीम् ।

| verse_lines = पत्युः कलेवरमवेक्ष्य निशम्य माद्र्याः कुन्ती भृशं व्यथितहृत्कमलैव माद्रीम् ।;धिक्कृत्य चानुमरणाय मतिं चकार तस्याः स्वनो रुदितजः श्रुत आशु पार्थैः ॥ ४९॥

| verse_line2 = धिक्कृत्य चानुमरणाय मतिं चकार तस्याः स्वनो रुदितजः श्रुत आशु पार्थैः ॥ ४९॥

}}

Line 14,923:

Line 16,572:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेष्वागतेष्वधिक आस विराव एतं सर्वेऽपि शुश्रुवुर्ऋषिप्रवरा अथात्र ।

| verse_lines = तेष्वागतेष्वधिक आस विराव एतं सर्वेऽपि शुश्रुवुर्ऋषिप्रवरा अथात्र ।;आजग्मुरुत्तमकृपा ऋषिलोकमध्ये पत्नी नृपानुगमनाय च पस्पृधाते ॥ ५०॥

| verse_line2 = आजग्मुरुत्तमकृपा ऋषिलोकमध्ये पत्नी नृपानुगमनाय च पस्पृधाते ॥ ५०॥

}}

Line 14,932:

Line 16,582:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते सन्निवार्य तु पृथामथ माद्रवत्या भर्तुः सहानुगमनं बहु चार्थयन्त्याः ।

| verse_lines = ते सन्निवार्य तु पृथामथ माद्रवत्या भर्तुः सहानुगमनं बहु चार्थयन्त्याः ।;संवादमेव निजदोषमवेक्ष्य तस्याश्चक्रुः सदाऽवगतभागवतोच्चधर्माः ॥ ५१॥

| verse_line2 = संवादमेव निजदोषमवेक्ष्य तस्याश्चक्रुः सदाऽवगतभागवतोच्चधर्माः ॥ ५१॥

}}

Line 14,941:

Line 16,592:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भर्तुर्गुणैरनधिकौ तनयार्थमेव माद्र्या कृतौ (आकृतौ) सुरवरावधिकौ स्वतोऽपि ।

| verse_lines = भर्तुर्गुणैरनधिकौ तनयार्थमेव माद्र्या कृतौ (आकृतौ) सुरवरावधिकौ स्वतोऽपि ।;तेनैव भर्तृमृतिहेतुरभूत् समस्तलोकैश्च नातिमहिता सुगुणाऽपि माद्री ॥ ५२॥

| verse_line2 = तेनैव भर्तृमृतिहेतुरभूत् समस्तलोकैश्च नातिमहिता सुगुणाऽपि माद्री ॥ ५२॥

}}

Line 14,950:

Line 16,602:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाण्डोः सुता मुनिगणैः पितृमेधमत्र चक्रुर्यथावदथ तेन सहैव माद्री ।

| verse_lines = पाण्डोः सुता मुनिगणैः पितृमेधमत्र चक्रुर्यथावदथ तेन सहैव माद्री ।;हुत्वाऽऽत्मदेहमुरु पापमदः कृतं च सम्मार्ज्य लोकमगमन्निजभर्तुरेव ॥ ५३॥

| verse_line2 = हुत्वाऽऽत्मदेहमुरु पापमदः कृतं च सम्मार्ज्य लोकमगमन्निजभर्तुरेव ॥ ५३॥

}}

Line 14,959:

Line 16,612:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाण्डुश्च पुत्रकगुणैः स्वगुणैश्च साक्षात् कृष्णात्मजः सततमस्य पदैकभक्तः ।

| verse_lines = पाण्डुश्च पुत्रकगुणैः स्वगुणैश्च साक्षात् कृष्णात्मजः सततमस्य पदैकभक्तः ।;लोकानवाप विमलान् महितान् महद्भिः किं चित्रमत्र हरिपादविनम्रचित्ते ॥ ५४॥

| verse_line2 = लोकानवाप विमलान् महितान् महद्भिः किं चित्रमत्र हरिपादविनम्रचित्ते ॥ ५४॥

}}

Line 14,968:

Line 16,622:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाण्डोः सुताश्च पृथया सहिता मुनीन्द्रैर्नारायणाश्रमत आशु पुरं स्वकीयम् ।

| verse_lines = पाण्डोः सुताश्च पृथया सहिता मुनीन्द्रैर्नारायणाश्रमत आशु पुरं स्वकीयम् ।;जग्मुस्तथैव धृतराष्ट्रपुरो मुनीन्द्राः वृत्तं समस्तमवदन्ननुजं मृतं च ॥ ५५॥

| verse_line2 = जग्मुस्तथैव धृतराष्ट्रपुरो मुनीन्द्राः वृत्तं समस्तमवदन्ननुजं मृतं च ॥ ५५॥

}}

Line 14,977:

Line 16,632:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तूष्णीं स्थिते तु नृपतौ तनुजे द्युनद्याः क्षत्तर्युतात्त उरुमोदमतीव पापाः ।

| verse_lines = तूष्णीं स्थिते तु नृपतौ तनुजे द्युनद्याः क्षत्तर्युतात्त उरुमोदमतीव पापाः ।;ऊचुः सुयोधनमुखाः सह सौबलेन पाण्डोर्मृतिः किल पुरा तनयाः क्‍व तस्य ॥ ५६॥

| verse_line2 = ऊचुः सुयोधनमुखाः सह सौबलेन पाण्डोर्मृतिः किल पुरा तनयाः क्‍व तस्य ॥ ५६॥

}}

Line 14,986:

Line 16,642:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न क्षेत्रजा अपि मृते पितरि स्वकीयैः सम्यङ् नियोगमनवाप्य भवाय योग्याः ।

| verse_lines = न क्षेत्रजा अपि मृते पितरि स्वकीयैः सम्यङ् नियोगमनवाप्य भवाय योग्याः ।;तेषामितीरितवचोऽनु जगाद वायुराभाष्य कौरवगणान् गगनस्थ एव ॥ ५७॥

| verse_line2 = तेषामितीरितवचोऽनु जगाद वायुराभाष्य कौरवगणान् गगनस्थ एव ॥ ५७॥

}}

Line 14,995:

Line 16,652:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एते हि धर्ममरुदिन्द्रभिषग्वरेभ्यो जाताः प्रजीवति पितर्युरुधामसाराः ।

| verse_lines = एते हि धर्ममरुदिन्द्रभिषग्वरेभ्यो जाताः प्रजीवति पितर्युरुधामसाराः ।;शक्याश्च नैव भवतां क्‍वचिदग्रहाय नारायणेन सततं परिरक्षिता यत् ॥ ५८॥

| verse_line2 = शक्याश्च नैव भवतां क्‍वचिदग्रहाय नारायणेन सततं परिरक्षिता यत् ॥ ५८॥

}}

Line 15,004:

Line 16,662:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वायोरदृश्यवचनं परिशङ्कमानेष्वाविर्बभूव भगवान् स्वयमब्जनाभः ।

| verse_lines = वायोरदृश्यवचनं परिशङ्कमानेष्वाविर्बभूव भगवान् स्वयमब्जनाभः ।;व्यासस्वरूप उरुसर्वगुणैकदेह आदाय तानगमदाशु च पाण्डुगेहम् ॥ ५९॥

| verse_line2 = व्यासस्वरूप उरुसर्वगुणैकदेह आदाय तानगमदाशु च पाण्डुगेहम् ॥ ५९॥

}}

Line 15,013:

Line 16,672:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्स्वीकृतेषु सकला अपि भीष्ममुख्या वैचित्रवीर्यसहिताः परिपूज्य सर्वान् ।

| verse_lines = तत्स्वीकृतेषु सकला अपि भीष्ममुख्या वैचित्रवीर्यसहिताः परिपूज्य सर्वान् ।;कुन्त्या सहैव जगृहुः सुभृशं तदाऽऽर्ता वैचित्रवीर्यतनयाः सह सौबलेन ॥ ६०॥

| verse_line2 = कुन्त्या सहैव जगृहुः सुभृशं तदाऽऽर्ता वैचित्रवीर्यतनयाः सह सौबलेन ॥ ६०॥

}}

Line 15,022:

Line 16,682:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वैचित्रवीर्यतनयाः कृपतो महास्त्राण्यापुश्च पाण्डुतनयैः सह सर्वराज्ञाम् ।

| verse_lines = वैचित्रवीर्यतनयाः कृपतो महास्त्राण्यापुश्च पाण्डुतनयैः सह सर्वराज्ञाम् ।;पुत्राश्च तत्र विविधा अपि बालचेष्टाः कुर्वत्सु वायुतनयेन जिताः समस्ताः ॥ ६१॥

| verse_line2 = पुत्राश्च तत्र विविधा अपि बालचेष्टाः कुर्वत्सु वायुतनयेन जिताः समस्ताः ॥ ६१॥

}}

Line 15,031:

Line 16,692:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पक्‍वोरुभोज्यफलसन्नयनाय वृक्षेष्वारूढराजतनयानभिवीक्ष्य भीमः ।

| verse_lines = पक्‍वोरुभोज्यफलसन्नयनाय वृक्षेष्वारूढराजतनयानभिवीक्ष्य भीमः ।;पादप्रहारमुरुवृक्षतले प्रदाय साकं फलैर्विनिपतत्सु फलान्यभुङ्क्त ॥ ६२॥

| verse_line2 = पादप्रहारमुरुवृक्षतले प्रदाय साकं फलैर्विनिपतत्सु फलान्यभुङ्क्त ॥ ६२॥

}}

Line 15,040:

Line 16,702:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युद्धे नियुद्ध उत धावन उत्प्लवे च वारिप्लवे च सहितान् निखिलान् कुमारान् ।

| verse_lines = युद्धे नियुद्ध उत धावन उत्प्लवे च वारिप्लवे च सहितान् निखिलान् कुमारान् ।;एको जिगाय तरसा परमार्यकर्मा विष्णोः सुपूर्णसदनुग्रहतः सुनित्यात् ॥ ६३॥

| verse_line2 = एको जिगाय तरसा परमार्यकर्मा विष्णोः सुपूर्णसदनुग्रहतः सुनित्यात् ॥ ६३॥

}}

Line 15,049:

Line 16,712:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वान् प्रगृह्य विनिमज्जति वारिमध्ये श्रान्तान् विसृज्य हसति स्म स विष्णुपद्याम् ।

| verse_lines = सर्वान् प्रगृह्य विनिमज्जति वारिमध्ये श्रान्तान् विसृज्य हसति स्म स विष्णुपद्याम् ।;सर्वानुदूह्य च कदाचिदुरुप्रवाहां गङ्गां सुतारयति सारसुपूर्णपौंस्यः ॥ ६४॥

| verse_line2 = सर्वानुदूह्य च कदाचिदुरुप्रवाहां गङ्गां सुतारयति सारसुपूर्णपौंस्यः ॥ ६४॥

}}

Line 15,058:

Line 16,722:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वेषं ह्यृते नहि हरौ तमसि प्रवेशः प्राणे च तेन जगतीमनु तौ प्रपन्नौ ।

| verse_lines = द्वेषं ह्यृते नहि हरौ तमसि प्रवेशः प्राणे च तेन जगतीमनु तौ प्रपन्नौ ।;तत्कारणान्यकुरुतां परमौ करांसि देवद्विषां सततविस्तृतसाधुपौंस्यौ ॥ ६५॥

| verse_line2 = तत्कारणान्यकुरुतां परमौ करांसि देवद्विषां सततविस्तृतसाधुपौंस्यौ ॥ ६५॥

}}

Line 15,067:

Line 16,732:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वाऽमितान्यथ करांसि मरुत्सुतेन नित्यं कृतानि तनया निखिलाश्च राज्ञाम् ।

| verse_lines = दृष्ट्वाऽमितान्यथ करांसि मरुत्सुतेन नित्यं कृतानि तनया निखिलाश्च राज्ञाम् ।;तस्यामितं बलमुदीक्ष्य सदोरुवृद्धद्वेषा बभूवुरथ मन्त्रममन्त्रयंश्च ॥ ६६॥

| verse_line2 = तस्यामितं बलमुदीक्ष्य सदोरुवृद्धद्वेषा बभूवुरथ मन्त्रममन्त्रयंश्च ॥ ६६॥

}}

Line 15,076:

Line 16,742:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = येये हि तत्र नरदेवसुताः सुरांशाः प्रीतिं परां पवनजे निखिला अकुर्वन् ।

| verse_lines = येये हि तत्र नरदेवसुताः सुरांशाः प्रीतिं परां पवनजे निखिला अकुर्वन् ।;तांस्तान् विहाय दितिजा नरदेववंशजाता विचार्य वधनिश्चयमस्य चक्रुः ॥ ६७॥

| verse_line2 = तांस्तान् विहाय दितिजा नरदेववंशजाता विचार्य वधनिश्चयमस्य चक्रुः ॥ ६७॥

}}

Line 15,085:

Line 16,752:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्मिन् हते विनिहता अखिलाश्च पार्थाः शक्यो बलाच्च न निहन्तुमयं बलाढ्यः ।

| verse_lines = अस्मिन् हते विनिहता अखिलाश्च पार्थाः शक्यो बलाच्च न निहन्तुमयं बलाढ्यः ।;छद्मप्रयोगत इमं विनिहत्य वीर्यात् पार्थं निहत्य निगडे च विदध्महेऽन्यान् ॥ ६८॥

| verse_line2 = छद्मप्रयोगत इमं विनिहत्य वीर्यात् पार्थं निहत्य निगडे च विदध्महेऽन्यान् ॥ ६८॥

}}

Line 15,094:

Line 16,762:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं कृते निहतकण्टकमस्य राज्यं दुर्योधनस्य हि भवेन्न ततोऽन्यथा स्यात् ।

| verse_lines = एवं कृते निहतकण्टकमस्य राज्यं दुर्योधनस्य हि भवेन्न ततोऽन्यथा स्यात् ।;अस्मिन् हते निपतिते च सुरेन्द्रसूनौ शेषा भवेयुरपि सौबलिपुत्रदासाः ॥ ६९॥

| verse_line2 = अस्मिन् हते निपतिते च सुरेन्द्रसूनौ शेषा भवेयुरपि सौबलिपुत्रदासाः ॥ ६९॥

}}

Line 15,103:

Line 16,772:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं विचार्य विषमुल्बणमन्तकाभं क्षीरोदधेर्मथनजं तपसा गिरीशात् ।

| verse_lines = एवं विचार्य विषमुल्बणमन्तकाभं क्षीरोदधेर्मथनजं तपसा गिरीशात् ।;शुक्रेण लब्धममुतः सुबलात्मजेन प्राप्तं प्रतोष्य मरुतस्तनयाय चादुः ॥ ७०॥

| verse_line2 = शुक्रेण लब्धममुतः सुबलात्मजेन प्राप्तं प्रतोष्य मरुतस्तनयाय चादुः ॥ ७०॥

}}

Line 15,112:

Line 16,782:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्मन्त्र्य राजतनयैर्धृतराष्ट्रजैस्तद् दत्तं स्वसूदमुखतोऽखिलभक्ष्यभोज्ये ।

| verse_lines = सम्मन्त्र्य राजतनयैर्धृतराष्ट्रजैस्तद् दत्तं स्वसूदमुखतोऽखिलभक्ष्यभोज्ये ।;ज्ञात्वा युयुत्सुगदितं बलवान् स भीमो विष्णोरनुग्रहबलाज्जरयाञ्चकार ॥ ७१॥

| verse_line2 = ज्ञात्वा युयुत्सुगदितं बलवान् स भीमो विष्णोरनुग्रहबलाज्जरयाञ्चकार ॥ ७१॥

}}

Line 15,121:

Line 16,792:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जीर्णे विषे कुमतयः परमाभितप्ताः प्रासादमाशु विदधुर्हरिपादतोये ।

| verse_lines = जीर्णे विषे कुमतयः परमाभितप्ताः प्रासादमाशु विदधुर्हरिपादतोये ।;ज्ञात्वा युयुत्सुमुखतः स्वयमत्र चान्ते सुष्वाप मारुतिरमा धृतराष्ट्रपुत्रैः ॥ ७२॥

| verse_line2 = ज्ञात्वा युयुत्सुमुखतः स्वयमत्र चान्ते सुष्वाप मारुतिरमा धृतराष्ट्रपुत्रैः ॥ ७२॥

}}

Line 15,130:

Line 16,802:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दोषान् प्रकाशयितुमेव विचित्रवीर्यपुत्रात्मजेषु नृवरं प्रतिसुप्तमीक्ष्य ।

| verse_lines = दोषान् प्रकाशयितुमेव विचित्रवीर्यपुत्रात्मजेषु नृवरं प्रतिसुप्तमीक्ष्य ।;बद्ध्वाऽभिमन्त्रणदृढैरयसा कृतैस्तं पाशैर्विचिक्षिपुरुदे हरिपादजायाः ॥ ७३॥

| verse_line2 = बद्ध्वाऽभिमन्त्रणदृढैरयसा कृतैस्तं पाशैर्विचिक्षिपुरुदे हरिपादजायाः ॥ ७३॥

}}

Line 15,139:

Line 16,812:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत् कोटियोजनगभीरमुदं विगाह्य भीमो विजृम्भणत एव विवृश्च्य पाशान् ।

| verse_lines = तत् कोटियोजनगभीरमुदं विगाह्य भीमो विजृम्भणत एव विवृश्च्य पाशान् ।;उत्तीर्य सज्जनगणस्य विधाय हर्षं तस्थावनन्तगुणविष्णुसदातिहार्दः ॥ ७४॥

| verse_line2 = उत्तीर्य सज्जनगणस्य विधाय हर्षं तस्थावनन्तगुणविष्णुसदातिहार्दः ॥ ७४॥

}}

Line 15,148:

Line 16,822:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं वीक्ष्य दुष्टमनसोऽतिविपन्नचित्ताः सम्मन्त्र्य भूय उरुनागगणानथाष्टौ ।

| verse_lines = तं वीक्ष्य दुष्टमनसोऽतिविपन्नचित्ताः सम्मन्त्र्य भूय उरुनागगणानथाष्टौ ।;शुक्रोक्तमन्त्रबलतः पुर आह्वयित्वा पश्चात् सुपञ्जरगतान् प्रददुः स्वसूते ॥ ७५॥

| verse_line2 = शुक्रोक्तमन्त्रबलतः पुर आह्वयित्वा पश्चात् सुपञ्जरगतान् प्रददुः स्वसूते ॥ ७५॥

}}

Line 15,157:

Line 16,832:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनेन पृथुमन्त्रबलोपहूतांस्तत्सारथिः फणिगणान् पवनात्मजस्य ।

| verse_lines = दुर्योधनेन पृथुमन्त्रबलोपहूतांस्तत्सारथिः फणिगणान् पवनात्मजस्य ।;सुप्तस्य विस्तृत उरस्यमुचद् विशीर्णदन्ता बभूवुरमुमाशु विदश्य नागाः ॥ ७६॥

| verse_line2 = सुप्तस्य विस्तृत उरस्यमुचद् विशीर्णदन्ता बभूवुरमुमाशु विदश्य नागाः ॥ ७६॥

}}

Line 15,166:

Line 16,842:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षिप्त्वा सुदूरमुरुनागगणानथाष्टौ तद्वंशजान् स विनिहत्य पिपीलिकावत् ।

| verse_lines = क्षिप्त्वा सुदूरमुरुनागगणानथाष्टौ तद्वंशजान् स विनिहत्य पिपीलिकावत् ।;जघ्ने च सूतमपहस्तत एव भीमः सुष्वाप पूर्ववदनुत्थित एव तल्पात् ॥ ७७॥

| verse_line2 = जघ्ने च सूतमपहस्तत एव भीमः सुष्वाप पूर्ववदनुत्थित एव तल्पात् ॥ ७७॥

}}

Line 15,175:

Line 16,852:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत् तस्य (नैजबलमप्रमेयं) नैजबलमप्रतिमं निरीक्ष्य सर्वे क्षितीशतनया अधिकं विषेदुः ।

| verse_lines = तत् तस्य (नैजबलमप्रमेयं) नैजबलमप्रतिमं निरीक्ष्य सर्वे क्षितीशतनया अधिकं विषेदुः ।;निश्वासतोऽथ दर्शनादपि भस्म येषां भूयासुरेव भुवनानि च ते मृषाऽऽसन् ॥ ७८॥

| verse_line2 = निश्वासतोऽथ दर्शनादपि भस्म येषां भूयासुरेव भुवनानि च ते मृषाऽऽसन् ॥ ७८॥

}}

Line 15,184:

Line 16,862:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दद्भिर्विदश्य न विकारममुष्य कर्तुं शेकुर्भुजङ्गमवरा अपि सुप्रयत्नाः ।

| verse_lines = दद्भिर्विदश्य न विकारममुष्य कर्तुं शेकुर्भुजङ्गमवरा अपि सुप्रयत्नाः ।;कस्यापि नेदृशबलं श्रुतपूर्वमासीद् दृष्टं किमु स्म तनयेऽपि हिरण्यकस्य ॥ ७९॥

| verse_line2 = कस्यापि नेदृशबलं श्रुतपूर्वमासीद् दृष्टं किमु स्म तनयेऽपि हिरण्यकस्य ॥ ७९॥

}}

Line 15,193:

Line 16,872:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वात्मावनार्थमधिकां स्तुतिमेव कृत्वा विष्णोः स दैत्यतनयो हरिणाऽवितोऽभूत् ।

| verse_lines = स्वात्मावनार्थमधिकां स्तुतिमेव कृत्वा विष्णोः स दैत्यतनयो हरिणाऽवितोऽभूत् ।;नत्वौरसं बलममुष्य स कृष्यते हि भृत्यैर्बलात् स पितुरौरसमस्य वीर्यम् ॥ ८०॥

| verse_line2 = नत्वौरसं बलममुष्य स कृष्यते हि भृत्यैर्बलात् स पितुरौरसमस्य वीर्यम् ॥ ८०॥

}}

Line 15,202:

Line 16,882:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैसर्गिकं प्रियमिमं प्रवदन्ति विप्रा विष्णोर्नितान्तमपि सत्यमिदं ध्रुवं हि ।

| verse_lines = नैसर्गिकं प्रियमिमं प्रवदन्ति विप्रा विष्णोर्नितान्तमपि सत्यमिदं ध्रुवं हि ।;नैवान्यथौरसबलं भवतीदृशं तदुत्साद्य एष हरिणैव सहैष नोऽर्थः ॥ ८१॥

| verse_line2 = नैवान्यथौरसबलं भवतीदृशं तदुत्साद्य एष हरिणैव सहैष नोऽर्थः ॥ ८१॥

}}

Line 15,211:

Line 16,892:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णः किलैष च हरिर्यदुषु प्रजातः सोऽस्याऽश्रयः कुरुत तस्य बहु प्रतीपम् ।

| verse_lines = कृष्णः किलैष च हरिर्यदुषु प्रजातः सोऽस्याऽश्रयः कुरुत तस्य बहु प्रतीपम् ।;सम्मन्त्र्य चैवमतिपापतमा नरेन्द्रपुत्रा हरेश्च बहु चक्रुरथ प्रतीपम् ॥ ८२॥

| verse_line2 = सम्मन्त्र्य चैवमतिपापतमा नरेन्द्रपुत्रा हरेश्च बहु चक्रुरथ प्रतीपम् ॥ ८२॥

}}

Line 15,220:

Line 16,902:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तैः प्रेरिता नृपतयः पितरश्च तेषां साकं बृहद्रथसुतेन हरेः सकाशम् ।

| verse_lines = तैः प्रेरिता नृपतयः पितरश्च तेषां साकं बृहद्रथसुतेन हरेः सकाशम् ।;युद्धाय जग्मुरमुनाऽष्टदशेषु युद्धेष्वत्यन्तभग्नबलदर्पमदा निवृत्ताः ॥ ८३॥

| verse_line2 = युद्धाय जग्मुरमुनाऽष्टदशेषु युद्धेष्वत्यन्तभग्नबलदर्पमदा निवृत्ताः ॥ ८३॥

}}

Line 15,229:

Line 16,912:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनाऽगृहीतगजवाजिगजा नितान्तं शस्त्रैः परिक्षततनूभिरलं वमन्तः ।

| verse_lines = तेनाऽगृहीतगजवाजिगजा नितान्तं शस्त्रैः परिक्षततनूभिरलं वमन्तः ।;रक्तं विशस्त्रकवचध्वजवाजिसूताः स्रस्ताम्बराः श्लथितमूर्द्धजिनो निवृत्ताः ॥ ८४॥

| verse_line2 = रक्तं विशस्त्रकवचध्वजवाजिसूताः स्रस्ताम्बराः श्लथितमूर्द्धजिनो निवृत्ताः ॥ ८४॥

}}

Line 15,238:

Line 16,922:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं बृहद्रथसुतोऽपि सुशोच्यरूप आर्तो ययौ बहुश एव पुरं स्वकीयम् ।

| verse_lines = एवं बृहद्रथसुतोऽपि सुशोच्यरूप आर्तो ययौ बहुश एव पुरं स्वकीयम् ।;कृष्णेन पूर्णबलवीर्यगुणेन मुक्तो जीवेत्यतीव विजितः श्वसितावशेषः ॥ ८५॥

| verse_line2 = कृष्णेन पूर्णबलवीर्यगुणेन मुक्तो जीवेत्यतीव विजितः श्वसितावशेषः ॥ ८५॥

}}

Line 15,247:

Line 16,932:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं गतेषु बहुशो नतकन्धरेषु राजस्वजोऽपि मधुरां स्वपुरीं प्रविश्य ।

| verse_lines = एवं गतेषु बहुशो नतकन्धरेषु राजस्वजोऽपि मधुरां स्वपुरीं प्रविश्य ।;रामेण सार्धमखिलैर्यदुभिः समेतो रेमे रमापतिरचिन्त्यबलो जयश्रीः ॥ ८६॥

| verse_line2 = रामेण सार्धमखिलैर्यदुभिः समेतो रेमे रमापतिरचिन्त्यबलो जयश्रीः ॥ ८६॥

}}

Line 15,256:

Line 16,942:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यर्थोद्यमाः पुनरपि स्म सधार्तराष्ट्रा भीमं निहन्तुमुरुयत्नमकुर्वताज्ञाः ।

| verse_lines = व्यर्थोद्यमाः पुनरपि स्म सधार्तराष्ट्रा भीमं निहन्तुमुरुयत्नमकुर्वताज्ञाः ।;राज्ञां सुतास्तमखिलं स मृषैव कृत्वा चक्रे जयाय च दिशां बलवान् प्रयत्नम् ॥ ८७॥

| verse_line2 = राज्ञां सुतास्तमखिलं स मृषैव कृत्वा चक्रे जयाय च दिशां बलवान् प्रयत्नम् ॥ ८७॥

}}

Line 15,265:

Line 16,952:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राचीं दिशं प्रथममेव जिगाय पश्चाद् याम्यां जलेशपरिपालितया सहान्याम् ।

| verse_lines = प्राचीं दिशं प्रथममेव जिगाय पश्चाद् याम्यां जलेशपरिपालितया सहान्याम् ।;यौ तौ पुरातनदशाननकुम्भकर्णौ मातृष्वसातनयतां च गतौ जिगाय ॥ ८८॥

| verse_line2 = यौ तौ पुरातनदशाननकुम्भकर्णौ मातृष्वसातनयतां च गतौ जिगाय ॥ ८८॥

}}

Line 15,274:

Line 16,962:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वस्तयोर्हि दमघोषसुतः प्रजातः प्राहुश्च यं नृपतयः शिशुपालनाम्ना ।

| verse_lines = पूर्वस्तयोर्हि दमघोषसुतः प्रजातः प्राहुश्च यं नृपतयः शिशुपालनाम्ना ।;अन्यं वदन्ति च करूशनृपं तथाऽन्यमातृष्वसातनयमेव च दन्तवक्रम् ॥ ८९॥

| verse_line2 = अन्यं वदन्ति च करूशनृपं तथाऽन्यमातृष्वसातनयमेव च दन्तवक्रम् ॥ ८९॥

}}

Line 15,283:

Line 16,972:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जित्वैव तावपि जिगाय च पौण्ड्रकाख्यं शौरैः सुतं सुतमजैदथ भीष्मकस्य ।

| verse_lines = जित्वैव तावपि जिगाय च पौण्ड्रकाख्यं शौरैः सुतं सुतमजैदथ भीष्मकस्य ।;यः पूर्वमास दितिजो नरहेल्वलाख्यो रुग्मीति नाम च बभूव स कुण्डिनेशः ॥ ९०॥

| verse_line2 = यः पूर्वमास दितिजो नरहेल्वलाख्यो रुग्मीति नाम च बभूव स कुण्डिनेशः ॥ ९०॥

}}

Line 15,292:

Line 16,982:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भागेत एव तनयस्य स एव वह्नेर्नाम्ना शुचेः स तु पिताऽस्य हि मित्रभागः ।

| verse_lines = भागेत एव तनयस्य स एव वह्नेर्नाम्ना शुचेः स तु पिताऽस्य हि मित्रभागः ।;राह्वंशयुक् तदनुजौ क्रथकैशिकाख्यौ भागौ तथाऽग्निसुतयोः पवमानशुन्ध्योः ॥ ९१॥

| verse_line2 = राह्वंशयुक् तदनुजौ क्रथकैशिकाख्यौ भागौ तथाऽग्निसुतयोः पवमानशुन्ध्योः ॥ ९१॥

}}

Line 15,301:

Line 16,992:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बन्धोर्निजस्य तु बलं सुपरीक्षमाणः शल्योऽपि तेन युयुधे विजितस्तथैव ।

| verse_lines = बन्धोर्निजस्य तु बलं सुपरीक्षमाणः शल्योऽपि तेन युयुधे विजितस्तथैव ।;भीमो जिगाय युधि वीरमथैकलव्यं सर्वे नृपाश्च विजिता अमुनैवमेव ॥ ९२॥

| verse_line2 = भीमो जिगाय युधि वीरमथैकलव्यं सर्वे नृपाश्च विजिता अमुनैवमेव ॥ ९२॥

}}

Line 15,310:

Line 17,002:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्बाहुवीर्यपरिपालित इन्द्रसूनुः शेषान् नृपांश्च समजैद् बलवानयत्नात् ।

| verse_lines = तद्बाहुवीर्यपरिपालित इन्द्रसूनुः शेषान् नृपांश्च समजैद् बलवानयत्नात् ।;साल्वं च हंसडिभकौ च विजित्य भीमो नागाह्वयं पुरमगात् सहितोऽर्जुनेन ॥ ९३॥

| verse_line2 = साल्वं च हंसडिभकौ च विजित्य भीमो नागाह्वयं पुरमगात् सहितोऽर्जुनेन ॥ ९३॥

}}

Line 15,319:

Line 17,012:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्बाहुवीर्यमथ वीक्ष्य मुमोद धर्मसूनुः समातृयमजो विदुरः सभीष्मः ।

| verse_lines = तद्बाहुवीर्यमथ वीक्ष्य मुमोद धर्मसूनुः समातृयमजो विदुरः सभीष्मः ।;अन्ये च सज्जनगणाः सहपौरराष्ट्राः श्रुत्वैव सर्वयदवो जहृषुर्नितान्तम् ॥ ९४॥

| verse_line2 = अन्ये च सज्जनगणाः सहपौरराष्ट्राः श्रुत्वैव सर्वयदवो जहृषुर्नितान्तम् ॥ ९४॥

}}

Line 15,328:

Line 17,022:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णः सुयोधनमुखाक्रममाम्बिकेयं जानन् स्वपुत्रवशवर्तिनमेव गत्वा ।

| verse_lines = कृष्णः सुयोधनमुखाक्रममाम्बिकेयं जानन् स्वपुत्रवशवर्तिनमेव गत्वा ।;श्वाफल्किनो गृहममुं धृतराष्ट्रशान्त्यै गन्तुं दिदेश गजनाम पुरं रमेशः ॥ ९५॥

| verse_line2 = श्वाफल्किनो गृहममुं धृतराष्ट्रशान्त्यै गन्तुं दिदेश गजनाम पुरं रमेशः ॥ ९५॥

}}

Line 15,337:

Line 17,032:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽयाद् गजाह्वयममुत्र विचित्रवीर्यपुत्रेण भीष्मसहितैः कुरुभिः समस्तैः ।

| verse_lines = सोऽयाद् गजाह्वयममुत्र विचित्रवीर्यपुत्रेण भीष्मसहितैः कुरुभिः समस्तैः ।;सम्पूजितः कतिपयानवसच्च मासान् ज्ञातुं हि पाण्डुषु मनःप्रसृतिं कुरूणाम् ॥ ९६॥

| verse_line2 = सम्पूजितः कतिपयानवसच्च मासान् ज्ञातुं हि पाण्डुषु मनःप्रसृतिं कुरूणाम् ॥ ९६॥

}}

Line 15,346:

Line 17,042:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञात्वा स कुन्तिविदुरोक्तित आत्मना च मित्रारिमध्यमजनांस्तनयेषु पाण्डोः ।

| verse_lines = ज्ञात्वा स कुन्तिविदुरोक्तित आत्मना च मित्रारिमध्यमजनांस्तनयेषु पाण्डोः ।;विज्ञाय पुत्रवशगं धृतराष्ट्रमञ्जः साम्नैव भेदसहितेन जगाद विद्वान् ॥ ९७॥

| verse_line2 = विज्ञाय पुत्रवशगं धृतराष्ट्रमञ्जः साम्नैव भेदसहितेन जगाद विद्वान् ॥ ९७॥

}}

Line 15,355:

Line 17,052:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुत्रेषु पाण्डुतनयेषु च साम्यवृत्तिः कीर्तिं च धर्ममुरुमेषि तथाऽर्थकामौ ।

| verse_lines = पुत्रेषु पाण्डुतनयेषु च साम्यवृत्तिः कीर्तिं च धर्ममुरुमेषि तथाऽर्थकामौ ।;प्रीतिं परां त्वयि करिष्यति वासुदेवः साकं समस्तयदुभिः सहितः सुराद्यैः ॥ ९८॥

| verse_line2 = प्रीतिं परां त्वयि करिष्यति वासुदेवः साकं समस्तयदुभिः सहितः सुराद्यैः ॥ ९८॥

}}

Line 15,364:

Line 17,062:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मार्थकामसहितां च विमुक्तिमेषि तत्प्रीतितः सुनियतं विपरीतवृत्तिः ।

| verse_lines = धर्मार्थकामसहितां च विमुक्तिमेषि तत्प्रीतितः सुनियतं विपरीतवृत्तिः ।;यास्येव राजवर तत्फलवैपरीत्यमित्थं वचो निगदितं तव कार्ष्णमद्य ॥ ९९॥

| verse_line2 = यास्येव राजवर तत्फलवैपरीत्यमित्थं वचो निगदितं तव कार्ष्णमद्य ॥ ९९॥

}}

Line 15,373:

Line 17,072:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्थं समस्तकुरुमध्य उपात्तवाक्यो राजाऽपि पुत्रवशगो वचनं जगाद ।

| verse_lines = इत्थं समस्तकुरुमध्य उपात्तवाक्यो राजाऽपि पुत्रवशगो वचनं जगाद ।;सर्वं वशे भगवतो न वयं स्वतन्त्रा भूभारसंहृतिकृते स इहावतीर्णः ॥ १००॥

| verse_line2 = सर्वं वशे भगवतो न वयं स्वतन्त्रा भूभारसंहृतिकृते स इहावतीर्णः ॥ १००॥

}}

Line 15,382:

Line 17,082:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतन्निशम्य वचनं स तु यादवोऽस्य ज्ञात्वा मनोऽस्य कलुषं तव नैव पुत्राः ।

| verse_lines = एतन्निशम्य वचनं स तु यादवोऽस्य ज्ञात्वा मनोऽस्य कलुषं तव नैव पुत्राः ।;इत्यूचिवान् सह मरुत्तनयार्जुनाभ्यां प्रायात् पुरीं च सहदेवयुतः स्वकीयाम् ॥ १०१॥

| verse_line2 = इत्यूचिवान् सह मरुत्तनयार्जुनाभ्यां प्रायात् पुरीं च सहदेवयुतः स्वकीयाम् ॥ १०१॥

}}

Line 15,391:

Line 17,092:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानं तु भागवतमुत्तममात्मयोग्यं भीमार्जुनौ भगवतः समवाप्य कृष्णात् ।

| verse_lines = ज्ञानं तु भागवतमुत्तममात्मयोग्यं भीमार्जुनौ भगवतः समवाप्य कृष्णात् ।;तत्रोषतुर्भगवता सह युक्तचेष्टौ सम्पूजितौ यदुभिरुत्तमकर्मसारौ ॥ १०२॥

| verse_line2 = तत्रोषतुर्भगवता सह युक्तचेष्टौ सम्पूजितौ यदुभिरुत्तमकर्मसारौ ॥ १०२॥

}}

Line 15,400:

Line 17,102:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रत्युद्यमो भगवताऽपि भवेद् गदायाः शिक्षा यदा भगवता क्रियते नचेमम् ।

| verse_lines = प्रत्युद्यमो भगवताऽपि भवेद् गदायाः शिक्षा यदा भगवता क्रियते नचेमम् ।;कुर्यादिति स्म भगवत्समनुज्ञयैव रामादशिक्षदुरुगायपुरः स भीमः ॥ १०३॥

| verse_line2 = कुर्यादिति स्म भगवत्समनुज्ञयैव रामादशिक्षदुरुगायपुरः स भीमः ॥ १०३॥

}}

Line 15,409:

Line 17,112:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामोऽपि शिक्षितमरीन्द्रधरात् पुरोऽस्य भीमे ददावथ वराणि हरेरवाप ।

| verse_lines = रामोऽपि शिक्षितमरीन्द्रधरात् पुरोऽस्य भीमे ददावथ वराणि हरेरवाप ।;अस्त्राणि शक्रतनयः सहदेव आर नीतिं तथोद्धवमुखात् सकलामुदाराम् ॥ १०४॥

| verse_line2 = अस्त्राणि शक्रतनयः सहदेव आर नीतिं तथोद्धवमुखात् सकलामुदाराम् ॥ १०४॥

}}

Line 15,418:

Line 17,122:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णोऽथ चौपगविमुत्तमनीतियुक्तं सम्प्रेषयन्निदमुवाच ह गोकुलाय ।

| verse_lines = कृष्णोऽथ चौपगविमुत्तमनीतियुक्तं सम्प्रेषयन्निदमुवाच ह गोकुलाय ।;दुःखं विनाशय वचोभिररे मदीयैर्नन्दादिनां विरहजं मम चाऽशु याहि ॥ १०५॥

| verse_line2 = दुःखं विनाशय वचोभिररे मदीयैर्नन्दादिनां विरहजं मम चाऽशु याहि ॥ १०५॥

}}

Line 15,427:

Line 17,132:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मत्तो वियोग इह कस्यचिदस्ति नैव यस्मादहं तनुभृतां निहतोऽन्तरेव ।

| verse_lines = मत्तो वियोग इह कस्यचिदस्ति नैव यस्मादहं तनुभृतां निहतोऽन्तरेव ।;नाहं मनुष्य इति कुत्रच वोऽस्तु बुद्धिर्ब्रह्मैव निर्मलतमं प्रवदन्ति मां हि ॥ १०६॥

| verse_line2 = नाहं मनुष्य इति कुत्रच वोऽस्तु बुद्धिर्ब्रह्मैव निर्मलतमं प्रवदन्ति मां हि ॥ १०६॥

}}

Line 15,436:

Line 17,142:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं यदा ह्यजगरो निजगार नन्दं सर्वे न शेकुरथ तत्प्रविमोक्षणाय(तत्प्रतिमोक्षणाय) ।

| verse_lines = पूर्वं यदा ह्यजगरो निजगार नन्दं सर्वे न शेकुरथ तत्प्रविमोक्षणाय(तत्प्रतिमोक्षणाय) ।;मत्पादसंस्पर्शतः स तदाऽतिदिव्यो विद्याधरस्तदुदितं निखिलं स्मरन्तु ॥ १०७॥

| verse_line2 = मत्पादसंस्पर्शतः स तदाऽतिदिव्यो विद्याधरस्तदुदितं निखिलं स्मरन्तु ॥ १०७॥

}}

Line 15,445:

Line 17,152:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं स रूपमदतः प्रजहास विप्रान् नित्यं तपःकृशतराङ्गिरसो विरूपान् ।

| verse_lines = पूर्वं स रूपमदतः प्रजहास विप्रान् नित्यं तपःकृशतराङ्गिरसो विरूपान् ।;तैः प्रापितः सपदि सोऽजगरत्वमेव मत्तो निजां तनुमवाप्य जगाद नन्दम् ॥ १०८॥

| verse_line2 = तैः प्रापितः सपदि सोऽजगरत्वमेव मत्तो निजां तनुमवाप्य जगाद नन्दम् ॥ १०८॥

}}

Line 15,454:

Line 17,162:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नायं नरो हरिरयं परमः परेभ्यो विश्वेश्वरः सकलकारण आत्मतन्त्रः ।

| verse_lines = नायं नरो हरिरयं परमः परेभ्यो विश्वेश्वरः सकलकारण आत्मतन्त्रः ।;विज्ञाय चैनमुरुसंसृतितो विमुक्ता यान्त्यस्य पादयुगलं मुनयो विरागाः ॥ १०९॥

| verse_line2 = विज्ञाय चैनमुरुसंसृतितो विमुक्ता यान्त्यस्य पादयुगलं मुनयो विरागाः ॥ १०९॥

}}

Line 15,463:

Line 17,172:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नन्दं यदा च जगृहे वरुणस्य दूतस्तत्रापि मां जलपतेर्गृहमाशु यान्तम् ।

| verse_lines = नन्दं यदा च जगृहे वरुणस्य दूतस्तत्रापि मां जलपतेर्गृहमाशु यान्तम् ।;सम्पूज्य वारिपतिराह विमुच्य नन्दं नायं सुतस्तव पुमान् परमः स एषः ॥ ११०॥

| verse_line2 = सम्पूज्य वारिपतिराह विमुच्य नन्दं नायं सुतस्तव पुमान् परमः स एषः ॥ ११०॥

}}

Line 15,472:

Line 17,182:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्दर्शितो ननु मयैव विकुण्ठलोको गोजीविनां स्थितिरपि प्रवरा मदीया ।

| verse_lines = सन्दर्शितो ननु मयैव विकुण्ठलोको गोजीविनां स्थितिरपि प्रवरा मदीया ।;मानुष्यबुद्धिमपनेतुमजे मयि स्म तस्मान्मयि स्थितिमवाप्य शमं प्रयान्तु ॥ १११॥

| verse_line2 = मानुष्यबुद्धिमपनेतुमजे मयि स्म तस्मान्मयि स्थितिमवाप्य शमं प्रयान्तु ॥ १११॥

}}

Line 15,481:

Line 17,192:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वोद्धवो निगदितं परमस्य पुंसो वृन्दावनं प्रति ययौ वचनैश्च तस्य ।

| verse_lines = श्रुत्वोद्धवो निगदितं परमस्य पुंसो वृन्दावनं प्रति ययौ वचनैश्च तस्य ।;दुःखं व्यपोह्य निखिलं पशुजीवनानामायात् पुनश्चरणसन्निधिमेव विष्णोः ॥ ११२॥

| verse_line2 = दुःखं व्यपोह्य निखिलं पशुजीवनानामायात् पुनश्चरणसन्निधिमेव विष्णोः ॥ ११२॥

}}

Line 15,496:

Line 17,208:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ एवं प्रशासति जगत् पुरुषोत्तमेऽस्मिन् भीमार्जुनौ तु सहदेवयुतावनुज्ञाम् ।

| verse_lines = औं ॥ एवं प्रशासति जगत् पुरुषोत्तमेऽस्मिन् भीमार्जुनौ तु सहदेवयुतावनुज्ञाम् ।;कृष्णादवाप्य वर्षत्रितयात् पुरं स्वमाजग्मतुर्हरिसुतेन विशोकनाम्ना ॥ १॥

| verse_line2 = कृष्णादवाप्य वर्षत्रितयात् पुरं स्वमाजग्मतुर्हरिसुतेन विशोकनाम्ना ॥ १॥

}}

Line 15,505:

Line 17,218:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सैरन्ध्रिकोदरभवः स तु नारदस्य शिष्यो वृकोदररथस्य बभूव यन्ता ।

| verse_lines = सैरन्ध्रिकोदरभवः स तु नारदस्य शिष्यो वृकोदररथस्य बभूव यन्ता ।;या पिङ्गलाऽन्यभव आत्मनि संस्थितं तं संस्मृत्य कान्तमुरुगायमभूत् त्रिवक्रा ॥ २॥

| verse_line2 = या पिङ्गलाऽन्यभव आत्मनि संस्थितं तं संस्मृत्य कान्तमुरुगायमभूत् त्रिवक्रा ॥ २॥

}}

Line 15,514:

Line 17,228:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं पञ्चरात्रविदमाप्य सुसारथिं स भीमो मुमोद पुनराप परात्मविद्याम् ।

| verse_lines = तं पञ्चरात्रविदमाप्य सुसारथिं स भीमो मुमोद पुनराप परात्मविद्याम् ।;व्यासात् परात्मत उवाच च फल्गुनादिदैवेषु(फल्गुणादिदैवेषु) सर्वविजयी परविद्ययैषः ॥ ३॥

| verse_line2 = व्यासात् परात्मत उवाच च फल्गुनादिदैवेषु(फल्गुणादिदैवेषु) सर्वविजयी परविद्ययैषः ॥ ३॥

}}

Line 15,523:

Line 17,238:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वानभागवतशास्त्रपथान् विधूय मार्गं चकार स तु वैष्णवमेव शुभ्रम् ।

| verse_lines = सर्वानभागवतशास्त्रपथान् विधूय मार्गं चकार स तु वैष्णवमेव शुभ्रम् ।;क्रीडार्थमेव विजिगाय तथोभयात्मयुद्धे बलं च करवाक्प्रभवेऽमितात्मा ॥ ४॥

| verse_line2 = क्रीडार्थमेव विजिगाय तथोभयात्मयुद्धे बलं च करवाक्प्रभवेऽमितात्मा ॥ ४॥

}}

Line 15,532:

Line 17,248:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नित्यप्रभूतसुशुभप्रतिभोऽपि विष्णोः श्रुत्वा परां पुनरपि प्रतिभामवाप ।

| verse_lines = नित्यप्रभूतसुशुभप्रतिभोऽपि विष्णोः श्रुत्वा परां पुनरपि प्रतिभामवाप ।;को नाम विष्ण्वनुपजीवक आस यस्य नित्याश्रयादभिहिताऽपि रमा सदा श्रीः ॥ ५॥

| verse_line2 = को नाम विष्ण्वनुपजीवक आस यस्य नित्याश्रयादभिहिताऽपि रमा सदा श्रीः ॥ ५॥

}}

Line 15,541:

Line 17,258:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यासादवाप परमात्मसतत्त्वविद्यां धर्मात्मजोऽपि सततं भगवत्प्रपन्नाः ।

| verse_lines = व्यासादवाप परमात्मसतत्त्वविद्यां धर्मात्मजोऽपि सततं भगवत्प्रपन्नाः ।;ते पञ्च पाण्डुतनया मुमुदुर्नितान्तं सद्धर्मचारिण उरुक्रमशिक्षितार्थाः ॥ ६॥

| verse_line2 = ते पञ्च पाण्डुतनया मुमुदुर्नितान्तं सद्धर्मचारिण उरुक्रमशिक्षितार्थाः ॥ ६॥

}}

Line 15,550:

Line 17,268:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदा भरद्वाजसुतस्त्वसञ्चयी प्रतिग्रहोज्झो निजधर्मवर्ती ।

| verse_lines = यदा भरद्वाजसुतस्त्वसञ्चयी प्रतिग्रहोज्झो निजधर्मवर्ती ।;द्रौणिस्तदा धार्तराष्ट्रैः समेत्य क्रीडन् पयः पातुमुपैति सद्म ॥ ७॥

| verse_line2 = द्रौणिस्तदा धार्तराष्ट्रैः समेत्य क्रीडन् पयः पातुमुपैति सद्म ॥ ७॥

}}

Line 15,559:

Line 17,278:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मै माता पिष्टमालोड्य पातुं ददाति पीत्वैति तदेष नित्यम् ।

| verse_lines = तस्मै माता पिष्टमालोड्य पातुं ददाति पीत्वैति तदेष नित्यम् ।;पीतक्षीरान् धार्तराष्ट्रान् समेत्य मया पीतं क्षीरमित्याह नित्यम् ॥ ८॥

| verse_line2 = पीतक्षीरान् धार्तराष्ट्रान् समेत्य मया पीतं क्षीरमित्याह नित्यम् ॥ ८॥

}}

Line 15,568:

Line 17,288:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नृत्यन्तमेनं पाययामासुरेते पयः कदाचिद् रसमस्य सोऽवैत् ।

| verse_lines = नृत्यन्तमेनं पाययामासुरेते पयः कदाचिद् रसमस्य सोऽवैत् ।;पुनः कदाचित् स तु मातृदत्ते पिष्टे नेदं क्षीरमित्यारुराव ॥ ९॥

| verse_line2 = पुनः कदाचित् स तु मातृदत्ते पिष्टे नेदं क्षीरमित्यारुराव ॥ ९॥

}}

Line 15,577:

Line 17,298:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा रुवन्तं(रुदन्तं) सुतमात्मजस्य स्नेहान्नियत्यैव जनार्दनस्य ।

| verse_lines = दृष्ट्वा रुवन्तं(रुदन्तं) सुतमात्मजस्य स्नेहान्नियत्यैव जनार्दनस्य ।;सम्प्रेरितः कृपया चाऽर्तरूपो द्रोणो ययावार्जयितुं तदा गाम् ॥ १०॥

| verse_line2 = सम्प्रेरितः कृपया चाऽर्तरूपो द्रोणो ययावार्जयितुं तदा गाम् ॥ १०॥

}}

Line 15,586:

Line 17,308:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतिग्रहात् सन्निवृत्तः स रामं ययौ न विष्णोर्हि भवेत् प्रतिग्रहः ।

| verse_lines = प्रतिग्रहात् सन्निवृत्तः स रामं ययौ न विष्णोर्हि भवेत् प्रतिग्रहः ।;दोषाय यस्मात् स पिताऽखिलस्य स्वामी गुरुः परमं दैवतं च ॥ ११॥

| verse_line2 = दोषाय यस्मात् स पिताऽखिलस्य स्वामी गुरुः परमं दैवतं च ॥ ११॥

}}

Line 15,595:

Line 17,318:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैवैनं जामदग्न्योऽप्यचिन्तयद् द्रोणं कर्तुं क्षितिभारापनोदे ।

| verse_lines = दृष्ट्वैवैनं जामदग्न्योऽप्यचिन्तयद् द्रोणं कर्तुं क्षितिभारापनोदे ।;हेतुं सुराणां नरयोनिजानां हन्ता चायं स्यात् सह पुत्रेण चेति ॥ १२॥

| verse_line2 = हेतुं सुराणां नरयोनिजानां हन्ता चायं स्यात् सह पुत्रेण चेति ॥ १२॥

}}

Line 15,604:

Line 17,328:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां वृद्धिः स्यात् पाण्डवार्थे हतानां मोक्षेऽपि सौख्यस्य न सन्ततिश्च ।

| verse_lines = तेषां वृद्धिः स्यात् पाण्डवार्थे हतानां मोक्षेऽपि सौख्यस्य न सन्ततिश्च ।;योग्या सुराणां कलिजा सुपापाः प्रायो यस्मात् कलिजाः सम्भवन्ति ॥ १३॥

| verse_line2 = योग्या सुराणां कलिजा सुपापाः प्रायो यस्मात् कलिजाः सम्भवन्ति ॥ १३॥

}}

Line 15,613:

Line 17,338:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न देवानामाशतं पूरुषा हि सन्तानजाः प्रायशः पापयोग्याः ।

| verse_lines = न देवानामाशतं पूरुषा हि सन्तानजाः प्रायशः पापयोग्याः ।;नाकारणात् सन्ततेरप्यभावो योग्यः सुराणां सदमोघरेतसाम् ॥ १४॥

| verse_line2 = नाकारणात् सन्ततेरप्यभावो योग्यः सुराणां सदमोघरेतसाम् ॥ १४॥

}}

Line 15,622:

Line 17,348:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अव्युच्छिन्ने सकलानां सुराणां तन्तौ कलिर्नो भविता कथञ्चित् ।

| verse_lines = अव्युच्छिन्ने सकलानां सुराणां तन्तौ कलिर्नो भविता कथञ्चित् ।;तस्मादुत्साद्याः सर्व एते सुरांशा एतेन साकं तनयेन वीराः ॥ १५॥

| verse_line2 = तस्मादुत्साद्याः सर्व एते सुरांशा एतेन साकं तनयेन वीराः ॥ १५॥

}}

Line 15,631:

Line 17,358:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं विचिन्त्याप्रतिमः स भार्गवो बभाष ईषत्स्मितशोचिषा गिरा ।

| verse_lines = एवं विचिन्त्याप्रतिमः स भार्गवो बभाष ईषत्स्मितशोचिषा गिरा ।;अनन्तशक्तिः सकलेश्वरोऽपि त्यक्तं सर्वं नाद्य वित्तं ममास्ति ॥ १६॥

| verse_line2 = अनन्तशक्तिः सकलेश्वरोऽपि त्यक्तं सर्वं नाद्य वित्तं ममास्ति ॥ १६॥

}}

Line 15,640:

Line 17,368:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आत्मा विद्या शस्त्रमेतावदस्ति तेषां मध्ये रुचितं त्वं गृहाण ।

| verse_lines = आत्मा विद्या शस्त्रमेतावदस्ति तेषां मध्ये रुचितं त्वं गृहाण ।;उक्तः स इत्थं प्रविचिन्त्य विप्रो जगाद कस्त्वद्ग्रहणे समर्थः ॥ १७॥

| verse_line2 = उक्तः स इत्थं प्रविचिन्त्य विप्रो जगाद कस्त्वद्ग्रहणे समर्थः ॥ १७॥

}}

Line 15,649:

Line 17,378:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वेशिता सर्वपरः स्वतन्त्रस्त्वमेव कोऽन्यः सदृशस्तवेश ।

| verse_lines = सर्वेशिता सर्वपरः स्वतन्त्रस्त्वमेव कोऽन्यः सदृशस्तवेश ।;स्वाम्यं तवेच्छन् प्रतियात्यधो हि यस्मान्न चोत्थातुमलं कदाचित् ॥ १८॥

| verse_line2 = स्वाम्यं तवेच्छन् प्रतियात्यधो हि यस्मान्न चोत्थातुमलं कदाचित् ॥ १८॥

}}

Line 15,658:

Line 17,388:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वोत्तमस्येश तवोच्चशस्त्रैः कार्यं किमस्माकमनुद्बलानाम् (अतद्बलानाम्)।

| verse_lines = सर्वोत्तमस्येश तवोच्चशस्त्रैः कार्यं किमस्माकमनुद्बलानाम् (अतद्बलानाम्)।;विद्यैव देया भवता ततोऽज सर्वप्रकाशिन्यचला सुसूक्ष्मा ॥ १९॥

| verse_line2 = विद्यैव देया भवता ततोऽज सर्वप्रकाशिन्यचला सुसूक्ष्मा ॥ १९॥

}}

Line 15,667:

Line 17,398:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितस्तत्त्वविद्यादिकाः स विद्याः सर्वाः प्रददौ सास्त्रशस्त्राः ।

| verse_lines = इतीरितस्तत्त्वविद्यादिकाः स विद्याः सर्वाः प्रददौ सास्त्रशस्त्राः ।;अब्दद्विषट्केन समाप्य ताः स ययौ सखायं द्रुपदं महात्मा ॥ २०॥

| verse_line2 = अब्दद्विषट्केन समाप्य ताः स ययौ सखायं द्रुपदं महात्मा ॥ २०॥

}}

Line 15,676:

Line 17,408:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दानेऽर्द्धराज्यस्य हि तत्प्रतिज्ञां संस्मृत्य पूर्वामुपयातं सखायम् ।

| verse_lines = दानेऽर्द्धराज्यस्य हि तत्प्रतिज्ञां संस्मृत्य पूर्वामुपयातं सखायम् ।;सखा तवास्मीति तदोदितोऽपि जगाद वाक्यं द्रुपदोऽतिदर्पात् ॥ २१॥

| verse_line2 = सखा तवास्मीति तदोदितोऽपि जगाद वाक्यं द्रुपदोऽतिदर्पात् ॥ २१॥

}}

Line 15,685:

Line 17,418:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न निर्धनो राजसखो भवेत यथेष्टतो गच्छ विप्रेति दैवात् ।

| verse_lines = न निर्धनो राजसखो भवेत यथेष्टतो गच्छ विप्रेति दैवात् ।;इतीरितस्याऽशु बभूव कोपो जितेन्द्रियस्यापि मुनेर्हरीच्छया ॥ २२॥

| verse_line2 = इतीरितस्याऽशु बभूव कोपो जितेन्द्रियस्यापि मुनेर्हरीच्छया ॥ २२॥

}}

Line 15,694:

Line 17,428:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतिग्रहात् सन्निवृत्तेन सोऽयं मया प्राप्तो मत्पितुः शिष्यकत्वात् ।

| verse_lines = प्रतिग्रहात् सन्निवृत्तेन सोऽयं मया प्राप्तो मत्पितुः शिष्यकत्वात् ।;पितुः शिष्यो ह्यात्मशिष्यो भवेत शिष्यस्यार्थः स्वीय एवेति मत्वा ॥ २३॥

| verse_line2 = पितुः शिष्यो ह्यात्मशिष्यो भवेत शिष्यस्यार्थः स्वीय एवेति मत्वा ॥ २३॥

}}

Line 15,703:

Line 17,438:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽयं पापो मामवज्ञाय मूढो दुष्टं वचोऽश्रावयदस्य दर्पम् ।

| verse_lines = सोऽयं पापो मामवज्ञाय मूढो दुष्टं वचोऽश्रावयदस्य दर्पम् ।;हनिष्य इत्येव मतिं निधाय ययौ कुरूञ्छिष्यतां नेतुमेतान् ॥ २४॥

| verse_line2 = हनिष्य इत्येव मतिं निधाय ययौ कुरूञ्छिष्यतां नेतुमेतान् ॥ २४॥

}}

Line 15,712:

Line 17,448:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतिग्रहाद् विनिवृत्तस्य चार्थः स्याच्छिष्येभ्यः कौरवेभ्यो ममात्र ।

| verse_lines = प्रतिग्रहाद् विनिवृत्तस्य चार्थः स्याच्छिष्येभ्यः कौरवेभ्यो ममात्र ।;एवं मन्वानः क्रीडतः पाण्डवेयान् सधार्तराष्ट्रान् पुरबाह्यतोऽख्यत् ॥ २५॥

| verse_line2 = एवं मन्वानः क्रीडतः पाण्डवेयान् सधार्तराष्ट्रान् पुरबाह्यतोऽख्यत् ॥ २५॥

}}

Line 15,721:

Line 17,458:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विक्रीडतो धर्मसूनोस्तदैव सहाङ्गुलीयेन च कन्दुकोऽपतत् ।

| verse_lines = विक्रीडतो धर्मसूनोस्तदैव सहाङ्गुलीयेन च कन्दुकोऽपतत् ।;कूपे न शेकुः सहिताः कुमारा उद्धर्तुमेतं पवनात्मजोऽवदत् ॥ २६॥

| verse_line2 = कूपे न शेकुः सहिताः कुमारा उद्धर्तुमेतं पवनात्मजोऽवदत् ॥ २६॥

}}

Line 15,730:

Line 17,468:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निष्पत्य चोद्धृत्य समुत्पतिष्ये कूपादमुष्माद् भृशनीचादपि स्म ।

| verse_lines = निष्पत्य चोद्धृत्य समुत्पतिष्ये कूपादमुष्माद् भृशनीचादपि स्म ।;सकन्दुकां मुद्रिकां पश्यताद्य सर्वे कुमारा इति वीर्यसंश्रयात् ॥ २७॥

| verse_line2 = सकन्दुकां मुद्रिकां पश्यताद्य सर्वे कुमारा इति वीर्यसंश्रयात् ॥ २७॥

}}

Line 15,739:

Line 17,478:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा कुमारानवदत् स विप्रो धिगस्त्रबाह्यां भवतां प्रवृत्तिम् ।

| verse_lines = तदा कुमारानवदत् स विप्रो धिगस्त्रबाह्यां भवतां प्रवृत्तिम् ।;जाताः कुले भरतानां न वित्थ दिव्यानि चास्त्राणि सुरार्चितानि ॥ २८॥

| verse_line2 = जाताः कुले भरतानां न वित्थ दिव्यानि चास्त्राणि सुरार्चितानि ॥ २८॥

}}

Line 15,748:

Line 17,488:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिता अस्त्रविदं कुमारा विज्ञाय विप्रं सुरपूज्यपौत्रम्(सुरपूज्यपौत्रात्) ।

| verse_lines = इतीरिता अस्त्रविदं कुमारा विज्ञाय विप्रं सुरपूज्यपौत्रम्(सुरपूज्यपौत्रात्) ।;सम्प्रार्थयामासुरथोद्धृतिं प्रति प्रधानमुद्रायुतकन्दुकस्य ॥ २९॥

| verse_line2 = सम्प्रार्थयामासुरथोद्धृतिं प्रति प्रधानमुद्रायुतकन्दुकस्य ॥ २९॥

}}

Line 15,757:

Line 17,498:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चाऽश्विषीकाभिरथोत्तरोत्तरं सम्प्रास्य दिव्यास्त्रबलेन कन्दुकम् ।

| verse_lines = स चाऽश्विषीकाभिरथोत्तरोत्तरं सम्प्रास्य दिव्यास्त्रबलेन कन्दुकम् ।;उद्धृत्य मुद्रोद्धरणार्थिनः पुनर्जगाद भुक्तिर्मम कल्प्यतामिति ॥ ३०॥

| verse_line2 = उद्धृत्य मुद्रोद्धरणार्थिनः पुनर्जगाद भुक्तिर्मम कल्प्यतामिति ॥ ३०॥

}}

Line 15,766:

Line 17,508:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथेष्टवित्ताशनपानमस्य धर्मात्मजः प्रतिजज्ञे सुशीघ्रम् ।

| verse_lines = यथेष्टवित्ताशनपानमस्य धर्मात्मजः प्रतिजज्ञे सुशीघ्रम् ।;तथैव तेनोद्धृतमङ्गुलीयं त्रिवर्गमुख्यात्मजवाक्यतोऽनु ॥ ३१॥

| verse_line2 = तथैव तेनोद्धृतमङ्गुलीयं त्रिवर्गमुख्यात्मजवाक्यतोऽनु ॥ ३१॥

}}

Line 15,775:

Line 17,518:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पप्रच्छुरेनं सहिताः कुमाराः कोऽसीति सोऽप्याह पितामहो वः ।

| verse_lines = पप्रच्छुरेनं सहिताः कुमाराः कोऽसीति सोऽप्याह पितामहो वः ।;वक्तेति ते दुद्रुवुराशु भीष्मं द्रोणोऽयमित्येव स तांस्तदोचे ॥ ३२॥

| verse_line2 = वक्तेति ते दुद्रुवुराशु भीष्मं द्रोणोऽयमित्येव स तांस्तदोचे ॥ ३२॥

}}

Line 15,784:

Line 17,528:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न राजगेहं स कदाचिदेति तेनादृष्टः स कुमारैः पुराऽतः ।

| verse_lines = न राजगेहं स कदाचिदेति तेनादृष्टः स कुमारैः पुराऽतः ।;भीष्मो विद्यास्तेन सहैव चिन्तयन्नस्त्रप्राप्तिं तस्य शुश्राव रामात् ॥ ३३॥

| verse_line2 = भीष्मो विद्यास्तेन सहैव चिन्तयन्नस्त्रप्राप्तिं तस्य शुश्राव रामात् ॥ ३३॥

}}

Line 15,793:

Line 17,538:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा वृद्धं कृष्णवर्णं द्विजं तं महास्त्रविद्यामपि तां महामतिः ।

| verse_lines = श्रुत्वा वृद्धं कृष्णवर्णं द्विजं तं महास्त्रविद्यामपि तां महामतिः ।;द्रोणं ज्ञात्वा तस्य शिष्यत्व एतान् ददौ कुमारांस्तत्र गत्वा स्वयं च ॥ ३४॥

| verse_line2 = द्रोणं ज्ञात्वा तस्य शिष्यत्व एतान् ददौ कुमारांस्तत्र गत्वा स्वयं च ॥ ३४॥

}}

Line 15,802:

Line 17,548:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणोऽथ तानवदद् यो मदिष्टं कर्तुं प्रतिज्ञां प्रथमं करोति ।

| verse_lines = द्रोणोऽथ तानवदद् यो मदिष्टं कर्तुं प्रतिज्ञां प्रथमं करोति ।;तं धन्विनां प्रवरं साधयिष्य इत्यर्जुनस्तामकरोत् प्रतिज्ञाम् ॥ ३५॥

| verse_line2 = तं धन्विनां प्रवरं साधयिष्य इत्यर्जुनस्तामकरोत् प्रतिज्ञाम् ॥ ३५॥

}}

Line 15,811:

Line 17,558:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उन्मादनादीनि स वेद कृष्णादस्त्राण्यनापत्सु न तानि मुञ्चेत् ।

| verse_lines = उन्मादनादीनि स वेद कृष्णादस्त्राण्यनापत्सु न तानि मुञ्चेत् ।;इत्याज्ञया केशवस्यापराणि प्रयोगयोग्यानि सदेच्छति स्म ॥ ३६॥

| verse_line2 = इत्याज्ञया केशवस्यापराणि प्रयोगयोग्यानि सदेच्छति स्म ॥ ३६॥

}}

Line 15,820:

Line 17,568:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मादिभिर्भविता सङ्गरो नस्तदा नाहं गुरुभिर्नित्ययोद्धा ।

| verse_lines = भीष्मादिभिर्भविता सङ्गरो नस्तदा नाहं गुरुभिर्नित्ययोद्धा ।;भवेयमेकः फल्गुनोऽस्त्रज्ञ एषां निवारकश्चेन्मम धर्मलाभः ॥ ३७॥

| verse_line2 = भवेयमेकः फल्गुनोऽस्त्रज्ञ एषां निवारकश्चेन्मम धर्मलाभः ॥ ३७॥

}}

Line 15,829:

Line 17,578:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न बुद्धिपूर्वं वर इन्दिरापतेरन्यत्र मे ग्राह्य इतश्च जिष्णुः ।

| verse_lines = न बुद्धिपूर्वं वर इन्दिरापतेरन्यत्र मे ग्राह्य इतश्च जिष्णुः ।;करोतु गुर्वर्थमिति स्म चिन्तयन् भीमः प्रतिज्ञां न चकार तत्र ॥ ३८॥

| verse_line2 = करोतु गुर्वर्थमिति स्म चिन्तयन् भीमः प्रतिज्ञां न चकार तत्र ॥ ३८॥

}}

Line 15,838:

Line 17,588:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्प्रेरितेनार्जुनेन प्रतिज्ञा कृता यदा विप्रवरस्ततः परम् ।

| verse_lines = तत्प्रेरितेनार्जुनेन प्रतिज्ञा कृता यदा विप्रवरस्ततः परम् ।;स्नेहं नितान्तं सुरराजसूनौ कृत्वा महास्त्राणि ददौ स तस्य ॥ ३९॥

| verse_line2 = स्नेहं नितान्तं सुरराजसूनौ कृत्वा महास्त्राणि ददौ स तस्य ॥ ३९॥

}}

Line 15,847:

Line 17,598:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पक्षपातं च चकार तस्मिन् करोति चास्योरुतरां प्रशंसाम् ।

| verse_lines = स पक्षपातं च चकार तस्मिन् करोति चास्योरुतरां प्रशंसाम् ।;रहस्यविद्याश्च ददाति तस्य नान्यस्य कस्यापि तथा कथञ्चित् ॥ ४०॥

| verse_line2 = रहस्यविद्याश्च ददाति तस्य नान्यस्य कस्यापि तथा कथञ्चित् ॥ ४०॥

}}

Line 15,856:

Line 17,608:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमः समस्तं प्रतिभाबलेन जानन् स्नेहं त्वद्वितीयं कनिष्ठे ।

| verse_lines = भीमः समस्तं प्रतिभाबलेन जानन् स्नेहं त्वद्वितीयं कनिष्ठे ।;द्रोणस्य कृत्वा सकलास्त्रवेदिनं कर्तुं पार्थं नार्जुनवच्चकार ॥ ४१॥

| verse_line2 = द्रोणस्य कृत्वा सकलास्त्रवेदिनं कर्तुं पार्थं नार्जुनवच्चकार ॥ ४१॥

}}

Line 15,865:

Line 17,618:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैवातियत्नेन ददर्श लक्षं शुश्रूषायां पार्थमग्रे करोति ।

| verse_lines = नैवातियत्नेन ददर्श लक्षं शुश्रूषायां पार्थमग्रे करोति ।;स्वबाहुवीर्याद् भगवत्प्रसादान्निहन्मि शत्रून् किमनेन चेति ॥ ४२॥

| verse_line2 = स्वबाहुवीर्याद् भगवत्प्रसादान्निहन्मि शत्रून् किमनेन चेति ॥ ४२॥

}}

Line 15,874:

Line 17,628:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा समीयुः सकलाः क्षितीशपुत्रा द्रोणात् सकलास्त्राण्यवाप्तुम् ।

| verse_lines = तदा समीयुः सकलाः क्षितीशपुत्रा द्रोणात् सकलास्त्राण्यवाप्तुम् ।;ददौ स तेषां परमास्त्राणि विप्रो रामादवाप्तान्यगतानि चान्यैः ॥ ४३॥

| verse_line2 = ददौ स तेषां परमास्त्राणि विप्रो रामादवाप्तान्यगतानि चान्यैः ॥ ४३॥

}}

Line 15,883:

Line 17,638:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्राणि चित्राणि महान्ति दिव्यान्यन्यैर्नृपैर्मनसाऽप्यस्मृतानि ।

| verse_lines = अस्त्राणि चित्राणि महान्ति दिव्यान्यन्यैर्नृपैर्मनसाऽप्यस्मृतानि ।;अवाप्य सर्वे तनया नृपाणां शक्ता बभूवुर्न यथैव पूर्वे ॥ ४४॥

| verse_line2 = अवाप्य सर्वे तनया नृपाणां शक्ता बभूवुर्न यथैव पूर्वे ॥ ४४॥

}}

Line 15,892:

Line 17,648:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैतादृशाः पूर्वमासन् नरेन्द्रा अस्त्रे बले सर्वविद्यासु चैव ।

| verse_lines = नैतादृशाः पूर्वमासन् नरेन्द्रा अस्त्रे बले सर्वविद्यासु चैव ।;दौष्यन्तिमान्धातृमरुत्तपूर्वाश्चैतत्समानाः नासुरदारवीर्याः ॥ ४५॥

| verse_line2 = दौष्यन्तिमान्धातृमरुत्तपूर्वाश्चैतत्समानाः नासुरदारवीर्याः ॥ ४५॥

}}

Line 15,901:

Line 17,658:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा कर्णोऽथैकलव्यश्च दिव्यान्यस्त्राण्याप्तुं द्रोणसमीपमीयतुः ।

| verse_lines = तदा कर्णोऽथैकलव्यश्च दिव्यान्यस्त्राण्याप्तुं द्रोणसमीपमीयतुः ।;सूतो निषाद इति नैतयोरदादस्त्राणि विप्रः स तु रामशिष्यः ॥ ४६॥

| verse_line2 = सूतो निषाद इति नैतयोरदादस्त्राणि विप्रः स तु रामशिष्यः ॥ ४६॥

}}

Line 15,910:

Line 17,668:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णोऽनवाप्य निजमीप्सितमुच्चमानो यस्मादवाप पुरुषोत्तमतोऽस्त्रवृन्दम् ।

| verse_lines = कर्णोऽनवाप्य निजमीप्सितमुच्चमानो यस्मादवाप पुरुषोत्तमतोऽस्त्रवृन्दम् ।;विप्रोऽप्ययं तमजमेमि भृगोः कुलोत्थमित्थं विचिन्त्य स ययौ भृगुपाश्रमाय ॥ ४७॥

| verse_line2 = विप्रोऽप्ययं तमजमेमि भृगोः कुलोत्थमित्थं विचिन्त्य स ययौ भृगुपाश्रमाय ॥ ४७॥

}}

Line 15,919:

Line 17,678:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स सर्ववेत्तुश्च विभोर्भयेन विप्रोऽहमित्यवददस्त्रवरातिलोभात् ।

| verse_lines = स सर्ववेत्तुश्च विभोर्भयेन विप्रोऽहमित्यवददस्त्रवरातिलोभात् ।;जानन्नपि प्रददावस्य रामो दिव्यान्यस्त्राण्यखिलान्यव्ययात्मा(अव्यथात्मा) ॥ ४८॥

| verse_line2 = जानन्नपि प्रददावस्य रामो दिव्यान्यस्त्राण्यखिलान्यव्ययात्मा(अव्यथात्मा) ॥ ४८॥

}}

Line 15,928:

Line 17,688:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्रज्ञचूळामणिमिन्द्रसूनुं विश्वस्य हन्तुं धृतराष्ट्रपुत्रः ।

| verse_lines = अस्त्रज्ञचूळामणिमिन्द्रसूनुं विश्वस्य हन्तुं धृतराष्ट्रपुत्रः ।;एनं समाश्रित्य दृढो भवेतेत्यदाज्ज्ञात्वैवास्त्रमस्मै रमेशः ॥ ४९॥

| verse_line2 = एनं समाश्रित्य दृढो भवेतेत्यदाज्ज्ञात्वैवास्त्रमस्मै रमेशः ॥ ४९॥

}}

Line 15,937:

Line 17,698:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानं च भागवतमप्यपराश्च विद्या रामादवाप्य विजयं धनुरग्र्ययानम् ।

| verse_lines = ज्ञानं च भागवतमप्यपराश्च विद्या रामादवाप्य विजयं धनुरग्र्ययानम् ।;अब्दैश्चतुर्भिरथ च न्यवसत् तदन्ते हातुं न शक्त उरुगायमिमं स कर्णः ॥ ५०॥

| verse_line2 = अब्दैश्चतुर्भिरथ च न्यवसत् तदन्ते हातुं न शक्त उरुगायमिमं स कर्णः ॥ ५०॥

}}

Line 15,946:

Line 17,708:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अङ्के निधाय स कदाचिदमुष्य रामः शिश्ये शिरो विगतनिद्र उदारबोधः ।

| verse_lines = अङ्के निधाय स कदाचिदमुष्य रामः शिश्ये शिरो विगतनिद्र उदारबोधः ।;संसुप्तवत् सुरवरः सुरकार्यहेतोर्दातुं च वालिनिधनस्य फलं तदस्य ॥ ५१॥

| verse_line2 = संसुप्तवत् सुरवरः सुरकार्यहेतोर्दातुं च वालिनिधनस्य फलं तदस्य ॥ ५१॥

}}

Line 15,955:

Line 17,718:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्राऽस राक्षसवरः स तु हेतिनामा काले महेन्द्रमनुपास्य हि शापतोऽस्य ।

| verse_lines = तत्राऽस राक्षसवरः स तु हेतिनामा काले महेन्द्रमनुपास्य हि शापतोऽस्य ।;कीटस्तमिन्द्र उत तत्र समाविवेश कर्णस्य शापमुपपादयितुं सुतार्थे ॥ ५२॥

| verse_line2 = कीटस्तमिन्द्र उत तत्र समाविवेश कर्णस्य शापमुपपादयितुं सुतार्थे ॥ ५२॥

}}

Line 15,964:

Line 17,728:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णः स कीटतनुगेन किरीटिनैव ह्यूरोरधस्तनत (ओपरिगात्वचः)औपरिगात्वचश्च ।

| verse_lines = कर्णः स कीटतनुगेन किरीटिनैव ह्यूरोरधस्तनत (ओपरिगात्वचः)औपरिगात्वचश्च ।;विद्धः शरेण स यथा रुधिरस्य धारां सुस्राव तं विगतनिद्र इवाऽह रामः ॥ ५३॥

| verse_line2 = विद्धः शरेण स यथा रुधिरस्य धारां सुस्राव तं विगतनिद्र इवाऽह रामः ॥ ५३॥

}}

Line 15,973:

Line 17,738:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किं त्वं न चालयसि मां रुधिरप्रसेके प्राप्तेऽपि पावनविरोधिनि कोऽसि चेति ।

| verse_lines = किं त्वं न चालयसि मां रुधिरप्रसेके प्राप्तेऽपि पावनविरोधिनि कोऽसि चेति ।;तं प्राह कर्ण इह नैव मया विधेयो निद्राविरोध इति कीट उपेक्षितो मे ॥ ५४॥

| verse_line2 = तं प्राह कर्ण इह नैव मया विधेयो निद्राविरोध इति कीट उपेक्षितो मे ॥ ५४॥

}}

Line 15,982:

Line 17,748:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जात्याऽस्मि सूत उत ते तनयोऽस्मि सत्यं तेनास्मि विप्र इति भार्गववंशजोऽहम् ।

| verse_lines = जात्याऽस्मि सूत उत ते तनयोऽस्मि सत्यं तेनास्मि विप्र इति भार्गववंशजोऽहम् ।;अग्रेऽब्रुवं भवत ईश नहि त्वदन्यो माता पिता गुरुतरो जगतोऽपि मुख्यः ॥ ५५॥

| verse_line2 = अग्रेऽब्रुवं भवत ईश नहि त्वदन्यो माता पिता गुरुतरो जगतोऽपि मुख्यः ॥ ५५॥

}}

Line 15,991:

Line 17,758:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तमात्रवचने स तु कीटकोऽस्य रामस्य दृष्टिविषयत्वत एव रूपम् ।

| verse_lines = इत्युक्तमात्रवचने स तु कीटकोऽस्य रामस्य दृष्टिविषयत्वत एव रूपम् ।;सम्प्राप्य नैजमतिपूर्णगुणस्य तस्य विष्णोरनुग्रहत आप विमानगः स्वः ॥ ५६॥

| verse_line2 = सम्प्राप्य नैजमतिपूर्णगुणस्य तस्य विष्णोरनुग्रहत आप विमानगः स्वः ॥ ५६॥

}}

Line 16,000:

Line 17,768:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽह रामस्तमसत्यवाचो न ते सकाशे मम वासयोग्यता ।

| verse_lines = अथाऽह रामस्तमसत्यवाचो न ते सकाशे मम वासयोग्यता ।;तथाऽपि ते नैव वृथा मदीया भक्तिर्भवेज्जेष्यसि सर्वशत्रून् ॥ ५७॥

| verse_line2 = तथाऽपि ते नैव वृथा मदीया भक्तिर्भवेज्जेष्यसि सर्वशत्रून् ॥ ५७॥

}}

Line 16,009:

Line 17,778:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्पर्धमानं न कथञ्चन त्वां जेता कश्चित् स्पर्धमानस्तु यासि ।

| verse_lines = अस्पर्धमानं न कथञ्चन त्वां जेता कश्चित् स्पर्धमानस्तु यासि ।;पराभूतिं नात्र विचार्यमस्ति प्रमादी त्वं भविता चास्त्रसङ्घे (अस्त्रसङ्ख्ये)॥ ५८॥

| verse_line2 = पराभूतिं नात्र विचार्यमस्ति प्रमादी त्वं भविता चास्त्रसङ्घे (अस्त्रसङ्ख्ये)॥ ५८॥

}}

Line 16,018:

Line 17,788:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = याहीति तेनोक्त उदारकर्मणा कर्णो ययौ तं प्रणम्येशितारम् ।

| verse_lines = याहीति तेनोक्त उदारकर्मणा कर्णो ययौ तं प्रणम्येशितारम् ।;तथैकलव्योऽपि निराकृतोऽमुना द्रोणेन तस्य प्रतिमां वनेऽर्चयत् ॥ ५९॥

| verse_line2 = तथैकलव्योऽपि निराकृतोऽमुना द्रोणेन तस्य प्रतिमां वनेऽर्चयत् ॥ ५९॥

}}

Line 16,027:

Line 17,798:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कदाचिद् धृतराष्ट्रपुत्रैः पाण्डोः सुता मृगयां सम्प्रयाताः ।

| verse_lines = ततः कदाचिद् धृतराष्ट्रपुत्रैः पाण्डोः सुता मृगयां सम्प्रयाताः ।;अग्रे गच्छन् सारमेयो रुराव धर्मात्मजस्यात्र वने मृगार्थी ॥ ६०॥

| verse_line2 = अग्रे गच्छन् सारमेयो रुराव धर्मात्मजस्यात्र वने मृगार्थी ॥ ६०॥

}}

Line 16,036:

Line 17,808:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा रावं सारमेयस्य दूराच्छरैर्मुखं शब्दवेधी पुपूरे ।

| verse_lines = श्रुत्वा रावं सारमेयस्य दूराच्छरैर्मुखं शब्दवेधी पुपूरे ।;स एकलव्यो व्रणमस्य नाकरोच्छ्वा पूरितास्यः पाण्डवानभ्ययात् सः ॥ ६१॥

| verse_line2 = स एकलव्यो व्रणमस्य नाकरोच्छ्वा पूरितास्यः पाण्डवानभ्ययात् सः ॥ ६१॥

}}

Line 16,045:

Line 17,818:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा चित्रं कुरवः पाण्डवाश्च द्रष्टुं कर्तारं मार्गयामासुरत्र ।

| verse_lines = दृष्ट्वा चित्रं कुरवः पाण्डवाश्च द्रष्टुं कर्तारं मार्गयामासुरत्र ।;द्रोणाकृतिं मार्त्तिकीं पूजयन्तं ददृशुश्चैनं धनुरेवाभ्यसन्तम् ॥ ६२॥

| verse_line2 = द्रोणाकृतिं मार्त्तिकीं पूजयन्तं ददृशुश्चैनं धनुरेवाभ्यसन्तम् ॥ ६२॥

}}

Line 16,054:

Line 17,828:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पैशाचमेवैष पिशाचकेभ्यः पूर्वं विवेदास्त्रवृन्दं निषादः ।

| verse_lines = पैशाचमेवैष पिशाचकेभ्यः पूर्वं विवेदास्त्रवृन्दं निषादः ।;दिव्यान्यस्त्राण्याप्तुमेतां च शिक्षां द्रोणं सदा पूजयति स्म भक्त्या ॥ ६३॥

| verse_line2 = दिव्यान्यस्त्राण्याप्तुमेतां च शिक्षां द्रोणं सदा पूजयति स्म भक्त्या ॥ ६३॥

}}

Line 16,063:

Line 17,838:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा विशेषं तममुष्य पार्थो द्रोणायोचे त्वद्वरो मे मृषाऽऽसीत् ।

| verse_lines = दृष्ट्वा विशेषं तममुष्य पार्थो द्रोणायोचे त्वद्वरो मे मृषाऽऽसीत् ।;इत्युक्त एनं त्वभिगम्य दक्षिणां विप्रो ययाचे दक्षिणाङ्गुष्ठमेव ॥ ६४॥

| verse_line2 = इत्युक्त एनं त्वभिगम्य दक्षिणां विप्रो ययाचे दक्षिणाङ्गुष्ठमेव ॥ ६४॥

}}

Line 16,072:

Line 17,848:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्य प्रसादोपचितोरुशिक्षो निषादोऽदाद् दक्षिणाङ्गुष्ठमस्मै ।

| verse_lines = तस्य प्रसादोपचितोरुशिक्षो निषादोऽदाद् दक्षिणाङ्गुष्ठमस्मै ।;ततः परं नास्य बभूव शिक्षा सन्मुष्टिहीनस्य समाऽर्जुनेन ॥ ६५॥

| verse_line2 = ततः परं नास्य बभूव शिक्षा सन्मुष्टिहीनस्य समाऽर्जुनेन ॥ ६५॥

}}

Line 16,081:

Line 17,858:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः कृपालू रैवतपर्वते तं द्रोणः प्राप्याऽदादस्त्रवराणि तस्मै ।

| verse_lines = पुनः कृपालू रैवतपर्वते तं द्रोणः प्राप्याऽदादस्त्रवराणि तस्मै ।;एकान्त एवास्य भक्त्या सुतुष्टो धन्विश्रेष्ठं कृतवानर्जुनं च ॥ ६६॥

| verse_line2 = एकान्त एवास्य भक्त्या सुतुष्टो धन्विश्रेष्ठं कृतवानर्जुनं च ॥ ६६॥

}}

Line 16,096:

Line 17,874:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ काले त्वेतस्मिन् भूय एवाखिलैश्च नृपैर्युक्तो मागधो योद्धुकामः ।

| verse_lines = औं ॥ काले त्वेतस्मिन् भूय एवाखिलैश्च नृपैर्युक्तो मागधो योद्धुकामः ।;प्रायाद् यदूंस्तत्र नित्याव्ययातिबलैश्वर्योऽपीच्छयाऽगात् स कृष्णः ॥ १॥

| verse_line2 = प्रायाद् यदूंस्तत्र नित्याव्ययातिबलैश्वर्योऽपीच्छयाऽगात् स कृष्णः ॥ १॥

}}

Line 16,105:

Line 17,884:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्दर्शयन् बलिनामल्पसेनाद्युपस्कराणां बहलोपस्करैश्च ।

| verse_lines = सन्दर्शयन् बलिनामल्पसेनाद्युपस्कराणां बहलोपस्करैश्च ।;प्राप्ते विरोधे बलिभिर्नीतिमग्र्यां ययौ सरामो दक्षिणाशां रमेशः ॥ २॥

| verse_line2 = प्राप्ते विरोधे बलिभिर्नीतिमग्र्यां ययौ सरामो दक्षिणाशां रमेशः ॥ २॥

}}

Line 16,114:

Line 17,894:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽनन्तवीर्यः परमोऽभयोऽपि नीत्यै गच्छन् जामदग्न्यं ददर्श ।

| verse_lines = सोऽनन्तवीर्यः परमोऽभयोऽपि नीत्यै गच्छन् जामदग्न्यं ददर्श ।;क्रीडार्थमेकोऽपि ततोऽतिदुर्गं श्रुत्वा गोमन्तं तत्र ययौ सहाग्रजः ॥ ३॥

| verse_line2 = क्रीडार्थमेकोऽपि ततोऽतिदुर्गं श्रुत्वा गोमन्तं तत्र ययौ सहाग्रजः ॥ ३॥

}}

Line 16,123:

Line 17,904:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा दुग्धाब्धौ संसृतिस्थैः सुराद्यैः पूजां प्राप्तुं स्थानमेषां च योग्यम् ।

| verse_lines = तदा दुग्धाब्धौ संसृतिस्थैः सुराद्यैः पूजां प्राप्तुं स्थानमेषां च योग्यम् ।;मुक्तस्थानादाप नारायणोऽजो बलिश्चाऽगात् तत्र सन्द्रष्टुमीशम् ॥ ४॥

| verse_line2 = मुक्तस्थानादाप नारायणोऽजो बलिश्चाऽगात् तत्र सन्द्रष्टुमीशम् ॥ ४॥

}}

Line 16,132:

Line 17,914:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रासुरावेशममुष्य विष्णुः सन्दर्शयन् सुप्तिहीनोऽपि नित्यम् ।

| verse_lines = तत्रासुरावेशममुष्य विष्णुः सन्दर्शयन् सुप्तिहीनोऽपि नित्यम् ।;संसुप्तविच्छश्य उदारकर्मा सञ्ज्ञायै देवानां मुखमीक्ष्याप्रमेयः ॥ ५॥

| verse_line2 = संसुप्तविच्छश्य उदारकर्मा सञ्ज्ञायै देवानां मुखमीक्ष्याप्रमेयः ॥ ५॥

}}

Line 16,141:

Line 17,924:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवाश्च तद्भावविदोऽखिलाश्च निमीलिताक्षाः शयनेषु शिश्यरे ।

| verse_lines = देवाश्च तद्भावविदोऽखिलाश्च निमीलिताक्षाः शयनेषु शिश्यरे ।;तदा बलिस्तस्य विष्णोः किरीटमादायागाज्जहसुः सर्वदेवाः ॥ ६॥

| verse_line2 = तदा बलिस्तस्य विष्णोः किरीटमादायागाज्जहसुः सर्वदेवाः ॥ ६॥

}}

Line 16,150:

Line 17,934:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नारायणे सर्वदेवैः समेते ब्रह्मादिभिर्हासमाने सुपर्णः ।

| verse_lines = नारायणे सर्वदेवैः समेते ब्रह्मादिभिर्हासमाने सुपर्णः ।;गत्वा पातालं युधि जित्वा बलिं च किरीटमादायाभ्ययाद् यत्र कृष्णः ॥ ७॥

| verse_line2 = गत्वा पातालं युधि जित्वा बलिं च किरीटमादायाभ्ययाद् यत्र कृष्णः ॥ ७॥

}}

Line 16,159:

Line 17,944:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत् तस्य शीर्ष्णि प्रतिमुच्य नत्वा खगः स्तुत्वा देवदेवं रमेशम् ।

| verse_lines = तत् तस्य शीर्ष्णि प्रतिमुच्य नत्वा खगः स्तुत्वा देवदेवं रमेशम् ।;स्मृत आगच्छेत्येव विसर्जितोऽमुना ययौ दुग्धाब्धिं यत्र नारायणोऽसौ ॥ ८॥

| verse_line2 = स्मृत आगच्छेत्येव विसर्जितोऽमुना ययौ दुग्धाब्धिं यत्र नारायणोऽसौ ॥ ८॥

}}

Line 16,168:

Line 17,954:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किरीटं तत् कृष्णमूर्ध्नि प्रविष्टं तत्तुल्यमासीत् तस्य रूपेष्वभेदात् ।

| verse_lines = किरीटं तत् कृष्णमूर्ध्नि प्रविष्टं तत्तुल्यमासीत् तस्य रूपेष्वभेदात् ।;तदिच्छया चैव नारायणस्य शीर्ष्ण्यप्यासीद् युगपद् दुग्धवार्धौ ॥ ९॥

| verse_line2 = तदिच्छया चैव नारायणस्य शीर्ष्ण्यप्यासीद् युगपद् दुग्धवार्धौ ॥ ९॥

}}

Line 16,177:

Line 17,964:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं प्राप्तान्येव दिव्यायुधानि पुनर्वैकुण्ठं लोकमितानि भूयः ।

| verse_lines = पूर्वं प्राप्तान्येव दिव्यायुधानि पुनर्वैकुण्ठं लोकमितानि भूयः ।;तदाऽवतेरू रौहिणेयस्य चैवं भार्याऽप्यायाद् वारुणी नाम पूर्वा ॥ १०॥

| verse_line2 = तदाऽवतेरू रौहिणेयस्य चैवं भार्याऽप्यायाद् वारुणी नाम पूर्वा ॥ १०॥

}}

Line 16,186:

Line 17,974:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सैवापरं रूपमास्थाय चाऽगाच्छ्रीरित्याख्यं सेन्दिरावेशमग्र्यम् ।

| verse_lines = सैवापरं रूपमास्थाय चाऽगाच्छ्रीरित्याख्यं सेन्दिरावेशमग्र्यम् ।;कान्तिश्चाऽगात् तस्य सोमस्य चान्या भार्या द्वयोः पूर्वतना सुरूपा ॥ ११॥

| verse_line2 = कान्तिश्चाऽगात् तस्य सोमस्य चान्या भार्या द्वयोः पूर्वतना सुरूपा ॥ ११॥

}}

Line 16,195:

Line 17,984:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताभी रामो मुमुदे तत्र तिष्ठञ्छशाङ्कपूगोद्रिक्तकान्तिः सुधामा ।

| verse_lines = ताभी रामो मुमुदे तत्र तिष्ठञ्छशाङ्कपूगोद्रिक्तकान्तिः सुधामा ।;तस्या वारुण्याः प्रतिमा पेयरूपा कादम्बरी वारुणी(वारुणीं) तां पपौ सः ॥ १२॥

| verse_line2 = तस्या वारुण्याः प्रतिमा पेयरूपा कादम्बरी वारुणी(वारुणीं) तां पपौ सः ॥ १२॥

}}

Line 16,204:

Line 17,994:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं तयोः क्रीडतोः स्वैरमत्र राजन्यवृन्दानुगतो जरासुतः ।

| verse_lines = एवं तयोः क्रीडतोः स्वैरमत्र राजन्यवृन्दानुगतो जरासुतः ।;गिरिं गोमन्तं परिवार्यादहत् तं दृष्ट्वा देवौ पुप्लुवतुर्बलाढ्यौ ॥ १३॥

| verse_line2 = गिरिं गोमन्तं परिवार्यादहत् तं दृष्ट्वा देवौ पुप्लुवतुर्बलाढ्यौ ॥ १३॥

}}

Line 16,213:

Line 18,004:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गिरिस्ताभ्यां पीडितः सन् निमग्नो भूमौ पद्भ्यां योजनैकादशं सः ।

| verse_lines = गिरिस्ताभ्यां पीडितः सन् निमग्नो भूमौ पद्भ्यां योजनैकादशं सः ।;निष्पीडिताज्जलधारोद्गताऽस्माद् वह्निं व्याप्तं शमयामास सर्वम् ॥ १४॥

| verse_line2 = निष्पीडिताज्जलधारोद्गताऽस्माद् वह्निं व्याप्तं शमयामास सर्वम् ॥ १४॥

}}

Line 16,222:

Line 18,014:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सेनां प्रविष्टौ सर्वराजन्यवृन्दं व्यमथ्नतां देववरौ स्वशस्त्रैः ।

| verse_lines = सेनां प्रविष्टौ सर्वराजन्यवृन्दं व्यमथ्नतां देववरौ स्वशस्त्रैः ।;तत्र हंसो डिभिकश्चैकलव्यः (स कीचक)सकीचकस्तौ शिशुपालपौण्ड्रकौ ॥ १५॥

| verse_line2 = तत्र हंसो डिभिकश्चैकलव्यः (स कीचक)सकीचकस्तौ शिशुपालपौण्ड्रकौ ॥ १५॥

}}

Line 16,231:

Line 18,024:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भौमात्मजो दन्तवक्रश्च रुग्मी सौभाधिपो मैन्दमैन्दानुजौ च ।

| verse_lines = भौमात्मजो दन्तवक्रश्च रुग्मी सौभाधिपो मैन्दमैन्दानुजौ च ।;अन्ये च ये पार्थिवाः सर्व एव क्रोधात् कृष्णं परिवार्याभ्यवर्षन् ॥ १६॥

| verse_line2 = अन्ये च ये पार्थिवाः सर्व एव क्रोधात् कृष्णं परिवार्याभ्यवर्षन् ॥ १६॥

}}

Line 16,240:

Line 18,034:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शस्त्रैरस्त्रैर्द्रुमपूगैः शिलाभिर्भक्ताश्च ये शल्यबाह्लीकमुख्याः ।

| verse_lines = शस्त्रैरस्त्रैर्द्रुमपूगैः शिलाभिर्भक्ताश्च ये शल्यबाह्लीकमुख्याः ।;ससोमदत्ताः सौमदत्तिर्विराटः पाञ्चालराजश्च जरासुतस्य ।;भयात् कृष्णं शस्त्रवर्षैरवर्षन् कारागृहे वासिता मागधेन ॥ १७॥

| verse_line2 = ससोमदत्ताः सौमदत्तिर्विराटः पाञ्चालराजश्च जरासुतस्य ।

}}

Line 16,249:

Line 18,044:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वानेताञ्छरवर्षेण कृष्णो विसूतवाजिध्वजशस्त्रवर्मणः ।

| verse_lines = सर्वानेताञ्छरवर्षेण कृष्णो विसूतवाजिध्वजशस्त्रवर्मणः ।;कृत्वा वमच्छोणितानार्तरूपान् विद्रावयामास हरिर्यथा मृगान् ॥ १८॥

| verse_line2 = कृत्वा वमच्छोणितानार्तरूपान् विद्रावयामास हरिर्यथा मृगान् ॥ १८॥

}}

Line 16,258:

Line 18,054:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हत्वा सेनां विंशदक्षोहिणीं तां त्रिभिर्युक्तां रुग्मिणं नैव कृष्णः ।

| verse_lines = हत्वा सेनां विंशदक्षोहिणीं तां त्रिभिर्युक्तां रुग्मिणं नैव कृष्णः ।;रुग्मिण्यर्थे पीडयामास शस्त्राण्यस्य च्छित्वा विरथं द्रावयानः ॥ १९॥

| verse_line2 = रुग्मिण्यर्थे पीडयामास शस्त्राण्यस्य च्छित्वा विरथं द्रावयानः ॥ १९॥

}}

Line 16,267:

Line 18,064:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जरासुतो रौहिणेयेन युद्धं चिरं कृत्वा तन्मुसलेन पोथितः ।

| verse_lines = जरासुतो रौहिणेयेन युद्धं चिरं कृत्वा तन्मुसलेन पोथितः ।;विमोहितः प्राप्तसञ्ज्ञश्चिरेण क्रुद्धो गदां तदुरस्यभ्यपातयत् ॥ २०॥

| verse_line2 = विमोहितः प्राप्तसञ्ज्ञश्चिरेण क्रुद्धो गदां तदुरस्यभ्यपातयत् ॥ २०॥

}}

Line 16,276:

Line 18,074:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनाऽहतः सुभृशं रौहिणेयः पपात मूर्च्छाभिगतः क्षणेन ।

| verse_lines = तेनाऽहतः सुभृशं रौहिणेयः पपात मूर्च्छाभिगतः क्षणेन ।;अजेयत्वं तस्य दत्तं हि धात्रा पूर्वं गृहीतं (गृहीतो) विष्णुना रामगेन ॥ २१॥

| verse_line2 = अजेयत्वं तस्य दत्तं हि धात्रा पूर्वं गृहीतं (गृहीतो) विष्णुना रामगेन ॥ २१॥

}}

Line 16,285:

Line 18,084:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाकृते बलभद्रे तु कृष्णो गदामादाय स्वामगान्मागधेशम् ।

| verse_lines = तथाकृते बलभद्रे तु कृष्णो गदामादाय स्वामगान्मागधेशम् ।;तताड जत्रौ स तयाऽभिताडितो जगाम गां मूर्च्छयाऽभिप्लुताङ्गः ॥ २२॥

| verse_line2 = तताड जत्रौ स तयाऽभिताडितो जगाम गां मूर्च्छयाऽभिप्लुताङ्गः ॥ २२॥

}}

Line 16,294:

Line 18,094:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथोत्तस्थौ रौहिणेयः सहैव समुत्तस्थौ मागधोऽप्यग्र्यवीर्यः ।

| verse_lines = अथोत्तस्थौ रौहिणेयः सहैव समुत्तस्थौ मागधोऽप्यग्र्यवीर्यः ।;क्रुद्धो गृहीत्वा मौलिमस्याऽशु रामो वधायोद्यच्छन्मुसलं बाहुषाली ॥ २३॥

| verse_line2 = क्रुद्धो गृहीत्वा मौलिमस्याऽशु रामो वधायोद्यच्छन्मुसलं बाहुषाली ॥ २३॥

}}

Line 16,303:

Line 18,104:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाब्रवीद् वायुरेनं न राम त्वया हन्तुं शक्यते मागधोऽयम् ।

| verse_lines = अथाब्रवीद् वायुरेनं न राम त्वया हन्तुं शक्यते मागधोऽयम् ।;वृथा न ते बाहुबलं प्रयोज्यममोघं ते यद् बलं तद्वदस्त्रम् ॥ २४॥

| verse_line2 = वृथा न ते बाहुबलं प्रयोज्यममोघं ते यद् बलं तद्वदस्त्रम् ॥ २४॥

}}

Line 16,312:

Line 18,114:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्यो हन्ता बलवानस्य चेति श्रुत्वा ययौ बलभद्रो विमुच्य ।

| verse_lines = अन्यो हन्ता बलवानस्य चेति श्रुत्वा ययौ बलभद्रो विमुच्य ।;जरासुतं पुनरुद्यच्छमानं जघान कृष्णो गदया स्वयैव ॥ २५॥

| verse_line2 = जरासुतं पुनरुद्यच्छमानं जघान कृष्णो गदया स्वयैव ॥ २५॥

}}

Line 16,321:

Line 18,124:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनाऽहतः स्रस्तसमस्तगात्रः पपात मूर्च्छाभिगतः स राजा ।

| verse_lines = तेनाऽहतः स्रस्तसमस्तगात्रः पपात मूर्च्छाभिगतः स राजा ।;चिरात् सञ्ज्ञां प्राप्य चान्तर्हितोऽसौ सम्प्राद्रवद् भीतभीतः सलज्जः ॥ २६॥

| verse_line2 = चिरात् सञ्ज्ञां प्राप्य चान्तर्हितोऽसौ सम्प्राद्रवद् भीतभीतः सलज्जः ॥ २६॥

}}

Line 16,330:

Line 18,134:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ययौ शिष्टै राजभिः संयुतश्च पुरं जीवेत्येव कृष्णेन मुक्तः ।

| verse_lines = ययौ शिष्टै राजभिः संयुतश्च पुरं जीवेत्येव कृष्णेन मुक्तः ।;पुनर्युद्धं बहुशः केशवेन कृत्वा जितो राजगणैः समेतः ॥ २७॥

| verse_line2 = पुनर्युद्धं बहुशः केशवेन कृत्वा जितो राजगणैः समेतः ॥ २७॥

}}

Line 16,339:

Line 18,144:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णो जित्वा मागधं रौहिणेययुक्तो ययौ दमघोषेण सार्द्धम् ।

| verse_lines = कृष्णो जित्वा मागधं रौहिणेययुक्तो ययौ दमघोषेण सार्द्धम् ।;पितृष्वसायाः पतिना तेन चोक्तः पूर्वं जितेनापि युधि स्म बान्धवात् ॥ २८॥

| verse_line2 = पितृष्वसायाः पतिना तेन चोक्तः पूर्वं जितेनापि युधि स्म बान्धवात् ॥ २८॥

}}

Line 16,348:

Line 18,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यामः पुरं करिवीराख्यमेव महालक्ष्म्याः क्षेत्रसन्दर्शनाय ।

| verse_lines = यामः पुरं करिवीराख्यमेव महालक्ष्म्याः क्षेत्रसन्दर्शनाय ।;श्रुत्वा वाक्यं तस्य युद्धे जितस्य भीत्या(प्रीत्या) युक्तस्याऽत्मना तद्युतोऽगात् ॥ २९॥

| verse_line2 = श्रुत्वा वाक्यं तस्य युद्धे जितस्य भीत्या(प्रीत्या) युक्तस्याऽत्मना तद्युतोऽगात् ॥ २९॥

}}

Line 16,357:

Line 18,164:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गन्धर्वोऽसौ दनुनामा नरोऽभूत् तस्मात् कृष्णे भक्तिमांश्चाऽस राजा ।

| verse_lines = गन्धर्वोऽसौ दनुनामा नरोऽभूत् तस्मात् कृष्णे भक्तिमांश्चाऽस राजा ।;पुरप्राप्तांस्तान् स विज्ञाय पापः सृगालाख्यो वासुदेवः क्रुधाऽऽगात् ॥ ३०॥

| verse_line2 = पुरप्राप्तांस्तान् स विज्ञाय पापः सृगालाख्यो वासुदेवः क्रुधाऽऽगात् ॥ ३०॥

}}

Line 16,366:

Line 18,174:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सूर्यप्रदत्तं रथमारुह्य दिव्यं वरादवध्यस्तिग्मरुचेः स कृष्णम् ।

| verse_lines = सूर्यप्रदत्तं रथमारुह्य दिव्यं वरादवध्यस्तिग्मरुचेः स कृष्णम् ।;योद्धुं ययावमुचच्चास्त्रसङ्घाञ्छिरस्तस्याथाऽशु जहार कृष्णः ॥ ३१॥

| verse_line2 = योद्धुं ययावमुचच्चास्त्रसङ्घाञ्छिरस्तस्याथाऽशु जहार कृष्णः ॥ ३१॥

}}

Line 16,375:

Line 18,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्विधा कृत्वा देहमस्यारिणा च पुत्रं भक्तं तस्य राज्येऽभिषिच्य ।

| verse_lines = द्विधा कृत्वा देहमस्यारिणा च पुत्रं भक्तं तस्य राज्येऽभिषिच्य ।;स शक्रदेवं माणिभद्रः पुरा यो ययौ पुरीं स्वां सहितोऽग्रजेन ॥ ३२॥

| verse_line2 = स शक्रदेवं माणिभद्रः पुरा यो ययौ पुरीं स्वां सहितोऽग्रजेन ॥ ३२॥

}}

Line 16,384:

Line 18,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नीतिं बलिष्ठस्य विहाय सेनां दूराद् युद्धं युद्धं दर्शयित्वैव गुप्त्यै ।

| verse_lines = नीतिं बलिष्ठस्य विहाय सेनां दूराद् युद्धं युद्धं दर्शयित्वैव गुप्त्यै ।;स्वसेनायाः सर्वपूर्णात्मशक्तिः पुनः पुरीं प्राप्य स पूजितोऽवसत् ॥ ३३॥

| verse_line2 = स्वसेनायाः सर्वपूर्णात्मशक्तिः पुनः पुरीं प्राप्य स पूजितोऽवसत् ॥ ३३॥

}}

Line 16,399:

Line 18,210:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ गतेऽथ चेदिपे स्वकं पुरं जनार्दनोऽशृणोत् ।

| verse_lines = औं ॥ गतेऽथ चेदिपे स्वकं पुरं जनार्दनोऽशृणोत् ।;रमैव रुग्मिणीति योद्यतां स्वयम्बराय ताम् ॥ १॥

| verse_line2 = रमैव रुग्मिणीति योद्यतां स्वयम्बराय ताम् ॥ १॥

}}

Line 16,408:

Line 18,220:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स रुक्मिनामकोऽग्रजः श्रियो(श्रिया) द्विषन् रमापतिम् ।

| verse_lines = स रुक्मिनामकोऽग्रजः श्रियो(श्रिया) द्विषन् रमापतिम् ।;हरेः प्रदातुमुद्यतां(उद्यतान्) न्यवारयद्धरिप्रियाम् ॥ २॥

| verse_line2 = हरेः प्रदातुमुद्यतां(उद्यतान्) न्यवारयद्धरिप्रियाम् ॥ २॥

}}

Line 16,417:

Line 18,230:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रघोषिते स्वयंवरेऽथ तेन मागधादयः ।

| verse_lines = प्रघोषिते स्वयंवरेऽथ तेन मागधादयः ।;समीयुरुग्रपौरुषाः ससाल्वपौण्ड्रचेदिपाः ॥ ३॥

| verse_line2 = समीयुरुग्रपौरुषाः ससाल्वपौण्ड्रचेदिपाः ॥ ३॥

}}

Line 16,426:

Line 18,240:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा जगाम केशवो जवेन कुण्डिनं पुरम् ।

| verse_lines = तदा जगाम केशवो जवेन कुण्डिनं पुरम् ।;स्मृतोऽथ तेन पक्षिराट् समाजगाम केशवम् ॥ ४॥

| verse_line2 = स्मृतोऽथ तेन पक्षिराट् समाजगाम केशवम् ॥ ४॥

}}

Line 16,435:

Line 18,250:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पतत्रवायुनाऽस्य ते नरेश्वराः प्रपातिताः ।

| verse_lines = पतत्रवायुनाऽस्य ते नरेश्वराः प्रपातिताः ।;यदेदृशं(यदीदृशं) पतत्रिणो बलं हरेः किमुच्यते ॥ ५॥

| verse_line2 = यदेदृशं(यदीदृशं) पतत्रिणो बलं हरेः किमुच्यते ॥ ५॥

}}

Line 16,444:

Line 18,260:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किमत्र नः कृतं भवेत् सुखाय हीति तेऽब्रुवन् ।

| verse_lines = किमत्र नः कृतं भवेत् सुखाय हीति तेऽब्रुवन् ।;अथाब्रवीज्जरासुतो जयी पयोब्धिमन्दिरः ।;किलैष पक्षिवाहनो यतश्च नान्यथा भवेत् ॥ ६॥

| verse_line2 = अथाब्रवीज्जरासुतो जयी पयोब्धिमन्दिरः ।

}}

Line 16,453:

Line 18,270:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जिता वयं च सर्वशोऽमुनैकलेन संयुगे ।

| verse_lines = जिता वयं च सर्वशोऽमुनैकलेन संयुगे ।;अनेकशो न सङ्गतैर्जितः कदाचिदेष हि ॥ ७॥

| verse_line2 = अनेकशो न सङ्गतैर्जितः कदाचिदेष हि ॥ ७॥

}}

Line 16,462:

Line 18,280:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अमुष्य चाग्रजः पुरा निहन्तुमुद्यतो हि माम् ।

| verse_lines = अमुष्य चाग्रजः पुरा निहन्तुमुद्यतो हि माम् ।;अदृश्यवाक्यतोऽत्यजत् प्रताडनात् सुपीडितम् ॥ ८॥

| verse_line2 = अदृश्यवाक्यतोऽत्यजत् प्रताडनात् सुपीडितम् ॥ ८॥

}}

Line 16,471:

Line 18,290:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किमस्य (चोच्यते)तूच्यते बलं वयं तृणोपमाः कृताः ।

| verse_lines = किमस्य (चोच्यते)तूच्यते बलं वयं तृणोपमाः कृताः ।;समस्तशो मृधेमृधे हि येन चाक्षतेन हा ॥ ९॥

| verse_line2 = समस्तशो मृधेमृधे हि येन चाक्षतेन हा ॥ ९॥

}}

Line 16,480:

Line 18,300:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किमत्र कुर्वतां सुखं भवेदुदीर्णसङ्कटे ।

| verse_lines = किमत्र कुर्वतां सुखं भवेदुदीर्णसङ्कटे ।;इति ब्रुवन्नवाङ्मुखं नृपश्चकार विच्छविः ॥ १०॥

| verse_line2 = इति ब्रुवन्नवाङ्मुखं नृपश्चकार विच्छविः ॥ १०॥

}}

Line 16,489:

Line 18,310:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽह चेदिभूपतिः सदन्तवक्रको वचः ।

| verse_lines = अथाऽह चेदिभूपतिः सदन्तवक्रको वचः ।;पुरा हरेर्हि पार्षदः प्रसन्नबुद्धिरेकदा ॥ ११॥

| verse_line2 = पुरा हरेर्हि पार्षदः प्रसन्नबुद्धिरेकदा ॥ ११॥

}}

Line 16,498:

Line 18,320:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शृणुष्व राजसत्तम प्रभुं शिवस्वयम्भुवोः ।

| verse_lines = शृणुष्व राजसत्तम प्रभुं शिवस्वयम्भुवोः ।;हरिं वदन्ति केचिदप्यदो भवेन्न वै मृषा ॥ १२॥

| verse_line2 = हरिं वदन्ति केचिदप्यदो भवेन्न वै मृषा ॥ १२॥

}}

Line 16,507:

Line 18,330:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽऽवयोश्च दर्शने भवेत् कदाचिदूर्जिता ।

| verse_lines = तथाऽऽवयोश्च दर्शने भवेत् कदाचिदूर्जिता ।;अमुष्य भक्तिरन्यथा पुनश्च जायते क्रुधा ॥ १३॥

| verse_line2 = अमुष्य भक्तिरन्यथा पुनश्च जायते क्रुधा ॥ १३॥

}}

Line 16,516:

Line 18,340:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न कारणं च विद्महे न संशयः परो हरिः ।

| verse_lines = न कारणं च विद्महे न संशयः परो हरिः ।;व्रजाम तं सुखार्थिनो वयं विहाय शत्रुताम् ॥ १४॥

| verse_line2 = व्रजाम तं सुखार्थिनो वयं विहाय शत्रुताम् ॥ १४॥

}}

Line 16,525:

Line 18,350:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इदं हि नः शुभप्रदं नचान्यथा शुभं क्‍वचित् ।

| verse_lines = इदं हि नः शुभप्रदं नचान्यथा शुभं क्‍वचित् ।;इतीरितो जरासुतो ददर्श तौ दहन्निव ॥ १५॥

| verse_line2 = इतीरितो जरासुतो ददर्श तौ दहन्निव ॥ १५॥

}}

Line 16,534:

Line 18,360:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ प्रहस्य सौभराड् वचो जगाद मागधम् ।

| verse_lines = अथ प्रहस्य सौभराड् वचो जगाद मागधम् ।;विनिन्द्य तौ क्रुधा स्फुरन् क्रुधा स्फुरन्तमीक्ष्य च ॥ १६॥

| verse_line2 = विनिन्द्य तौ क्रुधा स्फुरन् क्रुधा स्फुरन्तमीक्ष्य च ॥ १६॥

}}

Line 16,543:

Line 18,370:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न तन्मृषा हरिः स्वयं जनार्दनो वधाय नः ।

| verse_lines = न तन्मृषा हरिः स्वयं जनार्दनो वधाय नः ।;प्रजात एष यादवो वयं च दानवेश्वराः ॥ १७॥

| verse_line2 = प्रजात एष यादवो वयं च दानवेश्वराः ॥ १७॥

}}

Line 16,552:

Line 18,380:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वधर्म एष नः सदा दृढप्रतीपता हरौ ।

| verse_lines = स्वधर्म एष नः सदा दृढप्रतीपता हरौ ।;स्वधर्मिणो हता अपि प्रयाम सद्गतिं ध्रुवम् ॥ १८॥

| verse_line2 = स्वधर्मिणो हता अपि प्रयाम सद्गतिं ध्रुवम् ॥ १८॥

}}

Line 16,561:

Line 18,390:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिवश्च नः परा गतिर्गुरुर्भवानरिर्हरेः ।

| verse_lines = शिवश्च नः परा गतिर्गुरुर्भवानरिर्हरेः ।;इतीरितः स मागधो जगाद साधु साध्विति ॥ १९॥

| verse_line2 = इतीरितः स मागधो जगाद साधु साध्विति ॥ १९॥

}}

Line 16,570:

Line 18,400:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथैव रुक्मिपूर्वकाः करूशचेदिपौ च तौ ।

| verse_lines = तथैव रुक्मिपूर्वकाः करूशचेदिपौ च तौ ।;विनिश्चयं कुबुद्धयो युधे च चक्रुरूर्जितम् ॥ २०॥

| verse_line2 = विनिश्चयं कुबुद्धयो युधे च चक्रुरूर्जितम् ॥ २०॥

}}

Line 16,579:

Line 18,410:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सदा प्रतीपकारिणौ भवाव कृष्ण इत्यपि ।

| verse_lines = सदा प्रतीपकारिणौ भवाव कृष्ण इत्यपि ।;गुरोः प्रसादमाप्नुतां करूशचेदिभूभृतौ ॥ २१॥

| verse_line2 = गुरोः प्रसादमाप्नुतां करूशचेदिभूभृतौ ॥ २१॥

}}

Line 16,588:

Line 18,420:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च ते त्वमन्त्रयन् सहैव पापबुद्धयः ।

| verse_lines = पुनश्च ते त्वमन्त्रयन् सहैव पापबुद्धयः ।;ध्रुवं समागतो हरिर्लभेत रुक्मिणीमिमाम् ॥ २२॥

| verse_line2 = ध्रुवं समागतो हरिर्लभेत रुक्मिणीमिमाम् ॥ २२॥

}}

Line 16,597:

Line 18,430:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयं त्रिलोकसुन्दरोऽनुरूपिणी च रुक्मिणी ।

| verse_lines = अयं त्रिलोकसुन्दरोऽनुरूपिणी च रुक्मिणी ।;मुखेन बाहुनाऽप्ययं समस्तलोकजिद् वशी ॥ २३॥

| verse_line2 = मुखेन बाहुनाऽप्ययं समस्तलोकजिद् वशी ॥ २३॥

}}

Line 16,606:

Line 18,440:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तवेदिनां वरं जितारिमग्र्यरूपिणम् ।

| verse_lines = समस्तवेदिनां वरं जितारिमग्र्यरूपिणम् ।;समस्तयोषितां वरा व्रजेत रुक्मिणी ध्रुवम् ॥ २४॥

| verse_line2 = समस्तयोषितां वरा व्रजेत रुक्मिणी ध्रुवम् ॥ २४॥

}}

Line 16,615:

Line 18,450:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वयं च मानसङ्क्षयं नितान्तमाप्नुमस्तदा ।

| verse_lines = वयं च मानसङ्क्षयं नितान्तमाप्नुमस्तदा ।;न शक्नुमो निवारितुं शरैरमुं कथञ्चन ॥ २५॥

| verse_line2 = न शक्नुमो निवारितुं शरैरमुं कथञ्चन ॥ २५॥

}}

Line 16,624:

Line 18,460:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः स्वयंवरे यथा न सङ्गमो हरेर्भवेत् ।

| verse_lines = अतः स्वयंवरे यथा न सङ्गमो हरेर्भवेत् ।;तथा विधानमेव नः सुनीतिरूर्जिता ध्रुवम् ॥ २६॥

| verse_line2 = तथा विधानमेव नः सुनीतिरूर्जिता ध्रुवम् ॥ २६॥

}}

Line 16,633:

Line 18,470:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो न देयमस्य नः सुभूभुजां समागमे ।

| verse_lines = अतो न देयमस्य नः सुभूभुजां समागमे ।;क्‍वचित् कदाचिदासनं नचार्घ्यपूर्वको विधिः ॥ २७॥

| verse_line2 = क्‍वचित् कदाचिदासनं नचार्घ्यपूर्वको विधिः ॥ २७॥

}}

Line 16,642:

Line 18,480:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नचाऽस्यति क्षितौ क्‍वचिद् विमानितः पुरो हि नः ।

| verse_lines = नचाऽस्यति क्षितौ क्‍वचिद् विमानितः पुरो हि नः ।;वरासनस्थभूभुजां स मानितो हि दैवतैः ॥ २८॥

| verse_line2 = वरासनस्थभूभुजां स मानितो हि दैवतैः ॥ २८॥

}}

Line 16,651:

Line 18,490:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स दर्पमानसंयुतः क्रुधा प्रयास्यति ध्रुवम् ।

| verse_lines = स दर्पमानसंयुतः क्रुधा प्रयास्यति ध्रुवम् ।;पुरीं स्वकां ततौ वयं विधेम च स्वयंवरम् ॥ २९॥

| verse_line2 = पुरीं स्वकां ततौ वयं विधेम च स्वयंवरम् ॥ २९॥

}}

Line 16,660:

Line 18,500:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति स्म सर्वभूभृतां विनिश्चयं सकैशिकः ।

| verse_lines = इति स्म सर्वभूभृतां विनिश्चयं सकैशिकः ।;क्रथोऽवगम्य भीष्मकानुजोऽभ्ययाद्धरिं द्रुतम् ॥ ३०॥

| verse_line2 = क्रथोऽवगम्य भीष्मकानुजोऽभ्ययाद्धरिं द्रुतम् ॥ ३०॥

}}

Line 16,669:

Line 18,510:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रणम्य पादपद्मयोर्निजं गृहं प्रवेश्य च ।

| verse_lines = प्रणम्य पादपद्मयोर्निजं गृहं प्रवेश्य च ।;महासनं प्रदाय तौ प्रचक्रतुर्वरार्चनम् ॥ ३१॥

| verse_line2 = महासनं प्रदाय तौ प्रचक्रतुर्वरार्चनम् ॥ ३१॥

}}

Line 16,678:

Line 18,520:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽगमच्छतक्रतोर्वचः प्रगृह्य भूभुजः ।

| verse_lines = अथाऽगमच्छतक्रतोर्वचः प्रगृह्य भूभुजः ।;जरासुतादिकान् पुमानुवाच चार्थवद् वचः ॥ ३२॥

| verse_line2 = जरासुतादिकान् पुमानुवाच चार्थवद् वचः ॥ ३२॥

}}

Line 16,687:

Line 18,530:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अहं प्रियः शचीपतेः सदाऽस्य चाक्षिगोचरः ।

| verse_lines = अहं प्रियः शचीपतेः सदाऽस्य चाक्षिगोचरः ।;सुरेन्द्र आज्ञयाऽवदन्नृपान् व ईश्वरो हि सः ॥ ३३॥

| verse_line2 = सुरेन्द्र आज्ञयाऽवदन्नृपान् व ईश्वरो हि सः ॥ ३३॥

}}

Line 16,696:

Line 18,540:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तराजसत्पतिर्हरिर्न चान्य इत्यपि ।

| verse_lines = समस्तराजसत्पतिर्हरिर्न चान्य इत्यपि ।;वराभिषेकमीशितुः कुरुध्वमाश्वसंशयम् ॥ ३४॥

| verse_line2 = वराभिषेकमीशितुः कुरुध्वमाश्वसंशयम् ॥ ३४॥

}}

Line 16,705:

Line 18,550:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतोऽन्यथा शिरस्यहं निपातयामि वोऽशनिम् ।

| verse_lines = अतोऽन्यथा शिरस्यहं निपातयामि वोऽशनिम् ।;इतीदमिन्द्रशासनं कुरुध्वमित्यसौ ययौ ॥ ३५॥

| verse_line2 = इतीदमिन्द्रशासनं कुरुध्वमित्यसौ ययौ ॥ ३५॥

}}

Line 16,714:

Line 18,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदीरितं निशम्य ते पुनः सुतप्तचेतसः ।

| verse_lines = तदीरितं निशम्य ते पुनः सुतप्तचेतसः ।;बभूवुरूचिरे वचः सुगर्वितो हि वासवः ॥ ३६॥

| verse_line2 = बभूवुरूचिरे वचः सुगर्वितो हि वासवः ॥ ३६॥

}}

Line 16,723:

Line 18,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा बिभेति नः सदा प्रतिप्रति स्म वासवः ।

| verse_lines = पुरा बिभेति नः सदा प्रतिप्रति स्म वासवः ।;उताद्य कृष्णसंश्रयाद् दृढं विभीषयत्यसौ ॥ ३७॥

| verse_line2 = उताद्य कृष्णसंश्रयाद् दृढं विभीषयत्यसौ ॥ ३७॥

}}

Line 16,732:

Line 18,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अदृश्य एव देवराड् यदि स्म वज्रमुत्सृजेत् ।

| verse_lines = अदृश्य एव देवराड् यदि स्म वज्रमुत्सृजेत् ।;भवेम पीडिता वयं वरादमृत्यवोऽपि हि ॥ ३८॥

| verse_line2 = भवेम पीडिता वयं वरादमृत्यवोऽपि हि ॥ ३८॥

}}

Line 16,741:

Line 18,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा दिविस्थितस्य च प्रमर्दने वयं क्षमाः ।

| verse_lines = पुरा दिविस्थितस्य च प्रमर्दने वयं क्षमाः ।;उताद्य यद्यमुं वयं व्रजेम कृष्ण एष्यति ॥ ३९॥

| verse_line2 = उताद्य यद्यमुं वयं व्रजेम कृष्ण एष्यति ॥ ३९॥

}}

Line 16,750:

Line 18,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतोऽभिषेचनाद् यदीह शार्ङ्गिणः शचीपतिः ।

| verse_lines = अतोऽभिषेचनाद् यदीह शार्ङ्गिणः शचीपतिः ।;न वज्रमुत्सृजेत् तदाऽभिषेचयाम तं वयम् ॥ ४०॥

| verse_line2 = न वज्रमुत्सृजेत् तदाऽभिषेचयाम तं वयम् ॥ ४०॥

}}

Line 16,759:

Line 18,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतोऽन्यथा दनुर्यथा वरादमृत्युकोऽपि सन् ।

| verse_lines = अतोऽन्यथा दनुर्यथा वरादमृत्युकोऽपि सन् ।;सुरेन्द्रवज्रताडितो बभूव कुक्षिगास्ययुक् ॥ ४१॥

| verse_line2 = सुरेन्द्रवज्रताडितो बभूव कुक्षिगास्ययुक् ॥ ४१॥

}}

Line 16,768:

Line 18,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथैव कृष्णसंश्रयात् स नः शचीपतिर्नयेत् ।

| verse_lines = तथैव कृष्णसंश्रयात् स नः शचीपतिर्नयेत् ।;इति स्म निश्चिता नृपानयातयन्त शौरये ॥ ४२॥

| verse_line2 = इति स्म निश्चिता नृपानयातयन्त शौरये ॥ ४२॥

}}

Line 16,777:

Line 18,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तशो जरासुतादिभिः कृतेऽभिषेचने ।

| verse_lines = समस्तशो जरासुतादिभिः कृतेऽभिषेचने ।;अतीव भग्नमानकान् न चानुयाति कश्चन ॥ ४३॥

| verse_line2 = अतीव भग्नमानकान् न चानुयाति कश्चन ॥ ४३॥

}}

Line 16,786:

Line 18,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समाश्रयं च केशवं तदैव जीवनार्थिनः ।

| verse_lines = समाश्रयं च केशवं तदैव जीवनार्थिनः ।;प्रकुर्युरासुरा अपीति देवकार्यसङ्क्षयः(देवकार्यसञ्चयम्) ॥ ४४॥

| verse_line2 = प्रकुर्युरासुरा अपीति देवकार्यसङ्क्षयः(देवकार्यसञ्चयम्) ॥ ४४॥

}}

Line 16,795:

Line 18,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीक्ष्य (उदीक्ष्य) पाकशासनोऽवदज्जरासुतादिकान् ।

| verse_lines = इतीक्ष्य (उदीक्ष्य) पाकशासनोऽवदज्जरासुतादिकान् ।;सरुक्मिसाल्वचेदिपो न यातु मागधो हरिम् ॥ ४५॥

| verse_line2 = सरुक्मिसाल्वचेदिपो न यातु मागधो हरिम् ॥ ४५॥

}}

Line 16,804:

Line 18,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु तान् विनाऽपरेऽधिराजराज इत्यमुम् ।

| verse_lines = ततस्तु तान् विनाऽपरेऽधिराजराज इत्यमुम् ।;तदाऽभिषेक्तुमुद्यता नृपाः सुरेशशासनात् ॥ ४६॥

| verse_line2 = तदाऽभिषेक्तुमुद्यता नृपाः सुरेशशासनात् ॥ ४६॥

}}

Line 16,813:

Line 18,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः शचीपतिर्निजं वरासनं हरेरदात् ।

| verse_lines = अतः शचीपतिर्निजं वरासनं हरेरदात् ।;विवेश तत्र केशवो नभस्तलावतारिते ॥ ४७॥

| verse_line2 = विवेश तत्र केशवो नभस्तलावतारिते ॥ ४७॥

}}

Line 16,822:

Line 18,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = करे प्रगृह्य केशवो न्यवेशयत् सहाऽसने ।

| verse_lines = करे प्रगृह्य केशवो न्यवेशयत् सहाऽसने ।;पतत्रिपुङ्गवं च तौ स भीष्मकानुजौ प्रभुः ॥ ४८॥

| verse_line2 = पतत्रिपुङ्गवं च तौ स भीष्मकानुजौ प्रभुः ॥ ४८॥

}}

Line 16,831:

Line 18,690:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाखिला नरेश्वरा मुनीन्द्रसंयुता हरिम् ।

| verse_lines = अथाखिला नरेश्वरा मुनीन्द्रसंयुता हरिम् ।;सुशातकौम्भकुम्भकैः प्रचक्रुराभिषेकिणम् ॥ ४९॥

| verse_line2 = सुशातकौम्भकुम्भकैः प्रचक्रुराभिषेकिणम् ॥ ४९॥

}}

Line 16,840:

Line 18,700:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विरिञ्चशर्वपूर्वकैरभिष्टुतः सुरादिभिः ।

| verse_lines = विरिञ्चशर्वपूर्वकैरभिष्टुतः सुरादिभिः ।;समस्तदेवगायकैः प्रगीत आस केशवः ॥ ५०॥

| verse_line2 = समस्तदेवगायकैः प्रगीत आस केशवः ॥ ५०॥

}}

Line 16,849:

Line 18,710:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽह भीष्मकं प्रभुः स्वयंवरः किल त्वया ।

| verse_lines = अथाऽह भीष्मकं प्रभुः स्वयंवरः किल त्वया ।;अभीप्सितः सुताकृते शुभाय ते भवेन्न सः ॥ ५१॥

| verse_line2 = अभीप्सितः सुताकृते शुभाय ते भवेन्न सः ॥ ५१॥

}}

Line 16,858:

Line 18,720:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इयं रमा तवाऽत्मजा बभूव तां (हरेर्नच) हरेर्न चेत् ।

| verse_lines = इयं रमा तवाऽत्मजा बभूव तां (हरेर्नच) हरेर्न चेत् ।;ददाति चेत् तदा पिता निरिन्दिरो व्रजेदधः ॥ ५२॥

| verse_line2 = ददाति चेत् तदा पिता निरिन्दिरो व्रजेदधः ॥ ५२॥

}}

Line 16,867:

Line 18,730:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हिताय चैतदीरितं तवान्यथा न चिन्तय ।

| verse_lines = हिताय चैतदीरितं तवान्यथा न चिन्तय ।;न योषिदिच्छया त्वहं ब्रवीमि पश्य यादृशः ॥ ५३॥

| verse_line2 = न योषिदिच्छया त्वहं ब्रवीमि पश्य यादृशः ॥ ५३॥

}}

Line 16,876:

Line 18,740:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उदीर्य चैवमीश्वरश्चकार हाऽविरात्मनः ।

| verse_lines = उदीर्य चैवमीश्वरश्चकार हाऽविरात्मनः ।;स विश्वरूपमुत्तमं विसङ्ख्यशीर्षबाहुकम् ॥ ५४॥

| verse_line2 = स विश्वरूपमुत्तमं विसङ्ख्यशीर्षबाहुकम् ॥ ५४॥

}}

Line 16,885:

Line 18,750:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्ततेज(अनेकतेज) आततं विसङ्ख्यरूपसंयुतम् ।

| verse_lines = अनन्ततेज(अनेकतेज) आततं विसङ्ख्यरूपसंयुतम् ।;विचित्रमौलिकुण्डलाङ्गदोरुहारनूपुरम् ॥ ५५॥

| verse_line2 = विचित्रमौलिकुण्डलाङ्गदोरुहारनूपुरम् ॥ ५५॥

}}

Line 16,894:

Line 18,760:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्वलत्सुकौस्तुभप्रभाऽभिभासकं शुभाम्बरम् ।

| verse_lines = ज्वलत्सुकौस्तुभप्रभाऽभिभासकं शुभाम्बरम् ।;प्रपश्य यादृशाः स्त्रियो ममेत्यदर्शयच्छ्रियम् ॥ ५६॥

| verse_line2 = प्रपश्य यादृशाः स्त्रियो ममेत्यदर्शयच्छ्रियम् ॥ ५६॥

}}

Line 16,903:

Line 18,770:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्तरूपिणीं परां मनुष्यदृष्टितोऽधिकाम् ।

| verse_lines = अनन्तरूपिणीं परां मनुष्यदृष्टितोऽधिकाम् ।;स्वरुक्मिणीतनोरपि व्यदर्शयच्च देवताः ॥ ५७॥

| verse_line2 = स्वरुक्मिणीतनोरपि व्यदर्शयच्च देवताः ॥ ५७॥

}}

Line 16,912:

Line 18,780:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदद्भुतं समीक्ष्य तु प्रभीत आशु भीष्मकः ।

| verse_lines = तदद्भुतं समीक्ष्य तु प्रभीत आशु भीष्मकः ।;पपात पादयोर्विभोः(प्रभोः) करोमि तत् तथेति च ॥ ५८॥

| verse_line2 = पपात पादयोर्विभोः(प्रभोः) करोमि तत् तथेति च ॥ ५८॥

}}

Line 16,921:

Line 18,790:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च विश्वरूपतां पिधाय पद्मलोचनः ।

| verse_lines = पुनश्च विश्वरूपतां पिधाय पद्मलोचनः ।;जगाम पक्षिवाहनः पुरीं स्वबाहुपालिताम् ॥ ५९॥

| verse_line2 = जगाम पक्षिवाहनः पुरीं स्वबाहुपालिताम् ॥ ५९॥

}}

Line 16,930:

Line 18,800:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपाम्पतिश्च मैथिलः स्वयंवरं कृतावपि ।

| verse_lines = अपाम्पतिश्च मैथिलः स्वयंवरं कृतावपि ।;हरिं विनिश्चयादियं व्रजेदिति स्म चक्रतुः ॥ ६०॥

| verse_line2 = हरिं विनिश्चयादियं व्रजेदिति स्म चक्रतुः ॥ ६०॥

}}

Line 16,939:

Line 18,810:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयंवरः क्षितेर्भुजां स्वधर्म इत्यतो द्वयोः ।

| verse_lines = स्वयंवरः क्षितेर्भुजां स्वधर्म इत्यतो द्वयोः ।;न दोष आस भीष्मको न केशवार्थमैच्छत ॥ ६१॥

| verse_line2 = न दोष आस भीष्मको न केशवार्थमैच्छत ॥ ६१॥

}}

Line 16,948:

Line 18,820:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो हरौ प्रबोध्य तं गते कृपालुसत्तमे ।

| verse_lines = अतो हरौ प्रबोध्य तं गते कृपालुसत्तमे ।;वशीकृते च भीष्मके नृपास्त्वमन्त्रयन् पुनः ॥ ६२॥

| verse_line2 = वशीकृते च भीष्मके नृपास्त्वमन्त्रयन् पुनः ॥ ६२॥

}}

Line 16,957:

Line 18,830:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यशश्च धर्ममुत्तमं विधित्सता वृकोदरे ।

| verse_lines = यशश्च धर्ममुत्तमं विधित्सता वृकोदरे ।;न केशवेन सूदितो जरासुतो हि मन्यते ॥ ६३॥

| verse_line2 = न केशवेन सूदितो जरासुतो हि मन्यते ॥ ६३॥

}}

Line 16,966:

Line 18,840:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वराच्छिवस्य मामयं न हन्तुमीष्ट उत्तमात् ।

| verse_lines = वराच्छिवस्य मामयं न हन्तुमीष्ट उत्तमात् ।;अतः शिवप्रसादतो जितोऽपि जेष्य उत्तरम् ॥ ६४॥

| verse_line2 = अतः शिवप्रसादतो जितोऽपि जेष्य उत्तरम् ॥ ६४॥

}}

Line 16,975:

Line 18,850:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मृधे मृधे जितोऽपि सन् दृढाशया पुनः पुनः ।

| verse_lines = मृधे मृधे जितोऽपि सन् दृढाशया पुनः पुनः ।;समीहते युधे शिवं नचावमन्यते क्‍वचित् ॥ ६५॥

| verse_line2 = समीहते युधे शिवं नचावमन्यते क्‍वचित् ॥ ६५॥

}}

Line 16,984:

Line 18,860:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः पुनश्च भूमिपानुवाच बार्हद्रथः ।

| verse_lines = अतः पुनश्च भूमिपानुवाच बार्हद्रथः ।;धिगेव पौरुषं हि नो यदेष नोऽजयत् सदा ॥ ६६॥

| verse_line2 = धिगेव पौरुषं हि नो यदेष नोऽजयत् सदा ॥ ६६॥

}}

Line 16,993:

Line 18,870:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभूपतेर्न चाऽसनं प्रदेयमित्युदाहृतम् ।

| verse_lines = अभूपतेर्न चाऽसनं प्रदेयमित्युदाहृतम् ।;अमुष्य नस्तदन्यथा बभूव चिन्तितं नृपाः ॥ ६७॥

| verse_line2 = अमुष्य नस्तदन्यथा बभूव चिन्तितं नृपाः ॥ ६७॥

}}

Line 17,002:

Line 18,880:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयं नृपोत्तमाङ्कणे महेन्द्रपीठमारुहत् ।

| verse_lines = अयं नृपोत्तमाङ्कणे महेन्द्रपीठमारुहत् ।;समस्तराजराजतामवाप नोऽप्यनिच्छताम् ॥ ६८॥

| verse_line2 = समस्तराजराजतामवाप नोऽप्यनिच्छताम् ॥ ६८॥

}}

Line 17,011:

Line 18,890:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः पुनः कथं हरिं वयं जयेम चिन्त्यताम् ।

| verse_lines = अतः पुनः कथं हरिं वयं जयेम चिन्त्यताम् ।;यथा च भीष्मकात्मजामवाप्नुयाच्च चेदिराट् ॥ ६९॥

| verse_line2 = यथा च भीष्मकात्मजामवाप्नुयाच्च चेदिराट् ॥ ६९॥

}}

Line 17,020:

Line 18,900:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयं हि दत्तपुत्रको म औरसाद् विशिष्यते ।

| verse_lines = अयं हि दत्तपुत्रको म औरसाद् विशिष्यते ।;अतो निवेश्य एष मे सुरूपिणी च रुग्मिणी ॥ ७०॥

| verse_line2 = अतो निवेश्य एष मे सुरूपिणी च रुग्मिणी ॥ ७०॥

}}

Line 17,029:

Line 18,910:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिवागमेषु शिष्यकाः सरुक्मिसाल्वपौण्ड्रकाः ।

| verse_lines = शिवागमेषु शिष्यकाः सरुक्मिसाल्वपौण्ड्रकाः ।;ममाखिला नृपास्ततः कुरुध्वमेतदेव मे ॥ ७१॥

| verse_line2 = ममाखिला नृपास्ततः कुरुध्वमेतदेव मे ॥ ७१॥

}}

Line 17,038:

Line 18,920:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते तु सौभराड् जगाद रुक्मिसंविदा ।

| verse_lines = इतीरिते तु सौभराड् जगाद रुक्मिसंविदा ।;स्वयंवरो निवर्तितः स्वसारमेष दास्यति ॥ ७२॥

| verse_line2 = स्वयंवरो निवर्तितः स्वसारमेष दास्यति ॥ ७२॥

}}

Line 17,047:

Line 18,930:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नचातिवर्तितुं क्षमः पिताऽस्य चेदिपाय ताम् ।

| verse_lines = नचातिवर्तितुं क्षमः पिताऽस्य चेदिपाय ताम् ।;प्रदातुकाममात्मजं वयोगतस्तथाऽबलः ॥ ७३॥

| verse_line2 = प्रदातुकाममात्मजं वयोगतस्तथाऽबलः ॥ ७३॥

}}

Line 17,056:

Line 18,940:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयं तु कृष्ण एत्य नो विजित्य कन्यकां हरेत् ।

| verse_lines = स्वयं तु कृष्ण एत्य नो विजित्य कन्यकां हरेत् ।;ततोऽस्य पूर्वमेव नो ह्यभावता कृता शुभा ॥ ७४॥

| verse_line2 = ततोऽस्य पूर्वमेव नो ह्यभावता कृता शुभा ॥ ७४॥

}}

Line 17,065:

Line 18,950:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उपाय एष चिन्तितो मयाऽत्र मागधेश्वर ।

| verse_lines = उपाय एष चिन्तितो मयाऽत्र मागधेश्वर ।;मुनिं हि गर्गनामकं ह्यमुष्य स्याल(शाल) आक्षिपत् ॥ ७५॥

| verse_line2 = मुनिं हि गर्गनामकं ह्यमुष्य स्याल(शाल) आक्षिपत् ॥ ७५॥

}}

Line 17,074:

Line 18,960:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदाऽस्य षण्ढतोदिता मुनेः पुरो हि तस्य च ।

| verse_lines = यदाऽस्य षण्ढतोदिता मुनेः पुरो हि तस्य च ।;परेण वृष्णयोऽहसंश्चुकोप गर्ग एषु ह ॥ ७६॥

| verse_line2 = परेण वृष्णयोऽहसंश्चुकोप गर्ग एषु ह ॥ ७६॥

}}

Line 17,083:

Line 18,970:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चकार हि प्रतिश्रवं समार्जये सुतं द्रुतम् ।

| verse_lines = चकार हि प्रतिश्रवं समार्जये सुतं द्रुतम् ।;अकृष्णतां य आनयेद् भुवोऽपि वृष्णिनाशकः ॥ ७७॥

| verse_line2 = अकृष्णतां य आनयेद् भुवोऽपि वृष्णिनाशकः ॥ ७७॥

}}

Line 17,092:

Line 18,980:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यतो हि कृष्णसंश्रयाद् बतापहासिता वयम् ।

| verse_lines = यतो हि कृष्णसंश्रयाद् बतापहासिता वयम् ।;इति ब्रुवन् वनं ययौ तपश्च शैवमाचरत् ॥ ७८॥

| verse_line2 = इति ब्रुवन् वनं ययौ तपश्च शैवमाचरत् ॥ ७८॥

}}

Line 17,101:

Line 18,990:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चूर्णमायसं त्वदन् ददर्श चाब्दतः शिवम् ।

| verse_lines = स चूर्णमायसं त्वदन् ददर्श चाब्दतः शिवम् ।;वरं ततोऽभिपेदिवान् सुतं हरेरभावदम् ॥ ७९॥

| verse_line2 = वरं ततोऽभिपेदिवान् सुतं हरेरभावदम् ॥ ७९॥

}}

Line 17,110:

Line 19,000:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स विष्णुदैवतोऽपि सन् प्रविष्ट उल्बणासुरैः ।

| verse_lines = स विष्णुदैवतोऽपि सन् प्रविष्ट उल्बणासुरैः ।;व्यधाद्धरेः प्रतीपकं व्रतं च नैष्ठिकं जहौ ॥ ८०॥

| verse_line2 = व्यधाद्धरेः प्रतीपकं व्रतं च नैष्ठिकं जहौ ॥ ८०॥

}}

Line 17,119:

Line 19,010:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमार चाऽसुराप्सरा बलिष्ठपुत्रकाम्यया ।

| verse_lines = तमार चाऽसुराप्सरा बलिष्ठपुत्रकाम्यया ।;प्रविश्य गोपिकाङ्गनासमूहमध्यमुल्बणा ॥ ८१॥

| verse_line2 = प्रविश्य गोपिकाङ्गनासमूहमध्यमुल्बणा ॥ ८१॥

}}

Line 17,128:

Line 19,020:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स यावनेन भूभृता हि गोपिकाभिरर्चितः ।

| verse_lines = स यावनेन भूभृता हि गोपिकाभिरर्चितः ।;अपुत्रकेण जानता मुनेर्मनोऽनुचिन्तितम् ॥ ८२॥

| verse_line2 = अपुत्रकेण जानता मुनेर्मनोऽनुचिन्तितम् ॥ ८२॥

}}

Line 17,137:

Line 19,030:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चाप्सरस्तनौ सुतं निषिच्य यावनाय च ।

| verse_lines = स चाप्सरस्तनौ सुतं निषिच्य यावनाय च ।;ददौ विमोहितः क्रुधा किमेतदीशवैरिणः ॥ ८३॥

| verse_line2 = ददौ विमोहितः क्रुधा किमेतदीशवैरिणः ॥ ८३॥

}}

Line 17,146:

Line 19,040:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स आश्रमाच्च नैष्ठिकाद् विदूषितः प्रतीपकृत् ।

| verse_lines = स आश्रमाच्च नैष्ठिकाद् विदूषितः प्रतीपकृत् ।;हरेश्च तापमेयिवान् जगर्ह चाऽत्मशेमुषीम् ॥ ८४॥

| verse_line2 = हरेश्च तापमेयिवान् जगर्ह चाऽत्मशेमुषीम् ॥ ८४॥

}}

Line 17,155:

Line 19,050:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जगाम चारणं हरिं प्रपाहि मां सुपापिनम् ।

| verse_lines = जगाम चारणं हरिं प्रपाहि मां सुपापिनम् ।;इति स्म विष्ण्वनुज्ञया चकार वैष्णवं तपः ॥ ८५॥

| verse_line2 = इति स्म विष्ण्वनुज्ञया चकार वैष्णवं तपः ॥ ८५॥

}}

Line 17,164:

Line 19,060:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कुतो हि भाग्यमापतेन्मुनेः शिवार्चने सदा ।

| verse_lines = कुतो हि भाग्यमापतेन्मुनेः शिवार्चने सदा ।;भवादृशा हि दानवाः स्थिराः शिवार्चने सदा(असदा) ॥ ८६॥

| verse_line2 = भवादृशा हि दानवाः स्थिराः शिवार्चने सदा(असदा) ॥ ८६॥

}}

Line 17,173:

Line 19,070:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुतोऽस्य कालनामको बभूव कृष्णमर्दितुम् ।

| verse_lines = सुतोऽस्य कालनामको बभूव कृष्णमर्दितुम् ।;सदैव कालकाङ्क्षणात् स यावनाभिषेचितः ॥ ८७॥

| verse_line2 = सदैव कालकाङ्क्षणात् स यावनाभिषेचितः ॥ ८७॥

}}

Line 17,182:

Line 19,080:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तवैव शिष्य एष चातिभक्तिमान् हि शङ्करे ।

| verse_lines = तवैव शिष्य एष चातिभक्तिमान् हि शङ्करे ।;प्रभूतसेनया युतो बलोद्धतश्च सर्वदा ॥ ८८॥

| verse_line2 = प्रभूतसेनया युतो बलोद्धतश्च सर्वदा ॥ ८८॥

}}

Line 17,191:

Line 19,090:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमेष यामि शासनात् तवोपनीय सत्वरम् ।

| verse_lines = तमेष यामि शासनात् तवोपनीय सत्वरम् ।;विकृष्णकं क्षितेस्तलं विधाय संरमामहे ॥ ८९॥

| verse_line2 = विकृष्णकं क्षितेस्तलं विधाय संरमामहे ॥ ८९॥

}}

Line 17,200:

Line 19,100:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततश्च रुक्मिणीं वयं प्रदापयाम चेदिपे ।

| verse_lines = ततश्च रुक्मिणीं वयं प्रदापयाम चेदिपे ।;विनाश्य देवपक्षिणो यथेष्टमास्म सर्वदा ॥ ९०॥

| verse_line2 = विनाश्य देवपक्षिणो यथेष्टमास्म सर्वदा ॥ ९०॥

}}

Line 17,209:

Line 19,110:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितो जरासुतो बभूव दुर्मना भृशम् ।

| verse_lines = इतीरितो जरासुतो बभूव दुर्मना भृशम् ।;किरीटमण्डितं शिरश्चकार चाऽश्ववाग् भृशम् ॥ ९१॥

| verse_line2 = किरीटमण्डितं शिरश्चकार चाऽश्ववाग् भृशम् ॥ ९१॥

}}

Line 17,218:

Line 19,120:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = करं करेण पीडयन् निशाम्य चाऽत्मनो भुजौ ।

| verse_lines = करं करेण पीडयन् निशाम्य चाऽत्मनो भुजौ ।;जगाद कार्यसिद्धये कथं प्रयाचये परम् ॥ ९२॥

| verse_line2 = जगाद कार्यसिद्धये कथं प्रयाचये परम् ॥ ९२॥

}}

Line 17,227:

Line 19,130:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुदुर्गकार्यसन्ततिं ह्यगुः स्म मद्भुजाश्रयाः ।

| verse_lines = सुदुर्गकार्यसन्ततिं ह्यगुः स्म मद्भुजाश्रयाः ।;समस्तभूतळे नृपाः स चाहमेष मागधः ॥ ९३॥

| verse_line2 = समस्तभूतळे नृपाः स चाहमेष मागधः ॥ ९३॥

}}

Line 17,236:

Line 19,140:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कदाऽप्यचीर्णमद्य तत् कथं करोमि केवलम् ।

| verse_lines = कदाऽप्यचीर्णमद्य तत् कथं करोमि केवलम् ।;गिरीशपादसंश्रयः प्रभुः समस्तभूभृताम् ॥ ९४॥

| verse_line2 = गिरीशपादसंश्रयः प्रभुः समस्तभूभृताम् ॥ ९४॥

}}

Line 17,245:

Line 19,150:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः स सौभराड् जगाद वाक्यमुत्तमम् ।

| verse_lines = इतीरितः स सौभराड् जगाद वाक्यमुत्तमम् ।;भवानपि स्म मुह्यते किमस्मदादयः प्रभो ॥ ९५॥

| verse_line2 = भवानपि स्म मुह्यते किमस्मदादयः प्रभो ॥ ९५॥

}}

Line 17,254:

Line 19,160:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वशिष्यकैः कृतं तु यत् किमन्यसाधितं भवेत् ।

| verse_lines = स्वशिष्यकैः कृतं तु यत् किमन्यसाधितं भवेत् ।;स्वशिष्यदासवर्गकैः समर्थयन्ति भूभुजः ॥ ९६॥

| verse_line2 = स्वशिष्यदासवर्गकैः समर्थयन्ति भूभुजः ॥ ९६॥

}}

Line 17,263:

Line 19,170:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपि स्म ते बलाश्रयप्रवृत्तयोऽस्मदादयः ।

| verse_lines = अपि स्म ते बलाश्रयप्रवृत्तयोऽस्मदादयः ।;पुमान् कुठारसङ्ग्रहादशक्त ईर्यते हि किम् ॥ ९७॥

| verse_line2 = पुमान् कुठारसङ्ग्रहादशक्त ईर्यते हि किम् ॥ ९७॥

}}

Line 17,272:

Line 19,180:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कुठारसम्मितो ह्यसौ तवैव यावनेश्वरः ।

| verse_lines = कुठारसम्मितो ह्यसौ तवैव यावनेश्वरः ।;विना भवद्बलं क्‍वचित् प्रवर्तितुं नहि क्षमः ॥ ९८॥

| verse_line2 = विना भवद्बलं क्‍वचित् प्रवर्तितुं नहि क्षमः ॥ ९८॥

}}

Line 17,281:

Line 19,190:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरो हि कृष्णमर्दने वृतोऽस्य केवलः शिवात् ।

| verse_lines = वरो हि कृष्णमर्दने वृतोऽस्य केवलः शिवात् ।;तदन्यशत्रुपीडनात् त्वमेव तस्य रक्षकः ॥ ९९॥

| verse_line2 = तदन्यशत्रुपीडनात् त्वमेव तस्य रक्षकः ॥ ९९॥

}}

Line 17,290:

Line 19,200:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तवाखिलैरजेयता शिवप्रसादतोऽस्ति हि ।

| verse_lines = तवाखिलैरजेयता शिवप्रसादतोऽस्ति हि ।;विशेषतो हरेर्जये वरादयं विमृग्यते ॥ १००॥

| verse_line2 = विशेषतो हरेर्जये वरादयं विमृग्यते ॥ १००॥

}}

Line 17,299:

Line 19,210:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितेऽप्यतृप्तवत् स्थिते तु बार्हद्रथे ।

| verse_lines = इतीरितेऽप्यतृप्तवत् स्थिते तु बार्हद्रथे ।;जगाम सौभमास्थितः स सौभराट् च यावनम् ॥ १०१॥

| verse_line2 = जगाम सौभमास्थितः स सौभराट् च यावनम् ॥ १०१॥

}}

Line 17,308:

Line 19,220:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कालयावनोऽथ तं जरासुतान्तिकागतम् ।

| verse_lines = स कालयावनोऽथ तं जरासुतान्तिकागतम् ।;निशम्य भक्तिपूर्वकं प्रणम्य चाऽर्चयद् द्रुतम् ॥ १०२॥

| verse_line2 = निशम्य भक्तिपूर्वकं प्रणम्य चाऽर्चयद् द्रुतम् ॥ १०२॥

}}

Line 17,317:

Line 19,230:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जरासुतो हि दैवतं समस्तकेशवद्विषाम् ।

| verse_lines = जरासुतो हि दैवतं समस्तकेशवद्विषाम् ।;इति प्रणम्य तां दिशं तदीयमाश्वपूजयत् ॥ १०३॥

| verse_line2 = इति प्रणम्य तां दिशं तदीयमाश्वपूजयत् ॥ १०३॥

}}

Line 17,326:

Line 19,240:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदीरितं निशम्य च द्रुतं त्रिकोटिसङ्ख्यया ।

| verse_lines = तदीरितं निशम्य च द्रुतं त्रिकोटिसङ्ख्यया ।;अक्षोहिणीकया युतः स्वसेनया निराक्रमत् ॥ १०४॥

| verse_line2 = अक्षोहिणीकया युतः स्वसेनया निराक्रमत् ॥ १०४॥

}}

Line 17,335:

Line 19,250:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदश्वमूत्रविष्ठया बभूव नामतः शकृत् ।

| verse_lines = तदश्वमूत्रविष्ठया बभूव नामतः शकृत् ।;नदी सुवेगगामिनी कलौ च या वहेद् द्रुतम् ॥ १०५॥

| verse_line2 = नदी सुवेगगामिनी कलौ च या वहेद् द्रुतम् ॥ १०५॥

}}

Line 17,344:

Line 19,260:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनःपुनर्नदीभवं निशाम्य देशसङ्क्षयम् ।

| verse_lines = पुनःपुनर्नदीभवं निशाम्य देशसङ्क्षयम् ।;तदन्यदेशमूत्रितं व्यशोषयद्धि मारुतः ॥ १०६॥

| verse_line2 = तदन्यदेशमूत्रितं व्यशोषयद्धि मारुतः ॥ १०६॥

}}

Line 17,353:

Line 19,270:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हरिश्च वैनतेययुग् विचार्य रामसंयुतः ।

| verse_lines = हरिश्च वैनतेययुग् विचार्य रामसंयुतः ।;सदाऽतिपूर्णसंविदप्यजोऽथ लीलयाऽस्मरत् ॥ १०७॥

| verse_line2 = सदाऽतिपूर्णसंविदप्यजोऽथ लीलयाऽस्मरत् ॥ १०७॥

}}

Line 17,362:

Line 19,280:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युयुत्सुरेष यावनः समीपमागतोऽद्य नः ।

| verse_lines = युयुत्सुरेष यावनः समीपमागतोऽद्य नः ।;युयुत्सतामनेन नो जरासुतोऽभियास्यति ॥ १०८॥

| verse_line2 = युयुत्सतामनेन नो जरासुतोऽभियास्यति ॥ १०८॥

}}

Line 17,371:

Line 19,290:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स यादवान् हनिष्यति प्रभङ्गतस्तु कोपतः (कोपितः) ।

| verse_lines = स यादवान् हनिष्यति प्रभङ्गतस्तु कोपतः (कोपितः) ।;पुरा जयाशया हि नौ यदून् न जघ्निवानसौ ॥ १०९॥

| verse_line2 = पुरा जयाशया हि नौ यदून् न जघ्निवानसौ ॥ १०९॥

}}

Line 17,380:

Line 19,300:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निराशकोऽद्य यादवानपि स्म पीडयिष्यति ।

| verse_lines = निराशकोऽद्य यादवानपि स्म पीडयिष्यति ।;अतः समुद्रमध्यगापुरीविधानमद्य मे ।;प्ररोचते निधानमप्यमुत्र सर्वसात्त्वताम् ॥ ११०॥

| verse_line2 = अतः समुद्रमध्यगापुरीविधानमद्य मे ।

}}

Line 17,389:

Line 19,310:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उदीर्य चैवमीश्वरोऽस्मरत् सुरेशवर्धकिम् ।

| verse_lines = उदीर्य चैवमीश्वरोऽस्मरत् सुरेशवर्धकिम् ।;स भौवनः समागतः कुशस्थलीं विनिर्ममे ॥ १११॥

| verse_line2 = स भौवनः समागतः कुशस्थलीं विनिर्ममे ॥ १११॥

}}

Line 17,398:

Line 19,320:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरम्बुके तु सागरे जनार्दनाज्ञया कृते ।

| verse_lines = निरम्बुके तु सागरे जनार्दनाज्ञया कृते ।;महोदकस्य मध्यतश्चकार तां पुरीं शुभाम् ।;द्विषट्कयोजनायतां पयोब्धिमध्यगोपमाम् ॥ ११२॥

| verse_line2 = महोदकस्य मध्यतश्चकार तां पुरीं शुभाम् ।

}}

Line 17,407:

Line 19,330:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चकार लावणोदकं जनार्दनोऽमृतोपमम् ।

| verse_lines = चकार लावणोदकं जनार्दनोऽमृतोपमम् ।;सभां सुधर्मनामकां ददौ समीरणोऽस्य च ॥ ११३॥

| verse_line2 = सभां सुधर्मनामकां ददौ समीरणोऽस्य च ॥ ११३॥

}}

Line 17,416:

Line 19,340:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शतक्रतोः सभां तु तां प्रदाय केशवाय सः ।

| verse_lines = शतक्रतोः सभां तु तां प्रदाय केशवाय सः ।;निधीन् समर्प्य सर्वशो ययौ प्रणम्य तं प्रभुम् ॥ ११४॥

| verse_line2 = निधीन् समर्प्य सर्वशो ययौ प्रणम्य तं प्रभुम् ॥ ११४॥

}}

Line 17,425:

Line 19,350:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तदेवतागणाः स्वकीयमर्पयन् हरौ ।

| verse_lines = समस्तदेवतागणाः स्वकीयमर्पयन् हरौ ।;विमुच्य पक्षिपुङ्गवं स योद्धुमैच्छदच्युतः ॥ ११५॥

| verse_line2 = विमुच्य पक्षिपुङ्गवं स योद्धुमैच्छदच्युतः ॥ ११५॥

}}

Line 17,434:

Line 19,360:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्स्तमाधुरान् प्रभुः कुशस्थलीस्थितान् क्षणात् ।

| verse_lines = सम्स्तमाधुरान् प्रभुः कुशस्थलीस्थितान् क्षणात् ।;विधाय बाहुयोधकः स यावनं समभ्ययात् ॥ ११६॥

| verse_line2 = विधाय बाहुयोधकः स यावनं समभ्ययात् ॥ ११६॥

}}

Line 17,443:

Line 19,370:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्तशक्तिरप्यजः सुनीतिदृष्टये नृणाम् ।

| verse_lines = अनन्तशक्तिरप्यजः सुनीतिदृष्टये नृणाम् ।;व्यवासयन्निजान् जनान् स लीलयैव केवलम् ॥ ११७॥

| verse_line2 = व्यवासयन्निजान् जनान् स लीलयैव केवलम् ॥ ११७॥

}}

Line 17,452:

Line 19,380:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनाद्यनन्तकालकं समस्तलोकमण्डलम् ।

| verse_lines = अनाद्यनन्तकालकं समस्तलोकमण्डलम् ।;यदीक्षयैव रक्ष्यते किमस्य वृष्णिरक्षणम् ॥ ११८॥

| verse_line2 = यदीक्षयैव रक्ष्यते किमस्य वृष्णिरक्षणम् ॥ ११८॥

}}

Line 17,461:

Line 19,390:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरायुधं च मामयं वराच्छिवस्य न क्षमः ।

| verse_lines = निरायुधं च मामयं वराच्छिवस्य न क्षमः ।;समस्तसेनया युतोऽपि योद्धुमित्यदर्शयत् ॥ ११९॥

| verse_line2 = समस्तसेनया युतोऽपि योद्धुमित्यदर्शयत् ॥ ११९॥

}}

Line 17,470:

Line 19,400:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कृष्णपन्नगं घटे निधाय केशवोऽर्पयत् ।

| verse_lines = स कृष्णपन्नगं घटे निधाय केशवोऽर्पयत् ।;निरायुधोऽप्यहं क्षमो निहन्तुमप्रियानिति ॥ १२०॥

| verse_line2 = निरायुधोऽप्यहं क्षमो निहन्तुमप्रियानिति ॥ १२०॥

}}

Line 17,479:

Line 19,410:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = घटं पिपीलिकागणैः प्रपूर्य यावनोऽस्य च ।

| verse_lines = घटं पिपीलिकागणैः प्रपूर्य यावनोऽस्य च ।;बहुत्वतो विजेष्य इत्यहिं मृतं व्यदर्शयत् ॥ १२१॥

| verse_line2 = बहुत्वतो विजेष्य इत्यहिं मृतं व्यदर्शयत् ॥ १२१॥

}}

Line 17,488:

Line 19,420:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किमत्र सत्यमित्यहं प्रदर्शयिष्य इत्यजः ।

| verse_lines = किमत्र सत्यमित्यहं प्रदर्शयिष्य इत्यजः ।;उदीर्य दूतमभ्ययात् स यावनं प्रबाधितुम् ॥ १२२॥

| verse_line2 = उदीर्य दूतमभ्ययात् स यावनं प्रबाधितुम् ॥ १२२॥

}}

Line 17,497:

Line 19,430:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स बाहुनैव केशवो विजित्य यावनं प्रभुः ।

| verse_lines = स बाहुनैव केशवो विजित्य यावनं प्रभुः ।;निहत्य सर्वसैनिकान् स्वमस्य यापयत् पुरीम् ॥ १२३॥

| verse_line2 = निहत्य सर्वसैनिकान् स्वमस्य यापयत् पुरीम् ॥ १२३॥

}}

Line 17,506:

Line 19,440:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सहास्त्रशस्त्रसञ्चयान् सृजन्तमाशु यावनम् ।

| verse_lines = सहास्त्रशस्त्रसञ्चयान् सृजन्तमाशु यावनम् ।;न्यपातयद् रथोत्तमात् तलेन केशवोऽरिहा ॥ १२४॥

| verse_line2 = न्यपातयद् रथोत्तमात् तलेन केशवोऽरिहा ॥ १२४॥

}}

Line 17,515:

Line 19,450:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विवाहनं निरायुधं विधाय बाहुना क्षणात् ।

| verse_lines = विवाहनं निरायुधं विधाय बाहुना क्षणात् ।;विमूर्च्छितं नचाहनत् सुरार्थितं स्मरन् हरिः ॥ १२५॥

| verse_line2 = विमूर्च्छितं नचाहनत् सुरार्थितं स्मरन् हरिः ॥ १२५॥

}}

Line 17,524:

Line 19,460:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा हि यौवनाश्वजे वरप्रदाः सुरेश्वराः ।

| verse_lines = पुरा हि यौवनाश्वजे वरप्रदाः सुरेश्वराः ।;ययाचिरे जनार्दनं वरं वरप्रदेश्वरम् ॥ १२६॥

| verse_line2 = ययाचिरे जनार्दनं वरं वरप्रदेश्वरम् ॥ १२६॥

}}

Line 17,533:

Line 19,470:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनर्थको वरोऽमुना वृतोऽपि सार्थको भवेत् ।

| verse_lines = अनर्थको वरोऽमुना वृतोऽपि सार्थको भवेत् ।;अरिं भविष्ययावनं दहत्वयं तवेश्वर ॥ १२७॥

| verse_line2 = अरिं भविष्ययावनं दहत्वयं तवेश्वर ॥ १२७॥

}}

Line 17,542:

Line 19,480:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽस्त्विति प्रभाषितं स्ववाक्यमेव केशवः ।

| verse_lines = तथाऽस्त्विति प्रभाषितं स्ववाक्यमेव केशवः ।;ऋतं विधातुमभ्ययात् स यौवनाश्वजान्तिकम् ॥ १२८॥

| verse_line2 = ऋतं विधातुमभ्ययात् स यौवनाश्वजान्तिकम् ॥ १२८॥

}}

Line 17,551:

Line 19,490:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ससञ्ज्ञकोऽथ यावनो धरातलात् समुत्थितः ।

| verse_lines = ससञ्ज्ञकोऽथ यावनो धरातलात् समुत्थितः ।;निपात्य यान्तमीश्वरं स पृष्ठतोऽन्वयात् क्रुधा ॥ १२९॥

| verse_line2 = निपात्य यान्तमीश्वरं स पृष्ठतोऽन्वयात् क्रुधा ॥ १२९॥

}}

Line 17,560:

Line 19,500:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हरिर्गुहां नृपस्य तु प्रविश्य संव्यवस्थितः ।

| verse_lines = हरिर्गुहां नृपस्य तु प्रविश्य संव्यवस्थितः ।;स यावनः पदाऽहनन्नृपं स तं ददर्श ह ॥ १३०॥

| verse_line2 = स यावनः पदाऽहनन्नृपं स तं ददर्श ह ॥ १३०॥

}}

Line 17,569:

Line 19,510:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तस्य दृष्टिमात्रतो बभूव भस्मसात् क्षणात् ।

| verse_lines = स तस्य दृष्टिमात्रतो बभूव भस्मसात् क्षणात् ।;स एव विष्णुरव्ययो ददाह तं हि वह्निवत् ॥ १३१॥

| verse_line2 = स एव विष्णुरव्ययो ददाह तं हि वह्निवत् ॥ १३१॥

}}

Line 17,578:

Line 19,520:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वराच्छिवस्य दैवतैरवध्यदानवान् पुरा ।

| verse_lines = वराच्छिवस्य दैवतैरवध्यदानवान् पुरा ।;हरेर्वरान्निहत्य स प्रपेद आश्विमं वरम् ॥ १३२॥

| verse_line2 = हरेर्वरान्निहत्य स प्रपेद आश्विमं वरम् ॥ १३२॥

}}

Line 17,587:

Line 19,530:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुदीर्घसुप्तिमात्मनः प्रसुप्तिभङ्गकृत्क्षयम् ।

| verse_lines = सुदीर्घसुप्तिमात्मनः प्रसुप्तिभङ्गकृत्क्षयम् ।;स्वदृष्टिमात्रतस्ततो हतः स यावनस्तदा ॥ १३३॥

| verse_line2 = स्वदृष्टिमात्रतस्ततो हतः स यावनस्तदा ॥ १३३॥

}}

Line 17,596:

Line 19,540:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतश्च पुण्यमाप्तवान् सुरप्रसादतोऽक्षयम् ।

| verse_lines = अतश्च पुण्यमाप्तवान् सुरप्रसादतोऽक्षयम् ।;स यौवनाश्वजो नृपो न देवतोषणं वृथा ॥ १३४॥

| verse_line2 = स यौवनाश्वजो नृपो न देवतोषणं वृथा ॥ १३४॥

}}

Line 17,605:

Line 19,550:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो हरिं निरीक्ष्य स स्तुतिं विधाय चोत्तमाम् ।

| verse_lines = ततो हरिं निरीक्ष्य स स्तुतिं विधाय चोत्तमाम् ।;हरेरनुज्ञया तपश्चचार मुक्तिमाप च ॥ १३५॥

| verse_line2 = हरेरनुज्ञया तपश्चचार मुक्तिमाप च ॥ १३५॥

}}

Line 17,614:

Line 19,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो गुहामुखाद्धरिर्विनिस्सृतो जरासुतम् ।

| verse_lines = ततो गुहामुखाद्धरिर्विनिस्सृतो जरासुतम् ।;समस्तभूपसंवृतं(संयुतं) जिगाय बाहुनेश्वरः ॥ १३६॥

| verse_line2 = समस्तभूपसंवृतं(संयुतं) जिगाय बाहुनेश्वरः ॥ १३६॥

}}

Line 17,623:

Line 19,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तलेन मुष्टिभिस्तथा महीरुहैश्च चूर्णिताः ।

| verse_lines = तलेन मुष्टिभिस्तथा महीरुहैश्च चूर्णिताः ।;निपेतुरस्य सैनिकाः स्वयं च मूर्च्छितोऽपतत् ॥ १३७॥

| verse_line2 = निपेतुरस्य सैनिकाः स्वयं च मूर्च्छितोऽपतत् ॥ १३७॥

}}

Line 17,632:

Line 19,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ससाल्वपौण्ड्रचेदिपान् निपात्य सर्वभूभुजः ।

| verse_lines = ससाल्वपौण्ड्रचेदिपान् निपात्य सर्वभूभुजः ।;स पुप्लुवे जनार्दनः क्षणेन तां कुशस्थलीम् ॥ १३८॥

| verse_line2 = स पुप्लुवे जनार्दनः क्षणेन तां कुशस्थलीम् ॥ १३८॥

}}

Line 17,641:

Line 19,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ससञ्ज्ञकाः समुत्थितास्ततो नृपाः पुनर्ययुः ।

| verse_lines = ससञ्ज्ञकाः समुत्थितास्ततो नृपाः पुनर्ययुः ।;जिगीषवोऽथ रुक्मिणीं विधाय(प्रदाय) चेदिपे हरिम् ॥ १३९॥

| verse_line2 = जिगीषवोऽथ रुक्मिणीं विधाय(प्रदाय) चेदिपे हरिम् ॥ १३९॥

}}

Line 17,650:

Line 19,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तराजमण्डले विनिश्चयादुपागते ।

| verse_lines = समस्तराजमण्डले विनिश्चयादुपागते ।;सभीष्मके च रुक्मिणि प्रदातुमुद्यते मुदा(तदा) ॥ १४०॥

| verse_line2 = सभीष्मके च रुक्मिणि प्रदातुमुद्यते मुदा(तदा) ॥ १४०॥

}}

Line 17,659:

Line 19,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तलोकयोषितां वरा विदर्भनन्दना ।

| verse_lines = समस्तलोकयोषितां वरा विदर्भनन्दना ।;द्विजोत्तमं हरेः पदोः सकाशमाश्वयापयत् ॥ १४१॥

| verse_line2 = द्विजोत्तमं हरेः पदोः सकाशमाश्वयापयत् ॥ १४१॥

}}

Line 17,668:

Line 19,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निशम्य तद्वचो हरिः क्षणाद् विदर्भकानगात् ।

| verse_lines = निशम्य तद्वचो हरिः क्षणाद् विदर्भकानगात् ।;तमन्वयाद्धलायुधः समस्तयादवैः सह ॥ १४२॥

| verse_line2 = तमन्वयाद्धलायुधः समस्तयादवैः सह ॥ १४२॥

}}

Line 17,677:

Line 19,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तराजमण्डलं प्रयान्तमीक्ष्य केशवम् ।

| verse_lines = समस्तराजमण्डलं प्रयान्तमीक्ष्य केशवम् ।;सुयत्तमात्तकार्मुकं बभूव कन्यकावने ॥ १४३॥

| verse_line2 = सुयत्तमात्तकार्मुकं बभूव कन्यकावने ॥ १४३॥

}}

Line 17,686:

Line 19,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा प्रदानतः सुरेक्षणच्छलाद् बहिर्गताम् ।

| verse_lines = पुरा प्रदानतः सुरेक्षणच्छलाद् बहिर्गताम् ।;रथे न्यवेशयद्धरिः प्रपश्यतां च भूभृताम् ॥ १४४॥

| verse_line2 = रथे न्यवेशयद्धरिः प्रपश्यतां च भूभृताम् ॥ १४४॥

}}

Line 17,695:

Line 19,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जरासुतादयो रुषा तमभ्ययुः शरोत्तमैः ।

| verse_lines = जरासुतादयो रुषा तमभ्ययुः शरोत्तमैः ।;विधाय तान् निरायुधान् जगाम केशवः शनैः ॥ १४५॥

| verse_line2 = विधाय तान् निरायुधान् जगाम केशवः शनैः ॥ १४५॥

}}

Line 17,704:

Line 19,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनर्गृहीतकार्मुकान् हरिं प्रयातुमुद्यतान् ।

| verse_lines = पुनर्गृहीतकार्मुकान् हरिं प्रयातुमुद्यतान् ।;न्यवारयद्धलायुधो बलाद् बलोर्जिताग्रणीः ॥ १४६॥

| verse_line2 = न्यवारयद्धलायुधो बलाद् बलोर्जिताग्रणीः ॥ १४६॥

}}

Line 17,713:

Line 19,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा सितः शिरोरुहो हरेर्हलायुधस्थितः ।

| verse_lines = तदा सितः शिरोरुहो हरेर्हलायुधस्थितः ।;प्रकाशमाविशद् बलं विजेतुमत्र मागधम् ॥ १४७॥

| verse_line2 = प्रकाशमाविशद् बलं विजेतुमत्र मागधम् ॥ १४७॥

}}

Line 17,722:

Line 19,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तस्य मागधो रणे गदानिपातचूर्णितः ।

| verse_lines = स तस्य मागधो रणे गदानिपातचूर्णितः ।;पपात भूतले बलो विजित्य तं ययौ पुरीम् ॥ १४८॥

| verse_line2 = पपात भूतले बलो विजित्य तं ययौ पुरीम् ॥ १४८॥

}}

Line 17,731:

Line 19,690:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरोरुवेषसंवृतोऽथ चेदिराट् समभ्ययात् ।

| verse_lines = वरोरुवेषसंवृतोऽथ चेदिराट् समभ्ययात् ।;तमाससाद सात्यकिर्नदन् मृगाधिपो यथा ॥ १४९॥

| verse_line2 = तमाससाद सात्यकिर्नदन् मृगाधिपो यथा ॥ १४९॥

}}

Line 17,740:

Line 19,700:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चिरं प्रयुद्ध्य तावुभौ वरास्त्रशस्त्रवर्षिणौ ।

| verse_lines = चिरं प्रयुद्ध्य तावुभौ वरास्त्रशस्त्रवर्षिणौ ।;क्रुधा निरीक्ष्य तस्थतुः परस्परं स्फुरत्तनू ॥ १५०॥

| verse_line2 = क्रुधा निरीक्ष्य तस्थतुः परस्परं स्फुरत्तनू ॥ १५०॥

}}

Line 17,749:

Line 19,710:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समानभावमक्षमी शिनेः सुतात्मजः शरम् ।

| verse_lines = समानभावमक्षमी शिनेः सुतात्मजः शरम् ।;अथोद्बबर्ह तत्क्षणाद् बलान्मुमोच वक्षसि ॥ १५१॥

| verse_line2 = अथोद्बबर्ह तत्क्षणाद् बलान्मुमोच वक्षसि ॥ १५१॥

}}

Line 17,758:

Line 19,720:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तेन ताडितोऽपतद् विसञ्ज्ञको नृपात्मजः ।

| verse_lines = स तेन ताडितोऽपतद् विसञ्ज्ञको नृपात्मजः ।;विजित्य तं स सात्यकिर्ययौ प्रहृष्टमानसः ॥ १५२॥

| verse_line2 = विजित्य तं स सात्यकिर्ययौ प्रहृष्टमानसः ॥ १५२॥

}}

Line 17,767:

Line 19,730:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथापरे च यादवा विजित्य तद्बलं ययुः ।

| verse_lines = अथापरे च यादवा विजित्य तद्बलं ययुः ।;पुरैव रुक्मिपूर्वकाः प्रजग्मुरच्युतं प्रति ॥ १५३॥

| verse_line2 = पुरैव रुक्मिपूर्वकाः प्रजग्मुरच्युतं प्रति ॥ १५३॥

}}

Line 17,776:

Line 19,740:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सहैकलव्यपूर्वकैः समेत्य भीष्मकात्मजः ।

| verse_lines = सहैकलव्यपूर्वकैः समेत्य भीष्मकात्मजः ।;हरिं ववर्ष सायकैः स सिंहवन्न्यवर्तत ॥ १५४॥

| verse_line2 = हरिं ववर्ष सायकैः स सिंहवन्न्यवर्तत ॥ १५४॥

}}

Line 17,785:

Line 19,750:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षोहिणीत्रयं हरिस्तदा निहत्य सायकैः ।

| verse_lines = अक्षोहिणीत्रयं हरिस्तदा निहत्य सायकैः ।;अवाहनायुधं व्यधान्निषादपं शरैः क्षणात् ॥ १५५॥

| verse_line2 = अवाहनायुधं व्यधान्निषादपं शरैः क्षणात् ॥ १५५॥

}}

Line 17,794:

Line 19,760:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शरं शरीरनाशकं समाददानमीश्वरम् ।

| verse_lines = शरं शरीरनाशकं समाददानमीश्वरम् ।;स एकलव्य आशु तं विहाय दुद्रुवे भयात् ॥ १५६॥

| verse_line2 = स एकलव्य आशु तं विहाय दुद्रुवे भयात् ॥ १५६॥

}}

Line 17,803:

Line 19,770:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धनुर्भृतां वरे गते रणं विहाय भूभृतः ।

| verse_lines = धनुर्भृतां वरे गते रणं विहाय भूभृतः ।;करूशराजपूर्वकाः क्षणात् प्रदुद्रुवुर्भयात् ॥ १५७॥

| verse_line2 = करूशराजपूर्वकाः क्षणात् प्रदुद्रुवुर्भयात् ॥ १५७॥

}}

Line 17,812:

Line 19,780:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽससाद केशवं रुषा स भीष्मकात्मजः ।

| verse_lines = अथाऽससाद केशवं रुषा स भीष्मकात्मजः ।;शराम्बुधार आशु तं विवाहनं व्यधाद्धरिः ॥ १५८॥

| verse_line2 = शराम्बुधार आशु तं विवाहनं व्यधाद्धरिः ॥ १५८॥

}}

Line 17,821:

Line 19,790:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चकर्त कार्मुकं पुनः स खड्गचर्मभृद्धरेः ।

| verse_lines = चकर्त कार्मुकं पुनः स खड्गचर्मभृद्धरेः ।;रथं समारुहच्छरैश्चकर्त खड्गमीश्वरः ॥ १५९॥

| verse_line2 = रथं समारुहच्छरैश्चकर्त खड्गमीश्वरः ॥ १५९॥

}}

Line 17,830:

Line 19,800:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शरैर्वितस्तिमात्रकैर्विधाय तं निरायुधम् ।

| verse_lines = शरैर्वितस्तिमात्रकैर्विधाय तं निरायुधम् ।;प्रियावचः प्रपालयन् जघान नैनमच्युतः ॥ १६०॥

| verse_line2 = प्रियावचः प्रपालयन् जघान नैनमच्युतः ॥ १६०॥

}}

Line 17,839:

Line 19,810:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निबद्ध्य पञ्चचूडिनं विधाय तं व्यसर्जयत् ।

| verse_lines = निबद्ध्य पञ्चचूडिनं विधाय तं व्यसर्जयत् ।;जगज्जनित्रयोरिदं विडम्बनं रमेशयोः ॥ १६१॥

| verse_line2 = जगज्जनित्रयोरिदं विडम्बनं रमेशयोः ॥ १६१॥

}}

Line 17,848:

Line 19,820:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सदैकमानसावपि स्वधर्मशासकौ नृणाम् ।

| verse_lines = सदैकमानसावपि स्वधर्मशासकौ नृणाम् ।;रमा हरिश्च तत्र तौ विजह्रतुर्हि रुक्मिणा ॥ १६२॥

| verse_line2 = रमा हरिश्च तत्र तौ विजह्रतुर्हि रुक्मिणा ॥ १६२॥

}}

Line 17,857:

Line 19,830:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽससाद सौभराड् हरिं शराम्बुवर्षणः ।

| verse_lines = अथाऽससाद सौभराड् हरिं शराम्बुवर्षणः ।;हरिः शरं यमोपमं मुमोच तस्य वक्षसि ॥ १६३॥

| verse_line2 = हरिः शरं यमोपमं मुमोच तस्य वक्षसि ॥ १६३॥

}}

Line 17,866:

Line 19,840:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शरेण तेन पीडितः पपात मन्दचेष्टितः ।

| verse_lines = शरेण तेन पीडितः पपात मन्दचेष्टितः ।;चिरात्तसञ्ज्ञकोऽगमत् त्रिनेत्रतोषणेच्छया ॥ १६४॥

| verse_line2 = चिरात्तसञ्ज्ञकोऽगमत् त्रिनेत्रतोषणेच्छया ॥ १६४॥

}}

Line 17,875:

Line 19,850:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तराजसन्निधावयादवीं महीमहम् ।

| verse_lines = समस्तराजसन्निधावयादवीं महीमहम् ।;करिष्य इत्युदीर्य स व्यधात् तपोऽतिदुश्चरम् ॥ १६५॥

| verse_line2 = करिष्य इत्युदीर्य स व्यधात् तपोऽतिदुश्चरम् ॥ १६५॥

}}

Line 17,884:

Line 19,860:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो विवेश केशवः पुरीं कुशस्थलीं विभुः ।

| verse_lines = अथो विवेश केशवः पुरीं कुशस्थलीं विभुः ।;प्रियायुतोऽब्जजादिभिः समीडितः सुरेश्वरैः ॥ १६६॥

| verse_line2 = प्रियायुतोऽब्जजादिभिः समीडितः सुरेश्वरैः ॥ १६६॥

}}

Line 17,893:

Line 19,870:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा ततो हलायुधः प्रियां निजां पुराऽपि हि ।

| verse_lines = पुरा ततो हलायुधः प्रियां निजां पुराऽपि हि ।;स वारुणीसमाह्वयामवाप रैवतीं विभुः ॥ १६७॥

| verse_line2 = स वारुणीसमाह्वयामवाप रैवतीं विभुः ॥ १६७॥

}}

Line 17,902:

Line 19,880:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पतिं यथाऽनुरूपिणं तदीयमेव पूर्वकम् ।

| verse_lines = पतिं यथाऽनुरूपिणं तदीयमेव पूर्वकम् ।;पिता तदीय ऐच्छत प्रवेत्तुमब्जसम्भवात् ॥ १६८॥

| verse_line2 = पिता तदीय ऐच्छत प्रवेत्तुमब्जसम्भवात् ॥ १६८॥

}}

Line 17,911:

Line 19,890:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तत्सदो गतो वरात् तदीयतः प्रगीतिकाम् ।

| verse_lines = स तत्सदो गतो वरात् तदीयतः प्रगीतिकाम् ।;निशम्य नाविदद् गतं युगोरुकालपर्ययम् ॥ १६९॥

| verse_line2 = निशम्य नाविदद् गतं युगोरुकालपर्ययम् ॥ १६९॥

}}

Line 17,920:

Line 19,900:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नरानयोग्यगीतिका विमोहयेत् ततो नृपः ।

| verse_lines = नरानयोग्यगीतिका विमोहयेत् ततो नृपः ।;सुमूढबुद्धिरन्ततोऽल्पकाल इत्यमन्यत ॥ १७०॥

| verse_line2 = सुमूढबुद्धिरन्ततोऽल्पकाल इत्यमन्यत ॥ १७०॥

}}

Line 17,929:

Line 19,910:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मूर्च्छितः प्रबोधितोऽब्जजेन तं त्वपृच्छत ।

| verse_lines = स मूर्च्छितः प्रबोधितोऽब्जजेन तं त्वपृच्छत ।;सुतापतिं बलं च सोऽब्रवीद् युगात्यये बहौ ॥ १७१॥

| verse_line2 = सुतापतिं बलं च सोऽब्रवीद् युगात्यये बहौ ॥ १७१॥

}}

Line 17,938:

Line 19,920:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स रैवतो बलाय तां प्रदाय गन्धमादनम् ।

| verse_lines = स रैवतो बलाय तां प्रदाय गन्धमादनम् ।;गतोऽत्र चीर्णसत्तपा अवाप केशवान्तिकम् ॥ १७२॥

| verse_line2 = गतोऽत्र चीर्णसत्तपा अवाप केशवान्तिकम् ॥ १७२॥

}}

Line 17,947:

Line 19,930:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलोऽपि तां पुरातनप्रमाणसम्मितां विभुः ।

| verse_lines = बलोऽपि तां पुरातनप्रमाणसम्मितां विभुः ।;हलेन चाऽज्ञया समां चकार सत्यवाञ्छितः ॥ १७३॥

| verse_line2 = हलेन चाऽज्ञया समां चकार सत्यवाञ्छितः ॥ १७३॥

}}

Line 17,956:

Line 19,940:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तया रतः सुतावुभौ शठोल्मुकाभिधावधात् ।

| verse_lines = तया रतः सुतावुभौ शठोल्मुकाभिधावधात् ।;पुराऽर्यमांशकौ सुरावुदारचेष्टितो बलः ॥ १७४॥

| verse_line2 = पुराऽर्यमांशकौ सुरावुदारचेष्टितो बलः ॥ १७४॥

}}

Line 17,965:

Line 19,950:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जनार्दनश्च रुग्मिणीकरं शुभे दिनेऽग्रहीत् ।

| verse_lines = जनार्दनश्च रुग्मिणीकरं शुभे दिनेऽग्रहीत् ।;महोत्सवस्तदाऽभवत् कुशस्थलीनिवासिनाम् ॥ १७५॥

| verse_line2 = महोत्सवस्तदाऽभवत् कुशस्थलीनिवासिनाम् ॥ १७५॥

}}

Line 17,974:

Line 19,960:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चतुर्मुखेशपूर्वकाः सुरा वियत्यवस्थिताः ।

| verse_lines = चतुर्मुखेशपूर्वकाः सुरा वियत्यवस्थिताः ।;प्रतुष्टुवुर्जनार्दनं रमासमेतमव्ययम् ॥ १७६॥

| verse_line2 = प्रतुष्टुवुर्जनार्दनं रमासमेतमव्ययम् ॥ १७६॥

}}

Line 17,983:

Line 19,970:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुनीन्द्रदेवगायनादयोऽपि यादवैः सह ।

| verse_lines = मुनीन्द्रदेवगायनादयोऽपि यादवैः सह ।;विचेरुरुत्तमोत्सवे रमारमेशयोगिनि ॥ १७७॥

| verse_line2 = विचेरुरुत्तमोत्सवे रमारमेशयोगिनि ॥ १७७॥

}}

Line 17,992:

Line 19,980:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुरांशकाश्च ये नृपाः समाहुता महोत्सवे ।

| verse_lines = सुरांशकाश्च ये नृपाः समाहुता महोत्सवे ।;सपाण्डवाः समाययुर्हरिं रमासमायुतम् ॥ १७८॥

| verse_line2 = सपाण्डवाः समाययुर्हरिं रमासमायुतम् ॥ १७८॥

}}

Line 18,001:

Line 19,990:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तलोकसुन्दरौ युतौ रमारमेश्वरौ ।

| verse_lines = समस्तलोकसुन्दरौ युतौ रमारमेश्वरौ ।;समीक्ष्य मोदमाययुः समस्तलोकसज्जनाः ॥ १७९॥

| verse_line2 = समीक्ष्य मोदमाययुः समस्तलोकसज्जनाः ॥ १७९॥

}}

Line 18,010:

Line 20,000:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तया रमन् जनार्दनो वियोगशून्यया सदा ।

| verse_lines = तया रमन् जनार्दनो वियोगशून्यया सदा ।;अधत्त पुत्रमुत्तमं मनोभवं पुरातनम् ॥ १८०॥

| verse_line2 = अधत्त पुत्रमुत्तमं मनोभवं पुरातनम् ॥ १८०॥

}}

Line 18,019:

Line 20,010:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चतुस्तनोर्हरेः प्रभोस्तृतीयरूपसंयुतः ।

| verse_lines = चतुस्तनोर्हरेः प्रभोस्तृतीयरूपसंयुतः ।;ततस्तदाह्वयोऽभवत् स रुग्मिणीसुतो बली ॥ १८१॥

| verse_line2 = ततस्तदाह्वयोऽभवत् स रुग्मिणीसुतो बली ॥ १८१॥

}}

Line 18,028:

Line 20,020:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरैव मृत्यवेऽवदत् तमेव शम्बरस्य ह ।

| verse_lines = पुरैव मृत्यवेऽवदत् तमेव शम्बरस्य ह ।;प्रजातमब्जजाङ्कजस्तवान्तकोऽयमित्यपि ॥ १८२॥

| verse_line2 = प्रजातमब्जजाङ्कजस्तवान्तकोऽयमित्यपि ॥ १८२॥

}}

Line 18,037:

Line 20,030:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मायया हरेः सुतं प्रगृह्य सूतिकागृहात् ।

| verse_lines = स मायया हरेः सुतं प्रगृह्य सूतिकागृहात् ।;अवाक्षिपन्महोदधावुपेक्षितोऽरिपाणिना ॥ १८३॥

| verse_line2 = अवाक्षिपन्महोदधावुपेक्षितोऽरिपाणिना ॥ १८३॥

}}

Line 18,046:

Line 20,040:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमग्रसज्जलेचरः स दाशहस्तमागतः ।

| verse_lines = तमग्रसज्जलेचरः स दाशहस्तमागतः ।;कुमारमस्य तूदरे निरीक्ष्य शम्बरे ददुः ॥ १८४॥

| verse_line2 = कुमारमस्य तूदरे निरीक्ष्य शम्बरे ददुः ॥ १८४॥

}}

Line 18,055:

Line 20,050:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विपाट्य मत्स्यकोदरं स शम्बरः कुमारकम् ।

| verse_lines = विपाट्य मत्स्यकोदरं स शम्बरः कुमारकम् ।;न्यवेदयन्मनोभवप्रियाकरे सुरूपिणम् ॥ १८५॥

| verse_line2 = न्यवेदयन्मनोभवप्रियाकरे सुरूपिणम् ॥ १८५॥

}}

Line 18,064:

Line 20,060:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनङ्गतामुपागते पुरा हरेण साऽङ्गजे ।

| verse_lines = अनङ्गतामुपागते पुरा हरेण साऽङ्गजे ।;वशं विरिञ्चशापतो जगाम शम्बरस्य हि ॥ १८६॥

| verse_line2 = वशं विरिञ्चशापतो जगाम शम्बरस्य हि ॥ १८६॥

}}

Line 18,073:

Line 20,070:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा हि पञ्चभर्तृकां निशम्य कञ्जजोदिताम् ।

| verse_lines = पुरा हि पञ्चभर्तृकां निशम्य कञ्जजोदिताम् ।;जहास पार्षतात्मजां शशाप तां ततस्त्वजः ॥ १८७॥

| verse_line2 = जहास पार्षतात्मजां शशाप तां ततस्त्वजः ॥ १८७॥

}}

Line 18,082:

Line 20,080:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भवासुरेण दूषितेति सा ततो हि मायया ।

| verse_lines = भवासुरेण दूषितेति सा ततो हि मायया ।;पिधाय तां निजां तनुं जगाम चान्ययाऽसुरम् ॥ १८८॥

| verse_line2 = पिधाय तां निजां तनुं जगाम चान्ययाऽसुरम् ॥ १८८॥

}}

Line 18,091:

Line 20,090:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गृहेऽपि साऽऽसुरे स्थिता निजस्वरूपतोऽसुरम् ।

| verse_lines = गृहेऽपि साऽऽसुरे स्थिता निजस्वरूपतोऽसुरम् ।;न गच्छति स्म सा पतिं निजं समीक्ष्य हर्षिता ॥ १८९॥

| verse_line2 = न गच्छति स्म सा पतिं निजं समीक्ष्य हर्षिता ॥ १८९॥

}}

Line 18,100:

Line 20,100:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रसायनैः कुमारकं व्यवर्द्धयद् रतिः पतिम् ।

| verse_lines = रसायनैः कुमारकं व्यवर्द्धयद् रतिः पतिम् ।;स पूर्णयौवनोऽभवच्चतुर्भिरेव वत्सरैः ॥ १९०॥

| verse_line2 = स पूर्णयौवनोऽभवच्चतुर्भिरेव वत्सरैः ॥ १९०॥

}}

Line 18,109:

Line 20,110:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पतिं सुपूर्णयौवनं निरीक्ष्य तां विषज्जतीम् ।

| verse_lines = पतिं सुपूर्णयौवनं निरीक्ष्य तां विषज्जतीम् ।;उवाच कार्ष्णिरम्ब ते कुचेष्टितं कथं न्विति ॥ १९१॥

| verse_line2 = उवाच कार्ष्णिरम्ब ते कुचेष्टितं कथं न्विति ॥ १९१॥

}}

Line 18,118:

Line 20,120:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जगाद साऽखिलं पतौ तदस्य(तदास्य) जन्म चाऽगतिम् ।

| verse_lines = जगाद साऽखिलं पतौ तदस्य(तदास्य) जन्म चाऽगतिम् ।;ततोऽग्रहीत् स तां प्रियां रतिं रमापतेः सुतः ॥ १९२॥

| verse_line2 = ततोऽग्रहीत् स तां प्रियां रतिं रमापतेः सुतः ॥ १९२॥

}}

Line 18,127:

Line 20,130:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ददौ च मन्त्रमुत्तमं समस्तमायिनाशकम् ।

| verse_lines = ददौ च मन्त्रमुत्तमं समस्तमायिनाशकम् ।;भृगूत्थरामदैवतं रतिर्हरेः सुताय सा ॥ १९३॥

| verse_line2 = भृगूत्थरामदैवतं रतिर्हरेः सुताय सा ॥ १९३॥

}}

Line 18,136:

Line 20,140:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः स्वदारधर्षकं समाह्वयद् युधेऽङ्गजः ।

| verse_lines = ततः स्वदारधर्षकं समाह्वयद् युधेऽङ्गजः ।;स शम्बरं स चैत्य तं युयोध शक्तितो बली ॥ १९४॥

| verse_line2 = स शम्बरं स चैत्य तं युयोध शक्तितो बली ॥ १९४॥

}}

Line 18,145:

Line 20,150:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चर्मखड्गधारिणं वरास्त्रशस्त्रपादपैः ।

| verse_lines = स चर्मखड्गधारिणं वरास्त्रशस्त्रपादपैः ।;यदा न योद्धुमाशकद्धरेः सुतं न दृश्यते ॥ १९५॥

| verse_line2 = यदा न योद्धुमाशकद्धरेः सुतं न दृश्यते ॥ १९५॥

}}

Line 18,154:

Line 20,160:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सहस्रमायमुल्बणं त्वदृश्यमम्बराद् गिरीन् ।

| verse_lines = सहस्रमायमुल्बणं त्वदृश्यमम्बराद् गिरीन् ।;सृजन्तमेत्य विद्यया जघान कृष्णनन्दनः ॥ १९६॥

| verse_line2 = सृजन्तमेत्य विद्यया जघान कृष्णनन्दनः ॥ १९६॥

}}

Line 18,163:

Line 20,170:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स विद्यया विनाशितोरुमाय आशु शम्बरः ।

| verse_lines = स विद्यया विनाशितोरुमाय आशु शम्बरः ।;निकृत्तकन्धरोऽपतद् वरासिनाऽमुना क्षणात् ॥ १९७॥

| verse_line2 = निकृत्तकन्धरोऽपतद् वरासिनाऽमुना क्षणात् ॥ १९७॥

}}

Line 18,172:

Line 20,180:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहत्य तं हरेः सुतस्तयैव विद्ययाऽम्बरम् ।

| verse_lines = निहत्य तं हरेः सुतस्तयैव विद्ययाऽम्बरम् ।;समास्थितः स्वभार्यया समं कुशस्थलीं ययौ ॥ १९८॥

| verse_line2 = समास्थितः स्वभार्यया समं कुशस्थलीं ययौ ॥ १९८॥

}}

Line 18,181:

Line 20,190:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तवेदिनोर्मुनिर्नरान् विडम्बमानयोः ।

| verse_lines = समस्तवेदिनोर्मुनिर्नरान् विडम्बमानयोः ।;रमारमेशयोः सुतं जगाद तं स्म नारदः ॥ १९९॥

| verse_line2 = रमारमेशयोः सुतं जगाद तं स्म नारदः ॥ १९९॥

}}

Line 18,190:

Line 20,200:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स रुग्मिणीजनार्दनादिभिः सरामयादवैः ।

| verse_lines = स रुग्मिणीजनार्दनादिभिः सरामयादवैः ।;पितामहेन चाऽदरात् सुलालितोऽवसत् सुखम् ॥ २००॥

| verse_line2 = पितामहेन चाऽदरात् सुलालितोऽवसत् सुखम् ॥ २००॥

}}

Line 18,199:

Line 20,210:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः पुरा स्यमन्तकं ह्यवाप सूर्यमण्डले ।

| verse_lines = ततः पुरा स्यमन्तकं ह्यवाप सूर्यमण्डले ।;स्थिताद्धरेः स सत्रजित् सदाऽत्र केशवार्चकः ॥ २०१॥

| verse_line2 = स्थिताद्धरेः स सत्रजित् सदाऽत्र केशवार्चकः ॥ २०१॥

}}

Line 18,208:

Line 20,220:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सदाऽस्य विष्णुभाविनोऽप्यतीव लोभमान्तरम् ।

| verse_lines = सदाऽस्य विष्णुभाविनोऽप्यतीव लोभमान्तरम् ।;प्रकाशयन् रमापतिर्ययाच ईश्वरो मणिम् ॥ २०२॥

| verse_line2 = प्रकाशयन् रमापतिर्ययाच ईश्वरो मणिम् ॥ २०२॥

}}

Line 18,217:

Line 20,230:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तं न दत्तवांस्ततोऽनुजो निबद्ध्य तं मणिम् ।

| verse_lines = स तं न दत्तवांस्ततोऽनुजो निबद्ध्य तं मणिम् ।;वनं गतः प्रसेनको मृगाधिपेन पातितः ॥ २०३॥

| verse_line2 = वनं गतः प्रसेनको मृगाधिपेन पातितः ॥ २०३॥

}}

Line 18,226:

Line 20,240:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा स सत्रजिद्धरिं शशंस सोदरान्तकम् ।

| verse_lines = तदा स सत्रजिद्धरिं शशंस सोदरान्तकम् ।;उपांशु वर्त्मना ततो हरिः सयादवो ययौ ॥ २०४॥

| verse_line2 = उपांशु वर्त्मना ततो हरिः सयादवो ययौ ॥ २०४॥

}}

Line 18,235:

Line 20,250:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वने स सिंहसूदितं पदैः प्रदर्श्य वृष्णिनाम् ।

| verse_lines = वने स सिंहसूदितं पदैः प्रदर्श्य वृष्णिनाम् ।;प्रसेनमृक्षपातितं स सिंहमप्यदर्शयत् ॥ २०५॥

| verse_line2 = प्रसेनमृक्षपातितं स सिंहमप्यदर्शयत् ॥ २०५॥

}}

Line 18,244:

Line 20,260:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो निधाय तान् बिलं स जाम्बवत्परिग्रहम् ।

| verse_lines = ततो निधाय तान् बिलं स जाम्बवत्परिग्रहम् ।;विवेश तत्र संयुगं बभूव तेन चेशितुः ॥ २०६॥

| verse_line2 = विवेश तत्र संयुगं बभूव तेन चेशितुः ॥ २०६॥

}}

Line 18,253:

Line 20,270:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युयोध मन्दमेव स प्रभुः स्वभक्त इत्यजः ।

| verse_lines = युयोध मन्दमेव स प्रभुः स्वभक्त इत्यजः ।;चकार चोग्रमन्ततः प्रकाशयन् स्वमस्य हि ॥ २०७॥

| verse_line2 = चकार चोग्रमन्ततः प्रकाशयन् स्वमस्य हि ॥ २०७॥

}}

Line 18,262:

Line 20,280:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मुष्टिपिष्टविग्रहो नितान्तमापदं गतः ।

| verse_lines = स मुष्टिपिष्टविग्रहो नितान्तमापदं गतः ।;जगाम चेतसाऽरणं रघूत्तमं निजं पतिम् ॥ २०८॥

| verse_line2 = जगाम चेतसाऽरणं रघूत्तमं निजं पतिम् ॥ २०८॥

}}

Line 18,271:

Line 20,290:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्मृतिं गते तु राघवे तदाकृतिं यदूत्तमे ।

| verse_lines = स्मृतिं गते तु राघवे तदाकृतिं यदूत्तमे ।;समस्तभेदवर्जितां समीक्ष्य सोऽयमित्यवैत् ॥ २०९॥

| verse_line2 = समस्तभेदवर्जितां समीक्ष्य सोऽयमित्यवैत् ॥ २०९॥

}}

Line 18,280:

Line 20,300:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः क्षमापयन् सुतां प्रदाय रोहिणीं शुभाम् ।

| verse_lines = ततः क्षमापयन् सुतां प्रदाय रोहिणीं शुभाम् ।;मणिं च तं नुनाव(ननाम) स प्रपन्न आशु पादयोः ॥ २१०॥

| verse_line2 = मणिं च तं नुनाव(ननाम) स प्रपन्न आशु पादयोः ॥ २१०॥

}}

Line 18,289:

Line 20,310:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विधाय चक्रदारितं सुजीर्णदेहमस्य सः ।

| verse_lines = विधाय चक्रदारितं सुजीर्णदेहमस्य सः ।;युवानमाशु केशवश्चकार वेदनां विना ॥ २११॥

| verse_line2 = युवानमाशु केशवश्चकार वेदनां विना ॥ २११॥

}}

Line 18,298:

Line 20,320:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विधाय भक्तवाञ्छितं प्रियासहाय ईश्वरः ।

| verse_lines = विधाय भक्तवाञ्छितं प्रियासहाय ईश्वरः ।;प्रगृह्य तं महामणिं विनिर्ययौ गुहामुखात् ॥ २१२॥

| verse_line2 = प्रगृह्य तं महामणिं विनिर्ययौ गुहामुखात् ॥ २१२॥

}}

Line 18,307:

Line 20,330:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गुहाप्रविष्टमीश्वरं बहून्यहान्यनिर्गतम् ।

| verse_lines = गुहाप्रविष्टमीश्वरं बहून्यहान्यनिर्गतम् ।;प्रतीक्ष्य यादवास्तु ये गता गृहं तदाऽहृषुः ॥ २१३॥

| verse_line2 = प्रतीक्ष्य यादवास्तु ये गता गृहं तदाऽहृषुः ॥ २१३॥

}}

Line 18,316:

Line 20,340:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तवृष्णिसन्निधौ यदूत्तमः स्यमन्तकम् ।

| verse_lines = समस्तवृष्णिसन्निधौ यदूत्तमः स्यमन्तकम् ।;ददौ च सत्रजित्करे स विच्छविर्बभूव ह ॥ २१४॥

| verse_line2 = ददौ च सत्रजित्करे स विच्छविर्बभूव ह ॥ २१४॥

}}

Line 18,325:

Line 20,350:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स दुर्यशो रमापतावनूच्य मिथ्यया तपन् ।

| verse_lines = स दुर्यशो रमापतावनूच्य मिथ्यया तपन् ।;स्वपापहान(नि)काङ्क्षया ददौ सुतां जनार्दने ॥ २१५॥

| verse_line2 = स्वपापहान(नि)काङ्क्षया ददौ सुतां जनार्दने ॥ २१५॥

}}

Line 18,334:

Line 20,360:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मणिं च तं प्रदाय तं ननाम ह क्षमापयन् ।

| verse_lines = मणिं च तं प्रदाय तं ननाम ह क्षमापयन् ।;मणिं पुनर्ददौ हरिर्मुमोद सत्यभामया ॥ २१६॥

| verse_line2 = मणिं पुनर्ददौ हरिर्मुमोद सत्यभामया ॥ २१६॥

}}

Line 18,343:

Line 20,370:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रमैव सा हि भूरिति द्वितीयमूर्तिरुत्तमा ।

| verse_lines = रमैव सा हि भूरिति द्वितीयमूर्तिरुत्तमा ।;बभूव सत्रजित्सुता समस्तलोकसुन्दरी ॥ २१७॥

| verse_line2 = बभूव सत्रजित्सुता समस्तलोकसुन्दरी ॥ २१७॥

}}

Line 18,352:

Line 20,380:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो हि सा च रुगक्मिणी प्रिये प्रियासु तेऽधिकम् ।

| verse_lines = ततो हि सा च रुगक्मिणी प्रिये प्रियासु तेऽधिकम् ।;जनार्दनस्य ते हरेः सदाऽवियोगिनी यतः ॥ २१८॥

| verse_line2 = जनार्दनस्य ते हरेः सदाऽवियोगिनी यतः ॥ २१८॥

}}

Line 18,361:

Line 20,390:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽप साम्बनामकं सुतं च रोहिणी हरेः ।

| verse_lines = अथाऽप साम्बनामकं सुतं च रोहिणी हरेः ।;चतुर्मुखांशसंयुतं कुमारमेव षण्मुखम् ॥ २१९॥

| verse_line2 = चतुर्मुखांशसंयुतं कुमारमेव षण्मुखम् ॥ २१९॥

}}

Line 18,370:

Line 20,400:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति प्रशासति प्रभौ जगज्जनार्दनेऽखिलम् ।

| verse_lines = इति प्रशासति प्रभौ जगज्जनार्दनेऽखिलम् ।;अगण्यसद्गुणार्णवे कदाचिदाययौ द्विजः ॥ २२०॥

| verse_line2 = अगण्यसद्गुणार्णवे कदाचिदाययौ द्विजः ॥ २२०॥

}}

Line 18,379:

Line 20,410:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जनार्दनः स नामतो रमेशपादसंश्रयः ।

| verse_lines = जनार्दनः स नामतो रमेशपादसंश्रयः ।;स मानितश्च विष्णुना प्रणम्य वाक्यमब्रवीत् ॥ २२१॥

| verse_line2 = स मानितश्च विष्णुना प्रणम्य वाक्यमब्रवीत् ॥ २२१॥

}}

Line 18,388:

Line 20,420:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षमस्व मे वचः प्रभो ब्रवीम्यतीव (पातकम्)पापकम् ।

| verse_lines = क्षमस्व मे वचः प्रभो ब्रवीम्यतीव (पातकम्)पापकम् ।;यतः सुपापदूतकस्ततो हि तादृशं वचः ॥ २२२॥

| verse_line2 = यतः सुपापदूतकस्ततो हि तादृशं वचः ॥ २२२॥

}}

Line 18,397:

Line 20,430:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न तेऽस्त्यगोचरं क्‍वचित् तथाऽपि चाऽज्ञया वदे ।

| verse_lines = न तेऽस्त्यगोचरं क्‍वचित् तथाऽपि चाऽज्ञया वदे ।;वदेति चोदितोऽमुना द्विजो जगाद माधवम् ॥ २२३॥

| verse_line2 = वदेति चोदितोऽमुना द्विजो जगाद माधवम् ॥ २२३॥

}}

Line 18,406:

Line 20,440:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुतौ हि साल्वभूपतेर्बभूवतुः शिवाश्रयौ ।

| verse_lines = सुतौ हि साल्वभूपतेर्बभूवतुः शिवाश्रयौ ।;शिवप्रसादसम्भवौ पितुस्तपोबलेन तौ ॥ २२४॥

| verse_line2 = शिवप्रसादसम्भवौ पितुस्तपोबलेन तौ ॥ २२४॥

}}

Line 18,415:

Line 20,450:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अजेयतामवध्यतां (अजेयवध्यतां) च तौ शिवाद् वरं समापतुः ।

| verse_lines = अजेयतामवध्यतां (अजेयवध्यतां) च तौ शिवाद् वरं समापतुः ।;जरासुतस्य शिष्यकौ तपोबलेन केवलम् ॥ २२५॥

| verse_line2 = जरासुतस्य शिष्यकौ तपोबलेन केवलम् ॥ २२५॥

}}

Line 18,424:

Line 20,460:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = महोदरं च कुण्डधारिणं च भूतकावुभौ ।

| verse_lines = महोदरं च कुण्डधारिणं च भूतकावुभौ ।;तथाऽजिताववध्यकौ दिदेश शङ्करस्तयोः ॥ २२६॥

| verse_line2 = तथाऽजिताववध्यकौ दिदेश शङ्करस्तयोः ॥ २२६॥

}}

Line 18,433:

Line 20,470:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोः सहाय एव तौ वराच्छिवस्य भूतकौ ।

| verse_lines = तयोः सहाय एव तौ वराच्छिवस्य भूतकौ ।;अजेयतामवापतुर्न चान्यथाऽमरावपि ॥ २२७॥

| verse_line2 = अजेयतामवापतुर्न चान्यथाऽमरावपि ॥ २२७॥

}}

Line 18,442:

Line 20,480:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अजेयतामवध्यतामवाप्य तावुभौ शिवात् ।

| verse_lines = अजेयतामवध्यतामवाप्य तावुभौ शिवात् ।;पितुस्तु राजसूयितां समिच्छतो मदोद्धतौ(महोद्धतौ) ॥ २२८॥

| verse_line2 = पितुस्तु राजसूयितां समिच्छतो मदोद्धतौ(महोद्धतौ) ॥ २२८॥

}}

Line 18,451:

Line 20,490:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जरासुतो गुरुत्वतो विरोद्धुमत्र नेच्छति ।

| verse_lines = जरासुतो गुरुत्वतो विरोद्धुमत्र नेच्छति ।;नृपांस्तु देवपक्षिणो विजित्य कर्तुमिच्छतः ॥ २२९॥

| verse_line2 = नृपांस्तु देवपक्षिणो विजित्य कर्तुमिच्छतः ॥ २२९॥

}}

Line 18,460:

Line 20,500:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयं हि राजसूयितां जरासुतो न मन्यते ।

| verse_lines = स्वयं हि राजसूयितां जरासुतो न मन्यते ।;यतो हि वैष्णवं क्रतुं तमाहुरीश वैदिकाः ॥ २३०॥

| verse_line2 = यतो हि वैष्णवं क्रतुं तमाहुरीश वैदिकाः ॥ २३०॥

}}

Line 18,469:

Line 20,510:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इमौ पितुर्यशोऽर्थिनौ पराभवाय ते तथा ।

| verse_lines = इमौ पितुर्यशोऽर्थिनौ पराभवाय ते तथा ।;समिच्छतोऽद्य(समिच्छतोऽच्युतक्रतुं) तं क्रतुं भवन्तमूचतुश्च तौ ॥ २३१॥

| verse_line2 = समिच्छतोऽद्य(समिच्छतोऽच्युतक्रतुं) तं क्रतुं भवन्तमूचतुश्च तौ ॥ २३१॥

}}

Line 18,478:

Line 20,520:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समुद्रसंश्रयो भवान् बहून् प्रगृह्य लावणान् ।

| verse_lines = समुद्रसंश्रयो भवान् बहून् प्रगृह्य लावणान् ।;सुभारकानुपैहि नाविति क्षमस्व मे वचः ॥ २३२॥

| verse_line2 = सुभारकानुपैहि नाविति क्षमस्व मे वचः ॥ २३२॥

}}

Line 18,487:

Line 20,530:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीर्य तं ननाम स प्र चाहसन् स्म यादवाः ।

| verse_lines = इतीर्य तं ननाम स प्र चाहसन् स्म यादवाः ।;हरिस्तु सात्यकिं वचो जगाद मेघनिस्वनः ॥ २३३॥

| verse_line2 = हरिस्तु सात्यकिं वचो जगाद मेघनिस्वनः ॥ २३३॥

}}

Line 18,496:

Line 20,540:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रयाहि सात्यके वचो ब्रवीहि मे नृपाधमौ ।

| verse_lines = प्रयाहि सात्यके वचो ब्रवीहि मे नृपाधमौ ।;समेत्य वां वरायुधैः करं ददान्यसंशयम् ॥ २३४॥

| verse_line2 = समेत्य वां वरायुधैः करं ददान्यसंशयम् ॥ २३४॥

}}

Line 18,505:

Line 20,550:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उपैतमाशु संयुगार्थिनौ च पुष्करं प्रति ।

| verse_lines = उपैतमाशु संयुगार्थिनौ च पुष्करं प्रति ।;इतीरितः शिनेः सुतो जगाम विप्रसंयुतः ॥ २३५॥

| verse_line2 = इतीरितः शिनेः सुतो जगाम विप्रसंयुतः ॥ २३५॥

}}

Line 18,514:

Line 20,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उपेत्य तौ हरेर्वचो जगाद सात्यकिर्बली ।

| verse_lines = उपेत्य तौ हरेर्वचो जगाद सात्यकिर्बली ।;विधाय तौ तृणोपमौ गिरा जगाम केशवम् ॥ २३६॥

| verse_line2 = विधाय तौ तृणोपमौ गिरा जगाम केशवम् ॥ २३६॥

}}

Line 18,523:

Line 20,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः पुरैव तावुभौ द्विजं हरस्वरूपिणम् ।

| verse_lines = ततः पुरैव तावुभौ द्विजं हरस्वरूपिणम् ।;सुदुःखवासनामकं प्रचक्रतुस्तृणोपमम् ॥ २३७॥

| verse_line2 = सुदुःखवासनामकं प्रचक्रतुस्तृणोपमम् ॥ २३७॥

}}

Line 18,532:

Line 20,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दशत्रिकैः शतैर्वृतो यतीश्वरैः स सर्ववित् ।

| verse_lines = दशत्रिकैः शतैर्वृतो यतीश्वरैः स सर्ववित् ।;विपाटितात्मकौपिनादिसर्वमात्रकोऽभवत् ॥ २३८॥

| verse_line2 = विपाटितात्मकौपिनादिसर्वमात्रकोऽभवत् ॥ २३८॥

}}

Line 18,541:

Line 20,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरात् स्वसम्भवादसौ न शापशक्तिमानभूत् ।

| verse_lines = वरात् स्वसम्भवादसौ न शापशक्तिमानभूत् ।;ततः समस्तभञ्जनोरुशक्तिमाप केशवम् ॥ २३९॥

| verse_line2 = ततः समस्तभञ्जनोरुशक्तिमाप केशवम् ॥ २३९॥

}}

Line 18,550:

Line 20,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तान् समर्च्य माधवः प्रदाय चोरुमात्रकाः ।

| verse_lines = स तान् समर्च्य माधवः प्रदाय चोरुमात्रकाः ।;ययौ च तैः समन्वितो वधाय साल्वपुत्रयोः ॥ २४०॥

| verse_line2 = ययौ च तैः समन्वितो वधाय साल्वपुत्रयोः ॥ २४०॥

}}

Line 18,559:

Line 20,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमत्रिजं हरात्मकं यतो हि वेद मागधः ।

| verse_lines = तमत्रिजं हरात्मकं यतो हि वेद मागधः ।;ततोऽत्यजत् स्वशिष्यकौ निशम्य तत्प्रतीपकौ ॥ २४१॥

| verse_line2 = ततोऽत्यजत् स्वशिष्यकौ निशम्य तत्प्रतीपकौ ॥ २४१॥

}}

Line 18,568:

Line 20,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हरौ तु पुष्करं गते मुनीश्वरैः समर्चिते ।

| verse_lines = हरौ तु पुष्करं गते मुनीश्वरैः समर्चिते ।;समीयतुश्च तावुभावथात्र हंसडीभकौ ॥ २४२॥

| verse_line2 = समीयतुश्च तावुभावथात्र हंसडीभकौ ॥ २४२॥

}}

Line 18,577:

Line 20,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स ब्रह्मदत्तनामकोऽत्र तत्पिताऽप्युपाययौ ।

| verse_lines = स ब्रह्मदत्तनामकोऽत्र तत्पिताऽप्युपाययौ ।;समागतौ च भूतकौ शिवस्य यौ पुरस्सरौ ॥ २४३॥

| verse_line2 = समागतौ च भूतकौ शिवस्य यौ पुरस्सरौ ॥ २४३॥

}}

Line 18,586:

Line 20,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचक्रनामकोऽसुरः पुरा विरिञ्चतो वरम् ।

| verse_lines = विचक्रनामकोऽसुरः पुरा विरिञ्चतो वरम् ।;अवध्यतामजेयतामवाप्य बाधते सुरान् ॥ २४४॥

| verse_line2 = अवध्यतामजेयतामवाप्य बाधते सुरान् ॥ २४४॥

}}

Line 18,595:

Line 20,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चाभवत् तयोः सखा सहायकाम्ययाऽगमत् ।

| verse_lines = स चाभवत् तयोः सखा सहायकाम्ययाऽगमत् ।;हिडिम्बराक्षसोऽपि यः पुराऽऽप शङ्कराद् वरम् ॥ २४५॥

| verse_line2 = हिडिम्बराक्षसोऽपि यः पुराऽऽप शङ्कराद् वरम् ॥ २४५॥

}}

Line 18,604:

Line 20,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न जीयसे न वध्यसे कुतश्चनेति तोषितात् (तोषणात्)।

| verse_lines = न जीयसे न वध्यसे कुतश्चनेति तोषितात् (तोषणात्)।;स चैतयोः सखाऽभवत् समाजगाम तत्र च ॥ २४६॥

| verse_line2 = स चैतयोः सखाऽभवत् समाजगाम तत्र च ॥ २४६॥

}}

Line 18,613:

Line 20,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षोहिणीदशात्मकं बलं तयोर्बभूव ह ।

| verse_lines = अक्षोहिणीदशात्मकं बलं तयोर्बभूव ह ।;विचक्रगं षडात्मकं तथैकमेव राक्षसम् ॥ २४७॥

| verse_line2 = विचक्रगं षडात्मकं तथैकमेव राक्षसम् ॥ २४७॥

}}

Line 18,622:

Line 20,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्विरष्टसेनया युतौ सहैकयैव तौ नृपौ ।

| verse_lines = द्विरष्टसेनया युतौ सहैकयैव तौ नृपौ ।;समीयतुर्युधे हरिं हरिश्च तौ ससार ह ॥ २४८॥

| verse_line2 = समीयतुर्युधे हरिं हरिश्च तौ ससार ह ॥ २४८॥

}}

Line 18,631:

Line 20,690:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ द्वयोर्द्वयोरभूद् रणो भयानको महान् ।

| verse_lines = अथ द्वयोर्द्वयोरभूद् रणो भयानको महान् ।;हरिर्विचक्रमेयिवान् बलश्च हंसमुद्धतम् ॥ २४९॥

| verse_line2 = हरिर्विचक्रमेयिवान् बलश्च हंसमुद्धतम् ॥ २४९॥

}}

Line 18,640:

Line 20,700:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽस्य चानुजं ययौ शिनिप्रवीर आयुधी ।

| verse_lines = तदाऽस्य चानुजं ययौ शिनिप्रवीर आयुधी ।;गदश्च नामतोऽनुजो हरेः स रोहिणीसुतः ॥ २५०॥

| verse_line2 = गदश्च नामतोऽनुजो हरेः स रोहिणीसुतः ॥ २५०॥

}}

Line 18,649:

Line 20,710:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा स चण्डको गणो हरेर्निवेदिताशनः ।

| verse_lines = पुरा स चण्डको गणो हरेर्निवेदिताशनः ।;समाह्वयद् रणाय वै तयोः स तातमेव हि ॥ २५१॥

| verse_line2 = समाह्वयद् रणाय वै तयोः स तातमेव हि ॥ २५१॥

}}

Line 18,658:

Line 20,720:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षोहिणीत्रयान्विताः समस्तयादवास्तदा ।

| verse_lines = अक्षोहिणीत्रयान्विताः समस्तयादवास्तदा ।;त्रिलोचनानुगौ च तौ न्यवारयन् सराक्षसौ ॥ २५२॥

| verse_line2 = त्रिलोचनानुगौ च तौ न्यवारयन् सराक्षसौ ॥ २५२॥

}}

Line 18,667:

Line 20,730:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हरिर्विचक्रमोजसा महास्त्रशस्त्रवर्षिणम् ।

| verse_lines = हरिर्विचक्रमोजसा महास्त्रशस्त्रवर्षिणम् ।;विवाहनं निरायुधं क्षणाच्चकार सायकैः ॥ २५३॥

| verse_line2 = विवाहनं निरायुधं क्षणाच्चकार सायकैः ॥ २५३॥

}}

Line 18,676:

Line 20,740:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च पादपान् गिरीन् प्रमुञ्चतोऽरिणाऽरिहा ।

| verse_lines = पुनश्च पादपान् गिरीन् प्रमुञ्चतोऽरिणाऽरिहा ।;शिरो जहार देवता विनेदुरत्र हर्षिताः ॥ २५४॥

| verse_line2 = शिरो जहार देवता विनेदुरत्र हर्षिताः ॥ २५४॥

}}

Line 18,685:

Line 20,750:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रसूनवर्षिभिः स्तुतश्चतुर्मुखादिभिः प्रभुः ।

| verse_lines = प्रसूनवर्षिभिः स्तुतश्चतुर्मुखादिभिः प्रभुः ।;ससार तौ हरानुगौ प्रभक्षकौ(प्रभञ्जकौ) स सात्त्वताम् ॥ २५५॥

| verse_line2 = ससार तौ हरानुगौ प्रभक्षकौ(प्रभञ्जकौ) स सात्त्वताम् ॥ २५५॥

}}

Line 18,694:

Line 20,760:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तयादवान् रणे विधूय तौ जनार्दनम् ।

| verse_lines = समस्तयादवान् रणे विधूय तौ जनार्दनम् ।;उपेत्य चांसगौ हरेरदंशतां सुकर्णकौ ॥ २५६॥

| verse_line2 = उपेत्य चांसगौ हरेरदंशतां सुकर्णकौ ॥ २५६॥

}}

Line 18,703:

Line 20,770:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तौ भुजप्रवेगतो विधूय शङ्करालये ।

| verse_lines = स तौ भुजप्रवेगतो विधूय शङ्करालये ।;न्यपातयद् बलार्णवोऽमितस्य किं तदुच्यते ॥ २५७॥

| verse_line2 = न्यपातयद् बलार्णवोऽमितस्य किं तदुच्यते ॥ २५७॥

}}

Line 18,712:

Line 20,780:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रभक्षयन्तमोजसा हिडिम्बमुद्धतं बलम् ।

| verse_lines = प्रभक्षयन्तमोजसा हिडिम्बमुद्धतं बलम् ।;सहोग्रसेनको ययौ पिता हरेः शरान् क्षिपन् ॥ २५८॥

| verse_line2 = सहोग्रसेनको ययौ पिता हरेः शरान् क्षिपन् ॥ २५८॥

}}

Line 18,721:

Line 20,790:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयो रथौ सहायुधौ प्रभक्ष्य राक्षसो बली ।

| verse_lines = तयो रथौ सहायुधौ प्रभक्ष्य राक्षसो बली ।;प्रगृह्य तावभाषत प्रयातमाशु मे मुखम् ॥ २५९॥

| verse_line2 = प्रगृह्य तावभाषत प्रयातमाशु मे मुखम् ॥ २५९॥

}}

Line 18,730:

Line 20,800:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा गदावरायुधः सहैव हंसभूभृता ।

| verse_lines = तदा गदावरायुधः सहैव हंसभूभृता ।;प्रयुद्ध्यमान आययौ विहाय तं हलायुधः ॥ २६०॥

| verse_line2 = प्रयुद्ध्यमान आययौ विहाय तं हलायुधः ॥ २६०॥

}}

Line 18,739:

Line 20,810:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमागतं समीक्ष्य तौ विहाय राक्षसाधिपः ।

| verse_lines = तमागतं समीक्ष्य तौ विहाय राक्षसाधिपः ।;उपेत्य मुष्टिनाऽहनद् बलं स वक्षसि क्रुधा ॥ २६१॥

| verse_line2 = उपेत्य मुष्टिनाऽहनद् बलं स वक्षसि क्रुधा ॥ २६१॥

}}

Line 18,748:

Line 20,820:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उभौ हि बाहुषालिनावयुद्ध्यतां च मुष्टिभिः ।

| verse_lines = उभौ हि बाहुषालिनावयुद्ध्यतां च मुष्टिभिः ।;चिरं प्रयुद्ध्य तं बलोऽग्रहीत् स जङ्घयोर्विभुः ॥ २६२॥

| verse_line2 = चिरं प्रयुद्ध्य तं बलोऽग्रहीत् स जङ्घयोर्विभुः ॥ २६२॥

}}

Line 18,757:

Line 20,830:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथैनमुद्धृतं बलाद् बलः स दूरमाक्षिपत् ।

| verse_lines = अथैनमुद्धृतं बलाद् बलः स दूरमाक्षिपत् ।;पपात पादयोजने स नाऽजगाम तं पुनः ॥ २६३॥

| verse_line2 = पपात पादयोजने स नाऽजगाम तं पुनः ॥ २६३॥

}}

Line 18,766:

Line 20,840:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विहाय सैनिकांश्च तौ नृपौ ययौ वनाय सः ।

| verse_lines = विहाय सैनिकांश्च तौ नृपौ ययौ वनाय सः ।;निहत्य तस्य राक्षसान् हलायुधो ननाद ह ॥ २६४॥

| verse_line2 = निहत्य तस्य राक्षसान् हलायुधो ननाद ह ॥ २६४॥

}}

Line 18,775:

Line 20,850:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गदस्तु साल्वभूभृता वयोगतेन योधयन् ।

| verse_lines = गदस्तु साल्वभूभृता वयोगतेन योधयन् ।;विवाहनं निरायुधं चकार सोऽप्यपाद्रवत् ॥ २६५॥

| verse_line2 = विवाहनं निरायुधं चकार सोऽप्यपाद्रवत् ॥ २६५॥

}}

Line 18,784:

Line 20,860:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुतेन तस्य कन्यसा युयोध सात्यकी रथी ।

| verse_lines = सुतेन तस्य कन्यसा युयोध सात्यकी रथी ।;वरास्त्रशस्त्रयोधिनौ विजह्रतुश्च तावुभौ ॥ २६६॥

| verse_line2 = वरास्त्रशस्त्रयोधिनौ विजह्रतुश्च तावुभौ ॥ २६६॥

}}

Line 18,793:

Line 20,870:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चिरं प्रयुद्ध्य सात्यकिः स हंसकन्यसा बली ।

| verse_lines = चिरं प्रयुद्ध्य सात्यकिः स हंसकन्यसा बली ।;शतं सपञ्चकं रणे चकर्त तस्य धन्विनाम् ॥ २६७॥

| verse_line2 = शतं सपञ्चकं रणे चकर्त तस्य धन्विनाम् ॥ २६७॥

}}

Line 18,802:

Line 20,880:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स खड्गचर्मभृद् रणेऽभ्ययात् सुतात्मजं शिनेः ।

| verse_lines = स खड्गचर्मभृद् रणेऽभ्ययात् सुतात्मजं शिनेः ।;स चैनमभ्ययात् तथा वरासिचर्मभृद् विभीः ॥ २६८॥

| verse_line2 = स चैनमभ्ययात् तथा वरासिचर्मभृद् विभीः ॥ २६८॥

}}

Line 18,811:

Line 20,890:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्विषोडशप्रभेदकं वरासियुद्धमश्रमौ ।

| verse_lines = द्विषोडशप्रभेदकं वरासियुद्धमश्रमौ ।;प्रदर्श्य निर्विशेषकावुभौ व्यवस्थितौ चिरम् ॥ २६९॥

| verse_line2 = प्रदर्श्य निर्विशेषकावुभौ व्यवस्थितौ चिरम् ॥ २६९॥

}}

Line 18,820:

Line 20,900:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = परस्परान्तरैषिणौ(अन्तरेषिणौ) नचान्तरं व्यपश्यताम् ।

| verse_lines = परस्परान्तरैषिणौ(अन्तरेषिणौ) नचान्तरं व्यपश्यताम् ।;ततो विहाय सङ्गरं गतौ निरर्थकं त्विति ॥ २७०॥

| verse_line2 = ततो विहाय सङ्गरं गतौ निरर्थकं त्विति ॥ २७०॥

}}

Line 18,829:

Line 20,910:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः स हंससंयुतो जगाम योद्धुमच्युतम् ।

| verse_lines = ततः स हंससंयुतो जगाम योद्धुमच्युतम् ।;क्षणेन तौ निरायुधौ चकार केशवः शरैः ॥ २७१॥

| verse_line2 = क्षणेन तौ निरायुधौ चकार केशवः शरैः ॥ २७१॥

}}

Line 18,838:

Line 20,920:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हतं च सैन्यमेतयोश्चतुर्थभागशेषितम् ।

| verse_lines = हतं च सैन्यमेतयोश्चतुर्थभागशेषितम् ।;क्षणेन केशवेन तद्भयादपेयतुश्च तौ ॥ २७२॥

| verse_line2 = क्षणेन केशवेन तद्भयादपेयतुश्च तौ ॥ २७२॥

}}

Line 18,847:

Line 20,930:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पुष्करेक्षणस्तदा सुरैर्नुतोऽथ पुष्करे ।

| verse_lines = स पुष्करेक्षणस्तदा सुरैर्नुतोऽथ पुष्करे ।;उवास तां निशां प्रभुः सयादवोऽमितप्रभः ॥ २७३॥

| verse_line2 = उवास तां निशां प्रभुः सयादवोऽमितप्रभः ॥ २७३॥

}}

Line 18,856:

Line 20,940:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = परे दिने जनार्दनो नृपात्मजौ प्रविद्रुतौ ।

| verse_lines = परे दिने जनार्दनो नृपात्मजौ प्रविद्रुतौ ।;यमस्वसुस्तटे प्रभुः समाससाद पृष्ठतः ॥ २७४॥

| verse_line2 = यमस्वसुस्तटे प्रभुः समाससाद पृष्ठतः ॥ २७४॥

}}

Line 18,865:

Line 20,950:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स रौहिणेयसंयुतः समन्वितश्च सेनया ।

| verse_lines = स रौहिणेयसंयुतः समन्वितश्च सेनया ।;स्वशिष्टसेनया वृतौ पलायिनाववारयत् ॥ २७५॥

| verse_line2 = स्वशिष्टसेनया वृतौ पलायिनाववारयत् ॥ २७५॥

}}

Line 18,874:

Line 20,960:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवृत्य तौ स्वसेनया शरोत्तमैर्ववर्षतुः ।

| verse_lines = निवृत्य तौ स्वसेनया शरोत्तमैर्ववर्षतुः ।;सुकोपितौ समस्तशो यदूनवार्यपौरुषौ ॥ २७६॥

| verse_line2 = सुकोपितौ समस्तशो यदूनवार्यपौरुषौ ॥ २७६॥

}}

Line 18,883:

Line 20,970:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽससाद हंसको हलायुधं महाधनुः ।

| verse_lines = अथाऽससाद हंसको हलायुधं महाधनुः ।;अनन्तरोऽस्य सात्यकिं गदं च सर्वसैनिकान् ॥ २७७॥

| verse_line2 = अनन्तरोऽस्य सात्यकिं गदं च सर्वसैनिकान् ॥ २७७॥

}}

Line 18,892:

Line 20,980:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स सात्यकिं निरायुधं विवाहनं विवर्मकम् ।

| verse_lines = स सात्यकिं निरायुधं विवाहनं विवर्मकम् ।;व्यधाद् गदं च तौ रणं विहाय हापजग्मतुः ॥ २७८॥

| verse_line2 = व्यधाद् गदं च तौ रणं विहाय हापजग्मतुः ॥ २७८॥

}}

Line 18,901:

Line 20,990:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विधूय सैनिकांश्च स प्रगृह्य चापमाततम् ।

| verse_lines = विधूय सैनिकांश्च स प्रगृह्य चापमाततम् ।;हरिं जगाम चोन्नदन् महास्त्रशस्त्रवर्षणः ॥ २७९॥

| verse_line2 = हरिं जगाम चोन्नदन् महास्त्रशस्त्रवर्षणः ॥ २७९॥

}}

Line 18,910:

Line 21,000:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाशु केशवोऽरिहा समस्तसाधनोज्झितम् ।

| verse_lines = तमाशु केशवोऽरिहा समस्तसाधनोज्झितम् ।;क्षणाच्चकार सोऽप्यगाद् विसृज्य तं हलायुधम् ॥ २८०॥

| verse_line2 = क्षणाच्चकार सोऽप्यगाद् विसृज्य तं हलायुधम् ॥ २८०॥

}}

Line 18,919:

Line 21,010:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हलायुधो निरायुधं विधाय हंसमोजसा ।

| verse_lines = हलायुधो निरायुधं विधाय हंसमोजसा ।;विकृष्टचाप आगतं ददर्श तस्य चानुजम् ॥ २८१॥

| verse_line2 = विकृष्टचाप आगतं ददर्श तस्य चानुजम् ॥ २८१॥

}}

Line 18,928:

Line 21,020:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स हंस आशु कार्मुकं पुनः प्रगृह्य तं बलम् ।

| verse_lines = स हंस आशु कार्मुकं पुनः प्रगृह्य तं बलम् ।;यदाऽऽससाद केशवो न्यवारयत् तमोजसा ॥ २८२॥

| verse_line2 = यदाऽऽससाद केशवो न्यवारयत् तमोजसा ॥ २८२॥

}}

Line 18,937:

Line 21,030:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिनेः सुतात्मजोऽप्यसौ विहाय हंसकानुजम् ।

| verse_lines = शिनेः सुतात्मजोऽप्यसौ विहाय हंसकानुजम् ।;रथान्तरं समास्थितो जगाम तातमस्य च ॥ २८३॥

| verse_line2 = रथान्तरं समास्थितो जगाम तातमस्य च ॥ २८३॥

}}

Line 18,946:

Line 21,040:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वयोगतः पिता तयोर्युयोध तेन वृष्णिना ।

| verse_lines = वयोगतः पिता तयोर्युयोध तेन वृष्णिना ।;शरं च कण्ठकूबरे व्यसर्जयत् स सात्यकेः ॥ २८४॥

| verse_line2 = शरं च कण्ठकूबरे व्यसर्जयत् स सात्यकेः ॥ २८४॥

}}

Line 18,955:

Line 21,050:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स सात्यकिर्दृढाहतो जगाम मोहमाशु च ।

| verse_lines = स सात्यकिर्दृढाहतो जगाम मोहमाशु च ।;सुलब्धसञ्ज्ञ उत्थितः समाददेऽर्द्धचन्द्रकम् ॥ २८५॥

| verse_line2 = सुलब्धसञ्ज्ञ उत्थितः समाददेऽर्द्धचन्द्रकम् ॥ २८५॥

}}

Line 18,964:

Line 21,060:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तेन तच्छिरो बली चकर्त शुक्लमूर्द्धजम् ।

| verse_lines = स तेन तच्छिरो बली चकर्त शुक्लमूर्द्धजम् ।;यदम्बयाऽभिकामितं पुरा पपात तत् क्षितौ ॥ २८६॥

| verse_line2 = यदम्बयाऽभिकामितं पुरा पपात तत् क्षितौ ॥ २८६॥

}}

Line 18,973:

Line 21,070:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नदंश्च सात्यकिर्हरेर्जगाम पार्श्वमुद्धतः ।

| verse_lines = नदंश्च सात्यकिर्हरेर्जगाम पार्श्वमुद्धतः ।;बलोऽपि हंसकानुजं युयोध सेनया युतम् ॥ २८७॥

| verse_line2 = बलोऽपि हंसकानुजं युयोध सेनया युतम् ॥ २८७॥

}}

Line 18,982:

Line 21,080:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हरिस्तु हंसमुल्बणैः शरैः समर्दयन् बलम् ।

| verse_lines = हरिस्तु हंसमुल्बणैः शरैः समर्दयन् बलम् ।;जघान तस्य सर्वशो न कश्चिदत्र शेषितः ॥ २८८॥

| verse_line2 = जघान तस्य सर्वशो न कश्चिदत्र शेषितः ॥ २८८॥

}}

Line 18,991:

Line 21,090:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स एक एव केशवं महास्त्रमुक् ससार ह ।

| verse_lines = स एक एव केशवं महास्त्रमुक् ससार ह ।;निवार्य तानि सर्वशो हरिर्निजास्त्रमाददे ॥ २८९॥

| verse_line2 = निवार्य तानि सर्वशो हरिर्निजास्त्रमाददे ॥ २८९॥

}}

Line 19,000:

Line 21,100:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स वैष्णवास्त्रमुद्यतं निरीक्ष्य यानतो महीम् ।

| verse_lines = स वैष्णवास्त्रमुद्यतं निरीक्ष्य यानतो महीम् ।;गतः पराद्रवद् भयात् पपात यामुनोदके ॥ २९०॥

| verse_line2 = गतः पराद्रवद् भयात् पपात यामुनोदके ॥ २९०॥

}}

Line 19,009:

Line 21,110:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरास्त्रपाणिरीश्वरः पदाऽहनिच्छरस्यमुम् ।

| verse_lines = वरास्त्रपाणिरीश्वरः पदाऽहनिच्छरस्यमुम् ।;स मूर्छितो मुखेऽपतन्महाभुजङ्गमस्य ह ॥ २९१॥

| verse_line2 = स मूर्छितो मुखेऽपतन्महाभुजङ्गमस्य ह ॥ २९१॥

}}

Line 19,018:

Line 21,120:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स धार्तराष्ट्रकोदरे यथा तमोऽन्धमेयिवान् ।

| verse_lines = स धार्तराष्ट्रकोदरे यथा तमोऽन्धमेयिवान् ।;तथा सुदुःखसंयुतो वसन् मनोः परं म्रियेत् ॥ २९२॥

| verse_line2 = तथा सुदुःखसंयुतो वसन् मनोः परं म्रियेत् ॥ २९२॥

}}

Line 19,027:

Line 21,130:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽन्धमेव तत् तमो हरेर्द्विडेति निश्चयात् ।

| verse_lines = ततोऽन्धमेव तत् तमो हरेर्द्विडेति निश्चयात् ।;तदाऽस्य चानुजोऽग्रजं विमार्गयन् जलेऽपतत् ॥ २९३॥

| verse_line2 = तदाऽस्य चानुजोऽग्रजं विमार्गयन् जलेऽपतत् ॥ २९३॥

}}

Line 19,036:

Line 21,140:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विहाय रोहिणीसुतं जले निमज्ज्य मार्गयन् ।

| verse_lines = विहाय रोहिणीसुतं जले निमज्ज्य मार्गयन् ।;अपश्यमान आत्मनो व्यपाटयच्च काकुदम् ॥ २९४॥

| verse_line2 = अपश्यमान आत्मनो व्यपाटयच्च काकुदम् ॥ २९४॥

}}

Line 19,045:

Line 21,150:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विहाय देहमुल्बणं तमोऽवतीर्य चाग्रजम् ।

| verse_lines = विहाय देहमुल्बणं तमोऽवतीर्य चाग्रजम् ।;प्रतीक्षमाण उल्बणं समत्ति तत् सुखेतरम् ॥ २९५॥

| verse_line2 = प्रतीक्षमाण उल्बणं समत्ति तत् सुखेतरम् ॥ २९५॥

}}

Line 19,054:

Line 21,160:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो हरिर्बलैर्युतो बलान्वितो मुनीश्वरैः ।

| verse_lines = ततो हरिर्बलैर्युतो बलान्वितो मुनीश्वरैः ।;समं कुशस्थलीं ययौ स्तुतः कशङ्करादिभिः ॥ २९६॥

| verse_line2 = समं कुशस्थलीं ययौ स्तुतः कशङ्करादिभिः ॥ २९६॥

}}

Line 19,063:

Line 21,170:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वकीयपादपल्लवाश्रयं जनं प्रहर्षयन् ।

| verse_lines = स्वकीयपादपल्लवाश्रयं जनं प्रहर्षयन् ।;उवास नित्यसत्सुखार्णवो रमापतिर्गृहे ॥ २९७॥

| verse_line2 = उवास नित्यसत्सुखार्णवो रमापतिर्गृहे ॥ २९७॥

}}

Line 19,078:

Line 21,186:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ यदा रामादवाप्तानि दिव्यास्त्राणि प्रपेदिरे ।

| verse_lines = औं ॥ यदा रामादवाप्तानि दिव्यास्त्राणि प्रपेदिरे ।;द्रोणात् कुमारास्तेष्वासीत् सर्वेष्वप्यधिकोऽर्जुनः ॥ १॥

| verse_line2 = द्रोणात् कुमारास्तेष्वासीत् सर्वेष्वप्यधिकोऽर्जुनः ॥ १॥

}}

Line 19,087:

Line 21,196:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निजप्रतिभया जानन् सर्वास्त्राणि ततोऽधिकम् ।

| verse_lines = निजप्रतिभया जानन् सर्वास्त्राणि ततोऽधिकम् ।;नास्त्रयुद्धं क्‍वचिद् भीमो मन्यते धर्ममञ्जसा ॥ २॥

| verse_line2 = नास्त्रयुद्धं क्‍वचिद् भीमो मन्यते धर्ममञ्जसा ॥ २॥

}}

Line 19,096:

Line 21,206:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न हि भागवतो धर्मो देवताभ्युपयाचनम् ।

| verse_lines = न हि भागवतो धर्मो देवताभ्युपयाचनम् ।;ज्ञानभक्ती हरेस्तृप्तिं विना विष्णोरपि क्‍वचित् ॥ ३॥

| verse_line2 = ज्ञानभक्ती हरेस्तृप्तिं विना विष्णोरपि क्‍वचित् ॥ ३॥

}}

Line 19,105:

Line 21,216:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नाऽकाङ्क्ष्यं किमुतान्येभ्यो ह्यस्त्रं काम्यफलप्रदम् ।

| verse_lines = नाऽकाङ्क्ष्यं किमुतान्येभ्यो ह्यस्त्रं काम्यफलप्रदम् ।;शुद्धे भागवते धर्मे निरतो यद् वृकोदरः ॥ ४॥

| verse_line2 = शुद्धे भागवते धर्मे निरतो यद् वृकोदरः ॥ ४॥

}}

Line 19,114:

Line 21,226:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न काम्यकर्मकृत् तस्मान्नायाचद् देवमानुषान्(दैवमानुषान्) ।

| verse_lines = न काम्यकर्मकृत् तस्मान्नायाचद् देवमानुषान्(दैवमानुषान्) ।;न हरिश्चार्थितस्तेन कदाचित् कामलिप्सया(काम्यलिप्सया) ॥ ५॥

| verse_line2 = न हरिश्चार्थितस्तेन कदाचित् कामलिप्सया(काम्यलिप्सया) ॥ ५॥

}}

Line 19,123:

Line 21,236:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भिक्षामटंश्च हुङ्कारात् करवद् वैश्यतोऽग्रहीत् ।

| verse_lines = भिक्षामटंश्च हुङ्कारात् करवद् वैश्यतोऽग्रहीत् ।;नान्यदेवा नतास्तेन वासुदेवान्न पूजिताः ॥ ६॥

| verse_line2 = नान्यदेवा नतास्तेन वासुदेवान्न पूजिताः ॥ ६॥

}}

Line 19,132:

Line 21,246:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न प्रतीपं हरेः क्‍वापि स करोति कथञ्चन ।

| verse_lines = न प्रतीपं हरेः क्‍वापि स करोति कथञ्चन ।;अनुपस्करिणो युद्धे नाभियाति ह्युपस्करी ।;नापयाति युधः क्‍वापि न क्‍वचिच्छद्म चाऽचरेत् ॥ ७॥

| verse_line2 = अनुपस्करिणो युद्धे नाभियाति ह्युपस्करी ।

}}

Line 19,141:

Line 21,256:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = (न चौर्ध्वदैहिकानुज्ञां) नैवोर्ध्वदैहिकानुज्ञामवैष्णवकृतेऽकरोत् ।

| verse_lines = (न चौर्ध्वदैहिकानुज्ञां) नैवोर्ध्वदैहिकानुज्ञामवैष्णवकृतेऽकरोत् ।;न करोति स्वयं नैषां प्रियमप्याचरेत् क्‍वचित् ॥ ८॥

| verse_line2 = न करोति स्वयं नैषां प्रियमप्याचरेत् क्‍वचित् ॥ ८॥

}}

Line 19,150:

Line 21,266:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सख्यं नावैष्णवैश्चक्रे प्रतीपं वैष्णवेन च(तु) ।

| verse_lines = सख्यं नावैष्णवैश्चक्रे प्रतीपं वैष्णवेन च(तु) ।;परोक्षेऽपि हरेर्निन्दाकृतो जिह्वां छिनत्ति च ॥ ९॥

| verse_line2 = परोक्षेऽपि हरेर्निन्दाकृतो जिह्वां छिनत्ति च ॥ ९॥

}}

Line 19,159:

Line 21,276:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतीपकारिणो हन्ति विष्णोर्वैतानजीघनत्(विष्णोर्वै तान्) ।

| verse_lines = प्रतीपकारिणो हन्ति विष्णोर्वैतानजीघनत्(विष्णोर्वै तान्) ।;न संशयं कदाऽप्येष धर्मे ज्ञानेऽपि वाऽकरोत् ॥ १०॥

| verse_line2 = न संशयं कदाऽप्येष धर्मे ज्ञानेऽपि वाऽकरोत् ॥ १०॥

}}

Line 19,168:

Line 21,286:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्योपजीवनं नैष चकाराऽपद्यपि क्‍वचित् ।

| verse_lines = विद्योपजीवनं नैष चकाराऽपद्यपि क्‍वचित् ।;अतो न धर्मनहुषौ प्रत्युवाच कथञ्चन ॥ ११॥

| verse_line2 = अतो न धर्मनहुषौ प्रत्युवाच कथञ्चन ॥ ११॥

}}

Line 19,177:

Line 21,296:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आज्ञयैव हरेर्द्रौणेरस्त्राण्यस्त्रैरशामयत् ।

| verse_lines = आज्ञयैव हरेर्द्रौणेरस्त्राण्यस्त्रैरशामयत् ।;अदृश्योऽलम्बुसो भग्नो नान्यत्र तु कथञ्चन ॥ १२॥

| verse_line2 = अदृश्योऽलम्बुसो भग्नो नान्यत्र तु कथञ्चन ॥ १२॥

}}

Line 19,186:

Line 21,306:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नह्यस्त्रयुद्धे सदृशो द्रौणेरस्त्यर्जुनादृते ।

| verse_lines = नह्यस्त्रयुद्धे सदृशो द्रौणेरस्त्यर्जुनादृते ।;सर्ववित्त्वं ततो भीमे प्रदर्शयितुमीश्वरः ।;अदादाज्ञामस्त्रयुद्धे तथैवालम्बुसं प्रति ॥ १३॥

| verse_line2 = सर्ववित्त्वं ततो भीमे प्रदर्शयितुमीश्वरः ।

}}

Line 19,195:

Line 21,316:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रत्यक्षीभूतदेवेषु बन्धुज्येष्ठेषु वा नतिम् ।

| verse_lines = प्रत्यक्षीभूतदेवेषु बन्धुज्येष्ठेषु वा नतिम् ।;मर्यादास्थितयेऽशासद् भगवान् पुरुषोत्तमः ॥ १४॥

| verse_line2 = मर्यादास्थितयेऽशासद् भगवान् पुरुषोत्तमः ॥ १४॥

}}

Line 19,204:

Line 21,326:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रापि विष्णुमेवासौ नमेन्नान्यं कथञ्चन ।

| verse_lines = तत्रापि विष्णुमेवासौ नमेन्नान्यं कथञ्चन ।;आज्ञयैवास्त्रदेवांश्च प्रेरयामास(प्रेषयामास) नार्थनात् ॥ १५॥

| verse_line2 = आज्ञयैवास्त्रदेवांश्च प्रेरयामास(प्रेषयामास) नार्थनात् ॥ १५॥

}}

Line 19,213:

Line 21,336:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्वेनमेव तद्धर्मे कृष्णैका संस्थिता सदा ।

| verse_lines = अन्वेनमेव तद्धर्मे कृष्णैका संस्थिता सदा ।;धृतराष्ट्रादपि वरं ततो नाऽत्मार्थमग्रहीत् ॥ १६॥

| verse_line2 = धृतराष्ट्रादपि वरं ततो नाऽत्मार्थमग्रहीत् ॥ १६॥

}}

Line 19,222:

Line 21,346:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नाशपद् धार्तराष्ट्रांश्च महापद्यपि सा ततः ।

| verse_lines = नाशपद् धार्तराष्ट्रांश्च महापद्यपि सा ततः ।;न वाचा मनसा वाऽपि प्रतीपं केशवेऽचरत् ॥ १७॥

| verse_line2 = न वाचा मनसा वाऽपि प्रतीपं केशवेऽचरत् ॥ १७॥

}}

Line 19,231:

Line 21,356:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्ये भागवतत्वेऽपि छिन्नधर्माः क्‍वचित्क्‍वचित् ।

| verse_lines = अन्ये भागवतत्वेऽपि छिन्नधर्माः क्‍वचित्क्‍वचित् ।;स्यमन्तकार्थे रामोऽपि कृष्णस्य विमनाऽभवत् ॥ १८॥

| verse_line2 = स्यमन्तकार्थे रामोऽपि कृष्णस्य विमनाऽभवत् ॥ १८॥

}}

Line 19,240:

Line 21,366:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवमेनेऽर्जुनः कृष्णं विप्रस्य शिशुरक्षणे ।

| verse_lines = अवमेनेऽर्जुनः कृष्णं विप्रस्य शिशुरक्षणे ।;प्रद्युम्न उद्धवः साम्बोऽनिरुद्धाद्याश्च सर्वशः ॥ १९॥

| verse_line2 = प्रद्युम्न उद्धवः साम्बोऽनिरुद्धाद्याश्च सर्वशः ॥ १९॥

}}

Line 19,249:

Line 21,376:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हरेरिष्टं सुभद्रायाः फल्गुने दानमञ्जसा ।

| verse_lines = हरेरिष्टं सुभद्रायाः फल्गुने दानमञ्जसा ।;ज्ञात्वाऽपि रुरुधुः सम्यक् सात्यकिः कृष्णसम्मितम् ॥ २०॥

| verse_line2 = ज्ञात्वाऽपि रुरुधुः सम्यक् सात्यकिः कृष्णसम्मितम् ॥ २०॥

}}

Line 19,258:

Line 21,386:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कदाचिन्मन्यते पार्थं धर्मजोऽपि नरं हरिम् ।

| verse_lines = कदाचिन्मन्यते पार्थं धर्मजोऽपि नरं हरिम् ।;मत्वाऽबिभेज्जरासन्धवधे कृष्णमुदीरितुम् ॥ २१॥

| verse_line2 = मत्वाऽबिभेज्जरासन्धवधे कृष्णमुदीरितुम् ॥ २१॥

}}

Line 19,267:

Line 21,396:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बन्धनं शङ्कमानो हि कृष्णस्य विदुरोऽपितु ।

| verse_lines = बन्धनं शङ्कमानो हि कृष्णस्य विदुरोऽपितु ।;कौरवेयसभामध्ये नावतारमरोचयत् ॥ २२॥

| verse_line2 = कौरवेयसभामध्ये नावतारमरोचयत् ॥ २२॥

}}

Line 19,276:

Line 21,406:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नकुलः करदानाय प्रेषयामास केशवे ।

| verse_lines = नकुलः करदानाय प्रेषयामास केशवे ।;अवमेने हरेर्बुद्धिं सहदेवः कुलक्षयात् ॥ २३॥

| verse_line2 = अवमेने हरेर्बुद्धिं सहदेवः कुलक्षयात् ॥ २३॥

}}

Line 19,285:

Line 21,416:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवकीवसुदेवाद्या मेनिरे मानुषं हरिम् ।

| verse_lines = देवकीवसुदेवाद्या मेनिरे मानुषं हरिम् ।;भीष्मस्तु भार्गवं राममवमेने युयोध च ॥ २४॥

| verse_line2 = भीष्मस्तु भार्गवं राममवमेने युयोध च ॥ २४॥

}}

Line 19,294:

Line 21,426:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणकर्णद्रौणिकृपाः कृष्णाभावे मनो दधुः ।

| verse_lines = द्रोणकर्णद्रौणिकृपाः कृष्णाभावे मनो दधुः ।;देवाः शिवाद्या अपितु विरोधं चक्रिरे क्‍वचित् ॥ २५॥

| verse_line2 = देवाः शिवाद्या अपितु विरोधं चक्रिरे क्‍वचित् ॥ २५॥

}}

Line 19,303:

Line 21,436:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऋषिमानुषगन्धर्वा वक्तव्याः किमतः परम् (परे)।

| verse_lines = ऋषिमानुषगन्धर्वा वक्तव्याः किमतः परम् (परे)।;जन्मजन्मान्तरेऽज्ञानादवजानन्ति यत् सदा ॥ २६॥

| verse_line2 = जन्मजन्मान्तरेऽज्ञानादवजानन्ति यत् सदा ॥ २६॥

}}

Line 19,312:

Line 21,446:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मादेको वायुरेव धर्मे भागवते स्थिरः ।

| verse_lines = तस्मादेको वायुरेव धर्मे भागवते स्थिरः ।;लक्ष्मीः सरस्वती चेति परशुक्लत्रयं श्रुतम् (स्मृतम्) ॥ २७॥

| verse_line2 = लक्ष्मीः सरस्वती चेति परशुक्लत्रयं श्रुतम् (स्मृतम्) ॥ २७॥

}}

Line 19,321:

Line 21,456:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वमेतच्च कथितं तत्रतत्रामितात्मना ।

| verse_lines = सर्वमेतच्च कथितं तत्रतत्रामितात्मना ।;व्यासेनैव पुराणेषु भारते च स्वसंविदा ॥ २८॥

| verse_line2 = व्यासेनैव पुराणेषु भारते च स्वसंविदा ॥ २८॥

}}

Line 19,330:

Line 21,466:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदा ते सर्वशस्त्रास्त्रवेदिनो राजपुत्रकाः ।

| verse_lines = यदा ते सर्वशस्त्रास्त्रवेदिनो राजपुत्रकाः ।;बभूवू रङ्गमध्ये तान् भारद्वाजोऽप्यदर्शयत् (व्यदर्शयत्)॥ २९॥

| verse_line2 = बभूवू रङ्गमध्ये तान् भारद्वाजोऽप्यदर्शयत् (व्यदर्शयत्)॥ २९॥

}}

Line 19,339:

Line 21,476:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रक्तचन्दनसत्पुष्पवस्त्रशस्त्रगुडोदनैः ।

| verse_lines = रक्तचन्दनसत्पुष्पवस्त्रशस्त्रगुडोदनैः ।;सम्पूज्य भार्गवं राममनुजज्ञे कुमारकान् ॥ ३०॥

| verse_line2 = सम्पूज्य भार्गवं राममनुजज्ञे कुमारकान् ॥ ३०॥

}}

Line 19,348:

Line 21,486:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते भीष्मद्रोणविदुरगान्धारीधृतराष्ट्रकान् ।

| verse_lines = ते भीष्मद्रोणविदुरगान्धारीधृतराष्ट्रकान् ।;सराजमण्डलान् नत्वा कुन्तीं चादर्शयञ्छ्रमम् ॥ ३१॥

| verse_line2 = सराजमण्डलान् नत्वा कुन्तीं चादर्शयञ्छ्रमम् ॥ ३१॥

}}

Line 19,357:

Line 21,496:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वैः प्रदर्शितेऽस्त्रे तु द्रोणादात्तमहास्त्रवित् ।

| verse_lines = सर्वैः प्रदर्शितेऽस्त्रे तु द्रोणादात्तमहास्त्रवित् ।;द्रौणिरस्त्राण्यमेयानि दर्शयामास चाधिकम् ॥ ३२॥

| verse_line2 = द्रौणिरस्त्राण्यमेयानि दर्शयामास चाधिकम् ॥ ३२॥

}}

Line 19,366:

Line 21,506:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽप्यतितरां पार्थो दिव्यास्त्राणि व्यदर्शयत् (दिव्यास्त्राण्यप्यदर्शयत्)।

| verse_lines = ततोऽप्यतितरां पार्थो दिव्यास्त्राणि व्यदर्शयत् (दिव्यास्त्राण्यप्यदर्शयत्)।;अविध्यन्माशके पादे पक्षिणः पक्ष्म एव च(पक्ष्ममेव च) ।;एवमादीनि चित्राणि बहून्येष व्यदर्शयत् ॥ ३३॥

| verse_line2 = अविध्यन्माशके पादे पक्षिणः पक्ष्म एव च(पक्ष्ममेव च) ।

}}

Line 19,375:

Line 21,516:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव कर्ण आगत्य रामोपात्तास्त्रसम्पदम् ।

| verse_lines = तदैव कर्ण आगत्य रामोपात्तास्त्रसम्पदम् ।;दर्शयन्नधिकः पार्थादभूद् राजन्यसंसदि ॥ ३४॥

| verse_line2 = दर्शयन्नधिकः पार्थादभूद् राजन्यसंसदि ॥ ३४॥

}}

Line 19,384:

Line 21,526:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कुन्ती निजं सुतं(निजसुतं) ज्ञात्वा लज्जया नावदच्च तम् ।

| verse_lines = कुन्ती निजं सुतं(निजसुतं) ज्ञात्वा लज्जया नावदच्च तम् ।;पार्थोऽसहंस्तं युद्धायैवाऽह्वयामास संसदि ॥ ३५॥

| verse_line2 = पार्थोऽसहंस्तं युद्धायैवाऽह्वयामास संसदि ॥ ३५॥

}}

Line 19,393:

Line 21,536:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रणायाक्षत्रियाह्वानं जानन् धर्मप्रतीपकम् ।

| verse_lines = रणायाक्षत्रियाह्वानं जानन् धर्मप्रतीपकम् ।;भीमो निवार्य बीभत्सुं कर्णायादात् प्रतोदकम् ॥ ३६॥

| verse_line2 = भीमो निवार्य बीभत्सुं कर्णायादात् प्रतोदकम् ॥ ३६॥

}}

Line 19,402:

Line 21,546:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षत्रसंस्कारयुतो जातोऽपि क्षत्रिये कुले ।

| verse_lines = अक्षत्रसंस्कारयुतो जातोऽपि क्षत्रिये कुले ।;न क्षत्रियो हि भवति यथा व्रात्यो द्विजोत्तमः ॥ ३७॥

| verse_line2 = न क्षत्रियो हि भवति यथा व्रात्यो द्विजोत्तमः ॥ ३७॥

}}

Line 19,411:

Line 21,556:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरुत्तरे कृते कर्णे भीमेनैव सुयोधनः ।

| verse_lines = निरुत्तरे कृते कर्णे भीमेनैव सुयोधनः ।;अभ्यषेचयदङ्गेषु राजानं पित्रनुज्ञया ।;धृतराष्ट्रः पक्षपातात् पुत्रस्यानुवशोऽभवत् ॥ ३८॥

| verse_line2 = अभ्यषेचयदङ्गेषु राजानं पित्रनुज्ञया ।

}}

Line 19,420:

Line 21,566:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभिषिक्ते तदा कर्णे प्रायादधिरथः पिता ।

| verse_lines = अभिषिक्ते तदा कर्णे प्रायादधिरथः पिता ।;सर्वराजसदोमध्ये(सभामध्ये) ववन्दे तं वृषा तदा ।;तुतुषुः कर्मणा तस्य सन्तः सर्वे समागताः ॥ ३९॥

| verse_line2 = सर्वराजसदोमध्ये(सभामध्ये) ववन्दे तं वृषा तदा ।

}}

Line 19,429:

Line 21,576:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमदुर्योधनौ तत्र शिक्षासन्दर्शनच्छलात् ।

| verse_lines = भीमदुर्योधनौ तत्र शिक्षासन्दर्शनच्छलात् ।;समादाय गदे गुर्वी संरम्भादभ्युदीयतुः ॥ ४०॥

| verse_line2 = समादाय गदे गुर्वी संरम्भादभ्युदीयतुः ॥ ४०॥

}}

Line 19,438:

Line 21,586:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवासुरमनुष्यादि जगदेतच्चराचरम् ।

| verse_lines = देवासुरमनुष्यादि जगदेतच्चराचरम् ।;सर्वं तदा द्विधा भूतं भीमदुर्योधनाश्रयात् ॥ ४१॥

| verse_line2 = सर्वं तदा द्विधा भूतं भीमदुर्योधनाश्रयात् ॥ ४१॥

}}

Line 19,447:

Line 21,596:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवा देवानुकूलाश्च भीममेव समाश्रिताः ।

| verse_lines = देवा देवानुकूलाश्च भीममेव समाश्रिताः ।;असुरा आसुराश्चैव दुर्योधनसमाश्रयाः ।;द्विधाभूता मानुषाश्च(मनुष्याश्च) देवासुरविभेदतः ॥ ४२॥

| verse_line2 = असुरा आसुराश्चैव दुर्योधनसमाश्रयाः ।

}}

Line 19,456:

Line 21,606:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जय भीम महाबाहो जय दुर्योधनेति च ।

| verse_lines = जय भीम महाबाहो जय दुर्योधनेति च ।;हुङ्कारांश्चैव फट्कारांश्चक्रुर्देवासुरा अपि ॥ ४३॥

| verse_line2 = हुङ्कारांश्चैव फट्कारांश्चक्रुर्देवासुरा अपि ॥ ४३॥

}}

Line 19,465:

Line 21,616:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा जगत् सुसंरब्धं द्रोणोऽथ द्विजसत्तमः ।

| verse_lines = दृष्ट्वा जगत् सुसंरब्धं द्रोणोऽथ द्विजसत्तमः ।;नेदं जगद् विनश्येत भीमदुर्योधनाश्रयात् ।;इति पुत्रेण तौ वीरौ न्यवारयदरिन्दमौ ॥ ४४॥

| verse_line2 = नेदं जगद् विनश्येत भीमदुर्योधनाश्रयात् ।

}}

Line 19,474:

Line 21,626:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वकीयायां स्वकीयायां योग्यतायां नतु क्‍वचित् ।

| verse_lines = स्वकीयायां स्वकीयायां योग्यतायां नतु क्‍वचित् ।;युवयोः सम इत्युक्त्वा द्रौणिरेतौ न्यवारयत् ।;द्रोणाज्ञया वारितौ तौ ययतुः स्वं स्वमालयम् ॥ ४५॥

| verse_line2 = युवयोः सम इत्युक्त्वा द्रौणिरेतौ न्यवारयत् ।

}}

Line 19,483:

Line 21,636:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुरासुरान् सुसंरब्धान् कालेन द्रक्ष्यथेति च ।

| verse_lines = सुरासुरान् सुसंरब्धान् कालेन द्रक्ष्यथेति च ।;ब्रह्मा निवार्य ससुरो ययौ सेशः स्वमालयम् ॥ ४६॥

| verse_line2 = ब्रह्मा निवार्य ससुरो ययौ सेशः स्वमालयम् ॥ ४६॥

}}

Line 19,492:

Line 21,646:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णं हस्ते प्रगृह्यैव धार्तराष्ट्रो गृहं ययौ ।

| verse_lines = कर्णं हस्ते प्रगृह्यैव धार्तराष्ट्रो गृहं ययौ ।;पार्थं हस्ते प्रगृह्यैव भीमः प्रायात् स्वमालयम् ॥ ४७॥

| verse_line2 = पार्थं हस्ते प्रगृह्यैव भीमः प्रायात् स्वमालयम् ॥ ४७॥

}}

Line 19,501:

Line 21,656:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थेन कर्णो हन्तव्य इत्यासीद् भीमनिश्चयः ।

| verse_lines = पार्थेन कर्णो हन्तव्य इत्यासीद् भीमनिश्चयः ।;वैपरीत्येन तस्याऽसीद् दुर्योधनविनिश्चयः ।;तदर्थं नीतिमतुलां चक्रतुस्तावुभावपि ॥ ४८॥

| verse_line2 = वैपरीत्येन तस्याऽसीद् दुर्योधनविनिश्चयः ।

}}

Line 19,510:

Line 21,666:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथोत्कर्षे फल्गुनस्य यशसो निजयस्य च ।

| verse_lines = तथोत्कर्षे फल्गुनस्य यशसो निजयस्य च ।;उद्योग आसीद् भीमस्य धार्तराष्ट्रस्य चान्यथा ॥ ४९॥

| verse_line2 = उद्योग आसीद् भीमस्य धार्तराष्ट्रस्य चान्यथा ॥ ४९॥

}}

Line 19,519:

Line 21,676:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमार्थं केशवोऽन्ये च देवाः फल्गुनपक्षिणः ।

| verse_lines = भीमार्थं केशवोऽन्ये च देवाः फल्गुनपक्षिणः ।;आसन् यथैव रामाद्याः सङ्ग्रहेण हनूमतः ।;सुराः सुग्रीवपक्षस्थाः पूर्वमासंस्तथैव हि ॥ ५०॥

| verse_line2 = आसन् यथैव रामाद्याः सङ्ग्रहेण हनूमतः ।

}}

Line 19,528:

Line 21,686:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदर्थमेव भीमस्य ह्यनुजत्वं सुरेश्वरः ।

| verse_lines = तदर्थमेव भीमस्य ह्यनुजत्वं सुरेश्वरः ।;आप पूर्वानुतापेन तेन भीमस्तथाऽकरोत् ॥ ५१॥

| verse_line2 = आप पूर्वानुतापेन तेन भीमस्तथाऽकरोत् ॥ ५१॥

}}

Line 19,537:

Line 21,696:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनार्थं कर्णस्य पक्षिणो दैत्यदानवाः ।

| verse_lines = दुर्योधनार्थं कर्णस्य पक्षिणो दैत्यदानवाः ।;आसुः सर्वे ग्लहावेतावासतुः कर्णफल्गुनौ ॥ ५२॥

| verse_line2 = आसुः सर्वे ग्लहावेतावासतुः कर्णफल्गुनौ ॥ ५२॥

}}

Line 19,546:

Line 21,706:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ पृष्टो दक्षिणार्थं(दक्षिणायां) द्रोण आह कुमारकान् ।

| verse_lines = अथ पृष्टो दक्षिणार्थं(दक्षिणायां) द्रोण आह कुमारकान् ।;बद्ध्वा पाञ्चालराजानं दत्तेत्यूचुस्तथेति ते ॥ ५३॥

| verse_line2 = बद्ध्वा पाञ्चालराजानं दत्तेत्यूचुस्तथेति ते ॥ ५३॥

}}

Line 19,555:

Line 21,716:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते धार्तराष्ट्राः कर्णेन सहिताः पाण्डवा अपि ।

| verse_lines = ते धार्तराष्ट्राः कर्णेन सहिताः पाण्डवा अपि ।;ययुर्द्रोणेन सहिताः पाञ्चालनगरं प्रति ॥ ५४॥

| verse_line2 = ययुर्द्रोणेन सहिताः पाञ्चालनगरं प्रति ॥ ५४॥

}}

Line 19,564:

Line 21,726:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽह भीमः सामर्थ्यविवेकाभीप्सया गुरुम् ।

| verse_lines = अथाऽह भीमः सामर्थ्यविवेकाभीप्सया गुरुम् ।;गर्व एष कुमाराणामनिवार्यो द्विजोत्तम ।;गच्छन्त्वेतेऽग्रतो नैषां वशगो द्रुपदो भवेत् ॥ ५५॥

| verse_line2 = गर्व एष कुमाराणामनिवार्यो द्विजोत्तम ।

}}

Line 19,573:

Line 21,736:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवृत्तेष्वकृतार्थेषु वयं बद्ध्वा रिपुं तव ।

| verse_lines = निवृत्तेष्वकृतार्थेषु वयं बद्ध्वा रिपुं तव ।;आनयाम न सन्देह इति तस्थौ ससोदरः ॥ ५६॥

| verse_line2 = आनयाम न सन्देह इति तस्थौ ससोदरः ॥ ५६॥

}}

Line 19,582:

Line 21,746:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सद्रोणकेषु पार्थेषु स्थितेष्वन्ये ससूतजाः ।

| verse_lines = सद्रोणकेषु पार्थेषु स्थितेष्वन्ये ससूतजाः ।;ययुरात्तप्रहरणाः पाञ्चालान्तःपुरं द्रुतम् ॥ ५७॥

| verse_line2 = ययुरात्तप्रहरणाः पाञ्चालान्तःपुरं द्रुतम् ॥ ५७॥

}}

Line 19,591:

Line 21,756:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कुमारान् ग्रहणेप्सूंस्तानुपयातानुदीक्ष्य सः ।

| verse_lines = कुमारान् ग्रहणेप्सूंस्तानुपयातानुदीक्ष्य सः ।;अक्षोहिणीत्रितययुङ् निस्सृतो द्रुपदो गृहात् ॥ ५८॥

| verse_line2 = अक्षोहिणीत्रितययुङ् निस्सृतो द्रुपदो गृहात् ॥ ५८॥

}}

Line 19,600:

Line 21,766:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते शरैरभिवर्षन्तः परिवार्य कुमारकान् ।

| verse_lines = ते शरैरभिवर्षन्तः परिवार्य कुमारकान् ।;अर्दयामासुरुद्द्वृत्तान् स्त्रियो बालाश्च सर्वशः ॥ ५९॥

| verse_line2 = अर्दयामासुरुद्द्वृत्तान् स्त्रियो बालाश्च सर्वशः ॥ ५९॥

}}

Line 19,609:

Line 21,776:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हर्म्यसंस्थाः स्त्रियो बाला ग्रावभिर्मुसलैरपि ।

| verse_lines = हर्म्यसंस्थाः स्त्रियो बाला ग्रावभिर्मुसलैरपि ।;अत्यर्थमर्दयामासुः कुमारान् सुसुखेधितान् ॥ ६०॥

| verse_line2 = अत्यर्थमर्दयामासुः कुमारान् सुसुखेधितान् ॥ ६०॥

}}

Line 19,618:

Line 21,786:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रुपदस्य वरो ह्यस्ति सूर्यदत्तस्तपोबलात् ।

| verse_lines = द्रुपदस्य वरो ह्यस्ति सूर्यदत्तस्तपोबलात् ।;आ योजनात् पुरमुप न त्वा जेष्यति कश्चन ॥ ६१॥

| verse_line2 = आ योजनात् पुरमुप न त्वा जेष्यति कश्चन ॥ ६१॥

}}

Line 19,627:

Line 21,796:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति तेन वरेणैव सुखसंवर्द्धिताश्च ते ।

| verse_lines = इति तेन वरेणैव सुखसंवर्द्धिताश्च ते ।;भग्नाः कुमारा आवृत्य दुद्रुवुर्यत्र पाण्डवाः ॥ ६२॥

| verse_line2 = भग्नाः कुमारा आवृत्य दुद्रुवुर्यत्र पाण्डवाः ॥ ६२॥

}}

Line 19,636:

Line 21,806:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रीबालवृद्धसहितैः पाञ्चालैरप्यनुद्रुताः ।

| verse_lines = स्त्रीबालवृद्धसहितैः पाञ्चालैरप्यनुद्रुताः ।;भीमार्जुनेति वाशन्तो ययुर्यत्र स्म पाण्डवाः ॥ ६३॥

| verse_line2 = भीमार्जुनेति वाशन्तो ययुर्यत्र स्म पाण्डवाः ॥ ६३॥

}}

Line 19,645:

Line 21,816:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तान् प्रभग्नान् समालोक्य भीमः प्रहरतां वरः ।

| verse_lines = तान् प्रभग्नान् समालोक्य भीमः प्रहरतां वरः ।;आरुरोह रथं वीरः पुर आत्तशरासनः ॥ ६४॥

| verse_line2 = आरुरोह रथं वीरः पुर आत्तशरासनः ॥ ६४॥

}}

Line 19,654:

Line 21,826:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमन्वयादिन्द्रसूनुः यमौ तस्यैव चक्रयोः ।

| verse_lines = तमन्वयादिन्द्रसूनुः यमौ तस्यैव चक्रयोः ।;युधिष्ठिरस्तु द्रोणेन सह तस्थौ निरीक्षकः ॥ ६५॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरस्तु द्रोणेन सह तस्थौ निरीक्षकः ॥ ६५॥

}}

Line 19,663:

Line 21,836:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आयान्तमग्रतो दृष्ट्वा भीममात्तशरासनम् ।

| verse_lines = आयान्तमग्रतो दृष्ट्वा भीममात्तशरासनम् ।;दुद्रुवुः सर्वपाञ्चालाः विविशुः पुरमेव च ॥ ६६॥

| verse_line2 = दुद्रुवुः सर्वपाञ्चालाः विविशुः पुरमेव च ॥ ६६॥

}}

Line 19,672:

Line 21,846:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रुपदस्त्वभ्ययाद् भीमं सपुत्रः सारसेनया ।

| verse_lines = द्रुपदस्त्वभ्ययाद् भीमं सपुत्रः सारसेनया ।;चक्ररक्षौ तु तस्याऽस्तां युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ६७॥

| verse_line2 = चक्ररक्षौ तु तस्याऽस्तां युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ६७॥

}}

Line 19,681:

Line 21,856:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धात्रर्यमावेशयुतौ विश्वावसुपरावसू ।

| verse_lines = धात्रर्यमावेशयुतौ विश्वावसुपरावसू ।;सुतौ तस्य महावीर्यौ सत्यजित् पृष्ठतोऽभवत् ।;स मित्रांशयुतो वीरश्चित्रसेनो महारथः ॥ ६८॥

| verse_line2 = सुतौ तस्य महावीर्यौ सत्यजित् पृष्ठतोऽभवत् ।

}}

Line 19,690:

Line 21,866:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अग्रतस्तु शिखण्ड्यागाद् रथोदारः शरान् क्षिपन् ।

| verse_lines = अग्रतस्तु शिखण्ड्यागाद् रथोदारः शरान् क्षिपन् ।;जनमेजयस्तमन्वेव पूर्वं चित्ररथो हि यः ।;त्वष्टुरावेशसंयुक्तः स शरानभ्यवर्षत ॥ ६९॥

| verse_line2 = जनमेजयस्तमन्वेव पूर्वं चित्ररथो हि यः ।

}}

Line 19,699:

Line 21,876:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तावुभौ विरथौ कृत्वा विचापौ च विवर्मकौ ।

| verse_lines = तावुभौ विरथौ कृत्वा विचापौ च विवर्मकौ ।;भीमो जघान तां सेनां सवाजिरथकुञ्जराम् ॥ ७०॥

| verse_line2 = भीमो जघान तां सेनां सवाजिरथकुञ्जराम् ॥ ७०॥

}}

Line 19,708:

Line 21,886:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथैनं शरवर्षेण युधामन्यूत्तमौजसौ ।

| verse_lines = अथैनं शरवर्षेण युधामन्यूत्तमौजसौ ।;अभीयतुस्तौ विरथौ चक्रे भीमो निरायुधौ ॥ ७१॥

| verse_line2 = अभीयतुस्तौ विरथौ चक्रे भीमो निरायुधौ ॥ ७१॥

}}

Line 19,717:

Line 21,896:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हस्तप्राप्तं च पाञ्चालं नाग्रहीत् स वृकोदरः ।

| verse_lines = हस्तप्राप्तं च पाञ्चालं नाग्रहीत् स वृकोदरः ।;गुर्वर्थामर्जुनस्योर्वीं प्रतिज्ञां कर्तुमप्यृताम् ।;मानभङ्गाय कर्णस्य पार्थमेव न्ययोजयत् ॥ ७२॥

| verse_line2 = गुर्वर्थामर्जुनस्योर्वीं प्रतिज्ञां कर्तुमप्यृताम् ।

}}

Line 19,726:

Line 21,906:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स शरान् क्षिपतस्तस्य पाञ्चालस्यार्जुनो द्रुतम् ।

| verse_lines = स शरान् क्षिपतस्तस्य पाञ्चालस्यार्जुनो द्रुतम् ।;पुप्लुवे स्यन्दने चापं छित्वा तं चाग्रहीत् क्षणात् ।;सिंहो मृगमिवाऽदाय स्वरथं नाभिपेदिवान् (स्वरथे चाभिपेतिवान्) ॥ ७३॥

| verse_line2 = पुप्लुवे स्यन्दने चापं छित्वा तं चाग्रहीत् क्षणात् ।

}}

Line 19,735:

Line 21,916:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ प्रकुपितं सैन्यं फल्गुनं पर्यवारयत् ।

| verse_lines = अथ प्रकुपितं सैन्यं फल्गुनं पर्यवारयत् ।;जघान भीमस्तरसा तत् सैन्यं शरवृष्टिभिः ॥ ७४॥

| verse_line2 = जघान भीमस्तरसा तत् सैन्यं शरवृष्टिभिः ॥ ७४॥

}}

Line 19,744:

Line 21,926:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ सत्यजिदभ्यागात् पार्थं मुञ्चञ्छरान् बहून् ।

| verse_lines = अथ सत्यजिदभ्यागात् पार्थं मुञ्चञ्छरान् बहून् ।;तमर्जुनः क्षणेनैव चक्रे विरथकार्मुकम् ॥ ७५॥

| verse_line2 = तमर्जुनः क्षणेनैव चक्रे विरथकार्मुकम् ॥ ७५॥

}}

Line 19,753:

Line 21,936:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = घ्नन्तं भीमं पुनः सैन्यमर्जुनः प्राह मा भवान् ।

| verse_lines = घ्नन्तं भीमं पुनः सैन्यमर्जुनः प्राह मा भवान् ।;सेनामर्हति राज्ञोऽस्य वीर हन्तुमशेषतः ॥ ७६॥

| verse_line2 = सेनामर्हति राज्ञोऽस्य वीर हन्तुमशेषतः ॥ ७६॥

}}

Line 19,762:

Line 21,946:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्बन्धयोग्यस्तातस्य सखाऽयं न सुधार्मिकः ।

| verse_lines = सम्बन्धयोग्यस्तातस्य सखाऽयं न सुधार्मिकः ।;नेष्याम एनमेवातो गुरोर्वचनगौरवात् ॥ ७७॥

| verse_line2 = नेष्याम एनमेवातो गुरोर्वचनगौरवात् ॥ ७७॥

}}

Line 19,771:

Line 21,956:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्नेहपाशं ततश्चक्रे बीभत्सौ द्रुपदोऽधिकम् ।

| verse_lines = स्नेहपाशं ततश्चक्रे बीभत्सौ द्रुपदोऽधिकम् ।;ततः सेनां विहायैव भीमो बीभत्सुमन्वयात् ॥ ७८॥

| verse_line2 = ततः सेनां विहायैव भीमो बीभत्सुमन्वयात् ॥ ७८॥

}}

Line 19,780:

Line 21,966:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुक्ता कथञ्चिद् भीमास्यात् सा सेना दुद्रुवे भयात् ।

| verse_lines = मुक्ता कथञ्चिद् भीमास्यात् सा सेना दुद्रुवे भयात् ।;द्रुपदं स्थापयामासाथार्जुनो द्रोणसन्निधौ ॥ ७९॥

| verse_line2 = द्रुपदं स्थापयामासाथार्जुनो द्रोणसन्निधौ ॥ ७९॥

}}

Line 19,789:

Line 21,976:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पप्रच्छैनं तदा द्रोणसख्यमस्त्युत नेति वा ।

| verse_lines = पप्रच्छैनं तदा द्रोणसख्यमस्त्युत नेति वा ।;अस्तीदानीमिति प्राह द्रुपदोऽङ्गिरसां वरम् ॥ ८०॥

| verse_line2 = अस्तीदानीमिति प्राह द्रुपदोऽङ्गिरसां वरम् ॥ ८०॥

}}

Line 19,798:

Line 21,986:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽह द्रुपदं द्रोणः सख्यमिच्छेऽक्षयं तव ।

| verse_lines = अथाऽह द्रुपदं द्रोणः सख्यमिच्छेऽक्षयं तव ।;नह्यराज्ञो भवेत् सख्यं तवेतीदं कृतं मया ॥ ८१॥

| verse_line2 = नह्यराज्ञो भवेत् सख्यं तवेतीदं कृतं मया ॥ ८१॥

}}

Line 19,807:

Line 21,996:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न विप्रधर्मो यद् युद्धमतस्त्वं न मया धृतः ।

| verse_lines = न विप्रधर्मो यद् युद्धमतस्त्वं न मया धृतः ।;शिष्यैरेतत् कारितं मे तव सख्यमभीप्सता ॥ ८२॥

| verse_line2 = शिष्यैरेतत् कारितं मे तव सख्यमभीप्सता ॥ ८२॥

}}

Line 19,816:

Line 22,006:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः सख्यार्थमेवाद्य त्वद्राज्यार्धो हृतो मया ।

| verse_lines = अतः सख्यार्थमेवाद्य त्वद्राज्यार्धो हृतो मया ।;गङ्गाया दक्षिणे कूले त्वं राजैवोत्तरे त्वहम् ।;न ह्यराजत्व एकस्य सख्यं स्यादावयोः सखे ॥ ८३॥

| verse_line2 = गङ्गाया दक्षिणे कूले त्वं राजैवोत्तरे त्वहम् ।

}}

Line 19,825:

Line 22,016:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त्वोन्मुच्य तं द्रोणो राज्यार्धं गृह्य चामुतः ।

| verse_lines = इत्युक्त्वोन्मुच्य तं द्रोणो राज्यार्धं गृह्य चामुतः ।;ययौ शिष्यैर्नागपुरं न्यवसत् सुखमत्र च ।;ब्राह्मण्यत्यागभीरुः स नागृह्णन् धनुरप्यसौ ॥ ८४॥

| verse_line2 = ययौ शिष्यैर्नागपुरं न्यवसत् सुखमत्र च ।

}}

Line 19,834:

Line 22,026:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धार्तराष्ट्रैस्तु भीमस्य भयात् पादौ प्रणम्य च ।

| verse_lines = धार्तराष्ट्रैस्तु भीमस्य भयात् पादौ प्रणम्य च ।;शरणार्थं याचितत्वात् सपुत्रो युयुधे परैः ।;एवं हरीच्छयैवासौ क्षात्रं(क्षत्रधर्मम्) धर्ममुपेयिवान् ॥ ८५॥

| verse_line2 = शरणार्थं याचितत्वात् सपुत्रो युयुधे परैः ।

}}

Line 19,843:

Line 22,036:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रुपदस्तु दिवारात्रं तप्यमानः पराभवात् ।

| verse_lines = द्रुपदस्तु दिवारात्रं तप्यमानः पराभवात् ।;भीमार्जुनबलं दृष्ट्वा चेच्छन्(चैच्छत्) पाण्डवसंश्रयम् ॥ ८६॥

| verse_line2 = भीमार्जुनबलं दृष्ट्वा चेच्छन्(चैच्छत्) पाण्डवसंश्रयम् ॥ ८६॥

}}

Line 19,852:

Line 22,046:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्बन्धीत्यर्जुनवचश्चिकीर्षुः सत्यमेव च ।

| verse_lines = सम्बन्धीत्यर्जुनवचश्चिकीर्षुः सत्यमेव च ।;मार्दवं चार्जुने दृष्ट्वा सुतामैच्छत् तदर्थतः ।;पुत्रं च द्रोणहन्तारमिच्छन् विप्रवरौ ययौ ॥ ८७॥

| verse_line2 = मार्दवं चार्जुने दृष्ट्वा सुतामैच्छत् तदर्थतः ।

}}

Line 19,861:

Line 22,056:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = याजोपयाजावानीयाथार्बुदेन गवां नृपः ।

| verse_lines = याजोपयाजावानीयाथार्बुदेन गवां नृपः ।;चकारेष्टिं तु तद्भार्या द्विजाभ्यामत्र चाऽहुता ।;द्रुपदात् सुतलब्ध्यर्थं साऽहङ्काराद्(सालङ्कारात्) व्यलम्बयत् ॥ ८८॥

| verse_line2 = चकारेष्टिं तु तद्भार्या द्विजाभ्यामत्र चाऽहुता ।

}}

Line 19,870:

Line 22,066:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किमेतयेत्यवज्ञाय तावुभौ विप्रसत्तमौ ।

| verse_lines = किमेतयेत्यवज्ञाय तावुभौ विप्रसत्तमौ ।;अजुह्वतां तत् पुत्रार्थं पत्न्या प्राश्यं हविस्तदा ॥ ८९॥

| verse_line2 = अजुह्वतां तत् पुत्रार्थं पत्न्या प्राश्यं हविस्तदा ॥ ८९॥

}}

Line 19,879:

Line 22,076:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हुते हविषि मन्त्राभ्यां वैष्णवाभ्यां तदैव हि ।

| verse_lines = हुते हविषि मन्त्राभ्यां वैष्णवाभ्यां तदैव हि ।;दीप्ताङ्गारनिभो वह्निः कुण्डमद्ध्यात् समुत्थितः ॥ ९०॥

| verse_line2 = दीप्ताङ्गारनिभो वह्निः कुण्डमद्ध्यात् समुत्थितः ॥ ९०॥

}}

Line 19,888:

Line 22,086:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किरीटी कुण्डली दीप्तौ हेममाली वरासिमान् ।

| verse_lines = किरीटी कुण्डली दीप्तौ हेममाली वरासिमान् ।;रथेनाऽदित्यवर्णेन नदन् द्रुपदमभ्ययात्(द्रुपदमाद्रवत्) ॥ ९१॥

| verse_line2 = रथेनाऽदित्यवर्णेन नदन् द्रुपदमभ्ययात्(द्रुपदमाद्रवत्) ॥ ९१॥

}}

Line 19,897:

Line 22,096:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृष्टत्वाद् द्योतनत्वाच्च धृष्टद्युम्न इतीरितः ।

| verse_lines = धृष्टत्वाद् द्योतनत्वाच्च धृष्टद्युम्न इतीरितः ।;मुनिभिर्द्रुपदेनापि सर्ववेदार्थतत्त्ववित् ॥ ९२॥

| verse_line2 = मुनिभिर्द्रुपदेनापि सर्ववेदार्थतत्त्ववित् ॥ ९२॥

}}

Line 19,906:

Line 22,106:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्वेनं भारती साक्षाद् वेदिमद्ध्यात् समुत्थिता ।

| verse_lines = अन्वेनं भारती साक्षाद् वेदिमद्ध्यात् समुत्थिता ।;प्राणो हि भरतो नाम सर्वस्य भरणाच्छ्रुतः ॥ ९३॥

| verse_line2 = प्राणो हि भरतो नाम सर्वस्य भरणाच्छ्रुतः ॥ ९३॥

}}

Line 19,915:

Line 22,116:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्भार्या भारती नाम वेदरूपा सरस्वती ।

| verse_lines = तद्भार्या भारती नाम वेदरूपा सरस्वती ।;शंरूपमाश्रिता वायुं श्रीरित्येव च कीर्तिता ॥ ९४॥

| verse_line2 = शंरूपमाश्रिता वायुं श्रीरित्येव च कीर्तिता ॥ ९४॥

}}

Line 19,924:

Line 22,126:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आवेशयुक्ता शच्याश्च श्यामलायास्तथोषसः ।

| verse_lines = आवेशयुक्ता शच्याश्च श्यामलायास्तथोषसः ।;ताश्चेन्द्रधर्मनासत्यसंश्रयाच्छ्रिय ईरिताः ॥ ९५॥

| verse_line2 = ताश्चेन्द्रधर्मनासत्यसंश्रयाच्छ्रिय ईरिताः ॥ ९५॥

}}

Line 19,933:

Line 22,136:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा कृष्णा नामतश्चाऽसीदुत्कृष्टत्वाद्धि योषिताम् ।

| verse_lines = सा कृष्णा नामतश्चाऽसीदुत्कृष्टत्वाद्धि योषिताम् ।;कृष्णा सा वर्णतश्चाऽसीदुत्कृष्टानन्दिनी च सा ॥ ९६॥

| verse_line2 = कृष्णा सा वर्णतश्चाऽसीदुत्कृष्टानन्दिनी च सा ॥ ९६॥

}}

Line 19,942:

Line 22,146:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्पत्तितश्च सर्वज्ञा सर्वाभरणभूषिता ।

| verse_lines = उत्पत्तितश्च सर्वज्ञा सर्वाभरणभूषिता ।;सम्प्राप्तयौवनैवाऽसीदजरा लोकसुन्दरी ।;उमांशयुक्ताऽतितरां सर्वलक्षणसंयुता ॥ ९७॥

| verse_line2 = सम्प्राप्तयौवनैवाऽसीदजरा लोकसुन्दरी ।

}}

Line 19,951:

Line 22,156:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं ह्युमा च देव्यस्ताः कदाचिद् भर्तृभिर्युताः ।

| verse_lines = पूर्वं ह्युमा च देव्यस्ताः कदाचिद् भर्तृभिर्युताः ।;विलासं दर्शयामासुर्ब्रह्मणः पश्यतोऽधिकम् ॥ ९८॥

| verse_line2 = विलासं दर्शयामासुर्ब्रह्मणः पश्यतोऽधिकम् ॥ ९८॥

}}

Line 19,960:

Line 22,166:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शशाप तास्तदा ब्रह्मा मानुषीं योनिमाप्स्यथ ।

| verse_lines = शशाप तास्तदा ब्रह्मा मानुषीं योनिमाप्स्यथ ।;तत्रान्यगाश्च भवतेत्येवं शप्ताः सुराङ्गनाः ॥ ९९॥

| verse_line2 = तत्रान्यगाश्च भवतेत्येवं शप्ताः सुराङ्गनाः ॥ ९९॥

}}

Line 19,969:

Line 22,176:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचार्य भारतीमेत्य सर्वमस्यै निवेद्य च ।

| verse_lines = विचार्य भारतीमेत्य सर्वमस्यै निवेद्य च ।;सहस्रवत्सरं चैनां शुश्रूषित्वा बभाषिरे ॥ १००॥

| verse_line2 = सहस्रवत्सरं चैनां शुश्रूषित्वा बभाषिरे ॥ १००॥

}}

Line 19,978:

Line 22,186:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवि नो मानुषं प्राप्यमन्यगात्वं च सर्वथा ।

| verse_lines = देवि नो मानुषं प्राप्यमन्यगात्वं च सर्वथा ।;तथाऽपि(तत्रापि) मारुतादन्यं न स्पृशेम कथञ्चन ॥ १०१॥

| verse_line2 = तथाऽपि(तत्रापि) मारुतादन्यं न स्पृशेम कथञ्चन ॥ १०१॥

}}

Line 19,987:

Line 22,196:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मणैव च(हि) शप्ताः स्म पूर्वं चान्यत्र लीलया ।

| verse_lines = ब्रह्मणैव च(हि) शप्ताः स्म पूर्वं चान्यत्र लीलया ।;एकदेहत्वमाप्यैनं यदा वञ्चयितुं गताः ॥ १०२॥

| verse_line2 = एकदेहत्वमाप्यैनं यदा वञ्चयितुं गताः ॥ १०२॥

}}

Line 19,996:

Line 22,206:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकदेहा मानुषत्वमाप्स्यथ त्रिश उद्धताः ।

| verse_lines = एकदेहा मानुषत्वमाप्स्यथ त्रिश उद्धताः ।;त्रिशो मद्वञ्चनायेता इति तेनोदिता वयम् ॥ १०३॥

| verse_line2 = त्रिशो मद्वञ्चनायेता इति तेनोदिता वयम् ॥ १०३॥

}}

Line 20,005:

Line 22,216:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतस्त्वयैकदेहत्वमिच्छामो देवि जन्मसु ।

| verse_lines = अतस्त्वयैकदेहत्वमिच्छामो देवि जन्मसु ।;चतुर्ष्वपि यतोऽस्माकं शापद्वयनिमित्ततः ।;॥ १०४॥

| verse_line2 = चतुर्ष्वपि यतोऽस्माकं शापद्वयनिमित्ततः ।

}}

Line 20,014:

Line 22,226:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चतुर्जन्म भवेद् भूमौ त्वां नान्यो मारुताद् व्रजेत् ।

| verse_lines = चतुर्जन्म भवेद् भूमौ त्वां नान्यो मारुताद् व्रजेत् ।;नियमोऽयं हरेर्यस्मादनादिर्नित्य एव च ।;अतस्त्वयैकदेहान्नो नान्य आप्नोति मारुतात् ॥ १०५॥

| verse_line2 = नियमोऽयं हरेर्यस्मादनादिर्नित्य एव च ।

}}

Line 20,023:

Line 22,236:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते तथेत्युक्त्वा पार्वत्यादियुतैव सा ।

| verse_lines = इतीरिते तथेत्युक्त्वा पार्वत्यादियुतैव सा ।;विप्रकन्याऽभवत् तत्र चतस्रः पार्वतीयुताः ।;एकदेहस्थिताश्चक्रुर्गिरीशाय तपो महत् ॥ १०६॥

| verse_line2 = विप्रकन्याऽभवत् तत्र चतस्रः पार्वतीयुताः ।

}}

Line 20,032:

Line 22,246:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्देहस्था भारती तु रुद्रदेहस्थितं हरिम् ।

| verse_lines = तद्देहस्था भारती तु रुद्रदेहस्थितं हरिम् ।;तोषयामास तपसा कर्मैक्यार्थं धृतव्रता ॥ १०७॥

| verse_line2 = तोषयामास तपसा कर्मैक्यार्थं धृतव्रता ॥ १०७॥

}}

Line 20,041:

Line 22,256:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यै स रुद्रदेहस्थो हरिः प्रादाद् वरं प्रभुः ।

| verse_lines = तस्यै स रुद्रदेहस्थो हरिः प्रादाद् वरं प्रभुः ।;अनन्ततोषणं विष्णोः स्वभर्त्रा सह जन्मसु ॥ १०८॥

| verse_line2 = अनन्ततोषणं विष्णोः स्वभर्त्रा सह जन्मसु ॥ १०८॥

}}

Line 20,050:

Line 22,266:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वेष्वपीति चान्यासां ददौ शङ्कर एव च ।

| verse_lines = सर्वेष्वपीति चान्यासां ददौ शङ्कर एव च ।;वरं स्वभर्तृसंयोगं मानुषेष्वपि जन्मसु ॥ १०९॥

| verse_line2 = वरं स्वभर्तृसंयोगं मानुषेष्वपि जन्मसु ॥ १०९॥

}}

Line 20,059:

Line 22,276:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तदैव देहं ता विसृज्य नलनन्दिनी ।

| verse_lines = ततस्तदैव देहं ता विसृज्य नलनन्दिनी ।;बभूवुरिन्द्रसेनेति देहैक्येन सुसङ्गताः ॥ ११०॥

| verse_line2 = बभूवुरिन्द्रसेनेति देहैक्येन सुसङ्गताः ॥ ११०॥

}}

Line 20,068:

Line 22,286:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽऽसीन्मुद्गलो नाम मुनिस्तपसि संस्थितः ।

| verse_lines = तदाऽऽसीन्मुद्गलो नाम मुनिस्तपसि संस्थितः ।;चकमे पुत्रिकां ब्रह्मेत्यशृणोत् स कथान्तरे ॥ १११॥

| verse_line2 = चकमे पुत्रिकां ब्रह्मेत्यशृणोत् स कथान्तरे ॥ १११॥

}}

Line 20,077:

Line 22,296:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपाहसत् सोऽब्जयोनिं शशापैनं चतुर्मुखः ।

| verse_lines = अपाहसत् सोऽब्जयोनिं शशापैनं चतुर्मुखः ।;भारत्याद्याः पञ्च देवीर्गच्छ मानिन्नभूतये(मानिन् न भूतये) ॥ ११२॥

| verse_line2 = भारत्याद्याः पञ्च देवीर्गच्छ मानिन्नभूतये(मानिन् न भूतये) ॥ ११२॥

}}

Line 20,086:

Line 22,306:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितस्तं तपसा तोषयामास मुद्गलः ।

| verse_lines = इतीरितस्तं तपसा तोषयामास मुद्गलः ।;शापानुग्रहमस्याथ चक्रे कञ्जसमुद्भवः ॥ ११३॥

| verse_line2 = शापानुग्रहमस्याथ चक्रे कञ्जसमुद्भवः ॥ ११३॥

}}

Line 20,095:

Line 22,316:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न त्वं यास्यसि ता देवी मारुतस्त्वच्छरीरगः ।

| verse_lines = न त्वं यास्यसि ता देवी मारुतस्त्वच्छरीरगः ।;यास्यति त्वं सदा मूर्छां गतो नैव विबुद्ध्यसे ॥ ११४॥

| verse_line2 = यास्यति त्वं सदा मूर्छां गतो नैव विबुद्ध्यसे ॥ ११४॥

}}

Line 20,104:

Line 22,326:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नच पापं ततस्ते स्यादित्युक्ते चैनमाविशत् ।

| verse_lines = नच पापं ततस्ते स्यादित्युक्ते चैनमाविशत् ।;मारुतोऽथेन्द्रसेनां च गृहीत्वाऽथाभवद् गृही ॥ ११५॥

| verse_line2 = मारुतोऽथेन्द्रसेनां च गृहीत्वाऽथाभवद् गृही ॥ ११५॥

}}

Line 20,113:

Line 22,336:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रेमे च स तया सार्द्धं दीर्घकालं जगत्प्रभुः ।

| verse_lines = रेमे च स तया सार्द्धं दीर्घकालं जगत्प्रभुः ।;ततो मुद्गलमुद्बोध्य ययौ च स्वं निकेतनम् ॥ ११६॥

| verse_line2 = ततो मुद्गलमुद्बोध्य ययौ च स्वं निकेतनम् ॥ ११६॥

}}

Line 20,122:

Line 22,346:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो देशान्तरं गत्वा तपश्चक्रे स मुद्गलः ।

| verse_lines = ततो देशान्तरं गत्वा तपश्चक्रे स मुद्गलः ।;सेन्द्रसेना वियुक्ताथ भर्त्रा चक्रे महत् तपः ॥ ११७॥

| verse_line2 = सेन्द्रसेना वियुक्ताथ भर्त्रा चक्रे महत् तपः ॥ ११७॥

}}

Line 20,131:

Line 22,356:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्देहगा भारती तु केशवं शङ्करे स्थितम् ।

| verse_lines = तद्देहगा भारती तु केशवं शङ्करे स्थितम् ।;तोषयामास तपसा कर्मैक्यार्थं हि पूर्ववत् ।;उमाद्या रौद्रमेवात्र तपश्चक्रुर्यथा पुरा ॥ ११८॥

| verse_line2 = तोषयामास तपसा कर्मैक्यार्थं हि पूर्ववत् ।

}}

Line 20,140:

Line 22,366:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रत्यक्षे च शिवे जाते तद्देहस्थे च केशवे ।

| verse_lines = प्रत्यक्षे च शिवे जाते तद्देहस्थे च केशवे ।;पृथक्पृथक् स्वभर्त्राप्त्यै ताः पञ्चाप्येकदेहगाः ।;प्रार्थयामासुरभवत् पञ्चकृत्वो वचो हि तत् ॥ ११९॥

| verse_line2 = पृथक्पृथक् स्वभर्त्राप्त्यै ताः पञ्चाप्येकदेहगाः ।

}}

Line 20,149:

Line 22,376:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिवदेहस्थितो विष्णुर्भारत्यै तु ददौ पतिम् ।

| verse_lines = शिवदेहस्थितो विष्णुर्भारत्यै तु ददौ पतिम् ।;अन्यासां शिव एवाथ प्रददौ चतुरः पतीन् ॥ १२०॥

| verse_line2 = अन्यासां शिव एवाथ प्रददौ चतुरः पतीन् ॥ १२०॥

}}

Line 20,158:

Line 22,386:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देव्यश्चतस्रस्तु तदा दत्तमात्रे वरेऽमुना ।

| verse_lines = देव्यश्चतस्रस्तु तदा दत्तमात्रे वरेऽमुना ।;देवानामवतारार्थं पञ्च देव्यः स्म इत्यथ ।;नाजानन्नेकदेहत्वाच्चिद्योगात् क्षीरनीरवत् ॥ १२१॥

| verse_line2 = देवानामवतारार्थं पञ्च देव्यः स्म इत्यथ ।

}}

Line 20,167:

Line 22,396:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताः श्रुत्वा स्वपतिं देवि नचिरात् प्राप्स्यसीति च ।

| verse_lines = ताः श्रुत्वा स्वपतिं देवि नचिरात् प्राप्स्यसीति च ।;विष्णूक्तं शङ्करोक्तं च चत्वारः पतयः पृथक् ॥ १२२॥

| verse_line2 = विष्णूक्तं शङ्करोक्तं च चत्वारः पतयः पृथक् ॥ १२२॥

}}

Line 20,176:

Line 22,406:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भविष्यन्तीत्यथैकस्या मेनिरे पञ्चभर्तृताम् ।

| verse_lines = भविष्यन्तीत्यथैकस्या मेनिरे पञ्चभर्तृताम् ।;रुरुदुश्चैकदेहस्था एकैवाहमिति स्थिताः ॥ १२३॥

| verse_line2 = रुरुदुश्चैकदेहस्था एकैवाहमिति स्थिताः ॥ १२३॥

}}

Line 20,185:

Line 22,416:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाभ्यागान्महेन्द्रोऽत्र सोऽब्रवीत् तां वरस्त्रियम् ।

| verse_lines = अथाभ्यागान्महेन्द्रोऽत्र सोऽब्रवीत् तां वरस्त्रियम् ।;किमर्थं रोदिषीत्येव साऽब्रवीद् वटुरूपिणम् ॥ १२४॥

| verse_line2 = किमर्थं रोदिषीत्येव साऽब्रवीद् वटुरूपिणम् ॥ १२४॥

}}

Line 20,194:

Line 22,426:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शङ्करं दर्शयित्वैव पञ्चभर्तृत्वमेष मे ।

| verse_lines = शङ्करं दर्शयित्वैव पञ्चभर्तृत्वमेष मे ।;वरार्थमर्थितः प्रादादिति तं शिव इत्यथ ॥ १२५॥

| verse_line2 = वरार्थमर्थितः प्रादादिति तं शिव इत्यथ ॥ १२५॥

}}

Line 20,203:

Line 22,436:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अजानन् शक्र आहोच्चैः किमेतद् भुवनत्रये ।

| verse_lines = अजानन् शक्र आहोच्चैः किमेतद् भुवनत्रये ।;मत्पालिते योषितं त्वं वृथा शपसि दुर्मते ॥ १२६॥

| verse_line2 = मत्पालिते योषितं त्वं वृथा शपसि दुर्मते ॥ १२६॥

}}

Line 20,212:

Line 22,446:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते शिवः प्राह पत मानुष्यमाप्नुहि ।

| verse_lines = इतीरिते शिवः प्राह पत मानुष्यमाप्नुहि ।;अस्याश्च भर्ता भवसि त्वामेवैषा वरिष्यति ॥ १२७॥

| verse_line2 = अस्याश्च भर्ता भवसि त्वामेवैषा वरिष्यति ॥ १२७॥

}}

Line 20,221:

Line 22,456:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पश्यात्र मदवज्ञानात् पतितांस्त्वादृशान् सुरान् ।

| verse_lines = पश्यात्र मदवज्ञानात् पतितांस्त्वादृशान् सुरान् ।;गिरेरधस्तादस्यैवेत्युक्तोऽसौ पाकशासनः ॥ १२८॥

| verse_line2 = गिरेरधस्तादस्यैवेत्युक्तोऽसौ पाकशासनः ॥ १२८॥

}}

Line 20,230:

Line 22,466:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उद्बबर्ह गिरिं तं तु ददर्शात्र च तान् सुरान् ।

| verse_lines = उद्बबर्ह गिरिं तं तु ददर्शात्र च तान् सुरान् ।;पूर्वेन्द्रान् मारुतवृषनासत्यांश्चतुरः स्थितान् ।;मानुषेष्ववताराय मन्त्रं रहसि कुर्वतः ॥ १२९॥

| verse_line2 = पूर्वेन्द्रान् मारुतवृषनासत्यांश्चतुरः स्थितान् ।

}}

Line 20,239:

Line 22,476:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो वरेण्यं वरदं विष्णुं प्राप्य स वासवः ।

| verse_lines = ततो वरेण्यं वरदं विष्णुं प्राप्य स वासवः ।;तत्प्रसादान्नरांशेन युक्तो भूमावजायत ॥ १३०॥

| verse_line2 = तत्प्रसादान्नरांशेन युक्तो भूमावजायत ॥ १३०॥

}}

Line 20,248:

Line 22,486:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मदवज्ञानिमित्तेन पतिता इति तान् सुरान् ।

| verse_lines = मदवज्ञानिमित्तेन पतिता इति तान् सुरान् ।;मारुतादीन् मृषाऽवादीरिति ब्रह्मा शिवं तदा ॥ १३१॥

| verse_line2 = मारुतादीन् मृषाऽवादीरिति ब्रह्मा शिवं तदा ॥ १३१॥

}}

Line 20,257:

Line 22,496:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शशाप मानुषेषु त्वं क्षिप्रं जातः पराभवम् ।

| verse_lines = शशाप मानुषेषु त्वं क्षिप्रं जातः पराभवम् ।;शक्रान्नरतनोर्यासि यस्मै त्वं तु मृषाऽवदः ॥ १३२॥

| verse_line2 = शक्रान्नरतनोर्यासि यस्मै त्वं तु मृषाऽवदः ॥ १३२॥

}}

Line 20,266:

Line 22,506:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मच्छप्तानां च देवीनामविचार्य मया यतः ।

| verse_lines = मच्छप्तानां च देवीनामविचार्य मया यतः ।;पतियोगवरं प्रादा नावाप्स्यसि ततः प्रियाम् ॥ १३३॥

| verse_line2 = पतियोगवरं प्रादा नावाप्स्यसि ततः प्रियाम् ॥ १३३॥

}}

Line 20,275:

Line 22,516:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मानुषेषु ततः पश्चाद् भारतीदेहनिर्गताम् ।

| verse_lines = मानुषेषु ततः पश्चाद् भारतीदेहनिर्गताम् ।;स्वलोके प्राप्स्यसि स्वार्थे वरोऽयं ते मृषा भवेत् ॥ १३४॥

| verse_line2 = स्वलोके प्राप्स्यसि स्वार्थे वरोऽयं ते मृषा भवेत् ॥ १३४॥

}}

Line 20,284:

Line 22,526:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एषा सा द्रौपदी नाम पञ्चदेवीतनुर्भवेत् ।

| verse_lines = एषा सा द्रौपदी नाम पञ्चदेवीतनुर्भवेत् ।;मृषा वाग् येषु ते प्रोक्ता मारुताद्यास्तु तेऽखिलाः ॥ १३५॥

| verse_line2 = मृषा वाग् येषु ते प्रोक्ता मारुताद्यास्तु तेऽखिलाः ॥ १३५॥

}}

Line 20,293:

Line 22,536:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तासां पतित्वमाप्स्यन्ति भारत्यैव तु पार्वती ।

| verse_lines = तासां पतित्वमाप्स्यन्ति भारत्यैव तु पार्वती ।;संयुक्ता व्यवहारेषु प्रवर्तेत नचान्यथा ॥ १३६॥

| verse_line2 = संयुक्ता व्यवहारेषु प्रवर्तेत नचान्यथा ॥ १३६॥

}}

Line 20,302:

Line 22,546:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एते हि मारुताद्यास्ते देवकार्यार्थगौरवात् ।

| verse_lines = एते हि मारुताद्यास्ते देवकार्यार्थगौरवात् ।;जाता इति श्रुतिस्तत्र नावज्ञा तेऽत्र कारणम् ।;दीर्घकालं मनुष्येषु ततस्त्वं स्थितिमाप्स्यसि ॥ १३७॥

| verse_line2 = जाता इति श्रुतिस्तत्र नावज्ञा तेऽत्र कारणम् ।

}}

Line 20,311:

Line 22,556:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त्वा प्रययौ ब्रह्मा सोऽश्वत्थामा शिवोऽभवत् ।

| verse_lines = इत्युक्त्वा प्रययौ ब्रह्मा सोऽश्वत्थामा शिवोऽभवत् ।;पञ्चदेवीतनुस्त्वेषा द्रौपदी नाम चाभवत् ॥ १३८॥

| verse_line2 = पञ्चदेवीतनुस्त्वेषा द्रौपदी नाम चाभवत् ॥ १३८॥

}}

Line 20,320:

Line 22,566:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वेदेषु सपुराणेषु भारते चावगम्यते ।

| verse_lines = वेदेषु सपुराणेषु भारते चावगम्यते ।;उक्तोऽर्थः सर्व एवायं तथा पूर्वोदिताश्च ये ॥ १३९॥

| verse_line2 = उक्तोऽर्थः सर्व एवायं तथा पूर्वोदिताश्च ये ॥ १३९॥

}}

Line 20,329:

Line 22,576:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुमुदुः सर्वपाञ्चाला जातयोः सुतयोस्तयोः ।

| verse_lines = मुमुदुः सर्वपाञ्चाला जातयोः सुतयोस्तयोः ।;मानुषान्नोपभोगेन संसर्गान्मानुषेषु च ॥ १४०॥

| verse_line2 = मानुषान्नोपभोगेन संसर्गान्मानुषेषु च ॥ १४०॥

}}

Line 20,338:

Line 22,586:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मनुष्यपुत्रतायाश्च भावो मानुष एतयोः ।

| verse_lines = मनुष्यपुत्रतायाश्च भावो मानुष एतयोः ।;अभून्नातितरामासीत् तदयोनित्वहेतुतः ॥ १४१॥

| verse_line2 = अभून्नातितरामासीत् तदयोनित्वहेतुतः ॥ १४१॥

}}

Line 20,347:

Line 22,596:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = याजोपयाजौ तावेव दयिता द्रुपदस्य सा ।

| verse_lines = याजोपयाजौ तावेव दयिता द्रुपदस्य सा ।;मातृस्नेहार्थमनयोर्ययाचे ददतुश्च तौ ॥ १४२॥

| verse_line2 = मातृस्नेहार्थमनयोर्ययाचे ददतुश्च तौ ॥ १४२॥

}}

Line 20,356:

Line 22,606:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जातमात्मनिहन्तारं भारद्वाजो निशम्य तम् ।

| verse_lines = जातमात्मनिहन्तारं भारद्वाजो निशम्य तम् ।;यशोर्थमस्त्राणि ददावग्रहीत् सोऽपि लोभतः ।;रामास्त्राणां दुर्लभत्वात् त्रिदशेष्वपि वीर्यवान् ॥ १४३॥

| verse_line2 = यशोर्थमस्त्राणि ददावग्रहीत् सोऽपि लोभतः ।

}}

Line 20,365:

Line 22,616:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमार्जुनाभ्यां बद्धं तं श्रुत्वा पाञ्चालभूपतिम् ।

| verse_lines = भीमार्जुनाभ्यां बद्धं तं श्रुत्वा पाञ्चालभूपतिम् ।;प्राहिणोत् कृतवर्माणं पाण्डवानां जनार्दनः ।;पाण्डवेष्वतुलां प्रीतिं लोके ख्यापयितुं प्रभुः ॥ १४४॥

| verse_line2 = प्राहिणोत् कृतवर्माणं पाण्डवानां जनार्दनः ।

}}

Line 20,374:

Line 22,626:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्मान्य(सम्मान्य) पाण्डवान् सोऽपि शूरानुजसुतासुतः ।

| verse_lines = सन्मान्य(सम्मान्य) पाण्डवान् सोऽपि शूरानुजसुतासुतः ।;तैर्मानितः कृष्णभक्त्या भ्रातृत्वाच्च हरिं ययौ ॥ १४५॥

| verse_line2 = तैर्मानितः कृष्णभक्त्या भ्रातृत्वाच्च हरिं ययौ ॥ १४५॥

}}

Line 20,383:

Line 22,636:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः प्रभृति सन्त्यज्य देवपक्षा जरासुतम् ।

| verse_lines = ततः प्रभृति सन्त्यज्य देवपक्षा जरासुतम् ।;पाण्डवानाश्रिता भूपा ज्ञात्वा भैमार्जुनं बलम् ॥ १४६॥

| verse_line2 = पाण्डवानाश्रिता भूपा ज्ञात्वा भैमार्जुनं बलम् ॥ १४६॥

}}

Line 20,392:

Line 22,646:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विशेषतश्च कृष्णस्य विज्ञाय स्नेहमेषु हि ।

| verse_lines = विशेषतश्च कृष्णस्य विज्ञाय स्नेहमेषु हि ।;पराजिताश्च बहुशः कृष्णेनाचिन्त्यकर्मणा ॥ १४७॥

| verse_line2 = पराजिताश्च बहुशः कृष्णेनाचिन्त्यकर्मणा ॥ १४७॥

}}

Line 20,401:

Line 22,656:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतापाद्ध्येव ते पूर्वं जरासन्धवशं गताः ।

| verse_lines = प्रतापाद्ध्येव ते पूर्वं जरासन्धवशं गताः ।;न स्नेहात् तद् बलं ज्ञात्वा पार्थानां केशवस्य च ॥ १४८॥

| verse_line2 = न स्नेहात् तद् बलं ज्ञात्वा पार्थानां केशवस्य च ॥ १४८॥

}}

Line 20,410:

Line 22,666:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जन्मान्तराभ्यासवशात् स्निग्धाः कृष्णे च पाण्डुषु ।

| verse_lines = जन्मान्तराभ्यासवशात् स्निग्धाः कृष्णे च पाण्डुषु ।;जरासन्धभयं त्यक्त्वा तानेव च समाश्रिताः ॥ १४९॥

| verse_line2 = जरासन्धभयं त्यक्त्वा तानेव च समाश्रिताः ॥ १४९॥

}}

Line 20,419:

Line 22,676:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपि तं बहुशः कृष्णविजितं नैव तत्यजुः ।

| verse_lines = अपि तं बहुशः कृष्णविजितं नैव तत्यजुः ।;आसुराः पूर्वसंस्कारात् संस्कारो बलवान् यतः ॥ १५०॥

| verse_line2 = आसुराः पूर्वसंस्कारात् संस्कारो बलवान् यतः ॥ १५०॥

}}

Line 20,428:

Line 22,686:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवा हि कारणादन्यानाश्रयन्तोऽपि नाऽन्तरम् ।

| verse_lines = देवा हि कारणादन्यानाश्रयन्तोऽपि नाऽन्तरम् ।;स्नेहं त्यजन्ति दैवेषु तथाऽन्येऽन्येष्वपि स्फुटम् ॥ १५१॥

| verse_line2 = स्नेहं त्यजन्ति दैवेषु तथाऽन्येऽन्येष्वपि स्फुटम् ॥ १५१॥

}}

Line 20,437:

Line 22,696:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृतराष्ट्रो बलं दृष्ट्वा (ज्ञात्वा) बहुशो भीमपार्थयोः ।

| verse_lines = धृतराष्ट्रो बलं दृष्ट्वा (ज्ञात्वा) बहुशो भीमपार्थयोः ।;दैवत्वाच्च स्वभावेन ज्येष्ठत्वाद् धर्मजस्य च ।;सुप्रीत एव तं चक्रे यौवराज्याभिषेकिणम्(यौवराज्येऽभिषेकिणम्) ॥ १५२॥

| verse_line2 = दैवत्वाच्च स्वभावेन ज्येष्ठत्वाद् धर्मजस्य च ।

}}

Line 20,446:

Line 22,706:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमार्जुनावथो जित्वा सर्वदिक्षु च भूपतीन् ।

| verse_lines = भीमार्जुनावथो जित्वा सर्वदिक्षु च भूपतीन् ।;चक्रतुः करदान् सर्वान् धृतराष्ट्रस्य दुर्जयौ ॥ १५३॥

| verse_line2 = चक्रतुः करदान् सर्वान् धृतराष्ट्रस्य दुर्जयौ ॥ १५३॥

}}

Line 20,455:

Line 22,716:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोः प्रीतोऽभवत् सोऽपि पौरजानपदास्तथा ।

| verse_lines = तयोः प्रीतोऽभवत् सोऽपि पौरजानपदास्तथा ।;भीष्मद्रोणमुखाः सर्वेऽप्यतिमानुषकर्मणा ॥ १५४॥

| verse_line2 = भीष्मद्रोणमुखाः सर्वेऽप्यतिमानुषकर्मणा ॥ १५४॥

}}

Line 20,470:

Line 22,732:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ एवं शुभोच्चगुणवत्सु जनार्दनेन

| verse_lines = औं ॥ एवं शुभोच्चगुणवत्सु जनार्दनेन;युक्तेषु पाण्डुषु चरत्स्वधिकं शुभानि ।;नास्तिक्यनीतिमखिलां(नास्तिक्यनीतिमतुलां) गुरुदेवतादि;सत्स्वञ्जसैव जगृहुर्धृतराष्ट्रपुत्राः ॥ १॥

| verse_line2 = युक्तेषु पाण्डुषु चरत्स्वधिकं शुभानि ।

}}

Line 20,479:

Line 22,742:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नाम्ना कणिङ्क इति चासुरको द्विजोऽभूत्

| verse_lines = नाम्ना कणिङ्क इति चासुरको द्विजोऽभूत्;शिष्यः सुरेतरगुरोः शकुनेर्गुरुः सः ।;नीतिं स कुत्सिततमां(सुकुत्सिततमाम्) धृतराष्ट्रपुत्रेषु;अधाद् रहो वचनतः शकुनेः समस्ताम् ॥ २॥

| verse_line2 = शिष्यः सुरेतरगुरोः शकुनेर्गुरुः सः ।

}}

Line 20,488:

Line 22,752:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = छद्मैव यत्र परमं न सुराश्च पूज्याः

| verse_lines = छद्मैव यत्र परमं न सुराश्च पूज्याः;स्वार्थेन वञ्चनकृते जगतोऽखिलं च ।;धर्मादिकार्यमपि यस्य महोपाधिः स्याचत्;श्रेष्ठः स एव निखिलासुरदैत्यसङ्घात्(निखिलात् सुरदैत्यसङ्घात्) ॥ ३॥

| verse_line2 = स्वार्थेन वञ्चनकृते जगतोऽखिलं च ।

}}

Line 20,497:

Line 22,762:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादि कुत्सिततमां(कल्पिततमाम्) जगृहुः स्म विद्याम्

| verse_lines = इत्यादि कुत्सिततमां(कल्पिततमाम्) जगृहुः स्म विद्याम्;अज्ञात एव धृतराष्ट्रमुखैः समस्तैः ।;तेषां स्वभावबलतो रुचिता च सैव;विस्तारिता च निजबुद्धिबलादतोऽपि ॥ ४॥

| verse_line2 = अज्ञात एव धृतराष्ट्रमुखैः समस्तैः ।

}}

Line 20,506:

Line 22,772:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्पूर्णदुर्मतिरथो धृतराष्ट्रसूनुः

| verse_lines = सम्पूर्णदुर्मतिरथो धृतराष्ट्रसूनुः;तातप्यमानहृदयो निखिलान्यहानि ।;दृष्ट्वा श्रियं परमिकां विजयं च पार्थेषु;आहेदमेत्य पितरं सह सौबलेन ॥ ५॥

| verse_line2 = तातप्यमानहृदयो निखिलान्यहानि ।

}}

Line 20,515:

Line 22,782:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्येष्ठस्य तेऽपि हि वयं हृदयप्रजाता

| verse_lines = ज्येष्ठस्य तेऽपि हि वयं हृदयप्रजाता;नार्हत्वमेव गमिता भवतैव राज्ये ।;भ्रातुः कनीयस उतापि हि दारजाता;अन्यैश्च राज्यपदवीं भवतैव नीताः ॥ ६॥

| verse_line2 = नार्हत्वमेव गमिता भवतैव राज्ये ।

}}

Line 20,524:

Line 22,792:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राज्यं महच्च समवाप्स्यति धर्मसूनुः

| verse_lines = राज्यं महच्च समवाप्स्यति धर्मसूनुः;त्वत्तोऽथवाऽनुजबलात्(अथ चानुजबलात्) प्रसभं वयं तु ।;दासा भवेम निजतन्तुभिरेव साकं;कुन्तीसुतस्य परतोऽपि तदन्वयस्य ॥ ७॥

| verse_line2 = त्वत्तोऽथवाऽनुजबलात्(अथ चानुजबलात्) प्रसभं वयं तु ।

}}

Line 20,533:

Line 22,802:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नाऽत्मार्थमस्ति मम दुःखमथातिशुद्ध

| verse_lines = नाऽत्मार्थमस्ति मम दुःखमथातिशुद्ध;लोकप्रसिद्धयशसस्तव कीर्तिनाशः ।;अस्मन्निमित्त इति दुःखमतो हि सर्वेऽपि;इच्छाम मर्तुमथ नः कुरु चाप्यनुज्ञाम् ॥ ८॥

| verse_line2 = लोकप्रसिद्धयशसस्तव कीर्तिनाशः ।

}}

Line 20,542:

Line 22,812:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं स्वपुत्रवचनं स निशम्य राजा

| verse_lines = एवं स्वपुत्रवचनं स निशम्य राजा;प्रोवाच नानुगुणमेतदहो मनस्ते ।;को नाम पाण्डुतनयेषु गुणोत्तमेषु;प्रीतिं न याति निजवीर्यभवोच्चयेषु(निजवीर्यभवोच्छ्रयेषु) ॥ ९॥

| verse_line2 = प्रोवाच नानुगुणमेतदहो मनस्ते ।

}}

Line 20,551:

Line 22,822:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते हि स्वबाहुबलतोऽखिलभूपभूतिं

| verse_lines = ते हि स्वबाहुबलतोऽखिलभूपभूतिं;मय्याकृषन्ति नच वः प्रतिषेधकास्ते ।;तस्माच्छमं व्रज शुभाय कुलस्य तात;क्षेमाय नो भवति वो बलवद्विरोधः ॥ १०॥

| verse_line2 = मय्याकृषन्ति नच वः प्रतिषेधकास्ते ।

}}

Line 20,560:

Line 22,832:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं ब्रुवत्यपि नृपे पुनराह पाप

| verse_lines = एवं ब्रुवत्यपि नृपे पुनराह पाप;आश्रित्य सौबलमतं यदि नैव पार्थान् ।;अन्यत्र यापयसि(प्रापयसि) नागपुरात् परेतान्;दृष्ट्वाऽखिलानपि हि नो मुदमेहि पार्थैः ॥ ११॥

| verse_line2 = आश्रित्य सौबलमतं यदि नैव पार्थान् ।

}}

Line 20,569:

Line 22,842:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं निशम्य गदितं सुतहार्दपाशैः आकृष्यताऽशु स नृपोऽरिधरेच्छयैव ।

| verse_lines = एवं निशम्य गदितं सुतहार्दपाशैः आकृष्यताऽशु स नृपोऽरिधरेच्छयैव ।;प्रोवाच पुत्रमपि ते बलिनो न पार्थाः;शक्याः पुरात् तनय यापयितुं कथञ्चित् ॥ १२॥

| verse_line2 = प्रोवाच पुत्रमपि ते बलिनो न पार्थाः

}}

Line 20,578:

Line 22,852:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आह पितरं(नृपतिम्) शकुनिं निरीक्ष्य

| verse_lines = इत्युक्त आह पितरं(नृपतिम्) शकुनिं निरीक्ष्य;सृष्टो मया विधिरिहाद्य शृणुष्व तं च ।;आसंस्त्रयोदश समा नगरं प्रविष्टे-;ष्वेतेषु तावदयमेव विधिर्मयेष्टः ॥ १३॥

| verse_line2 = सृष्टो मया विधिरिहाद्य शृणुष्व तं च ।

}}

Line 20,587:

Line 22,862:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रौणेर्हि नास्ति सदृशो बलवान् प्रतापी

| verse_lines = द्रौणेर्हि नास्ति सदृशो बलवान् प्रतापी;सोऽयं मया बहुविधैः परमैरुपायैः ।;नीतो वशं वशगतोऽस्य च मातुलेन;साकं पिता तमनु चैष नदीप्रसूतः ॥ १४॥

| verse_line2 = सोऽयं मया बहुविधैः परमैरुपायैः ।

}}

Line 20,596:

Line 22,872:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं हि सैनिकगणा अपि दानमानैः

| verse_lines = एवं हि सैनिकगणा अपि दानमानैः;प्रायो वशं मम गता अपि चैष कर्णः ।;अस्त्रे बलेऽप्यधिक एव सुरेन्द्रसूनोः;जेष्ये च मन्त्रबलतस्त्वहमेव भीमम् ॥ १५॥

| verse_line2 = प्रायो वशं मम गता अपि चैष कर्णः ।

}}

Line 20,605:

Line 22,882:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्रिंशच्छतं परमकाः सुरदुर्लभाश्च

| verse_lines = त्रिंशच्छतं परमकाः सुरदुर्लभाश्च;दुर्वाससो हि मनवोऽद्य मया गृहीताः ।;अन्यत्र ते प्रविहिता नहि वीर्यवन्तः;स्युर्भीम इत्यहममून् न नियोजयामि ॥ १६॥

| verse_line2 = दुर्वाससो हि मनवोऽद्य मया गृहीताः ।

}}

Line 20,614:

Line 22,892:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते वीर्यदा विजयदा अपि वारिवह्नि

| verse_lines = ते वीर्यदा विजयदा अपि वारिवह्नि;स्तम्भादिदाः सकलदेवनिकायरोधाः ।;वृष्ट्याद्यभीप्सितसमस्तकरा अमूभिः;जेष्यामि भीमममुमेकमयातयामैः ॥ १७॥

| verse_line2 = स्तम्भादिदाः सकलदेवनिकायरोधाः ।

}}

Line 20,623:

Line 22,902:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सौहार्दमेषु यदिवाऽतितरां(यदि वा नितराम्) करोषि

| verse_lines = सौहार्दमेषु यदिवाऽतितरां(यदि वा नितराम्) करोषि;तत्रापि नैव हि मया क्रियते विरोधः ।;वत्स्यन्तु वारणवते भवतु स्म राष्ट्रं;तेषां तदेव मम नागपुरं त्वदर्थे ॥ १८॥

| verse_line2 = तत्रापि नैव हि मया क्रियते विरोधः ।

}}

Line 20,632:

Line 22,912:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं स्वपुत्रपरिपालनतो यशस्ते

| verse_lines = एवं स्वपुत्रपरिपालनतो यशस्ते;भूयाद् विनश्यति परप्रसवातिपुष्टौ ।;जाते बले तव विरोधकृतश्च ते स्युः;स्वार्थं हि तावदनुयान्त्यपि केवलं त्वाम् ॥ १९॥

| verse_line2 = भूयाद् विनश्यति परप्रसवातिपुष्टौ ।

}}

Line 20,641:

Line 22,922:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षत्तैक एव सततं परिपोषकोऽलं

| verse_lines = क्षत्तैक एव सततं परिपोषकोऽलं;तेषां मम द्विडथ मन्त्रबलादमुष्य ।;पौराश्च जानपदकाः(जानपदिकाः) सततं द्विषन्ति;मां तेष्वतीव दृढसौहृदचेतसश्च ॥ २०॥

| verse_line2 = तेषां मम द्विडथ मन्त्रबलादमुष्य ।

}}

Line 20,650:

Line 22,932:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते तेषु(एतेषु) दूरगमितेषु निराश्रयत्वात्

| verse_lines = ते तेषु(एतेषु) दूरगमितेषु निराश्रयत्वात्;मामेव दुर्बलतया परितः श्रयन्ते ।;भीष्मादयश्च नहि तन्निकटे विरोधं;कुर्युर्विनश्यति गतेषु हि सौहृदं तत् ॥ २१॥

| verse_line2 = मामेव दुर्बलतया परितः श्रयन्ते ।

}}

Line 20,659:

Line 22,942:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भेदः कुलस्य भविता कुलनाशहेतु

| verse_lines = भेदः कुलस्य भविता कुलनाशहेतु;अस्माभिरेषु सहितेषु पुरे वसत्सु ।;तस्मादुपायबलतः प्रतियापनीयाः;ते वारणावतमितो विहितोऽप्युपायः ॥ २२॥

| verse_line2 = अस्माभिरेषु सहितेषु पुरे वसत्सु ।

}}

Line 20,668:

Line 22,952:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्णुर्जयन्त इति शम्भुसहाय आस्ते

| verse_lines = विष्णुर्जयन्त इति शम्भुसहाय आस्ते;देवोत्सवश्च सुमहान् भविताऽत्र सुष्ठु ।;भक्ताश्च ते हि नितरामरिशङ्खपाणौ;त्वच्चोदिताः समुपयान्ति तमुत्सवं द्राक् ॥ २३॥

| verse_line2 = देवोत्सवश्च सुमहान् भविताऽत्र सुष्ठु ।

}}

Line 20,677:

Line 22,962:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अज्ञाप्य मत्पुरुषतां पुरुषैर्मदीयैः

| verse_lines = अज्ञाप्य मत्पुरुषतां पुरुषैर्मदीयैः;मध्यस्थवद् बहुगुणा उदिताश्च तत्र ।;तेषां पुरोऽत्र गमनाभिरुचिश्च जाता;द्रष्टुं पुरं बहुगुणं ननु पाण्डवानाम् ॥ २४॥

| verse_line2 = मध्यस्थवद् बहुगुणा उदिताश्च तत्र ।

}}

Line 20,686:

Line 22,972:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवत्यथ सुते स तथेत्युवाच

| verse_lines = इत्युक्तवत्यथ सुते स तथेत्युवाच;प्राप्तेषु पाण्डुतनयेषु तथैव चोचे ।;ज्ञात्वैव तेऽपि नृपतेर्हृदयं समस्तं;जग्मुः पितेति पृथया सह नीतिहेतोः ॥ २५॥

| verse_line2 = प्राप्तेषु पाण्डुतनयेषु तथैव चोचे ।

}}

Line 20,695:

Line 22,982:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमस्तदा ह(तदाऽऽह/तदैव) भविताऽत्र हि भैक्षचार

| verse_lines = भीमस्तदा ह(तदाऽऽह/तदैव) भविताऽत्र हि भैक्षचार;इत्येव सम्यगनुविद्य निजं न कर्म ।;त्याज्यं त्विति प्रतिजगाद निजाग्रजाय;यामो वयं नतु गृहात् स हि नः स्वधर्मः ॥ २६॥

| verse_line2 = इत्येव सम्यगनुविद्य निजं न कर्म ।

}}

Line 20,704:

Line 22,992:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निष्कालयन्ति यदि नो निजधर्मसंस्थान्

| verse_lines = निष्कालयन्ति यदि नो निजधर्मसंस्थान्;योत्स्यामहेऽत्र नहि दस्युवधोऽप्यधर्मः ।;इत्यूचिवांसममुमाह च धर्मसूनुः;कीर्तिर्विनश्यति हि नो गुरुभिर्विरोधे ॥ २७॥

| verse_line2 = योत्स्यामहेऽत्र नहि दस्युवधोऽप्यधर्मः ।

}}

Line 20,713:

Line 23,002:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवाक्यममुमग्रजमन्वगात् स

| verse_lines = इत्युक्तवाक्यममुमग्रजमन्वगात् स;भीमः प्रदर्श्य निजधर्ममथानुवृत्त्यै ।;दोषो भवेदुभयतो यत एव तेन;वाच्यः स्वधर्म उत न स्थितिरत्र कार्या ॥ २८॥

| verse_line2 = भीमः प्रदर्श्य निजधर्ममथानुवृत्त्यै ।

}}

Line 20,722:

Line 23,012:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कीर्त्यर्थमेव निजधर्मपरिप्रहाणे

| verse_lines = कीर्त्यर्थमेव निजधर्मपरिप्रहाणे;प्राप्तेऽग्रजस्य वचनात् प्रविहातुमेव(प्रतिहातुं, प्रतिहन्तुम्) ।;भीमस्य दोषमुभयं प्रतिहन्तुमीशो;ज्येष्ठं चकार हरिरत्र सुतं वृषस्य ॥ २९॥

| verse_line2 = प्राप्तेऽग्रजस्य वचनात् प्रविहातुमेव(प्रतिहातुं, प्रतिहन्तुम्) ।

}}

Line 20,731:

Line 23,022:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हन्तव्यतामुपगतेषु सुयोधनादि-

| verse_lines = हन्तव्यतामुपगतेषु सुयोधनादि-;ष्वन्योवधान्नहि भवेन्निजधर्म एव ।;पूर्वं वधे नहि समस्तश एव दोषाः;तेषां प्रयान्ति विवृतिं च तदर्थतोऽपि ॥ ३०॥

| verse_line2 = ष्वन्योवधान्नहि भवेन्निजधर्म एव ।

}}

Line 20,740:

Line 23,032:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षत्ताऽथ चाऽह सुवचोऽन्त्यजभाषयैव

| verse_lines = क्षत्ताऽथ चाऽह सुवचोऽन्त्यजभाषयैव;धर्मात्मजं विषहुताशभयात् प्रतीताः ।;आध्वं त्विति स्म स तथेति वचोऽप्युदीर्य;प्रायाच्च वारणवतं पृथयाऽनुजैश्च ॥ ३१॥

| verse_line2 = धर्मात्मजं विषहुताशभयात् प्रतीताः ।

}}

Line 20,749:

Line 23,042:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तान् हन्तुमेव च तदा धृतराष्ट्रसूनुः

| verse_lines = तान् हन्तुमेव च तदा धृतराष्ट्रसूनुः;लाक्षागृहं सपदि काञ्चनरत्नगूढम् ।;कृत्वाऽभ्ययातयदमुत्र हि(च) विष्णुपद्या(विष्णुपद्यां);स्वामात्यमेव च पुरोचननामधेयम् ॥ ३२॥

| verse_line2 = लाक्षागृहं सपदि काञ्चनरत्नगूढम् ।

}}

Line 20,758:

Line 23,052:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं प्रहस्त इति यस्त्वभवत् सुपापः

| verse_lines = पूर्वं प्रहस्त इति यस्त्वभवत् सुपापः;सोऽभ्येत्य पाण्डुतनयानभवच्च मन्त्री ।;दुर्योधनं प्रतिविहाय भवत्सकाशम्;आयात इत्यवददेषु स कूटवाक्यम् ॥ ३३॥

| verse_line2 = सोऽभ्येत्य पाण्डुतनयानभवच्च मन्त्री ।

}}

Line 20,767:

Line 23,062:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दिव्यं गृहं च भवतां हि मयोपनीतं

| verse_lines = दिव्यं गृहं च भवतां हि मयोपनीतं;प्रीत्यैव पापमनुयातुमहं न शक्तः ।;युष्मासु धर्मधृतिमत्सु सदा निवत्स्य;इत्यूचिवांसममुमाहुरहो सुभद्रम् ॥ ३४॥

| verse_line2 = प्रीत्यैव पापमनुयातुमहं न शक्तः ।

}}

Line 20,776:

Line 23,072:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैव जातुषगृहं वसया समेतं

| verse_lines = दृष्ट्वैव जातुषगृहं वसया समेतं;तद्गन्धतो वृषसुतः पवमानजातम् ।;तं चातिपापमवदत् सुमुखैष पापो;हन्तुं न इच्छति सदा भव च प्रतीतः ॥ ३५॥

| verse_line2 = तद्गन्धतो वृषसुतः पवमानजातम् ।

}}

Line 20,785:

Line 23,082:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षत्ताऽथ नीतिबलतोऽखिललोकवृत्तं

| verse_lines = क्षत्ताऽथ नीतिबलतोऽखिललोकवृत्तं;जानन् स्वचारमुखतः खनकाय चोचे ।;उक्त्वैव धर्मतनयाय मदीयवाक्यं;पूर्वोक्तमाशु कुरु तत्र बिलं सुदूरम् ॥ ३६॥

| verse_line2 = जानन् स्वचारमुखतः खनकाय चोचे ।

}}

Line 20,794:

Line 23,092:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चक्रे स चैवमथ वर्त्म वृतिच्छलेन

| verse_lines = चक्रे स चैवमथ वर्त्म वृतिच्छलेन;द्वारं च तस्य स पिधाय ययौ गृहं स्वम् ।;भीमः पुरोचन उभावपि तौ वधाय;च्छिद्रार्थिनौ मिथ उतोषतुरब्दकार्द्धम् ॥ ३७॥

| verse_line2 = द्वारं च तस्य स पिधाय ययौ गृहं स्वम् ।

}}

Line 20,803:

Line 23,102:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्याग्रजा च सहिता सुतपञ्चकेन

| verse_lines = तस्याग्रजा च सहिता सुतपञ्चकेन;तत्राऽगमत् तदनु मारुतिरेष कालः ।;इत्थं विचिन्त्य स निशाम्य च तान् प्रसुप्तान्;भ्रातॄंश्च मातरमथाऽशु बिले न्यधात् प्राक् ॥ ३८॥

| verse_line2 = तत्राऽगमत् तदनु मारुतिरेष कालः ।

}}

Line 20,812:

Line 23,112:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं भागिनेयसहितं भगिनीं च तस्य

| verse_lines = तं भागिनेयसहितं भगिनीं च तस्य;पापां ददाह सगृहां पवमानसूनुः ।;साऽप्यागता हि गरलेन निहन्तुमेतान्;भीमस्य पूर्वभुजितो न शशाक चैतत् ॥ ३९॥

| verse_line2 = पापां ददाह सगृहां पवमानसूनुः ।

}}

Line 20,821:

Line 23,122:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तप्तं तया ससुतया च तपो नितान्तं

| verse_lines = तप्तं तया ससुतया च तपो नितान्तं;स्यां सूनुभिः सह बलाददितिस्तथाऽब्दात् ।;तस्या अदाच्च गिरिशो यदि पुत्रकैस्त्वं;युक्ता न यासि मृतिमेष वरस्तवेति ॥ ४०॥

| verse_line2 = स्यां सूनुभिः सह बलाददितिस्तथाऽब्दात् ।

}}

Line 20,830:

Line 23,132:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानन्निदं सकलमेव स(च) भीमसेनो

| verse_lines = जानन्निदं सकलमेव स(च) भीमसेनो;हत्वा सुतैः सह कुबुद्धिमिमां हि तं च ।;भ्रातॄंश्च मातरमुदूह्य ययौ बिलात् स;निर्गत्य भीतिवशतोऽबलतां प्रयातान् ॥ ४१॥

| verse_line2 = हत्वा सुतैः सह कुबुद्धिमिमां हि तं च ।

}}

Line 20,839:

Line 23,142:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञात्वा पुरोचनवधं यदि भीष्ममुख्यैः

| verse_lines = ज्ञात्वा पुरोचनवधं यदि भीष्ममुख्यैः;वैचित्रवीर्यतनया अभियोधयेयुः ।;किं नो भवेदिति भयं सुमहद् विवेश;भीमं त्वृते च तनयान् सकलान् पृथायाः ॥ ४२॥

| verse_line2 = वैचित्रवीर्यतनया अभियोधयेयुः ।

}}

Line 20,848:

Line 23,152:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमोऽभयोऽपि गुरुभिः स्वमुखेन युद्धम्

| verse_lines = भीमोऽभयोऽपि गुरुभिः स्वमुखेन युद्धम्;अप्रीयमाण उत धर्मजवाक्यहेतोः ।;ऊह्यैव तानपि(तान् उरु) ययौ द्युनदीं च तीर्त्वा;क्षत्त्राऽतिसृष्टमधिरुह्य(क्षत्ता निसृष्टमधिरुह्य) जलप्रयाणम् ॥ ४३॥

| verse_line2 = अप्रीयमाण उत धर्मजवाक्यहेतोः ।

}}

Line 20,857:

Line 23,162:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विश्वासिता विदुरपूर्ववचोभिरेव

| verse_lines = विश्वासिता विदुरपूर्ववचोभिरेव;दाशोदिताभिरधिरुह्य च भीमपृष्ठम् ।;सर्वे ययुर्वनमथाभ्युदिते च सूर्ये;दृष्ट्वैव सप्त मृतकानरुदंश्च(मृतकान् रुरुदुश्च) पौराः ॥ ४४॥

| verse_line2 = दाशोदिताभिरधिरुह्य च भीमपृष्ठम् ।

}}

Line 20,866:

Line 23,172:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हा पाण्डवानदहदेष हि धार्तराष्ट्रो

| verse_lines = हा पाण्डवानदहदेष हि धार्तराष्ट्रो;धर्मस्थितान् कुमतिरेव पुरोचनेन ।;सोऽप्येष दग्ध इह दैववशात् सुपापः;को नाम सत्सु विषमः प्रभवेत् सुखाय ॥ ४५॥

| verse_line2 = धर्मस्थितान् कुमतिरेव पुरोचनेन ।

}}

Line 20,875:

Line 23,182:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पौरेभ्य एव निखिलेन च भीष्ममुख्या

| verse_lines = पौरेभ्य एव निखिलेन च भीष्ममुख्या;वैचित्रवीर्यसहितास्तु निशम्य हेति ।;ऊचुः सुदुःखितधियोऽथ सुयोधनाद्याः;क्षत्ता मृषैव रुरुदुर्युयुजुश्च कर्म ॥ ४६॥

| verse_line2 = वैचित्रवीर्यसहितास्तु निशम्य हेति ।

}}

Line 20,884:

Line 23,192:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमोऽप्युदूह्य वनमाप हिडिम्बकस्य

| verse_lines = भीमोऽप्युदूह्य वनमाप हिडिम्बकस्य;भ्रातॄन् पृथां च तृषितैरभियाचितश्च ।;पानीयमुत्तरपटेऽम्बुजपत्रनद्धं;दूरादुदूह्य ददृशे स्वपतोऽथ तांश्च ॥ ४७॥

| verse_line2 = भ्रातॄन् पृथां च तृषितैरभियाचितश्च ।

}}

Line 20,893:

Line 23,202:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रक्षार्थमेव परिजाग्रति भीमसेने

| verse_lines = रक्षार्थमेव परिजाग्रति भीमसेने;रक्षः स्वसारमभियापयते हिडिम्बीम् ।;सा रूपमेत्य शुभमेव ददर्श भीमं;साक्षात् समस्तशुभलक्षणसारभूतम् ॥ ४८॥

| verse_line2 = रक्षः स्वसारमभियापयते हिडिम्बीम् ।

}}

Line 20,902:

Line 23,212:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा राक्षसीतनुमवाप सुरेन्द्रलोक

| verse_lines = सा राक्षसीतनुमवाप सुरेन्द्रलोक;श्रीरेव शक्रदयिता त्वपरैव शच्याः ।;शापात् स्पृधा पतिमवाप्य च मारुतिं (मारुतं) सा;प्राप्तुं निजां तनुमयाचत भीमसेनम् ॥ ४९॥

| verse_line2 = श्रीरेव शक्रदयिता त्वपरैव शच्याः ।

}}

Line 20,911:

Line 23,222:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तां भीम आह कमनीयतनुं न पूर्वं

| verse_lines = तां भीम आह कमनीयतनुं न पूर्वं;ज्येष्ठादुपैमि वनितां नहि धर्म एषः ।;सा चाऽह कामवशगा पुनरेतदेव;स्वावेशयुग्धि मरुदग्र्यपरिग्रहस्य ॥ ५०॥

| verse_line2 = ज्येष्ठादुपैमि वनितां नहि धर्म एषः ।

}}

Line 20,920:

Line 23,232:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा भारती वरमिमं प्रददावमुष्यै

| verse_lines = सा भारती वरमिमं प्रददावमुष्यै;स्वावेशमात्मदयितस्य च सङ्गमेन ।;शापाद् विमुक्तिमतितीव्रतपःप्रसन्ना;तेनाऽह(तेनाऽप) सा निजतनुं पवमानसूनोः ॥ ५१॥

| verse_line2 = स्वावेशमात्मदयितस्य च सङ्गमेन ।

}}

Line 20,929:

Line 23,242:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानं च नैजमभिदर्शयितुं पुनश्च

| verse_lines = ज्ञानं च नैजमभिदर्शयितुं पुनश्च;प्राहेश्वरोऽखिलजगद्गुरुरिन्दिरेशः ।;व्यासस्वरूप इह चेत्य परश्व एव;मां ते प्रदास्यति तदा प्रकरोषि मेऽर्थ्यम् ॥ ५२॥

| verse_line2 = प्राहेश्वरोऽखिलजगद्गुरुरिन्दिरेशः ।

}}

Line 20,938:

Line 23,252:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = काले तदैव कुपितः प्रययौ हिडिम्बो

| verse_lines = काले तदैव कुपितः प्रययौ हिडिम्बो;भीमं निहन्तुमपि तां च निजस्वसारम् ।;भक्षार्थमेव हि पुरा स तु तां न्ययुङ्क्त;नेतुं च तानथ समासददाशु भीमम् ॥ ५३॥

| verse_line2 = भीमं निहन्तुमपि तां च निजस्वसारम् ।

}}

Line 20,947:

Line 23,262:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा भीममेव शरणं प्रजगाम तां च

| verse_lines = सा भीममेव शरणं प्रजगाम तां च;भ्रातॄंश्च मातरमथावितुमभ्ययात् तम् ।;भीमः सुदूरमपकृष्य सहोदराणां;निद्राप्रभङ्गभयतो युयुधेऽमुना च ॥ ५४॥

| verse_line2 = भ्रातॄंश्च मातरमथावितुमभ्ययात् तम् ।

}}

Line 20,956:

Line 23,272:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तौ मुष्टिभिस्तरुभिरश्मभिरद्रिभिश्च

| verse_lines = तौ मुष्टिभिस्तरुभिरश्मभिरद्रिभिश्च;युद्ध्वा नितान्तरवतः प्रतिबोधितांस्तान् ।;सञ्चक्रतुस्तदनु सोदरसम्भ्रमं तं;दृष्ट्वैव मारुतिरहन्नुरसि स्म रक्षः ॥ ५५॥

| verse_line2 = युद्ध्वा नितान्तरवतः प्रतिबोधितांस्तान् ।

}}

Line 20,965:

Line 23,282:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद् भीमबाहुबलताडितमीशवाक्यात्

| verse_lines = तद् भीमबाहुबलताडितमीशवाक्यात्;सर्वैरजेयमपि भूमितले पपात ।;वक्त्रस्रवद्बहुलशोणितमाप मृत्युं;प्रायात् तमोऽन्धमपि नित्यमथ क्रमेण ॥ ५६॥

| verse_line2 = सर्वैरजेयमपि भूमितले पपात ।

}}

Line 20,974:

Line 23,292:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हत्वैव शर्ववररक्षितराक्षसं तं

| verse_lines = हत्वैव शर्ववररक्षितराक्षसं तं;सर्वैरवध्यमपि सोदरमातृयुक्तः ।;भीमो ययौ तमनु सा प्रययौ हिडिम्बी;कुन्ती युधिष्ठिरमथास्य कृते ययाचे ॥ ५७॥

| verse_line2 = सर्वैरवध्यमपि सोदरमातृयुक्तः ।

}}

Line 20,983:

Line 23,302:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताभ्यामनूक्तमपि यन्न करोति भीमः

| verse_lines = ताभ्यामनूक्तमपि यन्न करोति भीमः;प्रादुर्बभूव निखिलोरुगुणाभिपूर्णः ।;व्यासात्मको हरिरनन्तसुखाम्बुराशिः(अनन्तसुखाब्धिराशिः);विद्यामरीचिविततः सकलोत्तमोऽलम् ॥ ५८॥

| verse_line2 = प्रादुर्बभूव निखिलोरुगुणाभिपूर्णः ।

}}

Line 20,992:

Line 23,312:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैव तं परममोदिन आशु पार्था

| verse_lines = दृष्ट्वैव तं परममोदिन आशु पार्था;मात्रा सहैव परिपूज्य गुरुं विरिञ्चेः ।;सल्लालिताश्च (उल्लालिताश्च) हरिणा परमातिहार्द;प्रोत्फुल्लपद्मनयनेन सदोपविष्टाः ॥ ५९॥

| verse_line2 = मात्रा सहैव परिपूज्य गुरुं विरिञ्चेः ।

}}

Line 21,001:

Line 23,322:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तान् भक्तिनम्रशिरसः समुदीक्ष्य कृष्णो

| verse_lines = तान् भक्तिनम्रशिरसः समुदीक्ष्य कृष्णो;भीमं जगाद नत आशु हिडिम्बया च ।;एतां गृहाण युवतीं सुरसद्मशोभां;जाते सुते सहसुता प्रतियातु चैषा ॥ ६०॥

| verse_line2 = भीमं जगाद नत आशु हिडिम्बया च ।

}}

Line 21,010:

Line 23,332:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं ब्रुवत्यगणितोरुगुणे रमेश

| verse_lines = एवं ब्रुवत्यगणितोरुगुणे रमेश;ओमित्युदीर्य कृतवांश्च तथैव भीमः ।;स्कन्धेन चोह्य विबुधाचरितप्रदेशान्;भीमं प्रयात्युदय एव रवेर्हिडिम्बी ॥ ६१॥

| verse_line2 = ओमित्युदीर्य कृतवांश्च तथैव भीमः ।

}}

Line 21,019:

Line 23,342:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा नन्दनादिषु वनेषु विहृत्य तेन

| verse_lines = सा नन्दनादिषु वनेषु विहृत्य तेन;सायं प्रयाति पृथया सहितांश्च पार्थान् ।;एवं ययावपि तयोरिह वत्सरार्द्धो;जातश्च सूनुरतिवीर्यबलोपपन्नः ॥ ६२॥

| verse_line2 = सायं प्रयाति पृथया सहितांश्च पार्थान् ।

}}

Line 21,028:

Line 23,352:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवोऽपि राक्षसतनुर्निर्हृतिः पुरा य

| verse_lines = देवोऽपि राक्षसतनुर्निर्हृतिः पुरा य;आवेशयुक् च गिरिशस्य घटोत्कचाख्यः ।;पूर्वं घटोपमममुष्य शिरो बभूव;केशा निमेषत उदासुरतो हि नाम ॥ ६३॥

| verse_line2 = आवेशयुक् च गिरिशस्य घटोत्कचाख्यः ।

}}

Line 21,037:

Line 23,362:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जाते सुते समयतो भगवत्कृतात् स

| verse_lines = जाते सुते समयतो भगवत्कृतात् स;भीमो जगाद ससुतां गमनाय तां च ।;स्मृत्याऽभियान उभयोरपि सा प्रतिज्ञां;तेषां विधाय च ययौ सुरलोकमेव ॥ ६४॥

| verse_line2 = भीमो जगाद ससुतां गमनाय तां च ।

}}

Line 21,046:

Line 23,372:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यासोऽपि पाण्डुतनयैः सहितो बकस्य

| verse_lines = व्यासोऽपि पाण्डुतनयैः सहितो बकस्य;रौद्राद् वराज्जयवधापगतस्य नित्यम् ।;यातो वधाय परमागणितोरुधामा;पूर्णाक्षयोरुसुख आशु तदैकचक्राम् ॥ ६५॥

| verse_line2 = रौद्राद् वराज्जयवधापगतस्य नित्यम् ।

}}

Line 21,055:

Line 23,382:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तान् ब्राह्मणस्य च गृहे प्रणिधाय कृष्णः

| verse_lines = तान् ब्राह्मणस्य च गृहे प्रणिधाय कृष्णः;शिष्या ममैत इति विप्रकुमाररूपान् ।;आयामि काल इति ताननुशास्य चायात्;ते तत्र वासमथ चक्रुरनूच्य वेदान् ॥ ६६॥

| verse_line2 = शिष्या ममैत इति विप्रकुमाररूपान् ।

}}

Line 21,064:

Line 23,392:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भिक्षामटत्सु सततं प्रतिहुङ्कृतेन

| verse_lines = भिक्षामटत्सु सततं प्रतिहुङ्कृतेन;भीमे विशां सदन एव गृहप्रमाणम् ।;भाण्डं कुलालविहितं प्रतिगृह्य गच्छ-;त्याशङ्कयाऽवगमनस्य तमाह धार्मः ॥ ६७॥

| verse_line2 = भीमे विशां सदन एव गृहप्रमाणम् ।

}}

Line 21,073:

Line 23,402:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्थूलं हि सद्म पृथिवीसहितं त्वरक्ष

| verse_lines = स्थूलं हि सद्म पृथिवीसहितं त्वरक्ष;उद्धृत्य वह्निमुखतस्तदु(तदुतैकदोष्णा) चैकदोष्णा ।;भाण्डं तदर्थमुरु कुम्भकरेण दत्तं;भिक्षां च तेन चरसि प्रतिहुङ्कृतेन ॥ ६८॥

| verse_line2 = उद्धृत्य वह्निमुखतस्तदु(तदुतैकदोष्णा) चैकदोष्णा ।

}}

Line 21,082:

Line 23,412:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मस्य ते सुनियतेर्बलश्च बोधो

| verse_lines = धर्मस्य ते सुनियतेर्बलश्च बोधो;भूयात् सुयोधनजनस्य ततो भयं मे ।;मात्रा सहैव वस फल्गुनपूर्वकैस्त्वम्;आनीतमेव परिभुङ्क्ष्व नतु व्रजेथाः ॥ ६९॥

| verse_line2 = भूयात् सुयोधनजनस्य ततो भयं मे ।

}}

Line 21,091:

Line 23,422:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आशु स चकार तथैव भीमः

| verse_lines = इत्युक्त आशु स चकार तथैव भीमः;तेऽपि स्वधर्मपरिरक्षणहेतुमौनाः ।;भिक्षां चरन्त्यथ चतुर्ष्वपि तेषु याते-;ष्वेकत्र मातृसहितः स कदाचिदास्ते ॥ ७०॥

| verse_line2 = तेऽपि स्वधर्मपरिरक्षणहेतुमौनाः ।

}}

Line 21,100:

Line 23,432:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्काल एव रुदितं निजवासहेतोः

| verse_lines = तत्काल एव रुदितं निजवासहेतोः;विप्रस्य दारसहितस्य निशम्य भीमः ।;स्त्रीबालसंयुतगृहे शिशुलालनादौ (शिशुपालनादौ);लज्जेदिति स्म जननीमवदन्नचागात् ॥ ७१॥

| verse_line2 = विप्रस्य दारसहितस्य निशम्य भीमः ।

}}

Line 21,109:

Line 23,442:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानीहि विप्ररुदितं कुत इत्यतश्च

| verse_lines = जानीहि विप्ररुदितं कुत इत्यतश्च;योग्यं विधास्य इति सा प्रययौ च शीघ्रम् ।;सा संवृतैव सकलं वचनं गृहेऽस्य;शुश्राव विप्रवर आह तदा प्रियां सः ॥ ७२॥

| verse_line2 = योग्यं विधास्य इति सा प्रययौ च शीघ्रम् ।

}}

Line 21,118:

Line 23,452:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दातव्य एव हि करोऽद्य च रक्षसस्य

| verse_lines = दातव्य एव हि करोऽद्य च रक्षसस्य;साक्षाद् बकस्य गिरिसन्निभभक्ष्यभोज्यः(गिरिसन्निभभक्षभोज्यः) ।;पुंसाऽनसा च सहितानडुहा पुमांस्तु;नैवास्ति नोऽप्रददतां(नो प्रददतां) च समस्तनाशः ॥ ७३॥

| verse_line2 = साक्षाद् बकस्य गिरिसन्निभभक्ष्यभोज्यः(गिरिसन्निभभक्षभोज्यः) ।

}}

Line 21,127:

Line 23,462:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्यत्र याम इति पूर्वमुदाहृतं मे

| verse_lines = अन्यत्र याम इति पूर्वमुदाहृतं मे;नैतत् प्रिये तव मनोगतमास तेन ।;यास्यामि राक्षसमुखं स्वयमेव मर्तुं;भार्यैनमाह न भवानहमत्र यामि ॥ ७४॥

| verse_line2 = नैतत् प्रिये तव मनोगतमास तेन ।

}}

Line 21,136:

Line 23,472:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अर्थे तवाद्य तनुसन्त्यजनादहं स्यां

| verse_lines = अर्थे तवाद्य तनुसन्त्यजनादहं स्यां;लोके सतीप्रचरिते(सती प्रचलिते) तदृते त्वधश्च ।;कन्याऽऽह चैनमहमेव(चैनमहमेवि) न कन्ययाऽर्थ;इत्युक्त आह धिगिति स्म स विप्रवर्यः ॥ ७५॥

| verse_line2 = लोके सतीप्रचरिते(सती प्रचलिते) तदृते त्वधश्च ।

}}

Line 21,145:

Line 23,482:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कन्योदिता बत कुलद्वयतारिणीति

| verse_lines = कन्योदिता बत कुलद्वयतारिणीति;जाया सखेति वचनं श्रुतिगं सुतश्च ।;आत्मैव तेन नतु जीवनहेतुतोऽहं;धीपूर्वकं न्रशनके(नृशनके) प्रतिपादयामि ॥ ७६॥

| verse_line2 = जाया सखेति वचनं श्रुतिगं सुतश्च ।

}}

Line 21,154:

Line 23,492:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं रुदत्सु सहितेषु कुमारकोऽस्य

| verse_lines = एवं रुदत्सु सहितेषु कुमारकोऽस्य;प्राह स्वहस्तगतृणं प्रतिदर्श्य चैषाम् ।;एतेन राक्षसमहं निहनिष्य एवे-;त्युक्ते सुवाक्यमनु सा प्रविवेश कुन्ती ॥ ७७॥

| verse_line2 = प्राह स्वहस्तगतृणं प्रतिदर्श्य चैषाम् ।

}}

Line 21,163:

Line 23,502:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पृष्टस्तयाऽऽह स तु विप्रवरो बकस्य

| verse_lines = पृष्टस्तयाऽऽह स तु विप्रवरो बकस्य;वीर्यं बलं च दितिजारिभिरप्यसह्यम् ।;संवत्सरत्रययुते दशके करं च;प्रातिस्विकं दशमुखस्य च मातुलस्य ॥ ७८॥

| verse_line2 = वीर्यं बलं च दितिजारिभिरप्यसह्यम् ।

}}

Line 21,172:

Line 23,512:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा तमुग्रबलमत्युरुवीर्यमेव

| verse_lines = श्रुत्वा तमुग्रबलमत्युरुवीर्यमेव;रामायणे रघुवरोरुशरातिभीतम् ।;विष्टं बिलेष्वथ नृपान् वशमाशु कृत्वा;भीत्यैव तैस्तदनु दत्तकरं ननन्द ॥ ७९॥

| verse_line2 = रामायणे रघुवरोरुशरातिभीतम् ।

}}

Line 21,181:

Line 23,522:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं बलाढ्यममुमाशु निहत्य भीमः

| verse_lines = एवं बलाढ्यममुमाशु निहत्य भीमः;कीर्तिं च धर्ममधिकं प्रतियास्यतीह ।;सर्वे वयं च तमनु प्रगृहीतधर्मा(प्र गृहीतधर्मा);यास्याम इत्यवददाशु धरासुरं तम् ॥ ८०॥

| verse_line2 = कीर्तिं च धर्ममधिकं प्रतियास्यतीह ।

}}

Line 21,190:

Line 23,532:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्ति स्म विप्रवर पञ्च सुता ममाद्य

| verse_lines = सन्ति स्म विप्रवर पञ्च सुता ममाद्य;तेष्वेक एव नरवैरिमुखाय यातु ।;इत्युक्त आह स न ते सुतवध्ययाऽहं;पापो भवानि(भवामि)तव हन्त मनोऽतिधीरम् ॥ ८१॥

| verse_line2 = तेष्वेक एव नरवैरिमुखाय यातु ।

}}

Line 21,199:

Line 23,542:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्तैवमाह च पृथा तनये मदीये

| verse_lines = उक्तैवमाह च पृथा तनये मदीये;विद्याऽस्ति दिक्पतिभिरप्यविषह्यरूपा ।;उक्तोऽपि नो गुरुभिरेष नियुङ्क्त एतां;वध्यस्तथाऽपि न सुरासुरपालकैश्च ॥ ८२॥

| verse_line2 = विद्याऽस्ति दिक्पतिभिरप्यविषह्यरूपा ।

}}

Line 21,208:

Line 23,552:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्त्वैवमेत्य निखिलं च जगाद भीम

| verse_lines = उक्त्वैवमेत्य निखिलं च जगाद भीम;उद्धर्ष आस स निशम्य महास्वधर्मम् ।;प्राप्तं विलोक्य तमतीव विघूर्णनेत्रं;दृष्ट्वा जगाद यमसूनुरुपेत्य चान्यैः ॥ ८३॥

| verse_line2 = उद्धर्ष आस स निशम्य महास्वधर्मम् ।

}}

Line 21,217:

Line 23,562:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मातः किमेष मुदितोऽतितरामिति स्म(मुदितो नितराम्)

| verse_lines = मातः किमेष मुदितोऽतितरामिति स्म(मुदितो नितराम्);तस्मै च सा निखिलमाह स चाब्रवीत् ताम् ।;कष्टं त्वया कृतमहो बलमेव यस्य;सर्वे श्रिता वयममुं च निहंसि (विहंसि) भीमम् ॥ ८४॥

| verse_line2 = तस्मै च सा निखिलमाह स चाब्रवीत् ताम् ।

}}

Line 21,226:

Line 23,572:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यद्बाहुवीर्यपरमाश्रयतो हि राज्यम्

| verse_lines = यद्बाहुवीर्यपरमाश्रयतो हि राज्यम्;इच्छाम एव निखिलारिवधं स्वधर्मम् ।;सोऽयं त्वयाऽद्य निशिचारिमुखाय(निशिचारमुखाय)मातः;प्रस्थाप्यते वद ममाऽशु कयैव बुद्ध्या ॥ ८५॥

| verse_line2 = इच्छाम एव निखिलारिवधं स्वधर्मम् ।

}}

Line 21,235:

Line 23,582:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवन्तममुमाह सुधीरबुद्धिः

| verse_lines = इत्युक्तवन्तममुमाह सुधीरबुद्धिः;कुन्ती न पुत्रक निहन्तुमयं हि शक्यः ।;सर्वैः सुरैरसुरयोगिभिरप्यनेन;चूर्णीकृतो हि शतशृङ्गगिरिः प्रसूत्याम् ॥ ८६॥

| verse_line2 = कुन्ती न पुत्रक निहन्तुमयं हि शक्यः ।

}}

Line 21,244:

Line 23,592:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एष स्वयं हि मरुदेव नरात्मकोऽभूत्

| verse_lines = एष स्वयं हि मरुदेव नरात्मकोऽभूत्;को नाम हन्तुमिममाप्तबलो जगत्सु ।;इत्येवमस्त्विति स तामवदत् परेद्युः;भीमो जगाम शकटेन कृतोरुभोगः ॥ ८७॥

| verse_line2 = को नाम हन्तुमिममाप्तबलो जगत्सु ।

}}

Line 21,253:

Line 23,602:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गत्वा त्वरन् बकवनाय सकाशमाशु

| verse_lines = गत्वा त्वरन् बकवनाय सकाशमाशु;भीमः सपायससुभक्ष्यपयोघटाद्यैः ।;युक्तं च शैलनिभमुत्तममन्नराशिं;स्पर्शात् पुरैव नरभक्षितुरत्तुमैच्छत् ॥ ८८॥

| verse_line2 = भीमः सपायससुभक्ष्यपयोघटाद्यैः ।

}}

Line 21,262:

Line 23,612:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनैव चान्नसमितौ परिभुज्यमान

| verse_lines = तेनैव चान्नसमितौ परिभुज्यमान;उत्पाट्य वृक्षममुमाद्रवदाशु रक्षः ।;वामेन मारुतिरपोह्य तदा प्रहारान्;हस्तेन भोज्यमखिलं सहभक्ष्यमादत् ॥ ८९॥

| verse_line2 = उत्पाट्य वृक्षममुमाद्रवदाशु रक्षः ।

}}

Line 21,271:

Line 23,622:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पीत्वा पयो त्वरित एनमवेक्षमाण(अवेक्ष्यमाण)

| verse_lines = पीत्वा पयो त्वरित एनमवेक्षमाण(अवेक्ष्यमाण);आचम्य तेन युयुधे गुरुवृक्षशैलैः ।;तेनाऽहतोऽथ बहुभिर्गिरिभिर्बलेन;जग्राह चैनमथ भूमितले पिपेष ॥ ९०॥

| verse_line2 = आचम्य तेन युयुधे गुरुवृक्षशैलैः ।

}}

Line 21,280:

Line 23,632:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आक्रम्य पादमपि पादतलेन तस्य

| verse_lines = आक्रम्य पादमपि पादतलेन तस्य;दोर्भ्यां प्रगृह्य च परं विददार भीमः ।;मृत्वा स चोरु तम एव जगाम पापो;विष्णुद्विडेव हि शनैरनिवृत्ति चोग्रम् ॥ ९१॥

| verse_line2 = दोर्भ्यां प्रगृह्य च परं विददार भीमः ।

}}

Line 21,289:

Line 23,642:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हत्वा तमक्षतबलो जगदन्तकं स

| verse_lines = हत्वा तमक्षतबलो जगदन्तकं स;यो राक्षसो न वश आस जरासुतस्य ।;भौमस्य पूर्वमपि नो भरतस्य राज्ञो;भीमो न्यधापयदमुष्य शरीरमग्रे ॥ ९२॥

| verse_line2 = यो राक्षसो न वश आस जरासुतस्य ।

}}

Line 21,298:

Line 23,652:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वार्येव तत् प्रतिनिधाय पुनः स भीमः

| verse_lines = द्वार्येव तत् प्रतिनिधाय पुनः स भीमः;स्नात्वा जगाम निजसोदरपार्श्वमेव ।;श्रुत्वाऽस्य कर्म परमं तुतुषुः समेता;मात्रा च ते तदनुभीतियुताः पुरस्थाः(भीतियुताश्च जाताः) ॥ ९३॥

| verse_line2 = स्नात्वा जगाम निजसोदरपार्श्वमेव ।

}}

Line 21,307:

Line 23,662:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैव राक्षसशरीरमुरु प्रभीता

| verse_lines = दृष्ट्वैव राक्षसशरीरमुरु प्रभीता;ज्ञात्वैव हेतुभिरथ क्रमशो मृतं च ।;विप्रस्य तस्य वचनादपि भीमसेन-;भग्नं निशम्य परमं तुतुषुश्च तस्मै ॥ ९४॥

| verse_line2 = ज्ञात्वैव हेतुभिरथ क्रमशो मृतं च ।

}}

Line 21,316:

Line 23,672:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्नात्मकं करममुष्य च सम्प्रचक्रुः

| verse_lines = अन्नात्मकं करममुष्य च सम्प्रचक्रुः;सोऽप्येनमाशु(सोऽप्येतमाशु) नरसिंहवपुर्धरस्य ।;चक्रे हरेस्तदनु सत्यवतीसुतस्य;विष्णोर्हि वाक्प्रमुदिताः(वाक्प्रचुदिताः) प्रययुस्ततश्च ॥ ९५॥

| verse_line2 = सोऽप्येनमाशु(सोऽप्येतमाशु) नरसिंहवपुर्धरस्य ।

}}

Line 21,325:

Line 23,682:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्पत्तिपूर्वककथां द्रुपदात्मजाया

| verse_lines = उत्पत्तिपूर्वककथां द्रुपदात्मजाया;व्यासो ह्यनूच्य जगतां गुरुरीश्वरेशः(गुरुरीश्वरश्च) ।;यातेत्यचोदयदथाप्यपरे द्विजाग्र्याः;तान् ब्राह्मणा इति भुजिर्भवतेति चोचुः(भवतीति चोचुः) ॥ ९६॥

| verse_line2 = व्यासो ह्यनूच्य जगतां गुरुरीश्वरेशः(गुरुरीश्वरश्च) ।

}}

Line 21,334:

Line 23,692:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं हि पार्षत इमान् जतुगेहदग्धान्

| verse_lines = पूर्वं हि पार्षत इमान् जतुगेहदग्धान्;श्रुत्वाऽतिदुःखितमनाः पुनरेव(पुनरेष) मन्त्रः ।;याजोपयाजमुखनिस्सृत एवमेष;नासत्यतार्ह इति जीवनमेषु मेने ॥ ९७॥

| verse_line2 = श्रुत्वाऽतिदुःखितमनाः पुनरेव(पुनरेष) मन्त्रः ।

}}

Line 21,343:

Line 23,702:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यत्रक्‍वचित् प्रतिवसन्ति निलीनरूपाः

| verse_lines = यत्रक्‍वचित् प्रतिवसन्ति निलीनरूपाः;पार्था इति स्म स तु फल्गुनकारणेन ।;चक्रे स्वयम्बरविघोषणमाशु राजा;स्वन्यैरधार्यधनुरीशवराच्च चक्रे ॥ ९८॥

| verse_line2 = पार्था इति स्म स तु फल्गुनकारणेन ।

}}

Line 21,352:

Line 23,712:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्काल एव वसुदेवसुतोऽपि कृष्णः

| verse_lines = तत्काल एव वसुदेवसुतोऽपि कृष्णः;सम्पूर्णनैजपरिबोधत एव सर्वम् ।;जानन्नपि स्म हलिना सहितो जगाम;पार्थान् निशम्य च मृतानथ कुल्यहेतोः ॥ ९९॥

| verse_line2 = सम्पूर्णनैजपरिबोधत एव सर्वम् ।

}}

Line 21,361:

Line 23,722:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स प्राप्य(सम्प्राप्य) हस्तिनपुरं धृतराष्ट्रपुत्रान्

| verse_lines = स प्राप्य(सम्प्राप्य) हस्तिनपुरं धृतराष्ट्रपुत्रान्;संवञ्चयंस्तदनुसारिकथाश्च कृत्वा(श्रुत्वा) ।;भीष्मादिभिः परिगतो(परिगताप्रियवत्,परिवृतोऽप्रियवत्)ऽप्रियवज्जगाम द्वारावतीमुदितपूर्णसुनित्यसौख्यः ॥ १००॥

| verse_line2 = संवञ्चयंस्तदनुसारिकथाश्च कृत्वा(श्रुत्वा) ।

}}

Line 21,370:

Line 23,732:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यान्तरे हृदिकसूनुरनन्तरं स्वं

| verse_lines = तस्यान्तरे हृदिकसूनुरनन्तरं स्वं;श्वाफल्किबुद्धिबलमाश्रित इत्युवाच ।;सत्राजिदेष हि पुरा प्रतिजज्ञ एनाम्;अस्मत्कृते स्वतनयां मणिना सहैव ॥ १०१॥

| verse_line2 = श्वाफल्किबुद्धिबलमाश्रित इत्युवाच ।

}}

Line 21,379:

Line 23,742:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वांश्च नः पुनरसाववमत्य कृष्णा-

| verse_lines = सर्वांश्च नः पुनरसाववमत्य कृष्णा-;यादात् सुतां जहि च तं निशि पापबुद्धिम् ।;आदाय रत्नमुपयाहि च नौ विरोधे;कृष्णस्य दानपतिना सह साह्यमेमि ॥ १०२॥

| verse_line2 = यादात् सुतां जहि च तं निशि पापबुद्धिम् ।

}}

Line 21,388:

Line 23,752:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आशु कुमतिः स तु(स हि) पूर्वदेहे

| verse_lines = इत्युक्त आशु कुमतिः स तु(स हि) पूर्वदेहे;दैत्यो यतस्तदकरोदथ सत्यभामा ।;आनन्दसंविदपि लोकविडम्बनाय;तद्देहमस्य तिलजे पतिमभ्युपागात् ॥ १०३॥

| verse_line2 = दैत्यो यतस्तदकरोदथ सत्यभामा ।

}}

Line 21,397:

Line 23,762:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा तदीयवचनं भगवान् पुरीं स्वाम्

| verse_lines = श्रुत्वा तदीयवचनं भगवान् पुरीं स्वाम्;आयात एव तु निशम्य महोत्सवं तम् ।;पाञ्चालराजपुरुषोदितमाशु वृष्णि-;वर्यैरगान्मुसलिना सह तत्पुरीं च ॥ १०४॥

| verse_line2 = आयात एव तु निशम्य महोत्सवं तम् ।

}}

Line 21,406:

Line 23,772:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमोऽपि रुद्रवररक्षितराक्षसं तं

| verse_lines = भीमोऽपि रुद्रवररक्षितराक्षसं तं;हत्वा तृणोपमतया हरिभक्ति(क्त)वन्द्यः ।;उष्याथ तत्र कतिचिद्दिनमच्युतस्य;व्यासात्मनो वचनतः प्रययौ निजैश्च ॥ १०५॥

| verse_line2 = हत्वा तृणोपमतया हरिभक्ति(क्त)वन्द्यः ।

}}

Line 21,415:

Line 23,782:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मङ्गल्यमेतदतुलं प्रतियात शीघ्रं

| verse_lines = मङ्गल्यमेतदतुलं प्रतियात शीघ्रं;पाञ्चालकान् परमभोजनमत्र सिद्ध्येत् ।;विप्रैरितस्तत इतीरितवाक्यमेते;शृण्वन्त एव परिचक्रमुरुत्तराशाम् ॥ १०६॥

| verse_line2 = पाञ्चालकान् परमभोजनमत्र सिद्ध्येत् ।

}}

Line 21,424:

Line 23,792:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = षण्णां च मध्यगमुदीर्णभुजं विशाल-

| verse_lines = षण्णां च मध्यगमुदीर्णभुजं विशाल-;वक्षस्थलं बहुलपौरुषलक्षणं च ।;दृष्ट्वैव मारुतिमसावुपलप्स्यतीह;कृष्णामिति स्म च वचः प्रवदन्ति विप्राः ॥ १०७॥

| verse_line2 = वक्षस्थलं बहुलपौरुषलक्षणं च ।

}}

Line 21,433:

Line 23,802:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रात्रौ दिवा च सततं पथि गच्छमानाः

| verse_lines = रात्रौ दिवा च सततं पथि गच्छमानाः;प्रापुः कदाचिदथ विष्णुपदीं निशायाम् ।;सर्वस्य रक्षितुमगादिह पृष्ठतस्तु;भीमोऽग्र एव शतमन्युसुतोऽन्तरेऽन्ये ॥ १०८॥

| verse_line2 = प्रापुः कदाचिदथ विष्णुपदीं निशायाम् ।

}}

Line 21,442:

Line 23,812:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राप्ते तदोल्मुकधरेऽर्जुन एव गङ्गां

| verse_lines = प्राप्ते तदोल्मुकधरेऽर्जुन एव गङ्गां;गन्धर्वराज इह चित्ररथोऽर्द्धरात्रे ।;दृष्ट्वैव विप्ररहितानुदकान्तरस्थः;क्षत्रात्मजा इति ह धर्षयितुं स चाऽगात् ॥ १०९॥

| verse_line2 = गन्धर्वराज इह चित्ररथोऽर्द्धरात्रे ।

}}

Line 21,451:

Line 23,822:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हन्ताऽस्मि वो ह्युपगतानुदकान्तमस्या

| verse_lines = हन्ताऽस्मि वो ह्युपगतानुदकान्तमस्या;नद्याश्च मर्त्यचरणाय निषिद्धकाले ।;इत्थं वदन्तममुमाह सुरेन्द्रसूनुः;गन्धर्व नास्त्रविदुषां भयमस्ति तेऽद्य ॥ ११०॥

| verse_line2 = नद्याश्च मर्त्यचरणाय निषिद्धकाले ।

}}

Line 21,460:

Line 23,832:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वं हि फेनवदिदं बहुलं बलं ते

| verse_lines = सर्वं हि फेनवदिदं बहुलं बलं ते;नार्थप्रदं भवति चास्त्रविदि प्रयुक्तम् ।;इत्युक्तवन्तममुमुत्तमयानसंस्थो;बाणान् क्षिपन्नभिससार सुरेशभृत्यः ॥ १११॥

| verse_line2 = नार्थप्रदं भवति चास्त्रविदि प्रयुक्तम् ।

}}

Line 21,469:

Line 23,842:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आग्नेयमस्त्रमभिमन्त्र्य तदोल्मुके स

| verse_lines = आग्नेयमस्त्रमभिमन्त्र्य तदोल्मुके स;चिक्षेप शक्रतनयोऽस्य रथश्च दग्धः ।;तं चाग्निना परिगृहीतमभिप्रगृह्य;केशेषु सञ्चकर्षाऽशु सुरेन्द्रसूनुः ॥ ११२॥

| verse_line2 = चिक्षेप शक्रतनयोऽस्य रथश्च दग्धः ।

}}

Line 21,478:

Line 23,852:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थेन सन्धर्षितः शरणं जगाम

| verse_lines = पार्थेन सन्धर्षितः शरणं जगाम;धर्मात्मजं तमपि सोऽथ निजास्त्रमुग्रम् ।;सञ्जह्र एव तत आस च नामतोऽसौ;अङ्गारवर्ण इति वर्णविपर्ययेण ॥ ११३॥

| verse_line2 = धर्मात्मजं तमपि सोऽथ निजास्त्रमुग्रम् ।

}}

Line 21,487:

Line 23,862:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गन्धर्व उल्बणसुरक्ततनुः स भूत्वा

| verse_lines = गन्धर्व उल्बणसुरक्ततनुः स भूत्वा;स्वर्णावदात उत पूर्वमुपेत्य सख्यम् ।;पार्थेन दुर्लभमहास्त्रमिदं ययाचे;जानन्नपि स्म नहि तादृशमेष वेद ॥ ११४॥

| verse_line2 = स्वर्णावदात उत पूर्वमुपेत्य सख्यम् ।

}}

Line 21,496:

Line 23,872:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्या सुशिक्षिततमा हि सुरेशसूनौ

| verse_lines = विद्या सुशिक्षिततमा हि सुरेशसूनौ;तामस्य चावददसावपि कालतोऽस्मै ।;गन्धर्वगामवददन्वगदृश्यविद्यां;पश्चादिति स्म पुरुहूतसुतस्य वाक्यात् ॥ ११५॥

| verse_line2 = तामस्य चावददसावपि कालतोऽस्मै ।

}}

Line 21,505:

Line 23,882:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आधिक्यतः स्वगतसंविद एव साम्ये

| verse_lines = आधिक्यतः स्वगतसंविद एव साम्ये;नैवेच्छति स्म निमयं स धनञ्जयोऽत्र ।;धर्मार्थमेव स तु तां परिदाय तस्मै;कालेन संविदममुष्य च धर्मतोऽयात् ॥ ११६॥

| verse_line2 = नैवेच्छति स्म निमयं स धनञ्जयोऽत्र ।

}}

Line 21,514:

Line 23,892:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थेन सोऽपि बहुलाश्च कथाः कथित्वा

| verse_lines = पार्थेन सोऽपि बहुलाश्च कथाः कथित्वा;धौम्यस्य सङ्ग्रहणमाह पुरोहितत्वे ।;दास्यामि दिव्यतुरगानिति सोऽर्जुनाय;वाचं निगद्य दिवमारुहदप्यगुस्ते ॥ ११७॥

| verse_line2 = धौम्यस्य सङ्ग्रहणमाह पुरोहितत्वे ।

}}

Line 21,523:

Line 23,902:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते धौम्यमाप्य च पुरोधसमुत्तमज्ञं

| verse_lines = ते धौम्यमाप्य च पुरोधसमुत्तमज्ञं;विप्रात्मजोपमतया विविशुः पुरं च ।;पाञ्चालकस्य निखिलां ददृशुश्च तत्र;मूर्धाभिषिक्तसमितिं समलङ्कृतां च ॥ ११८॥

| verse_line2 = विप्रात्मजोपमतया विविशुः पुरं च ।

}}

Line 21,532:

Line 23,912:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राजन्यमण्डलमुदीक्ष्य सुपूर्णमत्र

| verse_lines = राजन्यमण्डलमुदीक्ष्य सुपूर्णमत्र;कृष्णां प्रगृह्य सहजः प्रगृहीतमालाम् ।;तेषां च मध्यमगमत् कुलवीर्यसम्पद्;युक्तां विभूतिमथ चाऽह समस्तराज्ञाम् ॥ ११९॥

| verse_line2 = कृष्णां प्रगृह्य सहजः प्रगृहीतमालाम् ।

}}

Line 21,541:

Line 23,922:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तांश्च प्रदर्श्य सकलान्(निखिलान्) स हुताशनांशः

| verse_lines = तांश्च प्रदर्श्य सकलान्(निखिलान्) स हुताशनांशः;चापं च तत् प्रतिनिधाय सपञ्चबाणम् ।;आहाभिभाष्य सकलान् नृपतीनथोच्चैः;दीप्यद्धुताशनवपुर्घनतुल्यघोषः ॥ १२०॥

| verse_line2 = चापं च तत् प्रतिनिधाय सपञ्चबाणम् ।

}}

Line 21,550:

Line 23,932:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतेन कार्मुकवरेण तरूपरिस्थं

| verse_lines = एतेन कार्मुकवरेण तरूपरिस्थं;मत्स्यावभासमुदके प्रतिवीक्ष्य येन ।;एतैः शरैः प्रतिहतो भवतीह मत्स्यः;कृष्णाऽनुयास्यति तमद्य नरेन्द्रवीराः ॥ १२१॥

| verse_line2 = मत्स्यावभासमुदके प्रतिवीक्ष्य येन ।

}}

Line 21,559:

Line 23,942:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यस्य वाक्यमनु सर्वनरेन्द्रपुत्रा

| verse_lines = इत्यस्य वाक्यमनु सर्वनरेन्द्रपुत्रा;उत्तस्थुरुद्धतमदाश्चलकुण्डलास्याः ।;अस्त्रं बलं च बहु नैजमभीक्षमाणाः;स्पर्धन्त एव च मिथः समलङ्कृताङ्गाः ॥ १२२॥

| verse_line2 = उत्तस्थुरुद्धतमदाश्चलकुण्डलास्याः ।

}}

Line 21,568:

Line 23,952:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = केचिन्निरीक्ष्य धनुरेत्य न मे सुशक्यम्

| verse_lines = केचिन्निरीक्ष्य धनुरेत्य न मे सुशक्यम्;इत्येव चापययुरन्य उत प्रचाल्य ।;तत्राऽससाद शिशुपाल उरुप्रतापः;सङ्गृह्य तत् समधिरोपणयत्न(समनुरोपणयत्न) आसीत् ॥ १२३॥

| verse_line2 = इत्येव चापययुरन्य उत प्रचाल्य ।

}}

Line 21,577:

Line 23,962:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = माषान्तराय स चकर्ष यदैव कोट्या

| verse_lines = माषान्तराय स चकर्ष यदैव कोट्या;उन्नम्य तत् प्रतिजघान तमेव चाऽशु ।;अन्यत्र फल्गुनत एतदशक्यमेवे-;त्यञ्जो गिरीशवरतः स ययौ च भग्नः ॥ १२४॥

| verse_line2 = उन्नम्य तत् प्रतिजघान तमेव चाऽशु ।

}}

Line 21,586:

Line 23,972:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मद्रेश एत्य चकृषे स्थविरोऽपि वीर्यात्

| verse_lines = मद्रेश एत्य चकृषे स्थविरोऽपि वीर्यात्;चेदीशतोऽप्यधिकमेव स मुद्गमात्रे ।;शिष्टे(शिष्ये)ऽमुना प्रतिहतः स ययावशक्यं;मत्वाऽऽत्मनस्तदनु भूपतयो विषण्णाः ॥ १२५॥

| verse_line2 = चेदीशतोऽप्यधिकमेव स मुद्गमात्रे ।

}}

Line 21,595:

Line 23,982:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्नेषु भूपतिषु मागध आससाद

| verse_lines = सन्नेषु भूपतिषु मागध आससाद;सोऽवज्ञयैव बलवीर्यमदेन दृप्तः ।;चापं चकर्ष चलपादतलो बलेन;शिष्टे स सर्षपमितेऽभिहतोऽमुनैव ॥ १२६॥

| verse_line2 = सोऽवज्ञयैव बलवीर्यमदेन दृप्तः ।

}}

Line 21,604:

Line 23,992:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानुन्यमुष्य धरणीं ययतुस्तदैव

| verse_lines = जानुन्यमुष्य धरणीं ययतुस्तदैव;दर्पेण चास्थिरपदस्थितिमात्रहेतोः (चास्थिरपदः स्थितिमात्रहेतोः) ।;रौद्राद् वरात् स जडतां गमितोऽथ राजा;राज्ञां मुखान्यभिवीक्ष्य ययौ स्वराष्ट्रम् ॥ १२७॥

| verse_line2 = दर्पेण चास्थिरपदस्थितिमात्रहेतोः (चास्थिरपदः स्थितिमात्रहेतोः) ।

}}

Line 21,613:

Line 24,002:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रायो गतास्तमनु(गतास्तदनु) भूपतयोऽथ कर्णो

| verse_lines = प्रायो गतास्तमनु(गतास्तदनु) भूपतयोऽथ कर्णो;दुर्योधनार्थमनुगृह्य धनुश्चकर्ष ।;रामादुपात्तशुभशिक्षितमात्रतोऽसौ;रोमावशिष्टमकरोद् धनुषोऽन्तमाशु ॥ १२८॥

| verse_line2 = दुर्योधनार्थमनुगृह्य धनुश्चकर्ष ।

}}

Line 21,622:

Line 24,012:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिंश्च तेन विहते(निहते) प्रतिसन्निवृत्ते

| verse_lines = तस्मिंश्च तेन विहते(निहते) प्रतिसन्निवृत्ते;भीमार्जुनौ द्विजसदस्युपसन्निविष्टौ ।;उत्तस्थतू रविशशिप्रतिमानरूपौ;विप्रेषु तत्र च भिया विनिवारयत्सु ॥ १२९॥

| verse_line2 = भीमार्जुनौ द्विजसदस्युपसन्निविष्टौ ।

}}

Line 21,631:

Line 24,022:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विप्राश्च केचिदतियुक्तमिमौ हि वीरौ

| verse_lines = विप्राश्च केचिदतियुक्तमिमौ हि वीरौ;देवोपमाविति वचो जगदुस्ततस्तौ ।;दृष्ट्वैव कृष्णमुखपङ्कजमाशु चाप;सान्निध्यमाययतुरुत्तमवीर्यसारौ ॥ १३०॥

| verse_line2 = देवोपमाविति वचो जगदुस्ततस्तौ ।

}}

Line 21,640:

Line 24,032:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रार्जुनः पवनजात् प्रियतोऽप्यनुज्ञाम्(अभ्यनुज्ञाम्)

| verse_lines = तत्रार्जुनः पवनजात् प्रियतोऽप्यनुज्ञाम्(अभ्यनुज्ञाम्);आदाय केशवमजं मनसा प्रणम्य ।;कृत्वा गुणान्वितमदो(मथो) धनुरश्रमेण;यन्त्रान्तरेण स शरैरधुनोच्च लक्षम् ॥ १३१॥

| verse_line2 = आदाय केशवमजं मनसा प्रणम्य ।

}}

Line 21,649:

Line 24,042:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णा तदाऽस्य विदधे नवकञ्जमालां

| verse_lines = कृष्णा तदाऽस्य विदधे नवकञ्जमालां;मध्ये च तां प्रतिविधाय(प्रतिनिधाय) नरेन्द्रपुत्रौ ।;भीमार्जुनौ ययतुरच्युतमाभिनम्य;क्षुब्धं तदा नृपवराब्धिरिमावधावत् ॥ १३२॥

| verse_line2 = मध्ये च तां प्रतिविधाय(प्रतिनिधाय) नरेन्द्रपुत्रौ ।

}}

Line 21,658:

Line 24,052:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रष्टुं हि केवलगतिर्नतु कन्यकाया

| verse_lines = द्रष्टुं हि केवलगतिर्नतु कन्यकाया;अर्थे न चापमिह वृष्णिवराः स्पृशन्तु ।;इत्याज्ञयैव वरचक्रधरस्य लिप्साम्;अन्यत्र(अप्यत्र) चक्रुरिह नैव यदुप्रवीराः ॥ १३३॥

| verse_line2 = अर्थे न चापमिह वृष्णिवराः स्पृशन्तु ।

}}

Line 21,667:

Line 24,062:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमस्तु राजसमितिं प्रतिसम्प्रयातां

| verse_lines = भीमस्तु राजसमितिं प्रतिसम्प्रयातां;दृष्ट्वैव योजनदशोच्छ्रयमाशु वृक्षम् ।;आरुज्य(आगृह्य) सर्वनृपतीनभितोऽप्यतिष्ठद्;दृष्ट्वा पलायनपराश्च बभूवुरेते ॥ १३४॥

| verse_line2 = दृष्ट्वैव योजनदशोच्छ्रयमाशु वृक्षम् ।

}}

Line 21,676:

Line 24,072:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमोऽयमेष पुरुहूतसुतोऽन्य एते

| verse_lines = भीमोऽयमेष पुरुहूतसुतोऽन्य एते;पार्था इति स्म हलिने हरिरभ्यवोचत् ।;दृष्ट्वैव सोऽपि मुदमाप शिनेश्च पौत्रः;खड्गं प्रगृह्य हर्षात् परिपुप्लुवेऽत्र ॥ १३५॥

| verse_line2 = पार्था इति स्म हलिने हरिरभ्यवोचत् ।

}}

Line 21,685:

Line 24,082:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रीतेषु सर्वयदुषु प्रपलायितेषु

| verse_lines = प्रीतेषु सर्वयदुषु प्रपलायितेषु;दुर्योधनादिनृपतिष्वखिलेषु भीमात् ।;कर्णोऽभ्ययाद्धरिहयात्मजमाशु मद्र-;राजो जगाम पवनात्मजमेव वीरः ॥ १३६॥

| verse_line2 = दुर्योधनादिनृपतिष्वखिलेषु भीमात् ।

}}

Line 21,694:

Line 24,092:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विप्रेषु दण्डपटदर्भमहाजिनानि

| verse_lines = विप्रेषु दण्डपटदर्भमहाजिनानि;कोपात् क्षिपत्सु न विनाशनमत्र भूयात् ।;क्षत्रस्य वैरत इति द्रुपदे च कृष्णं;विप्रांश्च याचति स मारुतिरार शल्यम् ॥ १३७॥

| verse_line2 = कोपात् क्षिपत्सु न विनाशनमत्र भूयात् ।

}}

Line 21,703:

Line 24,102:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वृक्षं त्वसौ प्रतिनिधाय च मद्रराजं

| verse_lines = वृक्षं त्वसौ प्रतिनिधाय च मद्रराजं;दोर्भ्यां प्रगृह्य जवतो गगने निधाय ।;बन्धुत्वतो भुवि शनैरदधात् स तस्य;विज्ञाय वीर्यमगमन्निजराजधानीम् ॥ १३८॥

| verse_line2 = दोर्भ्यां प्रगृह्य जवतो गगने निधाय ।

}}

Line 21,712:

Line 24,112:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थोऽपि तेन धनुषा युयुधे स्म कर्णं

| verse_lines = पार्थोऽपि तेन धनुषा युयुधे स्म कर्णं;सोऽप्यस्त्रबाहुबलमाविरमुत्र चक्रे ।;तौ धन्विनामनुपमौ चिरमस्यतां च;सूर्यात्मजोऽत्र वचनं व्यथितो बभाषे ॥ १३९॥

| verse_line2 = सोऽप्यस्त्रबाहुबलमाविरमुत्र चक्रे ।

}}

Line 21,721:

Line 24,122:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वं फल्गुनो हरिहयो द्विजसत्तमो(सत्तपो) वा

| verse_lines = त्वं फल्गुनो हरिहयो द्विजसत्तमो(सत्तपो) वा;मूर्तं(मर्त्यः) न मे प्रमुखतः स्थितिमन्य ईष्टे ।;यो वाऽस्मि कोऽपि यदि ते क्षममद्य बाणान्;मुञ्चान्यथैहि(यथेहि) रणतस्त्विति पार्थ आह ॥ १४०॥

| verse_line2 = मूर्तं(मर्त्यः) न मे प्रमुखतः स्थितिमन्य ईष्टे ।

}}

Line 21,730:

Line 24,132:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कार्यं न मे द्विजवरैः प्रतियोधनेने-

| verse_lines = कार्यं न मे द्विजवरैः प्रतियोधनेने-;त्युक्त्वा ययौ रविसुतः स सुयोधनाद्यैः ।;नागाह्वयं पुरमथ द्रुपदात्मजां ताम्;आदाय चार्जुनयुतः प्रययौ स भीमः ॥ १४१॥

| verse_line2 = त्युक्त्वा ययौ रविसुतः स सुयोधनाद्यैः ।

}}

Line 21,739:

Line 24,142:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अग्रेऽश्विपुत्रसहितः स तु धर्मसूनुः

| verse_lines = अग्रेऽश्विपुत्रसहितः स तु धर्मसूनुः;प्रायात् कुलालगृहमन्वपि भीमपार्थौ ।;भिक्षेति तैरभिहिते प्रजगाद कुन्ती;भुङ्ग्ध्वं समस्तश इति प्रददर्श कन्याम् ॥ १४२॥

| verse_line2 = प्रायात् कुलालगृहमन्वपि भीमपार्थौ ।

}}

Line 21,748:

Line 24,152:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रामादिकं च वचनं न मृषा तयोक्तं

| verse_lines = प्रामादिकं च वचनं न मृषा तयोक्तं;प्रायो हि तेन कथमेतदिति स्म चिन्ता ।;तेषां बभूव वसुदेवसुतो हरिश्च;तत्राऽजगाम परमेण हि सौहृदेन ॥ १४३॥

| verse_line2 = प्रायो हि तेन कथमेतदिति स्म चिन्ता ।

}}

Line 21,757:

Line 24,162:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्भाष्य तैः स भगवानमितात्मशक्तिः

| verse_lines = सम्भाष्य तैः स भगवानमितात्मशक्तिः;प्रायान्निजां पुरममा यदुभिः समस्तैः ।;ज्ञातुं च तान् निशि स तु द्रुपदः स्वपुत्रं;प्रास्थापयत् स च विलीनं इमानपश्यत्(विलीन इमामपश्यत्) ॥ १४४॥

| verse_line2 = प्रायान्निजां पुरममा यदुभिः समस्तैः ।

}}

Line 21,766:

Line 24,172:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भिक्षान्नभोजिन उतो भगिनीं निजां च(इमां भगिनीं)

| verse_lines = भिक्षान्नभोजिन उतो भगिनीं निजां च(इमां भगिनीं);तत्रातितृप्तहृदयामथ युद्धवार्ताम् ।;तेषां निशम्य नदतां धनवद् गभीरं;क्षत्रोत्तमा इति मतिं स चकार वीरः ॥ १४५॥

| verse_line2 = तत्रातितृप्तहृदयामथ युद्धवार्ताम् ।

}}

Line 21,775:

Line 24,182:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रातस्तु तस्य जनितुर्वचसा पुरोधाः

| verse_lines = प्रातस्तु तस्य जनितुर्वचसा पुरोधाः;तान् प्राप्य मन्त्रविधिना मरुदात्मजेन ।;सम्पूजितोऽतिविदुषा प्रतिगृह्य तांश्च;प्रावेशयन्नृपतिगेहममैव मात्रा ॥ १४६॥

| verse_line2 = तान् प्राप्य मन्त्रविधिना मरुदात्मजेन ।

}}

Line 21,784:

Line 24,192:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तानागतान् समभिपूज्य निजात्मजां च

| verse_lines = तानागतान् समभिपूज्य निजात्मजां च;विप्रादियोग्यपृथगुक्तपदार्थजातैः ।;पूर्णान् गृहांश्चतुर एव दिदेश राजा;तत्राऽयुधादिपरिपूर्णगृहं च तेऽगुः ॥ १४७॥

| verse_line2 = विप्रादियोग्यपृथगुक्तपदार्थजातैः ।

}}

Line 21,793:

Line 24,202:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चेष्टास्वराकृतिविवक्षितवीर्यशौर्य-

| verse_lines = चेष्टास्वराकृतिविवक्षितवीर्यशौर्य-;प्रागल्भ्यपूर्वकगुणैः क्षितिभर्तृपुत्रान् ।;विज्ञाय तान् द्रुपद एत्य च धर्मसूनुं;पप्रच्छ कोऽसि नरवर्य वदस्व सत्यम्(मह्यम्) ॥ १४८॥

| verse_line2 = प्रागल्भ्यपूर्वकगुणैः क्षितिभर्तृपुत्रान् ।

}}

Line 21,802:

Line 24,212:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स प्राह मन्दहसितः किमिहाद्य राजन्

| verse_lines = स प्राह मन्दहसितः किमिहाद्य राजन्;पूर्वं हि वर्णविषये न विशेष उक्तः ।;पुत्रीकृते तव सुतेन तु लक्ष्य(लक्ष)वेध;उक्तो नरेन्द्रसमितौ स कृतोऽप्यनेन ॥ १४९॥

| verse_line2 = पूर्वं हि वर्णविषये न विशेष उक्तः ।

}}

Line 21,811:

Line 24,222:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं ब्रुवाणमथ तं पृथया सहैव

| verse_lines = एवं ब्रुवाणमथ तं पृथया सहैव;राजा वदेति पुनरेव ययाच एषः ।;सर्वं पृथाऽप्यवदतां स च तेन तुष्टो;वाचं जगाद कृतकृत्य इहाऽसमद्य ॥ १५०॥

| verse_line2 = राजा वदेति पुनरेव ययाच एषः ।

}}

Line 21,820:

Line 24,232:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थार्थमेव हि मयैष कृतः प्रयत्नः

| verse_lines = पार्थार्थमेव हि मयैष कृतः प्रयत्नः;त्वं फल्गुनोऽन्य उतवाऽद्य करं सुतायाः ।;गृह्णात्वितीरित इमं स तु धर्मसूनुः;आह स्म सर्व इति मे मनसि प्ररूढम् ॥ १५१॥

| verse_line2 = त्वं फल्गुनोऽन्य उतवाऽद्य करं सुतायाः ।

}}

Line 21,829:

Line 24,242:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नात्र प्रमा मम हृदि प्रतिभात्यथापि

| verse_lines = नात्र प्रमा मम हृदि प्रतिभात्यथापि;धर्माचला मम मतिर्हि तदेव मानम् ।;इत्युक्तवत्यपि सहैव सुतेन राजा;नैवैच्छदत्र भगवानगमच्च कृष्णः ॥ १५२॥

| verse_line2 = धर्माचला मम मतिर्हि तदेव मानम् ।

}}

Line 21,838:

Line 24,252:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यासं तमीक्ष्य (भगवन्तमगम्यपूर्ण)भगवन्तमगण्यपूर्ण-

| verse_lines = व्यासं तमीक्ष्य (भगवन्तमगम्यपूर्ण)भगवन्तमगण्यपूर्ण-;नित्याव्ययात्मगुणमाशु समस्त एव ।;नत्वाऽभिपूज्य वरपीठगतस्य चाऽज्ञाम्;आदाय चोपविविशुः सहितास्तदन्ते ॥ १५३॥

| verse_line2 = नित्याव्ययात्मगुणमाशु समस्त एव ।

}}

Line 21,847:

Line 24,262:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णस्तदाऽह नृपतिं प्रति देहि कन्यां

| verse_lines = कृष्णस्तदाऽह नृपतिं प्रति देहि कन्यां;सर्वेभ्य एव वृषवायुपुरन्दरा हि ।;नासत्यदस्रसहिता इम एव इन्द्राः;पूर्वे च सम्प्रतितनश्च(सम्प्रतितनाश्च) हरेर्हि पश्चात् ॥ १५४॥

| verse_line2 = सर्वेभ्य एव वृषवायुपुरन्दरा हि ।

}}

Line 21,856:

Line 24,272:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एषां श्रियश्च निखिला अपिचैकदेहाः

| verse_lines = एषां श्रियश्च निखिला अपिचैकदेहाः;पुत्री तवैव न ततोऽत्र विरुद्धता हि ।;इत्युक्तवत्यपि यदा द्रुपदश्चकार;संवादिनीं न धियमेनमथाऽह कृष्णः ॥ १५५॥

| verse_line2 = पुत्री तवैव न ततोऽत्र विरुद्धता हि ।

}}

Line 21,865:

Line 24,282:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दिव्यं हि दर्शनमिदं तव दत्तमद्य

| verse_lines = दिव्यं हि दर्शनमिदं तव दत्तमद्य;पश्याऽशु पाण्डुतनयान् दिवि संस्थितांस्त्वम् ।;एतां च ते दुहितरं सह तैः पृथक्स्थां;तल्लक्षणैः सह ततः कुरु ते यथेष्टम् ॥ १५६॥

| verse_line2 = पश्याऽशु पाण्डुतनयान् दिवि संस्थितांस्त्वम् ।

}}

Line 21,874:

Line 24,292:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवाक्यमनु तान् स ददर्श राजा

| verse_lines = इत्युक्तवाक्यमनु तान् स ददर्श राजा;कृष्णप्रसादबलतो दिवि तादृशांश्च ।;एतान् निशाम्य चरणौ जगदीशितुश्च;भीतो जगाम शरणं तदनादरेण ॥ १५७॥

| verse_line2 = कृष्णप्रसादबलतो दिवि तादृशांश्च ।

}}

Line 21,883:

Line 24,302:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दत्वाऽभयं स भगवान् द्रुपदस्य कार्ये

| verse_lines = दत्वाऽभयं स भगवान् द्रुपदस्य कार्ये;तेनोमिति स्म कथिते स्वयमेव सर्वाम् ।;वैवाहिकीं कृतिमथ(विधिमथ) व्यदधाच्च धौम्य-;युक्तः क्रमेण जगृहुर्निखिलाश्च पाणिम् ॥ १५८॥

| verse_line2 = तेनोमिति स्म कथिते स्वयमेव सर्वाम् ।

}}

Line 21,892:

Line 24,312:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाञ्चालकेषु च महोत्सव आस राजा

| verse_lines = पाञ्चालकेषु च महोत्सव आस राजा;तुष्टोऽभवत् सह सुतैः स्वजनैश्च सर्वैः(सुतैश्च निजैश्च सर्वैः) ।;पौरैश्च जानपदिकैश्च यथैव रामे;दत्वा सुतां जनक आप मुदं ततोऽनु ॥ १५९॥

| verse_line2 = तुष्टोऽभवत् सह सुतैः स्वजनैश्च सर्वैः(सुतैश्च निजैश्च सर्वैः) ।

}}

Line 21,901:

Line 24,322:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उद्बाह्य तत्र निवसत्सु च पाण्डवेषु

| verse_lines = उद्बाह्य तत्र निवसत्सु च पाण्डवेषु;श्रुत्वैव रामसहितः सह यादवैश्च ।;आदाय पारिबर्हं बहुलं स कृष्ण;आयान्मुदैव पृथया सहितांश्च पार्थान् ॥ १६०॥

| verse_line2 = श्रुत्वैव रामसहितः सह यादवैश्च ।

}}

Line 21,910:

Line 24,332:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैव तं मुमुदुराशु कुरुप्रवीरा

| verse_lines = दृष्ट्वैव तं मुमुदुराशु कुरुप्रवीरा;आश्लिष्य कृष्णमथ नेमुरसौ च कृष्णाम् ।;दृष्ट्वा प्रदाय गृहयोग्यसमस्तभाण्डं;सौवर्णमेभ्य उरु भूषणमच्युतोऽदात् ॥ १६१॥

| verse_line2 = आश्लिष्य कृष्णमथ नेमुरसौ च कृष्णाम् ।

}}

Line 21,919:

Line 24,342:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवाङ्गयोग्यशुभकुण्डलहारमौलि-

| verse_lines = देवाङ्गयोग्यशुभकुण्डलहारमौलि-;केयूरवस्त्रसहितान्युरुभूषणानि ।;षण्णां पृथक्पृथगदात् पृथगेव योग्या-;न्यन्यद् ददावथ पितृष्वसुरात्मयोग्यम् ॥ १६२॥

| verse_line2 = केयूरवस्त्रसहितान्युरुभूषणानि ।

}}

Line 21,928:

Line 24,352:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रत्नानि गोगजतुरङ्गरथान् सुवर्ण-

| verse_lines = रत्नानि गोगजतुरङ्गरथान् सुवर्ण-;भारान् बहूनपि ददावथ चाऽशिषोऽग्र्याः ।;व्यासोऽप्यदादिह परत्र च(परत्र स) पार्षतोऽपि;भूषारथाश्वगजरत्नसुकाञ्चनानि ॥ १६३॥

| verse_line2 = भारान् बहूनपि ददावथ चाऽशिषोऽग्र्याः ।

}}

Line 21,937:

Line 24,362:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दासीश्च दाससहिताः शुभरूपवेषाः

| verse_lines = दासीश्च दाससहिताः शुभरूपवेषाः;सहस्रशो ददतुरत्र हरिर्नृपश्च ।;तासां विचित्रवसनान्युरुरत्नमालाः;प्रत्येकशो ददतुरप्युरुभूषणानाम् ॥ १६४॥

| verse_line2 = सहस्रशो ददतुरत्र हरिर्नृपश्च ।

}}

Line 21,946:

Line 24,372:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मासान् बहूनिह विहृत्य सहैव पार्थैः

| verse_lines = मासान् बहूनिह विहृत्य सहैव पार्थैः;कृष्णो ययौ यदुपुरीं सहितोऽग्रजेन ।;अन्तर्हिते भगवति प्रततोरुशक्तौ;व्यासे च वत्सरमिहोषुरिमे तु पार्थाः ॥ १६५॥

| verse_line2 = कृष्णो ययौ यदुपुरीं सहितोऽग्रजेन ।

}}

Line 21,955:

Line 24,382:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वैचित्रवीर्यतनयाः सह सौबलेन

| verse_lines = वैचित्रवीर्यतनयाः सह सौबलेन;कर्णेन सिन्धुपतिना रथहस्तियौधैः ।;भूरिश्रवः प्रभृतिभिश्च सहैव हन्तुं;पाञ्चालराजमगुरेत्य पुरीं पुनस्ते ॥ १६६॥

| verse_line2 = कर्णेन सिन्धुपतिना रथहस्तियौधैः ।

}}

Line 21,964:

Line 24,392:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तैरर्दिते स्वपुर आशु स सोमकानां

| verse_lines = तैरर्दिते स्वपुर आशु स सोमकानां;राजा सुतैः सह ससैनिक उद्गतोऽभूत् ।;तेषां च तस्य च बभूव महान् विमर्दः;पुत्रौ च तस्य निहतौ विधुताश्च सेनाः ॥ १६७॥

| verse_line2 = राजा सुतैः सह ससैनिक उद्गतोऽभूत् ।

}}

Line 21,973:

Line 24,402:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चित्रे हते समर आशु सचित्रकेतौ

| verse_lines = चित्रे हते समर आशु सचित्रकेतौ;धावत्सु सैनिकवरेषु च पार्षतस्य ।;पार्था रथैरभिययुर्धृतचापबाणा;वैचित्रवीर्यतनयान् रविसूनुयुक्तान् ॥ १६८॥

| verse_line2 = धावत्सु सैनिकवरेषु च पार्षतस्य ।

}}

Line 21,982:

Line 24,412:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तैस्तेषु पञ्चसु समं प्रतियोधयत्सु

| verse_lines = तैस्तेषु पञ्चसु समं प्रतियोधयत्सु;भूरिश्रवाः सरविजो विरथं चकार ।;शक्रात्मजं तदनु पर्वतसन्निकाशं;दोर्भ्यां तु मारुतिरुरुं तरुमुद्बबर्ह ॥ १६९॥

| verse_line2 = भूरिश्रवाः सरविजो विरथं चकार ।

}}

Line 21,991:

Line 24,422:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आयान्तमीक्ष्य तरुहस्तमिमं समीर-

| verse_lines = आयान्तमीक्ष्य तरुहस्तमिमं समीर-;सूनुं सुयोधनमुखा निखिलाः सकर्णाः ।;भूरिश्रवाः शकुनिभूरिजयद्रथाश्च;सर्वेऽपि दुद्रुवुरथो विविशुः पुरं स्वम् ॥ १७०॥

| verse_line2 = सूनुं सुयोधनमुखा निखिलाः सकर्णाः ।

}}

Line 22,000:

Line 24,432:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञात्वा समस्तमपि तद् विदुरोऽग्रजं स्वं

| verse_lines = ज्ञात्वा समस्तमपि तद् विदुरोऽग्रजं स्वं;वर्द्धन्त एव तनया भवतो नरेन्द्र ।;इत्याह सोऽपि मुदितः स्वसुतेन कृष्णा;प्राप्तेति भूषणवराण्यदिशच्च वासः ॥ १७१॥

| verse_line2 = वर्द्धन्त एव तनया भवतो नरेन्द्र ।

}}

Line 22,009:

Line 24,442:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्था इति स्म विदुरोऽवददाशु सोऽपि

| verse_lines = पार्था इति स्म विदुरोऽवददाशु सोऽपि;स्वाकारगूहनपरो यदि तर्ह्यतीव ।;भद्रं मृता नहि पृथासहिताः स्म पार्थाः;तेषां प्रवृत्तिमपि मे वद सर्वशस्त्वम् ॥ १७२॥

| verse_line2 = स्वाकारगूहनपरो यदि तर्ह्यतीव ।

}}

Line 22,018:

Line 24,452:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आह विदुरः स हिडिम्बवध्या-

| verse_lines = इत्युक्त आह विदुरः स हिडिम्बवध्या-;पूर्वां प्रवृत्तिमखिलामपि लक्ष्यवेधम्(लक्षवेधम्) ।;उद्बाहमप्यथ नदीजमुखाश्च सर्वे;तुष्टा बभूवुरपि वत्सरमूषुरेवम् ॥ १७३॥

| verse_line2 = पूर्वां प्रवृत्तिमखिलामपि लक्ष्यवेधम्(लक्षवेधम्) ।

}}

Line 22,027:

Line 24,462:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वाऽथ कृष्णमुपयातमुरु प्रदाय

| verse_lines = श्रुत्वाऽथ कृष्णमुपयातमुरु प्रदाय;रत्नं च पाण्डुतनयेषु गतं पुनश्च ।;तातप्यमानहृदयास्तु सुयोधनाद्या;मन्त्रं प्रचक्रुरथ कर्णमुखा युयुश्च ॥ १७४॥

| verse_line2 = रत्नं च पाण्डुतनयेषु गतं पुनश्च ।

}}

Line 22,036:

Line 24,472:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युद्धाय तेषु पुनरेव रथैः प्रयाते-

| verse_lines = युद्धाय तेषु पुनरेव रथैः प्रयाते-;ष्वाहाग्रजं स विदुरोऽपि नदीजमुख्यान् ।;एते हि पापतमचेतस एत्य पार्थान्;युद्धाय मृत्युमुपयान्ति न संशयोऽत्र ॥ १७५॥

| verse_line2 = ष्वाहाग्रजं स विदुरोऽपि नदीजमुख्यान् ।

}}

Line 22,045:

Line 24,482:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमार्जुनौ विषहितुं नहि कश्चनास्ति

| verse_lines = भीमार्जुनौ विषहितुं नहि कश्चनास्ति;सामर्थ्ययुक् सुरवरेष्वपि वर्द्धितास्ते ।;ज्ञात्वैव वत्सरत एव महानधर्मः;तेषामुपेक्षणकृतस्तदलं नियुङ्क्ष्व ॥ १७६॥

| verse_line2 = सामर्थ्ययुक् सुरवरेष्वपि वर्द्धितास्ते ।

}}

Line 22,054:

Line 24,492:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आनीतये च विनियुज्य सुसान्त्वपूर्वम्

| verse_lines = आनीतये च विनियुज्य सुसान्त्वपूर्वम्;आनीय योजय नृपेषु(नृपैषु) तथाऽर्द्धराज्यम् ।;एवं कृते(कृतं) तव भवेत् कुलवृद्धये हि;धर्माय चोभयविनाशकरोऽन्यथा स्याः ॥ १७७॥

| verse_line2 = आनीय योजय नृपेषु(नृपैषु) तथाऽर्द्धराज्यम् ।

}}

Line 22,063:

Line 24,502:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवत्यनु तथेत्यवदन्नदीजो

| verse_lines = इत्युक्तवत्यनु तथेत्यवदन्नदीजो;द्रोणः कृपश्च विदुरं स नृपोऽप्युवाच ।;याह्यानयेति स च वेगवता रथेन;तत्रागमत् तदनु तैरभिपूजितश्च ॥ १७८॥

| verse_line2 = द्रोणः कृपश्च विदुरं स नृपोऽप्युवाच ।

}}

Line 22,072:

Line 24,512:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्काल एव वसुदेवसुतश्च कृष्णो

| verse_lines = तत्काल एव वसुदेवसुतश्च कृष्णो;व्यासश्च तानुपसमेत्य दुरन्तशक्ती ।;आदाय कुन्तिसहितान् विदुरेण युक्तौ;नागाह्वयं पुरमितां सह भार्ययैव ॥ १७९॥

| verse_line2 = व्यासश्च तानुपसमेत्य दुरन्तशक्ती ।

}}

Line 22,081:

Line 24,522:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेष्वागतेषु सुमहानभवत् प्रहर्षः

| verse_lines = तेष्वागतेषु सुमहानभवत् प्रहर्षः;पौरस्य जानपदिकस्य जनस्य चोच्चैः ।;भीष्मादिकाश्च मुदिताः प्रतिपूज्य गेहम्;आवेशयन् सह नृपेण महोत्सवेन ॥ १८०॥

| verse_line2 = पौरस्य जानपदिकस्य जनस्य चोच्चैः ।

}}

Line 22,090:

Line 24,532:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णामपूजयदतीव च सौबली सा

| verse_lines = कृष्णामपूजयदतीव च सौबली सा;दुर्योधनस्य दयितासहिताऽत्र तेऽपि ।;ऊषुस्ततश्च निजपुत्रकदुर्विनीत्या;कृष्णानिमित्तमुरुभीतित आह भीमात् ॥ १८१॥

| verse_line2 = दुर्योधनस्य दयितासहिताऽत्र तेऽपि ।

}}

Line 22,099:

Line 24,542:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कुन्ति प्रयाहि सहिता स्नुषया गृहं स्वं

| verse_lines = कुन्ति प्रयाहि सहिता स्नुषया गृहं स्वं;भीमाद् बिभेमि निजपुत्रकदुर्विनीत्या ।;कृष्णा त्रिलोकवनिताधिकरूपसारा;यस्मादिति स्म ससुता प्रययौ गृहं सा ॥ १८२॥

| verse_line2 = भीमाद् बिभेमि निजपुत्रकदुर्विनीत्या ।

}}

Line 22,108:

Line 24,552:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऊषुस्तथैव परिवत्सरपञ्चकं ते

| verse_lines = ऊषुस्तथैव परिवत्सरपञ्चकं ते;पाण्डोर्गृहे सुसुखिनोऽखिलभोगयुक्ताः ।;कृष्णा च तेषु पृथगेव चतुःस्वरूपा;रेमे तथैकतनुरप्यभिमानिभेदात् ॥ १८३॥

| verse_line2 = पाण्डोर्गृहे सुसुखिनोऽखिलभोगयुक्ताः ।

}}

Line 22,117:

Line 24,562:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कन्यैव साऽभवदतः प्रतिवासरं च

| verse_lines = कन्यैव साऽभवदतः प्रतिवासरं च;जन्माभवद्ध्यभिमतेः पृथगेव नाशात् ।;प्रायो हि नाभिमतिनाशमवाप वाणी;तस्मान्मरुच्च सकलेष्वभिविष्ट(सकलेष्वनुविष्ट) आसीत् ॥ १८४॥

| verse_line2 = जन्माभवद्ध्यभिमतेः पृथगेव नाशात् ।

}}

Line 22,126:

Line 24,572:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मात्मजादिषु मरुत् प्रतिविष्ट एषां

| verse_lines = धर्मात्मजादिषु मरुत् प्रतिविष्ट एषां;बुद्धिं विमोह्य(विपोह्य) रमते सततं तया यत् ।;शुद्धैव सा हि तत एव दिनेदिने च;सम्मोहतो मरणवद् भवतीह कन्या ॥ १८५॥

| verse_line2 = बुद्धिं विमोह्य(विपोह्य) रमते सततं तया यत् ।

}}

Line 22,135:

Line 24,582:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नो सुप्तिवत्(सुप्तवत्) त्विदमतोऽन्यवशत्वतो हि

| verse_lines = नो सुप्तिवत्(सुप्तवत्) त्विदमतोऽन्यवशत्वतो हि;देहस्य संस्मृतित एव हरेर्न मोहः ।;नाऽवेशवच्च तत एव मृतेः स्वरूपम्;एतत् त्वतः प्रतिदिनं जननाद्धि कन्या ॥ १८६॥

| verse_line2 = देहस्य संस्मृतित एव हरेर्न मोहः ।

}}

Line 22,144:

Line 24,592:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं स वायुरनुविष्टयुधिष्ठिरादि-

| verse_lines = एवं स वायुरनुविष्टयुधिष्ठिरादि-;भीमात्मनैव रमते सततं तयैकः ।;अन्यादृशा(अन्यादृशी) हि सुरभुक्तिरतोऽन्यरूपा;मानुष्यभुक्तिरिति नात्र विचार्यमस्ति ॥ १८७॥

| verse_line2 = भीमात्मनैव रमते सततं तयैकः ।

}}

Line 22,153:

Line 24,602:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासिष्ठयादववृषावपि केशवौ तौ

| verse_lines = वासिष्ठयादववृषावपि केशवौ तौ;तत्रोषतुः परमसौहृदतो हि तेषु ।;ताभ्यामनन्तगुणपूर्णसुखात्मकाभ्यां;पार्थाश्च ते मुमुदिरे युतसत्कथाभिः(अयुतसत्कथाभिः) ॥ १८८॥

| verse_line2 = तत्रोषतुः परमसौहृदतो हि तेषु ।

}}

Line 22,162:

Line 24,612:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं हि तेषु वनगेषु बभूव काशि-

| verse_lines = पूर्वं हि तेषु वनगेषु बभूव काशि-;राज्ञः सुताकृत उरुक्षितिपालयोगः ।;तत्र स्वयम्बरगतां धृतराष्ट्रपुत्रः;कन्यां बलाज्जगृह आत्मबलातिदृप्तः ॥ १८९॥

| verse_line2 = राज्ञः सुताकृत उरुक्षितिपालयोगः ।

}}

Line 22,171:

Line 24,622:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं हि राजगणने मगधाधिराजः

| verse_lines = पूर्वं हि राजगणने मगधाधिराजः;सङ्ख्यात इत्यतिरुषा प्रगृहीतकन्ये ।;दुर्योधने नृपतयो युयुधुः स्म तेन;भग्नाश्च कर्णसहितेन सहानुजेन ॥ १९०॥

| verse_line2 = सङ्ख्यात इत्यतिरुषा प्रगृहीतकन्ये ।

}}

Line 22,180:

Line 24,632:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भग्नेषु तेषु पुनरात्तशरासनेषु

| verse_lines = भग्नेषु तेषु पुनरात्तशरासनेषु;कर्णो जगाद धृतराष्ट्रसुतं प्रयाहि ।;युक्तः सहोदरजनैर्गुरुभीष्ममुख्यैः;युक्तस्य ते न पुरमेत्य हि घर्षणेशाः ॥ १९१॥

| verse_line2 = कर्णो जगाद धृतराष्ट्रसुतं प्रयाहि ।

}}

Line 22,189:

Line 24,642:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकान्ततो जयमवीक्ष्य च नानुयाति

| verse_lines = एकान्ततो जयमवीक्ष्य च नानुयाति;बार्हद्रथः पुरगतस्य जये न निष्ठा ।;द्रौणिं च रुद्रतनुमेष सदा विजानन्;नो तेन युद्धमभिवाञ्छति रुद्रभक्तः ॥ १९२॥

| verse_line2 = बार्हद्रथः पुरगतस्य जये न निष्ठा ।

}}

Line 22,198:

Line 24,652:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकोऽहमेव नृपतीन् प्रतियोधयिष्य

| verse_lines = एकोऽहमेव नृपतीन् प्रतियोधयिष्य;एतैर्मयि प्रतिजितेऽपि न तेऽस्त्यकीर्तिः ।;एकं च तेऽनुजमिमे यदि पौरुषेण;गृह्णीयुरत्र तव कीर्तिरुपैति नाशम् ॥ १९३॥

| verse_line2 = एतैर्मयि प्रतिजितेऽपि न तेऽस्त्यकीर्तिः ।

}}

Line 22,207:

Line 24,662:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मादयोऽपि नहि योधयितुं समर्था

| verse_lines = भीष्मादयोऽपि नहि योधयितुं समर्था;राज्ञा ह्यनेन तत एव हि(च) बाह्लिकोऽस्य ।;भृत्यो बभूव नतु भीष्ममयं युधेऽगाद्;राजा नहीति नच तेन विरोध आसीत् ॥ १९४॥

| verse_line2 = राज्ञा ह्यनेन तत एव हि(च) बाह्लिकोऽस्य ।

}}

Line 22,216:

Line 24,672:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आशु स विमृश्य ययौ पुरं स्वं

| verse_lines = इत्युक्त आशु स विमृश्य ययौ पुरं स्वं;कर्णोऽपि तैः प्रतियुयोध जिगाय चैनान्(चैतान्) ।;कर्णस्य वीर्यमगणय्य जरासुतोऽपि;ह्येकैकमेव नृपतिं स दिदेश योद्धुम् ॥ १९५॥

| verse_line2 = कर्णोऽपि तैः प्रतियुयोध जिगाय चैनान्(चैतान्) ।

}}

Line 22,225:

Line 24,682:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वेषु तेषु विजितेष्वभिजग्मिवान् स

| verse_lines = सर्वेषु तेषु विजितेष्वभिजग्मिवान् स;योद्धुं बृहद्रथसुतोऽप्यमुना रथेन ।;तं चैव रामवरतो विरथं विशस्त्रं;चक्रे स चैनमथ मुष्टिभिरभ्युपेतौ ॥ १९६॥

| verse_line2 = योद्धुं बृहद्रथसुतोऽप्यमुना रथेन ।

}}

Line 22,234:

Line 24,692:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्धौ यदैव जरया प्रतिसन्धितस्य

| verse_lines = सन्धौ यदैव जरया प्रतिसन्धितस्य;कर्णो जघान न परत्र तुतोष राजा ।;न ज्ञातमेतदपि हो हलिना तदेतत्;ज्ञातं त्वया भव ततो मम भृत्य एव ॥ १९७॥

| verse_line2 = कर्णो जघान न परत्र तुतोष राजा ।

}}

Line 22,243:

Line 24,702:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवंविधं सुकुशलं बहुयुद्धशौण्डं

| verse_lines = एवंविधं सुकुशलं बहुयुद्धशौण्डं;न त्वां हनिष्य उत ते पितुरेव पूर्वम् ।;बाह्वोर्बलादभिहृतं हि मयाऽङ्गराज्यं;तत् त्वं गृहाण युधि कर्मकरश्च मे स्याः ॥ १९८॥

| verse_line2 = न त्वां हनिष्य उत ते पितुरेव पूर्वम् ।

}}

Line 22,252:

Line 24,712:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आशु स तथैव चकार कर्णः

| verse_lines = इत्युक्त आशु स तथैव चकार कर्णः;पूर्वं हि तस्य निजराज्यपदैकदेशः ।;दुर्योधनेन विहितो मगधाधिराजं;जित्वा वृकोदरहृतः पितुरेव दत्तः ॥ १९९॥

| verse_line2 = पूर्वं हि तस्य निजराज्यपदैकदेशः ।

}}

Line 22,261:

Line 24,722:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अङ्गाधिराज्यमुपलभ्य जरासुतस्य

| verse_lines = अङ्गाधिराज्यमुपलभ्य जरासुतस्य;स्नेहं च सूर्यसुत आशु कुरून् जगाम ।;दृष्ट्वैव तं मुमुदिरे धृतराष्ट्रपुत्रा;नानेन तुल्यमधिजग्मुरतो हरिं च ॥ २००॥

| verse_line2 = स्नेहं च सूर्यसुत आशु कुरून् जगाम ।

}}

Line 22,270:

Line 24,732:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उद्वाह्य काशितनयां गिरिजाधिविष्टां(गिरिजाभिविष्टां)

| verse_lines = उद्वाह्य काशितनयां गिरिजाधिविष्टां(गिरिजाभिविष्टां);साक्षान्नरेषु जनितां प्रथमामलक्ष्मीम् ।;तस्यां सुतं त्वजनयत् पुर आस योऽक्षः;कन्यां पुरा प्रियतमां च षडाननस्य ॥ २०१॥

| verse_line2 = साक्षान्नरेषु जनितां प्रथमामलक्ष्मीम् ।

}}

Line 22,279:

Line 24,742:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुत्रो बभूव स तु लक्षणनामधेयः

| verse_lines = पुत्रो बभूव स तु लक्षणनामधेयः;सा लक्षणेत्यधिकरूपगुणाऽऽस कन्या ।;तस्यानुजाश्च निजयोग्यगुणा अवापुः;भार्याः पुनश्च स सुयोधन आप भार्याः(आप भार्याम्) ॥ २०२॥

| verse_line2 = सा लक्षणेत्यधिकरूपगुणाऽऽस कन्या ।

}}

Line 22,288:

Line 24,752:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं सुरान्तक इति प्रथितः सुतोऽभूद्

| verse_lines = पूर्वं सुरान्तक इति प्रथितः सुतोऽभूद्;दुःशासनस्य तदनु प्रतितप्यमानाः ।;दृष्ट्वैव पार्थबलवीर्यगुणान् समृद्धिं;तां चैव ते प्रतिययुः स्म कलिङ्गदेशम् ॥ २०३॥

| verse_line2 = दुःशासनस्य तदनु प्रतितप्यमानाः ।

}}

Line 22,297:

Line 24,762:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसीत् स्वयंवर उतात्र कलिङ्गराज-

| verse_lines = आसीत् स्वयंवर उतात्र कलिङ्गराज-;पुत्र्याः सुवज्र इति यं प्रवदन्ति भूपाः ।;रौद्राद् वरादविजितस्य च तस्य कन्यां;दृप्तो बलात् स जगृहे धृतराष्ट्रसूनुः ॥ २०४॥

| verse_line2 = पुत्र्याः सुवज्र इति यं प्रवदन्ति भूपाः ।

}}

Line 22,306:

Line 24,772:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्राथ रुद्रवरतः स जरासुतेन

| verse_lines = तत्राथ रुद्रवरतः स जरासुतेन;युक्तो बबन्ध च सुयोधनमाशु जित्वा ।;कर्णः पराद्रवदिह स्म सुतेषु पाण्डोः;यस्मात् स्पृधाऽगमदतः स पराजितोऽभूत् ॥ २०५॥

| verse_line2 = युक्तो बबन्ध च सुयोधनमाशु जित्वा ।

}}

Line 22,315:

Line 24,782:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनेऽनुजजनैः सह तैर्गृहीते

| verse_lines = दुर्योधनेऽनुजजनैः सह तैर्गृहीते;भीष्माम्बिकेयविदुराग्रजवाक्यनुन्नः ।;भीमो विजित्य नृपतीन् सजरासुतांस्तान्;हत्वा सुवज्रममुचद् धृतराष्ट्रपुत्रान् ॥ २०६॥

| verse_line2 = भीष्माम्बिकेयविदुराग्रजवाक्यनुन्नः ।

}}

Line 22,324:

Line 24,792:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेऽपि स्म कर्णसहिता मृतकप्रतीका

| verse_lines = तेऽपि स्म कर्णसहिता मृतकप्रतीका;नागाह्वयं पुरमथाऽययुरप्यमीषाम् ।;दृष्ट्वा विरोधमवदन्नृपतिश्च धर्म-;पुत्रं पुरन्दरकृतस्थलमाशु याहि ॥ २०७॥

| verse_line2 = नागाह्वयं पुरमथाऽययुरप्यमीषाम् ।

}}

Line 22,333:

Line 24,802:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रार्द्धराज्यमनुभुङ्क्ष्व सहानुजैस्त्वं

| verse_lines = तत्रार्द्धराज्यमनुभुङ्क्ष्व सहानुजैस्त्वं;कोशार्द्धमेव च गृहाण पुरा हि शक्रः ।;तत्राभिषिक्त उत कञ्जभवादिदेवैः;तत्रस्थ एव स चकार चिरं च राज्यम् ॥ २०८॥

| verse_line2 = कोशार्द्धमेव च गृहाण पुरा हि शक्रः ।

}}

Line 22,342:

Line 24,812:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वं वीर शक्रसम एव ततस्तवैव

| verse_lines = त्वं वीर शक्रसम एव ततस्तवैव;योग्यं पुरं तदत आश्वभिषेचयामि ।;इत्युक्त आह स युधिष्ठिर ओमिति स्म;चक्रेऽभिषेकमपि तस्य स आम्बिकेयः ॥ २०९॥

| verse_line2 = योग्यं पुरं तदत आश्वभिषेचयामि ।

}}

Line 22,351:

Line 24,822:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्याभिषेकमकरोत् प्रथमं हि कृष्णो

| verse_lines = तस्याभिषेकमकरोत् प्रथमं हि कृष्णो;वासिष्ठनन्दन उरुर्भव चक्रवर्ती ।;यष्टाऽश्वमेधनिखिलात्मकराजसूय-;पूर्वैर्मखैः सततमेव च धर्मशीलः ॥ २१०॥

| verse_line2 = वासिष्ठनन्दन उरुर्भव चक्रवर्ती ।

}}

Line 22,360:

Line 24,832:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्येव पार्षतसुतासहितेऽभिषिक्ते

| verse_lines = इत्येव पार्षतसुतासहितेऽभिषिक्ते;कृष्णोऽपि वृष्णिवृषभः स तथाऽभ्यषिञ्चत् ।;एवं च मारुतिशिरस्यभिषेकमेतौ;सञ्चक्रतुः स्म युवराजपदे सभार्यम् ॥ २११॥

| verse_line2 = कृष्णोऽपि वृष्णिवृषभः स तथाऽभ्यषिञ्चत् ।

}}

Line 22,369:

Line 24,842:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमे च पार्षतसुतासहितेऽभिषिक्ते

| verse_lines = भीमे च पार्षतसुतासहितेऽभिषिक्ते;ताभ्यामनन्तसुखशक्तिचिदात्मकाभ्याम् ।;अन्यैश्च विप्रवृषभैः सुकृतेऽभिषेके(सुकृताभिषेके);धर्मात्मजानु मुमुदुर्निखिलाश्च सन्तः ॥ २१२॥

| verse_line2 = ताभ्यामनन्तसुखशक्तिचिदात्मकाभ्याम् ।

}}

Line 22,378:

Line 24,852:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् महोत्सववरे दिनसप्तकानु-

| verse_lines = तस्मिन् महोत्सववरे दिनसप्तकानु-;वृत्ते वसिष्ठवृषभेण च वृष्णिपेन ।;कृष्णेन ते युयुरमा पृथया तया च;पाञ्चालराजसुतया स्थलमिन्द्रवासम् ॥ २१३॥

| verse_line2 = वृत्ते वसिष्ठवृषभेण च वृष्णिपेन ।

}}

Line 22,387:

Line 24,862:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कोशस्य चार्द्धसहितास्तु यदैव पार्था

| verse_lines = कोशस्य चार्द्धसहितास्तु यदैव पार्था;गच्छन्ति ताननुययुर्निखिलाश्च पौराः ।;ऊचुश्च हा बत सुयोधन एष पापो;दूरे चकार ननु पाण्डुसुतान् गुणाढ्यान् ॥ २१४॥

| verse_line2 = गच्छन्ति ताननुययुर्निखिलाश्च पौराः ।

}}

Line 22,396:

Line 24,872:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमप्रतापमवलम्ब्य कलिङ्गबन्धान्

| verse_lines = भीमप्रतापमवलम्ब्य कलिङ्गबन्धान्;मुक्तः सुतामपि हि तस्य पुरं निनाय ।;द्वेष्ट्येवमप्यतिबलान् हि सदैव पार्थान्;यामो वयं गुणिभिरद्य सहैव पार्थैः ॥ २१५॥

| verse_line2 = मुक्तः सुतामपि हि तस्य पुरं निनाय ।

}}

Line 22,405:

Line 24,882:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आज्ञापयत्यपि स भेरिरवेण पार्थान्

| verse_lines = आज्ञापयत्यपि स भेरिरवेण पार्थान्;नैवानुगच्छत यदि व्रजथानु वोऽद्य ।;वित्तं हरिष्य इह सर्वमपीति तच्च;पापः करोतु न वयं विजहाम पार्थान् ॥ २१६॥

| verse_line2 = नैवानुगच्छत यदि व्रजथानु वोऽद्य ।

}}

Line 22,414:

Line 24,892:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सद्भिर्हि सङ्गतिरिहैव सुखस्य हेतुः(सुखैकहेतुः)

| verse_lines = सद्भिर्हि सङ्गतिरिहैव सुखस्य हेतुः(सुखैकहेतुः);मोक्षैकहेतुरथ(मोक्षैकहेतुरुत) तद्विपरीतमन्यत् ।;तस्माद् व्रजेम सह पाण्डुसुतैर्हि शक्र-;प्रस्थं त्विति स्म धृतचेतस आह धार्मः(धर्मः) ॥ २१७॥

| verse_line2 = मोक्षैकहेतुरथ(मोक्षैकहेतुरुत) तद्विपरीतमन्यत् ।

}}

Line 22,423:

Line 24,902:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रीतिर्यदि स्म भवतां मयि सानुजेऽस्ति

| verse_lines = प्रीतिर्यदि स्म भवतां मयि सानुजेऽस्ति;तिष्ठध्वमत्र पितुरेव हि शासने मे ।;कीर्तिर्हि वोऽनुगमनात् पितुरत्ययेन;नश्येन्न इत्यनुसरध्वमिहाऽम्बिकेयम् ॥ २१८॥

| verse_line2 = तिष्ठध्वमत्र पितुरेव हि शासने मे ।

}}

Line 22,432:

Line 24,912:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्येव तैः पुरजना निखिलैर्निषिद्धाः

| verse_lines = इत्येव तैः पुरजना निखिलैर्निषिद्धाः;कृच्छ्रेण तस्थुरपि तान् मनसाऽन्वगच्छन् ।;प्राप्याथ शक्रपुरमस्मरतां च कृष्णौ;देवेशवर्धकिमथाऽगमदत्र सोऽपि ॥ २१९॥

| verse_line2 = कृच्छ्रेण तस्थुरपि तान् मनसाऽन्वगच्छन् ।

}}

Line 22,441:

Line 24,922:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासिष्ठपेन यदुपेन च पाण्डवानां

| verse_lines = वासिष्ठपेन यदुपेन च पाण्डवानां;रत्नोत्करं कुरु पुरं पुरुहूतपुर्याः ।;सादृश्यतस्त्विति नियुक्त उभौ प्रणम्य;सर्वेश्वरौ स कृतवांश्च पुरं तथैव ॥ २२०॥

| verse_line2 = रत्नोत्करं कुरु पुरं पुरुहूतपुर्याः ।

}}

Line 22,450:

Line 24,932:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देशं च नातिजनसंवृतमन्यदेश-

| verse_lines = देशं च नातिजनसंवृतमन्यदेश-;संस्थैर्जनैरभिपुपूरिर आशु पार्थाः ।;तेषां गुणैर्हरिपदानतिहेतुतश्च;राष्ट्रान्तरा इह शुभा वसतीः स्म चक्रुः ॥ २२१॥

| verse_line2 = संस्थैर्जनैरभिपुपूरिर आशु पार्थाः ।

}}

Line 22,459:

Line 24,942:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रस्थाप्य दूरमनुजस्य सुतान् स राजा

| verse_lines = प्रस्थाप्य दूरमनुजस्य सुतान् स राजा;चक्रेऽभिषेकमपि तत्र सुयोधनस्य ।;दुःशासनं च युवराजमसौ विधाय;मेने कृतार्थमिव च स्वमशान्तकामः ॥ २२२॥

| verse_line2 = चक्रेऽभिषेकमपि तत्र सुयोधनस्य ।

}}

Line 22,468:

Line 24,952:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थाश्च ते मुमुदुरत्र वसिष्ठवृष्णि-

| verse_lines = पार्थाश्च ते मुमुदुरत्र वसिष्ठवृष्णि-;वर्योदितानखिलतत्त्वविनिर्णयांस्तु ।;शृण्वन्त एव हि सदा पृथिवीं च धर्माद्;भुञ्जन्त आश्रितरमापतिपादयुग्माः ॥ २२३॥

| verse_line2 = वर्योदितानखिलतत्त्वविनिर्णयांस्तु ।

}}

Line 22,483:

Line 24,968:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ यज्ञोरुदाननरदेववन्द्यताप्रश्नर्षिपूजासु युधिष्ठिरोऽभूत् ।

| verse_lines = औं ॥ यज्ञोरुदाननरदेववन्द्यताप्रश्नर्षिपूजासु युधिष्ठिरोऽभूत् ।;धर्मानुशास्तिहरितत्त्वशंसनस्वराष्ट्ररक्षादिषु भीम आसीत् ॥ १॥

| verse_line2 = धर्मानुशास्तिहरितत्त्वशंसनस्वराष्ट्ररक्षादिषु भीम आसीत् ॥ १॥

}}

Line 22,492:

Line 24,978:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रीधर्मसंशासनभृत्यकोशरक्षाव्ययादौ गुणदोषचिन्तने ।

| verse_lines = स्त्रीधर्मसंशासनभृत्यकोशरक्षाव्ययादौ गुणदोषचिन्तने ।;अन्तःपुरस्थस्य जनस्य कृष्णा त्वासीद्धरेर्धर्मनिदर्शनी च ॥ २॥

| verse_line2 = अन्तःपुरस्थस्य जनस्य कृष्णा त्वासीद्धरेर्धर्मनिदर्शनी च ॥ २॥

}}

Line 22,501:

Line 24,988:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बीभत्सुरासीत् परराष्ट्रमर्दने तेनानियम्यांस्तु जरासुतादीन् ।

| verse_lines = बीभत्सुरासीत् परराष्ट्रमर्दने तेनानियम्यांस्तु जरासुतादीन् ।;स कीचकादींश्च ममर्द भीमस्तस्यैव ते बलतो नित्यभीताः ॥ ३॥

| verse_line2 = स कीचकादींश्च ममर्द भीमस्तस्यैव ते बलतो नित्यभीताः ॥ ३॥

}}

Line 22,510:

Line 24,998:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राष्ट्रेषु भीमेन विमर्दितेषु जिताश्च युद्धेषु निरुद्यमास्ते ।

| verse_lines = राष्ट्रेषु भीमेन विमर्दितेषु जिताश्च युद्धेषु निरुद्यमास्ते ।;बभूवुरासीद्धरिधर्मनिष्ठः प्रायेण लोकश्च(लोकाश्च) तदीयशासनात् ॥ ४॥

| verse_line2 = बभूवुरासीद्धरिधर्मनिष्ठः प्रायेण लोकश्च(लोकाश्च) तदीयशासनात् ॥ ४॥

}}

Line 22,519:

Line 25,008:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आजीविनां वेतनदस्तदाऽऽसीन्माद्रीसुतः प्रथमोऽथ द्वितीयः ।

| verse_lines = आजीविनां वेतनदस्तदाऽऽसीन्माद्रीसुतः प्रथमोऽथ द्वितीयः ।;सन्धानभेदादिषु धर्मराजपश्चाच्च खड्गी स बभूव रक्षन् ॥ ५॥

| verse_line2 = सन्धानभेदादिषु धर्मराजपश्चाच्च खड्गी स बभूव रक्षन् ॥ ५॥

}}

Line 22,528:

Line 25,018:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृष्टद्युम्नस्तत्र सेनाप्रणेता शक्रप्रस्थे नित्यमास्तेऽतिहार्दात् ।

| verse_lines = धृष्टद्युम्नस्तत्र सेनाप्रणेता शक्रप्रस्थे नित्यमास्तेऽतिहार्दात् ।;विशेषतो भीमसखा स आसीद् राष्ट्रं चैषां सर्वकामैः सुपूर्णम् ॥ ६॥

| verse_line2 = विशेषतो भीमसखा स आसीद् राष्ट्रं चैषां सर्वकामैः सुपूर्णम् ॥ ६॥

}}

Line 22,537:

Line 25,028:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नावैष्णवो न दरिद्रो बभूव न धर्महानिश्च बभूव कस्यचित् ।

| verse_lines = नावैष्णवो न दरिद्रो बभूव न धर्महानिश्च बभूव कस्यचित् ।;तेषां राष्ट्रे शासति भीमसेने न व्याधितो नापि विपर्ययान्मृतिः ॥ ७॥

| verse_line2 = तेषां राष्ट्रे शासति भीमसेने न व्याधितो नापि विपर्ययान्मृतिः ॥ ७॥

}}

Line 22,546:

Line 25,038:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरं यान्ति हि दर्शनोत्सुकाः प्रतिग्रहायाप्यथ याजनाय ।

| verse_lines = युधिष्ठिरं यान्ति हि दर्शनोत्सुकाः प्रतिग्रहायाप्यथ याजनाय ।;कार्यार्थिनो(कार्यार्थतो) नैव वृकोदरेण कार्याणि सिद्ध्यन्ति(सिद्धानि) यतोऽखिलानि ॥ ८॥

| verse_line2 = कार्यार्थिनो(कार्यार्थतो) नैव वृकोदरेण कार्याणि सिद्ध्यन्ति(सिद्धानि) यतोऽखिलानि ॥ ८॥

}}

Line 22,555:

Line 25,048:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गन्धर्वविद्याधरचारणाश्च सेवन्त एतान्त्सततं समस्ताः ।

| verse_lines = गन्धर्वविद्याधरचारणाश्च सेवन्त एतान्त्सततं समस्ताः ।;यथा सुरेन्द्रं मुनयश्च सर्व आयान्ति देवा अपि कृष्णमर्चितुम् ॥ ९॥

| verse_line2 = यथा सुरेन्द्रं मुनयश्च सर्व आयान्ति देवा अपि कृष्णमर्चितुम् ॥ ९॥

}}

Line 22,564:

Line 25,058:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां राष्ट्रे कार्तयुगा हि धर्माः प्रवर्तिता एव ततोऽधिकाश्च ।

| verse_lines = तेषां राष्ट्रे कार्तयुगा हि धर्माः प्रवर्तिता एव ततोऽधिकाश्च ।;वृद्धिश्च तस्मादधिका सुवर्णरत्नाम्बरादेरपि सस्यसम्पदाम् ॥ १०॥

| verse_line2 = वृद्धिश्च तस्मादधिका सुवर्णरत्नाम्बरादेरपि सस्यसम्पदाम् ॥ १०॥

}}

Line 22,573:

Line 25,068:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथोपयेमे शिशुपालपुत्रीं युधिष्ठिरो देवकीं नाम पूर्वम्(पूर्वाम्) ।

| verse_lines = अथोपयेमे शिशुपालपुत्रीं युधिष्ठिरो देवकीं नाम पूर्वम्(पूर्वाम्) ।;स्वीयां भार्यां यत्सहजो धृष्टकेतुरनुह्लादः सवितुश्चांशयुक्तः ॥ ११॥

| verse_line2 = स्वीयां भार्यां यत्सहजो धृष्टकेतुरनुह्लादः सवितुश्चांशयुक्तः ॥ ११॥

}}

Line 22,582:

Line 25,078:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यां सुहोत्रो नामतः पुत्र आसीद् यश्चित्रगुप्तो नाम पूर्वं सुलेखः ।

| verse_lines = तस्यां सुहोत्रो नामतः पुत्र आसीद् यश्चित्रगुप्तो नाम पूर्वं सुलेखः ।;कृष्णा सैवाऽप्यन्यरूपेण जाता काशीशपुत्री यां प्रवदन्ति कालीम् ॥ १२॥

| verse_line2 = कृष्णा सैवाऽप्यन्यरूपेण जाता काशीशपुत्री यां प्रवदन्ति कालीम् ॥ १२॥

}}

Line 22,591:

Line 25,088:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा केवला भारती नान्यदेव्यस्तत्राऽविष्टास्तत्कृते(तत्राविष्टा यत्कृते) काशिराजः ।

| verse_lines = सा केवला भारती नान्यदेव्यस्तत्राऽविष्टास्तत्कृते(तत्राविष्टा यत्कृते) काशिराजः ।;स्वयम्बरार्थं नृपतीनाजुहाव सर्वांस्तेऽपि ह्यत्र हर्षात् समेताः ॥ १३॥

| verse_line2 = स्वयम्बरार्थं नृपतीनाजुहाव सर्वांस्तेऽपि ह्यत्र हर्षात् समेताः ॥ १३॥

}}

Line 22,600:

Line 25,098:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां मध्ये भीमसेनांस एषा मालामधात् तत्र जरासुताद्याः ।

| verse_lines = तेषां मध्ये भीमसेनांस एषा मालामधात् तत्र जरासुताद्याः ।;क्रुद्धा विष्णोराश्रितानाक्षिपन्त आसेदुरुच्चैः शिवमास्तुवन्तः ॥ १४॥

| verse_line2 = क्रुद्धा विष्णोराश्रितानाक्षिपन्त आसेदुरुच्चैः शिवमास्तुवन्तः ॥ १४॥

}}

Line 22,609:

Line 25,108:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं वाक्यैर्वैदिकैस्तान्स भीमो जिग्ये तर्कैः साधुभिः सम्प्रयुक्तैः ।

| verse_lines = पूर्वं वाक्यैर्वैदिकैस्तान्स भीमो जिग्ये तर्कैः साधुभिः सम्प्रयुक्तैः ।;वेदा ह्यदोषा इति पूर्वमेव संसाधयित्वैव सदागमैश्च ॥ १५॥

| verse_line2 = वेदा ह्यदोषा इति पूर्वमेव संसाधयित्वैव सदागमैश्च ॥ १५॥

}}

Line 22,618:

Line 25,118:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वेदाधिक्यं शैवशास्त्राणि चाऽहुर्वेदोज्झितानां बहुलां च निन्दाम् ।

| verse_lines = वेदाधिक्यं शैवशास्त्राणि चाऽहुर्वेदोज्झितानां बहुलां च निन्दाम् ।;तथा शाक्तेयस्कान्दसौरादिकानां तत्रैवोक्तं छन्दसां वैष्णवत्वम् ॥ १६॥

| verse_line2 = तथा शाक्तेयस्कान्दसौरादिकानां तत्रैवोक्तं छन्दसां वैष्णवत्वम् ॥ १६॥

}}

Line 22,627:

Line 25,128:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्णोराधिक्यं तानि शास्त्राणि चाऽहुः शिवादिभ्यः कुत्रचिन्नैव वेदे ।

| verse_lines = विष्णोराधिक्यं तानि शास्त्राणि चाऽहुः शिवादिभ्यः कुत्रचिन्नैव वेदे ।;विष्णूत्कृष्टः(विष्णूत्कर्षः) कथितो बौद्धपूर्वाश्चाऽहुर्विष्णुं परमं सर्वतोऽपि ॥ १७॥

| verse_line2 = विष्णूत्कृष्टः(विष्णूत्कर्षः) कथितो बौद्धपूर्वाश्चाऽहुर्विष्णुं परमं सर्वतोऽपि ॥ १७॥

}}

Line 22,636:

Line 25,138:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लोकायताश्च क्‍वचिदाहुरग्र्यं विष्णुं गुरुं सर्ववरं बृहस्पतेः ।

| verse_lines = लोकायताश्च क्‍वचिदाहुरग्र्यं विष्णुं गुरुं सर्ववरं बृहस्पतेः ।;सर्वागमेषु प्रथितोऽत एव विष्णुः समस्ताधिक एव मुक्तिदः ॥ १८॥

| verse_line2 = सर्वागमेषु प्रथितोऽत एव विष्णुः समस्ताधिक एव मुक्तिदः ॥ १८॥

}}

Line 22,645:

Line 25,148:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेष्वागमेष्वेव परस्परं च विरुद्धता ह्यन्यपक्षेषु भूपाः ।

| verse_lines = तेष्वागमेष्वेव परस्परं च विरुद्धता ह्यन्यपक्षेषु भूपाः ।;प्रत्यक्षतश्चात्र पश्यध्वमाशु बलं बाह्वोर्मे विष्णुपदाश्रयस्य ॥ १९॥

| verse_line2 = प्रत्यक्षतश्चात्र पश्यध्वमाशु बलं बाह्वोर्मे विष्णुपदाश्रयस्य ॥ १९॥

}}

Line 22,654:

Line 25,158:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं हि गङ्गा मम विष्णुपूजाविघ्नार्थमायाद् वामकरेण सा मे ।

| verse_lines = पूर्वं हि गङ्गा मम विष्णुपूजाविघ्नार्थमायाद् वामकरेण सा मे ।;नुन्ना परस्ताद् बहुयोजनं गता पुरे कुरूणां शिव आगतस्तदा ॥ २०॥

| verse_line2 = नुन्ना परस्ताद् बहुयोजनं गता पुरे कुरूणां शिव आगतस्तदा ॥ २०॥

}}

Line 22,663:

Line 25,168:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स व्याघ्ररूपी कपिलात्मिकामुमां(कपिलात्मकामुमां) परीक्षयन् मां हन्तुमिवाऽद्रवद् द्रुतम् ।

| verse_lines = स व्याघ्ररूपी कपिलात्मिकामुमां(कपिलात्मकामुमां) परीक्षयन् मां हन्तुमिवाऽद्रवद् द्रुतम् ।;स मे युद्धे विजितो मूर्च्छितश्च गदाप्रहारादास लिङ्गान्तरस्थः ॥ २१॥

| verse_line2 = स मे युद्धे विजितो मूर्च्छितश्च गदाप्रहारादास लिङ्गान्तरस्थः ॥ २१॥

}}

Line 22,672:

Line 25,178:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्याघ्रेश्वरं नाम लिङ्गं पृथिव्यां ख्यातं तदास्ते तद्वदन्यत्र युद्धे ।

| verse_lines = व्याघ्रेश्वरं नाम लिङ्गं पृथिव्यां ख्यातं तदास्ते तद्वदन्यत्र युद्धे ।;तीरे गोमत्या हैमवते गिरौ हि जितस्तत्राप्यास शार्दूललिङ्गम् ॥ २२॥

| verse_line2 = तीरे गोमत्या हैमवते गिरौ हि जितस्तत्राप्यास शार्दूललिङ्गम् ॥ २२॥

}}

Line 22,681:

Line 25,188:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं प्रत्यक्षे विष्णुपदाश्रयस्य बलाधिक्ये किमु वक्तव्यमत्र ।

| verse_lines = एवं प्रत्यक्षे विष्णुपदाश्रयस्य बलाधिक्ये किमु वक्तव्यमत्र ।;विष्णोराधिक्ये क्षत्रियाणां प्रमाणं बलं विप्रे ज्ञानमेवेति चाऽहुः ॥ २३॥

| verse_line2 = विष्णोराधिक्ये क्षत्रियाणां प्रमाणं बलं विप्रे ज्ञानमेवेति चाऽहुः ॥ २३॥

}}

Line 22,690:

Line 25,198:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मया केदारे विप्ररूपी जितश्च रुद्रोऽविशल्लिङ्गमेवाऽशु भीतः ।

| verse_lines = मया केदारे विप्ररूपी जितश्च रुद्रोऽविशल्लिङ्गमेवाऽशु भीतः ।;ततः परं वेदविदामगम्यताशापं प्रादाच्छङ्करो व्रीडितोऽत्र ॥ २४॥

| verse_line2 = ततः परं वेदविदामगम्यताशापं प्रादाच्छङ्करो व्रीडितोऽत्र ॥ २४॥

}}

Line 22,699:

Line 25,208:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं प्रत्यक्षे विष्णुबले प्रतीपं मनो यस्य ह्युत्तरं स ब्रवीतु ।

| verse_lines = एवं प्रत्यक्षे विष्णुबले प्रतीपं मनो यस्य ह्युत्तरं स ब्रवीतु ।;क्रोधोऽधिकश्चेत् क्षिप्रमायातु योद्धुमित्युक्तास्तेऽभ्याययुरात्तशस्त्राः ॥ २५॥

| verse_line2 = क्रोधोऽधिकश्चेत् क्षिप्रमायातु योद्धुमित्युक्तास्तेऽभ्याययुरात्तशस्त्राः ॥ २५॥

}}

Line 22,708:

Line 25,218:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्राप्य(विद्राव्य) तान् बाणसङ्घैः समस्तान् जरासुतं गदया योधयित्वा(पोथयित्वा) ।

| verse_lines = विद्राप्य(विद्राव्य) तान् बाणसङ्घैः समस्तान् जरासुतं गदया योधयित्वा(पोथयित्वा) ।;बाहुभ्यां चैनं परिगृह्याऽशु विष्णोः पादोत्थायां(पादोत्थायां) प्राक्षिपद् देवनद्याम् ॥ २६॥

| verse_line2 = बाहुभ्यां चैनं परिगृह्याऽशु विष्णोः पादोत्थायां(पादोत्थायां) प्राक्षिपद् देवनद्याम् ॥ २६॥

}}

Line 22,717:

Line 25,228:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स व्रीडितः प्रययौ मागधांश्च भूपैः समेतो भीमसेनो रथं स्वम् ।

| verse_lines = स व्रीडितः प्रययौ मागधांश्च भूपैः समेतो भीमसेनो रथं स्वम् ।;आरुह्य काशीश्वरपूजितश्च ययौ काल्या शक्रसनामकं पुरम् ॥ २७॥

| verse_line2 = आरुह्य काशीश्वरपूजितश्च ययौ काल्या शक्रसनामकं पुरम् ॥ २७॥

}}

Line 22,726:

Line 25,238:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यां त्रिलोकाधिकरूपसद्गुणैरासम्मितायां (आसम्मतायां) रममाणः सुतं च ।

| verse_lines = तस्यां त्रिलोकाधिकरूपसद्गुणैरासम्मितायां (आसम्मतायां) रममाणः सुतं च ।;शर्वत्रातं(शर्वत्रातः) नामाजनयत्(नाम्नाऽजनयत्) पुरा यः समानवायुर्बलवीर्ययुक्तः ॥ २८॥

| verse_line2 = शर्वत्रातं(शर्वत्रातः) नामाजनयत्(नाम्नाऽजनयत्) पुरा यः समानवायुर्बलवीर्ययुक्तः ॥ २८॥

}}

Line 22,735:

Line 25,248:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णोऽपि गत्वा द्वारवतीं सरामः सत्यापितुर्वधकर्तारमेव ।

| verse_lines = कृष्णोऽपि गत्वा द्वारवतीं सरामः सत्यापितुर्वधकर्तारमेव ।;शतधन्वानं हन्तुमैच्छत् स चैव (याचे)ययाचेऽक्रूरं कृतवर्मानुयुक्तम् ॥ २९॥

| verse_line2 = शतधन्वानं हन्तुमैच्छत् स चैव (याचे)ययाचेऽक्रूरं कृतवर्मानुयुक्तम् ॥ २९॥

}}

Line 22,744:

Line 25,258:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तावब्रूतां (सर्वलोकैकभर्तुः)सर्वलोकैककर्तुर्नाऽवां विरोधं मनसाऽपि कुर्वः ।

| verse_lines = तावब्रूतां (सर्वलोकैकभर्तुः)सर्वलोकैककर्तुर्नाऽवां विरोधं मनसाऽपि कुर्वः ।;कृष्णस्य सर्वेशितुरित्यनूक्त(इति अनु उक्तम्) आरुह्य चाश्वीं(अश्वीं) भयतः पराद्रवत् ॥ ३०॥

| verse_line2 = कृष्णस्य सर्वेशितुरित्यनूक्त(इति अनु उक्तम्) आरुह्य चाश्वीं(अश्वीं) भयतः पराद्रवत् ॥ ३०॥

}}

Line 22,753:

Line 25,268:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्वेव तं कृष्णरामौ रथेन यातौ शतं योजनानां दिनेन ।

| verse_lines = अन्वेव तं कृष्णरामौ रथेन यातौ शतं योजनानां दिनेन ।;गत्वा मृतायां वडवायां पदैव स प्राद्रवत्(सम्प्राद्रवत्) कृष्ण एनं पदाऽगात् ॥ ३१॥

| verse_line2 = गत्वा मृतायां वडवायां पदैव स प्राद्रवत्(सम्प्राद्रवत्) कृष्ण एनं पदाऽगात् ॥ ३१॥

}}

Line 22,762:

Line 25,278:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = छित्वा शिरस्तस्य चक्रेण कृष्णो जानन्नक्रूरे मणिमेनेन दत्तम् ।

| verse_lines = छित्वा शिरस्तस्य चक्रेण कृष्णो जानन्नक्रूरे मणिमेनेन दत्तम् ।;अप्यज्ञवल्लोकविडम्बनाय परीक्ष्य वासोऽत्र नेत्याह रामम् ॥ ३२॥

| verse_line2 = अप्यज्ञवल्लोकविडम्बनाय परीक्ष्य वासोऽत्र नेत्याह रामम् ॥ ३२॥

}}

Line 22,771:

Line 25,288:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अविश्वासात् सतु सक्रोध एव ययौ विदेहानवसत् पञ्च चाब्दान् ।

| verse_lines = अविश्वासात् सतु सक्रोध एव ययौ विदेहानवसत् पञ्च चाब्दान् ।;जानन् पार्थेभ्योऽहार्यतां केशवस्य वशीकर्तुं धार्तराष्ट्रो बलं गात् ॥ ३३॥

| verse_line2 = जानन् पार्थेभ्योऽहार्यतां केशवस्य वशीकर्तुं धार्तराष्ट्रो बलं गात् ॥ ३३॥

}}

Line 22,780:

Line 25,298:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बभूव शिष्योऽस्य तथा गदायामसन्निधानं केशवस्य प्रतीक्षन् ।

| verse_lines = बभूव शिष्योऽस्य तथा गदायामसन्निधानं केशवस्य प्रतीक्षन् ।;तदा ययाचे भगिनीं च तस्य स च प्रतिज्ञामकरोत् प्रदाने ॥ ३४॥

| verse_line2 = तदा ययाचे भगिनीं च तस्य स च प्रतिज्ञामकरोत् प्रदाने ॥ ३४॥

}}

Line 22,789:

Line 25,308:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्येष्ठं ह्येनं केशवो नातिवर्तेदित्येव मेने धार्तराष्ट्रः स तस्मात् ।

| verse_lines = ज्येष्ठं ह्येनं केशवो नातिवर्तेदित्येव मेने धार्तराष्ट्रः स तस्मात् ।;जग्राह हस्तं दक्षिणं सत्यहेतोर्ददौ च रामः करमस्मै हलाङ्कम् ॥ ३५॥

| verse_line2 = जग्राह हस्तं दक्षिणं सत्यहेतोर्ददौ च रामः करमस्मै हलाङ्कम् ॥ ३५॥

}}

Line 22,798:

Line 25,318:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रूपेण तस्या मोहितो धार्तराष्ट्रो विशेषतः कृष्णरामौ भगिन्याः ।

| verse_lines = रूपेण तस्या मोहितो धार्तराष्ट्रो विशेषतः कृष्णरामौ भगिन्याः ।;स्नेहाद् वशं यास्यत इत्यगृह्णाद्धस्तं हलाङ्कं हलिनो रिपुघ्नम् ॥ ३६॥

| verse_line2 = स्नेहाद् वशं यास्यत इत्यगृह्णाद्धस्तं हलाङ्कं हलिनो रिपुघ्नम् ॥ ३६॥

}}

Line 22,807:

Line 25,328:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जाता देवक्यां सा सुभद्रेति नाम्ना भद्रा रूपेणाऽनकदुन्दुभेस्ताम् ।

| verse_lines = जाता देवक्यां सा सुभद्रेति नाम्ना भद्रा रूपेणाऽनकदुन्दुभेस्ताम् ।;कृत्वा पुत्रीं रोहिणी स्वामरक्षत् पूर्वं तु याऽऽसीत् त्रिजटैव नाम्ना ॥ ३७॥

| verse_line2 = कृत्वा पुत्रीं रोहिणी स्वामरक्षत् पूर्वं तु याऽऽसीत् त्रिजटैव नाम्ना ॥ ३७॥

}}

Line 22,816:

Line 25,338:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सीतायाः प्राङ् नित्यशुश्रूषणात् सा बभूव विष्णोर्भगिनी प्रिया च ।

| verse_lines = सीतायाः प्राङ् नित्यशुश्रूषणात् सा बभूव विष्णोर्भगिनी प्रिया च ।;उमावेशाद् रूपगुणोपपन्ना पद्मेक्षणा चम्पकदामगौरी ॥ ३८॥

| verse_line2 = उमावेशाद् रूपगुणोपपन्ना पद्मेक्षणा चम्पकदामगौरी ॥ ३८॥

}}

Line 22,825:

Line 25,348:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतत् कृत्वा धृतराष्ट्रात्मजः स ययौ कुरून् निवसत्यत्र रामे ।

| verse_lines = एतत् कृत्वा धृतराष्ट्रात्मजः स ययौ कुरून् निवसत्यत्र रामे ।;कृष्णोऽक्रूरं विवसन्तं भयेन सहार्दिक्यं चाऽनयित्वा जगाद ॥ ३९॥

| verse_line2 = कृष्णोऽक्रूरं विवसन्तं भयेन सहार्दिक्यं चाऽनयित्वा जगाद ॥ ३९॥

}}

Line 22,834:

Line 25,358:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आनीय रामं च समस्तसात्त्वतां यदाऽवादीत् केशवः सन्निधाने ।

| verse_lines = आनीय रामं च समस्तसात्त्वतां यदाऽवादीत् केशवः सन्निधाने ।;मणिस्त्वय्यास्ते दर्शयेत्येव भीतस्तदाऽक्रूरोऽदर्शयद् रत्नमस्मै ॥ ४०॥

| verse_line2 = मणिस्त्वय्यास्ते दर्शयेत्येव भीतस्तदाऽक्रूरोऽदर्शयद् रत्नमस्मै ॥ ४०॥

}}

Line 22,843:

Line 25,368:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अव्याजतामात्मनो दर्शयित्वा हलायुधे केशवस्तस्य जानन् ।

| verse_lines = अव्याजतामात्मनो दर्शयित्वा हलायुधे केशवस्तस्य जानन् ।;रत्नाकाङ्क्षामुग्रसेनस्य चैव मातुश्च साम्बस्य पुनर्बभाषे ॥ ४१॥

| verse_line2 = रत्नाकाङ्क्षामुग्रसेनस्य चैव मातुश्च साम्बस्य पुनर्बभाषे ॥ ४१॥

}}

Line 22,852:

Line 25,378:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आस्तामक्रूरे मणीरन्यैरधार्यः सदा यज्ञाद् दानपतेः स धार्यः ।

| verse_lines = आस्तामक्रूरे मणीरन्यैरधार्यः सदा यज्ञाद् दानपतेः स धार्यः ।;न सत्या कृष्णावाञ्छितं किञ्चिदिच्छेत् तथाऽपि तस्या योग्य इत्याह कृष्णः ॥ ४२॥

| verse_line2 = न सत्या कृष्णावाञ्छितं किञ्चिदिच्छेत् तथाऽपि तस्या योग्य इत्याह कृष्णः ॥ ४२॥

}}

Line 22,861:

Line 25,388:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लब्ध्वा रत्नं दानपतिः सदैव सन्दीक्षितोऽभूद् यज्ञकर्मण्यतन्द्रः ।

| verse_lines = लब्ध्वा रत्नं दानपतिः सदैव सन्दीक्षितोऽभूद् यज्ञकर्मण्यतन्द्रः ।;प्रदर्श्य कृष्णो हलिने रत्नमेतच्छक्रप्रस्थं पाण्डवस्नेहतोऽगात् ॥ ४३॥

| verse_line2 = प्रदर्श्य कृष्णो हलिने रत्नमेतच्छक्रप्रस्थं पाण्डवस्नेहतोऽगात् ॥ ४३॥

}}

Line 22,870:

Line 25,398:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वसन्नजस्तत्र बहूंश्च मासान् सफल्गुनोऽयान्मृगयां कदाचित् ।

| verse_lines = वसन्नजस्तत्र बहूंश्च मासान् सफल्गुनोऽयान्मृगयां कदाचित् ।;हत्वा मृगान् यमुनातीरसंस्थः सोऽन्यां काळिन्दीं ददृशे तत्स्वसारम् ॥ ४४॥

| verse_line2 = हत्वा मृगान् यमुनातीरसंस्थः सोऽन्यां काळिन्दीं ददृशे तत्स्वसारम् ॥ ४४॥

}}

Line 22,879:

Line 25,408:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा सूर्यपुत्री यमुनानुजाता तपश्चरन्ती कृष्णपत्नीत्वकामा ।

| verse_lines = सा सूर्यपुत्री यमुनानुजाता तपश्चरन्ती कृष्णपत्नीत्वकामा ।;पृष्टाऽर्जुनेनाऽह समस्तमेतत् पत्नीं च तां जगृहे वासुदेवः ॥ ४५॥

| verse_line2 = पृष्टाऽर्जुनेनाऽह समस्तमेतत् पत्नीं च तां जगृहे वासुदेवः ॥ ४५॥

}}

Line 22,888:

Line 25,418:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो गत्वा नग्नजितो गृहं च स्वयंवरे सप्त वृषान्गृह्णात्(अगृह्णत्) ।

| verse_lines = ततो गत्वा नग्नजितो गृहं च स्वयंवरे सप्त वृषान्गृह्णात्(अगृह्णत्) ।;सर्वैरग्राह्यानसुरान् वरेण शिवस्य यैर्निर्जिता भूमिपालाः ॥ ४६॥

| verse_line2 = सर्वैरग्राह्यानसुरान् वरेण शिवस्य यैर्निर्जिता भूमिपालाः ॥ ४६॥

}}

Line 22,897:

Line 25,428:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो नीलां तस्य सुतां च लेभे पूर्वं नीला गोपकन्याऽपि याऽसीत् ।

| verse_lines = ततो नीलां तस्य सुतां च लेभे पूर्वं नीला गोपकन्याऽपि याऽसीत् ।;सा देहेऽस्याः प्राविशत् पूर्वमेषा यस्मादेका द्विविधा सम्प्रजाता ॥ ४७॥

| verse_line2 = सा देहेऽस्याः प्राविशत् पूर्वमेषा यस्मादेका द्विविधा सम्प्रजाता ॥ ४७॥

}}

Line 22,906:

Line 25,438:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पितृष्वसुर्मित्रविन्दा सुता च कृष्णे मालामासजद् राजमध्ये ।

| verse_lines = पितृष्वसुर्मित्रविन्दा सुता च कृष्णे मालामासजद् राजमध्ये ।;विन्दानुविन्दौ भ्रातरावेव तस्या न्यषेधतां धार्तराष्ट्रार्थमुग्रौ ॥ ४८॥

| verse_line2 = विन्दानुविन्दौ भ्रातरावेव तस्या न्यषेधतां धार्तराष्ट्रार्थमुग्रौ ॥ ४८॥

}}

Line 22,915:

Line 25,448:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जित्वाऽऽवन्त्यौ तौ नृपतींश्चैव सर्वानादाय तां प्रययौ वासुदेवः ।

| verse_lines = जित्वाऽऽवन्त्यौ तौ नृपतींश्चैव सर्वानादाय तां प्रययौ वासुदेवः ।;पितृष्वसुस्तनयां च द्वितीयां भद्रां दत्तामग्रहीद् भ्रातृभिः सः ॥ ४९॥

| verse_line2 = पितृष्वसुस्तनयां च द्वितीयां भद्रां दत्तामग्रहीद् भ्रातृभिः सः ॥ ४९॥

}}

Line 22,924:

Line 25,458:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विश्वेषां देवानामवतारा हि पञ्च ते कैकेया(कैकया) भ्रातरोऽस्या हरेश्च ।

| verse_lines = विश्वेषां देवानामवतारा हि पञ्च ते कैकेया(कैकया) भ्रातरोऽस्या हरेश्च ।;भक्ता नित्यं पाण्डवानां च तातोऽप्येषां वशे शैव्यनामर्भुरग्रे ॥ ५०॥

| verse_line2 = भक्ता नित्यं पाण्डवानां च तातोऽप्येषां वशे शैव्यनामर्भुरग्रे ॥ ५०॥

}}

Line 22,933:

Line 25,468:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयंवरो लक्षणायास्तथाऽऽसीद् यथा द्रौपद्या लक्ष्यवेधात्मकः(लक्षवेधात्मकः) सः ।

| verse_lines = स्वयंवरो लक्षणायास्तथाऽऽसीद् यथा द्रौपद्या लक्ष्यवेधात्मकः(लक्षवेधात्मकः) सः ।;मद्रेषु तस्याश्च पिता पिनाकं स्वयंवरार्थं जगृहे गिरीशात् ॥ ५१॥

| verse_line2 = मद्रेषु तस्याश्च पिता पिनाकं स्वयंवरार्थं जगृहे गिरीशात् ॥ ५१॥

}}

Line 22,942:

Line 25,478:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लक्षं च तत् सर्वतश्छन्नमेव द्वारं शरस्याप्युपरि स्म लक्षात् ।

| verse_lines = लक्षं च तत् सर्वतश्छन्नमेव द्वारं शरस्याप्युपरि स्म लक्षात् ।;छिन्नेषुणा पातनीयं ह तद्धि द्रौपद्यर्थात् तदशक्यं ततोऽलम् ॥ ५२॥

| verse_line2 = छिन्नेषुणा पातनीयं ह तद्धि द्रौपद्यर्थात् तदशक्यं ततोऽलम् ॥ ५२॥

}}

Line 22,951:

Line 25,488:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्राऽजग्मुर्मागधाद्याश्च सर्वे पार्था अपि द्रष्टुमिहाभ्युपाययुः ।

| verse_lines = तत्राऽजग्मुर्मागधाद्याश्च सर्वे पार्था अपि द्रष्टुमिहाभ्युपाययुः ।;दुर्योधनाद्याश्च ससूतपुत्रा सज्यीकर्तुं धनुरप्युत्सहन्ते ॥ ५३॥

| verse_line2 = दुर्योधनाद्याश्च ससूतपुत्रा सज्यीकर्तुं धनुरप्युत्सहन्ते ॥ ५३॥

}}

Line 22,960:

Line 25,498:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = केचिन्निपेतुर्धनुषैव ताडिता नवै केचिच्चालयितुं च शेकुः ।

| verse_lines = केचिन्निपेतुर्धनुषैव ताडिता नवै केचिच्चालयितुं च शेकुः ।;दुर्योधनो मागधः सूतपुत्रः सज्यं कृत्वा लक्ष्यवीक्षां न शेकुः ॥ ५४॥

| verse_line2 = दुर्योधनो मागधः सूतपुत्रः सज्यं कृत्वा लक्ष्यवीक्षां न शेकुः ॥ ५४॥

}}

Line 22,969:

Line 25,508:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धनञ्जयः स्वात्मबलं(धनञ्जयः सु आत्मबलं) प्रकाशयन् सज्जं कृत्वा धनुरैक्षच्च लक्ष्यम् ।

| verse_lines = धनञ्जयः स्वात्मबलं(धनञ्जयः सु आत्मबलं) प्रकाशयन् सज्जं कृत्वा धनुरैक्षच्च लक्ष्यम् ।;नैवाऽददे बाणमनिच्छयैव तत् प्राप्यां जानन् केशवेनैव तां च ॥ ५५॥

| verse_line2 = नैवाऽददे बाणमनिच्छयैव तत् प्राप्यां जानन् केशवेनैव तां च ॥ ५५॥

}}

Line 22,978:

Line 25,518:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमश्चापं लक्षमप्येतदत्र द्रष्टुं च नैवैच्छदरीन्द्रधारिणः ।

| verse_lines = भीमश्चापं लक्षमप्येतदत्र द्रष्टुं च नैवैच्छदरीन्द्रधारिणः ।;योग्ये (कर्मन्यायतश्च)कर्मण्यायतंश्चापराधी स्यादित्यञ्जः पश्यमानो महात्मा ॥ ५६॥

| verse_line2 = योग्ये (कर्मन्यायतश्च)कर्मण्यायतंश्चापराधी स्यादित्यञ्जः पश्यमानो महात्मा ॥ ५६॥

}}

Line 22,987:

Line 25,528:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णस्ततश्चापमधिज्यमाशु कृत्वाऽचिन्त्यश्छिन्नबाणेन लक्ष्यम्(लक्षम्) ।

| verse_lines = कृष्णस्ततश्चापमधिज्यमाशु कृत्वाऽचिन्त्यश्छिन्नबाणेन लक्ष्यम्(लक्षम्) ।;अपातयद् दुन्दुभयश्च दिव्या नेदुः प्रसूनं ववृषुः सुराश्च ॥ ५७॥

| verse_line2 = अपातयद् दुन्दुभयश्च दिव्या नेदुः प्रसूनं ववृषुः सुराश्च ॥ ५७॥

}}

Line 22,996:

Line 25,538:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णे ब्रह्माद्यैः स्तूयमाने नरेन्द्रकन्या मालां केशवांसे निधाय ।

| verse_lines = कृष्णे ब्रह्माद्यैः स्तूयमाने नरेन्द्रकन्या मालां केशवांसे निधाय ।;तस्थावुपास्याथ सर्वे नरेन्द्रा युद्धायागुः केशवं स्वात्तशस्त्राः ॥ ५८॥

| verse_line2 = तस्थावुपास्याथ सर्वे नरेन्द्रा युद्धायागुः केशवं स्वात्तशस्त्राः ॥ ५८॥

}}

Line 23,005:

Line 25,548:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्राप्य(विद्राव्य) तान् मागधादीन् स कृष्णो भीमार्जुनाभ्यां सहितः पुरीं स्वाम् ।

| verse_lines = विद्राप्य(विद्राव्य) तान् मागधादीन् स कृष्णो भीमार्जुनाभ्यां सहितः पुरीं स्वाम् ।;ययावेता अष्ट महामहिष्यः कृष्णस्य दिव्या लोकसुन्दर्य इष्टाः ॥ ५९॥

| verse_line2 = ययावेता अष्ट महामहिष्यः कृष्णस्य दिव्या लोकसुन्दर्य इष्टाः ॥ ५९॥

}}

Line 23,014:

Line 25,558:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भैष्मी सत्या चैकतनुर्द्विधैव जाता भूमौ प्रकृतिर्मूलभूता ।

| verse_lines = भैष्मी सत्या चैकतनुर्द्विधैव जाता भूमौ प्रकृतिर्मूलभूता ।;तयैवान्याः सर्वदाऽनुप्रविष्टास्तासां मध्ये जाम्बवती प्रधाना ॥ ६०॥

| verse_line2 = तयैवान्याः सर्वदाऽनुप्रविष्टास्तासां मध्ये जाम्बवती प्रधाना ॥ ६०॥

}}

Line 23,023:

Line 25,568:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामेण तुल्या जाम्बवती प्रियत्वे कृष्णस्यान्याः किञ्चिदूनाश्च तस्याः ।

| verse_lines = रामेण तुल्या जाम्बवती प्रियत्वे कृष्णस्यान्याः किञ्चिदूनाश्च तस्याः ।;यदाऽऽवेशो बहुलः स्याद् रमायास्तदा तासु प्रीयते केशवोऽलम् ॥ ६१॥

| verse_line2 = यदाऽऽवेशो बहुलः स्याद् रमायास्तदा तासु प्रीयते केशवोऽलम् ॥ ६१॥

}}

Line 23,032:

Line 25,578:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदाऽऽवेशो ह्रासमुपैति तत्र प्रद्युम्नतो विंशगुणाधिकाः स्युः ।

| verse_lines = यदाऽऽवेशो ह्रासमुपैति तत्र प्रद्युम्नतो विंशगुणाधिकाः स्युः ।;अनादितस्ताः केशवान्नान्यसंस्था रेमे ताभिः केशवो द्वारवत्याम् ॥ ६२॥

| verse_line2 = अनादितस्ताः केशवान्नान्यसंस्था रेमे ताभिः केशवो द्वारवत्याम् ॥ ६२॥

}}

Line 23,041:

Line 25,588:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं कृष्णे द्वारकामध्यसंस्थे गिरिं भूपा रैवतकं समाययुः ।

| verse_lines = एवं कृष्णे द्वारकामध्यसंस्थे गिरिं भूपा रैवतकं समाययुः ।;दुर्योधनाद्याः पाण्डवाश्चैव सर्वे(पाण्डवाश्चैव तत्र) नानादेश्या ये च भूपालसङ्घाः ॥ ६३॥

| verse_line2 = दुर्योधनाद्याः पाण्डवाश्चैव सर्वे(पाण्डवाश्चैव तत्र) नानादेश्या ये च भूपालसङ्घाः ॥ ६३॥

}}

Line 23,050:

Line 25,598:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आत्मानं तान् द्रष्टुमभ्यागतान् स कृष्णो गिरौ रैवतके ददर्श ।

| verse_lines = आत्मानं तान् द्रष्टुमभ्यागतान् स कृष्णो गिरौ रैवतके ददर्श ।;नमस्कृते सर्वनरेन्द्रमुख्यैः कृष्णे वैदर्भ्या सह दिव्यासनस्थे ॥ ६४॥

| verse_line2 = नमस्कृते सर्वनरेन्द्रमुख्यैः कृष्णे वैदर्भ्या सह दिव्यासनस्थे ॥ ६४॥

}}

Line 23,059:

Line 25,608:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एत्याऽकाशान्नारदः कृष्णमाह सर्वोत्तमस्त्वं त्वादृशो नास्ति कश्चित् ।

| verse_lines = एत्याऽकाशान्नारदः कृष्णमाह सर्वोत्तमस्त्वं त्वादृशो नास्ति कश्चित् ।;इत्याश्चर्यो धन्य इत्येव शब्दद्वये तूक्ते वासुदेवस्तमाह ॥ ६५॥

| verse_line2 = इत्याश्चर्यो धन्य इत्येव शब्दद्वये तूक्ते वासुदेवस्तमाह ॥ ६५॥

}}

Line 23,068:

Line 25,618:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दक्षिणाभिः साकमित्येव कृष्णं पप्रच्छुरेतत् किमिति स्म भूपाः ।

| verse_lines = दक्षिणाभिः साकमित्येव कृष्णं पप्रच्छुरेतत् किमिति स्म भूपाः ।;नारायणो मुनिमूचे वदेति शृणुध्वमित्याह स नारदोऽपि ॥ ६६॥

| verse_line2 = नारायणो मुनिमूचे वदेति शृणुध्वमित्याह स नारदोऽपि ॥ ६६॥

}}

Line 23,077:

Line 25,628:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कूर्मो दृष्टो विष्णुपद्यां मयोक्तस्त्वमुत्तमो नास्ति समस्तवेति(नास्त्यधिकस्तवेति) ।

| verse_lines = कूर्मो दृष्टो विष्णुपद्यां मयोक्तस्त्वमुत्तमो नास्ति समस्तवेति(नास्त्यधिकस्तवेति) ।;ऊचे गङ्गामुत्तमां सा जलेशमुमामूचे पृथिवीनामिकां सः ॥ ६७॥

| verse_line2 = ऊचे गङ्गामुत्तमां सा जलेशमुमामूचे पृथिवीनामिकां सः ॥ ६७॥

}}

Line 23,086:

Line 25,638:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = या मादृशा देवताः सर्वशस्ता धृतास्तया प्रथितत्वात् पृथिव्या ।

| verse_lines = या मादृशा देवताः सर्वशस्ता धृतास्तया प्रथितत्वात् पृथिव्या ।;शिवं शेषं गरुडं चाऽह साऽपि परावनात्(परज्ञानात्, परावानात्) पर्वतनामधेयान् ॥ ६८॥

| verse_line2 = शिवं शेषं गरुडं चाऽह साऽपि परावनात्(परज्ञानात्, परावानात्) पर्वतनामधेयान् ॥ ६८॥

}}

Line 23,095:

Line 25,648:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तैरेवाहं मत्समाश्चैव देव्यो ध्रियन्त इत्येव त ऊचिरेऽथ ।

| verse_lines = तैरेवाहं मत्समाश्चैव देव्यो ध्रियन्त इत्येव त ऊचिरेऽथ ।;ब्रह्माणमेवोत्तममाह सोऽपि वेदात्मिकां प्रकृतिं विष्णुपत्नीम् ॥ ६९॥

| verse_line2 = ब्रह्माणमेवोत्तममाह सोऽपि वेदात्मिकां प्रकृतिं विष्णुपत्नीम् ॥ ६९॥

}}

Line 23,104:

Line 25,658:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सैका देवी बहुरूपा बभाषे युक्ता यदाऽहं ज्ञेन नारायणेन ।

| verse_lines = सैका देवी बहुरूपा बभाषे युक्ता यदाऽहं ज्ञेन नारायणेन ।;यज्ञक्रियामानिनी यज्ञनाम्नी तदोत्तमा तत्प्रवेशात्(तदावेशात्) तदाख्या ॥ ७०॥

| verse_line2 = यज्ञक्रियामानिनी यज्ञनाम्नी तदोत्तमा तत्प्रवेशात्(तदावेशात्) तदाख्या ॥ ७०॥

}}

Line 23,113:

Line 25,668:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्ण्वाविष्टा यज्ञनाम्नी तदङ्कस्थिता सोचे केशवो ह्युत्तमोऽलम् ।

| verse_lines = विष्ण्वाविष्टा यज्ञनाम्नी तदङ्कस्थिता सोचे केशवो ह्युत्तमोऽलम् ।;न तत्समश्चाधिकोऽतः(न तत्समश्चाभ्यधिकः) कुतः स्यादृषे सत्यं नान्यथेति स्म भूयः(भूपाः) ॥ ७१॥

| verse_line2 = न तत्समश्चाधिकोऽतः(न तत्समश्चाभ्यधिकः) कुतः स्यादृषे सत्यं नान्यथेति स्म भूयः(भूपाः) ॥ ७१॥

}}

Line 23,122:

Line 25,678:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोक्तोऽहं नावतारेषु कश्चिद् विशेष इत्येव यदुप्रवीरम् ।

| verse_lines = तयोक्तोऽहं नावतारेषु कश्चिद् विशेष इत्येव यदुप्रवीरम् ।;सर्वोत्तमोऽसीत्यवदं स चाऽह न केवलं मेऽङ्कगायाः श्रियोऽहम् ॥ ७२॥

| verse_line2 = सर्वोत्तमोऽसीत्यवदं स चाऽह न केवलं मेऽङ्कगायाः श्रियोऽहम् ॥ ७२॥

}}

Line 23,131:

Line 25,688:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सदोत्तमः किन्तु यदा तु सा मे वामार्द्धरूपा दक्षिणानामधेया ।

| verse_lines = सदोत्तमः किन्तु यदा तु सा मे वामार्द्धरूपा दक्षिणानामधेया ।;यस्मात् तस्या दक्षिणतः स्थितोऽहं तस्मान्नाम्ना दक्षिणेत्येव सा स्यात् ॥ ७३॥

| verse_line2 = यस्मात् तस्या दक्षिणतः स्थितोऽहं तस्मान्नाम्ना दक्षिणेत्येव सा स्यात् ॥ ७३॥

}}

Line 23,140:

Line 25,698:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा दक्षिणामानिनी देवता च सा च स्थिता(साऽवस्थिता) बहुरूपा मदर्द्धा ।

| verse_lines = सा दक्षिणामानिनी देवता च सा च स्थिता(साऽवस्थिता) बहुरूपा मदर्द्धा ।;वामार्द्धो मे तत्प्रविष्टो यतो हि ततोऽहं स्यामर्द्धनारायणाख्यः ॥ ७४॥

| verse_line2 = वामार्द्धो मे तत्प्रविष्टो यतो हि ततोऽहं स्यामर्द्धनारायणाख्यः ॥ ७४॥

}}

Line 23,149:

Line 25,708:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽप्यस्या उत्तमोऽहं सुपूर्णो न मादृशः कश्चिदस्त्युत्तमो वा ।

| verse_lines = तदाऽप्यस्या उत्तमोऽहं सुपूर्णो न मादृशः कश्चिदस्त्युत्तमो वा ।;इत्येवावादीद् दक्षिणाभिः सहेति सर्वोत्तमत्वं(सदोत्तमत्वं) दक्षिणानां स्मरन् सः ॥ ७५॥

| verse_line2 = इत्येवावादीद् दक्षिणाभिः सहेति सर्वोत्तमत्वं(सदोत्तमत्वं) दक्षिणानां स्मरन् सः ॥ ७५॥

}}

Line 23,158:

Line 25,718:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताभिश्चैताभिर्दक्षिणाभिः समेताद् वरिष्ठोऽहं जगतः सर्वदैव ।

| verse_lines = ताभिश्चैताभिर्दक्षिणाभिः समेताद् वरिष्ठोऽहं जगतः सर्वदैव ।;मत्सामर्थ्यान्नैव चानन्तभागो दक्षिणानां विद्यते नारदेति ॥ ७६॥

| verse_line2 = मत्सामर्थ्यान्नैव चानन्तभागो दक्षिणानां विद्यते नारदेति ॥ ७६॥

}}

Line 23,167:

Line 25,728:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्तं कृष्णेनाप्रतिमेन भूपा अन्योत्तमत्वं दक्षिणानां च शश्वत् ।

| verse_lines = उक्तं कृष्णेनाप्रतिमेन भूपा अन्योत्तमत्वं दक्षिणानां च शश्वत् ।;सेयं भैष्मी दक्षिणा केशवोऽयं तस्याः श्रेष्ठः पश्यत राजसङ्घाः ॥ ७७॥

| verse_line2 = सेयं भैष्मी दक्षिणा केशवोऽयं तस्याः श्रेष्ठः पश्यत राजसङ्घाः ॥ ७७॥

}}

Line 23,176:

Line 25,738:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रत्यक्षं वो वीर्यमस्यापि कुन्त्या युद्धेऽर्थितः केशवो वीर्यमस्यै ।

| verse_lines = प्रत्यक्षं वो वीर्यमस्यापि कुन्त्या युद्धेऽर्थितः केशवो वीर्यमस्यै ।;अदर्शयत् पाण्डवान् धार्तराष्ट्रान् भीष्मद्रोणद्रौणिकृपान् सकर्णान् ।;निरायुधांश्चक्र एकक्षणेन(एकः क्षणेन) लोकश्रेष्ठान् दैवतैरप्यजेयान् ॥ ७८॥

| verse_line2 = अदर्शयत् पाण्डवान् धार्तराष्ट्रान् भीष्मद्रोणद्रौणिकृपान् सकर्णान् ।

}}

Line 23,185:

Line 25,748:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्रतं भीमस्यास्ति नैवाभि कृष्णमियामिति स्माऽज्ञया तस्य विष्णोः ।

| verse_lines = व्रतं भीमस्यास्ति नैवाभि कृष्णमियामिति स्माऽज्ञया तस्य विष्णोः ।;चक्रं रथस्याग्रहीत् स प्रणम्य कृष्णं स तं केशवोऽपाहरच्च ॥ ७९॥

| verse_line2 = चक्रं रथस्याग्रहीत् स प्रणम्य कृष्णं स तं केशवोऽपाहरच्च ॥ ७९॥

}}

Line 23,194:

Line 25,758:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं क्रीडन्तोऽप्यात्मशक्त्या प्रयत्नं कुर्वन्तस्ते विजिताः केशवेन ।

| verse_lines = एवं क्रीडन्तोऽप्यात्मशक्त्या प्रयत्नं कुर्वन्तस्ते विजिताः केशवेन ।;ततः सर्वे नेमुरस्मै पृथा च सविस्मया वासुदेवं ननाम ॥ ८०॥

| verse_line2 = ततः सर्वे नेमुरस्मै पृथा च सविस्मया वासुदेवं ननाम ॥ ८०॥

}}

Line 23,203:

Line 25,768:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं विधान्यद्भुतानीह कृष्णे दृष्टानि वः शतसाहस्रशश्च ।

| verse_lines = एवं विधान्यद्भुतानीह कृष्णे दृष्टानि वः शतसाहस्रशश्च ।;तस्मादेष ह्यद्भुतोऽप्युत्तमश्चेदुक्ता(ह्यद्भुतोऽत्युत्तमः) नेमुस्तेऽखिला वासुदेवम् ॥ ८१॥

| verse_line2 = तस्मादेष ह्यद्भुतोऽप्युत्तमश्चेदुक्ता(ह्यद्भुतोऽत्युत्तमः) नेमुस्तेऽखिला वासुदेवम् ॥ ८१॥

}}

Line 23,212:

Line 25,778:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वाय्वाज्ञया वायुशिष्यः स सत्यमित्याद्युक्त्वा नारदो रुक्मिणीं च ।

| verse_lines = वाय्वाज्ञया वायुशिष्यः स सत्यमित्याद्युक्त्वा नारदो रुक्मिणीं च ।;स्तुत्वा पुष्पं पारिजातस्य दत्वा ययौ लोकं क्षिप्रमब्जोद्भवस्य ॥ ८२॥

| verse_line2 = स्तुत्वा पुष्पं पारिजातस्य दत्वा ययौ लोकं क्षिप्रमब्जोद्भवस्य ॥ ८२॥

}}

Line 23,221:

Line 25,788:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साक्षात् सत्या रुक्मिणीत्येकसंविद् द्विधाभूता नात्र भेदोऽस्ति कश्चित् ।

| verse_lines = साक्षात् सत्या रुक्मिणीत्येकसंविद् द्विधाभूता नात्र भेदोऽस्ति कश्चित् ।;तथाऽपि सा प्रमदानां स्वभावप्रकाशनार्थं(स्वभावप्रदर्शनार्थं) कुपितेवाऽस सत्या ॥ ८३॥

| verse_line2 = तथाऽपि सा प्रमदानां स्वभावप्रकाशनार्थं(स्वभावप्रदर्शनार्थं) कुपितेवाऽस सत्या ॥ ८३॥

}}

Line 23,230:

Line 25,798:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साकं रुक्मिण्या राजमध्ये प्रवेशात् स्तवादृषेः पुष्पदानाच्च देवीम् ।

| verse_lines = साकं रुक्मिण्या राजमध्ये प्रवेशात् स्तवादृषेः पुष्पदानाच्च देवीम् ।;कोपाननं दर्शयन्तीमुवाच विडम्बार्थं कामिजनस्य कृष्णः ॥ ८४॥

| verse_line2 = कोपाननं दर्शयन्तीमुवाच विडम्बार्थं कामिजनस्य कृष्णः ॥ ८४॥

}}

Line 23,239:

Line 25,808:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दातास्म्यहं पारिजातं तरुं त इत्येव तत्राथाऽगमद् वासवोऽपि ।

| verse_lines = दातास्म्यहं पारिजातं तरुं त इत्येव तत्राथाऽगमद् वासवोऽपि ।;सर्वैर्देवैर्भौमजितोऽप्यदित्यास्तेनैवाथो कुण्डलाभ्यां हृताभ्याम् ॥ ८५॥

| verse_line2 = सर्वैर्देवैर्भौमजितोऽप्यदित्यास्तेनैवाथो कुण्डलाभ्यां हृताभ्याम् ॥ ८५॥

}}

Line 23,248:

Line 25,818:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैवाऽगुर्मुनयस्तेन नुन्ना(तुन्नाः) बदर्यास्ते सर्व एवाऽशु कृष्णम् ।

| verse_lines = तदैवाऽगुर्मुनयस्तेन नुन्ना(तुन्नाः) बदर्यास्ते सर्व एवाऽशु कृष्णम् ।;ययाचिरे भौमवधाय नत्वा स्तुत्वा स्तोत्रैर्वैदिकैस्तान्त्रिकैश्च ॥ ८६॥

| verse_line2 = ययाचिरे भौमवधाय नत्वा स्तुत्वा स्तोत्रैर्वैदिकैस्तान्त्रिकैश्च ॥ ८६॥

}}

Line 23,257:

Line 25,828:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इन्द्रेण देवैः सहितेन याचितो विप्रैश्च सस्मार विहङ्गराजम् ।

| verse_lines = इन्द्रेण देवैः सहितेन याचितो विप्रैश्च सस्मार विहङ्गराजम् ।;आगम्य नत्वा पुरतः स्थितं तमारुह्य सत्यासहितो ययौ हरिः ॥ ८७॥

| verse_line2 = आगम्य नत्वा पुरतः स्थितं तमारुह्य सत्यासहितो ययौ हरिः ॥ ८७॥

}}

Line 23,266:

Line 25,838:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नित्यैव या प्रकृतिः स्वेच्छयैव जगच्छिक्षार्थं द्वादशीं भीमसञ्ज्ञाम् ।

| verse_lines = नित्यैव या प्रकृतिः स्वेच्छयैव जगच्छिक्षार्थं द्वादशीं भीमसञ्ज्ञाम् ।;उपोष्य बभ्रे कोटिधाराजलस्य विष्णोः प्रीत्यर्थं सैव हि सत्यभामा ॥ ८८॥

| verse_line2 = उपोष्य बभ्रे कोटिधाराजलस्य विष्णोः प्रीत्यर्थं सैव हि सत्यभामा ॥ ८८॥

}}

Line 23,275:

Line 25,848:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तया युक्तो गरुडस्कन्धसंस्थो दूरानुयातो वज्रभृताऽप्यनुज्ञाम् ।

| verse_lines = तया युक्तो गरुडस्कन्धसंस्थो दूरानुयातो वज्रभृताऽप्यनुज्ञाम् ।;दत्वाऽमुष्मै प्रययौ वायुजुष्टामाशां कृष्णो भौमवधे धृतात्मा ॥ ८९॥

| verse_line2 = दत्वाऽमुष्मै प्रययौ वायुजुष्टामाशां कृष्णो भौमवधे धृतात्मा ॥ ८९॥

}}

Line 23,284:

Line 25,858:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भौमो ह्यासीद् ब्रह्मवरादवध्यो न शस्त्रभृज्जीयस इत्यमुष्मै ।

| verse_lines = भौमो ह्यासीद् ब्रह्मवरादवध्यो न शस्त्रभृज्जीयस इत्यमुष्मै ।;दत्तो वरो ब्रह्मणा तद्वदेव तस्यामात्यानां तद्वदवध्यता च ॥ ९०॥

| verse_line2 = दत्तो वरो ब्रह्मणा तद्वदेव तस्यामात्यानां तद्वदवध्यता च ॥ ९०॥

}}

Line 23,293:

Line 25,868:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भौमेन जेयत्वमपि(जय्यत्वमपि) ह्यमीषां दत्तं भौमाय ब्रह्मणा क्रोडरूपात् ।

| verse_lines = भौमेन जेयत्वमपि(जय्यत्वमपि) ह्यमीषां दत्तं भौमाय ब्रह्मणा क्रोडरूपात् ।;विष्णोर्जातायास्य दुर्गं च दत्तं प्राग्ज्योतिषं नाम पुरं समस्तैः ॥ ९१॥

| verse_line2 = विष्णोर्जातायास्य दुर्गं च दत्तं प्राग्ज्योतिषं नाम पुरं समस्तैः ॥ ९१॥

}}

Line 23,302:

Line 25,878:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसीद् बाह्ये गिरिदुर्गं तदन्तः पानीयदुर्गं मौरवं पाशदुर्गम् ।

| verse_lines = आसीद् बाह्ये गिरिदुर्गं तदन्तः पानीयदुर्गं मौरवं पाशदुर्गम् ।;तस्याप्यन्तः क्षुरधारोपमं तत्पाशाश्च ते षट्सहस्राः सुघोराः ।;अभेद्यत्वमरिभिरतार्यता च दत्ता दुर्गाणां ब्रह्मणाऽऽराधितेन ॥ ९२॥

| verse_line2 = तस्याप्यन्तः क्षुरधारोपमं तत्पाशाश्च ते षट्सहस्राः सुघोराः ।

}}

Line 23,311:

Line 25,888:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यामात्याः पीठमुरौ निसुम्भहयग्रीवौ पञ्चजनश्च शूराः ।

| verse_lines = तस्यामात्याः पीठमुरौ निसुम्भहयग्रीवौ पञ्चजनश्च शूराः ।;सङ्कल्प्य तान् लोकपालानहं च ब्रह्मेत्यद्धा भाषमाणः स आस्ते ॥ ९३॥

| verse_line2 = सङ्कल्प्य तान् लोकपालानहं च ब्रह्मेत्यद्धा भाषमाणः स आस्ते ॥ ९३॥

}}

Line 23,320:

Line 25,898:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हन्तुम् कृष्णो नरकं तत्र गत्वा गिरिदुर्गं(गिरिं दुर्गं) गदया निर्बिभेद ।

| verse_lines = हन्तुम् कृष्णो नरकं तत्र गत्वा गिरिदुर्गं(गिरिं दुर्गं) गदया निर्बिभेद ।;वायव्यास्त्रेणोदकं शोषयित्वा चकर्त खड्गेन मुरस्य पाशान् ॥ ९४॥

| verse_line2 = वायव्यास्त्रेणोदकं शोषयित्वा चकर्त खड्गेन मुरस्य पाशान् ॥ ९४॥

}}

Line 23,329:

Line 25,908:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाभिपेतुर्मुरपीठौ निसुम्भहयग्रीवौ पञ्चजनश्च दैत्याः ।

| verse_lines = अथाभिपेतुर्मुरपीठौ निसुम्भहयग्रीवौ पञ्चजनश्च दैत्याः ।;ताञ्छैलशस्त्रास्त्रशिलाभिवर्षिणश्चक्रे व्यसूंश्चक्रनिकृत्तकन्धरान् ॥ ९५॥

| verse_line2 = ताञ्छैलशस्त्रास्त्रशिलाभिवर्षिणश्चक्रे व्यसूंश्चक्रनिकृत्तकन्धरान् ॥ ९५॥

}}

Line 23,338:

Line 25,918:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां सुताः सप्तसप्तोरुवीर्या वरादवध्या गिरिशस्याभिपेतुः ।

| verse_lines = तेषां सुताः सप्तसप्तोरुवीर्या वरादवध्या गिरिशस्याभिपेतुः ।;तानस्त्रशस्त्राभिमुचः शरोत्तमैः समर्पयामास स मृत्यवेऽच्युतः ॥ ९६॥

| verse_line2 = तानस्त्रशस्त्राभिमुचः शरोत्तमैः समर्पयामास स मृत्यवेऽच्युतः ॥ ९६॥

}}

Line 23,347:

Line 25,928:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हत्वा पञ्चत्रिंशतो मन्त्रिपुत्रान् जगाम भौमस्य सकाशमाशु ।

| verse_lines = हत्वा पञ्चत्रिंशतो मन्त्रिपुत्रान् जगाम भौमस्य सकाशमाशु ।;श्रुत्वा भौमः कृष्णमायातमारादक्षोहिणी(अक्षौहिणी)त्रिंशकेनाभ्ययात् तम् ॥ ९७॥

| verse_line2 = श्रुत्वा भौमः कृष्णमायातमारादक्षोहिणी(अक्षौहिणी)त्रिंशकेनाभ्ययात् तम् ॥ ९७॥

}}

Line 23,356:

Line 25,938:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जघ्ने सेनां गरुडः पक्षपातैः पादं शेषां केशवः सायकौघैः ।

| verse_lines = जघ्ने सेनां गरुडः पक्षपातैः पादं शेषां केशवः सायकौघैः ।;अथाऽससादाऽशु भौमोऽच्युतं तं (मुञ्चन् बाणान्) मुञ्चञ्छरानस्त्रसम्मन्त्रितान् द्राक् ।;विव्याध तं केशवः सायकौघैर्भौमः शतघ्नीं ब्रह्मदत्ताममुञ्चत् ॥ ९८॥

| verse_line2 = अथाऽससादाऽशु भौमोऽच्युतं तं (मुञ्चन् बाणान्) मुञ्चञ्छरानस्त्रसम्मन्त्रितान् द्राक् ।

}}

Line 23,365:

Line 25,948:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अच्छेद्योऽभेद्यो नित्यसंवित्सुखात्मा नित्याव्ययः पूर्णशक्तिः स कृष्णः ।

| verse_lines = अच्छेद्योऽभेद्यो नित्यसंवित्सुखात्मा नित्याव्ययः पूर्णशक्तिः स कृष्णः ।;निगीर्य तां देववरः शतघ्नीं नित्याश्रान्तोऽदर्शयच्छ्रान्तवत् स्वम् ॥ ९९॥

| verse_line2 = निगीर्य तां देववरः शतघ्नीं नित्याश्रान्तोऽदर्शयच्छ्रान्तवत् स्वम् ॥ ९९॥

}}

Line 23,374:

Line 25,958:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बहून् वरान् ब्रह्मणोऽन्येष्वमोघान् मोघीकृतान् वीक्ष्य परात्परेशः ।

| verse_lines = बहून् वरान् ब्रह्मणोऽन्येष्वमोघान् मोघीकृतान् वीक्ष्य परात्परेशः ।;भवेत् कथञ्चिद् बहुमानेन युक्त(बहुमानयुक्तः) इत्येव कृष्णोऽदर्शयच्छ्रान्तवत् स्वम्(श्रान्तवच्च) ॥ १००॥

| verse_line2 = भवेत् कथञ्चिद् बहुमानेन युक्त(बहुमानयुक्तः) इत्येव कृष्णोऽदर्शयच्छ्रान्तवत् स्वम्(श्रान्तवच्च) ॥ १००॥

}}

Line 23,383:

Line 25,968:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा दृप्तं नरकं वीक्ष्य देवी सत्याऽऽददे कार्मुकं शार्ङ्गसञ्ज्ञम् ।

| verse_lines = तदा दृप्तं नरकं वीक्ष्य देवी सत्याऽऽददे कार्मुकं शार्ङ्गसञ्ज्ञम् ।;चकार तं यतमानं च भौमं निरायुधं विरथं च क्षणेन ॥ १०१॥

| verse_line2 = चकार तं यतमानं च भौमं निरायुधं विरथं च क्षणेन ॥ १०१॥

}}

Line 23,392:

Line 25,978:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आलिङ्ग्य कृष्णः सत्यभामां पुनश्च रथान्तरे संस्थितं भौममुग्रम् ।

| verse_lines = आलिङ्ग्य कृष्णः सत्यभामां पुनश्च रथान्तरे संस्थितं भौममुग्रम् ।;सृजन्तमस्त्राण्यरिणा निकृत्तकन्धं(निकृत्तकन्धरं) मृत्योरर्पयामास शीघ्रम् ॥ १०२॥

| verse_line2 = सृजन्तमस्त्राण्यरिणा निकृत्तकन्धं(निकृत्तकन्धरं) मृत्योरर्पयामास शीघ्रम् ॥ १०२॥

}}

Line 23,401:

Line 25,988:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मन्त्रिभिर्मन्त्रिपुत्रैः समेतो जगाम कृष्णावज्ञयाऽन्धंतमश्च ।

| verse_lines = स मन्त्रिभिर्मन्त्रिपुत्रैः समेतो जगाम कृष्णावज्ञयाऽन्धंतमश्च ।;तदाविष्टो वायुरगाच्च कृष्णमन्तःपुरं प्राविशत् सत्ययेशः ॥ १०३॥

| verse_line2 = तदाविष्टो वायुरगाच्च कृष्णमन्तःपुरं प्राविशत् सत्ययेशः ॥ १०३॥

}}

Line 23,410:

Line 25,998:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा भूमिः पञ्चभूतावरा या यस्यां जज्ञे नरकः श्रीवराहात् ।

| verse_lines = तदा भूमिः पञ्चभूतावरा या यस्यां जज्ञे नरकः श्रीवराहात् ।;मूलप्रकृत्यैव भूम्या नितान्तमाविष्टा या साऽगमत् कृष्णपादौ ॥ १०४॥

| verse_line2 = मूलप्रकृत्यैव भूम्या नितान्तमाविष्टा या साऽगमत् कृष्णपादौ ॥ १०४॥

}}

Line 23,419:

Line 26,008:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साऽदित्यास्ते कुण्डले पादयोश्च निधाय पौत्रं भगदत्तसञ्ज्ञम् ।

| verse_lines = साऽदित्यास्ते कुण्डले पादयोश्च निधाय पौत्रं भगदत्तसञ्ज्ञम् ।;समर्पयामास तस्याभिषेकं प्राग्ज्योतिषे कारयामास कृष्णः ॥ १०५॥

| verse_line2 = समर्पयामास तस्याभिषेकं प्राग्ज्योतिषे कारयामास कृष्णः ॥ १०५॥

}}

Line 23,428:

Line 26,018:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संस्थाप्य तं सर्वकिरातराज्ये भौमाहृतं वैश्रवणाद् बलेन ।

| verse_lines = संस्थाप्य तं सर्वकिरातराज्ये भौमाहृतं वैश्रवणाद् बलेन ।;शिवेन दत्तं धनदायातिसत्त्वं भगदत्तेऽधात्(न्यदधात् सुप्रतीकम्) सुप्रतीकं रमेशः ॥ १०६॥

| verse_line2 = शिवेन दत्तं धनदायातिसत्त्वं भगदत्तेऽधात्(न्यदधात् सुप्रतीकम्) सुप्रतीकं रमेशः ॥ १०६॥

}}

Line 23,437:

Line 26,028:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = करीन्द्रमेकं तं निधायैव तस्मिन् कृत्वा प्रसादं च वसुन्धरायाः ।

| verse_lines = करीन्द्रमेकं तं निधायैव तस्मिन् कृत्वा प्रसादं च वसुन्धरायाः ।;चतुर्दन्तान् षट्सहस्रान् करीन्द्रान् पयोब्धिजान् प्राहिणोद् द्वारवत्यै ॥ १०७॥

| verse_line2 = चतुर्दन्तान् षट्सहस्रान् करीन्द्रान् पयोब्धिजान् प्राहिणोद् द्वारवत्यै ॥ १०७॥

}}

Line 23,446:

Line 26,038:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नराधिपान् देवगन्धर्वनागान् जित्वाऽऽनीतं हेमरत्नोच्चराशिम् ।

| verse_lines = नराधिपान् देवगन्धर्वनागान् जित्वाऽऽनीतं हेमरत्नोच्चराशिम् ।;शतद्वयं योजनानां समृद्धं समन्ततः प्राहिणोत् स्वां पुरीं सः ॥ १०८॥

| verse_line2 = शतद्वयं योजनानां समृद्धं समन्ततः प्राहिणोत् स्वां पुरीं सः ॥ १०८॥

}}

Line 23,455:

Line 26,048:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = महावीर्यैर्नैर्ऋतै राक्षसेन्द्रैर्भौमानीतैर्निर्ऋतिं योधयित्वा ।

| verse_lines = महावीर्यैर्नैर्ऋतै राक्षसेन्द्रैर्भौमानीतैर्निर्ऋतिं योधयित्वा ।;स प्राहिणोत् सर्वरत्नोच्चराशिं गजांश्च नारायण आदिदेवः ॥ १०९॥

| verse_line2 = स प्राहिणोत् सर्वरत्नोच्चराशिं गजांश्च नारायण आदिदेवः ॥ १०९॥

}}

Line 23,464:

Line 26,058:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रापश्यत् कन्यका भूमिपानां भौमानीताः समरे तान् विजित्य ।

| verse_lines = तत्रापश्यत् कन्यका भूमिपानां भौमानीताः समरे तान् विजित्य ।;द्व्यष्टौ सहस्राणि शतं च रूपशीलोदारा अक्षताः सद्व्रतस्थाः ॥ ११०॥

| verse_line2 = द्व्यष्टौ सहस्राणि शतं च रूपशीलोदारा अक्षताः सद्व्रतस्थाः ॥ ११०॥

}}

Line 23,473:

Line 26,068:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = काश्चित् तत्राऽसन् देवगन्धर्वकन्यास्तासां प्रधाना त्वष्टृपुत्री कशेरुः ।

| verse_lines = काश्चित् तत्राऽसन् देवगन्धर्वकन्यास्तासां प्रधाना त्वष्टृपुत्री कशेरुः ।;पुत्रा अग्नेः पूर्वमासंश्च तेऽथ स्त्रीत्वप्राप्त्यै चक्रुरुग्रं तपश्च ॥ १११॥

| verse_line2 = पुत्रा अग्नेः पूर्वमासंश्च तेऽथ स्त्रीत्वप्राप्त्यै चक्रुरुग्रं तपश्च ॥ १११॥

}}

Line 23,482:

Line 26,078:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भार्यात्वार्थे वासुदेवस्य योषित्तनुं तासामिच्छतीनां समीरः ।

| verse_lines = भार्यात्वार्थे वासुदेवस्य योषित्तनुं तासामिच्छतीनां समीरः ।;अदाद् वरं तपसाऽऽराधितः सन् स्त्रीभूतास्ते बदरीं सम्प्रजग्मुः ॥ ११२॥

| verse_line2 = अदाद् वरं तपसाऽऽराधितः सन् स्त्रीभूतास्ते बदरीं सम्प्रजग्मुः ॥ ११२॥

}}

Line 23,491:

Line 26,088:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नारायणं तत्र शुश्रूषमाणाः प्राप्याप्सरस्त्वं राजकुलेषु जाताः ।

| verse_lines = नारायणं तत्र शुश्रूषमाणाः प्राप्याप्सरस्त्वं राजकुलेषु जाताः ।;काश्चित् स्वर्गे ता निशाम्यैव(निशम्यैव) कृष्णं वव्रुः पतिं सर्वगुणाभिरामम् ॥ ११३॥

| verse_line2 = काश्चित् स्वर्गे ता निशाम्यैव(निशम्यैव) कृष्णं वव्रुः पतिं सर्वगुणाभिरामम् ॥ ११३॥

}}

Line 23,500:

Line 26,098:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आजानदेवैः सर्वगुणैः समास्ताः स्वभावतोऽथेन्दिरावेशतोऽतः ।

| verse_lines = आजानदेवैः सर्वगुणैः समास्ताः स्वभावतोऽथेन्दिरावेशतोऽतः ।;गुणाधिकास्ताः शिबिकासु कृष्ण आरोपयित्वा प्राहिणोद् द्वारवत्यै ॥ ११४॥

| verse_line2 = गुणाधिकास्ताः शिबिकासु कृष्ण आरोपयित्वा प्राहिणोद् द्वारवत्यै ॥ ११४॥

}}

Line 23,509:

Line 26,108:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समन्ततो योजनानां शते द्वे प्रवृद्धमिन्द्रस्य स रत्नपर्वतम् ।

| verse_lines = समन्ततो योजनानां शते द्वे प्रवृद्धमिन्द्रस्य स रत्नपर्वतम् ।;नित्यामृतस्रावि जलेश्वरस्य च्छत्रं च दोर्भ्यां गरुडे न्यधाद्धरिः ॥ ११५॥

| verse_line2 = नित्यामृतस्रावि जलेश्वरस्य च्छत्रं च दोर्भ्यां गरुडे न्यधाद्धरिः ॥ ११५॥

}}

Line 23,518:

Line 26,118:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयं च सत्यासहितः समारुहत् स चाश्रमेणैव ययौ त्रिविष्टपम् ।

| verse_lines = स्वयं च सत्यासहितः समारुहत् स चाश्रमेणैव ययौ त्रिविष्टपम् ।;अभिप्रयातोऽखिललोकपालैर्जनार्दनः शक्रगृहं विवेश ॥ ११६॥

| verse_line2 = अभिप्रयातोऽखिललोकपालैर्जनार्दनः शक्रगृहं विवेश ॥ ११६॥

}}

Line 23,527:

Line 26,128:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्पूजितः सत्यभामासहायः शक्रेण शच्या सहितेन सादरम् ।

| verse_lines = सम्पूजितः सत्यभामासहायः शक्रेण शच्या सहितेन सादरम् ।;ददावदित्या अपि कुण्डले शुभे समस्तदेवैर्मुनिभिश्च वन्दितः ॥ ११७॥

| verse_line2 = ददावदित्या अपि कुण्डले शुभे समस्तदेवैर्मुनिभिश्च वन्दितः ॥ ११७॥

}}

Line 23,536:

Line 26,138:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमासुरावेशवशादजानती सत्यां च सर्वप्रभवौ जगत्प्रभू(जगत्गुरू) ।

| verse_lines = तमासुरावेशवशादजानती सत्यां च सर्वप्रभवौ जगत्प्रभू(जगत्गुरू) ।;निर्दोषसौख्यैकतनू शुभाशिषस्ताभ्यां ददौ साऽदितिरात्मपुत्रवत् ॥ ११८॥

| verse_line2 = निर्दोषसौख्यैकतनू शुभाशिषस्ताभ्यां ददौ साऽदितिरात्मपुत्रवत् ॥ ११८॥

}}

Line 23,545:

Line 26,148:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो सदानन्दचिदात्मदेहः न नन्दनोद्यानमजोऽनुरूपया ।

| verse_lines = अथो सदानन्दचिदात्मदेहः न नन्दनोद्यानमजोऽनुरूपया ।;अनन्तशक्तिः सह सत्यभामया विवेश रन्तुं प्रिययाऽखिलेश्वरः ॥ ११९॥

| verse_line2 = अनन्तशक्तिः सह सत्यभामया विवेश रन्तुं प्रिययाऽखिलेश्वरः ॥ ११९॥

}}

Line 23,554:

Line 26,158:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयाऽच्युतोऽसौ कनकावदातया सुकुङ्कुमादिग्धपिशङ्गवाससा ।

| verse_lines = तयाऽच्युतोऽसौ कनकावदातया सुकुङ्कुमादिग्धपिशङ्गवाससा ।;पूर्णेन्दुकोट्योघजयन्मुखाब्जया रेमेऽमितात्मा जगदेकसुन्दरः ॥ १२०॥

| verse_line2 = पूर्णेन्दुकोट्योघजयन्मुखाब्जया रेमेऽमितात्मा जगदेकसुन्दरः ॥ १२०॥

}}

Line 23,563:

Line 26,168:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वर्तुनित्योदितसर्ववैभवे सुरत्नचामीकरवृक्षसद्वने ।

| verse_lines = सर्वर्तुनित्योदितसर्ववैभवे सुरत्नचामीकरवृक्षसद्वने ।;सदैव पूर्णेन्दुविराजिते हरिश्चचार देव्या पवनानुसेविते ॥ १२१॥

| verse_line2 = सदैव पूर्णेन्दुविराजिते हरिश्चचार देव्या पवनानुसेविते ॥ १२१॥

}}

Line 23,572:

Line 26,178:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विदोषसंवित्तनुरत्र सत्तरुं ददर्श सत्याऽमृतमन्थनोद्भवम् ।

| verse_lines = विदोषसंवित्तनुरत्र सत्तरुं ददर्श सत्याऽमृतमन्थनोद्भवम् ।;सा पारिजातं मणिकाञ्चनात्मकं समस्तकामप्रदमार्तिहारिणम् ॥ १२२॥

| verse_line2 = सा पारिजातं मणिकाञ्चनात्मकं समस्तकामप्रदमार्तिहारिणम् ॥ १२२॥

}}

Line 23,581:

Line 26,188:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैव तं सुस्मितचन्द्रिकास्फुरन्मुखारविन्दाऽसितलोललोचना ।

| verse_lines = दृष्ट्वैव तं सुस्मितचन्द्रिकास्फुरन्मुखारविन्दाऽसितलोललोचना ।;कपोलनिर्भातचलत्सुकुण्डला जगाद देवाधिपतिं पतिं सती ॥ १२३॥

| verse_line2 = कपोलनिर्भातचलत्सुकुण्डला जगाद देवाधिपतिं पतिं सती ॥ १२३॥

}}

Line 23,590:

Line 26,198:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तरुर्जगज्जीवद मे गृहाङ्गणे संस्थापनीयोऽयमचिन्त्यपौरुष ।

| verse_lines = तरुर्जगज्जीवद मे गृहाङ्गणे संस्थापनीयोऽयमचिन्त्यपौरुष ।;इतीरितस्तां कलशोपमस्तनीमालिङ्ग्य देवस्तरुमुद्बबर्ह ॥ १२४॥

| verse_line2 = इतीरितस्तां कलशोपमस्तनीमालिङ्ग्य देवस्तरुमुद्बबर्ह ॥ १२४॥

}}

Line 23,599:

Line 26,208:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तेन वृक्षेण सहैव केशवस्तया च देव्याऽऽरुहदग्र्यपौरुषम् ।

| verse_lines = स तेन वृक्षेण सहैव केशवस्तया च देव्याऽऽरुहदग्र्यपौरुषम् ।;खगेश्वरं तच्च निशम्य शच्या प्रचोदितो वासव आगमत् सुरैः ॥ १२५॥

| verse_line2 = खगेश्वरं तच्च निशम्य शच्या प्रचोदितो वासव आगमत् सुरैः ॥ १२५॥

}}

Line 23,608:

Line 26,218:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तानासुरावेशयुतान् हरेश्च बलप्रकाशाय समुद्यतान् सुरान् ।

| verse_lines = तानासुरावेशयुतान् हरेश्च बलप्रकाशाय समुद्यतान् सुरान् ।;न्यवारयच्छार्ङ्गशरासनच्युतैर्हरिप्रिया बाणवरैः समस्तशः ॥ १२६॥

| verse_line2 = न्यवारयच्छार्ङ्गशरासनच्युतैर्हरिप्रिया बाणवरैः समस्तशः ॥ १२६॥

}}

Line 23,617:

Line 26,228:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरायुधं वैश्रवणं चकार चिक्षेप चाब्धौ गरुडो जलेश्वरम्(जलेशम्) ।

| verse_lines = निरायुधं वैश्रवणं चकार चिक्षेप चाब्धौ गरुडो जलेश्वरम्(जलेशम्) ।;प्रधानवायोस्तनयं तु वायुं कोणाधिपं वह्नियमादिकानपि ॥ १२७॥

| verse_line2 = प्रधानवायोस्तनयं तु वायुं कोणाधिपं वह्नियमादिकानपि ॥ १२७॥

}}

Line 23,626:

Line 26,238:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विबोध्य शार्ङ्गोत्थरवैः स्वकां तनुमावेशितानामसुरैरगाद्धरिः ।

| verse_lines = विबोध्य शार्ङ्गोत्थरवैः स्वकां तनुमावेशितानामसुरैरगाद्धरिः ।;ते बोधितास्तेन रणं विसृज्य ययुर्विदित्वा तमनादिपूरुषम् ॥ १२८॥

| verse_line2 = ते बोधितास्तेन रणं विसृज्य ययुर्विदित्वा तमनादिपूरुषम् ॥ १२८॥

}}

Line 23,635:

Line 26,248:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिवं च शक्रार्थमुपागतं हरिर्व्यद्रावयच्छार्ङ्गविनिःसृतैः शरैः ।

| verse_lines = शिवं च शक्रार्थमुपागतं हरिर्व्यद्रावयच्छार्ङ्गविनिःसृतैः शरैः ।;सवाहनो दूरतरे निपातितो गरुत्मता शम्भुरगाच्छराहतः ॥ १२९॥

| verse_line2 = सवाहनो दूरतरे निपातितो गरुत्मता शम्भुरगाच्छराहतः ॥ १२९॥

}}

Line 23,644:

Line 26,258:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्राविते बाणगणैश्च शौरिणा हरे हरौ वज्रमवासृजद् द्रुतम् ।

| verse_lines = विद्राविते बाणगणैश्च शौरिणा हरे हरौ वज्रमवासृजद् द्रुतम् ।;शक्रोऽग्रहीत् तं प्रहसन् जनार्दनः करेण वामेन च चापजग्मिवान् ॥ १३०॥

| verse_line2 = शक्रोऽग्रहीत् तं प्रहसन् जनार्दनः करेण वामेन च चापजग्मिवान् ॥ १३०॥

}}

Line 23,653:

Line 26,268:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपाहसत् तं जगदेकसुन्दरी हरिप्रियाऽथो जगदेकमातरम् ।

| verse_lines = अपाहसत् तं जगदेकसुन्दरी हरिप्रियाऽथो जगदेकमातरम् ।;उवाच शक्रो जगतां जनित्रे प्रदर्शयामो वयमात्मशैशवम् ॥ १३१॥

| verse_line2 = उवाच शक्रो जगतां जनित्रे प्रदर्शयामो वयमात्मशैशवम् ॥ १३१॥

}}

Line 23,662:

Line 26,278:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जगाम चाथो शरणं जनार्दनं सुरैर्वृतो देवपतिः क्षमापयन् ।

| verse_lines = जगाम चाथो शरणं जनार्दनं सुरैर्वृतो देवपतिः क्षमापयन् ।;शृङ्गं च दत्वा मणिपर्वतस्य प्रणम्य देव्या सहितं जगद्गुरुम् ॥ १३२॥

| verse_line2 = शृङ्गं च दत्वा मणिपर्वतस्य प्रणम्य देव्या सहितं जगद्गुरुम् ॥ १३२॥

}}

Line 23,671:

Line 26,288:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ययाच एनं परिरक्षणाय शचीपतिः केशवमर्जुनस्य ।

| verse_lines = ययाच एनं परिरक्षणाय शचीपतिः केशवमर्जुनस्य ।;जगाद कृष्णोऽपि धरातलस्थिते न मय्यमुं कश्चन जेष्यतीति ॥ १३३॥

| verse_line2 = जगाद कृष्णोऽपि धरातलस्थिते न मय्यमुं कश्चन जेष्यतीति ॥ १३३॥

}}

Line 23,680:

Line 26,298:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमर्जुनार्थं वरमाप्य वासवः पुनःपुनश्चक्रधरं प्रणम्य ।

| verse_lines = तमर्जुनार्थं वरमाप्य वासवः पुनःपुनश्चक्रधरं प्रणम्य ।;प्रसन्नदृष्ट्या हरिणाऽभिवीक्षितो ययौ महाभागवतः स्वमालयम् ॥ १३४॥

| verse_line2 = प्रसन्नदृष्ट्या हरिणाऽभिवीक्षितो ययौ महाभागवतः स्वमालयम् ॥ १३४॥

}}

Line 23,689:

Line 26,308:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णोऽप्यनुज्ञाप्य पुरन्दरं पुरीं निजां व्रजन्नभ्यधिकं व्यरोचत ।

| verse_lines = कृष्णोऽप्यनुज्ञाप्य पुरन्दरं पुरीं निजां व्रजन्नभ्यधिकं व्यरोचत ।;किरीटधारी वरकुण्डलोल्लसन्मुखाम्बुजः पीतपटः सुकौस्तुभः ॥ १३५॥

| verse_line2 = किरीटधारी वरकुण्डलोल्लसन्मुखाम्बुजः पीतपटः सुकौस्तुभः ॥ १३५॥

}}

Line 23,698:

Line 26,318:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विरोचमानस्य सदा जगत्प्रभोर्नवै विशेषः क्‍वचिदच्युतस्य ।

| verse_lines = विरोचमानस्य सदा जगत्प्रभोर्नवै विशेषः क्‍वचिदच्युतस्य ।;तथाऽपि तत् स्मारयितुं वचो भवेदपेक्ष्य चाल्पज्ञमतिं पुराणगम् ॥ १३६॥

| verse_line2 = तथाऽपि तत् स्मारयितुं वचो भवेदपेक्ष्य चाल्पज्ञमतिं पुराणगम् ॥ १३६॥

}}

Line 23,707:

Line 26,328:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रविश्य चेशः स्वपुरीं स यादवैः सुपूजितोऽन्तःपुरमेत्य चाङ्गणे ।

| verse_lines = प्रविश्य चेशः स्वपुरीं स यादवैः सुपूजितोऽन्तःपुरमेत्य चाङ्गणे ।;तरुं प्रियाया न्यदधाद् गृहस्य सहैव शृङ्गेण च रत्नसद्गिरेः ॥ १३७॥

| verse_line2 = तरुं प्रियाया न्यदधाद् गृहस्य सहैव शृङ्गेण च रत्नसद्गिरेः ॥ १३७॥

}}

Line 23,716:

Line 26,338:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रदाय रत्नानि च सर्वसात्त्वतां यथेष्टतस्ता अपि कन्यकाः प्रभुः ।

| verse_lines = प्रदाय रत्नानि च सर्वसात्त्वतां यथेष्टतस्ता अपि कन्यकाः प्रभुः ।;उद्वाह्य रेमे पृथगेव रत्नप्रासादसंस्थाभिरनन्तरूपः ॥ १३८॥

| verse_line2 = उद्वाह्य रेमे पृथगेव रत्नप्रासादसंस्थाभिरनन्तरूपः ॥ १३८॥

}}

Line 23,725:

Line 26,348:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पृथक्पृथक् तासु दशैव पुत्रकानधत्त(पुत्रकान् न्यधत्त) कन्यामपि सर्वशः प्रभुः ।

| verse_lines = पृथक्पृथक् तासु दशैव पुत्रकानधत्त(पुत्रकान् न्यधत्त) कन्यामपि सर्वशः प्रभुः ।;प्रद्युम्नसाम्बावपि भानुचारुदेष्णौ च तेषां नितरां गुणाधिकाः ॥ १३९॥

| verse_line2 = प्रद्युम्नसाम्बावपि भानुचारुदेष्णौ च तेषां नितरां गुणाधिकाः ॥ १३९॥

}}

Line 23,734:

Line 26,358:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विवस्वतो योऽवरजोऽदितेः सुतः ख्यातश्च नाम्ना सवितेति कृष्णात् ।

| verse_lines = विवस्वतो योऽवरजोऽदितेः सुतः ख्यातश्च नाम्ना सवितेति कृष्णात् ।;जातः स सत्याजठरेऽत्र नाम्ना भानुस्तु भैष्म्या अपि चारुदेष्णः ॥ १४०॥

| verse_line2 = जातः स सत्याजठरेऽत्र नाम्ना भानुस्तु भैष्म्या अपि चारुदेष्णः ॥ १४०॥

}}

Line 23,743:

Line 26,368:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चारुदेष्णोऽपि हि विघ्नराजो येऽन्ये च कृष्णस्य सुताः समस्ताः ।

| verse_lines = स चारुदेष्णोऽपि हि विघ्नराजो येऽन्ये च कृष्णस्य सुताः समस्ताः ।;ते चैव(ते चापि) गीर्वाणगणास्तथाऽन्ये ये द्वारकायां निवसन्ति सर्वे ॥ १४१॥

| verse_line2 = ते चैव(ते चापि) गीर्वाणगणास्तथाऽन्ये ये द्वारकायां निवसन्ति सर्वे ॥ १४१॥

}}

Line 23,752:

Line 26,378:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यां समस्तैरभिपूज्यमाने देवे स्वपुर्यां निवसत्यनन्ते ।

| verse_lines = तस्यां समस्तैरभिपूज्यमाने देवे स्वपुर्यां निवसत्यनन्ते ।;ययौ कदाचित् स तु रौक्मिणेयः(रौग्मिणेयः) साम्बेन सार्धं भुजगेन्द्रलोकम् ॥ १४२॥

| verse_line2 = ययौ कदाचित् स तु रौक्मिणेयः(रौग्मिणेयः) साम्बेन सार्धं भुजगेन्द्रलोकम् ॥ १४२॥

}}

Line 23,761:

Line 26,388:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अज्ञानतस्तैरभियोधितः स जिगाय सर्वानपि वासुकिं च ।

| verse_lines = अज्ञानतस्तैरभियोधितः स जिगाय सर्वानपि वासुकिं च ।;विद्राप्य बाणैरथ रत्नसञ्चयान् समाददे नेमुरमुं ततस्ते ॥ १४३॥

| verse_line2 = विद्राप्य बाणैरथ रत्नसञ्चयान् समाददे नेमुरमुं ततस्ते ॥ १४३॥

}}

Line 23,770:

Line 26,398:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तैः पूजितः साम्बसहाय आशु मयं च मायाविनमस्त्रवर्षैः ।

| verse_lines = तैः पूजितः साम्बसहाय आशु मयं च मायाविनमस्त्रवर्षैः ।;विजित्य रुन्धानमनेन पूजितो ययौ रथेनाम्बरगेन नाकम् ॥ १४४॥

| verse_line2 = विजित्य रुन्धानमनेन पूजितो ययौ रथेनाम्बरगेन नाकम् ॥ १४४॥

}}

Line 23,779:

Line 26,408:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रैव कृष्णेन तु पारिजाते हृते जयन्तं प्रजिगाय चाऽजौ ।

| verse_lines = तत्रैव कृष्णेन तु पारिजाते हृते जयन्तं प्रजिगाय चाऽजौ ।;संस्पर्धयाऽऽयातममुष्य(सस्पर्धयाऽऽयान्तं) चानुजं साम्बोऽजयद् वृषभं नाम शस्त्रैः ॥ १४५॥

| verse_line2 = संस्पर्धयाऽऽयातममुष्य(सस्पर्धयाऽऽयान्तं) चानुजं साम्बोऽजयद् वृषभं नाम शस्त्रैः ॥ १४५॥

}}

Line 23,788:

Line 26,418:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्राणि तावस्त्रवरैर्निहत्य(तावस्त्रवर्षैर्निहत्य) तयोश्च ताभ्यां प्रतिदग्धयानौ ।

| verse_lines = अस्त्राणि तावस्त्रवरैर्निहत्य(तावस्त्रवर्षैर्निहत्य) तयोश्च ताभ्यां प्रतिदग्धयानौ ।;विद्राप्य तौ बाणवरैः सुरेन्द्रसम्पूजितौ ययतुर्विद्यया खे ॥ १४६॥

| verse_line2 = विद्राप्य तौ बाणवरैः सुरेन्द्रसम्पूजितौ ययतुर्विद्यया खे ॥ १४६॥

}}

Line 23,797:

Line 26,428:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स विद्यया साम्बमुदूह्य रत्या प्रदत्तया रुगक्मि(ग्मि)णिनन्दनः पुरीम् ।

| verse_lines = स विद्यया साम्बमुदूह्य रत्या प्रदत्तया रुगक्मि(ग्मि)णिनन्दनः पुरीम् ।;ययौ ततो नारद आगमद् द्रुतं ज्ञातुं हरेर्बहुभार्यासु वृत्तिम्(प्रवृत्तिम्) ॥ १४७॥

| verse_line2 = ययौ ततो नारद आगमद् द्रुतं ज्ञातुं हरेर्बहुभार्यासु वृत्तिम्(प्रवृत्तिम्) ॥ १४७॥

}}

Line 23,806:

Line 26,438:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं द्व्यष्टसाहस्रगृहेषु दृष्ट्वा तावत्स्वरूपैर्विहरन्तमेकम् ।

| verse_lines = तं द्व्यष्टसाहस्रगृहेषु दृष्ट्वा तावत्स्वरूपैर्विहरन्तमेकम् ।;सुविस्मितः प्रययौ तं प्रणम्य शक्रप्रस्थं पूजितश्चात्र पार्थैः ॥ १४८॥

| verse_line2 = सुविस्मितः प्रययौ तं प्रणम्य शक्रप्रस्थं पूजितश्चात्र पार्थैः ॥ १४८॥

}}

Line 23,815:

Line 26,448:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स आज्ञया ब्रह्मण आह कृष्णां क्रमात् कर्तुं भीम एवैकसंस्थाम् ।

| verse_lines = स आज्ञया ब्रह्मण आह कृष्णां क्रमात् कर्तुं भीम एवैकसंस्थाम् ।;अन्या देवीः स्वापयित्वा शरीरे तस्या भारत्याः पूर्णभोगार्थमेव ॥ १४९॥

| verse_line2 = अन्या देवीः स्वापयित्वा शरीरे तस्या भारत्याः पूर्णभोगार्थमेव ॥ १४९॥

}}

Line 23,824:

Line 26,458:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुन्दोपसुन्दौ भ्रातरौ ब्रह्मवाक्यात् परस्परादन्यतो नैव वध्यौ ।

| verse_lines = सुन्दोपसुन्दौ भ्रातरौ ब्रह्मवाक्यात् परस्परादन्यतो नैव वध्यौ ।;तिलोत्तमार्थे निहतौ परस्परं तयोर्वधार्थे सृष्टया(तयोर्वधार्थेऽसृष्ट या तेन) तेन दैत्यौ ॥ १५०॥

| verse_line2 = तिलोत्तमार्थे निहतौ परस्परं तयोर्वधार्थे सृष्टया(तयोर्वधार्थेऽसृष्ट या तेन) तेन दैत्यौ ॥ १५०॥

}}

Line 23,833:

Line 26,468:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः पृथग् वत्सरतो भवत्सु क्रमात् कृष्णा तिष्ठतां योऽन्ययुक्ताम् ।

| verse_lines = अतः पृथग् वत्सरतो भवत्सु क्रमात् कृष्णा तिष्ठतां योऽन्ययुक्ताम् ।;पश्येद् वोऽसौ वत्सरं(पश्येद् वो संवत्सरं) तीर्थयात्रां कुर्यादिति स्माथ चक्रुस्तथा ते ॥ १५१॥

| verse_line2 = पश्येद् वोऽसौ वत्सरं(पश्येद् वो संवत्सरं) तीर्थयात्रां कुर्यादिति स्माथ चक्रुस्तथा ते ॥ १५१॥

}}

Line 23,842:

Line 26,478:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कदाचिद् धर्मराजेन युक्तां शस्त्रागारे विप्रगोरक्षणार्थम् ।

| verse_lines = ततः कदाचिद् धर्मराजेन युक्तां शस्त्रागारे विप्रगोरक्षणार्थम् ।;शस्त्रादित्सुः फल्गुनोऽद्राक् स शस्त्रैर्दस्यून् हत्वा तीर्थयात्रोन्मुखोऽभूत् ॥ १५२॥

| verse_line2 = शस्त्रादित्सुः फल्गुनोऽद्राक् स शस्त्रैर्दस्यून् हत्वा तीर्थयात्रोन्मुखोऽभूत् ॥ १५२॥

}}

Line 23,851:

Line 26,488:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिराद्यैः सौहृदाद् वारितोऽपि ययौ सत्यार्थं स कदाचिद् द्युनद्याम् ।

| verse_lines = युधिष्ठिराद्यैः सौहृदाद् वारितोऽपि ययौ सत्यार्थं स कदाचिद् द्युनद्याम् ।;कुर्वन् स्नानं मायया नागवध्वा हृतो लोकं भुजगानां क्षणेन ॥ १५३॥

| verse_line2 = कुर्वन् स्नानं मायया नागवध्वा हृतो लोकं भुजगानां क्षणेन ॥ १५३॥

}}

Line 23,860:

Line 26,498:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्याः पिता गरुडेनाऽत्तपत्युः पुत्राकाङ्क्षी चोदयामास पार्थम् ।

| verse_lines = तस्याः पिता गरुडेनाऽत्तपत्युः पुत्राकाङ्क्षी चोदयामास पार्थम् ।;(संवत्सरं ब्रह्मचर्यं, संवत्सरब्रह्मचर्ये) संवत्सरब्रह्मचर्यं तु पार्थैः कृष्णाहेतोः समये साधु बद्धम् ॥ १५४॥

| verse_line2 = (संवत्सरं ब्रह्मचर्यं, संवत्सरब्रह्मचर्ये) संवत्सरब्रह्मचर्यं तु पार्थैः कृष्णाहेतोः समये साधु बद्धम् ॥ १५४॥

}}

Line 23,869:

Line 26,508:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनःपुनर्याच्यमानः स पार्थः पुत्रार्थमस्या भुजगेन तस्याम् ।

| verse_lines = पुनःपुनर्याच्यमानः स पार्थः पुत्रार्थमस्या भुजगेन तस्याम् ।;उत्पादयामास सुतं कुजांशं नाम्नैरावन्तं वरुणावेशयुक्तम् ॥ १५५॥

| verse_line2 = उत्पादयामास सुतं कुजांशं नाम्नैरावन्तं वरुणावेशयुक्तम् ॥ १५५॥

}}

Line 23,878:

Line 26,518:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गुणाः पितुर्मातृजातिः सुतानां यस्मात् सतां प्रायशस्तेन नागः ।

| verse_lines = गुणाः पितुर्मातृजातिः सुतानां यस्मात् सतां प्रायशस्तेन नागः ।;बली च (पार्थात् प्रथमोद्भवत्वात्) पार्थप्रथमोद्भवत्वान्मायाविदस्त्री च सुधार्मिकश्च ॥ १५६॥

| verse_line2 = बली च (पार्थात् प्रथमोद्भवत्वात्) पार्थप्रथमोद्भवत्वान्मायाविदस्त्री च सुधार्मिकश्च ॥ १५६॥

}}

Line 23,887:

Line 26,528:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो ययावर्जुनस्तीर्थयात्राक्रमेण पाण्ड्यांस्तनयोऽस्य मात्रा ।

| verse_lines = ततो ययावर्जुनस्तीर्थयात्राक्रमेण पाण्ड्यांस्तनयोऽस्य मात्रा ।;सह त्यक्तो भुजगैर्देवलोके सम्पूजितो न्यवसद् दैवतैश्च ॥ १५७॥

| verse_line2 = सह त्यक्तो भुजगैर्देवलोके सम्पूजितो न्यवसद् दैवतैश्च ॥ १५७॥

}}

Line 23,896:

Line 26,538:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सत्यात्ययान्नैव दोषोऽर्जुनस्य तेजीयसश्चिन्तनीयः कथञ्चित् ।

| verse_lines = सत्यात्ययान्नैव दोषोऽर्जुनस्य तेजीयसश्चिन्तनीयः कथञ्चित् ।;(ज्येष्ठापराधात्) श्रेष्ठापराधान्नान्यदोषस्य लेपस्तेजीयसां निर्णयोऽयं हि शास्त्रे ॥ १५८॥

| verse_line2 = (ज्येष्ठापराधात्) श्रेष्ठापराधान्नान्यदोषस्य लेपस्तेजीयसां निर्णयोऽयं हि शास्त्रे ॥ १५८॥

}}

Line 23,905:

Line 26,548:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतिस्नेहाच्चाग्रजाभ्यां तदस्य क्षान्तं सुता पाण्ड्यराजेन दत्ता ।

| verse_lines = अतिस्नेहाच्चाग्रजाभ्यां तदस्य क्षान्तं सुता पाण्ड्यराजेन दत्ता ।;संवत्सरान्ते फल्गुनस्याभिरूपा चित्राङ्गदा वीरसेनेन तोषात् ॥ १५९॥

| verse_line2 = संवत्सरान्ते फल्गुनस्याभिरूपा चित्राङ्गदा वीरसेनेन तोषात् ॥ १५९॥

}}

Line 23,914:

Line 26,558:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स वीरसेनस्त्वष्टुरंशो यमस्याप्यावेशयुक् सा च कन्या शची हि ।

| verse_lines = स वीरसेनस्त्वष्टुरंशो यमस्याप्यावेशयुक् सा च कन्या शची हि ।;तारादेहे सूर्यजस्याङ्गसङ्गात् स्वर्गं नागादन्तरिक्षादिहाऽसीत् ॥ १६०॥

| verse_line2 = तारादेहे सूर्यजस्याङ्गसङ्गात् स्वर्गं नागादन्तरिक्षादिहाऽसीत् ॥ १६०॥

}}

Line 23,923:

Line 26,568:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनैव हेतोर्नातिसामीप्यमासीत् तस्याः पार्थे पुत्रिकापुत्रधर्मा ।

| verse_lines = तेनैव हेतोर्नातिसामीप्यमासीत् तस्याः पार्थे पुत्रिकापुत्रधर्मा ।;तस्यां जातो बभ्रुवाहोऽर्जुनेन पूर्वं जयन्तः कामदेवांशयुक्तः ॥ १६१॥

| verse_line2 = तस्यां जातो बभ्रुवाहोऽर्जुनेन पूर्वं जयन्तः कामदेवांशयुक्तः ॥ १६१॥

}}

Line 23,932:

Line 26,578:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुत्रं वीरं जनयित्वाऽर्जुनोऽतो गच्छन् प्रभासं शापतो ग्राहदेहाः ।

| verse_lines = पुत्रं वीरं जनयित्वाऽर्जुनोऽतो गच्छन् प्रभासं शापतो ग्राहदेहाः ।;अमूमुचच्चाप्सरसः स पञ्च ताभिर्गृहीतः प्रविकृष्य तीरम् ॥ १६२॥

| verse_line2 = अमूमुचच्चाप्सरसः स पञ्च ताभिर्गृहीतः प्रविकृष्य तीरम् ॥ १६२॥

}}

Line 23,941:

Line 26,588:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं हि तासां शापमोक्षः प्रदत्तो यदाऽखिला वो युगपत् सम्प्रकर्षेत् ।

| verse_lines = एवं हि तासां शापमोक्षः प्रदत्तो यदाऽखिला वो युगपत् सम्प्रकर्षेत् ।;एकस्तदा निजरूपाप्तिरेवेत्यलं तुष्टेन ब्राह्मणेनाऽनतानाम् ॥ १६३॥

| verse_line2 = एकस्तदा निजरूपाप्तिरेवेत्यलं तुष्टेन ब्राह्मणेनाऽनतानाम् ॥ १६३॥

}}

Line 23,950:

Line 26,598:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विप्रापहासात् कुत्सितयोनितस्ताः कन्यातीर्थे पाण्डवः सम्प्रमुच्य ।

| verse_lines = विप्रापहासात् कुत्सितयोनितस्ताः कन्यातीर्थे पाण्डवः सम्प्रमुच्य ।;प्राप्तः प्रभासं वासुदेवानुजातां(वासुदेवानुजां तां) शुश्राव रामेण सुयोधनोद्यताम् ॥ १६४॥

| verse_line2 = प्राप्तः प्रभासं वासुदेवानुजातां(वासुदेवानुजां तां) शुश्राव रामेण सुयोधनोद्यताम् ॥ १६४॥

}}

Line 23,959:

Line 26,608:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचिन्त्य कार्यं यतिरूपं गृहीत्वा कुशस्थलीं प्रययौ तं समीपे ।

| verse_lines = विचिन्त्य कार्यं यतिरूपं गृहीत्वा कुशस्थलीं प्रययौ तं समीपे ।;प्राप्तं कृष्णः प्राहसत् संविजानन् सत्यासहायः शयनीयाधिरूढः ॥ १६५॥

| verse_line2 = प्राप्तं कृष्णः प्राहसत् संविजानन् सत्यासहायः शयनीयाधिरूढः ॥ १६५॥

}}

Line 23,968:

Line 26,618:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वज्ञा(सर्वज्ञाना) सा लीलया हासहेतुमपृच्छत् तं सोऽपि तस्यै बभाषे ।

| verse_lines = सर्वज्ञा(सर्वज्ञाना) सा लीलया हासहेतुमपृच्छत् तं सोऽपि तस्यै बभाषे ।;लीलाभाजौ दर्शनार्थं पुनस्तावगच्छतां रैवतं शैलराजम् ॥ १६६॥

| verse_line2 = लीलाभाजौ दर्शनार्थं पुनस्तावगच्छतां रैवतं शैलराजम् ॥ १६६॥

}}

Line 23,977:

Line 26,628:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आक्रीडोऽसौ वृष्णिभोजान्धकानां तत्रापश्यत् केशवः फल्गुनं तम् ।

| verse_lines = आक्रीडोऽसौ वृष्णिभोजान्धकानां तत्रापश्यत् केशवः फल्गुनं तम् ।;स्वसुर्दाने स प्रतिज्ञां रहोऽस्मै चक्रे कृष्णोऽथाऽसदत् सर्ववृष्णीन् ॥ १६७॥

| verse_line2 = स्वसुर्दाने स प्रतिज्ञां रहोऽस्मै चक्रे कृष्णोऽथाऽसदत् सर्ववृष्णीन् ॥ १६७॥

}}

Line 23,986:

Line 26,638:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा गिरौ रौहिणेयो यतीन्द्रवेषं पार्थं ज्ञातियुक्तः प्रणम्य ।

| verse_lines = दृष्ट्वा गिरौ रौहिणेयो यतीन्द्रवेषं पार्थं ज्ञातियुक्तः प्रणम्य ।;चक्रे पूजां फल्गुनोऽपि प्रणामं गुणज्येष्ठोऽसीति चक्रे बलाय ॥ १६८॥

| verse_line2 = चक्रे पूजां फल्गुनोऽपि प्रणामं गुणज्येष्ठोऽसीति चक्रे बलाय ॥ १६८॥

}}

Line 23,995:

Line 26,648:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वज्ञं तं वाग्मिनं वीक्ष्य रामः कन्यागारे वर्षकाले निवासम् ।

| verse_lines = सर्वज्ञं तं वाग्मिनं वीक्ष्य रामः कन्यागारे वर्षकाले निवासम् ।;सत्कारपूर्वं कारयेत्याह कृष्णं नैवेत्यूचे केशवो दोषवादी ॥ १६९॥

| verse_line2 = सत्कारपूर्वं कारयेत्याह कृष्णं नैवेत्यूचे केशवो दोषवादी ॥ १६९॥

}}

Line 24,004:

Line 26,658:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युवा बली दर्शनीयोऽतिवाग्मी नायं योग्यः कन्यकागारवासम् ।

| verse_lines = युवा बली दर्शनीयोऽतिवाग्मी नायं योग्यः कन्यकागारवासम् ।;इत्युक्तवन्तं राम आहाऽप्तविद्ये नास्मिञ्छङ्केत्येव लोकाधिनाथम् ॥ १७०॥

| verse_line2 = इत्युक्तवन्तं राम आहाऽप्तविद्ये नास्मिञ्छङ्केत्येव लोकाधिनाथम् ॥ १७०॥

}}

Line 24,013:

Line 26,668:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नास्मन्मते रोचते त्वन्मतं तु सर्वेषां नः पूज्यमेवास्तु तेन ।

| verse_lines = नास्मन्मते रोचते त्वन्मतं तु सर्वेषां नः पूज्यमेवास्तु तेन ।;इत्युक्त्वा तं केशवः सोदरायै शुश्रूषस्वेत्याह सन्तं यतीन्द्रम् ॥ १७१॥

| verse_line2 = इत्युक्त्वा तं केशवः सोदरायै शुश्रूषस्वेत्याह सन्तं यतीन्द्रम् ॥ १७१॥

}}

Line 24,022:

Line 26,678:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नित्याप्रमत्ता साधु सन्तोषयेति प्रोक्ता तथा साऽकरोत् सोऽपि तत्र ।

| verse_lines = नित्याप्रमत्ता साधु सन्तोषयेति प्रोक्ता तथा साऽकरोत् सोऽपि तत्र ।;चक्रे मासान् वार्षिकान् सत्कथाभिर्वासं वाक्यं श्रद्दधानो हरेस्तत् ॥ १७२॥

| verse_line2 = चक्रे मासान् वार्षिकान् सत्कथाभिर्वासं वाक्यं श्रद्दधानो हरेस्तत् ॥ १७२॥

}}

Line 24,031:

Line 26,688:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संयाचितः फल्गुनेनाऽह वाक्यं यद् वासुदेवस्तन्न जानाति कश्चित् ।

| verse_lines = संयाचितः फल्गुनेनाऽह वाक्यं यद् वासुदेवस्तन्न जानाति कश्चित् ।;ऋते पित्रोर्विपृथोः सात्यकेर्वा सुभद्रां ते प्रददानीति सत्यम् ॥ १७३॥

| verse_line2 = ऋते पित्रोर्विपृथोः सात्यकेर्वा सुभद्रां ते प्रददानीति सत्यम् ॥ १७३॥

}}

Line 24,040:

Line 26,698:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्रे शस्त्रे तत्त्वविद्यासु चैव शिष्यः शैनेयो वासुदेवेन्द्रसून्वोः ।

| verse_lines = अस्त्रे शस्त्रे तत्त्वविद्यासु चैव शिष्यः शैनेयो वासुदेवेन्द्रसून्वोः ।;तस्मादस्मै कथयामास कृष्णः स्वशिष्यत्वाद् विपृथोश्चापि सर्वम् ॥ १७४॥

| verse_line2 = तस्मादस्मै कथयामास कृष्णः स्वशिष्यत्वाद् विपृथोश्चापि सर्वम् ॥ १७४॥

}}

Line 24,049:

Line 26,708:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्ये सर्वे(अन्येऽपि सर्वे) वासुदेवस्य पार्थान् प्रियान् नित्यं जानमाना अपि स्म ।

| verse_lines = अन्ये सर्वे(अन्येऽपि सर्वे) वासुदेवस्य पार्थान् प्रियान् नित्यं जानमाना अपि स्म ।;रामेणाऽदिष्टा उद्धवोऽथाऽहुकाद्या हार्दिक्याद्या नैव दित्सन्ति जिष्णोः ॥ १७५॥

| verse_line2 = रामेणाऽदिष्टा उद्धवोऽथाऽहुकाद्या हार्दिक्याद्या नैव दित्सन्ति जिष्णोः ॥ १७५॥

}}

Line 24,058:

Line 26,718:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधने दातुमिच्छन्ति सर्वे रामप्रियार्थं जानमाना हरेस्तत् ।

| verse_lines = दुर्योधने दातुमिच्छन्ति सर्वे रामप्रियार्थं जानमाना हरेस्तत् ।;अप्यप्रियं राक्षसावेशयुक्तास्तस्मात् सर्वान् वञ्चयामास कृष्णः ॥ १७६॥

| verse_line2 = अप्यप्रियं राक्षसावेशयुक्तास्तस्मात् सर्वान् वञ्चयामास कृष्णः ॥ १७६॥

}}

Line 24,067:

Line 26,728:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रद्युम्नसाम्बप्रमुखाश्च वञ्चिता ययुस्तीर्थार्थं रामयुक्ताः समग्राः ।

| verse_lines = प्रद्युम्नसाम्बप्रमुखाश्च वञ्चिता ययुस्तीर्थार्थं रामयुक्ताः समग्राः ।;पिण्डोद्धारं तत्र महोत्सवेषु आवर्तयत्सु क्‍वचिदूचे सुभद्रा ॥ १७७॥

| verse_line2 = पिण्डोद्धारं तत्र महोत्सवेषु आवर्तयत्सु क्‍वचिदूचे सुभद्रा ॥ १७७॥

}}

Line 24,076:

Line 26,738:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यते तीर्थानाचरन् बान्धवांस्त्वमद्राक्षीर्नः कच्चिदिष्टान् स्म पार्थान् ।

| verse_lines = यते तीर्थानाचरन् बान्धवांस्त्वमद्राक्षीर्नः कच्चिदिष्टान् स्म पार्थान् ।;कुन्तीं कृष्णां चेत्याह पृष्टः स पार्थ ओमित्येतेषामाह चानामयं सः ॥ १७८॥

| verse_line2 = कुन्तीं कृष्णां चेत्याह पृष्टः स पार्थ ओमित्येतेषामाह चानामयं सः ॥ १७८॥

}}

Line 24,085:

Line 26,748:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भूयः साऽवादीद् भगवन्निन्द्रसूनुर्गतस्तीर्थार्थं ब्राह्मणेभ्यः श्रुतो मे ।

| verse_lines = भूयः साऽवादीद् भगवन्निन्द्रसूनुर्गतस्तीर्थार्थं ब्राह्मणेभ्यः श्रुतो मे ।;कच्चिद् दृष्टो भवतेत्योमिति स्म पार्थोऽप्यूचे क्‍वेति साऽपृच्छदेनम् ॥ १७९॥

| verse_line2 = कच्चिद् दृष्टो भवतेत्योमिति स्म पार्थोऽप्यूचे क्‍वेति साऽपृच्छदेनम् ॥ १७९॥

}}

Line 24,094:

Line 26,758:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अत्रैवेति स्मयमानं च पार्थं पुनःपुनः पर्यपृच्छच्छुभाङ्गी ।

| verse_lines = अत्रैवेति स्मयमानं च पार्थं पुनःपुनः पर्यपृच्छच्छुभाङ्गी ।;सोऽप्याहोन्मत्ते सोऽस्मि हीति स्मयंस्तां फुल्लाक्षी तं सा ददर्शातिहृष्टा ॥ १८०॥

| verse_line2 = सोऽप्याहोन्मत्ते सोऽस्मि हीति स्मयंस्तां फुल्लाक्षी तं सा ददर्शातिहृष्टा ॥ १८०॥

}}

Line 24,103:

Line 26,768:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो हर्षाल्लज्जया चोत्पलाक्षी किञ्चिन्नोचे पार्थ एनामुवाच ।

| verse_lines = ततो हर्षाल्लज्जया चोत्पलाक्षी किञ्चिन्नोचे पार्थ एनामुवाच ।;कामाविष्टो मुख्यकालो ह्ययं (नावुद्वाहार्थे)नावुद्वाहार्थोऽस्त्विति सा चैनमाह(सा चैवमाह) ॥ १८१॥

| verse_line2 = कामाविष्टो मुख्यकालो ह्ययं (नावुद्वाहार्थे)नावुद्वाहार्थोऽस्त्विति सा चैनमाह(सा चैवमाह) ॥ १८१॥

}}

Line 24,112:

Line 26,778:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नातिक्रमो वासुदेवस्य युक्तस्तस्मात् तेन स्वपितृभ्यां च दत्ताम् ।

| verse_lines = नातिक्रमो वासुदेवस्य युक्तस्तस्मात् तेन स्वपितृभ्यां च दत्ताम् ।;युक्तो निजैर्बन्धुभिश्चोत्सवे मां समुद्वहेत्यथ कृष्णं स दध्यौ ॥ १८२॥

| verse_line2 = युक्तो निजैर्बन्धुभिश्चोत्सवे मां समुद्वहेत्यथ कृष्णं स दध्यौ ॥ १८२॥

}}

Line 24,121:

Line 26,788:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मातापितृभ्यां सहितोऽथ कृष्णस्तत्रैवाऽयाद् वासवश्चाथ शच्या ।

| verse_lines = मातापितृभ्यां सहितोऽथ कृष्णस्तत्रैवाऽयाद् वासवश्चाथ शच्या ।;समं मुनीन्द्रैः फल्गुनेन स्मृतः(स्मृतः स तत्रैव) संस्तत्रैवाऽगात् प्रीतियुक्तो निशायाम् ॥ १८३॥

| verse_line2 = समं मुनीन्द्रैः फल्गुनेन स्मृतः(स्मृतः स तत्रैव) संस्तत्रैवाऽगात् प्रीतियुक्तो निशायाम् ॥ १८३॥

}}

Line 24,130:

Line 26,798:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णस्ततः पुरुहूतेन साकं तयोर्विवाहं कारायामास सम्यक् ।

| verse_lines = कृष्णस्ततः पुरुहूतेन साकं तयोर्विवाहं कारायामास सम्यक् ।;मातापितृभ्यां सत्यकिनाऽपि युक्तो महोत्सवेऽन्याविदिते (अन्याविदितो) मुनीन्द्रैः ॥ १८४॥

| verse_line2 = मातापितृभ्यां सत्यकिनाऽपि युक्तो महोत्सवेऽन्याविदिते (अन्याविदितो) मुनीन्द्रैः ॥ १८४॥

}}

Line 24,139:

Line 26,808:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कृष्णः स्यन्दनं फल्गुनार्थे निधाय स्वं प्रययौ तद्रजन्याम् ।

| verse_lines = ततः कृष्णः स्यन्दनं फल्गुनार्थे निधाय स्वं प्रययौ तद्रजन्याम् ।;गते च शक्रे रथमारुरोह प्रातः पार्थः सहितो भार्ययैव ॥ १८५॥

| verse_line2 = गते च शक्रे रथमारुरोह प्रातः पार्थः सहितो भार्ययैव ॥ १८५॥

}}

Line 24,148:

Line 26,818:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वायुधैर्युक्तरथं समास्थिते गृहीतचापे फल्गुने द्वारवत्याम् ।

| verse_lines = सर्वायुधैर्युक्तरथं समास्थिते गृहीतचापे फल्गुने द्वारवत्याम् ।;आसीद् रावः किं किमेतत् त्रिदण्डी कन्यां हरत्येष कोदण्डपाणिः ॥ १८६॥

| verse_line2 = आसीद् रावः किं किमेतत् त्रिदण्डी कन्यां हरत्येष कोदण्डपाणिः ॥ १८६॥

}}

Line 24,157:

Line 26,828:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु तं सतनुत्रं महेन्द्रदत्ते दिव्ये कुण्डले वाससी च ।

| verse_lines = ततस्तु तं सतनुत्रं महेन्द्रदत्ते दिव्ये कुण्डले वाससी च ।;दिव्यानि रत्नानि च भूषणानि दृष्ट्वा बिभ्राणं रक्षिणोऽवारयन् स्म ॥ १८७॥

| verse_line2 = दिव्यानि रत्नानि च भूषणानि दृष्ट्वा बिभ्राणं रक्षिणोऽवारयन् स्म ॥ १८७॥

}}

Line 24,166:

Line 26,838:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः स आबद्धतलाङ्गुलित्रः सतूणीरश्चापमायम्य(आनम्य) बाणैः ।

| verse_lines = ततः स आबद्धतलाङ्गुलित्रः सतूणीरश्चापमायम्य(आनम्य) बाणैः ।;चक्रेऽन्तरिक्षं प्रदिशो दिशश्च निरन्तरं शिक्षया विद्यया च ॥ १८८॥

| verse_line2 = चक्रेऽन्तरिक्षं प्रदिशो दिशश्च निरन्तरं शिक्षया विद्यया च ॥ १८८॥

}}

Line 24,175:

Line 26,848:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चक्रे सारथ्यं केशवेनैतदर्थे(केशवेनैतदर्थं) सुशिक्षिता तस्य सम्यक् सुभद्रा ।

| verse_lines = चक्रे सारथ्यं केशवेनैतदर्थे(केशवेनैतदर्थं) सुशिक्षिता तस्य सम्यक् सुभद्रा ।;तया पार्थो वारितो नैव कञ्चित् भिन्नत्वचं कृतवान् क्रीडमानः ॥ १८९॥

| verse_line2 = तया पार्थो वारितो नैव कञ्चित् भिन्नत्वचं कृतवान् क्रीडमानः ॥ १८९॥

}}

Line 24,184:

Line 26,858:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स शिक्षया(स्वशिक्षया, सुशिक्षयाऽत्यद्भुतया) त्वद्भुतया शरौघैर्विद्राप्य तान् भीषयित्वैव सर्वान् ।

| verse_lines = स शिक्षया(स्वशिक्षया, सुशिक्षयाऽत्यद्भुतया) त्वद्भुतया शरौघैर्विद्राप्य तान् भीषयित्वैव सर्वान् ।;निर्गत्य पुर्या विपृथुं ददर्श रामेण पुर्या रक्षणे सन्नियुक्तम् ॥ १९०॥

| verse_line2 = निर्गत्य पुर्या विपृथुं ददर्श रामेण पुर्या रक्षणे सन्नियुक्तम् ॥ १९०॥

}}

Line 24,193:

Line 26,868:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रियं कुर्वन्निव रामस्य सोऽपि व्याजेन पार्थं सेनयैवाऽवृणोत् तम् ।

| verse_lines = प्रियं कुर्वन्निव रामस्य सोऽपि व्याजेन पार्थं सेनयैवाऽवृणोत् तम् ।;कृष्णादेशान्नैव पार्थस्य चक्रे सम्यग्रोधं युयुधे च छलेन ॥ १९१॥

| verse_line2 = कृष्णादेशान्नैव पार्थस्य चक्रे सम्यग्रोधं युयुधे च छलेन ॥ १९१॥

}}

Line 24,202:

Line 26,878:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एको ह्यसौ मरुतां सौम्यनामा शुश्रूषार्थं वासुदेवस्य जातः ।

| verse_lines = एको ह्यसौ मरुतां सौम्यनामा शुश्रूषार्थं वासुदेवस्य जातः ।;तं यादवं शरवर्षैर्ववर्ष यथा क्षतं न भवेत् सव्यसाची ॥ १९२॥

| verse_line2 = तं यादवं शरवर्षैर्ववर्ष यथा क्षतं न भवेत् सव्यसाची ॥ १९२॥

}}

Line 24,211:

Line 26,888:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरायुधं विरथं(निरायुधां विरथां) चैव चक्रे पार्थः सेनां तस्य नैवाहनच्च ।

| verse_lines = निरायुधं विरथं(निरायुधां विरथां) चैव चक्रे पार्थः सेनां तस्य नैवाहनच्च ।;दृष्ट्वा शरांस्तस्य तीक्ष्णांस्त्वचोऽपि नच्छेदकान् विपृथुः सन्तुतोष(विपृथुस्तं तुतोष) ॥ १९३॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा शरांस्तस्य तीक्ष्णांस्त्वचोऽपि नच्छेदकान् विपृथुः सन्तुतोष(विपृथुस्तं तुतोष) ॥ १९३॥

}}

Line 24,220:

Line 26,898:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिक्षां पार्थस्याधिकां मानयान उपेत्य पार्थं च शशंस सर्वाम् (सर्वम्) ।

| verse_lines = शिक्षां पार्थस्याधिकां मानयान उपेत्य पार्थं च शशंस सर्वाम् (सर्वम्) ।;आज्ञां विष्णोः सन्नियुद्ध्यन्निवास्मै कृत्तायुधः(कृन्तायुधः) फल्गुनेनैव पूर्वम् ॥ १९४॥

| verse_line2 = आज्ञां विष्णोः सन्नियुद्ध्यन्निवास्मै कृत्तायुधः(कृन्तायुधः) फल्गुनेनैव पूर्वम् ॥ १९४॥

}}

Line 24,229:

Line 26,908:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः पराजितवच्छीघ्रमेत्य शशंस सर्वं हलिनेऽथ सोऽपि ।

| verse_lines = ततः पराजितवच्छीघ्रमेत्य शशंस सर्वं हलिनेऽथ सोऽपि ।;प्रद्युम्नसाम्बादियुतोऽथ कोपादायात् पुरीं हन्तुकामोऽर्जुनं च ॥ १९५॥

| verse_line2 = प्रद्युम्नसाम्बादियुतोऽथ कोपादायात् पुरीं हन्तुकामोऽर्जुनं च ॥ १९५॥

}}

Line 24,238:

Line 26,918:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णोऽपि सर्वं विपृथोर्निशम्य प्राप्तः सुधर्मां विमना इवाऽसीत् ।

| verse_lines = कृष्णोऽपि सर्वं विपृथोर्निशम्य प्राप्तः सुधर्मां विमना इवाऽसीत् ।;अवाङ्मुखस्तत्र यदुप्रवीराः प्रद्युम्नाद्या आहुरुच्चैर्नदन्तः ॥ १९६॥

| verse_line2 = अवाङ्मुखस्तत्र यदुप्रवीराः प्रद्युम्नाद्या आहुरुच्चैर्नदन्तः ॥ १९६॥

}}

Line 24,247:

Line 26,928:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मायाव्रतं तं विनिहत्य शीघ्रं वयं सुभद्रामानयामः क्षणेन ।

| verse_lines = मायाव्रतं तं विनिहत्य शीघ्रं वयं सुभद्रामानयामः क्षणेन ।;इत्युक्तवाक्यानवदद् बलस्तान् कृष्णाज्ञया यान्तु न स्वेच्छयैव ॥ १९७॥

| verse_line2 = इत्युक्तवाक्यानवदद् बलस्तान् कृष्णाज्ञया यान्तु न स्वेच्छयैव ॥ १९७॥

}}

Line 24,256:

Line 26,938:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञातव्यमेतस्य मतं पुरस्ताद्धरेर्विरोधे न जयो भवेद् वः ।

| verse_lines = ज्ञातव्यमेतस्य मतं पुरस्ताद्धरेर्विरोधे न जयो भवेद् वः ।;इत्युक्तवाक्ये हलिनि स्म सर्वे पप्रच्छुरानम्य जनार्दनं तम् ॥ १९८॥

| verse_line2 = इत्युक्तवाक्ये हलिनि स्म सर्वे पप्रच्छुरानम्य जनार्दनं तम् ॥ १९८॥

}}

Line 24,265:

Line 26,948:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाब्रवीद् वासुदेवोऽमितौजाः शृण्वन्तु सर्वे वचनं मदीयम् ।

| verse_lines = अथाब्रवीद् वासुदेवोऽमितौजाः शृण्वन्तु सर्वे वचनं मदीयम् ।;पुरैवोक्तं तन्मया कन्यकाया मायाव्रतो नार्हति सन्निधिस्थितिम् ॥ १९९॥

| verse_line2 = पुरैवोक्तं तन्मया कन्यकाया मायाव्रतो नार्हति सन्निधिस्थितिम् ॥ १९९॥

}}

Line 24,274:

Line 26,958:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तां मे वाचं नाग्रहीदग्रजोऽयं बहून् दोषान् व्याहरतोऽप्यतो मया ।

| verse_lines = तां मे वाचं नाग्रहीदग्रजोऽयं बहून् दोषान् व्याहरतोऽप्यतो मया ।;अनुल्लङ्घ्यत्वादग्रजोऽनुप्रवृत्तः कन्यागृहे वासने कूटबुद्धेः ॥ २००॥

| verse_line2 = अनुल्लङ्घ्यत्वादग्रजोऽनुप्रवृत्तः कन्यागृहे वासने कूटबुद्धेः ॥ २००॥

}}

Line 24,283:

Line 26,968:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतीतश्चायं कार्ययोगोऽसमक्षं हृता कन्याऽतो नोऽत्र का मानहानिः ।

| verse_lines = अतीतश्चायं कार्ययोगोऽसमक्षं हृता कन्याऽतो नोऽत्र का मानहानिः ।;भूयस्तरां मानिनस्तस्य सा स्याज्ज्ञाता च वो विपृथोः पार्थताऽस्य ॥ २०१॥

| verse_line2 = भूयस्तरां मानिनस्तस्य सा स्याज्ज्ञाता च वो विपृथोः पार्थताऽस्य ॥ २०१॥

}}

Line 24,292:

Line 26,978:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देया च कन्या नास्ति पार्थेन तुल्यो वरोऽस्माकं कौरवेयश्च पार्थः ।

| verse_lines = देया च कन्या नास्ति पार्थेन तुल्यो वरोऽस्माकं कौरवेयश्च पार्थः ।;पौत्रश्च कृष्णस्य सुपूर्णशक्तेः पैतृष्वसेयो(पितृष्वसेयः) वीरतमो गुणाढ्यः ॥ २०२॥

| verse_line2 = पौत्रश्च कृष्णस्य सुपूर्णशक्तेः पैतृष्वसेयो(पितृष्वसेयः) वीरतमो गुणाढ्यः ॥ २०२॥

}}

Line 24,301:

Line 26,988:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अर्थ्योऽस्माभिः स्वयमेवाहरत् स शक्रात्मजो नात्र नः कार्यहानिः ।

| verse_lines = अर्थ्योऽस्माभिः स्वयमेवाहरत् स शक्रात्मजो नात्र नः कार्यहानिः ।;अनुद्रुत्यैनं(अनुसृत्यैनं) यदि वः स्यात् पराजयो हानिर्दृढं यशसो वो भवेत ॥ २०३॥

| verse_line2 = अनुद्रुत्यैनं(अनुसृत्यैनं) यदि वः स्यात् पराजयो हानिर्दृढं यशसो वो भवेत ॥ २०३॥

}}

Line 24,310:

Line 26,998:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जित्वा यद्येनं कन्यका चाऽहृता चेत् परामृष्टां नैव कश्चिद्धि लिप्सेत्(कश्चिद् विलिप्सेत्) ।

| verse_lines = जित्वा यद्येनं कन्यका चाऽहृता चेत् परामृष्टां नैव कश्चिद्धि लिप्सेत्(कश्चिद् विलिप्सेत्) ।;अतो न मे रोचते वोऽनुयानमित्यूचिवानास तूष्णीं परेशः ॥ २०४॥

| verse_line2 = अतो न मे रोचते वोऽनुयानमित्यूचिवानास तूष्णीं परेशः ॥ २०४॥

}}

Line 24,319:

Line 27,008:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा हली कृष्णवाक्यं बभाषे मा यात चित्तं विदितं मयाऽस्य ।

| verse_lines = श्रुत्वा हली कृष्णवाक्यं बभाषे मा यात चित्तं विदितं मयाऽस्य ।;अस्यानुवृत्तिर्विजयाय नः स्याच्छुभाय शान्त्यै परतश्च मुक्त्यै ॥ २०५॥

| verse_line2 = अस्यानुवृत्तिर्विजयाय नः स्याच्छुभाय शान्त्यै परतश्च मुक्त्यै ॥ २०५॥

}}

Line 24,328:

Line 27,018:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽर्जुनो यत्र तिष्ठन्(तिष्ठेत्) न कश्चित् पराजयं याति कृष्णाज्ञयैव ।

| verse_lines = ततोऽर्जुनो यत्र तिष्ठन्(तिष्ठेत्) न कश्चित् पराजयं याति कृष्णाज्ञयैव ।;रथेन तेनैव ययौ सभार्यः शक्रप्रस्थं चाविशद् भ्रातृगुप्तम् ॥ २०६॥

| verse_line2 = रथेन तेनैव ययौ सभार्यः शक्रप्रस्थं चाविशद् भ्रातृगुप्तम् ॥ २०६॥

}}

Line 24,337:

Line 27,028:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्भावितो भ्रातृभिश्चातितुष्टैरूचेऽथ सर्वं तेषु यच्चाऽत्मवृत्तम्(आत्मवृत्तिम्) ।

| verse_lines = सम्भावितो भ्रातृभिश्चातितुष्टैरूचेऽथ सर्वं तेषु यच्चाऽत्मवृत्तम्(आत्मवृत्तिम्) ।;शान्तेषु वाक्यादात्मनो यादवेषु कृष्णो युक्तो हलिनाऽगाच्च पार्थान् ॥ २०७॥

| verse_line2 = शान्तेषु वाक्यादात्मनो यादवेषु कृष्णो युक्तो हलिनाऽगाच्च पार्थान् ॥ २०७॥

}}

Line 24,346:

Line 27,038:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सार्द्धं ययौ शकटै रत्नपूर्णैः शक्रप्रस्थं पूजितस्तत्र पार्थैः ।

| verse_lines = सार्द्धं ययौ शकटै रत्नपूर्णैः शक्रप्रस्थं पूजितस्तत्र पार्थैः ।;ददौ तेषां तानि रामेण युक्तस्तथा कृष्णायै भूषणानि स्वसुश्च ॥ २०८॥

| verse_line2 = ददौ तेषां तानि रामेण युक्तस्तथा कृष्णायै भूषणानि स्वसुश्च ॥ २०८॥

}}

Line 24,355:

Line 27,048:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मासानुषित्वा कतिचिद् रौहिणेयो ययौ पुरीं स्वां केशवोऽत्रावसच्च ।

| verse_lines = मासानुषित्वा कतिचिद् रौहिणेयो ययौ पुरीं स्वां केशवोऽत्रावसच्च ।;बहून् वर्षान् पाण्डवैः पूज्यमानः प्रीतिं तेषामादधानोऽधिकां स्वाम् ॥ २०९॥

| verse_line2 = बहून् वर्षान् पाण्डवैः पूज्यमानः प्रीतिं तेषामादधानोऽधिकां स्वाम् ॥ २०९॥

}}

Line 24,364:

Line 27,058:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसन् कृष्णायाः पञ्च सुता गुणाढ्या विश्वेदेवाः पञ्चगन्धर्वमुख्यैः ।

| verse_lines = आसन् कृष्णायाः पञ्च सुता गुणाढ्या विश्वेदेवाः पञ्चगन्धर्वमुख्यैः ।;आविष्टास्ते चित्ररथाभिताम्रकिशोरगोपालबलैः क्रमेण ॥ २१०॥

| verse_line2 = आविष्टास्ते चित्ररथाभिताम्रकिशोरगोपालबलैः क्रमेण ॥ २१०॥

}}

Line 24,373:

Line 27,068:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतिविन्ध्यः सुतसोमः(श्रुतसोमः) श्रुताख्यकीर्तिः शतानीक उत श्रुतक्रियः ।

| verse_lines = प्रतिविन्ध्यः सुतसोमः(श्रुतसोमः) श्रुताख्यकीर्तिः शतानीक उत श्रुतक्रियः ।;युधिष्ठिराद्यैः क्रमशः प्रजातास्तेषां द्वयोश्चावरजोऽभिमन्युः ॥ २११॥

| verse_line2 = युधिष्ठिराद्यैः क्रमशः प्रजातास्तेषां द्वयोश्चावरजोऽभिमन्युः ॥ २११॥

}}

Line 24,382:

Line 27,078:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चन्द्रांशयुक्तोऽतितरां(चन्द्रांशयुक्तो नितरां) बुधोऽसौ जातः सुभद्राजठरेऽर्जुनेन ।

| verse_lines = चन्द्रांशयुक्तोऽतितरां(चन्द्रांशयुक्तो नितरां) बुधोऽसौ जातः सुभद्राजठरेऽर्जुनेन ।;धर्मेरशक्रांशयुतोऽश्विनोश्च तथैव कृष्णस्य स सन्निधानयुक् ॥ २१२॥

| verse_line2 = धर्मेरशक्रांशयुतोऽश्विनोश्च तथैव कृष्णस्य स सन्निधानयुक् ॥ २१२॥

}}

Line 24,391:

Line 27,088:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वेऽपि ते वीर्यवन्तः सुरूपा भक्ता विष्णोः सर्वशास्त्रेष्वभिज्ञाः ।

| verse_lines = सर्वेऽपि ते वीर्यवन्तः सुरूपा भक्ता विष्णोः सर्वशास्त्रेष्वभिज्ञाः ।;मोदं ययुः पाण्डवास्तैः सुतैश्च विशेषतः सात्त्वतीनन्दनेन ॥ २१३॥

| verse_line2 = मोदं ययुः पाण्डवास्तैः सुतैश्च विशेषतः सात्त्वतीनन्दनेन ॥ २१३॥

}}

Line 24,400:

Line 27,098:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कदाचित् खाण्डवं कृष्णपार्थौ चिक्रीडिषू सत्यभामासुभद्रे ।

| verse_lines = ततः कदाचित् खाण्डवं कृष्णपार्थौ चिक्रीडिषू सत्यभामासुभद्रे ।;आदाय यातौ परिचारकैश्च रथेन गन्धर्वरानुगीतौ ॥ २१४॥

| verse_line2 = आदाय यातौ परिचारकैश्च रथेन गन्धर्वरानुगीतौ ॥ २१४॥

}}

Line 24,409:

Line 27,108:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वैरं तयोस्तत्र विक्रीडतोश्च स्त्रीरत्नाभ्यां मन्दवातानुजुष्टे ।

| verse_lines = स्वैरं तयोस्तत्र विक्रीडतोश्च स्त्रीरत्नाभ्यां मन्दवातानुजुष्टे ।;वने प्रसूनस्तबकोरुराजिते जले च तिग्मद्युतिकन्यकायाः ॥ २१५॥

| verse_line2 = वने प्रसूनस्तबकोरुराजिते जले च तिग्मद्युतिकन्यकायाः ॥ २१५॥

}}

Line 24,418:

Line 27,118:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भूत्वा विप्रस्तौ ययाचेऽन्नमेत्य कुशानुरूचेऽनुमते (कुशानुरूचे च मते) रमेशितुः ।

| verse_lines = भूत्वा विप्रस्तौ ययाचेऽन्नमेत्य कुशानुरूचेऽनुमते (कुशानुरूचे च मते) रमेशितुः ।;पार्थः कीदृक् तेऽन्नमिष्टं वदेति स चावादीद् वह्निरहं वनार्थी ॥ २१६॥

| verse_line2 = पार्थः कीदृक् तेऽन्नमिष्टं वदेति स चावादीद् वह्निरहं वनार्थी ॥ २१६॥

}}

Line 24,427:

Line 27,128:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रयाजान् देवाननुयाजांश्च शुल्कं हविर्दाने देवतानामयाचिषम् ।

| verse_lines = प्रयाजान् देवाननुयाजांश्च शुल्कं हविर्दाने देवतानामयाचिषम् ।;बलह्रासस्तव भूयादिति स्म शप्त्वैव ते तांश्च ददुः पुरा मम ॥ २१७॥

| verse_line2 = बलह्रासस्तव भूयादिति स्म शप्त्वैव ते तांश्च ददुः पुरा मम ॥ २१७॥

}}

Line 24,436:

Line 27,138:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः पूर्तिः केन मे स्याद् बलस्येत्यब्जोद्भवं पृष्टवानस्मि नत्वा ।

| verse_lines = पुनः पूर्तिः केन मे स्याद् बलस्येत्यब्जोद्भवं पृष्टवानस्मि नत्वा ।;यदा वनं खाण्डवं हि त्वमत्सि तदा बलं ते भवतीति सोऽब्रवीत् ॥ २१८॥

| verse_line2 = यदा वनं खाण्डवं हि त्वमत्सि तदा बलं ते भवतीति सोऽब्रवीत् ॥ २१८॥

}}

Line 24,445:

Line 27,148:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शक्रस्येदं खाण्डवं तेन विघ्नं करोत्यसौ तेन वां प्रार्थयामि ।

| verse_lines = शक्रस्येदं खाण्डवं तेन विघ्नं करोत्यसौ तेन वां प्रार्थयामि ।;इत्युक्ते तं पार्थ ऊचे यदि स्याद् रथो धनुश्चाथ शक्रं निरोत्स्ये ॥ २१९॥

| verse_line2 = इत्युक्ते तं पार्थ ऊचे यदि स्याद् रथो धनुश्चाथ शक्रं निरोत्स्ये ॥ २१९॥

}}

Line 24,454:

Line 27,158:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नरावेशादन्नदानप्रतिश्रवात् स्वस्यापि शक्रस्य विरोधमैच्छत् ।

| verse_lines = नरावेशादन्नदानप्रतिश्रवात् स्वस्यापि शक्रस्य विरोधमैच्छत् ।;पार्थः कृष्णस्य प्रेरणाच्चैव वह्निः पार्थं ययाचे शक्रविरोधशान्त्यै ॥ २२०॥

| verse_line2 = पार्थः कृष्णस्य प्रेरणाच्चैव वह्निः पार्थं ययाचे शक्रविरोधशान्त्यै ॥ २२०॥

}}

Line 24,463:

Line 27,168:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नहि स्वदत्तस्य पुनः स वैरं शक्रः कुर्यात् स्वयमिन्द्रो हि पार्थः ।

| verse_lines = नहि स्वदत्तस्य पुनः स वैरं शक्रः कुर्यात् स्वयमिन्द्रो हि पार्थः ।;नाप्रेरितो विष्णुना तस्य रोधं पार्थः कुर्यादिति कृष्णं ययाचे ॥ २२१॥

| verse_line2 = नाप्रेरितो विष्णुना तस्य रोधं पार्थः कुर्यादिति कृष्णं ययाचे ॥ २२१॥

}}

Line 24,472:

Line 27,178:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नचायुक्तः केशवेनैष शक्त इति कृष्णादाप भूयोऽप्यनुज्ञाम् ।

| verse_lines = नचायुक्तः केशवेनैष शक्त इति कृष्णादाप भूयोऽप्यनुज्ञाम् ।;ययौ समीपं च हरेर्बदर्यामादाय चक्रं चामुतः केशवेऽदात् ॥ २२२॥

| verse_line2 = ययौ समीपं च हरेर्बदर्यामादाय चक्रं चामुतः केशवेऽदात् ॥ २२२॥

}}

Line 24,481:

Line 27,188:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चक्रं गोमन्ते कृष्णमापापि(कृष्णमायाद्धि) पूर्वं भक्त्या वह्निः केशवेऽदात् पुनस्तत् ।

| verse_lines = चक्रं गोमन्ते कृष्णमापापि(कृष्णमायाद्धि) पूर्वं भक्त्या वह्निः केशवेऽदात् पुनस्तत् ।;चक्रं च विष्णोर्बहुधा व्यवस्थितं तदग्निदत्तं प्राक्तनं चैकधाऽऽसीत् ॥ २२३॥

| verse_line2 = चक्रं च विष्णोर्बहुधा व्यवस्थितं तदग्निदत्तं प्राक्तनं चैकधाऽऽसीत् ॥ २२३॥

}}

Line 24,490:

Line 27,198:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धनुश्च गाण्डीवमथाब्जजस्य करोति येनाखिलसंहृतिं सः ।

| verse_lines = धनुश्च गाण्डीवमथाब्जजस्य करोति येनाखिलसंहृतिं सः ।;अंशेन दत्तं तदुमापतेश्च शक्रस्य सोमस्य जलेशितुश्च ॥ २२४॥

| verse_line2 = अंशेन दत्तं तदुमापतेश्च शक्रस्य सोमस्य जलेशितुश्च ॥ २२४॥

}}

Line 24,499:

Line 27,208:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनैव ते जिग्युरथो जगत्त्रयं प्रसादतस्ते(प्रसादतस्तु) क्रमशोऽब्जयोनेः ।

| verse_lines = तेनैव ते जिग्युरथो जगत्त्रयं प्रसादतस्ते(प्रसादतस्तु) क्रमशोऽब्जयोनेः ।;अनन्यधार्यं विजयावहं च भारेण लक्षस्य समं शुभावहम् ॥ २२५॥

| verse_line2 = अनन्यधार्यं विजयावहं च भारेण लक्षस्य समं शुभावहम् ॥ २२५॥

}}

Line 24,508:

Line 27,218:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रथं च शुभ्राश्वयुतं जयावहं तूणौ तथाचाक्षयसायकौ शुभौ ।

| verse_lines = रथं च शुभ्राश्वयुतं जयावहं तूणौ तथाचाक्षयसायकौ शुभौ ।;ध्वजं च रामस्य हनूमदङ्कमादाय सर्वं वरुणादर्जुनेऽदात् ॥ २२६॥

| verse_line2 = ध्वजं च रामस्य हनूमदङ्कमादाय सर्वं वरुणादर्जुनेऽदात् ॥ २२६॥

}}

Line 24,517:

Line 27,228:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विशेषतो ध्वजसंस्थे हनूमत्यजेयता स्याज्जयरूपो यतोऽसौ ।

| verse_lines = विशेषतो ध्वजसंस्थे हनूमत्यजेयता स्याज्जयरूपो यतोऽसौ ।;सर्वं च तद्दिव्यमभेद्यमेव विद्युत्प्रभा ज्या च गाण्डीवसंस्था ॥ २२७॥

| verse_line2 = सर्वं च तद्दिव्यमभेद्यमेव विद्युत्प्रभा ज्या च गाण्डीवसंस्था ॥ २२७॥

}}

Line 24,526:

Line 27,238:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गाण्डीवमप्यास कृष्णप्रसादाच्छक्यं धर्तुं पाण्डवस्याप्यधार्यम् ।

| verse_lines = गाण्डीवमप्यास कृष्णप्रसादाच्छक्यं धर्तुं पाण्डवस्याप्यधार्यम् ।;देवैश्च तैर्ब्रह्मवराद् धृतं तद् ब्रह्मैव साक्षात् प्रभुरस्य धारणे ॥ २२८॥

| verse_line2 = देवैश्च तैर्ब्रह्मवराद् धृतं तद् ब्रह्मैव साक्षात् प्रभुरस्य धारणे ॥ २२८॥

}}

Line 24,535:

Line 27,248:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इन्द्रस्य दत्तश्च वरः स्वयम्भुवा तेनापि पार्थस्य बभूव धार्यम् ।

| verse_lines = इन्द्रस्य दत्तश्च वरः स्वयम्भुवा तेनापि पार्थस्य बभूव धार्यम् ।;इन्द्रो ह्यसौ फल्गुनत्वेन जातस्ततः सोऽस्त्रैः शरशालां चकार ॥ २२९॥

| verse_line2 = इन्द्रो ह्यसौ फल्गुनत्वेन जातस्ततः सोऽस्त्रैः शरशालां चकार ॥ २२९॥

}}

Line 24,544:

Line 27,258:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स योजनद्वादशकाभिविस्तृतं पुरं चकाराऽशु पुरन्दरात्मजः ।

| verse_lines = स योजनद्वादशकाभिविस्तृतं पुरं चकाराऽशु पुरन्दरात्मजः ।;हुताशनोऽप्याशु वनं प्रगृह्य प्रभक्षयामास समुद्धतार्चिः ॥ २३०॥

| verse_line2 = हुताशनोऽप्याशु वनं प्रगृह्य प्रभक्षयामास समुद्धतार्चिः ॥ २३०॥

}}

Line 24,553:

Line 27,268:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रभक्षमाणं(प्रभक्ष्यमाणं) निजकक्षमीक्ष्य सन्धुक्षयामास तदाऽऽशुशुक्षणिम् ।

| verse_lines = प्रभक्षमाणं(प्रभक्ष्यमाणं) निजकक्षमीक्ष्य सन्धुक्षयामास तदाऽऽशुशुक्षणिम् ।;अक्षोपमाभिर्बहुलेक्षणोऽम्भसां धाराभिराक्षुब्धमनाः क्षयाय ॥ २३१॥

| verse_line2 = अक्षोपमाभिर्बहुलेक्षणोऽम्भसां धाराभिराक्षुब्धमनाः क्षयाय ॥ २३१॥

}}

Line 24,562:

Line 27,278:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्रैस्तु वृष्टिं विनिवार्य कृष्णः पार्थश्च शक्रं सुरपूगयुक्तम् ।

| verse_lines = अस्त्रैस्तु वृष्टिं विनिवार्य कृष्णः पार्थश्च शक्रं सुरपूगयुक्तम् ।;अयुद्ध्यतां सोऽपि पराजितोऽभूत् प्रीतश्च दृष्ट्वा बलमात्मनस्तत् ॥ २३२॥

| verse_line2 = अयुद्ध्यतां सोऽपि पराजितोऽभूत् प्रीतश्च दृष्ट्वा बलमात्मनस्तत् ॥ २३२॥

}}

Line 24,571:

Line 27,288:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्नेहं च कृष्णस्य तदर्जुने धृतं विलोक्य पार्थस्य बलं च तादृशम् ।

| verse_lines = स्नेहं च कृष्णस्य तदर्जुने धृतं विलोक्य पार्थस्य बलं च तादृशम् ।;निवर्त्य मेघानतितुष्टचित्तः प्रणम्य कृष्णं तनयं समाश्लिषत् ॥ २३३॥

| verse_line2 = निवर्त्य मेघानतितुष्टचित्तः प्रणम्य कृष्णं तनयं समाश्लिषत् ॥ २३३॥

}}

Line 24,580:

Line 27,298:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्णुश्च शक्रेण सहेत्य केशवं समाश्लिषन्निर्विशेषोऽप्यनन्तः ।

| verse_lines = विष्णुश्च शक्रेण सहेत्य केशवं समाश्लिषन्निर्विशेषोऽप्यनन्तः ।;स केवलं क्रीडमानः सशक्रः(स शक्रः) स्थितो हि पूर्वं युयुधे न किञ्चित् ॥ २३४॥

| verse_line2 = स केवलं क्रीडमानः सशक्रः(स शक्रः) स्थितो हि पूर्वं युयुधे न किञ्चित् ॥ २३४॥

}}

Line 24,589:

Line 27,308:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मा च शर्वश्च समेत्य कृष्णं प्रणम्य पार्थस्य च कृष्णनाम ।

| verse_lines = ब्रह्मा च शर्वश्च समेत्य कृष्णं प्रणम्य पार्थस्य च कृष्णनाम ।;सञ्चक्रतुश्चापि शिक्षाप्रकर्षाच्चक्रुः (चक्रुश्च सर्वे) सर्वे स्वास्त्रदाने प्रतिज्ञाम् ॥ २३५॥

| verse_line2 = सञ्चक्रतुश्चापि शिक्षाप्रकर्षाच्चक्रुः (चक्रुश्च सर्वे) सर्वे स्वास्त्रदाने प्रतिज्ञाम् ॥ २३५॥

}}

Line 24,598:

Line 27,318:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुज्ञातास्ते प्रययुः केशवेन क्रीडार्थमिन्द्रो युयुधे हि तत्र ।

| verse_lines = अनुज्ञातास्ते प्रययुः केशवेन क्रीडार्थमिन्द्रो युयुधे हि तत्र ।;प्रीत्या कीर्तिं दातुमप्यर्जुनस्य ततस्तुष्टः सह देवैर्ययौ स्वः (ययौ सः) ॥ २३६॥

| verse_line2 = प्रीत्या कीर्तिं दातुमप्यर्जुनस्य ततस्तुष्टः सह देवैर्ययौ स्वः (ययौ सः) ॥ २३६॥

}}

Line 24,607:

Line 27,328:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दैत्याश्च नागाश्च पिशाचयक्षा हताः सर्वे तद्वनस्था हि ताभ्याम् ।

| verse_lines = दैत्याश्च नागाश्च पिशाचयक्षा हताः सर्वे तद्वनस्था हि ताभ्याम् ।;ऋते चतुष्पक्षिणश्चाश्वसेनं मयं च नान्यत् किञ्चिदासात्र मुक्तम् ॥ २३७॥

| verse_line2 = ऋते चतुष्पक्षिणश्चाश्वसेनं मयं च नान्यत् किञ्चिदासात्र मुक्तम् ॥ २३७॥

}}

Line 24,616:

Line 27,338:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयमग्ने जरितेत्यादिमन्त्रैः स्तुत्वा वह्निं पक्षिणो नैव दग्धाः ।

| verse_lines = अयमग्ने जरितेत्यादिमन्त्रैः स्तुत्वा वह्निं पक्षिणो नैव दग्धाः ।;अश्वसेनः पुत्रकस्तक्षकस्य मात्रा ग्रस्तः प्रातिलोम्येन कण्ठे ॥ २३८॥

| verse_line2 = अश्वसेनः पुत्रकस्तक्षकस्य मात्रा ग्रस्तः प्रातिलोम्येन कण्ठे ॥ २३८॥

}}

Line 24,625:

Line 27,348:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = छिन्नेऽर्जुनेनान्तरिक्षे पतन्त्यास्तस्याः शक्रेणावितश्छिन्नपुच्छः ।

| verse_lines = छिन्नेऽर्जुनेनान्तरिक्षे पतन्त्यास्तस्याः शक्रेणावितश्छिन्नपुच्छः ।;वधान्मातुः पुच्छभङ्गाच्च रोषाद्धन्तुं पार्थं कर्णतूणीरगोऽभूत् ॥ २३९॥

| verse_line2 = वधान्मातुः पुच्छभङ्गाच्च रोषाद्धन्तुं पार्थं कर्णतूणीरगोऽभूत् ॥ २३९॥

}}

Line 24,634:

Line 27,358:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मयः कृष्णेनाऽत्तचक्रेण दृष्टो ययौ पार्थं शरणं जीवनार्थी ।

| verse_lines = मयः कृष्णेनाऽत्तचक्रेण दृष्टो ययौ पार्थं शरणं जीवनार्थी ।;पार्थार्थमेनं न जघान कृष्णः स्वभक्तश्चेत्यतिमायं परेशः ॥ २४०॥

| verse_line2 = पार्थार्थमेनं न जघान कृष्णः स्वभक्तश्चेत्यतिमायं परेशः ॥ २४०॥

}}

Line 24,643:

Line 27,368:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवारिरित्येव मयि प्रकोपः कृष्णस्य तेनाहमिमं(तेनाहममुं) पुरन्दरम् ।

| verse_lines = देवारिरित्येव मयि प्रकोपः कृष्णस्य तेनाहमिमं(तेनाहममुं) पुरन्दरम् ।;पार्थात्मकं शरणं यामि तेन कृष्णप्रियः स्यामिति तस्य बुद्धिः ॥ २४१॥

| verse_line2 = पार्थात्मकं शरणं यामि तेन कृष्णप्रियः स्यामिति तस्य बुद्धिः ॥ २४१॥

}}

Line 24,652:

Line 27,378:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राणोपकृत् प्रत्युपकारमाशु किं ते करोमीति स पार्थमाह ।

| verse_lines = प्राणोपकृत् प्रत्युपकारमाशु किं ते करोमीति स पार्थमाह ।;कृष्णप्रसादाद्धि भवान् विमुक्तस्तस्मै करोत्वित्यवदत् स पार्थः ॥ २४२॥

| verse_line2 = कृष्णप्रसादाद्धि भवान् विमुक्तस्तस्मै करोत्वित्यवदत् स पार्थः ॥ २४२॥

}}

Line 24,661:

Line 27,388:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णोऽपि (राज्ञे)राज्ञोऽतिविचित्ररूपसभाकृतावादिशत्(सभाकृतावदिशत्) तां स चक्रे ।

| verse_lines = कृष्णोऽपि (राज्ञे)राज्ञोऽतिविचित्ररूपसभाकृतावादिशत्(सभाकृतावदिशत्) तां स चक्रे ।;अनिर्गमं प्राणिनामर्थितौ तौ हुताशनेनाथ विधाय जग्मतुः ॥ २४३॥

| verse_line2 = अनिर्गमं प्राणिनामर्थितौ तौ हुताशनेनाथ विधाय जग्मतुः ॥ २४३॥

}}

Line 24,670:

Line 27,398:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा च तौ पाण्डवाः सर्व एव महामुदं प्रापुरेतन्निशम्य ।

| verse_lines = दृष्ट्वा च तौ पाण्डवाः सर्व एव महामुदं प्रापुरेतन्निशम्य ।;कृष्णोऽपि पार्थैर्मुमुदेऽनन्तशक्तिसुखज्ञानप्रभावौदार्यवीर्यः(प्राभावौदार्यवीर्यः) ॥ २४४॥

| verse_line2 = कृष्णोऽपि पार्थैर्मुमुदेऽनन्तशक्तिसुखज्ञानप्रभावौदार्यवीर्यः(प्राभावौदार्यवीर्यः) ॥ २४४॥

}}

Line 24,685:

Line 27,414:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ जनार्दनाज्ञया मयः समस्तकौतुकोत्तराम्(समस्तकौतुकोत्तमाम्) ।

| verse_lines = औं ॥ जनार्दनाज्ञया मयः समस्तकौतुकोत्तराम्(समस्तकौतुकोत्तमाम्) ।;सभां विधाय भूभृते ददौ गदां वृकोदरे ॥ १॥

| verse_line2 = सभां विधाय भूभृते ददौ गदां वृकोदरे ॥ १॥

}}

Line 24,694:

Line 27,424:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स वायुधारितां गदां हि यौवनाश्वभूभृता ।

| verse_lines = स वायुधारितां गदां हि यौवनाश्वभूभृता ।;प्रसादतोऽस्य लम्भितामवाप्य मोदमाप ह ॥ २॥

| verse_line2 = प्रसादतोऽस्य लम्भितामवाप्य मोदमाप ह ॥ २॥

}}

Line 24,703:

Line 27,434:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च वत्सरद्वयं समुष्य केशवो ययौ ।

| verse_lines = पुनश्च वत्सरद्वयं समुष्य केशवो ययौ ।;समर्चितस्य पाण्डवैर्वियोजनेऽस्य चाक्षमैः ॥ ३॥

| verse_line2 = समर्चितस्य पाण्डवैर्वियोजनेऽस्य चाक्षमैः ॥ ३॥

}}

Line 24,712:

Line 27,444:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो वसन् स्वपुर्यजः क्‍वचिद् रविग्रहे हरिः ।

| verse_lines = ततो वसन् स्वपुर्यजः क्‍वचिद् रविग्रहे हरिः ।;सदारपुत्रबान्धवः समन्तपञ्चकं ययौ ॥ ४॥

| verse_line2 = सदारपुत्रबान्धवः समन्तपञ्चकं ययौ ॥ ४॥

}}

Line 24,721:

Line 27,454:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पृथासुताश्च सर्वशः सदारपुत्रमातृकाः ।

| verse_lines = पृथासुताश्च सर्वशः सदारपुत्रमातृकाः ।;क्षितीश्वराश्च सर्वशः प्रियाप्रिया(प्रियाः प्रियाः) हरेश्च ये ॥ ५॥

| verse_line2 = क्षितीश्वराश्च सर्वशः प्रियाप्रिया(प्रियाः प्रियाः) हरेश्च ये ॥ ५॥

}}

Line 24,730:

Line 27,464:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथैव नन्दगोपकः सदारगोपगोपिकः ।

| verse_lines = तथैव नन्दगोपकः सदारगोपगोपिकः ।;मुनीश्वराश्च सर्वतः समीयुरत्र च प्रजाः ॥ ६॥

| verse_line2 = मुनीश्वराश्च सर्वतः समीयुरत्र च प्रजाः ॥ ६॥

}}

Line 24,739:

Line 27,474:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रियाश्च ये रमेशितुर्हरिं त्रिरूपमेत्य ते ।

| verse_lines = प्रियाश्च ये रमेशितुर्हरिं त्रिरूपमेत्य ते ।;वसिष्ठवृष्णिनन्दनौ भृगूत्तमं(भृगूद्वहं) तथाऽऽर्चयन्(आर्चयन्) ॥ ७॥

| verse_line2 = वसिष्ठवृष्णिनन्दनौ भृगूत्तमं(भृगूद्वहं) तथाऽऽर्चयन्(आर्चयन्) ॥ ७॥

}}

Line 24,748:

Line 27,484:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृतार्थतां च ते ययू रमेशपाददर्शनात् ।

| verse_lines = कृतार्थतां च ते ययू रमेशपाददर्शनात् ।;रविग्रहे समाप्लुता भृगूद्वहोत्थतीर्थके ॥ ८॥

| verse_line2 = रविग्रहे समाप्लुता भृगूद्वहोत्थतीर्थके ॥ ८॥

}}

Line 24,757:

Line 27,494:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुग्रहं विधाय स स्वकेषु केशवस्त्रिवृत् ।

| verse_lines = अनुग्रहं विधाय स स्वकेषु केशवस्त्रिवृत् ।;अयाजयच्च शूरजं मखैः समाप्तदक्षिणैः ॥ ९॥

| verse_line2 = अयाजयच्च शूरजं मखैः समाप्तदक्षिणैः ॥ ९॥

}}

Line 24,766:

Line 27,504:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तलोकसंस्थितात्मभक्तिमज्जनस्य सः ।

| verse_lines = समस्तलोकसंस्थितात्मभक्तिमज्जनस्य सः ।;सुकालदर्शनात् परं(वरं व्यधात्) व्यधादनुग्रहं हरिः ॥ १०॥

| verse_line2 = सुकालदर्शनात् परं(वरं व्यधात्) व्यधादनुग्रहं हरिः ॥ १०॥

}}

Line 24,775:

Line 27,514:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो ययौ स्वकां पुरीं पृथासुतैः सहाच्युतः ।

| verse_lines = ततो ययौ स्वकां पुरीं पृथासुतैः सहाच्युतः ।;चकार तत्र चाऽह्निकं क्रतुं महाश्वमेधिकम् ॥ ११॥

| verse_line2 = चकार तत्र चाऽह्निकं क्रतुं महाश्वमेधिकम् ॥ ११॥

}}

Line 24,784:

Line 27,524:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हयं सभीमफल्गुना हरे रथं समास्थिताः ।

| verse_lines = हयं सभीमफल्गुना हरे रथं समास्थिताः ।;व्यचारयन् हरेः सुता दिनस्य पादमात्रतः ॥ १२॥

| verse_line2 = व्यचारयन् हरेः सुता दिनस्य पादमात्रतः ॥ १२॥

}}

Line 24,793:

Line 27,534:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जिताः समस्तभूभृतो जरासुतादयः क्षणात् ।

| verse_lines = जिताः समस्तभूभृतो जरासुतादयः क्षणात् ।;वृकोदरादिभिस्तु(वृकोदरादिभिः सुतैः) तैर्हयश्च दिव्य आययौ ॥ १३॥

| verse_line2 = वृकोदरादिभिस्तु(वृकोदरादिभिः सुतैः) तैर्हयश्च दिव्य आययौ ॥ १३॥

}}

Line 24,802:

Line 27,544:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हयः स कृष्णनिर्मितो दिनेन लक्षयोजनम् ।

| verse_lines = हयः स कृष्णनिर्मितो दिनेन लक्षयोजनम् ।;क्षमो हि गन्तुमञ्जसा दिनाश्वमेधसिद्धये ॥ १४॥

| verse_line2 = क्षमो हि गन्तुमञ्जसा दिनाश्वमेधसिद्धये ॥ १४॥

}}

Line 24,811:

Line 27,554:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पराशरात्मजो हरिर्हरिं यदा त्वदीक्षयत् ।

| verse_lines = पराशरात्मजो हरिर्हरिं यदा त्वदीक्षयत् ।;तदाऽऽससाद ह द्विजस्तृणावहो रुराव च ॥ १५॥

| verse_line2 = तदाऽऽससाद ह द्विजस्तृणावहो रुराव च ॥ १५॥

}}

Line 24,820:

Line 27,564:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्रजन्ति जन्मनोऽनु मे सदा सुता अदृश्यताम् ।

| verse_lines = व्रजन्ति जन्मनोऽनु मे सदा सुता अदृश्यताम् ।;इतीरितेऽर्जुनोऽब्रवीदहं हि पामि ते सुतान् ॥ १६॥

| verse_line2 = इतीरितेऽर्जुनोऽब्रवीदहं हि पामि ते सुतान् ॥ १६॥

}}

Line 24,829:

Line 27,574:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सकृष्णरामकार्ष्णिभिः (न कृष्णरामकार्ष्णिभिः) सुता नु मेऽत्र पालिताः ।

| verse_lines = सकृष्णरामकार्ष्णिभिः (न कृष्णरामकार्ष्णिभिः) सुता नु मेऽत्र पालिताः ।;क्‍व तेऽत्र शक्तिरित्यमुं जगाद सोऽर्जुनं द्विजः ॥ १७॥

| verse_line2 = क्‍व तेऽत्र शक्तिरित्यमुं जगाद सोऽर्जुनं द्विजः ॥ १७॥

}}

Line 24,838:

Line 27,584:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा जगाद फल्गुनोऽसुरैर्विदूषितात्मना ।

| verse_lines = तदा जगाद फल्गुनोऽसुरैर्विदूषितात्मना ।;न विप्र तादृशोऽस्म्यहं यथैव केशवादयः ॥ १८॥

| verse_line2 = न विप्र तादृशोऽस्म्यहं यथैव केशवादयः ॥ १८॥

}}

Line 24,847:

Line 27,594:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मया जिता हि खाण्डवे सुरास्तथाऽसुरानहम् ।

| verse_lines = मया जिता हि खाण्डवे सुरास्तथाऽसुरानहम् ।;निवातवर्मनमकान् विजेष्य उत्तरत्र हि ॥ १९॥

| verse_line2 = निवातवर्मनमकान् विजेष्य उत्तरत्र हि ॥ १९॥

}}

Line 24,856:

Line 27,604:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उदीर्य चेति केशवं स ऊचिवान् व्रजाम्यहम् ।

| verse_lines = उदीर्य चेति केशवं स ऊचिवान् व्रजाम्यहम् ।;इतीरितोऽवदद्धरिस्तवात्र शक्यते नु किम् ॥ २०॥

| verse_line2 = इतीरितोऽवदद्धरिस्तवात्र शक्यते नु किम् ॥ २०॥

}}

Line 24,865:

Line 27,614:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विलज्जमानमीक्ष्य तं जगाद केशवोऽरिहा ।

| verse_lines = विलज्जमानमीक्ष्य तं जगाद केशवोऽरिहा ।;व्रजेति स प्रतिश्रवं चकार हाप्यरक्षणे(चकार हास्य रक्षणे) ॥ २१॥

| verse_line2 = व्रजेति स प्रतिश्रवं चकार हाप्यरक्षणे(चकार हास्य रक्षणे) ॥ २१॥

}}

Line 24,874:

Line 27,624:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वह्निं प्रवेक्ष्येऽशक्तश्चेदित्युक्त्वा सर्वयादवैः ।

| verse_lines = वह्निं प्रवेक्ष्येऽशक्तश्चेदित्युक्त्वा सर्वयादवैः ।;ययौ न रामप्रद्युम्नावनिरुद्धं च केशवः ।;न्ययोजयत् तत्साहाय्ये (तत्सहाये) यशस्तेष्वभिरक्षितुम् ॥ २२॥

| verse_line2 = ययौ न रामप्रद्युम्नावनिरुद्धं च केशवः ।

}}

Line 24,883:

Line 27,634:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रियो हि नितरां रामः कृष्णस्यानु च तं सुतः ।

| verse_lines = प्रियो हि नितरां रामः कृष्णस्यानु च तं सुतः ।;अनिरुद्धः कार्ष्णिमनु प्रद्युम्नाद् योऽजनिष्ट हि ।;रुक्मिपुत्र्यां रुक्मवत्यामाहृतायां स्वयम्बरे ॥ २३॥

| verse_line2 = अनिरुद्धः कार्ष्णिमनु प्रद्युम्नाद् योऽजनिष्ट हि ।

}}

Line 24,892:

Line 27,644:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रतिरेव हि या तस्यां जातोऽसौ कामनन्दनः ।

| verse_lines = रतिरेव हि या तस्यां जातोऽसौ कामनन्दनः ।;पूर्वमप्यनिरुद्धाख्यो विष्णोस्तन्नाम्न एव च ।;आवेशयुक्तो बलवान् रूपवान् सर्वशास्त्रवित् ॥ २४॥

| verse_line2 = पूर्वमप्यनिरुद्धाख्यो विष्णोस्तन्नाम्न एव च ।

}}

Line 24,901:

Line 27,654:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मात् तांस्त्रीनृते कृष्णः पार्थसाहाय्यकारणात् ।

| verse_lines = तस्मात् तांस्त्रीनृते कृष्णः पार्थसाहाय्यकारणात् ।;न्ययोजयत् सूतिकाले ब्राह्मण्याः स च फल्गुनः ॥ २५॥

| verse_line2 = न्ययोजयत् सूतिकाले ब्राह्मण्याः स च फल्गुनः ॥ २५॥

}}

Line 24,910:

Line 27,664:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्रैश्चकार दिग्बन्धं कुमारोऽथापि तत्क्षणात् ।

| verse_lines = अस्त्रैश्चकार दिग्बन्धं कुमारोऽथापि तत्क्षणात् ।;अदर्शनं ययौ पार्थो विषण्णः सह यादवैः ।;अधिक्षिप्तो(अदिक्षिप्तः) ब्राह्मणेन ययौ यत्र श्रियःपतिः ॥ २६॥

| verse_line2 = अदर्शनं ययौ पार्थो विषण्णः सह यादवैः ।

}}

Line 24,919:

Line 27,674:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वह्निं(अग्निं) विविक्षन्तममुं निवार्य ययौ सविप्रः सहफल्गुनो हरिः ।

| verse_lines = वह्निं(अग्निं) विविक्षन्तममुं निवार्य ययौ सविप्रः सहफल्गुनो हरिः ।;आशामुदीचीं बृहता रथेन क्षणेन तीर्त्वैव च सप्तवारिधीन् ॥ २७॥

| verse_line2 = आशामुदीचीं बृहता रथेन क्षणेन तीर्त्वैव च सप्तवारिधीन् ॥ २७॥

}}

Line 24,928:

Line 27,684:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ददुश्च मार्गं गिरयोऽब्धयस्तथा विदार्य चक्रेण तमोऽन्धमीशः ।

| verse_lines = ददुश्च मार्गं गिरयोऽब्धयस्तथा विदार्य चक्रेण तमोऽन्धमीशः ।;घनोदकं चाप्यतितीर्य तत्र ददर्श धाम स्वमनन्तवीर्यः ॥ २८॥

| verse_line2 = घनोदकं चाप्यतितीर्य तत्र ददर्श धाम स्वमनन्तवीर्यः ॥ २८॥

}}

Line 24,937:

Line 27,694:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संस्थाप्य दूरे सरथं सविप्रं पार्थं स्वरूपे द्विचतुष्कबाहौ ।

| verse_lines = संस्थाप्य दूरे सरथं सविप्रं पार्थं स्वरूपे द्विचतुष्कबाहौ ।;समस्तरत्नोज्ज्वलदिव्यभूषणे विवेश नित्योरुगुणार्णवे प्रभुः ॥ २९॥

| verse_line2 = समस्तरत्नोज्ज्वलदिव्यभूषणे विवेश नित्योरुगुणार्णवे प्रभुः ॥ २९॥

}}

Line 24,946:

Line 27,704:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सहस्रमूर्धन्युरुशेषभोग आसीनरूपेऽमितसूर्यदीधितौ ।

| verse_lines = सहस्रमूर्धन्युरुशेषभोग आसीनरूपेऽमितसूर्यदीधितौ ।;रमासहाये तटिदुज्ज्वलाम्बरे मुक्तैर्विरिञ्चादिभिरर्चिते सदा ॥ ३०॥

| verse_line2 = रमासहाये तटिदुज्ज्वलाम्बरे मुक्तैर्विरिञ्चादिभिरर्चिते सदा ॥ ३०॥

}}

Line 24,955:

Line 27,714:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्थित्वैकरूपेण मुहूर्तमीश्वरो विनिर्ययौ विप्रसुतान् प्रगृह्य ।

| verse_lines = स्थित्वैकरूपेण मुहूर्तमीश्वरो विनिर्ययौ विप्रसुतान् प्रगृह्य ।;सुनन्दनन्दादय एव पार्षदास्ते वैष्णवा भूमितले प्रजाताः ॥ ३१॥

| verse_line2 = सुनन्दनन्दादय एव पार्षदास्ते वैष्णवा भूमितले प्रजाताः ॥ ३१॥

}}

Line 24,964:

Line 27,724:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दर्पं निहन्तुं हरिरर्जुनस्य समानयद् विप्रसुतान् परेशः ।

| verse_lines = दर्पं निहन्तुं हरिरर्जुनस्य समानयद् विप्रसुतान् परेशः ।;प्रीतिर्महत्येव यतोऽर्जुने हरेः संशिक्षयामास ततः स एनम् ॥ ३२॥

| verse_line2 = प्रीतिर्महत्येव यतोऽर्जुने हरेः संशिक्षयामास ततः स एनम् ॥ ३२॥

}}

Line 24,973:

Line 27,734:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अप्राकृतात् सदनाद् वासुदेवो निस्सृत्य सूर्याधिकलक्षदीधितेः ।

| verse_lines = अप्राकृतात् सदनाद् वासुदेवो निस्सृत्य सूर्याधिकलक्षदीधितेः ।;रथं समारुह्य सपार्थविप्र आगात् सुतांश्चैव ददौ द्विजाय ॥ ३३॥

| verse_line2 = रथं समारुह्य सपार्थविप्र आगात् सुतांश्चैव ददौ द्विजाय ॥ ३३॥

}}

Line 24,982:

Line 27,744:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लोकशिक्षार्थमेवासौ प्रायश्चित्तं च चालने ।

| verse_lines = लोकशिक्षार्थमेवासौ प्रायश्चित्तं च चालने ।;चक्रे सार्द्धमुहूर्तेन समागम्य पुनर्मखम् ॥ ३४॥

| verse_line2 = चक्रे सार्द्धमुहूर्तेन समागम्य पुनर्मखम् ॥ ३४॥

}}

Line 24,991:

Line 27,754:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मादीनागतांश्चैव सदा स्वपरिचारकान् ।

| verse_lines = ब्रह्मादीनागतांश्चैव सदा स्वपरिचारकान् ।;पूजयित्वाऽभ्यनुज्ञाय ब्राह्मणानप्यपूजयत्(अभ्यपूजयत्) ॥ ३५॥

| verse_line2 = पूजयित्वाऽभ्यनुज्ञाय ब्राह्मणानप्यपूजयत्(अभ्यपूजयत्) ॥ ३५॥

}}

Line 25,000:

Line 27,764:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सस्नाववभृथं कृष्णः सदारः ससुहृज्जनः ।

| verse_lines = सस्नाववभृथं कृष्णः सदारः ससुहृज्जनः ।;आयान्तं द्वारकां कृष्णं दन्तवक्रो रुरोध ह ॥ ३६॥

| verse_line2 = आयान्तं द्वारकां कृष्णं दन्तवक्रो रुरोध ह ॥ ३६॥

}}

Line 25,009:

Line 27,774:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जघान गदया कृष्णस्तं क्षणात् सविडूरथम् ।

| verse_lines = जघान गदया कृष्णस्तं क्षणात् सविडूरथम् ।;विडूरथस्तमोऽगच्छद् दन्तवक्रे च योऽसुरः ॥ ३७॥

| verse_line2 = विडूरथस्तमोऽगच्छद् दन्तवक्रे च योऽसुरः ॥ ३७॥

}}

Line 25,018:

Line 27,784:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हरेः पार्षदः क्षिप्रं हरिमेव समाश्रितः ।

| verse_lines = हरेः पार्षदः क्षिप्रं हरिमेव समाश्रितः ।;कृष्णे प्राप्ते स्वलोकं च निस्सृत्यास्मात् स्वरूपतः ।;एकीभावं स्वरूपेण द्वारपेण गमिष्यति ॥ ३८॥

| verse_line2 = कृष्णे प्राप्ते स्वलोकं च निस्सृत्यास्मात् स्वरूपतः ।

}}

Line 25,027:

Line 27,794:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कृष्णः पुरीमेत्य बोधयामास फल्गुनम् ।

| verse_lines = ततः कृष्णः पुरीमेत्य बोधयामास फल्गुनम् ।;किमेतद् दृष्टमित्येव तेन पृष्टो रमापतिः ॥ ३९॥

| verse_line2 = किमेतद् दृष्टमित्येव तेन पृष्टो रमापतिः ॥ ३९॥

}}

Line 25,036:

Line 27,804:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयं द्वीपः सागरश्च लक्षयोजनविस्तृतौ ।

| verse_lines = अयं द्वीपः सागरश्च लक्षयोजनविस्तृतौ ।;तदन्ये तु क्रमेणैव द्विगुणेनोत्तरोत्तराः ॥ ४०॥

| verse_line2 = तदन्ये तु क्रमेणैव द्विगुणेनोत्तरोत्तराः ॥ ४०॥

}}

Line 25,045:

Line 27,814:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्त्याध्यर्द्धस्थलं हैमं बाह्यतो वाज्रलेपिकम्(वज्रलेपितम्,वज्रलेपकम्)) ।

| verse_lines = अन्त्याध्यर्द्धस्थलं हैमं बाह्यतो वाज्रलेपिकम्(वज्रलेपितम्,वज्रलेपकम्)) ।;एतत् सर्वं लोकनाम ह्येतस्माद् द्विगुणं तमः ।;अन्धं यत्र पतन्त्युग्रा मिथ्याज्ञानपरायणाः ॥ ४१॥

| verse_line2 = एतत् सर्वं लोकनाम ह्येतस्माद् द्विगुणं तमः ।

}}

Line 25,054:

Line 27,824:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = घनोदकं तद्द्विगुणं तदन्ते धाम मामकम् ।

| verse_lines = घनोदकं तद्द्विगुणं तदन्ते धाम मामकम् ।;यत्तद् दृष्टं त्वया पार्थ तत्र मुक्तैरजादिभिः ।;सेव्यमानः स्थितो नित्यं सर्वैः परमपूरुषः ॥ ४२॥

| verse_line2 = यत्तद् दृष्टं त्वया पार्थ तत्र मुक्तैरजादिभिः ।

}}

Line 25,063:

Line 27,834:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लोकालोकप्रदेशस्तु पञ्चाशल्लक्षविस्तृतः ।

| verse_lines = लोकालोकप्रदेशस्तु पञ्चाशल्लक्षविस्तृतः ।;सपञ्चाशत्सहस्रश्च तस्यापि गणनं तथा ॥ ४३॥

| verse_line2 = सपञ्चाशत्सहस्रश्च तस्यापि गणनं तथा ॥ ४३॥

}}

Line 25,072:

Line 27,844:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = योजनानां पञ्चविंशत्कोटयो मेरुपर्वतात् ।

| verse_lines = योजनानां पञ्चविंशत्कोटयो मेरुपर्वतात् ।;चतसृष्वपि दिक्षूर्ध्वमधश्चाण्डं प्रकीर्तितम् ॥ ४४॥

| verse_line2 = चतसृष्वपि दिक्षूर्ध्वमधश्चाण्डं प्रकीर्तितम् ॥ ४४॥

}}

Line 25,081:

Line 27,854:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अबग्नीरनभोहङ्कृन्महत्तत्त्वगुणत्त्रयैः ।

| verse_lines = अबग्नीरनभोहङ्कृन्महत्तत्त्वगुणत्त्रयैः ।;क्रमाद् दशोत्तरैरेतदावृतं(क्रमाद् दशोत्तरैरैतैरावृतं) परतस्ततः ॥ ४५॥

| verse_line2 = क्रमाद् दशोत्तरैरेतदावृतं(क्रमाद् दशोत्तरैरैतैरावृतं) परतस्ततः ॥ ४५॥

}}

Line 25,090:

Line 27,864:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्याप्तोऽहं (सर्वतः)सर्वगोऽनन्तोऽनन्तरूपो निरन्तरः ।

| verse_lines = व्याप्तोऽहं (सर्वतः)सर्वगोऽनन्तोऽनन्तरूपो निरन्तरः ।;अनन्तशीर्षोऽनन्ताक्षोऽनन्तपादकरोरुकः ।;अनन्तगुणमाहात्म्यश्चिदानन्दशरीरकः ॥ ४६॥

| verse_line2 = अनन्तशीर्षोऽनन्ताक्षोऽनन्तपादकरोरुकः ।

}}

Line 25,099:

Line 27,874:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मद्वशा एव सर्वेऽपि त्वं चान्ये च धनञ्जय ।

| verse_lines = मद्वशा एव सर्वेऽपि त्वं चान्ये च धनञ्जय ।;मत्प्रसादाद् बलं चैव विजयश्चाखिला गुणाः ।;तस्मान्न विस्मयः कार्यो न दर्पश्च त्वयाऽनघ ॥ ४७॥

| verse_line2 = मत्प्रसादाद् बलं चैव विजयश्चाखिला गुणाः ।

}}

Line 25,108:

Line 27,884:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।

| verse_lines = ‘मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।;मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे’ ।(भ.गी.१८-६५);इत्युक्तः प्रणिपत्यैनं क्षमस्वेत्याह फल्गुनः ॥ ४८॥

| verse_line2 = मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे’ ।(भ.गी.१८-६५)

}}

Line 25,117:

Line 27,894:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उषित्वा कतिचिन्मासान् ययुः सर्वेऽपि पाण्डवाः ।

| verse_lines = उषित्वा कतिचिन्मासान् ययुः सर्वेऽपि पाण्डवाः ।;अनुज्ञाताः केशवेन भक्तिनम्रधियोऽच्युते ।;सम्भाविताः केशवेन सौहार्देनाधिकेन च ॥ ४९॥

| verse_line2 = अनुज्ञाताः केशवेन भक्तिनम्रधियोऽच्युते ।

}}

Line 25,126:

Line 27,904:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कदाचित् प्रवरे सभातले धर्मात्मजो राजभिर्भ्रातृभिश्च ।

| verse_lines = ततः कदाचित् प्रवरे सभातले धर्मात्मजो राजभिर्भ्रातृभिश्च ।;वृतो निशम्यैव(निशाम्यैव) सभाः सुराणां यथा स्थिता नारदमन्वपृच्छत् ॥ ५०॥

| verse_line2 = वृतो निशम्यैव(निशाम्यैव) सभाः सुराणां यथा स्थिता नारदमन्वपृच्छत् ॥ ५०॥

}}

Line 25,135:

Line 27,914:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्तरिक्षं त्वया प्रोक्तं लक्षयोजनमुच्छ्रितम् ।

| verse_lines = अन्तरिक्षं त्वया प्रोक्तं लक्षयोजनमुच्छ्रितम् ।;अर्द्धकोट्युच्छ्रितः(अर्ध कोट्युच्छ्रितः) स्वर्गो विमानावलिसङ्कुलः ॥ ५१॥

| verse_line2 = अर्द्धकोट्युच्छ्रितः(अर्ध कोट्युच्छ्रितः) स्वर्गो विमानावलिसङ्कुलः ॥ ५१॥

}}

Line 25,144:

Line 27,924:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भुवः स्वर्गश्च कोट्यैव योजनानां प्रविस्तृतौ(प्रविस्तृते) ।

| verse_lines = भुवः स्वर्गश्च कोट्यैव योजनानां प्रविस्तृतौ(प्रविस्तृते) ।;महर्जनस्तपश्चैव क्रमादध्यर्द्धयोजनाः ।;पञ्चाशत्कोटिविस्तारा योजनानां समस्तशः(योजनानां च सर्वशः) ॥ ५२॥

| verse_line2 = महर्जनस्तपश्चैव क्रमादध्यर्द्धयोजनाः ।

}}

Line 25,153:

Line 27,934:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यावन्त एते मिलितास्तत्प्रमाण उदीरितः ।

| verse_lines = यावन्त एते मिलितास्तत्प्रमाण उदीरितः ।;सत्याख्यो ब्रह्मलोकस्तु यत्र ब्रह्मा विराजते ॥ ५३॥

| verse_line2 = सत्याख्यो ब्रह्मलोकस्तु यत्र ब्रह्मा विराजते ॥ ५३॥

}}

Line 25,162:

Line 27,944:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततश्च द्विगुणः प्रोक्तो विष्णुलोकः सनातनः ।

| verse_lines = ततश्च द्विगुणः प्रोक्तो विष्णुलोकः सनातनः ।;उत्तरोत्तरतः सर्वे सुखे शतगुणोत्तराः ॥ ५४॥

| verse_line2 = उत्तरोत्तरतः सर्वे सुखे शतगुणोत्तराः ॥ ५४॥

}}

Line 25,171:

Line 27,954:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्तजनसम्पूर्णा(अनन्तजनसङ्कीर्णाः) अपि ते हीच्छया हरेः ।

| verse_lines = अनन्तजनसम्पूर्णा(अनन्तजनसङ्कीर्णाः) अपि ते हीच्छया हरेः ।;अवकाशवन्तो दिव्यत्वात् पूर्यन्ते न कदाचन ।;सर्वकामसुखैः पूर्णा दिव्यस्त्रीपुरुषोज्ज्वलाः ॥ ५५॥

| verse_line2 = अवकाशवन्तो दिव्यत्वात् पूर्यन्ते न कदाचन ।

}}

Line 25,180:

Line 27,964:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दिव्यरत्नसमाकीर्णं तथा पातालसप्तकम् ।

| verse_lines = दिव्यरत्नसमाकीर्णं तथा पातालसप्तकम् ।;अधस्ताच्छेषदेवेन बलिना समधिष्ठितम् ॥ ५६॥

| verse_line2 = अधस्ताच्छेषदेवेन बलिना समधिष्ठितम् ॥ ५६॥

}}

Line 25,189:

Line 27,974:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कामभोगसमायुक्ता बहुवर्षसहस्रिणः ।

| verse_lines = कामभोगसमायुक्ता बहुवर्षसहस्रिणः ।;सप्तद्वीपेषु पुरुषा नार्यश्चोक्ताः सुरूपिणः ॥ ५७॥

| verse_line2 = सप्तद्वीपेषु पुरुषा नार्यश्चोक्ताः सुरूपिणः ॥ ५७॥

}}

Line 25,198:

Line 27,984:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एषां च सर्वलोकानां धाता नारायणः परः ।

| verse_lines = एषां च सर्वलोकानां धाता नारायणः परः ।;विष्णुलोकस्थितो मुक्तैः सदा सर्वैरुपास्यते ॥ ५८॥

| verse_line2 = विष्णुलोकस्थितो मुक्तैः सदा सर्वैरुपास्यते ॥ ५८॥

}}

Line 25,207:

Line 27,994:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सेवका ब्रह्मणश्चैव देवा वेदाश्च सर्वशः ।

| verse_lines = सेवका ब्रह्मणश्चैव देवा वेदाश्च सर्वशः ।;शक्रस्य मुनयः सर्वे हरिश्चन्द्रश्च भूमिपः ॥ ५९॥

| verse_line2 = शक्रस्य मुनयः सर्वे हरिश्चन्द्रश्च भूमिपः ॥ ५९॥

}}

Line 25,216:

Line 28,004:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अखिला अपि राजानः पाण्डुश्चास्मत्पिता मुने ।

| verse_lines = अखिला अपि राजानः पाण्डुश्चास्मत्पिता मुने ।;यमस्यैवानुगाः प्रोक्ता राजभिस्तैर्यमेन च ॥ ६०॥

| verse_line2 = यमस्यैवानुगाः प्रोक्ता राजभिस्तैर्यमेन च ॥ ६०॥

}}

Line 25,225:

Line 28,014:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उपास्यमानो भगवान् रामो यमसभातले ।

| verse_lines = उपास्यमानो भगवान् रामो यमसभातले ।;उक्त इन्द्रेण चोपास्यो वामनात्मा जनार्दनः ॥ ६१॥

| verse_line2 = उक्त इन्द्रेण चोपास्यो वामनात्मा जनार्दनः ॥ ६१॥

}}

Line 25,234:

Line 28,024:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रादुर्भावाश्च निखिला ब्रह्मणोपासिताः सदा ।

| verse_lines = प्रादुर्भावाश्च निखिला ब्रह्मणोपासिताः सदा ।;वरुणस्यानुगा नागास्तत्र मत्स्याकृतिर्हरिः ।;गन्धर्वा धनदस्यापि तत्र कल्की हरिः प्रभुः ॥ ६२॥

| verse_line2 = वरुणस्यानुगा नागास्तत्र मत्स्याकृतिर्हरिः ।

}}

Line 25,243:

Line 28,034:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रुद्रस्योग्राणि भूतानि नृसिंहात्मा शिवेन च ।

| verse_lines = रुद्रस्योग्राणि भूतानि नृसिंहात्मा शिवेन च ।;उपास्यते सदा विष्णुरित्याद्युक्तं त्वयाऽनघ ।;सर्वरत्नस्थलान् दिव्यान् देवलोकान् प्रभाषता ॥ ६३॥

| verse_line2 = उपास्यते सदा विष्णुरित्याद्युक्तं त्वयाऽनघ ।

}}

Line 25,252:

Line 28,044:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र मे संशयो भूयान् हरिश्चन्द्रः कथं नृपः ।

| verse_lines = तत्र मे संशयो भूयान् हरिश्चन्द्रः कथं नृपः ।;ऐन्द्रं सभातलं प्राप्तः पाण्डुर्नास्मत्पिता मुने ॥ ६४॥

| verse_line2 = ऐन्द्रं सभातलं प्राप्तः पाण्डुर्नास्मत्पिता मुने ॥ ६४॥

}}

Line 25,261:

Line 28,054:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो नारदः प्राह राजसूयकृतोन्नतिम् ।

| verse_lines = इत्युक्तो नारदः प्राह राजसूयकृतोन्नतिम् ।;हरिश्चन्द्रस्य तां(तं) दृष्ट्वा पिता यमसभातले ।;स्थितस्त्वामवदत् पाण्डू रामद्वयसुदैवते(रामद्वयसुदैवतम्) ॥ ६५॥

| verse_line2 = हरिश्चन्द्रस्य तां(तं) दृष्ट्वा पिता यमसभातले ।

}}

Line 25,270:

Line 28,064:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = करोतु राजसूयं मे पुत्रोऽजेयानुजार्चितः ।

| verse_lines = करोतु राजसूयं मे पुत्रोऽजेयानुजार्चितः ।;पालितो वासुदेवेन किं तस्यासाध्यमत्र हि ॥ ६६॥

| verse_line2 = पालितो वासुदेवेन किं तस्यासाध्यमत्र हि ॥ ६६॥

}}

Line 25,279:

Line 28,074:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतच्छ्रुत्वा धर्मसुतो भ्रातृभिः सहितो वशी ।

| verse_lines = एतच्छ्रुत्वा धर्मसुतो भ्रातृभिः सहितो वशी ।;अवाप्तिं राजसूयस्य मन्त्रयामास धर्मवित् ॥ ६७॥

| verse_line2 = अवाप्तिं राजसूयस्य मन्त्रयामास धर्मवित् ॥ ६७॥

}}

Line 25,288:

Line 28,084:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुकार्यमेतदित्यलं निशम्य सोदरोदितम् ।

| verse_lines = सुकार्यमेतदित्यलं निशम्य सोदरोदितम् ।;अयातयत् स्वसारथिं स केशवाय भूपतिः ॥ ६८॥

| verse_line2 = अयातयत् स्वसारथिं स केशवाय भूपतिः ॥ ६८॥

}}

Line 25,297:

Line 28,094:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव केशवस्य याः स्त्रियस्तदीयतातकैः ।

| verse_lines = तदैव केशवस्य याः स्त्रियस्तदीयतातकैः ।;सहोदरैश्च यापितः स दूत आप माधवम् ॥ ६९॥

| verse_line2 = सहोदरैश्च यापितः स दूत आप माधवम् ॥ ६९॥

}}

Line 25,306:

Line 28,104:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रणम्य केशवं वचः स आह मागधेन ते ।

| verse_lines = प्रणम्य केशवं वचः स आह मागधेन ते ।;विवाहबान्धवा रणे विजित्य रोधिता गिरौ ॥ ७०॥

| verse_line2 = विवाहबान्धवा रणे विजित्य रोधिता गिरौ ॥ ७०॥

}}

Line 25,315:

Line 28,114:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नृपायुतद्वयेन सोऽष्टविंशकैः शतैरपि ।

| verse_lines = नृपायुतद्वयेन सोऽष्टविंशकैः शतैरपि ।;यियक्षुरुग्ररूपिणं त्रिलोचनं त्वयि स्थिते ॥ ७१॥

| verse_line2 = यियक्षुरुग्ररूपिणं त्रिलोचनं त्वयि स्थिते ॥ ७१॥

}}

Line 25,324:

Line 28,124:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विमोचयस्व तान् प्रभो निहत्य मागधेश्वरम् ।

| verse_lines = विमोचयस्व तान् प्रभो निहत्य मागधेश्वरम् ।;अवैदिकं मुखं च तं विलुम्प धर्मगुप्तये ॥ ७२॥

| verse_line2 = अवैदिकं मुखं च तं विलुम्प धर्मगुप्तये ॥ ७२॥

}}

Line 25,333:

Line 28,134:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितोऽथ सारथिं निशाम्य धर्मजस्य च ।

| verse_lines = इतीरितोऽथ सारथिं निशाम्य धर्मजस्य च ।;निशम्य तद् वचस्तदा जगाम पाण्डवालयम् ॥ ७३॥

| verse_line2 = निशम्य तद् वचस्तदा जगाम पाण्डवालयम् ॥ ७३॥

}}

Line 25,342:

Line 28,144:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पाण्डवैः समर्चितो मखाय धर्मजेन च ।

| verse_lines = स पाण्डवैः समर्चितो मखाय धर्मजेन च ।;प्रपृष्ट आह माधवो वचो जगत्सुखावहम् ॥ ७४॥

| verse_line2 = प्रपृष्ट आह माधवो वचो जगत्सुखावहम् ॥ ७४॥

}}

Line 25,351:

Line 28,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रतुर्यथाविधानतः कृतो हि पारमेष्ठ्यकम् ।

| verse_lines = क्रतुर्यथाविधानतः कृतो हि पारमेष्ठ्यकम् ।;पदं नयेत तत्पदे सुयोग्यमेष नान्यथा ॥ ७५॥

| verse_line2 = पदं नयेत तत्पदे सुयोग्यमेष नान्यथा ॥ ७५॥

}}

Line 25,360:

Line 28,164:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = (अयोग्यकम्)अयोग्यकान्महापदे विधातुरेष हि क्रतुः ।

| verse_lines = (अयोग्यकम्)अयोग्यकान्महापदे विधातुरेष हि क्रतुः ।;समानयोग्यतागणात् करोति मुक्तिगं वरम्(मुक्तिगं परम्) ॥ ७६॥

| verse_line2 = समानयोग्यतागणात् करोति मुक्तिगं वरम्(मुक्तिगं परम्) ॥ ७६॥

}}

Line 25,369:

Line 28,174:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा तु मुक्तितोऽधिकं स्वजातितः करोति च ।

| verse_lines = पुरा तु मुक्तितोऽधिकं स्वजातितः करोति च ।;अतस्त्रिशङ्कुपुत्रको नृपानतीत्य वर्तते ॥ ७७॥

| verse_line2 = अतस्त्रिशङ्कुपुत्रको नृपानतीत्य वर्तते ॥ ७७॥

}}

Line 25,378:

Line 28,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुरांशकोऽपि ते पिता विना हि राजसूयतः ।

| verse_lines = सुरांशकोऽपि ते पिता विना हि राजसूयतः ।;न शक्ष्यति त्रिशङ्कुजाद् वरत्वमाप्तुमद्य तु ॥ ७८॥

| verse_line2 = न शक्ष्यति त्रिशङ्कुजाद् वरत्वमाप्तुमद्य तु ॥ ७८॥

}}

Line 25,387:

Line 28,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तपश्चरन् समागते शचीपतौ पिता तव ।

| verse_lines = तपश्चरन् समागते शचीपतौ पिता तव ।;मरुद्गणोत्तमः पुरा नतूत्थितः शशाप सः ॥ ७९॥

| verse_line2 = मरुद्गणोत्तमः पुरा नतूत्थितः शशाप सः ॥ ७९॥

}}

Line 25,396:

Line 28,204:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्रजस्व मानुषीं तनुं ततो मृतः पुनर्दिवम् ।

| verse_lines = व्रजस्व मानुषीं तनुं ततो मृतः पुनर्दिवम् ।;गतोऽपि नः स्वकां तनुं प्रवेष्टुमत्र नेशसे ॥ ८०॥

| verse_line2 = गतोऽपि नः स्वकां तनुं प्रवेष्टुमत्र नेशसे ॥ ८०॥

}}

Line 25,405:

Line 28,214:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽधिकस्त्रिशङ्कुजो भविष्यतु त्वदित्यथ ।

| verse_lines = तदाऽधिकस्त्रिशङ्कुजो भविष्यतु त्वदित्यथ ।;क्षमापितश्च वासवो जगाद राजसूयतः ।;त्रिशङ्कुजाधिको भवानवाप्स्यति(अवाप्स्यसि) स्वकां तनुम् ॥ ८१॥

| verse_line2 = क्षमापितश्च वासवो जगाद राजसूयतः ।

}}

Line 25,414:

Line 28,224:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः सुकार्य एव ते युधिष्ठिर क्रतूत्तमः ।

| verse_lines = अतः सुकार्य एव ते युधिष्ठिर क्रतूत्तमः ।;भवद्भिरप्यवाप्यते स्वयोग्यताऽमुनाऽखिला ॥ ८२॥

| verse_line2 = भवद्भिरप्यवाप्यते स्वयोग्यताऽमुनाऽखिला ॥ ८२॥

}}

Line 25,423:

Line 28,234:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उदीर्य चैवमीश्वरः क्रतोरमुष्य योग्यता ।

| verse_lines = उदीर्य चैवमीश्वरः क्रतोरमुष्य योग्यता ।;वृकोदरे यतोऽखिला चतुर्मुखत्वयोग्यतः ॥ ८३॥

| verse_line2 = वृकोदरे यतोऽखिला चतुर्मुखत्वयोग्यतः ॥ ८३॥

}}

Line 25,432:

Line 28,244:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः सुपूर्णमस्य तत् फलं विधातुमञ्जसा ।

| verse_lines = ततः सुपूर्णमस्य तत् फलं विधातुमञ्जसा ।;जगाद वायुवाहनो वचो युधिष्ठिरं त्विदम् ॥ ८४॥

| verse_line2 = जगाद वायुवाहनो वचो युधिष्ठिरं त्विदम् ॥ ८४॥

}}

Line 25,441:

Line 28,254:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्‍व राजसूयमद्य ते जरासुते तु जीवति ।

| verse_lines = क्‍व राजसूयमद्य ते जरासुते तु जीवति ।;जयेत् क एव तं युधा मृतो न योऽपि सीरिणा ॥ ८५॥

| verse_line2 = जयेत् क एव तं युधा मृतो न योऽपि सीरिणा ॥ ८५॥

}}

Line 25,450:

Line 28,264:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विरिञ्चशर्ववाक्यतः समस्तलोकजायिनि ।

| verse_lines = विरिञ्चशर्ववाक्यतः समस्तलोकजायिनि ।;स्थिते तु ते जरासुते न सेत्स्यति क्रतूत्तमः ॥ ८६॥

| verse_line2 = स्थिते तु ते जरासुते न सेत्स्यति क्रतूत्तमः ॥ ८६॥

}}

Line 25,459:

Line 28,274:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते(इतिरितो) रथाङ्गिना जगाद धर्मनन्दनः ।

| verse_lines = इतीरिते(इतिरितो) रथाङ्गिना जगाद धर्मनन्दनः ।;निवर्तितं मनः क्रतोरलं ममामुना प्रभो ॥ ८७॥

| verse_line2 = निवर्तितं मनः क्रतोरलं ममामुना प्रभो ॥ ८७॥

}}

Line 25,468:

Line 28,284:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बभूवुरेव(बभूविरे च) भूभृतो नचाऽधिराज्यमापिरे ।

| verse_lines = बभूवुरेव(बभूविरे च) भूभृतो नचाऽधिराज्यमापिरे ।;यदा च चक्रवर्तिनस्तदेदृशा न शत्रवः ॥ ८८॥

| verse_line2 = यदा च चक्रवर्तिनस्तदेदृशा न शत्रवः ॥ ८८॥

}}

Line 25,477:

Line 28,294:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितेऽमुनाऽवदत् प्रधानमारुतात्मजः ।

| verse_lines = इतीरितेऽमुनाऽवदत् प्रधानमारुतात्मजः ।;पदं चतुर्मुखस्य वा सुसाध्यमेव यत्नतः ॥ ८९॥

| verse_line2 = पदं चतुर्मुखस्य वा सुसाध्यमेव यत्नतः ॥ ८९॥

}}

Line 25,486:

Line 28,304:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निजानुभाववर्जिता हरेरनुग्रहोज्झिताः ।

| verse_lines = निजानुभाववर्जिता हरेरनुग्रहोज्झिताः ।;महाप्रयत्नवर्जिता जना न जग्मुरुन्नतिम् ॥ ९०॥

| verse_line2 = महाप्रयत्नवर्जिता जना न जग्मुरुन्नतिम् ॥ ९०॥

}}

Line 25,495:

Line 28,314:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्थिरोऽनुभाव एव मे महाननुग्रहो हरेः ।

| verse_lines = स्थिरोऽनुभाव एव मे महाननुग्रहो हरेः ।;प्रयत्नमेकमग्रतो निधाय भूतिमाप्नुमः ॥ ९१॥

| verse_line2 = प्रयत्नमेकमग्रतो निधाय भूतिमाप्नुमः ॥ ९१॥

}}

Line 25,504:

Line 28,324:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितेऽमुना हरिः समुद्यमात् प्रधानतः ।

| verse_lines = इतीरितेऽमुना हरिः समुद्यमात् प्रधानतः ।;स्थिते हि यज्ञकारणे वृकोदरे जगाद ह(जगाद हि) ॥ ९२॥

| verse_line2 = स्थिते हि यज्ञकारणे वृकोदरे जगाद ह(जगाद हि) ॥ ९२॥

}}

Line 25,513:

Line 28,334:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स एक एव पूरुषो जरासुतोऽद्य वर्तते ।

| verse_lines = स एक एव पूरुषो जरासुतोऽद्य वर्तते ।;समस्तसद्विरोधिनां बलं कलेरनन्तरः ॥ ९३॥

| verse_line2 = समस्तसद्विरोधिनां बलं कलेरनन्तरः ॥ ९३॥

}}

Line 25,522:

Line 28,344:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथा सतां समाश्रयो यदुद्भवाः सतां गुणाः ।

| verse_lines = तथा सतां समाश्रयो यदुद्भवाः सतां गुणाः ।;स एक एव तादृशस्त्वया विचिन्त्य यात्यताम् ॥ ९४॥

| verse_line2 = स एक एव तादृशस्त्वया विचिन्त्य यात्यताम् ॥ ९४॥

}}

Line 25,531:

Line 28,354:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदि स्म तेन मागधो निहन्यते सतां जयः ।

| verse_lines = यदि स्म तेन मागधो निहन्यते सतां जयः ।;विपर्ययेण चासतामिति स्म विद्धि नान्यथा ॥ ९५॥

| verse_line2 = विपर्ययेण चासतामिति स्म विद्धि नान्यथा ॥ ९५॥

}}

Line 25,540:

Line 28,364:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पारमेष्ठ्यसत्पदं प्रयात्यसंशयं युधि ।

| verse_lines = स पारमेष्ठ्यसत्पदं प्रयात्यसंशयं युधि ।;य एव हन्ति मागधं स वेदधर्मपालकः(स एव धर्मपालकः) ॥ ९६॥

| verse_line2 = य एव हन्ति मागधं स वेदधर्मपालकः(स एव धर्मपालकः) ॥ ९६॥

}}

Line 25,549:

Line 28,374:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहन्ति मागधेश्वरं य एष वैष्णवं जगत् ।

| verse_lines = निहन्ति मागधेश्वरं य एष वैष्णवं जगत् ।;करोति शर्वपालितो यतः स बार्हद्रथः ॥ ९७॥

| verse_line2 = करोति शर्वपालितो यतः स बार्हद्रथः ॥ ९७॥

}}

Line 25,558:

Line 28,384:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहन्ति शैवनायकं य एष(स एव) वैष्णवाग्रणीः ।

| verse_lines = निहन्ति शैवनायकं य एष(स एव) वैष्णवाग्रणीः ।;इति स्म भावसंयुते वदत्यजेऽबिभेन्नृपः ॥ ९८॥

| verse_line2 = इति स्म भावसंयुते वदत्यजेऽबिभेन्नृपः ॥ ९८॥

}}

Line 25,567:

Line 28,394:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरे ब्रुवत्यजं मखेन मे त्वलं त्विति ।

| verse_lines = युधिष्ठिरे ब्रुवत्यजं मखेन मे त्वलं त्विति ।;तमाह मारुतात्मजो निहन्मि मागधं रणे ॥ ९९॥

| verse_line2 = तमाह मारुतात्मजो निहन्मि मागधं रणे ॥ ९९॥

}}

Line 25,576:

Line 28,404:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितेऽवदद्धरिर्व्रजामहे वयं त्रयः ।

| verse_lines = इतीरितेऽवदद्धरिर्व्रजामहे वयं त्रयः ।;अहं च भीमफल्गुनौ निहन्तुमेव मागधम् ॥ १००॥

| verse_line2 = अहं च भीमफल्गुनौ निहन्तुमेव मागधम् ॥ १००॥

}}

Line 25,585:

Line 28,414:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वृकोदरेण हन्यते यदि स्म मागधाधिपः ।

| verse_lines = वृकोदरेण हन्यते यदि स्म मागधाधिपः ।;मखश्च सेत्स्यते ध्रुवं जगच्च ते वशे भवेत् ॥ १०१॥

| verse_line2 = मखश्च सेत्स्यते ध्रुवं जगच्च ते वशे भवेत् ॥ १०१॥

}}

Line 25,594:

Line 28,424:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते तु शौरिणा जगाद धर्मनन्दनः ।

| verse_lines = इतीरिते तु शौरिणा जगाद धर्मनन्दनः ।;स शूरसेनमण्डलप्रहाणतो हरेस्त्रसन् ॥ १०२॥

| verse_line2 = स शूरसेनमण्डलप्रहाणतो हरेस्त्रसन् ॥ १०२॥

}}

Line 25,603:

Line 28,434:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भयाद्धि यस्य माधुरं विहाय मण्डलं गताः ।

| verse_lines = भयाद्धि यस्य माधुरं विहाय मण्डलं गताः ।;भवन्त एव सागरं ततो बिभेम्यहं रिपोः ॥ १०३॥

| verse_line2 = भवन्त एव सागरं ततो बिभेम्यहं रिपोः ॥ १०३॥

}}

Line 25,612:

Line 28,444:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इमौ हि(इमौ च) भीमफल्गुनौ ममाक्षिणी सदा प्रभो ।

| verse_lines = इमौ हि(इमौ च) भीमफल्गुनौ ममाक्षिणी सदा प्रभो ।;मनोनिभो भवान् सदा न वो विनास्म्यऽहं पुमान् (विनाऽस्म्यतः पुमान्) ॥ १०४॥

| verse_line2 = मनोनिभो भवान् सदा न वो विनास्म्यऽहं पुमान् (विनाऽस्म्यतः पुमान्) ॥ १०४॥

}}

Line 25,621:

Line 28,454:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो न जीवितात् प्रियानहं रिपोर्बलीयसः ।

| verse_lines = अतो न जीवितात् प्रियानहं रिपोर्बलीयसः ।;सकाशमात्महेतुतः प्रयातयामि वो विभो ॥ १०५॥

| verse_line2 = सकाशमात्महेतुतः प्रयातयामि वो विभो ॥ १०५॥

}}

Line 25,630:

Line 28,464:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितेऽवदत् पुनर्वृकोदरोऽरिकक्षभुक् ।

| verse_lines = इतीरितेऽवदत् पुनर्वृकोदरोऽरिकक्षभुक् ।;यदीयनेतृका रमाविरिञ्चशर्वपूर्वकाः ॥ १०६॥

| verse_line2 = यदीयनेतृका रमाविरिञ्चशर्वपूर्वकाः ॥ १०६॥

}}

Line 25,639:

Line 28,474:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वशे च यस्य तद् बलं सुरासुरोरगादिनाम् ।

| verse_lines = वशे च यस्य तद् बलं सुरासुरोरगादिनाम् ।;स एष केशवः प्रभुः क्‍व चास्य बार्हद्रथः ॥ १०७॥

| verse_line2 = स एष केशवः प्रभुः क्‍व चास्य बार्हद्रथः ॥ १०७॥

}}

Line 25,648:

Line 28,484:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अधृष्यमस्ति मे बलं हरिः प्रणायकोऽस्य च ।

| verse_lines = अधृष्यमस्ति मे बलं हरिः प्रणायकोऽस्य च ।;समस्तलोकनेतरि प्रभौ हि सर्वशक्तिता ॥ १०८॥

| verse_line2 = समस्तलोकनेतरि प्रभौ हि सर्वशक्तिता ॥ १०८॥

}}

Line 25,657:

Line 28,494:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अजेयता तथाऽर्जुने हरेर्वरोद्भवाऽस्ति हि ।

| verse_lines = अजेयता तथाऽर्जुने हरेर्वरोद्भवाऽस्ति हि ।;अतो वयं त्रयोऽद्य तं प्रयाम मागधं रिपुम् ॥ १०९॥

| verse_line2 = अतो वयं त्रयोऽद्य तं प्रयाम मागधं रिपुम् ॥ १०९॥

}}

Line 25,666:

Line 28,504:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हनिष्य एव मागधं हरेः पुरो न संशयः ।

| verse_lines = हनिष्य एव मागधं हरेः पुरो न संशयः ।;इतीरितेऽमुना हरिर्जगाद धर्मनन्दनम् ॥ ११०॥

| verse_line2 = इतीरितेऽमुना हरिर्जगाद धर्मनन्दनम् ॥ ११०॥

}}

Line 25,675:

Line 28,514:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वयं त्रयः समेत्य तं प्रयातयाम मृत्यवे ।

| verse_lines = वयं त्रयः समेत्य तं प्रयातयाम मृत्यवे ।;हनिष्यति स्फुटं रणे वृकोदरो जरासुतम् ॥ १११॥

| verse_line2 = हनिष्यति स्फुटं रणे वृकोदरो जरासुतम् ॥ १११॥

}}

Line 25,684:

Line 28,524:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भयं न कार्यमेव ते मया हतः स नेति ह ।

| verse_lines = भयं न कार्यमेव ते मया हतः स नेति ह ।;मया हि(न) नीतिहेतुतः स्वयं न हन्यते(निहन्यते) रिपुः ॥ ११२॥

| verse_line2 = मया हि(न) नीतिहेतुतः स्वयं न हन्यते(निहन्यते) रिपुः ॥ ११२॥

}}

Line 25,693:

Line 28,534:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स शर्वसंश्रयाग्रणीर्मदाश्रयोत्तमेन तु ।

| verse_lines = स शर्वसंश्रयाग्रणीर्मदाश्रयोत्तमेन तु ।;निहन्यते यदा तदा प्रकाशितं हि मे बलम् ॥ ११३॥

| verse_line2 = निहन्यते यदा तदा प्रकाशितं हि मे बलम् ॥ ११३॥

}}

Line 25,702:

Line 28,544:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो न शङ्कितं मनः कुरुष्व भूपते(भूपतिं) क्‍वचित् ।

| verse_lines = अतो न शङ्कितं मनः कुरुष्व भूपते(भूपतिं) क्‍वचित् ।;प्रदर्शयामि तेऽनुजौ निहत्य मागधेश्वरम् ॥ ११४॥

| verse_line2 = प्रदर्शयामि तेऽनुजौ निहत्य मागधेश्वरम् ॥ ११४॥

}}

Line 25,711:

Line 28,554:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः स विष्णुना विचार्य तद्गुणान् परान् ।

| verse_lines = इतीरितः स विष्णुना विचार्य तद्गुणान् परान् ।;तथेति चाऽह ते त्रयः प्रतस्थुराशु मागधान् ॥ ११५॥

| verse_line2 = तथेति चाऽह ते त्रयः प्रतस्थुराशु मागधान् ॥ ११५॥

}}

Line 25,720:

Line 28,564:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समेत्य मागधांस्तु ते शिवोरुलिङ्गमित्यलम् ।

| verse_lines = समेत्य मागधांस्तु ते शिवोरुलिङ्गमित्यलम् ।;सुमाल्यवस्त्रभूषणैः समर्चितं गिरिं ययुः ॥ ११६॥

| verse_line2 = सुमाल्यवस्त्रभूषणैः समर्चितं गिरिं ययुः ॥ ११६॥

}}

Line 25,729:

Line 28,574:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वशीर्षतोऽपि चाऽदृतं जरासुतेन ते गिरिम् ।

| verse_lines = स्वशीर्षतोऽपि चाऽदृतं जरासुतेन ते गिरिम् ।;न्यपातयन्त बाहुभिस्तमस्य चोत्तमाङ्गवत् ॥ ११७॥

| verse_line2 = न्यपातयन्त बाहुभिस्तमस्य चोत्तमाङ्गवत् ॥ ११७॥

}}

Line 25,738:

Line 28,584:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अद्वारतस्ते नगरं प्रविश्य माषस्य नालेन कृतास्त्रिभेरीः ।

| verse_lines = अद्वारतस्ते नगरं प्रविश्य माषस्य नालेन कृतास्त्रिभेरीः ।;पुष्टिप्रदा(मुष्टिप्रदानात्,मुष्टिप्रदाः) बिभिदुस्तस्य कीर्तिशास्त्रोपमा न्यक्कृतमागधेशाः ॥ ११८॥

| verse_line2 = पुष्टिप्रदा(मुष्टिप्रदानात्,मुष्टिप्रदाः) बिभिदुस्तस्य कीर्तिशास्त्रोपमा न्यक्कृतमागधेशाः ॥ ११८॥

}}

Line 25,747:

Line 28,594:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽऽपणेभ्यो बहुमाल्यगन्धान् प्रसह्य सङ्गृह्य शुभांश्च दध्रुः ।

| verse_lines = तथाऽऽपणेभ्यो बहुमाल्यगन्धान् प्रसह्य सङ्गृह्य शुभांश्च दध्रुः ।;अद्वारतस्तस्य गृहं च सस्रुर्भोशब्दतस्तं च नृपः प्रसस्रुः ॥ ११९॥

| verse_line2 = अद्वारतस्तस्य गृहं च सस्रुर्भोशब्दतस्तं च नृपः प्रसस्रुः ॥ ११९॥

}}

Line 25,756:

Line 28,604:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तान् विप्रवेषान् स निशाम्य राजा महाभुजान् स्नातकवेषयुक्तान् ।

| verse_lines = तान् विप्रवेषान् स निशाम्य राजा महाभुजान् स्नातकवेषयुक्तान् ।;द्वितीयवर्णान् प्रविचिन्त्य बाहून् ज्याकर्कशान् वीक्ष्य बभाष एतान् ॥ १२०॥

| verse_line2 = द्वितीयवर्णान् प्रविचिन्त्य बाहून् ज्याकर्कशान् वीक्ष्य बभाष एतान् ॥ १२०॥

}}

Line 25,765:

Line 28,614:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = के ष्ठाथ(स्थात) किंहेतुत आगताश्च कृतश्च मे पर्वतलिङ्गभेदनम् ।

| verse_lines = के ष्ठाथ(स्थात) किंहेतुत आगताश्च कृतश्च मे पर्वतलिङ्गभेदनम् ।;कृतं भवद्भिः कुत एव दुर्नयाः कृतास्तथाऽन्ये द्विजवर्यवेषैः ॥ १२१॥

| verse_line2 = कृतं भवद्भिः कुत एव दुर्नयाः कृतास्तथाऽन्ये द्विजवर्यवेषैः ॥ १२१॥

}}

Line 25,774:

Line 28,624:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ब्रुवाणं भगवानुवाच कार्यं हि शत्रोरखिलं प्रतीपम् ।

| verse_lines = इति ब्रुवाणं भगवानुवाच कार्यं हि शत्रोरखिलं प्रतीपम् ।;इत्युक्त ऊचे नहि(नच) विप्रशत्रुरहं कुतो वो मम शत्रुता भवेत् ॥ १२२॥

| verse_line2 = इत्युक्त ऊचे नहि(नच) विप्रशत्रुरहं कुतो वो मम शत्रुता भवेत् ॥ १२२॥

}}

Line 25,783:

Line 28,634:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवाक्यं नृपतिं जगाद जनार्दनो नैव हि तादृशा द्विजाः ।

| verse_lines = इत्युक्तवाक्यं नृपतिं जगाद जनार्दनो नैव हि तादृशा द्विजाः ।;अहं रिपुस्तेऽस्मि हि वासुदेव इमौ च भीमार्जुननामधेयौ ॥ १२३॥

| verse_line2 = अहं रिपुस्तेऽस्मि हि वासुदेव इमौ च भीमार्जुननामधेयौ ॥ १२३॥

}}

Line 25,792:

Line 28,644:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यद् बान्धवान् नः पिशिताशिधर्मतो रौद्रे मखे कल्पयितुं पशुत्वे ।

| verse_lines = यद् बान्धवान् नः पिशिताशिधर्मतो रौद्रे मखे कल्पयितुं पशुत्वे ।;इच्छस्यरे वेदपथं विहाय तं त्वां बलाच्छास्तुमिहाऽगता वयम् ॥ १२४॥

| verse_line2 = इच्छस्यरे वेदपथं विहाय तं त्वां बलाच्छास्तुमिहाऽगता वयम् ॥ १२४॥

}}

Line 25,801:

Line 28,654:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विमोक्षयामः स्वजनान् यदि त्वं न मोचयस्यद्य निगृह्य च त्वाम् ।

| verse_lines = विमोक्षयामः स्वजनान् यदि त्वं न मोचयस्यद्य निगृह्य च त्वाम् ।;मुञ्चाथवा तानभियाहि वाऽस्मान् रणाय मर्तुं कृतनिश्चयोऽत्र ॥ १२५॥

| verse_line2 = मुञ्चाथवा तानभियाहि वाऽस्मान् रणाय मर्तुं कृतनिश्चयोऽत्र ॥ १२५॥

}}

Line 25,810:

Line 28,664:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितोऽसौ मगधाधिपो रुषा जगाद नाहं शिव यागयुक्तान् ।

| verse_lines = इतीरितोऽसौ मगधाधिपो रुषा जगाद नाहं शिव यागयुक्तान् ।;मोक्ष्ये पशून् युगपद् वा क्रमेण योत्स्ये च वोऽथापि चमूसहायात् ॥ १२६॥

| verse_line2 = मोक्ष्ये पशून् युगपद् वा क्रमेण योत्स्ये च वोऽथापि चमूसहायात् ॥ १२६॥

}}

Line 25,819:

Line 28,674:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरायुधः सायुधो वा युष्मदिष्टायुधेन वा ।

| verse_lines = निरायुधः सायुधो वा युष्मदिष्टायुधेन वा ।;एकोऽपि सकलैर्योत्स्ये ससेनो वा ससैनिकान् ॥ १२७॥

| verse_line2 = एकोऽपि सकलैर्योत्स्ये ससेनो वा ससैनिकान् ॥ १२७॥

}}

Line 25,828:

Line 28,684:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवन्तमवददजितोरुबलो हरिः ।

| verse_lines = इत्युक्तवन्तमवददजितोरुबलो हरिः ।;एह्येकमेको वाऽस्मासु ससैन्यो वा रणे नृप ॥ १२८॥

| verse_line2 = एह्येकमेको वाऽस्मासु ससैन्यो वा रणे नृप ॥ १२८॥

}}

Line 25,837:

Line 28,694:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = येन कामयसे योद्धुं तं न आसादय द्रुतम् ।

| verse_lines = येन कामयसे योद्धुं तं न आसादय द्रुतम् ।;निरायुधः सायुधो वा त्वदभीष्टायुधेन वा ।;इत्याऽह भगवाञ्छत्रुं यशो भीमे विवर्धयन्(भीमेऽभिवर्धयन्) ॥ १२९॥

| verse_line2 = निरायुधः सायुधो वा त्वदभीष्टायुधेन वा ।

}}

Line 25,846:

Line 28,704:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = घातयित्वा स्वशत्रुं च भीमसेनानुग्रहं परम् ।

| verse_lines = घातयित्वा स्वशत्रुं च भीमसेनानुग्रहं परम् ।;भीमस्य कर्तुमिच्छंश्च भक्तिज्ञानादिवर्धनम्(भक्तिज्ञानाभिवर्धनम्) ॥ १३०॥

| verse_line2 = भीमस्य कर्तुमिच्छंश्च भक्तिज्ञानादिवर्धनम्(भक्तिज्ञानाभिवर्धनम्) ॥ १३०॥

}}

Line 25,855:

Line 28,714:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तृणीकर्तुं रिपुं चैव निरायुधतयाऽगमन् ।

| verse_lines = तृणीकर्तुं रिपुं चैव निरायुधतयाऽगमन् ।;कृष्णभीमार्जुनास्तेन विप्रवेषाश्च तेऽभवन् ॥ १३१॥

| verse_line2 = कृष्णभीमार्जुनास्तेन विप्रवेषाश्च तेऽभवन् ॥ १३१॥

}}

Line 25,864:

Line 28,724:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरायुधः क्षत्रवेषो नैव योग्यः कथञ्चन ।

| verse_lines = निरायुधः क्षत्रवेषो नैव योग्यः कथञ्चन ।;ततो जग्मुर्विप्रवेषास्तृणीकर्तुं हि मागधम् ॥ १३२॥

| verse_line2 = ततो जग्मुर्विप्रवेषास्तृणीकर्तुं हि मागधम् ॥ १३२॥

}}

Line 25,873:

Line 28,734:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मागधस्य ससैन्यस्य स्वगृहे संस्थितस्य च ।

| verse_lines = मागधस्य ससैन्यस्य स्वगृहे संस्थितस्य च ।;निरायुधेन भीमेन समाह्वाने कृतेऽमितम् ।;धर्मं यशश्च भीमस्य वर्द्धयामास केशवः ॥ १३३॥

| verse_line2 = निरायुधेन भीमेन समाह्वाने कृतेऽमितम् ।

}}

Line 25,882:

Line 28,744:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तृतीयमर्जुनं चैव समादाय ययौ रिपुम् ।

| verse_lines = तृतीयमर्जुनं चैव समादाय ययौ रिपुम् ।;हरिस्तस्माच्च भीमस्य महाधिक्यं प्रकाशयन् ।;मुखेन मागधस्यैव वृण्वेकं न इति ब्रुवन् ॥ १३४॥

| verse_line2 = हरिस्तस्माच्च भीमस्य महाधिक्यं प्रकाशयन् ।

}}

Line 25,891:

Line 28,754:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वृण्वेकमस्मास्विति स प्रोक्त आह जरासुतः ।

| verse_lines = वृण्वेकमस्मास्विति स प्रोक्त आह जरासुतः ।;कुर्यां नैवार्जुनेनाहमबलेनैव सङ्गरम् ॥ १३५॥

| verse_line2 = कुर्यां नैवार्जुनेनाहमबलेनैव सङ्गरम् ॥ १३५॥

}}

Line 25,900:

Line 28,764:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पञ्चपञ्चाशदब्दोऽद्य ह्ययमेवं च बालवत् ।

| verse_lines = पञ्चपञ्चाशदब्दोऽद्य ह्ययमेवं च बालवत् ।;अबलत्वाद् युवाऽप्येष बाल एव मतो मम ॥ १३६॥

| verse_line2 = अबलत्वाद् युवाऽप्येष बाल एव मतो मम ॥ १३६॥

}}

Line 25,909:

Line 28,774:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तोऽप्यर्जुनो नाऽह कुरु तर्हि परीक्षणम् ।

| verse_lines = इत्युक्तोऽप्यर्जुनो नाऽह कुरु तर्हि परीक्षणम् ।;बाहुभ्यां धनुषा वेति(चेति) शङ्कमानः पराजयम् ॥ १३७॥

| verse_line2 = बाहुभ्यां धनुषा वेति(चेति) शङ्कमानः पराजयम् ॥ १३७॥

}}

Line 25,918:

Line 28,784:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो भीमे बलाधिक्यं सुप्रसिद्धमभून्महत् ।

| verse_lines = अतो भीमे बलाधिक्यं सुप्रसिद्धमभून्महत् ।;एतदर्थं हि कृष्णेन सहाऽनीतः स फल्गुनः ॥ १३८॥

| verse_line2 = एतदर्थं हि कृष्णेन सहाऽनीतः स फल्गुनः ॥ १३८॥

}}

Line 25,927:

Line 28,794:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानन् कृष्णे बलं घोरमविषह्यं स मागधः ।

| verse_lines = जानन् कृष्णे बलं घोरमविषह्यं स मागधः ।;कुत्सयन् गोप इति तं भयान्नैवाऽह्वयत् प्रभुम् ॥ १३९॥

| verse_line2 = कुत्सयन् गोप इति तं भयान्नैवाऽह्वयत् प्रभुम् ॥ १३९॥

}}

Line 25,936:

Line 28,804:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आह्वयामास भीमं तु स्याद् वा मे जीवनं त्विति ।

| verse_lines = आह्वयामास भीमं तु स्याद् वा मे जीवनं त्विति ।;हनिष्यत्येव मां कृष्ण इत्यासीन्नृपतेर्भयम् ।;तस्मात् तं नाह्वयामास वासुदेवं स मागधः ॥ १४०॥

| verse_line2 = हनिष्यत्येव मां कृष्ण इत्यासीन्नृपतेर्भयम् ।

}}

Line 25,945:

Line 28,814:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अर्जुने तु जिते कृष्णभीमौ मां निहनिष्यतः ।

| verse_lines = अर्जुने तु जिते कृष्णभीमौ मां निहनिष्यतः ।;त्रयाणां दुर्बलाह्वानान्नश्येत् कीर्तिश्च मे ध्रुवम् ॥ १४१॥

| verse_line2 = त्रयाणां दुर्बलाह्वानान्नश्येत् कीर्तिश्च मे ध्रुवम् ॥ १४१॥

}}

Line 25,954:

Line 28,824:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति मत्वाऽऽह्वयामास भीमसेनं स मागधः ।

| verse_lines = इति मत्वाऽऽह्वयामास भीमसेनं स मागधः ।;कथञ्चिज्जीवितं वा स्यान्नतु नश्यति मे यशः ॥ १४२॥

| verse_line2 = कथञ्चिज्जीवितं वा स्यान्नतु नश्यति मे यशः ॥ १४२॥

}}

Line 25,963:

Line 28,834:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति स्म(इतीक्ष्य) भीमं प्रतियोधनाय सङ्गृह्य राजा स जरासुतो बली ।

| verse_lines = इति स्म(इतीक्ष्य) भीमं प्रतियोधनाय सङ्गृह्य राजा स जरासुतो बली ।;राज्ये निजं चाऽत्मजमभ्यषिञ्चत् पुरा ख्यातं पत्रतापाख्यरुद्रम् ॥ १४३॥

| verse_line2 = राज्ये निजं चाऽत्मजमभ्यषिञ्चत् पुरा ख्यातं पत्रतापाख्यरुद्रम् ॥ १४३॥

}}

Line 25,972:

Line 28,844:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलं भीमे मन्यमानोऽधिकं तु गदाशिक्षामात्मनि चाधिकां नृपः ।

| verse_lines = बलं भीमे मन्यमानोऽधिकं तु गदाशिक्षामात्मनि चाधिकां नृपः ।;भीतो नियुद्धेऽस्य ददौ गदां स भीमाय चान्यां स्वयमग्रहीद् बली ॥ १४४॥

| verse_line2 = भीतो नियुद्धेऽस्य ददौ गदां स भीमाय चान्यां स्वयमग्रहीद् बली ॥ १४४॥

}}

Line 25,981:

Line 28,854:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदर्थमेवाऽशु गदां प्रगृह्य भीमो ययौ मागधसंयुतो बहिः ।

| verse_lines = तदर्थमेवाऽशु गदां प्रगृह्य भीमो ययौ मागधसंयुतो बहिः ।;पुरात् सकृष्णार्जुन एव तत्र त्वयुद्ध्यतां केशवपार्थयोः पुरः ॥ १४५॥

| verse_line2 = पुरात् सकृष्णार्जुन एव तत्र त्वयुद्ध्यतां केशवपार्थयोः पुरः ॥ १४५॥

}}

Line 25,990:

Line 28,864:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वाचाऽजयत् तं प्रथमं वृकोदरः शिवाश्रयं विष्णुगुणप्रकाशया ।

| verse_lines = वाचाऽजयत् तं प्रथमं वृकोदरः शिवाश्रयं विष्णुगुणप्रकाशया ।;ततो गदाभ्यामभिपेततुस्तौ विचित्रमार्गानपि दर्शयन्तौ ॥ १४६॥

| verse_line2 = ततो गदाभ्यामभिपेततुस्तौ विचित्रमार्गानपि दर्शयन्तौ ॥ १४६॥

}}

Line 25,999:

Line 28,874:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोर्गदे तेऽशनिसन्निकाशे चूर्णिकृते देहमहादृढिम्ना ।

| verse_lines = तयोर्गदे तेऽशनिसन्निकाशे चूर्णिकृते देहमहादृढिम्ना ।;अन्योन्ययोर्वक्षसि पातिते रुषा यथाऽश्मनोः पांसुपिण्डौ सुमुक्तौ ॥ १४७॥

| verse_line2 = अन्योन्ययोर्वक्षसि पातिते रुषा यथाऽश्मनोः पांसुपिण्डौ सुमुक्तौ ॥ १४७॥

}}

Line 26,008:

Line 28,884:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सञ्चूर्णितगदौ वीरौ जघ्नुतुर्मुष्टिभिर्मिथः ।

| verse_lines = सञ्चूर्णितगदौ वीरौ जघ्नुतुर्मुष्टिभिर्मिथः ।;ब्रह्माण्डस्फोटसङ्काशैर्यथा केशवकैटभौ ॥ १४८॥

| verse_line2 = ब्रह्माण्डस्फोटसङ्काशैर्यथा केशवकैटभौ ॥ १४८॥

}}

Line 26,017:

Line 28,894:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चचाल पृथ्वी गिरयश्च चूर्णिताः कुलाचलाश्चेलुरलं विचक्षुभुः ।

| verse_lines = चचाल पृथ्वी गिरयश्च चूर्णिताः कुलाचलाश्चेलुरलं विचक्षुभुः ।;समस्तवाराम्पतयः सुरासुरा विरिञ्चशर्वादय आसदन्नभः ॥ १४९॥

| verse_line2 = समस्तवाराम्पतयः सुरासुरा विरिञ्चशर्वादय आसदन्नभः ॥ १४९॥

}}

Line 26,026:

Line 28,904:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुरास्तु भीमस्य जयाभिकाङ्क्षिणस्तथाऽसुराद्या मगधाधिपस्य ।

| verse_lines = सुरास्तु भीमस्य जयाभिकाङ्क्षिणस्तथाऽसुराद्या मगधाधिपस्य ।;पश्यन्ति सर्वे क्रमशो बलं स्वं समाददे मारुतनन्दनोऽपि ॥ १५०॥

| verse_line2 = पश्यन्ति सर्वे क्रमशो बलं स्वं समाददे मारुतनन्दनोऽपि ॥ १५०॥

}}

Line 26,035:

Line 28,914:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मानयित्वा वरं धातुर्दिवसान् दश पञ्च च ।

| verse_lines = मानयित्वा वरं धातुर्दिवसान् दश पञ्च च ।;वासुदेवाज्ञया भीमः शत्रुं हन्तुं मनो दधे ॥ १५१॥

| verse_line2 = वासुदेवाज्ञया भीमः शत्रुं हन्तुं मनो दधे ॥ १५१॥

}}

Line 26,044:

Line 28,924:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स प्रणम्य हृषीकेशं हर्षादाश्लिष्य फल्गुनम् ।

| verse_lines = स प्रणम्य हृषीकेशं हर्षादाश्लिष्य फल्गुनम् ।;रिपुं जग्राह मकुटे(मकुटे) वारणं मृगराडिव ॥ १५२॥

| verse_line2 = रिपुं जग्राह मकुटे(मकुटे) वारणं मृगराडिव ॥ १५२॥

}}

Line 26,053:

Line 28,934:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पृष्ठेऽस्य जानुमाधाय कूर्मदेशं बभञ्ज ह ।

| verse_lines = पृष्ठेऽस्य जानुमाधाय कूर्मदेशं बभञ्ज ह ।;मृतिकाले पुनर्देहं विददार यथा पुरा ॥ १५३॥

| verse_line2 = मृतिकाले पुनर्देहं विददार यथा पुरा ॥ १५३॥

}}

Line 26,062:

Line 28,944:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मर्मण्येव न हन्तव्यो मयाऽयमिति मारुतिः ।

| verse_lines = मर्मण्येव न हन्तव्यो मयाऽयमिति मारुतिः ।;स्वपुरुषप्रकाशाय बभञ्जैनं न मर्मणि ॥ १५४॥

| verse_line2 = स्वपुरुषप्रकाशाय बभञ्जैनं न मर्मणि ॥ १५४॥

}}

Line 26,071:

Line 28,954:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भज्यमाने शरीरेऽस्य ब्रह्माण्डस्फोटसन्निभः ।

| verse_lines = भज्यमाने शरीरेऽस्य ब्रह्माण्डस्फोटसन्निभः ।;बभूव रावो येनैव त्रस्तमेतज्जगत्त्रयम् ॥ १५५॥

| verse_line2 = बभूव रावो येनैव त्रस्तमेतज्जगत्त्रयम् ॥ १५५॥

}}

Line 26,080:

Line 28,964:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहत्य कृष्णस्य रिपुं स भीमः समर्पयामास तदर्चनं हरेः ।

| verse_lines = निहत्य कृष्णस्य रिपुं स भीमः समर्पयामास तदर्चनं हरेः ।;कृतां हि भीमेन समर्चनां तां समक्षमादातुमिहाऽगतो ह्यजः ॥ १५६॥

| verse_line2 = कृतां हि भीमेन समर्चनां तां समक्षमादातुमिहाऽगतो ह्यजः ॥ १५६॥

}}

Line 26,089:

Line 28,974:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वीकृत्य पूजां च वृकोदरस्य दृढं समाश्लिष्य च तं जनार्दनः ।

| verse_lines = स्वीकृत्य पूजां च वृकोदरस्य दृढं समाश्लिष्य च तं जनार्दनः ।;प्रीतो नितान्तं पुनरेव कृष्णं ननाम भीमः प्रणतोऽर्जुनेन ॥ १५७॥

| verse_line2 = प्रीतो नितान्तं पुनरेव कृष्णं ननाम भीमः प्रणतोऽर्जुनेन ॥ १५७॥

}}

Line 26,098:

Line 28,984:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जग्मुः सुराश्चातितरां प्रहृष्टा ब्रह्मादयो दीनतराश्च दैत्याः ।

| verse_lines = जग्मुः सुराश्चातितरां प्रहृष्टा ब्रह्मादयो दीनतराश्च दैत्याः ।;बलादुमेशस्य वरे प्रभग्ने वृकोदरेणाच्युतसंश्रयेण ॥ १५८॥

| verse_line2 = बलादुमेशस्य वरे प्रभग्ने वृकोदरेणाच्युतसंश्रयेण ॥ १५८॥

}}

Line 26,107:

Line 28,994:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुतो ययौ शरणं तान् रमेशभीमार्जुनान् सहदेवोऽस्य धीमान् ।

| verse_lines = सुतो ययौ शरणं तान् रमेशभीमार्जुनान् सहदेवोऽस्य धीमान् ।;रथं स्वसारं च ददौ स मारुतेर्ननाम कृष्णं परयैव भक्त्या ॥ १५९॥

| verse_line2 = रथं स्वसारं च ददौ स मारुतेर्ननाम कृष्णं परयैव भक्त्या ॥ १५९॥

}}

Line 26,116:

Line 29,004:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रथो ह्यसौ वसुना वासुदेवाच्छक्रान्तराऽऽप्तो वसुवंशजत्वात् ।

| verse_lines = रथो ह्यसौ वसुना वासुदेवाच्छक्रान्तराऽऽप्तो वसुवंशजत्वात् ।;जरासुतस्याऽस वृकोदरस्तं हरे रथं प्रार्पयामास तस्मै ॥ १६०॥

| verse_line2 = जरासुतस्याऽस वृकोदरस्तं हरे रथं प्रार्पयामास तस्मै ॥ १६०॥

}}

Line 26,125:

Line 29,014:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णोऽस्मरद् गरुडं स ध्वजेऽभूद् रथं कृष्णोऽथाऽरुहत् पाण्डवाभ्याम् ।

| verse_lines = कृष्णोऽस्मरद् गरुडं स ध्वजेऽभूद् रथं कृष्णोऽथाऽरुहत् पाण्डवाभ्याम् ।;भीमः कन्यां सहदेवस्य हेतोः समग्रहीदनुजस्याऽत्मनः सः ॥ १६१॥

| verse_line2 = भीमः कन्यां सहदेवस्य हेतोः समग्रहीदनुजस्याऽत्मनः सः ॥ १६१॥

}}

Line 26,134:

Line 29,024:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नकुलस्याऽदान्मद्रराजो हि पूर्वं स्वीयां कन्यां सा तथैषाऽप्युषा हि ।

| verse_lines = नकुलस्याऽदान्मद्रराजो हि पूर्वं स्वीयां कन्यां सा तथैषाऽप्युषा हि ।;एका पूर्वं ते अश्विनोश्चैव भार्या यमौ रेमाते यदुषा अश्विभार्या ।;ततः कृष्णायामग्रजभ्रातृभार्यावृत्तिं हि तौ चक्रतुर्माद्रिपुत्रौ ॥ १६२॥

| verse_line2 = एका पूर्वं ते अश्विनोश्चैव भार्या यमौ रेमाते यदुषा अश्विभार्या ।

}}

Line 26,143:

Line 29,034:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जरासुतस्याऽत्मजः केशवादीन् रत्नैः समभ्यर्च्य ययावनुज्ञया ।

| verse_lines = जरासुतस्याऽत्मजः केशवादीन् रत्नैः समभ्यर्च्य ययावनुज्ञया ।;तदाज्ञया पितृकार्याणि(पितृकर्माणि) कृत्वा तदाज्ञयैवामुचत् तान् नृपांश्च ।;तैः संस्तुतः केशवो भीमपार्थयुक्तो दृष्ट्वा भक्तिनम्रैर्यथावत्(दृष्ट्वा ययौ भक्तिनम्रैः) ॥ १६३॥

| verse_line2 = तदाज्ञया पितृकार्याणि(पितृकर्माणि) कृत्वा तदाज्ञयैवामुचत् तान् नृपांश्च ।

}}

Line 26,152:

Line 29,044:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्भावितास्ते सहदेवेन सम्यक् प्रशस्य(प्रणम्य) कृष्णं भीमसेनं च सर्वे ।

| verse_lines = सम्भावितास्ते सहदेवेन सम्यक् प्रशस्य(प्रणम्य) कृष्णं भीमसेनं च सर्वे ।;ययुर्गृहान् स्वानपतत् केशवद्विड् जरासुतोऽन्धे तमसि क्रमेण ॥ १६४॥

| verse_line2 = ययुर्गृहान् स्वानपतत् केशवद्विड् जरासुतोऽन्धे तमसि क्रमेण ॥ १६४॥

}}

Line 26,161:

Line 29,054:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णश्च पार्थौ च तथैकयानं समास्थिता धर्मजमभ्यगच्छन् ।

| verse_lines = कृष्णश्च पार्थौ च तथैकयानं समास्थिता धर्मजमभ्यगच्छन् ।;तेषां शङ्खध्वनिसम्बोधितात्मा राजा प्रीतश्चातितरां बभूव ॥ १६५॥

| verse_line2 = तेषां शङ्खध्वनिसम्बोधितात्मा राजा प्रीतश्चातितरां बभूव ॥ १६५॥

}}

Line 26,170:

Line 29,064:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वैपायनोऽथ भगवानभिगम्य पार्थानाज्ञापयत् सकलसम्भृतिसाधनाय ।

| verse_lines = द्वैपायनोऽथ भगवानभिगम्य पार्थानाज्ञापयत् सकलसम्भृतिसाधनाय ।;तं राजसूयसहितं परमाश्वमेधयज्ञं(वरमश्वमेधयज्ञं) समादिशदनन्यकृतं विरिञ्चात् ॥ १६६॥

| verse_line2 = तं राजसूयसहितं परमाश्वमेधयज्ञं(वरमश्वमेधयज्ञं) समादिशदनन्यकृतं विरिञ्चात् ॥ १६६॥

}}

Line 26,179:

Line 29,074:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्ता हि तस्य परमेष्ठिपदं प्रयाति यद्यन्यसद्गुणवरैः परमेष्ठितुल्यः ।

| verse_lines = कर्ता हि तस्य परमेष्ठिपदं प्रयाति यद्यन्यसद्गुणवरैः परमेष्ठितुल्यः ।;भीमे मखस्य फलमत्यधिकं निधातुं व्यासः क्रतुं तमदिशद् गुरुरब्जजस्य ॥ १६७॥

| verse_line2 = भीमे मखस्य फलमत्यधिकं निधातुं व्यासः क्रतुं तमदिशद् गुरुरब्जजस्य ॥ १६७॥

}}

Line 26,188:

Line 29,084:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = असाधारणहेतुर्यः कर्मणो यस्य चेतनः ।

| verse_lines = असाधारणहेतुर्यः कर्मणो यस्य चेतनः ।;स एव तत्फलं पूर्णं भुङ्क्तेऽन्योऽल्पमिति स्थितिः ।;विना विष्णुं निर्णयोऽयं स हि कर्मफलोज्झितः ॥ १६८॥

| verse_line2 = स एव तत्फलं पूर्णं भुङ्क्तेऽन्योऽल्पमिति स्थितिः ।

}}

Line 26,197:

Line 29,094:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हेतवोऽपि हि पापस्य न प्रायः फलभागिनः(फलभोगिनः) ।

| verse_lines = हेतवोऽपि हि पापस्य न प्रायः फलभागिनः(फलभोगिनः) ।;देवाः पुण्यस्य दैत्याश्च मानुषास्तु विभागिनः (मानुषास्तद्विभागिनः) ॥ १६९॥

| verse_line2 = देवाः पुण्यस्य दैत्याश्च मानुषास्तु विभागिनः (मानुषास्तद्विभागिनः) ॥ १६९॥

}}

Line 26,206:

Line 29,104:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = असाधारणहेतुश्च भीम एव प्रकीर्तितः ।

| verse_lines = असाधारणहेतुश्च भीम एव प्रकीर्तितः ।;यज्ञस्यास्य जरासन्धवधात् कर्णजयादपि ॥ १७०॥

| verse_line2 = यज्ञस्यास्य जरासन्धवधात् कर्णजयादपि ॥ १७०॥

}}

Line 26,215:

Line 29,114:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जयाच्च कीचाकादीनामन्यैर्जेतुमशक्यतः ।

| verse_lines = जयाच्च कीचाकादीनामन्यैर्जेतुमशक्यतः ।;द्वितीयः फल्गुनश्चैव तृतीयस्तु युधिष्ठिरः ॥ १७१॥

| verse_line2 = द्वितीयः फल्गुनश्चैव तृतीयस्तु युधिष्ठिरः ॥ १७१॥

}}

Line 26,224:

Line 29,124:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद् ब्रह्मपदावाप्त्यै व्यासो भीमस्य तं क्रतुम् ।

| verse_lines = तस्माद् ब्रह्मपदावाप्त्यै व्यासो भीमस्य तं क्रतुम् ।;अनन्यकृतमादिश्य दिशां विजयमादिशत् ॥ १७२॥

| verse_line2 = अनन्यकृतमादिश्य दिशां विजयमादिशत् ॥ १७२॥

}}

Line 26,233:

Line 29,134:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाब्रवीद् धनञ्जयो धनुर्ध्वजो रथो वरः ।

| verse_lines = अथाब्रवीद् धनञ्जयो धनुर्ध्वजो रथो वरः ।;ममास्ति तद् दिशां जयो ममैव वाञ्छितः प्रभो ॥ १७३॥

| verse_line2 = ममास्ति तद् दिशां जयो ममैव वाञ्छितः प्रभो ॥ १७३॥

}}

Line 26,242:

Line 29,144:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितोऽखिलप्रभुर्जगाद सत्यमस्ति ते ।

| verse_lines = इतीरितोऽखिलप्रभुर्जगाद सत्यमस्ति ते ।;समस्तसाधनोन्नतिर्महच्च वीर्यमस्ति ते(वीर्यमस्ति हि) ॥ १७४॥

| verse_line2 = समस्तसाधनोन्नतिर्महच्च वीर्यमस्ति ते(वीर्यमस्ति हि) ॥ १७४॥

}}

Line 26,251:

Line 29,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽपि कीचकादयो वृकोदरादृते वशम् ।

| verse_lines = तथाऽपि कीचकादयो वृकोदरादृते वशम् ।;न यान्ति नापि ते वशं प्रयाति कर्ण एव च ॥ १७५॥

| verse_line2 = न यान्ति नापि ते वशं प्रयाति कर्ण एव च ॥ १७५॥

}}

Line 26,260:

Line 29,164:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलाधिकोऽसि कर्णतस्तथाऽपि नामृतः करम् ।

| verse_lines = बलाधिकोऽसि कर्णतस्तथाऽपि नामृतः करम् ।;ददाति ते ह्यतिस्पृधा न वध्य एष तेऽद्य च ॥ १७६॥

| verse_line2 = ददाति ते ह्यतिस्पृधा न वध्य एष तेऽद्य च ॥ १७६॥

}}

Line 26,269:

Line 29,174:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सवर्मकुण्डलत्वतो न वध्य एष यत् त्वया ।

| verse_lines = सवर्मकुण्डलत्वतो न वध्य एष यत् त्वया ।;ततो वृकोदरो दिशं प्रयातु ते पितुः प्रियाम् ॥ १७७॥

| verse_line2 = ततो वृकोदरो दिशं प्रयातु ते पितुः प्रियाम् ॥ १७७॥

}}

Line 26,278:

Line 29,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जीवग्राहभयात् कर्णो ददाति करमञ्जसा ।

| verse_lines = जीवग्राहभयात् कर्णो ददाति करमञ्जसा ।;भीमाय नात्र सन्देहो जितोऽनेन च संयुगे ॥ १७८॥

| verse_line2 = भीमाय नात्र सन्देहो जितोऽनेन च संयुगे ॥ १७८॥

}}

Line 26,287:

Line 29,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अजेयौ शर्ववचनाद् रणे कीचकपौण्ड्रकौ ।

| verse_lines = अजेयौ शर्ववचनाद् रणे कीचकपौण्ड्रकौ ।;वशं प्रयातो भीमस्य तथाऽवध्योऽपि चेदिपः ॥ १७९॥

| verse_line2 = वशं प्रयातो भीमस्य तथाऽवध्योऽपि चेदिपः ॥ १७९॥

}}

Line 26,296:

Line 29,204:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जीवग्राहभयं ह्येषां भीमान्मागधपातनात् ।

| verse_lines = जीवग्राहभयं ह्येषां भीमान्मागधपातनात् ।;तस्मात् करं प्रयच्छन्ति जिता वा पूर्वमेव वा ॥ १८०॥

| verse_line2 = तस्मात् करं प्रयच्छन्ति जिता वा पूर्वमेव वा ॥ १८०॥

}}

Line 26,305:

Line 29,214:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रयाहि च त्वं धनदप्रपालितां दिशं द्वीपान् सप्त चाशेषदिक्षु ।

| verse_lines = प्रयाहि च त्वं धनदप्रपालितां दिशं द्वीपान् सप्त चाशेषदिक्षु ।;नागांश्च दैत्यांश्च तथाऽधरस्थान् विजित्य शीघ्रं पुनरेहि चात्र ॥ १८१॥

| verse_line2 = नागांश्च दैत्यांश्च तथाऽधरस्थान् विजित्य शीघ्रं पुनरेहि चात्र ॥ १८१॥

}}

Line 26,314:

Line 29,224:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रथो हि दिव्योऽम्बरगस्तवास्ति दिव्यानि चास्त्राणि धनुश्च दिव्यम् ।

| verse_lines = रथो हि दिव्योऽम्बरगस्तवास्ति दिव्यानि चास्त्राणि धनुश्च दिव्यम् ।;येऽन्ये च बाणप्रमुखा अजेयाः शर्वाश्रयास्तानपि भीम एतु ॥ १८२॥

| verse_line2 = येऽन्ये च बाणप्रमुखा अजेयाः शर्वाश्रयास्तानपि भीम एतु ॥ १८२॥

}}

Line 26,323:

Line 29,234:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथा सुराश्चापि(तथाऽसुराः) समस्तशोऽस्य बलिं प्रयच्छन्ति मदज्ञयेतरे ।

| verse_lines = तथा सुराश्चापि(तथाऽसुराः) समस्तशोऽस्य बलिं प्रयच्छन्ति मदज्ञयेतरे ।;दिशं प्रतीचीमथ दक्षिणां च यातां यमौ क्रमशो ह्यध्वरार्थे ॥ १८३॥

| verse_line2 = दिशं प्रतीचीमथ दक्षिणां च यातां यमौ क्रमशो ह्यध्वरार्थे ॥ १८३॥

}}

Line 26,332:

Line 29,244:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यशश्च धर्मश्च तयोरपि स्यादिति स्यदिति स्म कृष्णेन सुतेन काल्याः ।

| verse_lines = यशश्च धर्मश्च तयोरपि स्यादिति स्यदिति स्म कृष्णेन सुतेन काल्याः ।;उक्ते ययुस्ते तमभिप्रणम्य दिशो यथोक्ताः परमोरुसद्गुणम् (परमोरुसद्गुणाः) ॥ १८४॥

| verse_line2 = उक्ते ययुस्ते तमभिप्रणम्य दिशो यथोक्ताः परमोरुसद्गुणम् (परमोरुसद्गुणाः) ॥ १८४॥

}}

Line 26,341:

Line 29,254:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वृकोदरोऽजयन्नृपान् विराटमाससाद ह ।

| verse_lines = वृकोदरोऽजयन्नृपान् विराटमाससाद ह ।;जितेऽत्र कीचके रणे समाददे करं ततः ॥ १८५॥

| verse_line2 = जितेऽत्र कीचके रणे समाददे करं ततः ॥ १८५॥

}}

Line 26,350:

Line 29,264:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः क्रमान्नृपान् जित्वा चेदीनां विषयं गतः ।

| verse_lines = ततः क्रमान्नृपान् जित्वा चेदीनां विषयं गतः ।;मातृवाक्याद् भयाच्चैव शिशुपालेन पूजितः ॥ १८६॥

| verse_line2 = मातृवाक्याद् भयाच्चैव शिशुपालेन पूजितः ॥ १८६॥

}}

Line 26,359:

Line 29,274:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मातृष्वसुर्गृहे चोष्य दिवसान् कतिचित् सुखम् ।

| verse_lines = मातृष्वसुर्गृहे चोष्य दिवसान् कतिचित् सुखम् ।;करं सुमहदादाय ततः पूर्वां(पूर्वं) दिशं ययौ ॥ १८७॥

| verse_line2 = करं सुमहदादाय ततः पूर्वां(पूर्वं) दिशं ययौ ॥ १८७॥

}}

Line 26,368:

Line 29,284:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रमेण सर्वान् निर्जित्य पौण्ड्रकं च महाबलम् ।

| verse_lines = क्रमेण सर्वान् निर्जित्य पौण्ड्रकं च महाबलम् ।;विरथीकृत्य कर्णं च करमादाय सर्वतः ॥ १८८॥

| verse_line2 = विरथीकृत्य कर्णं च करमादाय सर्वतः ॥ १८८॥

}}

Line 26,377:

Line 29,294:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हिमवच्छिखरे देवान् जित्वा शक्रपुरोगमान् ।

| verse_lines = हिमवच्छिखरे देवान् जित्वा शक्रपुरोगमान् ।;क्रीडार्थं युद्ध्यतस्तेभ्यस्तुष्टेभ्यो रत्नसञ्चयम्(सञ्चयान्) ॥ १८९॥

| verse_line2 = क्रीडार्थं युद्ध्यतस्तेभ्यस्तुष्टेभ्यो रत्नसञ्चयम्(सञ्चयान्) ॥ १८९॥

}}

Line 26,386:

Line 29,304:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बाहुयुद्धेन शेषं च गरुडं च महाबलम् ।

| verse_lines = बाहुयुद्धेन शेषं च गरुडं च महाबलम् ।;क्रीडमानौ(क्रीडमानो) विनिर्जित्य भूषणान्याप तोषतः ।;ताभ्यां च दृढमाश्लिष्टः स्नेहविक्लिन्नया धिया ॥ १९०॥

| verse_line2 = क्रीडमानौ(क्रीडमानो) विनिर्जित्य भूषणान्याप तोषतः ।

}}

Line 26,395:

Line 29,314:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पोप्लूयमानः स ततोऽम्बुधौ बली जगाम बाणस्य पुरं हरं च ।

| verse_lines = पोप्लूयमानः स ततोऽम्बुधौ बली जगाम बाणस्य पुरं हरं च ।;रणेऽजयद् वारणरूपमास्थितं क्रीडन्तमेतेन च तोषितो हरः ॥ १९१॥

| verse_line2 = रणेऽजयद् वारणरूपमास्थितं क्रीडन्तमेतेन च तोषितो हरः ॥ १९१॥

}}

Line 26,404:

Line 29,324:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पृष्टश्च गिरिशेनासौ विस्तरं दिग्जयस्य च ।

| verse_lines = पृष्टश्च गिरिशेनासौ विस्तरं दिग्जयस्य च ।;सिंहव्याघ्रादिरूपाश्च आत्मना विजिता यथा ।;गुरुत्मच्छेषशक्राद्या देवाः सर्वे तदब्रवीत् ॥ १९२॥

| verse_line2 = सिंहव्याघ्रादिरूपाश्च आत्मना विजिता यथा ।

}}

Line 26,413:

Line 29,334:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निशम्य शङ्करोऽखिलं मखस्य च प्रसाधकम् ।

| verse_lines = निशम्य शङ्करोऽखिलं मखस्य च प्रसाधकम् ।;हरिं ततो बलेः सुताद् ददौ च रत्नसञ्चयम्(सुदिव्यरत्नसञ्चयम्) ॥ १९३॥

| verse_line2 = हरिं ततो बलेः सुताद् ददौ च रत्नसञ्चयम्(सुदिव्यरत्नसञ्चयम्) ॥ १९३॥

}}

Line 26,422:

Line 29,344:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स बाणदैत्यतो महच्छिवेन दत्तमुत्तमम्।

| verse_lines = स बाणदैत्यतो महच्छिवेन दत्तमुत्तमम्।;प्रगृह्य रत्सञ्चयं स्वकं पुरं समाययौ॥१९४॥

| verse_line2 = प्रगृह्य रत्सञ्चयं स्वकं पुरं समाययौ॥१९४॥

}}

Line 26,431:

Line 29,354:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स विप्रयादवेश्वरं द्विधास्थितं जनार्दनम् ।

| verse_lines = स विप्रयादवेश्वरं द्विधास्थितं जनार्दनम् ।;पुरो निधाय तद् वसु प्रभूतमानमत् तदा ॥ १९५॥

| verse_line2 = पुरो निधाय तद् वसु प्रभूतमानमत् तदा ॥ १९५॥

}}

Line 26,440:

Line 29,364:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽभिवाद्याग्रजं(सोऽभिवन्द्याग्रजं) चैव यथावृत्तं न्यवेदयत् ।

| verse_lines = सोऽभिवाद्याग्रजं(सोऽभिवन्द्याग्रजं) चैव यथावृत्तं न्यवेदयत् ।;आत्मनः कृष्णयोः सर्वं धर्मराजाग्रतो मुदा ॥ १९६॥

| verse_line2 = आत्मनः कृष्णयोः सर्वं धर्मराजाग्रतो मुदा ॥ १९६॥

}}

Line 26,449:

Line 29,374:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा जिताः कीचकाद्या एकलव्यसहायवान् ।

| verse_lines = यथा जिताः कीचकाद्या एकलव्यसहायवान् ।;यथा जितः पौण्ड्रकश्च कर्णाद्याश्च तथाऽपरे ॥ १९७॥

| verse_line2 = यथा जितः पौण्ड्रकश्च कर्णाद्याश्च तथाऽपरे ॥ १९७॥

}}

Line 26,458:

Line 29,384:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा सिंहादितनवः शेषवीन्द्रेन्द्रपूर्वकाः ।

| verse_lines = यथा सिंहादितनवः शेषवीन्द्रेन्द्रपूर्वकाः ।;यथा गजतनुः शर्वस्तच्च सर्वमवर्णयत् ॥ १९८॥

| verse_line2 = यथा गजतनुः शर्वस्तच्च सर्वमवर्णयत् ॥ १९८॥

}}

Line 26,467:

Line 29,394:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्भावितश्च कृष्णाभ्यां राज्ञा च सुमहाबलः ।

| verse_lines = सम्भावितश्च कृष्णाभ्यां राज्ञा च सुमहाबलः ।;आज्ञया व्यासदेवस्य यज्ञाङ्गानि समार्जयत् ॥ १९९॥

| verse_line2 = आज्ञया व्यासदेवस्य यज्ञाङ्गानि समार्जयत् ॥ १९९॥

}}

Line 26,476:

Line 29,404:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऊचे तं भगवान् व्यासो जितं सर्वं त्वयाऽरिहन् ।

| verse_lines = ऊचे तं भगवान् व्यासो जितं सर्वं त्वयाऽरिहन् ।;जये सर्वस्य यज्ञोऽयं पूर्णो भवति नान्यथा ॥ २००॥

| verse_line2 = जये सर्वस्य यज्ञोऽयं पूर्णो भवति नान्यथा ॥ २००॥

}}

Line 26,485:

Line 29,414:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विरिञ्चः सर्वजित् पूर्वं द्वितीयस्त्वमिहाभवः ।

| verse_lines = विरिञ्चः सर्वजित् पूर्वं द्वितीयस्त्वमिहाभवः ।;इत्युक्त्वैनं समाश्लिष्य यज्ञाङ्गानि समादिशत् ॥ २०१॥

| verse_line2 = इत्युक्त्वैनं समाश्लिष्य यज्ञाङ्गानि समादिशत् ॥ २०१॥

}}

Line 26,494:

Line 29,424:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैवान्ये दिशो जित्वा समीयुस्तस्य येऽनुजाः ।

| verse_lines = तदैवान्ये दिशो जित्वा समीयुस्तस्य येऽनुजाः ।;सहदेवो दक्षिणाशां जित्वा रत्नान्युपाहरत् ॥ २०२॥

| verse_line2 = सहदेवो दक्षिणाशां जित्वा रत्नान्युपाहरत् ॥ २०२॥

}}

Line 26,503:

Line 29,434:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र रुग्मी(रुक्मी) न युयुधे सहदेवेन वीर्यवान् ।

| verse_lines = तत्र रुग्मी(रुक्मी) न युयुधे सहदेवेन वीर्यवान् ।;जितः कृष्णेन पूर्वं यः शर्वादाप धनुर्वरम् ॥ २०३॥

| verse_line2 = जितः कृष्णेन पूर्वं यः शर्वादाप धनुर्वरम् ॥ २०३॥

}}

Line 26,512:

Line 29,444:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तपसा तोषितात् कृष्णादन्यानेवामुनाऽखिलान् ।

| verse_lines = तपसा तोषितात् कृष्णादन्यानेवामुनाऽखिलान् ।;विजेष्यसि यदा कृष्णविरोधस्ते तदा धनुः ।;मामेष्यतीति तेनोक्तो न व्यरुध्यत केशवे ॥ २०४॥

| verse_line2 = विजेष्यसि यदा कृष्णविरोधस्ते तदा धनुः ।

}}

Line 26,521:

Line 29,454:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वसुः स्नेहाच्च कृष्णस्य यज्ञकारयितृत्वतः ।

| verse_lines = स्वसुः स्नेहाच्च कृष्णस्य यज्ञकारयितृत्वतः ।;भीमार्जुनबलाच्चैव माद्रेयाय ददौ करम् ।;जिग्ये बलेनान्यनृपान् सहदेवः प्रतापवान् ॥ २०५॥

| verse_line2 = भीमार्जुनबलाच्चैव माद्रेयाय ददौ करम् ।

}}

Line 26,530:

Line 29,464:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथा स्मृतं समागतं घटोत्कचं विभीषणे ।

| verse_lines = तथा स्मृतं समागतं घटोत्कचं विभीषणे ।;समादिशद् ययौ च सोऽपि सोऽददान्महाकरम् ॥ २०६॥

| verse_line2 = समादिशद् ययौ च सोऽपि सोऽददान्महाकरम् ॥ २०६॥

}}

Line 26,539:

Line 29,474:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा हि राघवोदितं तदस्य(यदस्य) सोऽखिलं तदा ।

| verse_lines = पुरा हि राघवोदितं तदस्य(यदस्य) सोऽखिलं तदा ।;विचार्य केशवं च तं बलं च भीमपार्थयोः ।;दिवौकसश्च पाण्डवानवेत्य सोऽददात् करम् ॥ २०७॥

| verse_line2 = विचार्य केशवं च तं बलं च भीमपार्थयोः ।

}}

Line 26,548:

Line 29,484:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = महौघरत्नसञ्चयं स आप्य भीमसेनजः ।

| verse_lines = महौघरत्नसञ्चयं स आप्य भीमसेनजः ।;ययौ च माद्रिनन्दनं स चाऽययौ स्वकं पुरम् ॥ २०८॥

| verse_line2 = ययौ च माद्रिनन्दनं स चाऽययौ स्वकं पुरम् ॥ २०८॥

}}

Line 26,557:

Line 29,494:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नकुलः पश्चिमाशायां विजिग्येऽखिलभूभृतः ।

| verse_lines = नकुलः पश्चिमाशायां विजिग्येऽखिलभूभृतः ।;करमाप च वीरोऽसौ सौहार्दादेव मातुलात् ।;आययौ च महारत्नसञ्चयेन स्वकं पुरम् ॥ २०९॥

| verse_line2 = करमाप च वीरोऽसौ सौहार्दादेव मातुलात् ।

}}

Line 26,566:

Line 29,504:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अर्जुनः कपिवरोच्छ्रितध्वजं स्यन्दनं समधिरुह्य गाण्डिवी।

| verse_lines = अर्जुनः कपिवरोच्छ्रितध्वजं स्यन्दनं समधिरुह्य गाण्डिवी।;यात एव दिशमुत्तरां यदा(तदा) पार्वतेयकुनृपाः समाययुः ॥ २१०॥

| verse_line2 = यात एव दिशमुत्तरां यदा(तदा) पार्वतेयकुनृपाः समाययुः ॥ २१०॥

}}

Line 26,575:

Line 29,514:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्रैगर्ताः पार्वतेयाश्च सहिताः पाण्डुनन्दनम् ।

| verse_lines = त्रैगर्ताः पार्वतेयाश्च सहिताः पाण्डुनन्दनम् ।;अभ्येत्य योधयामासुर्जानन्तस्तच्चिकीर्षितम् ॥ २११॥

| verse_line2 = अभ्येत्य योधयामासुर्जानन्तस्तच्चिकीर्षितम् ॥ २११॥

}}

Line 26,584:

Line 29,524:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तान् विजित्य युगपत् स पाण्डवः सञ्जयन् क्रमश एव तां दिशम् ।

| verse_lines = तान् विजित्य युगपत् स पाण्डवः सञ्जयन् क्रमश एव तां दिशम् ।;प्राव्रजच्च भगदत्तमूर्जितं तेन चास्य समभून्महारणः ॥ २१२॥

| verse_line2 = प्राव्रजच्च भगदत्तमूर्जितं तेन चास्य समभून्महारणः ॥ २१२॥

}}

Line 26,593:

Line 29,534:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽभियुद्ध्य सगजो दिनाष्टकं श्रान्त आह पुरुहूतनन्दनम् ।

| verse_lines = सोऽभियुद्ध्य सगजो दिनाष्टकं श्रान्त आह पुरुहूतनन्दनम् ।;ब्रूहि ते समरकारणं त्विति प्राह देहि करमित्यथार्जुनः ॥ २१३॥

| verse_line2 = ब्रूहि ते समरकारणं त्विति प्राह देहि करमित्यथार्जुनः ॥ २१३॥

}}

Line 26,602:

Line 29,544:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽप्यदात् करममुष्य वासवो मद्गुरुस्तव पितेति सादरम् ।

| verse_lines = सोऽप्यदात् करममुष्य वासवो मद्गुरुस्तव पितेति सादरम् ।;नैव जेतुमिह शक्ष्यसि त्वमित्यावदद्धरिवरास्त्रतेजसा ॥ २१४॥

| verse_line2 = नैव जेतुमिह शक्ष्यसि त्वमित्यावदद्धरिवरास्त्रतेजसा ॥ २१४॥

}}

Line 26,611:

Line 29,554:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्नेहपूर्वं प्रदत्ते तु करे नैवाऽह चोत्तरम् ।

| verse_lines = स्नेहपूर्वं प्रदत्ते तु करे नैवाऽह चोत्तरम् ।;अर्जुनो व्यर्थकलहमनिच्छन् स्नेहयन्त्रितः ॥ २१५॥

| verse_line2 = अर्जुनो व्यर्थकलहमनिच्छन् स्नेहयन्त्रितः ॥ २१५॥

}}

Line 26,620:

Line 29,564:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थो जित्वाऽष्टवर्षाणि षड् द्वीपानपरानपि ।

| verse_lines = पार्थो जित्वाऽष्टवर्षाणि षड् द्वीपानपरानपि ।;अजयच्चतुर्दिशमपि सर्वशः शस्त्रतेजसा ॥ २१६॥

| verse_line2 = अजयच्चतुर्दिशमपि सर्वशः शस्त्रतेजसा ॥ २१६॥

}}

Line 26,629:

Line 29,574:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाताळसप्तकं गत्वा जित्वा दैतेयदानवान् ।

| verse_lines = पाताळसप्तकं गत्वा जित्वा दैतेयदानवान् ।;बलेश्च विष्णुवचनात् करं जग्राह सामतः ॥ २१७॥

| verse_line2 = बलेश्च विष्णुवचनात् करं जग्राह सामतः ॥ २१७॥

}}

Line 26,638:

Line 29,584:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जित्वा च वासुकिं भूरि रत्नमादाय सत्वरः ।

| verse_lines = जित्वा च वासुकिं भूरि रत्नमादाय सत्वरः ।;आजगाम पुरं स्वीयं वीरो वत्सरमात्रतः ॥ २१८॥

| verse_line2 = आजगाम पुरं स्वीयं वीरो वत्सरमात्रतः ॥ २१८॥

}}

Line 26,647:

Line 29,594:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुवर्णरत्नगिरयश्चतुर्भिस्तैः समार्जिताः ।

| verse_lines = सुवर्णरत्नगिरयश्चतुर्भिस्तैः समार्जिताः ।;चत्वारो योजनानां हि दश त्रिंशच्छतं तथा ॥ २१९॥

| verse_line2 = चत्वारो योजनानां हि दश त्रिंशच्छतं तथा ॥ २१९॥

}}

Line 26,656:

Line 29,604:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चतुःशतं च क्रमश उच्छ्रिता दिग्जयार्जिताः ।

| verse_lines = चतुःशतं च क्रमश उच्छ्रिता दिग्जयार्जिताः ।;प्रतीच्याद्यपसव्येन क्रमाद् दिग्भ्यः समार्जिताः ॥ २२०॥

| verse_line2 = प्रतीच्याद्यपसव्येन क्रमाद् दिग्भ्यः समार्जिताः ॥ २२०॥

}}

Line 26,665:

Line 29,614:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विश्वकर्मकृतत्वात्तु पुरस्याल्पेऽपि च स्थले ।

| verse_lines = विश्वकर्मकृतत्वात्तु पुरस्याल्पेऽपि च स्थले ।;अन्तर्गतास्ते गिरयस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ २२१॥

| verse_line2 = अन्तर्गतास्ते गिरयस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ २२१॥

}}

Line 26,674:

Line 29,624:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो यज्ञः प्रववृते कृष्णद्वैपायनेरितः ।

| verse_lines = ततो यज्ञः प्रववृते कृष्णद्वैपायनेरितः ।;ऋत्विजो मुनयोऽत्रासन् सर्वविद्यासु निष्ठिताः ।;द्वैपायनोक्तविधिना (दीक्षितं)दीक्षयाञ्चक्रिरे नृपम् ॥ २२२॥

| verse_line2 = ऋत्विजो मुनयोऽत्रासन् सर्वविद्यासु निष्ठिताः ।

}}

Line 26,683:

Line 29,634:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्येष्ठत्वाद् याजमानं तु प्रणिधाय युधिष्ठिरे ।

| verse_lines = ज्येष्ठत्वाद् याजमानं तु प्रणिधाय युधिष्ठिरे ।;भीमार्जुनादयः सर्वे सह तेन समासिरे ॥ २२३॥

| verse_line2 = भीमार्जुनादयः सर्वे सह तेन समासिरे ॥ २२३॥

}}

Line 26,692:

Line 29,644:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्माणीपदयोग्यत्वात् कृष्णैका यज्ञपत्न्यभूत् ।

| verse_lines = ब्रह्माणीपदयोग्यत्वात् कृष्णैका यज्ञपत्न्यभूत् ।;पदायोग्यतया नान्याः पत्न्यस्तेषां सहाऽसिरे ॥ २२४॥

| verse_line2 = पदायोग्यतया नान्याः पत्न्यस्तेषां सहाऽसिरे ॥ २२४॥

}}

Line 26,701:

Line 29,654:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आज्ञयैव जगद्धातुर्व्यासस्यानन्ततेजसः ।

| verse_lines = आज्ञयैव जगद्धातुर्व्यासस्यानन्ततेजसः ।;स्थलमप्यत्र सर्वं हि रत्नहेममयं त्वभूत् ।;किमु पात्रादिकं सर्वं शिबिराणि च सर्वशः ॥ २२५॥

| verse_line2 = स्थलमप्यत्र सर्वं हि रत्नहेममयं त्वभूत् ।

}}

Line 26,710:

Line 29,664:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आहूतं दिग्जये पार्थैस्तदा लोकद्विसप्तकम् ।

| verse_lines = आहूतं दिग्जये पार्थैस्तदा लोकद्विसप्तकम् ।;सर्वमत्राऽगमद् ब्रह्मशर्वशक्रादिपूर्वकम् ॥ २२६॥

| verse_line2 = सर्वमत्राऽगमद् ब्रह्मशर्वशक्रादिपूर्वकम् ॥ २२६॥

}}

Line 26,719:

Line 29,674:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मो द्रोणश्च विदुरो धृतराष्ट्रः सहात्मजः ।

| verse_lines = भीष्मो द्रोणश्च विदुरो धृतराष्ट्रः सहात्मजः ।;सस्त्रीका आययुस्तत्र बाह्लीकश्च सहात्मजः ॥ २२७॥

| verse_line2 = सस्त्रीका आययुस्तत्र बाह्लीकश्च सहात्मजः ॥ २२७॥

}}

Line 26,728:

Line 29,684:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथैव यादवाः सर्वे बलभद्रपुरोगमाः ।

| verse_lines = तथैव यादवाः सर्वे बलभद्रपुरोगमाः ।;(रुग्मिणी)रुक्मिणीसत्यभामाद्या महिष्यः केशवस्य च ॥ २२८॥

| verse_line2 = (रुग्मिणी)रुक्मिणीसत्यभामाद्या महिष्यः केशवस्य च ॥ २२८॥

}}

Line 26,737:

Line 29,694:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र सर्वजगदेकसङ्गमे तत्त्वनिर्णयकथा बभूविरे ।

| verse_lines = तत्र सर्वजगदेकसङ्गमे तत्त्वनिर्णयकथा बभूविरे ।;प्राश्निकोऽत्र परिपूर्णचिद्धनो व्यास एव भगवान् बभूव ह ॥ २२९॥

| verse_line2 = प्राश्निकोऽत्र परिपूर्णचिद्धनो व्यास एव भगवान् बभूव ह ॥ २२९॥

}}

Line 26,746:

Line 29,704:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्त्वनिर्णयकथासु निर्णयो वासुदेवगुणविस्तरोऽभवत् ।

| verse_lines = तत्त्वनिर्णयकथासु निर्णयो वासुदेवगुणविस्तरोऽभवत् ।;नास्ति तत्सदृश उत्तमः कुतः पार एष न ततोऽन्य इत्यपि ॥ २३०॥

| verse_line2 = नास्ति तत्सदृश उत्तमः कुतः पार एष न ततोऽन्य इत्यपि ॥ २३०॥

}}

Line 26,755:

Line 29,714:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बादरायणभृगूत्थरामयोः शृण्वतोः परमनिर्णये कृते ।

| verse_lines = बादरायणभृगूत्थरामयोः शृण्वतोः परमनिर्णये कृते ।;मोदमानजनतासमागमेऽपृच्छदत्र नृपतिर्यतव्रतम् ॥ २३१॥

| verse_line2 = मोदमानजनतासमागमेऽपृच्छदत्र नृपतिर्यतव्रतम् ॥ २३१॥

}}

Line 26,764:

Line 29,724:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानमानोऽपि नृपतिः सर्वपूज्यतमं हरिम् ।

| verse_lines = जानमानोऽपि नृपतिः सर्वपूज्यतमं हरिम् ।;संशयं भूभृतां भेत्तुं भीष्मं पप्रच्छ धर्मवित् ॥ २३२॥

| verse_line2 = संशयं भूभृतां भेत्तुं भीष्मं पप्रच्छ धर्मवित् ॥ २३२॥

}}

Line 26,773:

Line 29,734:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नास्ति नारायणसममिति वादेन निर्णये ।

| verse_lines = नास्ति नारायणसममिति वादेन निर्णये ।;कृते ब्रह्मादिभिरपि कृष्णं मर्त्यं हि मेनिरे ॥ २३३॥

| verse_line2 = कृते ब्रह्मादिभिरपि कृष्णं मर्त्यं हि मेनिरे ॥ २३३॥

}}

Line 26,782:

Line 29,744:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नृपास्तस्मादयं कृष्णो नारायण इति स्म ह ।

| verse_lines = नृपास्तस्मादयं कृष्णो नारायण इति स्म ह ।;सम्यग् ज्ञापयितुं धर्मसूनुर्भीष्ममपृच्छत ॥ २३४॥

| verse_line2 = सम्यग् ज्ञापयितुं धर्मसूनुर्भीष्ममपृच्छत ॥ २३४॥

}}

Line 26,791:

Line 29,754:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मादयः सुरा यस्माद् दृश्यन्ते मर्त्यवन्नृभिः ।

| verse_lines = ब्रह्मादयः सुरा यस्माद् दृश्यन्ते मर्त्यवन्नृभिः ।;नचैवातितराभ्यासो नृणामस्ति मुनिष्वपि ॥ २३५॥

| verse_line2 = नचैवातितराभ्यासो नृणामस्ति मुनिष्वपि ॥ २३५॥

}}

Line 26,800:

Line 29,764:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वशास्त्रविदं भीष्मं जानन्त्येते नृपा अपि ।

| verse_lines = सर्वशास्त्रविदं भीष्मं जानन्त्येते नृपा अपि ।;तस्माद् भीष्ममपृच्छत् स कुलवृद्धत्वतस्तथा ॥ २३६॥

| verse_line2 = तस्माद् भीष्ममपृच्छत् स कुलवृद्धत्वतस्तथा ॥ २३६॥

}}

Line 26,809:

Line 29,774:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पितामहाग्र्यपूजार्हः कोऽत्र लोकसमागमे ।

| verse_lines = पितामहाग्र्यपूजार्हः कोऽत्र लोकसमागमे ।;ब्रह्मशर्वादयश्चात्र सन्ति राजान एव च ।;इति पृष्टोऽब्रवीद् भीष्मः कृष्णं पूज्यतमं प्रभुम्(हरिम्) ॥ २३७॥

| verse_line2 = ब्रह्मशर्वादयश्चात्र सन्ति राजान एव च ।

}}

Line 26,818:

Line 29,784:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यद्यप्येकस्त्रिधा विष्णुर्वसिष्ठभृगुवृष्णिषु ।

| verse_lines = यद्यप्येकस्त्रिधा विष्णुर्वसिष्ठभृगुवृष्णिषु ।;प्रादुर्भूतस्तथाऽप्येते नृपा हि व्यासरामयोः ॥ २३८॥

| verse_line2 = प्रादुर्भूतस्तथाऽप्येते नृपा हि व्यासरामयोः ॥ २३८॥

}}

Line 26,827:

Line 29,794:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विप्रत्वान्न विरुद्ध्यन्ते तत एव च युक्तताम् ।

| verse_lines = विप्रत्वान्न विरुद्ध्यन्ते तत एव च युक्तताम् ।;मन्यन्ते न विरोधश्च तेषां तत्र हि तादृशः ॥ २३९॥

| verse_line2 = मन्यन्ते न विरोधश्च तेषां तत्र हि तादृशः ॥ २३९॥

}}

Line 26,836:

Line 29,804:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अविवादे प्रसिद्धिश्च नैवास्य भविता क्‍वचित् ।

| verse_lines = अविवादे प्रसिद्धिश्च नैवास्य भविता क्‍वचित् ।;तस्मात् कृष्णाय दातव्यमिति भीष्मेण चिन्तितम् ॥ २४०॥

| verse_line2 = तस्मात् कृष्णाय दातव्यमिति भीष्मेण चिन्तितम् ॥ २४०॥

}}

Line 26,845:

Line 29,814:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णाय दत्ते राजानो विवादं कुर्युरञ्जसा ।

| verse_lines = कृष्णाय दत्ते राजानो विवादं कुर्युरञ्जसा ।;विवादेन च कीर्तिः स्याद् वासुदेवस्य विस्तृता ।;ततः कृष्णायाग्रपूजा दत्ता पार्थैर्जगत्पुरः ॥ २४१॥

| verse_line2 = विवादेन च कीर्तिः स्याद् वासुदेवस्य विस्तृता ।

}}

Line 26,854:

Line 29,824:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यासभार्गवयोः साक्षात् तदैक्यात् तदनन्तरम् ।

| verse_lines = व्यासभार्गवयोः साक्षात् तदैक्यात् तदनन्तरम् ।;अग्र्यां पूजां दुदुश्चान्यान् यथायोग्यमपूजयन् ॥ २४२॥

| verse_line2 = अग्र्यां पूजां दुदुश्चान्यान् यथायोग्यमपूजयन् ॥ २४२॥

}}

Line 26,863:

Line 29,834:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अग्र्योपहारमुपयापित एव कृष्णे कोपादनिन्ददमुमाशु च चेदिराजः ।

| verse_lines = अग्र्योपहारमुपयापित एव कृष्णे कोपादनिन्ददमुमाशु च चेदिराजः ।;श्रुत्वैव तत् पवनजोऽभिययौ नृपं तं हन्तुं जगद्गुरुविनिन्दकमृद्धमन्युः ॥ २४३॥

| verse_line2 = श्रुत्वैव तत् पवनजोऽभिययौ नृपं तं हन्तुं जगद्गुरुविनिन्दकमृद्धमन्युः ॥ २४३॥

}}

Line 26,872:

Line 29,844:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दूरेऽपि केशवविनिन्दनकारिजिह्वामुच्छेत्स्य इत्युरुतराऽस्य सदा प्रतिज्ञा ।

| verse_lines = दूरेऽपि केशवविनिन्दनकारिजिह्वामुच्छेत्स्य इत्युरुतराऽस्य सदा प्रतिज्ञा ।;भीमस्य तं तु जगृहे सरिदात्मजोऽथ सम्प्रोच्य केशववचो निजयोर्वधाय ॥ २४४॥

| verse_line2 = भीमस्य तं तु जगृहे सरिदात्मजोऽथ सम्प्रोच्य केशववचो निजयोर्वधाय ॥ २४४॥

}}

Line 26,881:

Line 29,854:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मयैव वध्याविति तावाह यत् केशवः पुरा ।

| verse_lines = मयैव वध्याविति तावाह यत् केशवः पुरा ।;तच्छ्रुत्वा भीमसेनोऽपि स्थितो भीष्मकरग्रहात् ॥ २४५॥

| verse_line2 = तच्छ्रुत्वा भीमसेनोऽपि स्थितो भीष्मकरग्रहात् ॥ २४५॥

}}

Line 26,890:

Line 29,864:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानन्नपि हरेरिष्टं स्वकर्तव्यतयोत्थितः ।

| verse_lines = जानन्नपि हरेरिष्टं स्वकर्तव्यतयोत्थितः ।;भीम एतावदुचितमिति मत्वा स्थितः पुनः ॥ २४६॥

| verse_line2 = भीम एतावदुचितमिति मत्वा स्थितः पुनः ॥ २४६॥

}}

Line 26,899:

Line 29,874:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवसङ्घभविनां महानभूदीक्ष्य(महानभूद् वीक्ष्य) तोष इह केशवेऽधिकाम् ।

| verse_lines = देवसङ्घभविनां महानभूदीक्ष्य(महानभूद् वीक्ष्य) तोष इह केशवेऽधिकाम् ।;अर्चनां य इह मानुषो जनो मध्य एव स तु संस्थितोऽभवत् ॥ २४७॥

| verse_line2 = अर्चनां य इह मानुषो जनो मध्य एव स तु संस्थितोऽभवत् ॥ २४७॥

}}

Line 26,908:

Line 29,884:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसुरा इह सुयोधनादयस्तत्र ते विमनसो बभूविरे ।

| verse_lines = आसुरा इह सुयोधनादयस्तत्र ते विमनसो बभूविरे ।;दुर्वचोभिरधिकं च चेदिपः कृष्णमार्च्छदुरुसद्गुणार्णवम् ॥ २४८॥

| verse_line2 = दुर्वचोभिरधिकं च चेदिपः कृष्णमार्च्छदुरुसद्गुणार्णवम् ॥ २४८॥

}}

Line 26,917:

Line 29,894:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समाह्वयच्च केशवं युधे तमाशु केशवः ।

| verse_lines = समाह्वयच्च केशवं युधे तमाशु केशवः ।;निवार्य तस्य सायकाञ्जघान चारिणा प्रभुः ॥ २४९॥

| verse_line2 = निवार्य तस्य सायकाञ्जघान चारिणा प्रभुः ॥ २४९॥

}}

Line 26,926:

Line 29,904:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निकृत्यमानकन्धरः स भक्तिमानभूद्धरौ ।

| verse_lines = निकृत्यमानकन्धरः स भक्तिमानभूद्धरौ ।;तमाश्रितश्च योऽसुरो महत्तमः(महातमः) प्रपेदिवान् ॥ २५०॥

| verse_line2 = तमाश्रितश्च योऽसुरो महत्तमः(महातमः) प्रपेदिवान् ॥ २५०॥

}}

Line 26,935:

Line 29,914:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जयः प्रविश्य केशवं पुनश्च पार्षदोऽभवत् ।

| verse_lines = जयः प्रविश्य केशवं पुनश्च पार्षदोऽभवत् ।;असौ च पाण्डवक्रतुः प्रवर्तितो यथोदितः ॥ २५१॥

| verse_line2 = असौ च पाण्डवक्रतुः प्रवर्तितो यथोदितः ॥ २५१॥

}}

Line 26,944:

Line 29,924:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुवर्णरत्नभारकान् बहून् नृपा उपानयन् ।

| verse_lines = सुवर्णरत्नभारकान् बहून् नृपा उपानयन् ।;उपायनं(उपायने) सुयोधनं नृपोऽदिशद् ग्रहेऽस्य च ॥ २५२॥

| verse_line2 = उपायनं(उपायने) सुयोधनं नृपोऽदिशद् ग्रहेऽस्य च ॥ २५२॥

}}

Line 26,953:

Line 29,934:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभोजयंस्तथा द्विजान् यथेष्टभक्ष्यभोज्यकैः ।

| verse_lines = अभोजयंस्तथा द्विजान् यथेष्टभक्ष्यभोज्यकैः ।;सुवर्णरत्नभारकान् बहूंश्च दक्षिणा ददुः ॥ २५३॥

| verse_line2 = सुवर्णरत्नभारकान् बहूंश्च दक्षिणा ददुः ॥ २५३॥

}}

Line 26,962:

Line 29,944:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदिष्टमास यस्य च प्रदत्तमेव पाण्डवैः ।

| verse_lines = यदिष्टमास यस्य च प्रदत्तमेव पाण्डवैः ।;समस्तमत्र सर्वशोऽथ सस्नुरुद्भृता(सस्नुरुद्धताः) मुदा ॥ २५४॥

| verse_line2 = समस्तमत्र सर्वशोऽथ सस्नुरुद्भृता(सस्नुरुद्धताः) मुदा ॥ २५४॥

}}

Line 26,971:

Line 29,954:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नदत्सुरोरुदुन्दुभिप्रगीतदेवगायकाः ।

| verse_lines = नदत्सुरोरुदुन्दुभिप्रगीतदेवगायकाः ।;प्रनृत्तदिव्ययोषितः सुरापगां व्यगाहयन् ॥ २५५॥

| verse_line2 = प्रनृत्तदिव्ययोषितः सुरापगां व्यगाहयन् ॥ २५५॥

}}

Line 26,980:

Line 29,964:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तराजसंयुता विगाह्य जाह्नवीजले ।

| verse_lines = समस्तराजसंयुता विगाह्य जाह्नवीजले ।;पुरं ययुः पुनश्च ते सुसद्म चागमन् सुराः ॥ २५६॥

| verse_line2 = पुरं ययुः पुनश्च ते सुसद्म चागमन् सुराः ॥ २५६॥

}}

Line 26,989:

Line 29,974:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गतेषु सर्वराजसु स्वकां(स्वकं) पुरं स्वकेषु च ।

| verse_lines = गतेषु सर्वराजसु स्वकां(स्वकं) पुरं स्वकेषु च ।;सभीष्मकेषु सर्वशः सहाऽम्बिकेयकेषु च ॥ २५७॥

| verse_line2 = सभीष्मकेषु सर्वशः सहाऽम्बिकेयकेषु च ॥ २५७॥

}}

Line 26,998:

Line 29,984:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचित्ररत्ननिर्मिते रविप्रभे सभातले ।

| verse_lines = विचित्ररत्ननिर्मिते रविप्रभे सभातले ।;सकेशवो वरासने विवेश धर्मनन्दनः ॥ २५८॥

| verse_line2 = सकेशवो वरासने विवेश धर्मनन्दनः ॥ २५८॥

}}

Line 27,007:

Line 29,994:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथैव (रुग्मिणी)रुक्मिणीमुखाः परिग्रहा रमेशितुः ।

| verse_lines = तथैव (रुग्मिणी)रुक्मिणीमुखाः परिग्रहा रमेशितुः ।;तथैव भीमफल्गुनावुपाविशन् हरेरुप ॥ २५९॥

| verse_line2 = तथैव भीमफल्गुनावुपाविशन् हरेरुप ॥ २५९॥

}}

Line 27,016:

Line 30,004:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सहैव वायुसूनुना तथैव पार्षतात्मजा ।

| verse_lines = सहैव वायुसूनुना तथैव पार्षतात्मजा ।;उपैव रुग्मिणीं शुभा तथैव सत्यभामिनीम्(तथा ससत्यभामिनीम्) ॥ २६०॥

| verse_line2 = उपैव रुग्मिणीं शुभा तथैव सत्यभामिनीम्(तथा ससत्यभामिनीम्) ॥ २६०॥

}}

Line 27,025:

Line 30,014:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यमौ च पार्षतादयो धनञ्जयान्तिकेऽविशन् ।

| verse_lines = यमौ च पार्षतादयो धनञ्जयान्तिकेऽविशन् ।;तथैव रामसात्यकी समीप एव भूभृतः ॥ २६१॥

| verse_line2 = तथैव रामसात्यकी समीप एव भूभृतः ॥ २६१॥

}}

Line 27,034:

Line 30,024:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समासतां तु सा सभा व्यरोचताधिकं तदा ।

| verse_lines = समासतां तु सा सभा व्यरोचताधिकं तदा ।;यथा सभा स्वयम्भुवः समास्थिता च विष्णुना ॥ २६२॥

| verse_line2 = यथा सभा स्वयम्भुवः समास्थिता च विष्णुना ॥ २६२॥

}}

Line 27,043:

Line 30,034:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचित्रहेममालिनः शुभाम्बराश्च तेऽधिकम् ।

| verse_lines = विचित्रहेममालिनः शुभाम्बराश्च तेऽधिकम् ।;स्फुरत्किरीटकुण्डला विरेजुरत्र ते नृपाः ॥ २६३॥

| verse_line2 = स्फुरत्किरीटकुण्डला विरेजुरत्र ते नृपाः ॥ २६३॥

}}

Line 27,052:

Line 30,044:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विशेषतो जनार्दनः सभार्यको जगत्प्रभुः ।

| verse_lines = विशेषतो जनार्दनः सभार्यको जगत्प्रभुः ।;यथा दिवौकसां सदस्यनन्तसद्गुणार्णवः ॥ २६४॥

| verse_line2 = यथा दिवौकसां सदस्यनन्तसद्गुणार्णवः ॥ २६४॥

}}

Line 27,061:

Line 30,054:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उपासिरे च तान् नृपाः समस्तशः सुहृद्गुणाः ।

| verse_lines = उपासिरे च तान् नृपाः समस्तशः सुहृद्गुणाः ।;तदाऽऽजगाम खड्गभृत् सहानुजः सुयोधनः ॥ २६५॥

| verse_line2 = तदाऽऽजगाम खड्गभृत् सहानुजः सुयोधनः ॥ २६५॥

}}

Line 27,070:

Line 30,064:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वारं सभाया हरिनीलरश्मिव्यूढं न जानन् स विहाय भित्तम् ।

| verse_lines = द्वारं सभाया हरिनीलरश्मिव्यूढं न जानन् स विहाय भित्तम् ।;अभ्यन्तराणां दृशि नो विघातिनीं(दृशिनोऽविघातिनीं) संस्फाटिकामाशु दृढं चुचुम्बे(चुचुम्ब) ॥ २६६॥

| verse_line2 = अभ्यन्तराणां दृशि नो विघातिनीं(दृशिनोऽविघातिनीं) संस्फाटिकामाशु दृढं चुचुम्बे(चुचुम्ब) ॥ २६६॥

}}

Line 27,079:

Line 30,074:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रवेशयेतां च यमौ तमाशु सभां भुजौ गृह्य नृपोपदिष्टौ ।

| verse_lines = प्रवेशयेतां च यमौ तमाशु सभां भुजौ गृह्य नृपोपदिष्टौ ।;तत्रोपविश्य क्षणमन्यतोऽगादमृष्यमाणः श्रियमेषु दिव्याम् ॥ २६७॥

| verse_line2 = तत्रोपविश्य क्षणमन्यतोऽगादमृष्यमाणः श्रियमेषु दिव्याम् ॥ २६७॥

}}

Line 27,088:

Line 30,084:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रेन्द्रनीलभुवि रत्नमयानि दृष्ट्वा पद्मानि नीरमनसा जगृहे स्ववस्त्रम् ।

| verse_lines = तत्रेन्द्रनीलभुवि रत्नमयानि दृष्ट्वा पद्मानि नीरमनसा जगृहे स्ववस्त्रम् ।;रत्नोरुदीधितिनिगूढजलं स्थलं च मत्वा पपात सहितोऽवरजैर्जलौघे ॥ २६८॥

| verse_line2 = रत्नोरुदीधितिनिगूढजलं स्थलं च मत्वा पपात सहितोऽवरजैर्जलौघे ॥ २६८॥

}}

Line 27,097:

Line 30,094:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं प्राहसद् भगवता क्षितिभारनाशहेतोः सुसूचित उरुस्वरतोऽत्र भीमः ।

| verse_lines = तं प्राहसद् भगवता क्षितिभारनाशहेतोः सुसूचित उरुस्वरतोऽत्र भीमः ।;पाञ्चालराजसुतया च समं तथाऽन्यैः स्वीयैस्तथाऽनु जहसुर्भगवन्महिष्यः ॥ २६९॥

| verse_line2 = पाञ्चालराजसुतया च समं तथाऽन्यैः स्वीयैस्तथाऽनु जहसुर्भगवन्महिष्यः ॥ २६९॥

}}

Line 27,106:

Line 30,104:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मन्दस्मितेन विलसद्वदनेन्दुबिम्बो नारायणस्तु मुखमीक्ष्य मरुत्सुतस्य ।

| verse_lines = मन्दस्मितेन विलसद्वदनेन्दुबिम्बो नारायणस्तु मुखमीक्ष्य मरुत्सुतस्य ।;नोवाच किञ्चिदथ धर्मसुतो निवार्य प्रास्थापयद् वसनमाल्यविलेपनानि ॥ २७०॥

| verse_line2 = नोवाच किञ्चिदथ धर्मसुतो निवार्य प्रास्थापयद् वसनमाल्यविलेपनानि ॥ २७०॥

}}

Line 27,115:

Line 30,114:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णावृकोदरगतं बहुलं निधाय क्रोधं ययौ सशकुनिर्धृतराष्ट्रपुत्रः ।

| verse_lines = कृष्णावृकोदरगतं बहुलं निधाय क्रोधं ययौ सशकुनिर्धृतराष्ट्रपुत्रः ।;सुव्रीडितो नृपतिदत्तवराम्बरादीन्(नृपतिदत्तसदम्बरादीन्) न्यक्कृत्य मार्गगत आह स मातुलं स्वम् ॥ २७१॥

| verse_line2 = सुव्रीडितो नृपतिदत्तवराम्बरादीन्(नृपतिदत्तसदम्बरादीन्) न्यक्कृत्य मार्गगत आह स मातुलं स्वम् ॥ २७१॥

}}

Line 27,124:

Line 30,124:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यौ मामहसतां कृष्णभीमौ कृष्णस्य सन्निधौ ।

| verse_lines = यौ मामहसतां कृष्णभीमौ कृष्णस्य सन्निधौ ।;तयोरकृत्वा सन्तापं नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ २७२॥

| verse_line2 = तयोरकृत्वा सन्तापं नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ २७२॥

}}

Line 27,133:

Line 30,134:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदि मे शक्तिरत्र स्याद् घातयेयं वृकोदरम् ।

| verse_lines = यदि मे शक्तिरत्र स्याद् घातयेयं वृकोदरम् ।;अग्रपूजां च कृष्णस्य विलुम्पेयं न संशयः ॥ २७३॥

| verse_line2 = अग्रपूजां च कृष्णस्य विलुम्पेयं न संशयः ॥ २७३॥

}}

Line 27,142:

Line 30,144:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ईदृशं पाण्डवैश्वर्यं दृष्ट्वा को नाम जीवितम् ।

| verse_lines = ईदृशं पाण्डवैश्वर्यं दृष्ट्वा को नाम जीवितम् ।;इच्छेत करदा येषां वैश्यवत् सर्वभूमिपाः ॥ २७४॥

| verse_line2 = इच्छेत करदा येषां वैश्यवत् सर्वभूमिपाः ॥ २७४॥

}}

Line 27,151:

Line 30,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तः शकुनिर्वैरं दृढीकर्तुं वचोऽब्रवीत् ।

| verse_lines = इत्युक्तः शकुनिर्वैरं दृढीकर्तुं वचोऽब्रवीत् ।;किं ते वैरेण राजेन्द्र बलिभिर्भ्रातृभिः पुनः ॥ २७५॥

| verse_line2 = किं ते वैरेण राजेन्द्र बलिभिर्भ्रातृभिः पुनः ॥ २७५॥

}}

Line 27,160:

Line 30,164:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुजीवस्व तान् वीरान् गुणज्येष्ठान् बलाधिकान् ।

| verse_lines = अनुजीवस्व तान् वीरान् गुणज्येष्ठान् बलाधिकान् ।;इतीरितोऽतिसंवृद्धकोप आह सुयोधनः ॥ २७६॥

| verse_line2 = इतीरितोऽतिसंवृद्धकोप आह सुयोधनः ॥ २७६॥

}}

Line 27,169:

Line 30,174:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदि तेषां तदैश्वर्यं न मां गच्छेदशेषतः ।

| verse_lines = यदि तेषां तदैश्वर्यं न मां गच्छेदशेषतः ।;सर्वथा नैव जीवेयमिति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ २७७॥

| verse_line2 = सर्वथा नैव जीवेयमिति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ २७७॥

}}

Line 27,178:

Line 30,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नच बाहुबलाच्छक्ष्य आदातुं तां श्रियं क्‍वचित् ।

| verse_lines = नच बाहुबलाच्छक्ष्य आदातुं तां श्रियं क्‍वचित् ।;नेन्द्रोऽपि समरे शक्तस्तान् जेतुं किमु मानुषाः ॥ २७८॥

| verse_line2 = नेन्द्रोऽपि समरे शक्तस्तान् जेतुं किमु मानुषाः ॥ २७८॥

}}

Line 27,187:

Line 30,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः पापतम आह गान्धारको नृपः ।

| verse_lines = इतीरितः पापतम आह गान्धारको नृपः ।;पापानामखिलानां च प्रधानं(प्रधानः) चक्रवर्तिनम् ॥ २७९॥

| verse_line2 = पापानामखिलानां च प्रधानं(प्रधानः) चक्रवर्तिनम् ॥ २७९॥

}}

Line 27,196:

Line 30,204:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यां यां श्रियं प्रदीप्तां त्वं पाण्डवेषु प्रपश्यसि ।

| verse_lines = यां यां श्रियं प्रदीप्तां त्वं पाण्डवेषु प्रपश्यसि ।;तामक्लेशत आदास्ये क्रीडन्नक्षैस्त्वदन्तिके ॥ २८०॥

| verse_line2 = तामक्लेशत आदास्ये क्रीडन्नक्षैस्त्वदन्तिके ॥ २८०॥

}}

Line 27,205:

Line 30,214:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः प्रसन्नधीः सुयोधनो बभूव ह ।

| verse_lines = इतीरितः प्रसन्नधीः सुयोधनो बभूव ह ।;प्रजग्मतुश्च तावुभौ विचित्रवीर्यजं नृपम् ॥ २८१॥

| verse_line2 = प्रजग्मतुश्च तावुभौ विचित्रवीर्यजं नृपम् ॥ २८१॥

}}

Line 27,214:

Line 30,224:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृतराष्ट्रमथोवाच द्वापरांशोऽतिपापकृत् ।

| verse_lines = धृतराष्ट्रमथोवाच द्वापरांशोऽतिपापकृत् ।;नास्तिक्यरूपः शकुनिर्विवर्णं हरिणं कृशम् ॥ २८२॥

| verse_line2 = नास्तिक्यरूपः शकुनिर्विवर्णं हरिणं कृशम् ॥ २८२॥

}}

Line 27,223:

Line 30,234:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनं तु तच्छ्रुत्वा कुत इत्याह दुर्मनाः ।

| verse_lines = दुर्योधनं तु तच्छ्रुत्वा कुत इत्याह दुर्मनाः ।;अब्रूतां तौ नृपायाऽशु द्वाभ्यां यन्मन्त्रितं पथि ॥ २८३॥

| verse_line2 = अब्रूतां तौ नृपायाऽशु द्वाभ्यां यन्मन्त्रितं पथि ॥ २८३॥

}}

Line 27,232:

Line 30,244:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वैव तन्नेत्यवदत् स भूपतिर्विरोधि धर्मस्य विनाशकारणम् ।

| verse_lines = श्रुत्वैव तन्नेत्यवदत् स भूपतिर्विरोधि धर्मस्य विनाशकारणम् ।;कुमन्त्रितं वो न ममैतदिष्टं स्वबाहुवीर्याप्तमहाश्रियो(स्वबाहुवीर्यात्तमहाश्रियः) हि ते ॥ २८४॥

| verse_line2 = कुमन्त्रितं वो न ममैतदिष्टं स्वबाहुवीर्याप्तमहाश्रियो(स्वबाहुवीर्यात्तमहाश्रियः) हि ते ॥ २८४॥

}}

Line 27,241:

Line 30,254:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वयाऽपि निर्जित्य दिशो मखाग्र्याः कार्याः स्पृधो मा गुणवत्तमैस्तैः ।

| verse_lines = त्वयाऽपि निर्जित्य दिशो मखाग्र्याः कार्याः स्पृधो मा गुणवत्तमैस्तैः ।;विशेषतो भ्रातृभिरग्र्यपौरुषैरित्युक्त आहाऽशु सुयोधनस्तम् ॥ २८५॥

| verse_line2 = विशेषतो भ्रातृभिरग्र्यपौरुषैरित्युक्त आहाऽशु सुयोधनस्तम् ॥ २८५॥

}}

Line 27,250:

Line 30,264:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदि श्रियं पाण्डवानां नाक्षैराहर्तुमिच्छसि(नाक्षैराच्छेत्तुमिच्छसि) ।

| verse_lines = यदि श्रियं पाण्डवानां नाक्षैराहर्तुमिच्छसि(नाक्षैराच्छेत्तुमिच्छसि) ।;मृतमेवाद्य मां विद्धि पाण्डवैस्त्वं सुखी भव ॥ २८६॥

| verse_line2 = मृतमेवाद्य मां विद्धि पाण्डवैस्त्वं सुखी भव ॥ २८६॥

}}

Line 27,259:

Line 30,274:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदि मज्जीवितार्थी त्वमानयाऽश्विह पाण्डवान् ।

| verse_lines = यदि मज्जीवितार्थी त्वमानयाऽश्विह पाण्डवान् ।;सभार्यान् देवनायैव नचाधर्मोऽत्र कश्चन ॥ २८७॥

| verse_line2 = सभार्यान् देवनायैव नचाधर्मोऽत्र कश्चन ॥ २८७॥

}}

Line 27,268:

Line 30,284:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वेदानुजीविनो विप्राः क्षत्रियाः शस्त्रजीविनः ।

| verse_lines = वेदानुजीविनो विप्राः क्षत्रियाः शस्त्रजीविनः ।;त्रुट्यते येन शत्रुश्च तच्छस्त्रं नैव चेतरत् ॥ २८८॥

| verse_line2 = त्रुट्यते येन शत्रुश्च तच्छस्त्रं नैव चेतरत् ॥ २८८॥

}}

Line 27,277:

Line 30,294:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः स्वधर्म एवायं तवापि स्यात् फलं महत् ।

| verse_lines = अतः स्वधर्म एवायं तवापि स्यात् फलं महत् ।;इत्युक्तो मा फलं मेऽस्तु तवैवास्त्विति सोऽब्रवीत् ॥ २८९॥

| verse_line2 = इत्युक्तो मा फलं मेऽस्तु तवैवास्त्विति सोऽब्रवीत् ॥ २८९॥

}}

Line 27,286:

Line 30,304:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं ब्रुवन्नपि नृप आविष्टः कलिना स्वयम् ।

| verse_lines = एवं ब्रुवन्नपि नृप आविष्टः कलिना स्वयम् ।;पुत्रस्नेहाच्च विदुरमादिशत् पाण्डवान् प्रति ॥ २९०॥

| verse_line2 = पुत्रस्नेहाच्च विदुरमादिशत् पाण्डवान् प्रति ॥ २९०॥

}}

Line 27,295:

Line 30,314:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आविवेश कलिस्तं हि यदा पुत्रत्वसिद्धये ।

| verse_lines = आविवेश कलिस्तं हि यदा पुत्रत्वसिद्धये ।;अंशेन तत आरभ्य नैवास्मादपजग्मिवान् ॥ २९१॥

| verse_line2 = अंशेन तत आरभ्य नैवास्मादपजग्मिवान् ॥ २९१॥

}}

Line 27,304:

Line 30,324:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यावत् पुरं परित्यज्य वनमेव विवेश ह ।

| verse_lines = यावत् पुरं परित्यज्य वनमेव विवेश ह ।;तदन्तरा ततस्तस्य पापयुक्तं मनोऽभवत् ॥ २९२॥

| verse_line2 = तदन्तरा ततस्तस्य पापयुक्तं मनोऽभवत् ॥ २९२॥

}}

Line 27,313:

Line 30,334:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न्यवारयत् तं विदुरो महत् ते पापं कुलस्यापि विनाशकोऽयम् ।

| verse_lines = न्यवारयत् तं विदुरो महत् ते पापं कुलस्यापि विनाशकोऽयम् ।;समुद्यमो नात्र विचार्यमस्ति कृथा न तस्मादयशश्च ते स्यात् ॥ २९३॥

| verse_line2 = समुद्यमो नात्र विचार्यमस्ति कृथा न तस्मादयशश्च ते स्यात् ॥ २९३॥

}}

Line 27,322:

Line 30,344:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ब्रुवाणं कलहोऽत्र न स्यान्निवारयामो वयमेव यस्मात् ।

| verse_lines = इति ब्रुवाणं कलहोऽत्र न स्यान्निवारयामो वयमेव यस्मात् ।;द्रष्टुं सुतान् क्रीडत एकसंस्थानिच्छामि पार्थांश्च सुयोधनादीन् ॥ २९४॥

| verse_line2 = द्रष्टुं सुतान् क्रीडत एकसंस्थानिच्छामि पार्थांश्च सुयोधनादीन् ॥ २९४॥

}}

Line 27,331:

Line 30,354:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः क्षिप्रमुपानेयाः पार्था इति बलोदितः ।

| verse_lines = अतः क्षिप्रमुपानेयाः पार्था इति बलोदितः ।;ययौ स विदुरः पार्थान् द्वारकां केशवे गते ॥ २९५॥

| verse_line2 = ययौ स विदुरः पार्थान् द्वारकां केशवे गते ॥ २९५॥

}}

Line 27,340:

Line 30,364:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गते हि पार्थसन्निधेः सुयोधने तु नारदः ।

| verse_lines = गते हि पार्थसन्निधेः सुयोधने तु नारदः ।;शशंस धर्मसूनुना प्रचोदितोऽरिमागतम् ॥ २९६॥

| verse_line2 = शशंस धर्मसूनुना प्रचोदितोऽरिमागतम् ॥ २९६॥

}}

Line 27,349:

Line 30,374:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क उद्यमी नृपेष्विति प्रपृष्ट आह नारदः ।

| verse_lines = क उद्यमी नृपेष्विति प्रपृष्ट आह नारदः ।;स सौभराड् वरं शिवादवाप वृष्णिनिर्जयम्(वृष्णिनिर्जये) ॥ २९७॥

| verse_line2 = स सौभराड् वरं शिवादवाप वृष्णिनिर्जयम्(वृष्णिनिर्जये) ॥ २९७॥

}}

Line 27,358:

Line 30,384:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पांसुमुष्टिं सकृद्ग्रासी बहूनब्दांस्तपश्चरन् ।

| verse_lines = पांसुमुष्टिं सकृद्ग्रासी बहूनब्दांस्तपश्चरन् ।;आजगाम हरादाप्य वरं कृष्णजये पुनः ॥ २९८॥

| verse_line2 = आजगाम हरादाप्य वरं कृष्णजये पुनः ॥ २९८॥

}}

Line 27,367:

Line 30,394:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स श्रुत्वा मागधवधं दिशां विजयमेव च ।

| verse_lines = स श्रुत्वा मागधवधं दिशां विजयमेव च ।;राजसूयं क्रतुं चैव शिशुपालवधं तथा ॥ २९९॥

| verse_line2 = राजसूयं क्रतुं चैव शिशुपालवधं तथा ॥ २९९॥

}}

Line 27,376:

Line 30,404:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदून् प्रत्युद्यमं तूर्णं करोतीति निशम्य तत् ।

| verse_lines = यदून् प्रत्युद्यमं तूर्णं करोतीति निशम्य तत् ।;समैक्षद् धर्मजः कृष्णमुखशीतांशुमण्डलम्(कृष्णमुखं शीतांशुमण्डलम्) ॥ ३००॥

| verse_line2 = समैक्षद् धर्मजः कृष्णमुखशीतांशुमण्डलम्(कृष्णमुखं शीतांशुमण्डलम्) ॥ ३००॥

}}

Line 27,385:

Line 30,414:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्वित्युक्त्वा स गोविन्दः प्रेषयामास यादवान् ।

| verse_lines = अस्त्वित्युक्त्वा स गोविन्दः प्रेषयामास यादवान् ।;प्रद्युम्नादीन् दिनैः कैश्चित् स्वयं चागात् सहाग्रजः ॥ ३०१॥

| verse_line2 = प्रद्युम्नादीन् दिनैः कैश्चित् स्वयं चागात् सहाग्रजः ॥ ३०१॥

}}

Line 27,394:

Line 30,424:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विदुरस्तु ततो गत्वा धर्मराजमथाऽह्वयत् ।

| verse_lines = विदुरस्तु ततो गत्वा धर्मराजमथाऽह्वयत् ।;भ्रातृभिर्वार्यमाणोऽपि कृष्णया च स धर्मराट् ।;सार्धं मात्रा भ्रातृभिश्च कृष्णया च ययौ द्रुतम् ॥ ३०२॥

| verse_line2 = भ्रातृभिर्वार्यमाणोऽपि कृष्णया च स धर्मराट् ।

}}

Line 27,403:

Line 30,434:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्येष्ठाज्ञयैव विदुर आह्वायन्नपि धर्मजम् ।

| verse_lines = ज्येष्ठाज्ञयैव विदुर आह्वायन्नपि धर्मजम् ।;नाऽगन्तव्यमिति प्राह दोषानुक्त्वाऽक्षजान् बहून् ॥ ३०३॥

| verse_line2 = नाऽगन्तव्यमिति प्राह दोषानुक्त्वाऽक्षजान् बहून् ॥ ३०३॥

}}

Line 27,412:

Line 30,444:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीह दोषसञ्चयस्तथापि ते पितुर्वचः ।

| verse_lines = इतीह दोषसञ्चयस्तथापि ते पितुर्वचः ।;समीक्ष्य तद् द्वयं स्वयं कुरुष्व कार्यमात्मनः ॥ ३०४॥

| verse_line2 = समीक्ष्य तद् द्वयं स्वयं कुरुष्व कार्यमात्मनः ॥ ३०४॥

}}

Line 27,421:

Line 30,454:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितोऽपि पाण्डवो ययौ कलिप्रवेशितः ।

| verse_lines = इतीरितोऽपि पाण्डवो ययौ कलिप्रवेशितः ।;विचित्रवीर्यजं च तं समासदत् ससैनिकः ॥ ३०५॥

| verse_line2 = विचित्रवीर्यजं च तं समासदत् ससैनिकः ॥ ३०५॥

}}

Line 27,430:

Line 30,464:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कल्याविशान्नृपतिः प्रतिजज्ञे पूर्वमेव धर्मात्मा ।

| verse_lines = कल्याविशान्नृपतिः प्रतिजज्ञे पूर्वमेव धर्मात्मा ।;आहूतो (द्यूतकरणात्) द्यूतरणान्निवर्तेयं नैव वारितोऽपीति ॥ ३०६॥

| verse_line2 = आहूतो (द्यूतकरणात्) द्यूतरणान्निवर्तेयं नैव वारितोऽपीति ॥ ३०६॥

}}

Line 27,439:

Line 30,474:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनाऽयात् (स सुहृद्भिः)स्वसुहृद्भिर्निवार्यमाणोऽपि नागपुरमाशु ।

| verse_lines = तेनाऽयात् (स सुहृद्भिः)स्वसुहृद्भिर्निवार्यमाणोऽपि नागपुरमाशु ।;नहि धर्मो द्यूतकृतो विशेषतः क्षत्रियस्य लोकगुरोः ॥ ३०७॥

| verse_line2 = नहि धर्मो द्यूतकृतो विशेषतः क्षत्रियस्य लोकगुरोः ॥ ३०७॥

}}

Line 27,448:

Line 30,484:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वैचित्रवीर्यतनयेन तु पाण्डुपुत्राः सम्भावितास्तमुप च न्यवसन् निशायाम् ।

| verse_lines = वैचित्रवीर्यतनयेन तु पाण्डुपुत्राः सम्भावितास्तमुप च न्यवसन् निशायाम् ।;प्रातश्च भीष्ममुखराः सकलाश्च भूपा आसेदुराशु च सभां सह पाण्डुपुत्रैः ॥ ३०८॥

| verse_line2 = प्रातश्च भीष्ममुखराः सकलाश्च भूपा आसेदुराशु च सभां सह पाण्डुपुत्रैः ॥ ३०८॥

}}

Line 27,457:

Line 30,494:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वैचित्रवीर्यनृपतिर्विदुरान्वितोऽस्य गान्धारराजसहितास्तनयाः सकर्णाः ।

| verse_lines = वैचित्रवीर्यनृपतिर्विदुरान्वितोऽस्य गान्धारराजसहितास्तनयाः सकर्णाः ।;प्राप्ताः सभातलमथाऽह्वयदत्र धर्मराजं सुतः सुबलकस्य स देवनाय ॥ ३०९॥

| verse_line2 = प्राप्ताः सभातलमथाऽह्वयदत्र धर्मराजं सुतः सुबलकस्य स देवनाय ॥ ३०९॥

}}

Line 27,466:

Line 30,504:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वांश्च तत्र कलिराविशदेव भीमपूर्वान् विनैव चतुरः सपृथां च कृष्णाम् ।

| verse_lines = सर्वांश्च तत्र कलिराविशदेव भीमपूर्वान् विनैव चतुरः सपृथां च कृष्णाम् ।;क्षत्तारमेव च ततो नहि भीष्ममुख्यैस्ते वारिताः कुलविनाशनकर्मवृत्ताः ॥ ३१०॥

| verse_line2 = क्षत्तारमेव च ततो नहि भीष्ममुख्यैस्ते वारिताः कुलविनाशनकर्मवृत्ताः ॥ ३१०॥

}}

Line 27,475:

Line 30,514:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमादिभिः स विदुरेण च वार्यमाणो द्यूते निधाय पणमप्यखिलं स्ववित्तम् ।

| verse_lines = भीमादिभिः स विदुरेण च वार्यमाणो द्यूते निधाय पणमप्यखिलं स्ववित्तम् ।;गान्धारकेण विदिताक्षहृदा जितो द्राक् पाण्डोः सुतोऽथ नकुलं न्यदधात् पणाय ॥ ३११॥

| verse_line2 = गान्धारकेण विदिताक्षहृदा जितो द्राक् पाण्डोः सुतोऽथ नकुलं न्यदधात् पणाय ॥ ३११॥

}}

Line 27,484:

Line 30,524:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् जितेऽथ सहदेवमथार्जुनं च भीमं च सोमकसुतां स्वमपि क्रमेण ।

| verse_lines = तस्मिन् जितेऽथ सहदेवमथार्जुनं च भीमं च सोमकसुतां स्वमपि क्रमेण ।;राजा निधाय विजितोऽथ सुयोधनः स्वं सूतं दिदेश पृषतात्मजपुत्रिकायाः ॥ ३१२॥

| verse_line2 = राजा निधाय विजितोऽथ सुयोधनः स्वं सूतं दिदेश पृषतात्मजपुत्रिकायाः ॥ ३१२॥

}}

Line 27,493:

Line 30,534:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सूतो गत्वा तदन्तं समकथयदिमां द्यूतमध्ये जिताऽसि

| verse_lines = सूतो गत्वा तदन्तं समकथयदिमां द्यूतमध्ये जिताऽसि;क्षिप्रं चाऽयाहि राज्ञां समितिमुरुतरामित्यथो साऽप्यवादीत् ।;नाहं यास्ये गुरूणां(कुरूणां) समितिमिति ययौ सोऽप्यमुं भीमभीतं;ज्ञात्वा दुःशासनं सोऽप्यदिशदथ नृपो धार्तराष्ट्रोऽनुजं स्वम् ॥ ३१३॥

| verse_line2 = क्षिप्रं चाऽयाहि राज्ञां समितिमुरुतरामित्यथो साऽप्यवादीत् ।

}}

Line 27,502:

Line 30,544:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पापपूरुषोत्तमः प्रगृह्य केशपक्षके ।

| verse_lines = स पापपूरुषोत्तमः प्रगृह्य केशपक्षके ।;पुरः स्वमातुरानयत् सभामयुग्मवाससीम् ॥ ३१४॥

| verse_line2 = पुरः स्वमातुरानयत् सभामयुग्मवाससीम् ॥ ३१४॥

}}

Line 27,511:

Line 30,554:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समाहृता रजस्वला जगाद भीष्मपूर्वकान् ।

| verse_lines = समाहृता रजस्वला जगाद भीष्मपूर्वकान् ।;अधर्म एष वार्यते न धर्मिभिर्भवद्विधैः ॥ ३१५॥

| verse_line2 = अधर्म एष वार्यते न धर्मिभिर्भवद्विधैः ॥ ३१५॥

}}

Line 27,520:

Line 30,564:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कथं छलात्मके द्यूते जिते धर्मजयो भवेत् ।

| verse_lines = कथं छलात्मके द्यूते जिते धर्मजयो भवेत् ।;नहि द्यूतं धर्ममाहुः(धर्म्यमाहुः) विशेषेण तु भूभुजाम् ॥ ३१६॥

| verse_line2 = नहि द्यूतं धर्ममाहुः(धर्म्यमाहुः) विशेषेण तु भूभुजाम् ॥ ३१६॥

}}

Line 27,529:

Line 30,574:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = येऽधर्मं(ये धर्मं) न वदन्तीह न ते वृद्धा इतीरिताः ।

| verse_lines = येऽधर्मं(ये धर्मं) न वदन्तीह न ते वृद्धा इतीरिताः ।;अवृद्धमण्डितां नैव सभेत्याहुर्मनीषिणः ॥ ३१७॥

| verse_line2 = अवृद्धमण्डितां नैव सभेत्याहुर्मनीषिणः ॥ ३१७॥

}}

Line 27,538:

Line 30,584:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कथं द्यूते जिता चाहमजिते स्वपतौ स्थिते ।

| verse_lines = कथं द्यूते जिता चाहमजिते स्वपतौ स्थिते ।;समानधर्मिणीमाहुर्भार्यां यस्माद् विपश्चितः ॥ ३१८॥

| verse_line2 = समानधर्मिणीमाहुर्भार्यां यस्माद् विपश्चितः ॥ ३१८॥

}}

Line 27,547:

Line 30,594:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सहैव कर्म कर्तव्यं पतौ दासे हि भार्यया ।

| verse_lines = सहैव कर्म कर्तव्यं पतौ दासे हि भार्यया ।;दासीत्वं न पृथङ् मे स्याज्जितेऽपि हि पतौ ततः ॥ ३१९॥

| verse_line2 = दासीत्वं न पृथङ् मे स्याज्जितेऽपि हि पतौ ततः ॥ ३१९॥

}}

Line 27,556:

Line 30,604:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्ता अपि भीष्माद्याः कल्यावेशेन मोहिताः ।

| verse_lines = इत्युक्ता अपि भीष्माद्याः कल्यावेशेन मोहिताः ।;पृच्छ धर्मजमित्युक्त्वा तूष्णीमेव बभूविरे ॥ ३२०॥

| verse_line2 = पृच्छ धर्मजमित्युक्त्वा तूष्णीमेव बभूविरे ॥ ३२०॥

}}

Line 27,565:

Line 30,614:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनप्रतीपं हि न कश्चिदशकत् तदा ।

| verse_lines = दुर्योधनप्रतीपं हि न कश्चिदशकत् तदा ।;उवाच विदुरस्तत्र न धर्मोऽयमिति स्फुटम् ॥ ३२१॥

| verse_line2 = उवाच विदुरस्तत्र न धर्मोऽयमिति स्फुटम् ॥ ३२१॥

}}

Line 27,574:

Line 30,624:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न तस्य वाचं जग्राह धृतराष्ट्रः सहात्मजः ।

| verse_lines = न तस्य वाचं जग्राह धृतराष्ट्रः सहात्मजः ।;ऊर्ध्वबाहुः स चुक्रोश देवानां ख्यापयंस्तदा ॥ ३२२॥

| verse_line2 = ऊर्ध्वबाहुः स चुक्रोश देवानां ख्यापयंस्तदा ॥ ३२२॥

}}

Line 27,583:

Line 30,634:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वाशक्तिं द्रौपदीं चाऽह जिता नैवासि धर्मतः ।

| verse_lines = स्वाशक्तिं द्रौपदीं चाऽह जिता नैवासि धर्मतः ।;अधर्मो हि महानेतां सभामाक्रम्य तिष्ठति ॥ ३२३॥

| verse_line2 = अधर्मो हि महानेतां सभामाक्रम्य तिष्ठति ॥ ३२३॥

}}

Line 27,592:

Line 30,644:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं तु विदुरेणोक्ते विकर्णः पापकोऽपि सन् ।

| verse_lines = एवं तु विदुरेणोक्ते विकर्णः पापकोऽपि सन् ।;आह डम्भार्थमेवात्र धर्मवित्त्वं प्रकाशयन् ।;अधर्म एवायमिति कर्णोऽथैनमभर्त्सयत् ॥ ३२४॥

| verse_line2 = आह डम्भार्थमेवात्र धर्मवित्त्वं प्रकाशयन् ।

}}

Line 27,601:

Line 30,654:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा भीमः क्लिश्यमानां तु कृष्णां धर्मात्ययं धर्मराजे च दृष्ट्वा ।

| verse_lines = दृष्ट्वा भीमः क्लिश्यमानां तु कृष्णां धर्मात्ययं धर्मराजे च दृष्ट्वा ।;राजा शास्यो युवराजेन धर्माच्चलन् यस्माद् वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३२५॥

| verse_line2 = राजा शास्यो युवराजेन धर्माच्चलन् यस्माद् वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३२५॥

}}

Line 27,610:

Line 30,664:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इमां न्यस्तवतो द्यूते धक्षणीयौ हि ते भुजौ ।

| verse_lines = इमां न्यस्तवतो द्यूते धक्षणीयौ हि ते भुजौ ।;नैवमित्यर्जुनोऽवादीत् तमाहाथ वृकोदरः ॥ ३२६॥

| verse_line2 = नैवमित्यर्जुनोऽवादीत् तमाहाथ वृकोदरः ॥ ३२६॥

}}

Line 27,619:

Line 30,674:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वक्तव्यं नतु कर्तव्यं तस्मान्नहि मया कृतम् ।

| verse_lines = वक्तव्यं नतु कर्तव्यं तस्मान्नहि मया कृतम् ।;उत्तमे वचसा शिक्षा मध्यमेऽर्थापहारणम् ।;अधमे देहदण्डश्च तस्माद् वाच्यो युधिष्ठिरः ॥ ३२७॥

| verse_line2 = उत्तमे वचसा शिक्षा मध्यमेऽर्थापहारणम् ।

}}

Line 27,628:

Line 30,684:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ कर्णोऽब्रवीत् कृष्णामपतिर्ह्यसि शोभने ।

| verse_lines = अथ कर्णोऽब्रवीत् कृष्णामपतिर्ह्यसि शोभने ।;धार्तराष्ट्रगृहं याहीत्यथ दुर्योधनोऽवदत् ।;परस्परविरोधार्थं पाण्डवानामिदं वचः ॥ ३२८॥

| verse_line2 = धार्तराष्ट्रगृहं याहीत्यथ दुर्योधनोऽवदत् ।

}}

Line 27,637:

Line 30,694:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरो दुःखहेतुस्तवैको यद्येनमन्ये न गुरुर्न एषः ।

| verse_lines = युधिष्ठिरो दुःखहेतुस्तवैको यद्येनमन्ये न गुरुर्न एषः ।;इति ब्रूयुरथवा भीमपार्थावेकोऽपिवा भीम इहोत्सृजे त्वाम् ॥ ३२९॥

| verse_line2 = इति ब्रूयुरथवा भीमपार्थावेकोऽपिवा भीम इहोत्सृजे त्वाम् ॥ ३२९॥

}}

Line 27,646:

Line 30,704:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त ऊचे पवमानसूनुः पूज्योऽस्माकं धर्मजोऽसंशयेन ।

| verse_lines = इत्युक्त ऊचे पवमानसूनुः पूज्योऽस्माकं धर्मजोऽसंशयेन ।;गुरुश्चाहं वोऽखिलानां यतो हि बलज्येष्ठं क्षत्रमाहुर्महान्तः ॥ ३३०॥

| verse_line2 = गुरुश्चाहं वोऽखिलानां यतो हि बलज्येष्ठं क्षत्रमाहुर्महान्तः ॥ ३३०॥

}}

Line 27,655:

Line 30,714:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलज्यैष्ठ्ये यदि वः संशयः स्यादुत्तिष्ठध्वं सर्व एवाद्य वीराः ।

| verse_lines = बलज्यैष्ठ्ये यदि वः संशयः स्यादुत्तिष्ठध्वं सर्व एवाद्य वीराः ।;मृद्गामि वः पादतलेन सर्वान् सहानुबन्धान् यश्च मां योद्धुकामः ॥ ३३१॥

| verse_line2 = मृद्गामि वः पादतलेन सर्वान् सहानुबन्धान् यश्च मां योद्धुकामः ॥ ३३१॥

}}

Line 27,664:

Line 30,724:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ब्रुवन् समुत्थितो नदन् वृकोदरो यदा ।

| verse_lines = इति ब्रुवन् समुत्थितो नदन् वृकोदरो यदा ।;विघूर्णिता सभाऽखिला भयान्नचाऽह किञ्चन(कश्चन) ॥ ३३२॥

| verse_line2 = विघूर्णिता सभाऽखिला भयान्नचाऽह किञ्चन(कश्चन) ॥ ३३२॥

}}

Line 27,673:

Line 30,734:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मो द्रोणो विदुराद्याः क्षमस्व सर्वं त्वयोक्तं सत्यमित्येव हस्तौ ।

| verse_lines = भीष्मो द्रोणो विदुराद्याः क्षमस्व सर्वं त्वयोक्तं सत्यमित्येव हस्तौ ।;गृहीत्वैनं स्थापयामासुरस्मिन् स्थिते शान्तिं चाऽपिरे धार्तराष्ट्राः ॥ ३३३॥

| verse_line2 = गृहीत्वैनं स्थापयामासुरस्मिन् स्थिते शान्तिं चाऽपिरे धार्तराष्ट्राः ॥ ३३३॥

}}

Line 27,682:

Line 30,744:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवारितो धर्मजेन गुरुभिश्चापरैस्तदा ।

| verse_lines = निवारितो धर्मजेन गुरुभिश्चापरैस्तदा ।;माननार्थं गुरूणां तु न भीमस्तान् जघान ह ॥ ३३४॥

| verse_line2 = माननार्थं गुरूणां तु न भीमस्तान् जघान ह ॥ ३३४॥

}}

Line 27,691:

Line 30,754:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न चात्यवर्तत(न चातिवर्तते) ज्येष्ठं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।

| verse_lines = न चात्यवर्तत(न चातिवर्तते) ज्येष्ठं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।;तेषां पापाभिवृद्ध्यर्थं ज्येष्ठवृत्तिं च दर्शयन् ॥ ३३५॥

| verse_line2 = तेषां पापाभिवृद्ध्यर्थं ज्येष्ठवृत्तिं च दर्शयन् ॥ ३३५॥

}}

Line 27,700:

Line 30,764:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ दुर्योधनः पापो भीमसेनस्य पश्यतः ।

| verse_lines = अथ दुर्योधनः पापो भीमसेनस्य पश्यतः ।;ऊरुं सन्दर्शयामास कृष्णायै भीम आह तम् ॥ ३३६॥

| verse_line2 = ऊरुं सन्दर्शयामास कृष्णायै भीम आह तम् ॥ ३३६॥

}}

Line 27,709:

Line 30,774:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तवोरुमेनं गदयोरुवेगया बिभेत्स्य इत्येव पुनः सुयोधनः ।

| verse_lines = तवोरुमेनं गदयोरुवेगया बिभेत्स्य इत्येव पुनः सुयोधनः ।;ऊचे नान्यद् भवतामस्ति वित्तं द्यूते कृष्णं स्थापयध्वं पणाय ॥ ३३७॥

| verse_line2 = ऊचे नान्यद् भवतामस्ति वित्तं द्यूते कृष्णं स्थापयध्वं पणाय ॥ ३३७॥

}}

Line 27,718:

Line 30,784:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाब्रवीद् वृकोदरः कृतेऽवमानने हरेः ।

| verse_lines = अथाब्रवीद् वृकोदरः कृतेऽवमानने हरेः ।;निपात्य भूतले हि ते शिरो मृदिष्य इत्यलम् ॥ ३३८॥

| verse_line2 = निपात्य भूतले हि ते शिरो मृदिष्य इत्यलम् ॥ ३३८॥

}}

Line 27,727:

Line 30,794:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स वध्य एव मे सदा परोक्षतोऽपि यो हरिम् ।

| verse_lines = स वध्य एव मे सदा परोक्षतोऽपि यो हरिम् ।;विनिन्दयेदिति ध्रुवं प्रतिश्रुतं(प्रतिश्रवं) हि मारुतेः ॥ ३३९॥

| verse_line2 = विनिन्दयेदिति ध्रुवं प्रतिश्रुतं(प्रतिश्रवं) हि मारुतेः ॥ ३३९॥

}}

Line 27,736:

Line 30,804:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च पापवृद्धये तदैव नो जघान तम् ।

| verse_lines = पुनश्च पापवृद्धये तदैव नो जघान तम् ।;विकर्तनात्मजः पुनर्जगाद सोमकात्मजाम् ॥ ३४०॥

| verse_line2 = विकर्तनात्मजः पुनर्जगाद सोमकात्मजाम् ॥ ३४०॥

}}

Line 27,745:

Line 30,814:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रयाहि भूभृतो हि नो गृहं न सन्ति पाण्डवाः ।

| verse_lines = प्रयाहि भूभृतो हि नो गृहं न सन्ति पाण्डवाः ।;इतीरिते समुत्थितौ वृकोदरोऽनु चार्जुनः ॥ ३४१॥

| verse_line2 = इतीरिते समुत्थितौ वृकोदरोऽनु चार्जुनः ॥ ३४१॥

}}

Line 27,754:

Line 30,824:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उभौ च तौ युधिष्ठिरो न्यवारयत् तथाऽपरे ।

| verse_lines = उभौ च तौ युधिष्ठिरो न्यवारयत् तथाऽपरे ।;ततो विषण्णयोस्तयोः सुयोधनो वचोऽब्रवीत् ॥ ३४२॥

| verse_line2 = ततो विषण्णयोस्तयोः सुयोधनो वचोऽब्रवीत् ॥ ३४२॥

}}

Line 27,763:

Line 30,834:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुःशासनैषां वासांसि दासानां नो व्यपाकुरु ।

| verse_lines = दुःशासनैषां वासांसि दासानां नो व्यपाकुरु ।;इत्युक्तोऽभ्यगमत् पार्थान् स्ववासांस्यथ ते ददुः ॥ ३४३॥

| verse_line2 = इत्युक्तोऽभ्यगमत् पार्थान् स्ववासांस्यथ ते ददुः ॥ ३४३॥

}}

Line 27,772:

Line 30,844:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते चर्मवसना(अचर्मवसना) भूत्वा तानशिष्टान् प्रकाश्य च ।

| verse_lines = ते चर्मवसना(अचर्मवसना) भूत्वा तानशिष्टान् प्रकाश्य च ।;निषेदुश्च क्षमायान्ते(क्षमायां ते, सभायान्ते, क्षमाया अन्ते) क्षमामालम्ब्य विस्तृताम् ॥ ३४४॥

| verse_line2 = निषेदुश्च क्षमायान्ते(क्षमायां ते, सभायान्ते, क्षमाया अन्ते) क्षमामालम्ब्य विस्तृताम् ॥ ३४४॥

}}

Line 27,781:

Line 30,854:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनर्दुर्योधनेनोक्तः पार्थानामथ पश्यताम् ।

| verse_lines = पुनर्दुर्योधनेनोक्तः पार्थानामथ पश्यताम् ।;चकर्ष वासो द्रौपद्यास्तदाऽवादीद् वृकोदरः ॥ ३४५॥

| verse_line2 = चकर्ष वासो द्रौपद्यास्तदाऽवादीद् वृकोदरः ॥ ३४५॥

}}

Line 27,790:

Line 30,864:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पापेषु पूर्वस्य तथाऽधमस्य वंशे कुरूणामुरुधर्मशीलिनाम् ।

| verse_lines = पापेषु पूर्वस्य तथाऽधमस्य वंशे कुरूणामुरुधर्मशीलिनाम् ।;दुःशासनस्यास्य विदार्य वक्षः पिबामि रक्तं जगतः समक्षम् ॥ ३४६॥

| verse_line2 = दुःशासनस्यास्य विदार्य वक्षः पिबामि रक्तं जगतः समक्षम् ॥ ३४६॥

}}

Line 27,799:

Line 30,874:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विकृष्यमाणे वसने तु कृष्णा सस्मार कृष्णं सुविशेषतोऽपि ।

| verse_lines = विकृष्यमाणे वसने तु कृष्णा सस्मार कृष्णं सुविशेषतोऽपि ।;तदाऽन्यदासीद् वसनं च तस्या दिव्यं सुसूक्ष्मं कनकावदातम् ॥ ३४७॥

| verse_line2 = तदाऽन्यदासीद् वसनं च तस्या दिव्यं सुसूक्ष्मं कनकावदातम् ॥ ३४७॥

}}

Line 27,808:

Line 30,884:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनःपुनश्चैव विकर्षमाणे दुःशासनेऽन्यानि च तादृशानि ।

| verse_lines = पुनःपुनश्चैव विकर्षमाणे दुःशासनेऽन्यानि च तादृशानि ।;बभूवुरन्तं न जगाम पापः श्रान्तो न्यषीदत् स्विन्नगात्रः सभायाम् ॥ ३४८॥

| verse_line2 = बभूवुरन्तं न जगाम पापः श्रान्तो न्यषीदत् स्विन्नगात्रः सभायाम् ॥ ३४८॥

}}

Line 27,817:

Line 30,894:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वस्त्रोच्चये शैलनिभे प्रजाते दुर्योधनः प्राह सञ्जातकोपः ।

| verse_lines = वस्त्रोच्चये शैलनिभे प्रजाते दुर्योधनः प्राह सञ्जातकोपः ।;प्रवेशयेमां गृहमेव शीघ्रं किं नश्चिरेणेति सुमन्दबुद्धिः ॥ ३४९॥

| verse_line2 = प्रवेशयेमां गृहमेव शीघ्रं किं नश्चिरेणेति सुमन्दबुद्धिः ॥ ३४९॥

}}

Line 27,826:

Line 30,904:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णा प्रतिज्ञामकरोत् तदा ।

| verse_lines = तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णा प्रतिज्ञामकरोत् तदा ।;भीमो दुर्योधनं हन्ता कर्णं हन्ता धनञ्जयः ।;शकुनिं त्वक्षकितवं सहदेवो वधिष्यति ॥ ३५०॥

| verse_line2 = भीमो दुर्योधनं हन्ता कर्णं हन्ता धनञ्जयः ।

}}

Line 27,835:

Line 30,914:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्ते तत् तथेत्याह भीमसेनः सभातले ।

| verse_lines = इत्युक्ते तत् तथेत्याह भीमसेनः सभातले ।;प्रतिज्ञामाददे पार्थस्तां माद्रीनन्दनस्तथा ।;नकुलः प्रतिजज्ञेऽथ शाकुनेयवधं प्रति ॥ ३५१॥

| verse_line2 = प्रतिज्ञामाददे पार्थस्तां माद्रीनन्दनस्तथा ।

}}

Line 27,844:

Line 30,924:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः सुयोधनानुजश्चकर्ष पार्षतात्मजाम् ।

| verse_lines = ततः सुयोधनानुजश्चकर्ष पार्षतात्मजाम् ।;गृहाय तन्निशाम्य तु क्रुधाऽऽह मारुतात्मजः ॥ ३५२॥

| verse_line2 = गृहाय तन्निशाम्य तु क्रुधाऽऽह मारुतात्मजः ॥ ३५२॥

}}

Line 27,853:

Line 30,934:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अर्जुनार्जुन नैवात्र क्षमा मे तात रोचते ।

| verse_lines = अर्जुनार्जुन नैवात्र क्षमा मे तात रोचते ।;पतितस्यास्य देहस्य काष्ठविष्ठासमस्य च ।;फलानि त्रीणि शिष्यन्ते विद्या कर्म सुता इति ॥ ३५३॥

| verse_line2 = पतितस्यास्य देहस्य काष्ठविष्ठासमस्य च ।

}}

Line 27,862:

Line 30,944:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति वेदोदितं वाक्यं न सुतो दारधर्षणे ।

| verse_lines = इति वेदोदितं वाक्यं न सुतो दारधर्षणे ।;दुष्टदारो नचाऽप्नोति लोकानर्द्धो हि दूषितः ।;अरक्षणाद् दूषिताया(अरक्षणाद् दूषितायां, अरक्षणे दूषितायाः) न त्यागाच्च शुभं भवेत् ॥ ३५४॥

| verse_line2 = दुष्टदारो नचाऽप्नोति लोकानर्द्धो हि दूषितः ।

}}

Line 27,871:

Line 30,954:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतोऽद्य सानुबन्धकान् निहन्मि धार्तराष्ट्रकान् ।

| verse_lines = अतोऽद्य सानुबन्धकान् निहन्मि धार्तराष्ट्रकान् ।;इति ब्रुवन् व्यलोकयद् रिपून् दहन्निवौजसा ॥ ३५५॥

| verse_line2 = इति ब्रुवन् व्यलोकयद् रिपून् दहन्निवौजसा ॥ ३५५॥

}}

Line 27,880:

Line 30,964:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ददर्श च महाघोरमादातुं परिघं रुषा ।

| verse_lines = ददर्श च महाघोरमादातुं परिघं रुषा ।;कर्तुं व्यवसितो बुद्ध्या निश्शेषान् धृतराष्ट्रजान् ॥ ३५६॥

| verse_line2 = कर्तुं व्यवसितो बुद्ध्या निश्शेषान् धृतराष्ट्रजान् ॥ ३५६॥

}}

Line 27,889:

Line 30,974:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा शिवा ववाशिरे सुयोधनाग्निगेहतः ।

| verse_lines = तदा शिवा ववाशिरे सुयोधनाग्निगेहतः ।;तथैव तत्पितुर्गृहेऽप्यभूद् भयानकं बहु ॥ ३५७॥

| verse_line2 = तथैव तत्पितुर्गृहेऽप्यभूद् भयानकं बहु ॥ ३५७॥

}}

Line 27,898:

Line 30,984:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निमित्तान्यतिघोराणि कुपिते मारुतात्मजे ।

| verse_lines = निमित्तान्यतिघोराणि कुपिते मारुतात्मजे ।;दृष्ट्वाऽऽम्बिकेयो विदुरं पप्रच्छैषां फलं द्रुतम् ॥ ३५८॥

| verse_line2 = दृष्ट्वाऽऽम्बिकेयो विदुरं पप्रच्छैषां फलं द्रुतम् ॥ ३५८॥

}}

Line 27,907:

Line 30,994:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आह तं विदुरो ज्येष्ठं क्षणेऽस्मिंस्तव पुत्रकाः ।

| verse_lines = आह तं विदुरो ज्येष्ठं क्षणेऽस्मिंस्तव पुत्रकाः ।;सानुबन्धा नशिष्यन्ति(न शिष्यन्ति) वृकोदरबलाहताः ॥ ३५९॥

| verse_line2 = सानुबन्धा नशिष्यन्ति(न शिष्यन्ति) वृकोदरबलाहताः ॥ ३५९॥

}}

Line 27,916:

Line 31,004:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रीडसेऽर्भकवत् त्वं हि किं जितं किं जितं त्विति ।

| verse_lines = क्रीडसेऽर्भकवत् त्वं हि किं जितं किं जितं त्विति ।;अधर्मेण जितानत्र जितान् पश्यसि पाण्डवान् ॥ ३६०॥

| verse_line2 = अधर्मेण जितानत्र जितान् पश्यसि पाण्डवान् ॥ ३६०॥

}}

Line 27,925:

Line 31,014:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रीषु द्यूतेषु वा दत्तं मदान्धेन नरेण वा ।

| verse_lines = स्त्रीषु द्यूतेषु वा दत्तं मदान्धेन नरेण वा ।;न दत्तमाहुर्विद्वांसस्तस्य बन्धुभिरेव च ॥ ३६१॥

| verse_line2 = न दत्तमाहुर्विद्वांसस्तस्य बन्धुभिरेव च ॥ ३६१॥

}}

Line 27,934:

Line 31,024:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आहार्यं पुनराहुश्च तथाऽपि नतु पाण्डवैः ।

| verse_lines = आहार्यं पुनराहुश्च तथाऽपि नतु पाण्डवैः ।;तत् कृतं तव पुत्राणां ख्यापयद्भिरशिष्टताम् ॥ ३६२॥

| verse_line2 = तत् कृतं तव पुत्राणां ख्यापयद्भिरशिष्टताम् ॥ ३६२॥

}}

Line 27,943:

Line 31,034:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आहाऽम्बिकेयो निमित्तानां फलं कथम् ।

| verse_lines = इत्युक्त आहाऽम्बिकेयो निमित्तानां फलं कथम् ।;न भवेदिति स प्राह द्रुतं कृष्णा विमोच्यताम् (विमुच्यताम्) ॥ ३६३॥

| verse_line2 = न भवेदिति स प्राह द्रुतं कृष्णा विमोच्यताम् (विमुच्यताम्) ॥ ३६३॥

}}

Line 27,952:

Line 31,044:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तोषयस्व वरैश्चैनामन्यथा ते सुतान् मृतान् ।

| verse_lines = तोषयस्व वरैश्चैनामन्यथा ते सुतान् मृतान् ।;विद्धि भीमेन निष्पिष्टान् माऽत्र(नात्र) ते संशयो भवेत् ॥ ३६४॥

| verse_line2 = विद्धि भीमेन निष्पिष्टान् माऽत्र(नात्र) ते संशयो भवेत् ॥ ३६४॥

}}

Line 27,961:

Line 31,054:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णा च पाण्डवाश्चैव तपोवृद्धिमभीप्सवः ।

| verse_lines = कृष्णा च पाण्डवाश्चैव तपोवृद्धिमभीप्सवः ।;तपसा नैव धक्ष्यन्ति तेन जीवन्ति ते सुताः ॥ ३६५॥

| verse_line2 = तपसा नैव धक्ष्यन्ति तेन जीवन्ति ते सुताः ॥ ३६५॥

}}

Line 27,970:

Line 31,064:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽपि यदि कृष्णां त्वं न मोचयसि ते सुतान् ।

| verse_lines = तथाऽपि यदि कृष्णां त्वं न मोचयसि ते सुतान् ।;हनिष्यति न सन्देहो बलेनैव वृकोदरः ॥ ३६६॥

| verse_line2 = हनिष्यति न सन्देहो बलेनैव वृकोदरः ॥ ३६६॥

}}

Line 27,979:

Line 31,074:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितो विनिर्भर्त्स्य(विनिर्भत्स्य) पुत्रं दुःशासनं नृपः ।

| verse_lines = इतीरितो विनिर्भर्त्स्य(विनिर्भत्स्य) पुत्रं दुःशासनं नृपः ।;अमोचयद् वरैश्चैनां छन्दयामास पार्षतीम् ॥ ३६७॥

| verse_line2 = अमोचयद् वरैश्चैनां छन्दयामास पार्षतीम् ॥ ३६७॥

}}

Line 27,988:

Line 31,084:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = छन्दिता सा वरैस्तेन धर्मे भागवते स्थिता ।

| verse_lines = छन्दिता सा वरैस्तेन धर्मे भागवते स्थिता ।;नैवाऽत्मनो वरान् वव्रे वव्रे तेषां विमोक्षणम् ॥ ३६८॥

| verse_line2 = नैवाऽत्मनो वरान् वव्रे वव्रे तेषां विमोक्षणम् ॥ ३६८॥

}}

Line 27,997:

Line 31,094:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरस्य सभ्रातुः सराष्ट्रस्य विमोक्षणम् ।

| verse_lines = युधिष्ठिरस्य सभ्रातुः सराष्ट्रस्य विमोक्षणम् ।;ददौ नृपोऽस्या न पुनश्छन्द्यमानाऽपि साऽवृणोत् ॥ ३६९॥

| verse_line2 = ददौ नृपोऽस्या न पुनश्छन्द्यमानाऽपि साऽवृणोत् ॥ ३६९॥

}}

Line 28,006:

Line 31,104:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भर्तुर्विष्णोश्च नान्यस्माद् वरस्वीकार इष्यते ।

| verse_lines = भर्तुर्विष्णोश्च नान्यस्माद् वरस्वीकार इष्यते ।;एवं हि भगवद्धर्मस्तस्मात् सा नावृणोत् परम् ॥ ३७०॥

| verse_line2 = एवं हि भगवद्धर्मस्तस्मात् सा नावृणोत् परम् ॥ ३७०॥

}}

Line 28,015:

Line 31,114:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अधर्मतो हृतत्वात्तु तद् दानं न वरो भवेत् ।

| verse_lines = अधर्मतो हृतत्वात्तु तद् दानं न वरो भवेत् ।;इति मत्वा पाण्डवानां वव्रे कृष्णा विमोक्षणम् ॥ ३७१॥

| verse_line2 = इति मत्वा पाण्डवानां वव्रे कृष्णा विमोक्षणम् ॥ ३७१॥

}}

Line 28,024:

Line 31,124:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्वशुरादैहिकवराः क्षत्रियायास्त्रयो यतः ।

| verse_lines = श्वशुरादैहिकवराः क्षत्रियायास्त्रयो यतः ।;उक्ताः शतं च विप्राया धर्मे भागवते ततः ।;हेतुनाऽनेन वव्रे सा नान्यत् किञ्चिदतः परम् ॥ ३७२॥

| verse_line2 = उक्ताः शतं च विप्राया धर्मे भागवते ततः ।

}}

Line 28,033:

Line 31,134:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो विमुक्ताः प्रययुश्च पार्था गुरून् प्रणम्य स्वपुरं सकृष्णाः ।

| verse_lines = ततो विमुक्ताः प्रययुश्च पार्था गुरून् प्रणम्य स्वपुरं सकृष्णाः ।;दुर्योधनानन्तरजो जगाद तातं निजं पापकृतां प्रधानः ॥ ३७३॥

| verse_line2 = दुर्योधनानन्तरजो जगाद तातं निजं पापकृतां प्रधानः ॥ ३७३॥

}}

Line 28,042:

Line 31,144:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तपाण्डवश्रियं समागतामहो पुनः ।

| verse_lines = समस्तपाण्डवश्रियं समागतामहो पुनः ।;व्यमोचयो वृकोदराद् वधश्च नो ध्रुवो भवेत् ॥ ३७४॥

| verse_line2 = व्यमोचयो वृकोदराद् वधश्च नो ध्रुवो भवेत् ॥ ३७४॥

}}

Line 28,051:

Line 31,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतः पुनश्च पाण्डवान् समाह्वयस्व(समानयस्व) नः कृते ।

| verse_lines = अतः पुनश्च पाण्डवान् समाह्वयस्व(समानयस्व) नः कृते ।;पुनश्च देवनं भवेज्जिता वनं प्रयान्तु च ॥ ३७५॥

| verse_line2 = पुनश्च देवनं भवेज्जिता वनं प्रयान्तु च ॥ ३७५॥

}}

Line 28,060:

Line 31,164:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनोक्तः स तदा राजा पाण्डवान् पुनराह्वयत् ।

| verse_lines = तेनोक्तः स तदा राजा पाण्डवान् पुनराह्वयत् ।;पुनः पित्रा समाहूतो देवनाय युधिष्ठिरः ।;भ्रातृभिर्वार्यमाणोऽपि कृष्णया चाऽगमत् सभाम् ॥ ३७६॥

| verse_line2 = पुनः पित्रा समाहूतो देवनाय युधिष्ठिरः ।

}}

Line 28,069:

Line 31,174:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वादशाब्दं वने वासमज्ञातत्वेन वत्सरम् ।

| verse_lines = द्वादशाब्दं वने वासमज्ञातत्वेन वत्सरम् ।;वासं प्रसिद्धनृपतेः पुरे नैवातिदूरतः ॥ ३७७॥

| verse_line2 = वासं प्रसिद्धनृपतेः पुरे नैवातिदूरतः ॥ ३७७॥

}}

Line 28,078:

Line 31,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णायाः पाण्डवानां वा दर्शनेऽज्ञातवासिनाम् ।

| verse_lines = कृष्णायाः पाण्डवानां वा दर्शनेऽज्ञातवासिनाम् ।;एकस्यापि समस्तानां द्वादशाब्दं पुनर्वनम् ॥ ३७८॥

| verse_line2 = एकस्यापि समस्तानां द्वादशाब्दं पुनर्वनम् ॥ ३७८॥

}}

Line 28,087:

Line 31,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वत्सराज्ञातवासं च त्यागेऽप्युक्तविधेस्तथा ।

| verse_lines = वत्सराज्ञातवासं च त्यागेऽप्युक्तविधेस्तथा ।;दुर्योधनः पणं चक्रे बुद्ध्या दुःशासनोक्तया ॥ ३७९॥

| verse_line2 = दुर्योधनः पणं चक्रे बुद्ध्या दुःशासनोक्तया ॥ ३७९॥

}}

Line 28,096:

Line 31,204:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गान्धारेण पुनश्चाक्षहृदयज्ञेन धर्मजः ।

| verse_lines = गान्धारेण पुनश्चाक्षहृदयज्ञेन धर्मजः ।;पराजितो वनं यातुमैच्छत् सभ्रातृको यदा ॥ ३८०॥

| verse_line2 = पराजितो वनं यातुमैच्छत् सभ्रातृको यदा ॥ ३८०॥

}}

Line 28,105:

Line 31,214:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा ननर्त पापकृत् सुयोधनानुजो हसन् ।

| verse_lines = तदा ननर्त पापकृत् सुयोधनानुजो हसन् ।;वदंश्च मारुतात्मजं पुनःपुनश्च गौरिति ॥ ३८१॥

| verse_line2 = वदंश्च मारुतात्मजं पुनःपुनश्च गौरिति ॥ ३८१॥

}}

Line 28,114:

Line 31,224:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाच च(स) पुनः कृष्णां नृत्यन्नेव सभातले ।

| verse_lines = उवाच च(स) पुनः कृष्णां नृत्यन्नेव सभातले ।;अपतिर्ह्यसि कल्याणि गच्छ दुर्योधनालयम् ॥ ३८२॥

| verse_line2 = अपतिर्ह्यसि कल्याणि गच्छ दुर्योधनालयम् ॥ ३८२॥

}}

Line 28,123:

Line 31,234:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतेऽखिलाः षण्ढ(ड)तिलास्तमोऽन्धमं प्राप्ता नचैषां पुनरुत्थितिः स्यात् ।

| verse_lines = एतेऽखिलाः षण्ढ(ड)तिलास्तमोऽन्धमं प्राप्ता नचैषां पुनरुत्थितिः स्यात् ।;इति ब्रुवाणोऽनुचकार भीमं तदाऽहसन् धार्तराष्ट्राश्च सर्वे ॥ ३८३॥

| verse_line2 = इति ब्रुवाणोऽनुचकार भीमं तदाऽहसन् धार्तराष्ट्राश्च सर्वे ॥ ३८३॥

}}

Line 28,132:

Line 31,244:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽकरोद् भीमसेनः प्रतिज्ञां हन्ताऽस्मि वो ह्यखिलान् सङ्गरेऽहम् ।

| verse_lines = तदाऽकरोद् भीमसेनः प्रतिज्ञां हन्ताऽस्मि वो ह्यखिलान् सङ्गरेऽहम् ।;इतीरिते शरणं द्रोणमेव जग्मुः समस्ता धृतराष्ट्रपुत्राः ॥ ३८४॥

| verse_line2 = इतीरिते शरणं द्रोणमेव जग्मुः समस्ता धृतराष्ट्रपुत्राः ॥ ३८४॥

}}

Line 28,141:

Line 31,254:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यत्र द्रोणस्तत्र पुत्रस्तत्र भीष्मः कृपस्तथा ।

| verse_lines = यत्र द्रोणस्तत्र पुत्रस्तत्र भीष्मः कृपस्तथा ।;नचात्येति गुरून् भीम इति तं शरणं ययुः ॥ ३८५॥

| verse_line2 = नचात्येति गुरून् भीम इति तं शरणं ययुः ॥ ३८५॥

}}

Line 28,150:

Line 31,264:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अब्रवीद् धार्तराष्ट्रांश्च द्रोणो विप्रोऽपि सन्नहम् ।

| verse_lines = अब्रवीद् धार्तराष्ट्रांश्च द्रोणो विप्रोऽपि सन्नहम् ।;सपुत्रः सकृपः शस्त्रं ग्रहीष्ये भवतां कृते ॥ ३८६॥

| verse_line2 = सपुत्रः सकृपः शस्त्रं ग्रहीष्ये भवतां कृते ॥ ३८६॥

}}

Line 28,159:

Line 31,274:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रक्षणे भवतां चैव कुर्यां यत्नं स्वशक्तितः ।

| verse_lines = रक्षणे भवतां चैव कुर्यां यत्नं स्वशक्तितः ।;नतु भीमाद् रक्षितुं वः शक्तः सत्यं ब्रवीम्यहम् ॥ ३८७॥

| verse_line2 = नतु भीमाद् रक्षितुं वः शक्तः सत्यं ब्रवीम्यहम् ॥ ३८७॥

}}

Line 28,168:

Line 31,284:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो ययुः पाण्डवास्ते सभाया वनाय कृष्णासहिताः सुशूराः ।

| verse_lines = ततो ययुः पाण्डवास्ते सभाया वनाय कृष्णासहिताः सुशूराः ।;गत्याऽनुचक्रे युवसिंहखेलगतिं भीमं धार्तराष्ट्रोऽपहस्य ॥ ३८८॥

| verse_line2 = गत्याऽनुचक्रे युवसिंहखेलगतिं भीमं धार्तराष्ट्रोऽपहस्य ॥ ३८८॥

}}

Line 28,177:

Line 31,294:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा सभाया अर्द्धनिष्क्रान्तदेहो व्यावृत्य भीमः प्राह संरक्तनेत्रः ।

| verse_lines = दृष्ट्वा सभाया अर्द्धनिष्क्रान्तदेहो व्यावृत्य भीमः प्राह संरक्तनेत्रः ।;ऊरुं तवान्यं च रणे विभेत्स्य इत्युक्त्वाऽसौ निर्गतोऽसत्सभायाः ॥ ३८९॥

| verse_line2 = ऊरुं तवान्यं च रणे विभेत्स्य इत्युक्त्वाऽसौ निर्गतोऽसत्सभायाः ॥ ३८९॥

}}

Line 28,186:

Line 31,304:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रयाताननु तान् कुन्ती प्रययौ पुत्रगृद्धिनी ।

| verse_lines = प्रयाताननु तान् कुन्ती प्रययौ पुत्रगृद्धिनी ।;रोरुद्यमानां विदुरः स्थापयामास तां गृहे ।;प्रणम्य तां ययुः पार्थाः सकृष्णाः शीघ्रगामिनः ॥ ३९०॥

| verse_line2 = रोरुद्यमानां विदुरः स्थापयामास तां गृहे ।

}}

Line 28,195:

Line 31,314:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरोऽवाग्वदनो ययौ न क्रोधचक्षुषा ।

| verse_lines = युधिष्ठिरोऽवाग्वदनो ययौ न क्रोधचक्षुषा ।;दहेयं कौरवान् सर्वानिति कारुणिको नृपः ॥ ३९१॥

| verse_line2 = दहेयं कौरवान् सर्वानिति कारुणिको नृपः ॥ ३९१॥

}}

Line 28,204:

Line 31,324:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उद्धृत्य बाहू प्रययौ बाहुषाली वृकोदरः ।

| verse_lines = उद्धृत्य बाहू प्रययौ बाहुषाली वृकोदरः ।;आभ्यामेवाखिलाञ्छत्रूञ्छक्तो हन्तुमहं त्विति ॥ ३९२॥

| verse_line2 = आभ्यामेवाखिलाञ्छत्रूञ्छक्तो हन्तुमहं त्विति ॥ ३९२॥

}}

Line 28,213:

Line 31,334:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अबद्धकेशा प्रययौ द्रौपदी सा सभातलात् ।

| verse_lines = अबद्धकेशा प्रययौ द्रौपदी सा सभातलात् ।;मुक्तकेशा भविष्यन्ति धार्तराष्ट्रस्त्रियस्त्विति ॥ ३९३॥

| verse_line2 = मुक्तकेशा भविष्यन्ति धार्तराष्ट्रस्त्रियस्त्विति ॥ ३९३॥

}}

Line 28,222:

Line 31,344:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वर्षन् पांसून् ययौ पार्थ इत्थं शत्रुषु सायकान् ।

| verse_lines = वर्षन् पांसून् ययौ पार्थ इत्थं शत्रुषु सायकान् ।;वर्षयानीत्यभिप्रायः परमास्त्रविदां वरः ॥ ३९४॥

| verse_line2 = वर्षयानीत्यभिप्रायः परमास्त्रविदां वरः ॥ ३९४॥

}}

Line 28,231:

Line 31,354:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यमाववाङ्मुखौ यातौ नावयोः शत्रवो मुखम् ।

| verse_lines = यमाववाङ्मुखौ यातौ नावयोः शत्रवो मुखम् ।;पश्यन्त्वस्यामवस्थायामित्येव धृतचेतसौ ॥ ३९५॥

| verse_line2 = पश्यन्त्वस्यामवस्थायामित्येव धृतचेतसौ ॥ ३९५॥

}}

Line 28,240:

Line 31,364:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रेतसंस्कारसूक्तानि पठन् धौम्योऽग्रतो ययौ ।

| verse_lines = प्रेतसंस्कारसूक्तानि पठन् धौम्योऽग्रतो ययौ ।;हतेषु धार्तराष्ट्रेषु मया कार्याः क्रिया इति ॥ ३९६॥

| verse_line2 = हतेषु धार्तराष्ट्रेषु मया कार्याः क्रिया इति ॥ ३९६॥

}}

Line 28,249:

Line 31,374:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तानथानुययुः सूता रथैः परिचतुर्दशैः ।

| verse_lines = तानथानुययुः सूता रथैः परिचतुर्दशैः ।;सूदाः पौरोगवाश्चैव भृत्या ये त्वाप्तकारिणः ॥ ३९७॥

| verse_line2 = सूदाः पौरोगवाश्चैव भृत्या ये त्वाप्तकारिणः ॥ ३९७॥

}}

Line 28,258:

Line 31,384:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्ते जाह्नवीतीरे वने वटमुपाश्रिताः ।

| verse_lines = ततस्ते जाह्नवीतीरे वने वटमुपाश्रिताः ।;न्यषीदन्नागतान् दृष्ट्वा समस्तान् पुरवासिनः ॥ ३९८॥

| verse_line2 = न्यषीदन्नागतान् दृष्ट्वा समस्तान् पुरवासिनः ॥ ३९८॥

}}

Line 28,267:

Line 31,394:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु ते सर्वजगन्निवासं नारायणं नित्यसमस्तसद्गुणम् ।

| verse_lines = ततस्तु ते सर्वजगन्निवासं नारायणं नित्यसमस्तसद्गुणम् ।;स्वयम्भुशर्वादिभिरर्चितं सदा भक्त्याऽस्मरन् भक्तभवापहं प्रभुम् ॥ ३९९॥

| verse_line2 = स्वयम्भुशर्वादिभिरर्चितं सदा भक्त्याऽस्मरन् भक्तभवापहं प्रभुम् ॥ ३९९॥

}}

Line 28,282:

Line 31,410:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ आगन्तुकामान् पुरवासिनस्ते संस्थाप्य कृच्छ्रेण कुरुप्रवीराः ।

| verse_lines = औं ॥ आगन्तुकामान् पुरवासिनस्ते संस्थाप्य कृच्छ्रेण कुरुप्रवीराः ।;रात्रौ प्रविष्टा गहनं वनं च किर्मीरमासेदुरथो नराशम् ॥ १॥

| verse_line2 = रात्रौ प्रविष्टा गहनं वनं च किर्मीरमासेदुरथो नराशम् ॥ १॥

}}

Line 28,291:

Line 31,420:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बकानुजोऽसौ निखिलैरजेयो वराद् गिरीशस्य निहन्तुकामः ।

| verse_lines = बकानुजोऽसौ निखिलैरजेयो वराद् गिरीशस्य निहन्तुकामः ।;सदारसोदर्यमभिप्रसस्रे भीमं महावृक्षगिरीन् प्रमुञ्चन् ॥ २॥

| verse_line2 = सदारसोदर्यमभिप्रसस्रे भीमं महावृक्षगिरीन् प्रमुञ्चन् ॥ २॥

}}

Line 28,300:

Line 31,430:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स सम्प्रहारं सह तेन कृत्वा भीमो निपात्याऽशु(निहत्याऽशु) धरातले तम् ।

| verse_lines = स सम्प्रहारं सह तेन कृत्वा भीमो निपात्याऽशु(निहत्याऽशु) धरातले तम् ।;चक्रे मखे सङ्गरनामेधेये प्रसह्य नारायणदैवते पशुम् ॥ ३॥

| verse_line2 = चक्रे मखे सङ्गरनामेधेये प्रसह्य नारायणदैवते पशुम् ॥ ३॥

}}

Line 28,309:

Line 31,440:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहत्य रक्षो वनमध्यसंस्थास्तदा यतीनामयुतैः समेताः ।

| verse_lines = निहत्य रक्षो वनमध्यसंस्थास्तदा यतीनामयुतैः समेताः ।;अशीतिसाहस्रमुनिप्रवीरैर्दशांशयुक्तैः सहिता व्यचिन्तयन् ॥ ४॥

| verse_line2 = अशीतिसाहस्रमुनिप्रवीरैर्दशांशयुक्तैः सहिता व्यचिन्तयन् ॥ ४॥

}}

Line 28,318:

Line 31,450:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचिन्त्य तेषां भरणाय धर्मजः सम्पूज्य सूर्यस्थितमच्युतं प्रभुम् ।

| verse_lines = विचिन्त्य तेषां भरणाय धर्मजः सम्पूज्य सूर्यस्थितमच्युतं प्रभुम् ।;दिनेऽक्षयान्नं पिठरं तदाप रत्नादिदं कामवरान्नदं च ॥ ५॥

| verse_line2 = दिनेऽक्षयान्नं पिठरं तदाप रत्नादिदं कामवरान्नदं च ॥ ५॥

}}

Line 28,327:

Line 31,460:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बभार तेनैव युधिष्ठिरस्तान् प्रत्येकशस्त्रिंशतदासदासिकान्(त्रिंशतिदासदासिकान्) ।

| verse_lines = बभार तेनैव युधिष्ठिरस्तान् प्रत्येकशस्त्रिंशतदासदासिकान्(त्रिंशतिदासदासिकान्) ।;सुवर्णपात्रेषु हि भुञ्जते ये गृहे तदीये बहुकोटिदासिके ॥ ६॥

| verse_line2 = सुवर्णपात्रेषु हि भुञ्जते ये गृहे तदीये बहुकोटिदासिके ॥ ६॥

}}

Line 28,336:

Line 31,470:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सत्सङ्गमाकाङ्क्षिण एव तेऽवसन् पार्थैः सहान्ये च मुनीन्द्रवृन्दाः ।

| verse_lines = सत्सङ्गमाकाङ्क्षिण एव तेऽवसन् पार्थैः सहान्ये च मुनीन्द्रवृन्दाः ।;शृण्वन्त एभ्यः परमार्थसाराः कथा वदन्तश्च पुरातनास्तथा ॥ ७॥

| verse_line2 = शृण्वन्त एभ्यः परमार्थसाराः कथा वदन्तश्च पुरातनास्तथा ॥ ७॥

}}

Line 28,345:

Line 31,480:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं गजानां बहुकोटिवृन्दांस्तथा रथानां च हयांश्च वृन्दशः ।

| verse_lines = एवं गजानां बहुकोटिवृन्दांस्तथा रथानां च हयांश्च वृन्दशः ।;विसृज्य रत्नानि नरांश्च वृन्दशो वने विजह्रुर्दिवि देववत् सुखम् ॥ ८॥

| verse_line2 = विसृज्य रत्नानि नरांश्च वृन्दशो वने विजह्रुर्दिवि देववत् सुखम् ॥ ८॥

}}

Line 28,354:

Line 31,490:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गवां च लक्षं प्रददाति नित्यशः सुवर्णभारांश्च शतं युधिष्ठिरः ।

| verse_lines = गवां च लक्षं प्रददाति नित्यशः सुवर्णभारांश्च शतं युधिष्ठिरः ।;सभ्रातृकोऽसौ वनमाप्य शक्रवन्मुमोद विप्रैः सहितो यथासुखम् ॥ ९॥

| verse_line2 = सभ्रातृकोऽसौ वनमाप्य शक्रवन्मुमोद विप्रैः सहितो यथासुखम् ॥ ९॥

}}

Line 28,363:

Line 31,500:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थेषु यातेषु किमत्र कार्यमिति स्म पृष्टो विदुरोऽग्रजेन ।

| verse_lines = पार्थेषु यातेषु किमत्र कार्यमिति स्म पृष्टो विदुरोऽग्रजेन ।;आहूय राज्यं प्रतिपादयेति प्राहैनमाहाथ रुषाऽऽम्बिकेयः ॥ १०॥

| verse_line2 = आहूय राज्यं प्रतिपादयेति प्राहैनमाहाथ रुषाऽऽम्बिकेयः ॥ १०॥

}}

Line 28,372:

Line 31,510:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानं प्रतीपोऽसि ममाऽत्मजानां न मे त्वया कार्यमिहास्ति किञ्चित् ।

| verse_lines = ज्ञानं प्रतीपोऽसि ममाऽत्मजानां न मे त्वया कार्यमिहास्ति किञ्चित् ।;यथेष्टतस्तिष्ठ वा गच्छ वेति प्रोक्तो ययौ विदुरः पाण्डुपुत्रान् ॥ ११॥

| verse_line2 = यथेष्टतस्तिष्ठ वा गच्छ वेति प्रोक्तो ययौ विदुरः पाण्डुपुत्रान् ॥ ११॥

}}

Line 28,381:

Line 31,520:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् गते भ्रातृवियोगकर्शितः पपात भूमौ सहसैव राजा ।

| verse_lines = तस्मिन् गते भ्रातृवियोगकर्शितः पपात भूमौ सहसैव राजा ।;सञ्ज्ञामवाप्याऽदिशदाशु सञ्जयं जीवामि चेदाशु ममाऽनयानुजम् ॥ १२॥

| verse_line2 = सञ्ज्ञामवाप्याऽदिशदाशु सञ्जयं जीवामि चेदाशु ममाऽनयानुजम् ॥ १२॥

}}

Line 28,390:

Line 31,530:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः सञ्जयः पाण्डवेयान् प्राप्याऽनयद् विदुरं शीघ्रमेव ।

| verse_lines = इतीरितः सञ्जयः पाण्डवेयान् प्राप्याऽनयद् विदुरं शीघ्रमेव ।;सोऽप्यागतः क्षिप्रमपास्तदोषो ज्येष्ठं ववन्देऽथ स चैनमाश्लिषत् ॥ १३॥

| verse_line2 = सोऽप्यागतः क्षिप्रमपास्तदोषो ज्येष्ठं ववन्देऽथ स चैनमाश्लिषत् ॥ १३॥

}}

Line 28,399:

Line 31,540:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अङ्कं समारोप्य स मूर्ध्नि चैनमाघ्राय लेभे परमां मुदं तदा ।

| verse_lines = अङ्कं समारोप्य स मूर्ध्नि चैनमाघ्राय लेभे परमां मुदं तदा ।;क्षत्तारमायान्तमुदीक्ष्य सर्वे ससौबला धार्तराष्ट्रा अमर्षात् ।;सम्मन्त्र्य हन्तुं पाण्डवानामुतैकं छन्नोपधेनैव ससूतजा ययुः ॥ १४॥

| verse_line2 = क्षत्तारमायान्तमुदीक्ष्य सर्वे ससौबला धार्तराष्ट्रा अमर्षात् ।

}}

Line 28,408:

Line 31,550:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विज्ञाय तेषां गमनं समस्तलोकान्तरात्मा परमेश्वरेश्वरः ।

| verse_lines = विज्ञाय तेषां गमनं समस्तलोकान्तरात्मा परमेश्वरेश्वरः ।;व्यासोऽभिगम्यावददाम्बिकेयं निवारयाऽश्वेव सुतं तवेति ॥ १५॥

| verse_line2 = व्यासोऽभिगम्यावददाम्बिकेयं निवारयाऽश्वेव सुतं तवेति ॥ १५॥

}}

Line 28,417:

Line 31,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवाप्य पार्थानयमद्य मृत्युं सहानुबन्धो गमिता ह्यसंशयम् ।

| verse_lines = अवाप्य पार्थानयमद्य मृत्युं सहानुबन्धो गमिता ह्यसंशयम् ।;इतीरिते तेन निवारयेति प्रोक्तो हरिः प्राह न संवदे तैः ॥ १६॥

| verse_line2 = इतीरिते तेन निवारयेति प्रोक्तो हरिः प्राह न संवदे तैः ॥ १६॥

}}

Line 28,426:

Line 31,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मैत्रेय आयास्यति सोऽपि वाचं शिक्षार्थमेतेष्वभिधास्यतीह ।

| verse_lines = मैत्रेय आयास्यति सोऽपि वाचं शिक्षार्थमेतेष्वभिधास्यतीह ।;तां चेत् करोत्येष सुतस्तवास्य भद्रं तदा स्याच्छप्स्यति त्वन्यथा सः ॥ १७॥

| verse_line2 = तां चेत् करोत्येष सुतस्तवास्य भद्रं तदा स्याच्छप्स्यति त्वन्यथा सः ॥ १७॥

}}

Line 28,435:

Line 31,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्त्वेति राजानमनन्तशक्तिर्व्यासो ययौ तत्र गतेषु तेषु ।

| verse_lines = उक्त्वेति राजानमनन्तशक्तिर्व्यासो ययौ तत्र गतेषु तेषु ।;सुयोधनाद्येषु हतेषु पार्थैर्भूभारहानिर्न भवेदिति प्रभुः ॥ १८॥

| verse_line2 = सुयोधनाद्येषु हतेषु पार्थैर्भूभारहानिर्न भवेदिति प्रभुः ॥ १८॥

}}

Line 28,444:

Line 31,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वाश्च चेष्टा भगवन्नियुक्ताः सदा समस्तस्य चितोऽचितश्च ।

| verse_lines = सर्वाश्च चेष्टा भगवन्नियुक्ताः सदा समस्तस्य चितोऽचितश्च ।;तथाऽपि विष्णुर्विनिवारयेत् क्‍वचिद् वाचा विधत्ते च जनान् विडम्बयन् ॥ १९॥

| verse_line2 = तथाऽपि विष्णुर्विनिवारयेत् क्‍वचिद् वाचा विधत्ते च जनान् विडम्बयन् ॥ १९॥

}}

Line 28,453:

Line 31,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मैत्रेय आगादथ(आयात्) भूपतिश्च पुत्रान् समाहूय सकर्णसौबलान् ।

| verse_lines = मैत्रेय आगादथ(आयात्) भूपतिश्च पुत्रान् समाहूय सकर्णसौबलान् ।;सम्पूजयामास मुनिं स चाऽह दातुं राज्यं पाण्डवान् सम्प्रशंसन् ॥ २०॥

| verse_line2 = सम्पूजयामास मुनिं स चाऽह दातुं राज्यं पाण्डवान् सम्प्रशंसन् ॥ २०॥

}}

Line 28,462:

Line 31,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विशेषतो भीमबलं शशंस किर्मीरनाशादि वदन् मुनीन्द्रः ।

| verse_lines = विशेषतो भीमबलं शशंस किर्मीरनाशादि वदन् मुनीन्द्रः ।;श्रुत्वाऽसहंस्तद् धृतराष्ट्रपुत्र आस्फालयामास निजोरुमुग्रः ॥ २१॥

| verse_line2 = श्रुत्वाऽसहंस्तद् धृतराष्ट्रपुत्र आस्फालयामास निजोरुमुग्रः ॥ २१॥

}}

Line 28,471:

Line 31,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शशाप चैनं मुनिरुग्रतेजास्तवोरुभेदाय भवेत् सुयुद्धम् ।

| verse_lines = शशाप चैनं मुनिरुग्रतेजास्तवोरुभेदाय भवेत् सुयुद्धम् ।;इत्यूचिवान् धृतराष्ट्रानतोऽपि ययौ न चेद् राज्यदस्त्वं तथेति ।;श्रुत्वा तु किर्मीरवधं स्वपित्रा पृष्टं क्षत्रोक्तं (पृष्टक्षत्रोक्तं) सोऽत्रसद् धार्तराष्ट्रः ॥ २२॥

| verse_line2 = इत्यूचिवान् धृतराष्ट्रानतोऽपि ययौ न चेद् राज्यदस्त्वं तथेति ।

}}

Line 28,480:

Line 31,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वने वसन्तोऽथ पृथासुतास्ते वार्तां स्वकीयां(स्वकीयां वार्तां) प्रापयामासुराशु ।

| verse_lines = वने वसन्तोऽथ पृथासुतास्ते वार्तां स्वकीयां(स्वकीयां वार्तां) प्रापयामासुराशु ।;कृष्णे सोऽपि द्रुतमायात् ससत्यः सम्बन्धिनो ये च पाञ्चालमुख्याः ॥ २३॥

| verse_line2 = कृष्णे सोऽपि द्रुतमायात् ससत्यः सम्बन्धिनो ये च पाञ्चालमुख्याः ॥ २३॥

}}

Line 28,489:

Line 31,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रुद्धं कृष्णं धार्तराष्ट्राय पार्थाः क्षमापयामासुरुच्चैर्गृणन्तः ।

| verse_lines = क्रुद्धं कृष्णं धार्तराष्ट्राय पार्थाः क्षमापयामासुरुच्चैर्गृणन्तः ।;गुणांस्तदीयानमितान् प्रणम्य तदा रुदन्ती द्रौपदी चाऽप पादौ ।;सा पादयोः पतिता वासुदेवमस्तौत् समस्तप्रभुमात्मतन्त्रम् ॥ २४॥

| verse_line2 = गुणांस्तदीयानमितान् प्रणम्य तदा रुदन्ती द्रौपदी चाऽप पादौ ।

}}

Line 28,498:

Line 31,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अचिन्त्यनित्याव्ययपूर्णसद्गुणार्णवैकदेहाखिलदोषदूर ।

| verse_lines = अचिन्त्यनित्याव्ययपूर्णसद्गुणार्णवैकदेहाखिलदोषदूर ।;रमाब्जजेरेशसुरेन्द्रपूर्ववृन्दारकाणां सतताभिवन्द्य ।;समस्तचेष्टाप्रद सर्वजीव प्रभो (सर्वजीवप्रभो) विमुक्ताश्रय सर्वसार ॥ २५॥

| verse_line2 = रमाब्जजेरेशसुरेन्द्रपूर्ववृन्दारकाणां सतताभिवन्द्य ।

}}

Line 28,507:

Line 31,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ब्रुवन्ती सकलानुभूतं जगाद सर्वेशितुरच्युतस्य ।

| verse_lines = इति ब्रुवन्ती सकलानुभूतं जगाद सर्वेशितुरच्युतस्य ।;यस्याधिकानुग्रहपात्रभूता स्वयं हि शेषेशविपादिकेभ्यः ॥ २६॥

| verse_line2 = यस्याधिकानुग्रहपात्रभूता स्वयं हि शेषेशविपादिकेभ्यः ॥ २६॥

}}

Line 28,516:

Line 31,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा समस्तं भगवान् प्रतिज्ञां चकार तेषामखिलाश्च योषाः ।

| verse_lines = श्रुत्वा समस्तं भगवान् प्रतिज्ञां चकार तेषामखिलाश्च योषाः ।;पतीन् समालिङ्ग्य विमुक्तकेशा भीमाहतान् दर्शये नान्यथेति ।;तां सान्त्वयित्वा मधुरैः सुवाक्यैर्नारायणो वाचमिमां जगाद ॥ २७॥

| verse_line2 = पतीन् समालिङ्ग्य विमुक्तकेशा भीमाहतान् दर्शये नान्यथेति ।

}}

Line 28,525:

Line 31,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदीहाहं स्थितो नैवं भविताऽहं त्वयोधयम् ।

| verse_lines = यदीहाहं स्थितो नैवं भविताऽहं त्वयोधयम् ।;साल्वराजं दुरात्मानं हतश्चासौ सुपापकृत् ॥ २८॥

| verse_line2 = साल्वराजं दुरात्मानं हतश्चासौ सुपापकृत् ॥ २८॥

}}

Line 28,534:

Line 31,690:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्निधानेऽथ वा दूरे कालव्यवहितेऽपि वा ।

| verse_lines = सन्निधानेऽथ वा दूरे कालव्यवहितेऽपि वा ।;स्वभावाद् वा व्यवहिते वस्तुव्यवहितेऽपि वा ।;नाशक्तिर्विद्यते विष्णोर्नित्याव्यवहितत्वतः ॥ २९॥

| verse_line2 = स्वभावाद् वा व्यवहिते वस्तुव्यवहितेऽपि वा ।

}}

Line 28,543:

Line 31,700:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽपि नरलोकस्य करोत्यनुकृतिं प्रभुः ।

| verse_lines = तथाऽपि नरलोकस्य करोत्यनुकृतिं प्रभुः ।;दुष्टानां दोषवृद्ध्यर्थं भीमादीनां गुणोन्नतेः ॥ ३०॥

| verse_line2 = दुष्टानां दोषवृद्ध्यर्थं भीमादीनां गुणोन्नतेः ॥ ३०॥

}}

Line 28,552:

Line 31,710:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरेऽतिवृद्धं तु राजसूयादिसम्भवम् ।

| verse_lines = युधिष्ठिरेऽतिवृद्धं तु राजसूयादिसम्भवम् ।;धर्मं च सङ्क्रामयितुं कृष्णायामनुजेषु च ॥ ३१॥

| verse_line2 = धर्मं च सङ्क्रामयितुं कृष्णायामनुजेषु च ॥ ३१॥

}}

Line 28,561:

Line 31,720:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = योग्यताक्रमतो(योग्यताक्रमशो) विष्णुरिच्छयेत्थमचीक्लृपत् ।

| verse_lines = योग्यताक्रमतो(योग्यताक्रमशो) विष्णुरिच्छयेत्थमचीक्लृपत् ।;एधमानद्विडित्येव विष्णोर्नाम हि वैदिकम् ॥ ३२॥

| verse_line2 = एधमानद्विडित्येव विष्णोर्नाम हि वैदिकम् ॥ ३२॥

}}

Line 28,570:

Line 31,730:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयोग्यताया अधिकधर्मज्ञानादिजं फलम् ।

| verse_lines = स्वयोग्यताया अधिकधर्मज्ञानादिजं फलम् ।;भीष्मद्रोणाम्बिकेयादेः पार्थेष्वेव निधापितुम् ॥ ३३॥

| verse_line2 = भीष्मद्रोणाम्बिकेयादेः पार्थेष्वेव निधापितुम् ॥ ३३॥

}}

Line 28,579:

Line 31,740:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च पापवृद्ध्यर्थमजो दुर्योधनादिषु ।

| verse_lines = पुनश्च पापवृद्ध्यर्थमजो दुर्योधनादिषु ।;व्यासोऽम्बिकासुतं प्राह पार्था मेऽभ्यधिकं(मे ह्यधिकं) प्रियाः ।;तेषां प्रवासनं चैव प्रियं न मम सर्वथा ॥ ३४॥

| verse_line2 = व्यासोऽम्बिकासुतं प्राह पार्था मेऽभ्यधिकं(मे ह्यधिकं) प्रियाः ।

}}

Line 28,588:

Line 31,750:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति दुर्योधनादीनां पापवृद्ध्यर्थमेव सः ।

| verse_lines = इति दुर्योधनादीनां पापवृद्ध्यर्थमेव सः ।;प्रिया इत्येव कथनात् पाण्डवानां शुभोन्नतेः(गुणोन्नतेः) ॥ ३५॥

| verse_line2 = प्रिया इत्येव कथनात् पाण्डवानां शुभोन्नतेः(गुणोन्नतेः) ॥ ३५॥

}}

Line 28,597:

Line 31,760:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गुरुत्वाद् भीमसेनस्य क्षमा द्यूतेऽर्जुनादिनाम् ।

| verse_lines = गुरुत्वाद् भीमसेनस्य क्षमा द्यूतेऽर्जुनादिनाम् ।;नातिधर्मस्वरूपोऽत्र(नातिधर्मस्वरूपोऽक्षे) धर्मो भीमे निरौपधः ॥ ३६॥

| verse_line2 = नातिधर्मस्वरूपोऽत्र(नातिधर्मस्वरूपोऽक्षे) धर्मो भीमे निरौपधः ॥ ३६॥

}}

Line 28,606:

Line 31,770:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रौपद्या अप्यतिक्लेशात् क्षमा धर्मो महानभूत् ।

| verse_lines = द्रौपद्या अप्यतिक्लेशात् क्षमा धर्मो महानभूत् ।;सा हि भीममनो वेद न कार्यः शाप इत्यलम् ॥ ३७॥

| verse_line2 = सा हि भीममनो वेद न कार्यः शाप इत्यलम् ॥ ३७॥

}}

Line 28,615:

Line 31,780:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद् यथायोग्यतया हरिणा धर्मवर्धनम् ।

| verse_lines = तस्माद् यथायोग्यतया हरिणा धर्मवर्धनम् ।;कृतं तत्रासन्निधानकारणं केशवोऽब्रवीत् ॥ ३८॥

| verse_line2 = कृतं तत्रासन्निधानकारणं केशवोऽब्रवीत् ॥ ३८॥

}}

Line 28,624:

Line 31,790:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साल्वं श्रुत्वा समायान्तं (समायातं) रौक्मिणेयादयो मया ।

| verse_lines = साल्वं श्रुत्वा समायान्तं (समायातं) रौक्मिणेयादयो मया ।;प्रस्थापिता हि भवतां सकाशे ते ययुः पुरीम् ।;तदा साल्वोऽपि सौभेन द्वारकामर्दयद् भृशम् ॥ ३९॥

| verse_line2 = प्रस्थापिता हि भवतां सकाशे ते ययुः पुरीम् ।

}}

Line 28,633:

Line 31,800:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रद्युम्न आशु निरगादथ सर्वसैन्यै-

| verse_lines = प्रद्युम्न आशु निरगादथ सर्वसैन्यै-;रन्यैश्च यादवगणैः सहितोऽनुजैश्च ।;साल्वोऽवगम्य तनयं मम तद्विमानात्;पापोऽवरुह्य रथमारुहदत्र योद्धुम् ॥ ४०॥

| verse_line2 = रन्यैश्च यादवगणैः सहितोऽनुजैश्च ।

}}

Line 28,642:

Line 31,810:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृत्वा सुयुद्धममुना मम पुत्रकोऽसौ

| verse_lines = कृत्वा सुयुद्धममुना मम पुत्रकोऽसौ;अस्त्राणि तस्य विनिवार्य महास्त्रजालैः ।;दत्तं मया शरममोघमथाऽददे तं;हन्तुं नृपं कृतमतिस्त्वशृणोद् वचः खे ॥ ४१॥

| verse_line2 = अस्त्राणि तस्य विनिवार्य महास्त्रजालैः ।

}}

Line 28,651:

Line 31,820:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नारायणेन हि पुरा मनसाऽभिक्लृप्तं

| verse_lines = नारायणेन हि पुरा मनसाऽभिक्लृप्तं;कृष्णावतारमुपगम्य निहन्मि साल्वम् ।;इत्येव तेन हरिणाऽपि स भार्गवेण;विद्रावितो न निहतः स्वमनोनुसारात् ॥ ४२॥

| verse_line2 = कृष्णावतारमुपगम्य निहन्मि साल्वम् ।

}}

Line 28,660:

Line 31,830:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वध्यस्त्वया नहि ततोऽयमयं च बाणः

| verse_lines = वध्यस्त्वया नहि ततोऽयमयं च बाणः;चक्रायुधस्य दयितो नितराममोघः ।;मा मुञ्च तेन तमिमं विनिवर्तयेऽहं;साल्वं हृदि स्थित इतीरितमीरणेन ॥ ४३॥

| verse_line2 = चक्रायुधस्य दयितो नितराममोघः ।

}}

Line 28,669:

Line 31,840:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा वचः स पवनस्य शरं त्वमोघं

| verse_lines = श्रुत्वा वचः स पवनस्य शरं त्वमोघं;सञ्जह्र आशु स च साल्वपतिः स्वसौभम् ।;आरुह्य बालकलहेन किमत्र कार्यं;कृष्णेन सङ्गर इति प्रययौ स्वदेशम् ॥ ४४॥

| verse_line2 = सञ्जह्र आशु स च साल्वपतिः स्वसौभम् ।

}}

Line 28,678:

Line 31,850:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रद्युम्नसाम्बगदसारणचारुदेष्णाः

| verse_lines = प्रद्युम्नसाम्बगदसारणचारुदेष्णाः;सेनां निहत्य सह मन्त्रिगणैस्तदीयाम् ।;आह्लादिनः स्वपुरमाययुरप्यहं च;तत्रागमं सपदि तैः श्रुतवानशेषम् ॥ ४५॥

| verse_line2 = सेनां निहत्य सह मन्त्रिगणैस्तदीयाम् ।

}}

Line 28,687:

Line 31,860:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यस्मिञ्छरे करगते विजयो ध्रुवः स्यात्

| verse_lines = यस्मिञ्छरे करगते विजयो ध्रुवः स्यात्;मत्तेजसा तदनुसङ्ग्रहणात् सुतान्मे ।;यातं निशम्य रिपुमात्मपुरीं च भग्नां;दृष्ट्वैव तेन तदनुव्रजनं कृतं मे ॥ ४६॥

| verse_line2 = मत्तेजसा तदनुसङ्ग्रहणात् सुतान्मे ।

}}

Line 28,696:

Line 31,870:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं सागरोपरिगसौभगतं निशाम्य

| verse_lines = तं सागरोपरिगसौभगतं निशाम्य;मुक्ते च तेन मयि शस्त्रमहास्त्रवर्षे ।;तं सन्निवार्य(तत्सन्निवार्य) तु मया शरपूगविद्धो;माया युयोज मयि पापतमः स साल्वः ॥ ४७॥

| verse_line2 = मुक्ते च तेन मयि शस्त्रमहास्त्रवर्षे ।

}}

Line 28,705:

Line 31,880:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताः क्रीडया क्षणमहं समरे निशाम्य

| verse_lines = ताः क्रीडया क्षणमहं समरे निशाम्य;ज्ञानास्त्रतः प्रतिविधूय बहूंश्च दैत्यान् ।;हत्वाऽऽशु तं च गिरिवर्षिणमाशु सौभं;वार्धौ न्यपातयमरीन्द्रविभिन्नबन्धम् ॥ ४८॥

| verse_line2 = ज्ञानास्त्रतः प्रतिविधूय बहूंश्च दैत्यान् ।

}}

Line 28,714:

Line 31,890:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं स्यन्दनस्थितमथो विभुजं विधाय

| verse_lines = तं स्यन्दनस्थितमथो विभुजं विधाय;बाणेन तद्रथवरं गदया विभिद्य ।;चक्रेण तस्य च शिरो विनिकृत्य धातृ-;शर्वादिभिः प्रतिनुतः स्वपुरीमगां च ॥ ४९॥

| verse_line2 = बाणेन तद्रथवरं गदया विभिद्य ।

}}

Line 28,723:

Line 31,900:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मादिदं व्यसनमास हि विप्रकर्षात्

| verse_lines = तस्मादिदं व्यसनमास हि विप्रकर्षात्;मे कार्यतस्त्विति निगद्य पुनश्च पार्थान् ।;कृष्णां च सान्त्वयितुमत्र दिनान्युवास;सत्या च सोमकसुतामनुसान्त्वयन्ती ॥ ५०॥

| verse_line2 = मे कार्यतस्त्विति निगद्य पुनश्च पार्थान् ।

}}

Line 28,732:

Line 31,910:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाण्डवानां च या भार्याः पुत्रा अपि हि(च) सर्वशः ।

| verse_lines = पाण्डवानां च या भार्याः पुत्रा अपि हि(च) सर्वशः ।;अन्वेव पाण्डवान् याता वनमत्रैव स्थिताः(वनमत्रैव च संस्थिताः) ॥ ५१॥

| verse_line2 = अन्वेव पाण्डवान् याता वनमत्रैव स्थिताः(वनमत्रैव च संस्थिताः) ॥ ५१॥

}}

Line 28,741:

Line 31,920:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृष्टद्युम्नस्ततः कृष्णां सान्त्वयित्वैव केशवम् ।

| verse_lines = धृष्टद्युम्नस्ततः कृष्णां सान्त्वयित्वैव केशवम् ।;प्रणम्य समनुज्ञातो भागिनेयैः पुरं ययौ ॥ ५२॥

| verse_line2 = प्रणम्य समनुज्ञातो भागिनेयैः पुरं ययौ ॥ ५२॥

}}

Line 28,750:

Line 31,930:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृष्टकेतुश्च भगिनीं काशिराजः सुतामपि ।

| verse_lines = धृष्टकेतुश्च भगिनीं काशिराजः सुतामपि ।;पुरं ययतुरादाय कुन्त्यैवान्याः सह स्थिताः ॥ ५३॥

| verse_line2 = पुरं ययतुरादाय कुन्त्यैवान्याः सह स्थिताः ॥ ५३॥

}}

Line 28,759:

Line 31,940:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्वती नकुलस्याऽसीद् भार्या पूर्वं तिलोत्तमा ।

| verse_lines = पार्वती नकुलस्याऽसीद् भार्या पूर्वं तिलोत्तमा ।;पूर्वोक्ते चैव यमयोर्भार्ये कुन्त्या हि वारिताः ॥ ५४॥

| verse_line2 = पूर्वोक्ते चैव यमयोर्भार्ये कुन्त्या हि वारिताः ॥ ५४॥

}}

Line 28,768:

Line 31,950:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुभद्रामभिमन्युं च रथमारोप्य केशवः(काञ्चनम्) ।

| verse_lines = सुभद्रामभिमन्युं च रथमारोप्य केशवः(काञ्चनम्) ।;पाण्डवानभ्यनुज्ञाय सभार्यः स्वपुरीं ययौ ॥ ५५॥

| verse_line2 = पाण्डवानभ्यनुज्ञाय सभार्यः स्वपुरीं ययौ ॥ ५५॥

}}

Line 28,777:

Line 31,960:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कञ्चित् कालं द्रौपदेया उष्य पाञ्चालके पुरे ।

| verse_lines = कञ्चित् कालं द्रौपदेया उष्य पाञ्चालके पुरे ।;ययुर्द्वारवतीमेव(ययुर्द्वारावतीमेव) तत्रोषुः कृष्णलालिताः(कृष्णपालिताः) ॥ ५६॥

| verse_line2 = ययुर्द्वारवतीमेव(ययुर्द्वारावतीमेव) तत्रोषुः कृष्णलालिताः(कृष्णपालिताः) ॥ ५६॥

}}

Line 28,786:

Line 31,970:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः परं धर्मराजो निर्विण्णः स्वकृतेन ह ।

| verse_lines = ततः परं धर्मराजो निर्विण्णः स्वकृतेन ह ।;भ्रातृभार्यापदे कृष्णां स्थापयामास सर्वदा ॥ ५७॥

| verse_line2 = भ्रातृभार्यापदे कृष्णां स्थापयामास सर्वदा ॥ ५७॥

}}

Line 28,795:

Line 31,980:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऊषुर्वने च ते पार्था मुनिशेषान्नभोजिनः ।

| verse_lines = ऊषुर्वने च ते पार्था मुनिशेषान्नभोजिनः ।;भुक्तवत्स्वेवानुजेषु भुङ्क्ते राजा युधिष्ठिरः ॥ ५८॥

| verse_line2 = भुक्तवत्स्वेवानुजेषु भुङ्क्ते राजा युधिष्ठिरः ॥ ५८॥

}}

Line 28,804:

Line 31,990:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अलङ्घ्यत्वात् तदाज्ञाया अनुजाः पूर्वभोजिनः ।

| verse_lines = अलङ्घ्यत्वात् तदाज्ञाया अनुजाः पूर्वभोजिनः ।;तस्यानन्तरमेवैका भुङ्क्ते सा पार्षतात्मजा ॥ ५९॥

| verse_line2 = तस्यानन्तरमेवैका भुङ्क्ते सा पार्षतात्मजा ॥ ५९॥

}}

Line 28,813:

Line 32,000:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं सदा विष्णुपरायणानां तत्प्रार्पणान्नैकभुजां(तत्प्रापणान्नैकभुजां) प्रयातः ।

| verse_lines = एवं सदा विष्णुपरायणानां तत्प्रार्पणान्नैकभुजां(तत्प्रापणान्नैकभुजां) प्रयातः ।;संवत्सरस्तत्र जगाद कृष्णा भीमाज्ञया धर्मराजं सुवेत्त्री ॥ ६०॥

| verse_line2 = संवत्सरस्तत्र जगाद कृष्णा भीमाज्ञया धर्मराजं सुवेत्त्री ॥ ६०॥

}}

Line 28,822:

Line 32,010:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतिमार्दवयुक्तत्वाद् धर्मराजश्चतुर्दशे ।

| verse_lines = अतिमार्दवयुक्तत्वाद् धर्मराजश्चतुर्दशे ।;अपि वर्षे गुरुभयाद् राज्यं नेच्छेदिति प्रभुः ।;मारुतिः प्रेषयामास कृष्णां प्रस्तावहेतवे ॥ ६१॥

| verse_line2 = अपि वर्षे गुरुभयाद् राज्यं नेच्छेदिति प्रभुः ।

}}

Line 28,831:

Line 32,020:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षमा सर्वत्र धर्मो न पापहेतुश्च दुर्जने ।

| verse_lines = क्षमा सर्वत्र धर्मो न पापहेतुश्च दुर्जने ।;राज्ञां सामर्थ्ययुक्तानामिति संस्थाप्य शास्त्रतः ॥ ६२॥

| verse_line2 = राज्ञां सामर्थ्ययुक्तानामिति संस्थाप्य शास्त्रतः ॥ ६२॥

}}

Line 28,840:

Line 32,030:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हत्वा चतुर्दशे वर्षे धार्तराष्ट्रानराज्यदान् ।

| verse_lines = हत्वा चतुर्दशे वर्षे धार्तराष्ट्रानराज्यदान् ।;कर्तुं राज्यं पुरो गन्ता भवानीत्यग्रजेन ह ॥ ६३॥

| verse_line2 = कर्तुं राज्यं पुरो गन्ता भवानीत्यग्रजेन ह ॥ ६३॥

}}

Line 28,849:

Line 32,040:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कारयन् सत्यशपथं विवादस्य क्रमेच्छया ।

| verse_lines = कारयन् सत्यशपथं विवादस्य क्रमेच्छया ।;आदिशत् प्रथमं कृष्णां भीमः सा नृपमब्रवीत् ॥ ६४॥

| verse_line2 = आदिशत् प्रथमं कृष्णां भीमः सा नृपमब्रवीत् ॥ ६४॥

}}

Line 28,858:

Line 32,050:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैव क्षमा कुजनतासु नृपस्य धर्मः

| verse_lines = नैव क्षमा कुजनतासु नृपस्य धर्मः;तां त्वं वृथैव धृतवानसि सार्वकालम् (सर्वकालम्, सार्वकालिकी) ।;इत्युक्त आह नृपतिः परमा क्षमैव;सर्वत्र तद्विधृतमेव जगत् समस्तम् ॥ ६५॥

| verse_line2 = तां त्वं वृथैव धृतवानसि सार्वकालम् (सर्वकालम्, सार्वकालिकी) ।

}}

Line 28,867:

Line 32,060:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्ता च सर्वजगतः सुखदुःखयोर्हि

| verse_lines = कर्ता च सर्वजगतः सुखदुःखयोर्हि;नारायणस्तदनुदत्तमिहास्य सर्वम् ।;तस्मान्न कोपविषयोऽस्ति कुतश्च कश्चित्;तस्मात् क्षमैव सकलेषु परोऽस्य धर्मः ॥ ६६॥

| verse_line2 = नारायणस्तदनुदत्तमिहास्य सर्वम् ।

}}

Line 28,876:

Line 32,070:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवन्तं नृपमाह पार्षती यदि क्षमा सर्वनरेषु धर्मः ।

| verse_lines = इत्युक्तवन्तं नृपमाह पार्षती यदि क्षमा सर्वनरेषु धर्मः ।;राज्ञा न कृत्यं न च लोकयात्रा भवेज्जगत् कापुरुषैर्विनश्येत् ॥ ६७॥

| verse_line2 = राज्ञा न कृत्यं न च लोकयात्रा भवेज्जगत् कापुरुषैर्विनश्येत् ॥ ६७॥

}}

Line 28,885:

Line 32,080:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सत्यं च विष्णुः सकलप्रवर्तको रमाविरिञ्चेशपुरस्सराश्च ।

| verse_lines = सत्यं च विष्णुः सकलप्रवर्तको रमाविरिञ्चेशपुरस्सराश्च ।;काष्ठादिवत् तद्वशगाः समस्तास्तथाऽपि न व्यर्थता पौरुषस्य ॥ ६८॥

| verse_line2 = काष्ठादिवत् तद्वशगाः समस्तास्तथाऽपि न व्यर्थता पौरुषस्य ॥ ६८॥

}}

Line 28,894:

Line 32,090:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाज्ञया पुरुषश्चेष्टमानश्चेष्टानुसारेण शुभाशुभस्य ।

| verse_lines = तदाज्ञया पुरुषश्चेष्टमानश्चेष्टानुसारेण शुभाशुभस्य ।;भोक्ता न तच्चेष्टितमन्यथा भवेत् कर्ता तस्मात् पुरुषोऽप्यस्य वश्यः ॥ ६९॥

| verse_line2 = भोक्ता न तच्चेष्टितमन्यथा भवेत् कर्ता तस्मात् पुरुषोऽप्यस्य वश्यः ॥ ६९॥

}}

Line 28,903:

Line 32,100:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वृथा यदि स्यात् पौरुषं कस्य हेतोर्विधिर्निषेधश्च समस्तवेदगः ।

| verse_lines = वृथा यदि स्यात् पौरुषं कस्य हेतोर्विधिर्निषेधश्च समस्तवेदगः ।;विधेर्निषेधस्य च नैव गोचरः पुमान् यदि स्याद् भवतो हि तौ हरेः ॥ ७०॥

| verse_line2 = विधेर्निषेधस्य च नैव गोचरः पुमान् यदि स्याद् भवतो हि तौ हरेः ॥ ७०॥

}}

Line 28,912:

Line 32,110:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनैव लेपश्च भवेदमुष्य पुण्येन पापेन च नैव चासौ ।

| verse_lines = तेनैव लेपश्च भवेदमुष्य पुण्येन पापेन च नैव चासौ ।;लिप्येत ताभ्यां परमः स्वतन्त्रः कर्ता ततः पुरुषोऽप्यस्य वश्यः ॥ ७१॥

| verse_line2 = लिप्येत ताभ्यां परमः स्वतन्त्रः कर्ता ततः पुरुषोऽप्यस्य वश्यः ॥ ७१॥

}}

Line 28,921:

Line 32,120:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितो धर्मजः कृष्णयैव निरुत्तरत्वं गमितस्त्वभर्त्सयत् ।

| verse_lines = इतीरितो धर्मजः कृष्णयैव निरुत्तरत्वं गमितस्त्वभर्त्सयत् ।;कुतर्कमाश्रित्य हरेरपि त्वमस्वातन्त्र्यं साधयसीति चोक्त्वा ॥ ७२॥

| verse_line2 = कुतर्कमाश्रित्य हरेरपि त्वमस्वातन्त्र्यं साधयसीति चोक्त्वा ॥ ७२॥

}}

Line 28,930:

Line 32,130:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = छलेन तेन प्रतिभर्त्सिता सा क्षमापयामास नृपं यतः स्त्री ।

| verse_lines = छलेन तेन प्रतिभर्त्सिता सा क्षमापयामास नृपं यतः स्त्री ।;वाचालता नातितरां हि शोभते स्त्रीणां ततः प्राह वृकोदरस्तम् ॥ ७३॥

| verse_line2 = वाचालता नातितरां हि शोभते स्त्रीणां ततः प्राह वृकोदरस्तम् ॥ ७३॥

}}

Line 28,939:

Line 32,140:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राजन् विष्णुः सर्वकर्ता न चान्यस्तत्तन्त्रमेवान्यदसौ स्वतन्त्रः ।

| verse_lines = राजन् विष्णुः सर्वकर्ता न चान्यस्तत्तन्त्रमेवान्यदसौ स्वतन्त्रः ।;तथाऽपि पुंसा विहितं स्वकर्म(विहितं हि कर्म) कार्यं त्याज्यं चान्यदत्यन्तयत्नात् ॥ ७४॥

| verse_line2 = तथाऽपि पुंसा विहितं स्वकर्म(विहितं हि कर्म) कार्यं त्याज्यं चान्यदत्यन्तयत्नात् ॥ ७४॥

}}

Line 28,948:

Line 32,150:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रत्यक्षमेतत् पुरुषस्य कर्म तेनानुमेया प्रेरणा केशवस्य ।

| verse_lines = प्रत्यक्षमेतत् पुरुषस्य कर्म तेनानुमेया प्रेरणा केशवस्य ।;स्वकर्म कृत्वा विहितं हि विष्णुना तत्प्रेरणेत्येव बुधोऽनुमन्यते ॥ ७५॥

| verse_line2 = स्वकर्म कृत्वा विहितं हि विष्णुना तत्प्रेरणेत्येव बुधोऽनुमन्यते ॥ ७५॥

}}

Line 28,957:

Line 32,160:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनैति सम्यग्गतिमस्य विष्णोर्जनोऽशुभो दैवमित्येव मत्वा ।

| verse_lines = तेनैति सम्यग्गतिमस्य विष्णोर्जनोऽशुभो दैवमित्येव मत्वा ।;हित्वा स्वकं कर्म गतिं च तामसीं प्रयाति तस्मात् कार्यमेव स्वकर्म ॥ ७६॥

| verse_line2 = हित्वा स्वकं कर्म गतिं च तामसीं प्रयाति तस्मात् कार्यमेव स्वकर्म ॥ ७६॥

}}

Line 28,966:

Line 32,170:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञातव्यं चैवास्य विष्णोर्वशत्वं कर्तव्यं चैवाऽत्मनः कार्यकर्म ।

| verse_lines = ज्ञातव्यं चैवास्य विष्णोर्वशत्वं कर्तव्यं चैवाऽत्मनः कार्यकर्म ।;प्रत्यक्षैषा कर्तृता जीवसंस्था तथाऽऽगमादनुमानाच्च सर्वम् ॥ ७७॥

| verse_line2 = प्रत्यक्षैषा कर्तृता जीवसंस्था तथाऽऽगमादनुमानाच्च सर्वम् ॥ ७७॥

}}

Line 28,975:

Line 32,180:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्णोर्वशे तन्न हेयं द्वयं च जानन् विद्वान् कुरुते कार्यकर्म ।

| verse_lines = विष्णोर्वशे तन्न हेयं द्वयं च जानन् विद्वान् कुरुते कार्यकर्म ।;तत्प्रेरकं विष्णुमेवाभिजानन् भवेत् प्रमाणत्रितयानुगामी ॥ ७८॥

| verse_line2 = तत्प्रेरकं विष्णुमेवाभिजानन् भवेत् प्रमाणत्रितयानुगामी ॥ ७८॥

}}

Line 28,984:

Line 32,190:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्णं प्रमाणं तत्त्रयं चाविरोधेनैकत्रस्थं तत्त्रयं चाविरोधि ।

| verse_lines = पूर्णं प्रमाणं तत्त्रयं चाविरोधेनैकत्रस्थं तत्त्रयं चाविरोधि ।;पृथङ् मध्यं चाप्रमाणं विरोधि स्यात् तत् तस्मात् त्रयमेकत्र कार्यम् ॥ ७९॥

| verse_line2 = पृथङ् मध्यं चाप्रमाणं विरोधि स्यात् तत् तस्मात् त्रयमेकत्र कार्यम् ॥ ७९॥

}}

Line 28,993:

Line 32,200:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अज्ञः प्रत्यक्षं त्वपहायैव दैवं मत्वा कर्तृ स्वात्मकर्म प्रजह्यात् ।

| verse_lines = अज्ञः प्रत्यक्षं त्वपहायैव दैवं मत्वा कर्तृ स्वात्मकर्म प्रजह्यात् ।;विद्वान् जीवं विष्णुवशे (विष्णुवशं) विदित्वा करोति कर्तव्यमजस्रमेव ॥ ८०॥

| verse_line2 = विद्वान् जीवं विष्णुवशे (विष्णुवशं) विदित्वा करोति कर्तव्यमजस्रमेव ॥ ८०॥

}}

Line 29,002:

Line 32,210:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वभावाख्या योग्यता या हठाख्या याऽनादिसिद्धा सर्वजीवेषु नित्या ।

| verse_lines = स्वभावाख्या योग्यता या हठाख्या याऽनादिसिद्धा सर्वजीवेषु नित्या ।;सा कारणं प्रथमं तु द्वितीयमनादिकर्मैव तथा तृतीयः ।;जीवप्रयत्नः पौरुषाख्यस्तदेतत् त्रयं विष्णोर्वशगं सर्वदैव ॥ ८१॥

| verse_line2 = सा कारणं प्रथमं तु द्वितीयमनादिकर्मैव तथा तृतीयः ।

}}

Line 29,011:

Line 32,220:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कस्यचिन्न वशे वासुदेवः परात् परः परमोऽसौ स्वतन्त्रः ।

| verse_lines = स कस्यचिन्न वशे वासुदेवः परात् परः परमोऽसौ स्वतन्त्रः ।;हठश्चासौ तारतम्यस्थितो हि ब्रह्माणमारभ्य कलिश्च यावत् ।;हठाच्च कर्माणि भवन्ति कर्मजो यत्नो यतो हठकर्मप्रयोक्ता ॥ ८२॥

| verse_line2 = हठश्चासौ तारतम्यस्थितो हि ब्रह्माणमारभ्य कलिश्च यावत् ।

}}

Line 29,020:

Line 32,230:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विना यत्नं न हठो नापि कर्म फलप्रदौ वासुदेवोऽखिलस्य ।

| verse_lines = विना यत्नं न हठो नापि कर्म फलप्रदौ वासुदेवोऽखिलस्य ।;स्वातन्त्र्यशक्तेर्विनियामको हि तथाऽप्येतान् सोऽप्यपेक्ष्यैव युञ्जेत् ॥ ८३॥

| verse_line2 = स्वातन्त्र्यशक्तेर्विनियामको हि तथाऽप्येतान् सोऽप्यपेक्ष्यैव युञ्जेत् ॥ ८३॥

}}

Line 29,029:

Line 32,240:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतानपेक्ष्यैव फलं ददानीत्यस्यैव सङ्कल्प इति स्वतन्त्रता ।

| verse_lines = एतानपेक्ष्यैव फलं ददानीत्यस्यैव सङ्कल्प इति स्वतन्त्रता ।;नास्यापगच्छेत् स हि सर्वशक्तिर्नाशक्तता क्‍वचिदस्य प्रभुत्वात् ॥ ८४॥

| verse_line2 = नास्यापगच्छेत् स हि सर्वशक्तिर्नाशक्तता क्‍वचिदस्य प्रभुत्वात् ॥ ८४॥

}}

Line 29,038:

Line 32,250:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मात् कार्यं तेन क्लृप्तं स्वकर्म तत्पूजार्थं तेन तत्प्राप्तिरेव ।

| verse_lines = तस्मात् कार्यं तेन क्लृप्तं स्वकर्म तत्पूजार्थं तेन तत्प्राप्तिरेव ।;अतोऽन्यथा निरयः सर्वथा स्यात् स्वकर्म विप्रस्य जपोपदेशौ ।;विष्णोर्मुखाद् विप्रजातिः प्रवृत्ता(प्रसूता) मुखोत्थितं कर्म तेनास्य सोऽदात् ॥ ८५॥

| verse_line2 = अतोऽन्यथा निरयः सर्वथा स्यात् स्वकर्म विप्रस्य जपोपदेशौ ।

}}

Line 29,047:

Line 32,260:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बाह्वोर्जातः क्षत्रियस्तेन बाह्वोः कर्मास्य पापप्रतिवारणं हि ।

| verse_lines = बाह्वोर्जातः क्षत्रियस्तेन बाह्वोः कर्मास्य पापप्रतिवारणं हि ।;प्रवर्तनं साधुधर्मस्य चैव मुखस्य बाह्वोश्चातिसामीप्यतोऽस्य ।;जपोपदेशौ क्षत्रियस्यापि विष्णुश्चक्रे धर्मौ यज्ञकर्मापि विप्रे ॥ ८६॥

| verse_line2 = प्रवर्तनं साधुधर्मस्य चैव मुखस्य बाह्वोश्चातिसामीप्यतोऽस्य ।

}}

Line 29,056:

Line 32,270:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वैश्यो यस्मादूरुजस्तेन तस्य प्रजावृद्धिस्तज्जकर्मैव धर्मः ।

| verse_lines = वैश्यो यस्मादूरुजस्तेन तस्य प्रजावृद्धिस्तज्जकर्मैव धर्मः ।;तत्सादृश्यात् स्थावराणां च वृद्धिः करोरूर्वोः(करयोरूर्वोः) सन्निकृष्टत्वहेतोः ।;वार्तात्मकं कर्म धर्मं चकार विष्णुस्तस्यैवाङ्घ्रिजः शूद्र उक्तः ॥ ८७॥

| verse_line2 = तत्सादृश्यात् स्थावराणां च वृद्धिः करोरूर्वोः(करयोरूर्वोः) सन्निकृष्टत्वहेतोः ।

}}

Line 29,065:

Line 32,280:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गतिप्रधानं कर्म शुश्रूषणाख्यं सादृश्यतो हस्तपदोस्तथैव ।

| verse_lines = गतिप्रधानं कर्म शुश्रूषणाख्यं सादृश्यतो हस्तपदोस्तथैव ।;हस्तोद्भवं कर्म तस्यापि धर्मः सन्तानवृद्धिश्च समीपगत्वात् ॥ ८८॥

| verse_line2 = हस्तोद्भवं कर्म तस्यापि धर्मः सन्तानवृद्धिश्च समीपगत्वात् ॥ ८८॥

}}

Line 29,074:

Line 32,290:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भुजावुरो हृदयं यद् बलस्य ज्ञानस्य च स्थानमतो नृपाणाम् ।

| verse_lines = भुजावुरो हृदयं यद् बलस्य ज्ञानस्य च स्थानमतो नृपाणाम् ।;बलं ज्ञानं चोभयं धर्म उक्तः पाणौ कृतीनां कौशलं केवलं हि ।;तस्मात् पाण्योरूरुपदोरुपस्थितेर्विट्छूद्रकौ कर्मणां कौशलेतौ ॥ ८९॥

| verse_line2 = बलं ज्ञानं चोभयं धर्म उक्तः पाणौ कृतीनां कौशलं केवलं हि ।

}}

Line 29,083:

Line 32,300:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राधान्यतो धर्मविशेष एष सामान्यतः सर्व एवाखिलानाम् (सर्वमेवाखिलानाम्) ।

| verse_lines = प्राधान्यतो धर्मविशेष एष सामान्यतः सर्व एवाखिलानाम् (सर्वमेवाखिलानाम्) ।;वयं हि देवास्तेन सर्वं हि कर्म प्रायेण नो धर्मतामेति शश्वत् ॥ ९०॥

| verse_line2 = वयं हि देवास्तेन सर्वं हि कर्म प्रायेण नो धर्मतामेति शश्वत् ॥ ९०॥

}}

Line 29,092:

Line 32,310:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतैर्धर्मैर्विष्णुना पूर्वक्लृप्तैः सर्वैर्वर्णैर्विष्णुरेवाभिपूज्यः ।

| verse_lines = एतैर्धर्मैर्विष्णुना पूर्वक्लृप्तैः सर्वैर्वर्णैर्विष्णुरेवाभिपूज्यः ।;तद्भक्तिरेवाखिलानां च धर्मो यथायोग्यं ज्ञानमस्यापि पूजा ॥ ९१॥

| verse_line2 = तद्भक्तिरेवाखिलानां च धर्मो यथायोग्यं ज्ञानमस्यापि पूजा ॥ ९१॥

}}

Line 29,101:

Line 32,320:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पिता गुरुः परमं दैवतं च विष्णुः सर्वेषां तेन पूज्यः स एव ।

| verse_lines = पिता गुरुः परमं दैवतं च विष्णुः सर्वेषां तेन पूज्यः स एव ।;तद्भक्तत्वाद् देवताश्चाभिपूज्या विशेषतस्तेषु येऽत्यन्तभक्ताः ॥ ९२॥

| verse_line2 = तद्भक्तत्वाद् देवताश्चाभिपूज्या विशेषतस्तेषु येऽत्यन्तभक्ताः ॥ ९२॥

}}

Line 29,110:

Line 32,330:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्पूजितो वासुदेवः स मुक्तिं दद्यादेवापूजितो दुःखमेव ।

| verse_lines = सम्पूजितो वासुदेवः स मुक्तिं दद्यादेवापूजितो दुःखमेव ।;स्वतन्त्रत्वात् सुखदुःखप्रदोऽसौ नान्यः स्वतन्त्रस्तद्वशा यत् समस्ताः ॥ ९३॥

| verse_line2 = स्वतन्त्रत्वात् सुखदुःखप्रदोऽसौ नान्यः स्वतन्त्रस्तद्वशा यत् समस्ताः ॥ ९३॥

}}

Line 29,119:

Line 32,340:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वतन्त्रत्वात् सुखसज्ज्ञानशक्तिपूर्वैर्गुणैः पूर्ण एषोऽखिलैश्च ।

| verse_lines = स्वतन्त्रत्वात् सुखसज्ज्ञानशक्तिपूर्वैर्गुणैः पूर्ण एषोऽखिलैश्च ।;स्वतन्त्रत्वात् सर्वदोषोज्झितश्च निस्सीमशक्तिर्हि यतः स्वतन्त्रः ॥ ९४॥

| verse_line2 = स्वतन्त्रत्वात् सर्वदोषोज्झितश्च निस्सीमशक्तिर्हि यतः स्वतन्त्रः ॥ ९४॥

}}

Line 29,128:

Line 32,350:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दोषास्पृष्टौ गुणपूर्तौ च शक्तिर्निस्सीमत्वाद् विद्यते तस्य यस्मात् ।

| verse_lines = दोषास्पृष्टौ गुणपूर्तौ च शक्तिर्निस्सीमत्वाद् विद्यते तस्य यस्मात् ।;एवं गुणैरखिलैश्चापि पूर्णो नारायणः पूज्यतमः स्वधर्मैः ।;अस्माकं यत् तेन नातिक्षमैव धर्मो दुष्टानां वारणं ह्येव कार्यम् ॥ ९५॥

| verse_line2 = एवं गुणैरखिलैश्चापि पूर्णो नारायणः पूज्यतमः स्वधर्मैः ।

}}

Line 29,137:

Line 32,360:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हन्याद् दुष्टान् यः क्षत्रियः क्षत्रियांश्च विशेषतो युद्धगतान् स्मरन् हरिम् ।

| verse_lines = हन्याद् दुष्टान् यः क्षत्रियः क्षत्रियांश्च विशेषतो युद्धगतान् स्मरन् हरिम् ।;स्वबाहुवीर्येण च तस्य बाहू चैतन्यमात्रौ भवतः सदेहौ ॥ ९६॥

| verse_line2 = स्वबाहुवीर्येण च तस्य बाहू चैतन्यमात्रौ भवतः सदेहौ ॥ ९६॥

}}

Line 29,146:

Line 32,370:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पापाधिकांश्चैव बलाधिकांश्च हत्वा मुक्तावधिकानन्दवृद्धिः ।

| verse_lines = पापाधिकांश्चैव बलाधिकांश्च हत्वा मुक्तावधिकानन्दवृद्धिः ।;प्रीतिश्च विष्णोः परमैव तत्र तस्माद्धन्तव्याः पापिनः सर्वथैव ॥ ९७॥

| verse_line2 = प्रीतिश्च विष्णोः परमैव तत्र तस्माद्धन्तव्याः पापिनः सर्वथैव ॥ ९७॥

}}

Line 29,155:

Line 32,380:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ये त्वक्षधूर्ता ग्रहणं गता वा पापास्तेऽन्यैर्घातनीयाः स्वदोर्भ्याम् ।

| verse_lines = ये त्वक्षधूर्ता ग्रहणं गता वा पापास्तेऽन्यैर्घातनीयाः स्वदोर्भ्याम् ।;राजानं वा राजपुत्रं तथैव राजानुजं वाऽभियातं निहन्यात् ॥ ९८॥

| verse_line2 = राजानं वा राजपुत्रं तथैव राजानुजं वाऽभियातं निहन्यात् ॥ ९८॥

}}

Line 29,164:

Line 32,390:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राज्ञः पुत्रोऽप्यकृतोद्वाहको यः स घातनीयो न स्वयं वध्य एव ।

| verse_lines = राज्ञः पुत्रोऽप्यकृतोद्वाहको यः स घातनीयो न स्वयं वध्य एव ।;क्रूरं चान्यद् धर्मयुक्तं परैस्तत् प्रसाधनीयं क्षत्रियैर्न स्वकार्यम् ।;एवं धर्मो विहितो वेद एव वाक्यं विष्णोः पञ्चरात्रेषु तादृक् ॥ ९९॥

| verse_line2 = क्रूरं चान्यद् धर्मयुक्तं परैस्तत् प्रसाधनीयं क्षत्रियैर्न स्वकार्यम् ।

}}

Line 29,173:

Line 32,400:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षद्यूतं निकृतिः पापमेव कृतं त्वया गर्हितं सौबलेन ।

| verse_lines = अक्षद्यूतं निकृतिः पापमेव कृतं त्वया गर्हितं सौबलेन ।;न कुत्रचिद् विधिरस्यास्ति तेन न तद् दत्तं द्यूतहृतं(द्यूतकृतं) वदन्ति ॥ १००॥

| verse_line2 = न कुत्रचिद् विधिरस्यास्ति तेन न तद् दत्तं द्यूतहृतं(द्यूतकृतं) वदन्ति ॥ १००॥

}}

Line 29,182:

Line 32,410:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीतेन दत्तं द्यूतदत्तं तथैव दत्तं कामिन्यै पुनराहार्यमेव ।

| verse_lines = भीतेन दत्तं द्यूतदत्तं तथैव दत्तं कामिन्यै पुनराहार्यमेव ।;एवं धर्मः शाश्वतो वैदिको हि द्यूते स्त्रियां नाल्पमाहार्यमाहुः ॥ १०१॥

| verse_line2 = एवं धर्मः शाश्वतो वैदिको हि द्यूते स्त्रियां नाल्पमाहार्यमाहुः ॥ १०१॥

}}

Line 29,191:

Line 32,420:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यद्येषां वै भोग्यमल्पं(यद्येतेषां भोग्यमल्पं) तदीयं भोगेन तद्बन्धुभिस्तच्च हार्यम् ।

| verse_lines = यद्येषां वै भोग्यमल्पं(यद्येतेषां भोग्यमल्पं) तदीयं भोगेन तद्बन्धुभिस्तच्च हार्यम् ।;निवारणे पुरुषस्य त्वशक्तौस्तद् राज्यं न पुनराहार्यमेव ॥ १०२॥

| verse_line2 = निवारणे पुरुषस्य त्वशक्तौस्तद् राज्यं न पुनराहार्यमेव ॥ १०२॥

}}

Line 29,200:

Line 32,430:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वं धर्मनित्य(धर्मनिष्ठः)श्चाग्रजश्चेति राजन् ऋतेऽनुज्ञां न मया तत् कृतं च ।

| verse_lines = त्वं धर्मनित्य(धर्मनिष्ठः)श्चाग्रजश्चेति राजन् ऋतेऽनुज्ञां न मया तत् कृतं च ।;दातास्यनुज्ञां यदि तान् निहत्य त्वय्येव राज्यं स्थापयाम्यद्य सम्यक् ॥ १०३॥

| verse_line2 = दातास्यनुज्ञां यदि तान् निहत्य त्वय्येव राज्यं स्थापयाम्यद्य सम्यक् ॥ १०३॥

}}

Line 29,209:

Line 32,440:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सत्यं पापेष्वपि कर्तुं यदीच्छा तथाऽपि मासा द्वादशः नः प्रयाताः ।

| verse_lines = सत्यं पापेष्वपि कर्तुं यदीच्छा तथाऽपि मासा द्वादशः नः प्रयाताः ।;वेदप्रामाण्याद् वत्सरास्ते हि मासैः सहस्राब्दं सत्रमुक्तं नराणाम् ।;अज्ञातमेकं मासमुष्याऽथ शत्रून् निहत्य राज्यं प्रतिपादयामः (प्रतिपालयामः) ॥ १०४॥

| verse_line2 = वेदप्रामाण्याद् वत्सरास्ते हि मासैः सहस्राब्दं सत्रमुक्तं नराणाम् ।

}}

Line 29,218:

Line 32,450:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मा मित्राणां तापकस्त्वं भवेथास्तथाऽमित्राणां नन्दकश्चैव राजन् ।

| verse_lines = मा मित्राणां तापकस्त्वं भवेथास्तथाऽमित्राणां नन्दकश्चैव राजन् ।;ज्वलस्वारीणां मूर्ध्नि मित्राणि नित्यमाह्लादयन् वासुदेवं भजस्व ॥ १०५॥

| verse_line2 = ज्वलस्वारीणां मूर्ध्नि मित्राणि नित्यमाह्लादयन् वासुदेवं भजस्व ॥ १०५॥

}}

Line 29,227:

Line 32,460:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वतन्त्रत्वं वासुदेवस्य सम्यक् प्रत्यक्षतो दृश्यते ह्यद्य राजन् ।

| verse_lines = स्वतन्त्रत्वं वासुदेवस्य सम्यक् प्रत्यक्षतो दृश्यते ह्यद्य राजन् ।;यस्मात् कृष्णो (प्यजयत्) व्यजयच्छङ्करादीन् जरासुतादीन् कादिवरैरजेयान् ॥ १०६॥

| verse_line2 = यस्मात् कृष्णो (प्यजयत्) व्यजयच्छङ्करादीन् जरासुतादीन् कादिवरैरजेयान् ॥ १०६॥

}}

Line 29,236:

Line 32,470:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मादीनां प्रकृतेस्तद्वशत्वं दृष्टं हि नो बहुशो व्यासदेहे ।

| verse_lines = ब्रह्मादीनां प्रकृतेस्तद्वशत्वं दृष्टं हि नो बहुशो व्यासदेहे ।;पाराशर्यो दिव्यदृष्टिं प्रदाय स्वातन्त्र्यं नोऽदर्शयत् सर्वलोके ॥ १०७॥

| verse_line2 = पाराशर्यो दिव्यदृष्टिं प्रदाय स्वातन्त्र्यं नोऽदर्शयत् सर्वलोके ॥ १०७॥

}}

Line 29,245:

Line 32,480:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद् राजन्नभिनिर्याहि शत्रून् हन्तुं सर्वान् भोक्तुमेवाधिराज्यम् ।

| verse_lines = तस्माद् राजन्नभिनिर्याहि शत्रून् हन्तुं सर्वान् भोक्तुमेवाधिराज्यम् ।;एवञ्च ते कीर्तिधर्मौ महान्तौ प्राप्यौ राजन् वासुदेवप्रसादात् ॥ १०८॥

| verse_line2 = एवञ्च ते कीर्तिधर्मौ महान्तौ प्राप्यौ राजन् वासुदेवप्रसादात् ॥ १०८॥

}}

Line 29,254:

Line 32,490:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवमुक्तोऽब्रवीद् भीमं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।

| verse_lines = एवमुक्तोऽब्रवीद् भीमं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।;त्रयोदशाब्दस्यान्तेऽहं कुर्यामेव त्वदीरितम् ॥ १०९॥

| verse_line2 = त्रयोदशाब्दस्यान्तेऽहं कुर्यामेव त्वदीरितम् ॥ १०९॥

}}

Line 29,263:

Line 32,500:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सत्यमेतन्न सन्देहः सत्येनाऽत्मानमालभे ।

| verse_lines = सत्यमेतन्न सन्देहः सत्येनाऽत्मानमालभे ।;लोकापवादभीरुं मां नातोऽन्यद् वक्तुमर्हसि ॥ ११०॥

| verse_line2 = लोकापवादभीरुं मां नातोऽन्यद् वक्तुमर्हसि ॥ ११०॥

}}

Line 29,272:

Line 32,510:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तुदसे चातिवाचा मां यद्येवं भीम मां वदेः(भीम मा वद) ।

| verse_lines = तुदसे चातिवाचा मां यद्येवं भीम मां वदेः(भीम मा वद) ।;तदैव मेऽत्ययः कार्यो हन्तव्याश्चैव शत्रवः ।;नैतादृशैरिदानीं तु वाक्यैर्बाधितुमर्हसि ॥ १११॥

| verse_line2 = तदैव मेऽत्ययः कार्यो हन्तव्याश्चैव शत्रवः ।

}}

Line 29,281:

Line 32,520:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मद्रोणादयोऽस्त्रज्ञा निवार्याश्च कथं युधि ।

| verse_lines = भीष्मद्रोणादयोऽस्त्रज्ञा निवार्याश्च कथं युधि ।;पूज्यास्ते बाहुयुद्धेन न निवार्याः कथञ्चन ॥ ११२॥

| verse_line2 = पूज्यास्ते बाहुयुद्धेन न निवार्याः कथञ्चन ॥ ११२॥

}}

Line 29,290:

Line 32,530:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्राणि जानन्नपि हि न प्रयोजयसि क्‍वचित्(प्रयोजसि न क्‍वचित्) ।

| verse_lines = अस्त्राणि जानन्नपि हि न प्रयोजयसि क्‍वचित्(प्रयोजसि न क्‍वचित्) ।;तस्माद् तदैव गन्तव्यं विज्ञातास्त्रे धनञ्जये ॥ ११३॥

| verse_line2 = तस्माद् तदैव गन्तव्यं विज्ञातास्त्रे धनञ्जये ॥ ११३॥

}}

Line 29,299:

Line 32,540:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो भीमसेनस्तु स्नेहभङ्गभयात् ततः ।

| verse_lines = इत्युक्तो भीमसेनस्तु स्नेहभङ्गभयात् ततः ।;नोवाच किञ्चिद् वचनं स्वाभिप्रेतमवाप्य च ॥ ११४॥

| verse_line2 = नोवाच किञ्चिद् वचनं स्वाभिप्रेतमवाप्य च ॥ ११४॥

}}

Line 29,308:

Line 32,550:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभिप्रायो हि भीमस्य निश्चयेन त्रयोदशे ।

| verse_lines = अभिप्रायो हि भीमस्य निश्चयेन त्रयोदशे ।;युधिष्ठिरस्य राज्यार्थं गमनार्थे प्रतिश्रवः ।;अन्यथाऽतिमृदुत्वात् स न गच्छेद् भिन्नधीः परैः ॥ ११५॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरस्य राज्यार्थं गमनार्थे प्रतिश्रवः ।

}}

Line 29,317:

Line 32,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृतकृत्ये तथा भीमे स्थिते धर्मात्मजो हि सः ।

| verse_lines = कृतकृत्ये तथा भीमे स्थिते धर्मात्मजो हि सः ।;भीष्मद्रोणादिविजयः कथं स्यादित्यचिन्तयत् ॥ ११६॥

| verse_line2 = भीष्मद्रोणादिविजयः कथं स्यादित्यचिन्तयत् ॥ ११६॥

}}

Line 29,326:

Line 32,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवारणं गुरूणां हि भीम इच्छति न क्‍वचित् ।

| verse_lines = निवारणं गुरूणां हि भीम इच्छति न क्‍वचित् ।;तस्मात् ते ह्यर्जुनेनैव निवार्या इत्यचिन्तयत् ॥ ११७॥

| verse_line2 = तस्मात् ते ह्यर्जुनेनैव निवार्या इत्यचिन्तयत् ॥ ११७॥

}}

Line 29,335:

Line 32,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आपद्येव हि भीमस्तान् निवारयति नान्यथा ।

| verse_lines = आपद्येव हि भीमस्तान् निवारयति नान्यथा ।;एवं चिन्तासमाविष्टं विज्ञायैव युधिष्ठिरम् ॥ ११८॥

| verse_line2 = एवं चिन्तासमाविष्टं विज्ञायैव युधिष्ठिरम् ॥ ११८॥

}}

Line 29,344:

Line 32,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वज्ञः सर्वशक्तिश्च कृष्णद्वैपायनोऽगमत् ।

| verse_lines = सर्वज्ञः सर्वशक्तिश्च कृष्णद्वैपायनोऽगमत् ।;नृपतिं बोधयामास चिन्ताव्याकुलमानसम् ॥ ११९॥

| verse_line2 = नृपतिं बोधयामास चिन्ताव्याकुलमानसम् ॥ ११९॥

}}

Line 29,353:

Line 32,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इमं मन्त्रं वदिष्यामि येन जेष्यति फल्गुनः ।

| verse_lines = इमं मन्त्रं वदिष्यामि येन जेष्यति फल्गुनः ।;भीष्मद्रोणादिकान् सर्वान् तं त्वं वद धनञ्जये ॥ १२०॥

| verse_line2 = भीष्मद्रोणादिकान् सर्वान् तं त्वं वद धनञ्जये ॥ १२०॥

}}

Line 29,362:

Line 32,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त्वैवावदन्मन्त्रं सर्वदैवतदृष्टिदम् ।

| verse_lines = इत्युक्त्वैवावदन्मन्त्रं सर्वदैवतदृष्टिदम् ।;न स्वयं ह्यवदत् पार्थे फलाधिक्यं यतो भवेत् ॥ १२१॥

| verse_line2 = न स्वयं ह्यवदत् पार्थे फलाधिक्यं यतो भवेत् ॥ १२१॥

}}

Line 29,371:

Line 32,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मद्रोणादिविजय एतावद् वीर्यमेव हि ।

| verse_lines = भीष्मद्रोणादिविजय एतावद् वीर्यमेव हि ।;अलं नातोऽधिकं कार्यमेतावद् योग्यमस्य च ।;फल्गुनस्येति भगवान् न स्वयं ह्यवदन्मनुम् ॥ १२२॥

| verse_line2 = अलं नातोऽधिकं कार्यमेतावद् योग्यमस्य च ।

}}

Line 29,380:

Line 32,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गते व्यासे भगवति सर्वज्ञे सर्वकर्तरि ।

| verse_lines = गते व्यासे भगवति सर्वज्ञे सर्वकर्तरि ।;धर्मराजोऽवदन्मन्त्रं(अदिशन्मन्त्रं) फल्गुनाय रहस्यमुम् ॥ १२३॥

| verse_line2 = धर्मराजोऽवदन्मन्त्रं(अदिशन्मन्त्रं) फल्गुनाय रहस्यमुम् ॥ १२३॥

}}

Line 29,389:

Line 32,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाप्य फल्गुनो मन्त्रं ययौ ज्येष्ठौ प्रणम्य च ।

| verse_lines = तमाप्य फल्गुनो मन्त्रं ययौ ज्येष्ठौ प्रणम्य च ।;यमजौ च समाश्लिष्य गिरिमेवेन्द्रकीलकम् ।;तपश्चचार तत्रस्थः शङ्करस्थं हरिं स्मरन् ॥ १२४॥

| verse_line2 = यमजौ च समाश्लिष्य गिरिमेवेन्द्रकीलकम् ।

}}

Line 29,398:

Line 32,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = षण्मासेऽतिगतेऽपश्यन्मूकं नामासुरं गिरौ ।

| verse_lines = षण्मासेऽतिगतेऽपश्यन्मूकं नामासुरं गिरौ ।;वराहरूपमायातं वधार्थं फल्गुनस्य च ॥ १२५॥

| verse_line2 = वराहरूपमायातं वधार्थं फल्गुनस्य च ॥ १२५॥

}}

Line 29,407:

Line 32,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं ज्ञात्वा फल्गुनो वीरः सज्यं कृत्वा तु गाण्डिवम् ।

| verse_lines = तं ज्ञात्वा फल्गुनो वीरः सज्यं कृत्वा तु गाण्डिवम् ।;चिक्षेप वज्रसमितांस्तत्काये सायकान् बहून् ॥ १२६॥

| verse_line2 = चिक्षेप वज्रसमितांस्तत्काये सायकान् बहून् ॥ १२६॥

}}

Line 29,416:

Line 32,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किरातरूपस्तमनु सभार्यश्च त्रियम्बकः ।

| verse_lines = किरातरूपस्तमनु सभार्यश्च त्रियम्बकः ।;स ममार हतस्ताभ्यां दानवः पापचेतनः ॥ १२७॥

| verse_line2 = स ममार हतस्ताभ्यां दानवः पापचेतनः ॥ १२७॥

}}

Line 29,425:

Line 32,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनोक्तोऽसौ मयैवायं वराहोऽनुगतोऽद्य हि ।

| verse_lines = तेनोक्तोऽसौ मयैवायं वराहोऽनुगतोऽद्य हि ।;तमाविध्यो यतस्त्वं हि तद् युद्ध्यस्व मया सह ॥ १२८॥

| verse_line2 = तमाविध्यो यतस्त्वं हि तद् युद्ध्यस्व मया सह ॥ १२८॥

}}

Line 29,434:

Line 32,690:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तः फल्गुनः प्राह तिष्ठ तिष्ठ न मोक्ष्यसे ।

| verse_lines = इत्युक्तः फल्गुनः प्राह तिष्ठ तिष्ठ न मोक्ष्यसे ।;इत्युक्त्वा तावुभौ युद्धं चक्रतुः पुरुषर्षभौ ॥ १२९॥

| verse_line2 = इत्युक्त्वा तावुभौ युद्धं चक्रतुः पुरुषर्षभौ ॥ १२९॥

}}

Line 29,443:

Line 32,700:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्राखिलानि चास्त्राणि फल्गुनस्याग्रसच्छिवः ।

| verse_lines = तत्राखिलानि चास्त्राणि फल्गुनस्याग्रसच्छिवः ।;ततोऽर्जुनस्तु गाण्डीवं समादायाभ्यताडयत् ॥ १३०॥

| verse_line2 = ततोऽर्जुनस्तु गाण्डीवं समादायाभ्यताडयत् ॥ १३०॥

}}

Line 29,452:

Line 32,710:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदप्यग्रसदेवासौ प्रहसन् गिरिशस्तदा ।

| verse_lines = तदप्यग्रसदेवासौ प्रहसन् गिरिशस्तदा ।;बाहुयुद्धं ततस्त्वासीत् तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ १३१॥

| verse_line2 = बाहुयुद्धं ततस्त्वासीत् तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ १३१॥

}}

Line 29,461:

Line 32,720:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पिण्डीकृत्य ततो रुद्रश्चिक्षेपाथ(ध) धनञ्जयम् ।

| verse_lines = पिण्डीकृत्य ततो रुद्रश्चिक्षेपाथ(ध) धनञ्जयम् ।;मूर्च्छामवाप महतीं फल्गुनो रुद्रपीडितः ॥ १३२॥

| verse_line2 = मूर्च्छामवाप महतीं फल्गुनो रुद्रपीडितः ॥ १३२॥

}}

Line 29,470:

Line 32,730:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं सम्प्रार्थयामास शङ्करो गरुडध्वजम् ।

| verse_lines = पूर्वं सम्प्रार्थयामास शङ्करो गरुडध्वजम् ।;अवराणां वरं मत्तो येषां त्वं सम्प्रयच्छसि ।;अजेयत्वं प्रसादात् ते विजेयाः स्युर्मयाऽपि ते ॥ १३३॥

| verse_line2 = अवराणां वरं मत्तो येषां त्वं सम्प्रयच्छसि ।

}}

Line 29,479:

Line 32,740:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तः प्रददौ विष्णुरुमाधीशाय तं वरम् ।

| verse_lines = इत्युक्तः प्रददौ विष्णुरुमाधीशाय तं वरम् ।;तेनाजयच्छ्वेतवाहं गिरिशो रणमध्यगम् ॥ १३४॥

| verse_line2 = तेनाजयच्छ्वेतवाहं गिरिशो रणमध्यगम् ॥ १३४॥

}}

Line 29,488:

Line 32,750:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = केवलान् वैष्णवान् मन्त्रान् व्यासः पार्थाय नो ददौ ।

| verse_lines = केवलान् वैष्णवान् मन्त्रान् व्यासः पार्थाय नो ददौ ।;एतावताऽलं भीष्मादेर्जयार्थमिति चिद्धनः ॥ १३५॥

| verse_line2 = एतावताऽलं भीष्मादेर्जयार्थमिति चिद्धनः ॥ १३५॥

}}

Line 29,497:

Line 32,760:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = केवलैर्वैष्णवैर्मन्त्रैः स्वदत्तैर्विजयावहैः ।

| verse_lines = केवलैर्वैष्णवैर्मन्त्रैः स्वदत्तैर्विजयावहैः ।;अतिवृद्धस्य(अभिवृद्धस्य) पार्थस्य दर्पः स्यादित्यचिन्तयत् ॥ १३६॥

| verse_line2 = अतिवृद्धस्य(अभिवृद्धस्य) पार्थस्य दर्पः स्यादित्यचिन्तयत् ॥ १३६॥

}}

Line 29,506:

Line 32,770:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थः सञ्ज्ञामवाप्याथ जयार्थ्याराधयच्छिवम् ।

| verse_lines = पार्थः सञ्ज्ञामवाप्याथ जयार्थ्याराधयच्छिवम् ।;व्यासोदितेन मन्त्रेण तानि पुष्पाणि तच्छिरः ॥ १३७॥

| verse_line2 = व्यासोदितेन मन्त्रेण तानि पुष्पाणि तच्छिरः ॥ १३७॥

}}

Line 29,515:

Line 32,780:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आरुहन् स तु तं ज्ञात्वा रुद्र इत्येव फल्गुनः ।

| verse_lines = आरुहन् स तु तं ज्ञात्वा रुद्र इत्येव फल्गुनः ।;नमश्चक्रे ततः प्रादादस्त्रं पाशुपतं शिवः ॥ १३८॥

| verse_line2 = नमश्चक्रे ततः प्रादादस्त्रं पाशुपतं शिवः ॥ १३८॥

}}

Line 29,524:

Line 32,790:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्रं तद् विष्णुदैवत्यं साधितं शङ्करेण यत् ।

| verse_lines = अस्त्रं तद् विष्णुदैवत्यं साधितं शङ्करेण यत् ।;तस्मात् पाशुपतं नाम स्वान्यस्त्राण्यपरे सुराः ।;ददुस्तदैव पार्थाय सर्वे प्रत्यक्षगोचराः ॥ १३९॥

| verse_line2 = तस्मात् पाशुपतं नाम स्वान्यस्त्राण्यपरे सुराः ।

}}

Line 29,533:

Line 32,800:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इन्द्रोऽर्जुनं समागम्य प्राह प्रीतोऽस्मि तेऽनघ ।

| verse_lines = इन्द्रोऽर्जुनं समागम्य प्राह प्रीतोऽस्मि तेऽनघ ।;रुद्रदेहस्थितं ब्रह्म विष्ण्वाख्यं तोषितं त्वया ।;तेन लोकं ममाऽगच्छ प्रेषयामि रथं तव ॥ १४०॥

| verse_line2 = रुद्रदेहस्थितं ब्रह्म विष्ण्वाख्यं तोषितं त्वया ।

}}

Line 29,542:

Line 32,810:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त्वा प्रययाविन्द्रस्तद्रथेन च मातलिः ।

| verse_lines = इत्युक्त्वा प्रययाविन्द्रस्तद्रथेन च मातलिः ।;आयात् पार्थस्तमारुह्य ययौ तातनिकेतनम् ॥ १४१॥

| verse_line2 = आयात् पार्थस्तमारुह्य ययौ तातनिकेतनम् ॥ १४१॥

}}

Line 29,551:

Line 32,820:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूजितो दैवतैः सर्वैरिन्द्रेणैव निवेशितः ।

| verse_lines = पूजितो दैवतैः सर्वैरिन्द्रेणैव निवेशितः ।;तेन सार्द्धमुपासीदत् तस्मिन्नैन्द्रे वरासने ॥ १४२॥

| verse_line2 = तेन सार्द्धमुपासीदत् तस्मिन्नैन्द्रे वरासने ॥ १४२॥

}}

Line 29,560:

Line 32,830:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रीत्या समाश्लिष्य कुरुप्रवीरं शक्रो द्वितीयां तनुमात्मनः सः ।

| verse_lines = प्रीत्या समाश्लिष्य कुरुप्रवीरं शक्रो द्वितीयां तनुमात्मनः सः ।;ईक्षन् मुखं तस्य मुमोद सोऽपि ह्युवास तस्मिन् वत्सरान् पञ्च लोके ॥ १४३॥

| verse_line2 = ईक्षन् मुखं तस्य मुमोद सोऽपि ह्युवास तस्मिन् वत्सरान् पञ्च लोके ॥ १४३॥

}}

Line 29,569:

Line 32,840:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्राणि तस्मा अदिशत् स वासवो महान्ति दिव्यानि तदोर्वशी तम् ।

| verse_lines = अस्त्राणि तस्मा अदिशत् स वासवो महान्ति दिव्यानि तदोर्वशी तम् ।;सम्प्राप्य भावेन तु मानुषेण माता कुलस्येति निराकृताऽभूत् ॥ १४४॥

| verse_line2 = सम्प्राप्य भावेन तु मानुषेण माता कुलस्येति निराकृताऽभूत् ॥ १४४॥

}}

Line 29,578:

Line 32,850:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = षण्ढो भवेत्येव तयाऽभिशप्ते पार्थे शक्रोऽनुग्रहं तस्य चादात् ।

| verse_lines = षण्ढो भवेत्येव तयाऽभिशप्ते पार्थे शक्रोऽनुग्रहं तस्य चादात् ।;संवत्सरं षण्ढरूपी चरस्व न षण्ढता ते भवतीति(भवितेति) धृष्णुः ॥ १४५॥

| verse_line2 = संवत्सरं षण्ढरूपी चरस्व न षण्ढता ते भवतीति(भवितेति) धृष्णुः ॥ १४५॥

}}

Line 29,587:

Line 32,860:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽवसत् पाण्डवेयो गान्धर्वं वेदमभ्यसन् ।

| verse_lines = ततोऽवसत् पाण्डवेयो गान्धर्वं वेदमभ्यसन् ।;गन्धर्वाच्चित्रसेनात्तु तथाऽस्त्राणि सुरेश्वरात् ॥ १४६॥

| verse_line2 = गन्धर्वाच्चित्रसेनात्तु तथाऽस्त्राणि सुरेश्वरात् ॥ १४६॥

}}

Line 29,596:

Line 32,870:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुभद्रयाऽभिमन्युना सह स्वकां पुरं गतः ।

| verse_lines = सुभद्रयाऽभिमन्युना सह स्वकां पुरं गतः ।;जनार्दनोऽत्र संवसन् कदाचिदित्थमैक्षत ॥ १४७॥

| verse_line2 = जनार्दनोऽत्र संवसन् कदाचिदित्थमैक्षत ॥ १४७॥

}}

Line 29,605:

Line 32,880:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मया वरो हि शम्भवे प्रदत्त आस पूर्वतः ।

| verse_lines = मया वरो हि शम्भवे प्रदत्त आस पूर्वतः ।;वरं ग्रहीष्य एव ते सकाशतो विमोहयन् ॥ १४८॥

| verse_line2 = वरं ग्रहीष्य एव ते सकाशतो विमोहयन् ॥ १४८॥

}}

Line 29,614:

Line 32,890:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘त्वामाराध्य तथा शम्भो ग्रहीष्यामि वरं सदा ।

| verse_lines = ‘त्वामाराध्य तथा शम्भो ग्रहीष्यामि वरं सदा ।;द्वापरादौ युगे भूत्वा कलया मानुषादिषु’ ॥ १४९॥ (पद्म पु\. ६\.७१\.१०६)

| verse_line2 = द्वापरादौ युगे भूत्वा कलया मानुषादिषु’ ॥ १४९॥ (पद्म पु\. ६\.७१\.१०६)

}}

Line 29,623:

Line 32,900:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वागमैः कल्पितैस्त्वञ्च जनान् मद्विमुखान् कुरु ।

| verse_lines = स्वागमैः कल्पितैस्त्वञ्च जनान् मद्विमुखान् कुरु ।;मां च गोपय येन स्यात् सृष्टिरेषोत्तराधरा ॥ १५०॥

| verse_line2 = मां च गोपय येन स्यात् सृष्टिरेषोत्तराधरा ॥ १५०॥

}}

Line 29,632:

Line 32,910:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति वाक्यमृतं कर्तुमभिप्रायं विजज्ञुषी ।

| verse_lines = इति वाक्यमृतं कर्तुमभिप्रायं विजज्ञुषी ।;प्रीत्यर्थं वासुदेवस्य रुक्मिणी वाक्यमब्रवीत्;जातेऽपि पुत्रे पुत्रार्थं सा हि वेद मनोगतम् ॥ १५१॥

| verse_line2 = प्रीत्यर्थं वासुदेवस्य रुक्मिणी वाक्यमब्रवीत्

}}

Line 29,641:

Line 32,920:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुत्रो मे बलवान् देव स्यात् सर्वास्त्रविदुत्तमः।

| verse_lines = पुत्रो मे बलवान् देव स्यात् सर्वास्त्रविदुत्तमः।;इत्युक्तो भगवान् देव्या सम्मोहाय सुरद्विषाम् ।;ययौ सुपर्णमारुह्य स्वीयं बदरिकाश्रमम् ॥ १५२॥

| verse_line2 = इत्युक्तो भगवान् देव्या सम्मोहाय सुरद्विषाम् ।

}}

Line 29,650:

Line 32,930:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति ।

| verse_lines = एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति ।;त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥ १५३॥

| verse_line2 = त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥ १५३॥

}}

Line 29,659:

Line 32,940:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतत्थ्यानि वितत्थ्यानि दर्शयस्व महाभुज ।

| verse_lines = अतत्थ्यानि वितत्थ्यानि दर्शयस्व महाभुज ।;प्रकाशं कुरु चाऽत्मानमप्रकाशं च मां कुरु ॥ १५४॥

| verse_line2 = प्रकाशं कुरु चाऽत्मानमप्रकाशं च मां कुरु ॥ १५४॥

}}

Line 29,668:

Line 32,950:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अहं त्वां पूजयिष्यामि लोकसम्मोहनोत्सुकः ।

| verse_lines = अहं त्वां पूजयिष्यामि लोकसम्मोहनोत्सुकः ।;तमोऽसुरा नान्यथा हि यान्तीत्येतन्मतं मम ॥ १५५॥

| verse_line2 = तमोऽसुरा नान्यथा हि यान्तीत्येतन्मतं मम ॥ १५५॥

}}

Line 29,677:

Line 32,960:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवचनं पूर्वं केशवेन शिवाय यत् ।

| verse_lines = इत्युक्तवचनं पूर्वं केशवेन शिवाय यत् ।;तत् सत्यं कर्तुमायातं कृष्णं बदरिकाश्रमम् ।;सर्वज्ञा मुनयः सर्वे पूजयाञ्चक्रिरे प्रभुम् ॥ १५६॥

| verse_line2 = तत् सत्यं कर्तुमायातं कृष्णं बदरिकाश्रमम् ।

}}

Line 29,686:

Line 32,970:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रात्रौ कृष्णे मुनिमध्ये प्रविष्टे घण्टाकर्णः कर्णनामा पिशाचौ ।

| verse_lines = रात्रौ कृष्णे मुनिमध्ये प्रविष्टे घण्टाकर्णः कर्णनामा पिशाचौ ।;समायातां गिरिशेन प्रदिष्टौ कृष्णं द्रष्टुं द्वारकां गन्तुकामौ ॥ १५७॥

| verse_line2 = समायातां गिरिशेन प्रदिष्टौ कृष्णं द्रष्टुं द्वारकां गन्तुकामौ ॥ १५७॥

}}

Line 29,695:

Line 32,980:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तौ दृष्ट्वा मुनिमध्यस्थं केशवं तदबोधतः ।

| verse_lines = तौ दृष्ट्वा मुनिमध्यस्थं केशवं तदबोधतः ।;कृत्वा स्वजातिचेष्टाश्च ध्यानेनैनमपश्यताम् ॥ १५८॥

| verse_line2 = कृत्वा स्वजातिचेष्टाश्च ध्यानेनैनमपश्यताम् ॥ १५८॥

}}

Line 29,704:

Line 32,990:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा हृदि स्थितं तं तु कौतूहलसमन्वितौ ।

| verse_lines = दृष्ट्वा हृदि स्थितं तं तु कौतूहलसमन्वितौ ।;स्तुत्वा भक्त्या प्रणामं च बहुशश्चक्रतुः शुभौ ॥ १५९॥

| verse_line2 = स्तुत्वा भक्त्या प्रणामं च बहुशश्चक्रतुः शुभौ ॥ १५९॥

}}

Line 29,713:

Line 33,000:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोः प्रसन्नो भगवान् स्पृष्ट्वा गन्धर्वसत्तमौ ।

| verse_lines = तयोः प्रसन्नो भगवान् स्पृष्ट्वा गन्धर्वसत्तमौ ।;चकार क्षणमात्रेण दिव्यरूपस्वरान्वितौ ॥ १६०॥

| verse_line2 = चकार क्षणमात्रेण दिव्यरूपस्वरान्वितौ ॥ १६०॥

}}

Line 29,722:

Line 33,010:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताभ्यां पुनर्नृत्तगीतसंस्तवैः पूजितः प्रभुः ।

| verse_lines = ताभ्यां पुनर्नृत्तगीतसंस्तवैः पूजितः प्रभुः ।;ययौ कैलासमद्रीशं चकारेव तपोऽत्र च ॥ १६१॥

| verse_line2 = ययौ कैलासमद्रीशं चकारेव तपोऽत्र च ॥ १६१॥

}}

Line 29,731:

Line 33,020:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वीयानेव गुणान् विष्णुर्भुञ्जन् (युञ्जन्) नित्येन शोचिषा ।

| verse_lines = स्वीयानेव गुणान् विष्णुर्भुञ्जन् (युञ्जन्) नित्येन शोचिषा ।;शार्वं तपः करोतीव मोहयामास दुर्जनान् ॥ १६२॥

| verse_line2 = शार्वं तपः करोतीव मोहयामास दुर्जनान् ॥ १६२॥

}}

Line 29,740:

Line 33,030:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं तेनोदितं यत्तल्लोकान् मोहयताऽञ्जसा ।

| verse_lines = पूर्वं तेनोदितं यत्तल्लोकान् मोहयताऽञ्जसा ।;शर्वं प्रति तवाहं तु कुर्यां द्वादशवत्सरम् ॥ १६३॥

| verse_line2 = शर्वं प्रति तवाहं तु कुर्यां द्वादशवत्सरम् ॥ १६३॥

}}

Line 29,749:

Line 33,040:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तपोऽसुराणां मोहाय सुराः सन्तु गतज्वराः ।

| verse_lines = तपोऽसुराणां मोहाय सुराः सन्तु गतज्वराः ।;इति तस्मात् तदा कृष्ण एकाहेन बृहस्पतिम् ॥ १६४॥

| verse_line2 = इति तस्मात् तदा कृष्ण एकाहेन बृहस्पतिम् ॥ १६४॥

}}

Line 29,758:

Line 33,050:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आज्ञया(स्वाज्ञया) चारयामास क्षिप्रं द्वादशराशिषु ।

| verse_lines = आज्ञया(स्वाज्ञया) चारयामास क्षिप्रं द्वादशराशिषु ।;द्वादशाब्दमभूत् तेन तदहः केशवेच्छया(केशवाज्ञया) ॥ १६५॥

| verse_line2 = द्वादशाब्दमभूत् तेन तदहः केशवेच्छया(केशवाज्ञया) ॥ १६५॥

}}

Line 29,767:

Line 33,060:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकस्मिन्नह्नि भगवान् राशिंराशिं च वत्सरम् ।

| verse_lines = एकस्मिन्नह्नि भगवान् राशिंराशिं च वत्सरम् ।;कल्पयित्वोपवासादीन् मनसा नियमानपि ॥ १६६॥

| verse_line2 = कल्पयित्वोपवासादीन् मनसा नियमानपि ॥ १६६॥

}}

Line 29,776:

Line 33,070:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मासब्रतं सार्द्धशतश्वासकालैरकल्पयत् ।

| verse_lines = मासब्रतं सार्द्धशतश्वासकालैरकल्पयत् ।;मनसैव स्वभक्तानां द्वादशाब्दव्रताप्तये ॥ १६७॥

| verse_line2 = मनसैव स्वभक्तानां द्वादशाब्दव्रताप्तये ॥ १६७॥

}}

Line 29,785:

Line 33,080:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रास्य गरुडाद्याश्च परिचर्यां स्वपार्षदाः ।

| verse_lines = तत्रास्य गरुडाद्याश्च परिचर्यां स्वपार्षदाः ।;चक्रुर्होमादिकाश्चैव क्रियाश्चक्रे जनार्दनः ।;स्वात्मानं प्रति पापानां शिवायेति प्रकाशयन् ॥ १६८॥

| verse_line2 = चक्रुर्होमादिकाश्चैव क्रियाश्चक्रे जनार्दनः ।

}}

Line 29,794:

Line 33,090:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं स्थितं तमरविन्ददलायताक्षं ब्रह्मेन्द्रपूर्वसुरयोगिवरप्रजेशाः ।

| verse_lines = एवं स्थितं तमरविन्ददलायताक्षं ब्रह्मेन्द्रपूर्वसुरयोगिवरप्रजेशाः ।;अभ्याययुः पितृमुनीन्द्रगणैः समेता गन्धर्वसिद्धवरयक्षविहङ्गमाद्याः ॥ १६९॥

| verse_line2 = अभ्याययुः पितृमुनीन्द्रगणैः समेता गन्धर्वसिद्धवरयक्षविहङ्गमाद्याः ॥ १६९॥

}}

Line 29,803:

Line 33,100:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शर्वोऽपि सर्वसुरदैवतमात्मदैवम्

| verse_lines = शर्वोऽपि सर्वसुरदैवतमात्मदैवम्;आयातमात्मगृहसन्निधिमाश्ववेत्य(आयान्तमात्मगृहसन्निधिमाश्ववेत्य) ।;अभ्याययौ निजगणैः सहितः सभार्यो;भक्त्याऽतिसम्भ्रमगृहीतसमर्हणाग्र्यः ॥ १७०॥

| verse_line2 = आयातमात्मगृहसन्निधिमाश्ववेत्य(आयान्तमात्मगृहसन्निधिमाश्ववेत्य) ।

}}

Line 29,812:

Line 33,110:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभ्येत्य पादयुगलं जगदेकभर्तुः

| verse_lines = अभ्येत्य पादयुगलं जगदेकभर्तुः;कृष्णस्य भक्तिभरितः शिरसा ननाम ।;चक्रे स्तुतिं च परमां परमस्य पूर्ण-;षाड्गुण्यविग्रहविदोषमहाविभूतेः ॥ १७१॥

| verse_line2 = कृष्णस्य भक्तिभरितः शिरसा ननाम ।

}}

Line 29,821:

Line 33,120:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णोऽप्ययोग्यजनमोहनमेव वाञ्छन्

| verse_lines = कृष्णोऽप्ययोग्यजनमोहनमेव वाञ्छन्;तुष्टाव रुद्रहृदिगं निजमेव रूपम् ।;रुद्रो निशम्य तदुवाच सुरान् समस्तान्;सत्यं वदामि शृणुताद्य वचो मदीयम् ॥ १७२॥

| verse_line2 = तुष्टाव रुद्रहृदिगं निजमेव रूपम् ।

}}

Line 29,830:

Line 33,130:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्णुः समस्तसुजनैः परमो ह्युपेयः

| verse_lines = विष्णुः समस्तसुजनैः परमो ह्युपेयः;तत्प्राप्तयेऽहमनिलोऽथ रमाऽभ्युपायाः ।;एष ह्यशेषनिगमार्थविनिर्णयोऽर्थो (योत्थो);यद् विष्णुरेव परमो मम चाब्जयोनेः ॥ १७३॥

| verse_line2 = तत्प्राप्तयेऽहमनिलोऽथ रमाऽभ्युपायाः ।

}}

Line 29,839:

Line 33,140:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अव्यक्ततः सकलजीवगणाच्च नित्यम्

| verse_lines = अव्यक्ततः सकलजीवगणाच्च नित्यम्;इत्येव निश्चय उतैतदनुस्मरध्वम् ।;इत्युक्तवत्यखिलदेवगणा गिरीशे;कृष्णं प्रणेमुरतिवृद्धरमेशभक्त्या ॥ १७४॥

| verse_line2 = इत्येव निश्चय उतैतदनुस्मरध्वम् ।

}}

Line 29,848:

Line 33,150:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्तैरन्यैश्च गिरिशवाक्यैस्तत्त्वविनिर्णयैः ।

| verse_lines = उक्तैरन्यैश्च गिरिशवाक्यैस्तत्त्वविनिर्णयैः ।;कृष्णस्यैव गुणाख्यानैः पुनरिन्द्रादिदेवताः ।;ज्ञानाभिवृद्धिमगमन् पुराऽपि ज्ञानिनोऽधिकम् ॥ १७५॥

| verse_line2 = कृष्णस्यैव गुणाख्यानैः पुनरिन्द्रादिदेवताः ।

}}

Line 29,857:

Line 33,160:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वदेवोत्तमं तं हि जानन्त्येव सुराः सदा ।

| verse_lines = सर्वदेवोत्तमं तं हि जानन्त्येव सुराः सदा ।;तथाऽपि तत्प्रमाणानां बहुत्वाद् येऽत्र(यत्र) संशयाः ।;युक्तिमात्रात् (युक्तिमात्रे) तेऽपि रुद्रवाक्यादपगतास्तदा ॥ १७६॥

| verse_line2 = तथाऽपि तत्प्रमाणानां बहुत्वाद् येऽत्र(यत्र) संशयाः ।

}}

Line 29,866:

Line 33,170:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कृष्णः सुतवरं त्वत्त आदास्य इत्यजः ।

| verse_lines = ततः कृष्णः सुतवरं त्वत्त आदास्य इत्यजः ।;यदुक्तवाञ्छिवं पूर्वं सत्यं कर्तुं तदब्रवीत् ॥ १७७॥

| verse_line2 = यदुक्तवाञ्छिवं पूर्वं सत्यं कर्तुं तदब्रवीत् ॥ १७७॥

}}

Line 29,875:

Line 33,180:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुत्रं देहीति सोऽप्याह पूर्वमेव सुतस्तव ।

| verse_lines = पुत्रं देहीति सोऽप्याह पूर्वमेव सुतस्तव ।;जातः प्रद्युम्ननामा यः स मद्दत्तः प्रवादतः ॥ १७८॥

| verse_line2 = जातः प्रद्युम्ननामा यः स मद्दत्तः प्रवादतः ॥ १७८॥

}}

Line 29,884:

Line 33,190:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरा दग्धो मया कामस्तदाऽयाचत मां रतिः ।

| verse_lines = पुरा दग्धो मया कामस्तदाऽयाचत मां रतिः ।;देहि कान्तं ममेत्येव तदा तामहमब्रवम् ॥ १७९॥

| verse_line2 = देहि कान्तं ममेत्येव तदा तामहमब्रवम् ॥ १७९॥

}}

Line 29,893:

Line 33,200:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्पत्स्यते वासुदेवाद् यदा तं(त्वं) पतिमाप्स्यसि ।

| verse_lines = उत्पत्स्यते वासुदेवाद् यदा तं(त्वं) पतिमाप्स्यसि ।;इत्यतोऽसौ मया दत्त इव देव त्वदाज्ञया ॥ १८०॥

| verse_line2 = इत्यतोऽसौ मया दत्त इव देव त्वदाज्ञया ॥ १८०॥

}}

Line 29,902:

Line 33,210:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दासोऽस्मि तव देवेश पाहि मां शरणागतम् ।

| verse_lines = दासोऽस्मि तव देवेश पाहि मां शरणागतम् ।;इत्युक्त्वाऽभिप्रणम्यैनं पुनराह सुरान् हरः ॥ १८१॥

| verse_line2 = इत्युक्त्वाऽभिप्रणम्यैनं पुनराह सुरान् हरः ॥ १८१॥

}}

Line 29,911:

Line 33,220:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदर्थमेष आयातः केशवः शृणुतामराः ।

| verse_lines = यदर्थमेष आयातः केशवः शृणुतामराः ।;योऽसुरो वक्रनामाऽऽसीदवध्यो ब्रह्मणो वरात् ।;तदाजाताद् वासुदेवपुत्रात् कामादृते क्‍वचित् ॥ १८२॥

| verse_line2 = योऽसुरो वक्रनामाऽऽसीदवध्यो ब्रह्मणो वरात् ।

}}

Line 29,920:

Line 33,230:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं हन्तुमेव पुत्रं स्वं प्रद्युम्नमुदरेऽर्प्य च ।

| verse_lines = तं हन्तुमेव पुत्रं स्वं प्रद्युम्नमुदरेऽर्प्य च ।;आयात इह तं चापि ददाह स्वोदरात् सुतम् ।;निस्सारयित्वा कक्षं च दग्धं पश्यत देवताः ॥ १८३॥

| verse_line2 = आयात इह तं चापि ददाह स्वोदरात् सुतम् ।

}}

Line 29,929:

Line 33,240:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्वालामालाकरालेन स्वतेजोवर्द्धितेन च ।

| verse_lines = ज्वालामालाकरालेन स्वतेजोवर्द्धितेन च ।;प्रद्युम्नेनैव तं दैत्यं दग्ध्वा वनसमन्वितम् ।;पुनश्च स्वोदरे पुत्रं स्थापयामास केशवः ॥ १८४॥

| verse_line2 = प्रद्युम्नेनैव तं दैत्यं दग्ध्वा वनसमन्वितम् ।

}}

Line 29,938:

Line 33,250:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सद्योगर्भं पुनस्तं च रुक्मिण्यां जनयिष्यति ।

| verse_lines = सद्योगर्भं पुनस्तं च रुक्मिण्यां जनयिष्यति ।;पूर्ववत् क्षणमात्रेण युवा च स भविष्यति ॥ १८५॥

| verse_line2 = पूर्ववत् क्षणमात्रेण युवा च स भविष्यति ॥ १८५॥

}}

Line 29,947:

Line 33,260:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्टमेतन्नारदाद्यैर्मुनिभिः सर्वमेव च ।

| verse_lines = दृष्टमेतन्नारदाद्यैर्मुनिभिः सर्वमेव च ।;एवं क्रीडत्ययं देवः पूर्णैश्वर्येण केवलम् ।;इत्युक्ते केशवं नेमुर्देवाः शक्रपुरोगमाः ॥ १८६॥

| verse_line2 = एवं क्रीडत्ययं देवः पूर्णैश्वर्येण केवलम् ।

}}

Line 29,956:

Line 33,270:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो हरिर्ब्रह्मसुरेन्द्रमुख्यैः सुरैः स्तुतो गरुडस्कन्धसंस्थः ।

| verse_lines = ततो हरिर्ब्रह्मसुरेन्द्रमुख्यैः सुरैः स्तुतो गरुडस्कन्धसंस्थः ।;पुनःपुनः प्रणतः शङ्करेण स्तुतस्तृतीयेऽह्नि निजां पुरीमगात् ॥ १८७॥

| verse_line2 = पुनःपुनः प्रणतः शङ्करेण स्तुतस्तृतीयेऽह्नि निजां पुरीमगात् ॥ १८७॥

}}

Line 29,965:

Line 33,280:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णे प्रयाते निलयं पुरद्विषो रात्रौ पौण्ड्रौ वासुदेवः समागात् ।

| verse_lines = कृष्णे प्रयाते निलयं पुरद्विषो रात्रौ पौण्ड्रौ वासुदेवः समागात् ।;सहैकलव्येन निजेन मातुः पित्रा तथाऽक्षोहिणिकत्रयेण ॥ १८८॥

| verse_line2 = सहैकलव्येन निजेन मातुः पित्रा तथाऽक्षोहिणिकत्रयेण ॥ १८८॥

}}

Line 29,974:

Line 33,290:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरीं प्रभञ्जन्तममुं विदित्वा सरामशैनेययदुप्रवीराः ।

| verse_lines = पुरीं प्रभञ्जन्तममुं विदित्वा सरामशैनेययदुप्रवीराः ।;संयोधयामासुरथाभ्यवर्षच्छरैर्निषादाधिप एकलव्यः ॥ १८९॥

| verse_line2 = संयोधयामासुरथाभ्यवर्षच्छरैर्निषादाधिप एकलव्यः ॥ १८९॥

}}

Line 29,983:

Line 33,300:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदस्त्रशस्त्रैः सहसा विषण्णा यदुप्रवीरा विहतप्रदीपाः(विगतप्रदीपाः) ।

| verse_lines = तदस्त्रशस्त्रैः सहसा विषण्णा यदुप्रवीरा विहतप्रदीपाः(विगतप्रदीपाः) ।;सहैव रामेण शिनेश्च नप्त्रा समाविशन् स्वां पुरमेव सर्वे ॥ १९०॥

| verse_line2 = सहैव रामेण शिनेश्च नप्त्रा समाविशन् स्वां पुरमेव सर्वे ॥ १९०॥

}}

Line 29,992:

Line 33,310:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः समादाय तथोरुदीपिका अग्रे समाधाय च रौहिणेयम् ।

| verse_lines = पुनः समादाय तथोरुदीपिका अग्रे समाधाय च रौहिणेयम् ।;विनिस्सृता आत्तशस्त्राः स्वपुर्याः सिंहा यथा धर्षिताः सद्गुहायाः ॥ १९१॥

| verse_line2 = विनिस्सृता आत्तशस्त्राः स्वपुर्याः सिंहा यथा धर्षिताः सद्गुहायाः ॥ १९१॥

}}

Line 30,001:

Line 33,320:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽससादैकलव्यं रथेन रामः शैनेयः पौण्ड्रकं वासुदेवम् ।

| verse_lines = अथाऽससादैकलव्यं रथेन रामः शैनेयः पौण्ड्रकं वासुदेवम् ।;अयुद्ध्यतां तौ सात्यकिः पौण्ड्रकश्च तथाऽन्योन्यं विरथं चक्रतुश्च॥ १९२ ॥

| verse_line2 = अयुद्ध्यतां तौ सात्यकिः पौण्ड्रकश्च तथाऽन्योन्यं विरथं चक्रतुश्च॥ १९२ ॥

}}

Line 30,010:

Line 33,330:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो गदायुद्धमभूत् तयोर्द्वयोस्तथा रामश्चैकलव्यश्च वीरौ(हरिवंशे भविष्यत्पर्वणि अ.१०२) ।

| verse_lines = ततो गदायुद्धमभूत् तयोर्द्वयोस्तथा रामश्चैकलव्यश्च वीरौ(हरिवंशे भविष्यत्पर्वणि अ.१०२) ।;कृत्वाऽन्योन्यं विरथं गदाभ्यामयुद्ध्यतां जातदर्पौ बलाग्र्यौ ॥ १९३॥

| verse_line2 = कृत्वाऽन्योन्यं विरथं गदाभ्यामयुद्ध्यतां जातदर्पौ बलाग्र्यौ ॥ १९३॥

}}

Line 30,019:

Line 33,340:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् काले केशवो वैनतेयमारुह्याऽयाद् यत्र ते युद्दसंस्थाः ।

| verse_lines = तस्मिन् काले केशवो वैनतेयमारुह्याऽयाद् यत्र ते युद्दसंस्थाः ।;दृष्ट्वा कृष्णं हर्षसम्पूरितात्मा रामो हन्तुं चैकलव्यं समैच्छत् ॥ १९४॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा कृष्णं हर्षसम्पूरितात्मा रामो हन्तुं चैकलव्यं समैच्छत् ॥ १९४॥

}}

Line 30,028:

Line 33,350:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उद्यम्य दोर्भ्यां स गदां जवेनैवाभ्यापतद् रौहिणेयो निषादम् ।

| verse_lines = उद्यम्य दोर्भ्यां स गदां जवेनैवाभ्यापतद् रौहिणेयो निषादम् ।;बलं कोपं(रोषं) चास्य दृष्ट्वैकलव्यः पराद्रवज्जीवितेच्छुः सुदूरम् ॥ १९५॥

| verse_line2 = बलं कोपं(रोषं) चास्य दृष्ट्वैकलव्यः पराद्रवज्जीवितेच्छुः सुदूरम् ॥ १९५॥

}}

Line 30,037:

Line 33,360:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्रावयन् रौहिणेयोऽन्वयात् तं भीतोऽपतच्चैकलव्योऽम्बुधौ सः ।

| verse_lines = विद्रावयन् रौहिणेयोऽन्वयात् तं भीतोऽपतच्चैकलव्योऽम्बुधौ सः ।;वेलान्तं तं द्रावयित्वाऽत्र तस्थौ रामो गदापाणिरदीनसत्त्वः ॥ १९६॥

| verse_line2 = वेलान्तं तं द्रावयित्वाऽत्र तस्थौ रामो गदापाणिरदीनसत्त्वः ॥ १९६॥

}}

Line 30,046:

Line 33,370:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुपापोऽसावेकलव्यः सुभीतो रामं मत्वैवानुयान्तं पुनश्च ।

| verse_lines = सुपापोऽसावेकलव्यः सुभीतो रामं मत्वैवानुयान्तं पुनश्च ।;समुद्रेऽशीतिं योजनानामतीत्य पश्चादैक्षद् द्वीपमेवाधिरुह्य ॥ १९७॥

| verse_line2 = समुद्रेऽशीतिं योजनानामतीत्य पश्चादैक्षद् द्वीपमेवाधिरुह्य ॥ १९७॥

}}

Line 30,055:

Line 33,380:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामो विजित्यातिबलं रणे रिपुं मुदैव दामोदरमाससाद ।

| verse_lines = रामो विजित्यातिबलं रणे रिपुं मुदैव दामोदरमाससाद ।;पौण्ड्रस्त्ववज्ञाय शिनिप्रवीरं निवार्यमाणोऽपि(भिययौ) ययौ जनार्दनम् ॥ १९८॥

| verse_line2 = पौण्ड्रस्त्ववज्ञाय शिनिप्रवीरं निवार्यमाणोऽपि(भिययौ) ययौ जनार्दनम् ॥ १९८॥

}}

Line 30,064:

Line 33,390:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं केशवो विरथं व्यायुधं च क्षणेन चक्रे स ययौ निजां पुरीम् ।

| verse_lines = तं केशवो विरथं व्यायुधं च क्षणेन चक्रे स ययौ निजां पुरीम् ।;प्रस्थापयामास पुनश्च दूतं कृष्णायैको वासुदेवोऽहमस्मि ॥ १९९॥

| verse_line2 = प्रस्थापयामास पुनश्च दूतं कृष्णायैको वासुदेवोऽहमस्मि ॥ १९९॥

}}

Line 30,073:

Line 33,400:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मदीयलिङ्गानि विसृज्य चाऽशु समागच्छेथाः शरणं मामनन्तम् ।

| verse_lines = मदीयलिङ्गानि विसृज्य चाऽशु समागच्छेथाः शरणं मामनन्तम् ।;तद्दूतोक्तं वाक्यमेतन्निशम्य यदुप्रवीरा उच्चकैः प्राहसन् स्म ॥ २००॥

| verse_line2 = तद्दूतोक्तं वाक्यमेतन्निशम्य यदुप्रवीरा उच्चकैः प्राहसन् स्म ॥ २००॥

}}

Line 30,082:

Line 33,410:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णः प्रहस्याऽह तवाऽयुधानि दास्याम्यहं लिङ्गभूतानि चाऽजौ ।

| verse_lines = कृष्णः प्रहस्याऽह तवाऽयुधानि दास्याम्यहं लिङ्गभूतानि चाऽजौ ।;इत्युक्तोऽसौ दूत एत्याऽह तस्मै स चाभ्यागाद्(स चाभ्यागात्, स चाभ्यायात्) योद्धुकामो हरिश्च ॥ २०१॥

| verse_line2 = इत्युक्तोऽसौ दूत एत्याऽह तस्मै स चाभ्यागाद्(स चाभ्यागात्, स चाभ्यायात्) योद्धुकामो हरिश्च ॥ २०१॥

}}

Line 30,091:

Line 33,420:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं शातकौम्भे गरुडे रथस्थे स्थितं चक्रादीन् कृत्रिमान् सन्दधानम् ।

| verse_lines = तं शातकौम्भे गरुडे रथस्थे स्थितं चक्रादीन् कृत्रिमान् सन्दधानम् ।;श्रीवत्सार्थे दग्धवक्षस्थलं च दृष्ट्वा कृष्णः प्राहसत् पापबुद्धिम् ॥ २०२॥

| verse_line2 = श्रीवत्सार्थे दग्धवक्षस्थलं च दृष्ट्वा कृष्णः प्राहसत् पापबुद्धिम् ॥ २०२॥

}}

Line 30,100:

Line 33,430:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽस्त्रशस्त्राण्यभिवर्षमाणं विजित्य तं वासुदेवोऽरिणैव ।

| verse_lines = ततोऽस्त्रशस्त्राण्यभिवर्षमाणं विजित्य तं वासुदेवोऽरिणैव ।;चकर्त तत्कन्धरं तस्य चानु मातामहस्याच्छिनत् सायकेन ॥ २०३॥

| verse_line2 = चकर्त तत्कन्धरं तस्य चानु मातामहस्याच्छिनत् सायकेन ॥ २०३॥

}}

Line 30,109:

Line 33,440:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपातयच्चाऽशु(न्यापातयच्चाशु) शिरः स तेन

| verse_lines = अपातयच्चाऽशु(न्यापातयच्चाशु) शिरः स तेन;काशीश्वरस्येश्वरो वारणास्याम् ।;स च ब्रह्माहं वासुदेवोऽस्मि नित्यम्;इति ज्ञानादगमत् तत् तमोऽन्धम् ॥ २०४॥

| verse_line2 = काशीश्वरस्येश्वरो वारणास्याम् ।

}}

Line 30,118:

Line 33,450:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साहाय्यकृच्चास्य च काशिराजो यथैव किर्मीरहिडिम्बसाल्वाः ।

| verse_lines = साहाय्यकृच्चास्य च काशिराजो यथैव किर्मीरहिडिम्बसाल्वाः ।;अन्ये च दैत्या अपतंस्तमोऽन्धे तथैव सोऽप्यपतत् पापबुद्धिः ॥ २०५॥

| verse_line2 = अन्ये च दैत्या अपतंस्तमोऽन्धे तथैव सोऽप्यपतत् पापबुद्धिः ॥ २०५॥

}}

Line 30,127:

Line 33,460:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहत्य तौ केशवो रौग्मिणेयं पुनर्वैदर्भ्यां जनयामास सद्यः ।

| verse_lines = निहत्य तौ केशवो रौग्मिणेयं पुनर्वैदर्भ्यां जनयामास सद्यः ।;स चैकलव्यो रामजितः शिवाय चक्रे तपोऽजेयतां चाऽप तस्मात् ॥ २०६॥

| verse_line2 = स चैकलव्यो रामजितः शिवाय चक्रे तपोऽजेयतां चाऽप तस्मात् ॥ २०६॥

}}

Line 30,136:

Line 33,470:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स शर्वदत्तेन वरेण दृप्तः पुनर्योद्धुं कृष्णमेवाऽससाद ।

| verse_lines = स शर्वदत्तेन वरेण दृप्तः पुनर्योद्धुं कृष्णमेवाऽससाद ।;तस्यास्त्रशस्त्राणि निवार्य केशवश्चक्रेण चक्रे तमपास्तकन्धरम् ।;स चाऽप पापस्तम एव घोरं कृष्णद्वेषान्नित्यदुःखात्मकं तत् ॥ २०७॥

| verse_line2 = तस्यास्त्रशस्त्राणि निवार्य केशवश्चक्रेण चक्रे तमपास्तकन्धरम् ।

}}

Line 30,145:

Line 33,480:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं यदूनामृषभेण सूदिते पौण्ड्रे तथा काशिनृपे च पापे ।

| verse_lines = एवं यदूनामृषभेण सूदिते पौण्ड्रे तथा काशिनृपे च पापे ।;काशीशपुत्रस्तु सुदक्षिणाख्यस्तपोऽचरच्छङ्करायोरुभक्त्या ॥ २०८॥

| verse_line2 = काशीशपुत्रस्तु सुदक्षिणाख्यस्तपोऽचरच्छङ्करायोरुभक्त्या ॥ २०८॥

}}

Line 30,154:

Line 33,490:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रत्यक्षगं तं शिवं पापबुद्धिः कृष्णाभावं याचते दुष्टचेताः ।

| verse_lines = प्रत्यक्षगं तं शिवं पापबुद्धिः कृष्णाभावं याचते दुष्टचेताः ।;कृत्यामस्मै दक्षिणाग्नौ शिवोऽपि दैत्यावेशादददादावृतात्मा ॥ २०९|

| verse_line2 = कृत्यामस्मै दक्षिणाग्नौ शिवोऽपि दैत्यावेशादददादावृतात्मा ॥ २०९|

}}

Line 30,163:

Line 33,500:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स दक्षिणाग्निश्चासुरावेशयुक्तः सम्पूजितः काशिराजात्मजेन ।

| verse_lines = स दक्षिणाग्निश्चासुरावेशयुक्तः सम्पूजितः काशिराजात्मजेन ।;वरादुमेशस्य विवृद्धशक्तिर्ययौ कृष्णो यत्र सम्पूर्णशक्तिः(यत्र चानन्तशक्तिः) ॥ २१०॥

| verse_line2 = वरादुमेशस्य विवृद्धशक्तिर्ययौ कृष्णो यत्र सम्पूर्णशक्तिः(यत्र चानन्तशक्तिः) ॥ २१०॥

}}

Line 30,172:

Line 33,510:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णस्तस्य प्रतिघातार्थमुग्रं समादिशच्चक्रमनन्तवीर्यः ।

| verse_lines = कृष्णस्तस्य प्रतिघातार्थमुग्रं समादिशच्चक्रमनन्तवीर्यः ।;जाज्वल्यमानं तदमोघवीर्यं व्यद्रावयद् वह्निमिमं सुदूरम् ॥ २११॥

| verse_line2 = जाज्वल्यमानं तदमोघवीर्यं व्यद्रावयद् वह्निमिमं सुदूरम् ॥ २११॥

}}

Line 30,181:

Line 33,520:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृत्यात्मको वह्निरसौ प्रधानवह्नेः पुत्रश्चक्रविद्रावितोऽथ ।

| verse_lines = कृत्यात्मको वह्निरसौ प्रधानवह्नेः पुत्रश्चक्रविद्रावितोऽथ ।;सहानुबन्धं च सुदक्षिणं तं भस्मीचकाराऽशु सपुत्रभार्याम् ॥ २१२॥

| verse_line2 = सहानुबन्धं च सुदक्षिणं तं भस्मीचकाराऽशु सपुत्रभार्याम् ॥ २१२॥

}}

Line 30,190:

Line 33,530:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दग्ध्वा पुरीं वारणसीं सुदर्शनः पुनः पार्श्वं वासुदेवस्य चाऽगात् ।

| verse_lines = दग्ध्वा पुरीं वारणसीं सुदर्शनः पुनः पार्श्वं वासुदेवस्य चाऽगात् ।;सुदक्षिणोऽसौ तम एव जग्मिवान् कृष्णद्वेषात् सानुबन्धः सुपापः ॥ २१३॥

| verse_line2 = सुदक्षिणोऽसौ तम एव जग्मिवान् कृष्णद्वेषात् सानुबन्धः सुपापः ॥ २१३॥

}}

Line 30,199:

Line 33,540:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णः क्रीडन् द्वारवत्यां सुपूर्णनित्यानन्दः(सुपूर्णो नित्यानन्दः) क्‍वचिदाह स्म भैष्मीम् ।

| verse_lines = कृष्णः क्रीडन् द्वारवत्यां सुपूर्णनित्यानन्दः(सुपूर्णो नित्यानन्दः) क्‍वचिदाह स्म भैष्मीम् ।;विडम्बयन् गृहिणामेव चेष्टा नित्याविरोधोऽपि तया विदोषया ॥ २१४॥

| verse_line2 = विडम्बयन् गृहिणामेव चेष्टा नित्याविरोधोऽपि तया विदोषया ॥ २१४॥

}}

Line 30,208:

Line 33,550:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वया न कार्यं मम किञ्च भद्रे मयाऽरीणां मानभङ्गार्थमेव ।

| verse_lines = त्वया न कार्यं मम किञ्च भद्रे मयाऽरीणां मानभङ्गार्थमेव ।;समाहृताऽसीति सा चावियोगं सदा कृष्णेनाऽत्मनोऽप्येव वेत्त्री ॥ २१५॥

| verse_line2 = समाहृताऽसीति सा चावियोगं सदा कृष्णेनाऽत्मनोऽप्येव वेत्त्री ॥ २१५॥

}}

Line 30,217:

Line 33,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रिया भेतव्यं भर्तुरित्येव धर्मं विज्ञापयन्ती दुःखितेवाऽस देवी ।

| verse_lines = स्त्रिया भेतव्यं भर्तुरित्येव धर्मं विज्ञापयन्ती दुःखितेवाऽस देवी ।;तां सान्त्वयामास गृहस्थधर्मं विज्ञापयन् देवदेवोऽप्यदुःखाम् ॥ २१६॥

| verse_line2 = तां सान्त्वयामास गृहस्थधर्मं विज्ञापयन् देवदेवोऽप्यदुःखाम् ॥ २१६॥

}}

Line 30,226:

Line 33,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं क्रीडत्यब्जनाभे रमायां कृष्णादिष्टो गोकुलं रौहिणेयः ।

| verse_lines = एवं क्रीडत्यब्जनाभे रमायां कृष्णादिष्टो गोकुलं रौहिणेयः ।;प्रायाद् दृष्ट्वा तत्र नन्दं यशोदां तत्पूजितः कृष्णवार्तां च पृष्टः ॥ २१७॥

| verse_line2 = प्रायाद् दृष्ट्वा तत्र नन्दं यशोदां तत्पूजितः कृष्णवार्तां च पृष्टः ॥ २१७॥

}}

Line 30,235:

Line 33,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मासौ तत्र न्यवसद् गोपिकाभी रेमे क्षीबो यमुनामाह्वयच्च ।

| verse_lines = मासौ तत्र न्यवसद् गोपिकाभी रेमे क्षीबो यमुनामाह्वयच्च ।;मत्तोऽयमित्येव नदीमनागतां चकर्ष रामो लाङ्गलेनाग्र्यवीर्यः ॥ २१८॥

| verse_line2 = मत्तोऽयमित्येव नदीमनागतां चकर्ष रामो लाङ्गलेनाग्र्यवीर्यः ॥ २१८॥

}}

Line 30,244:

Line 33,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनस्तया प्रणतः संस्तुतश्च व्यसर्जयत् तामथ नन्दगोपम्(भा.पु.१०.६५.१७) ।

| verse_lines = पुनस्तया प्रणतः संस्तुतश्च व्यसर्जयत् तामथ नन्दगोपम्(भा.पु.१०.६५.१७) ।;आपृच्छ्य जगाद द्वारकां केशवाय न्यवेदयन्नन्दगोपादिभक्तिम् ॥ २१९॥

| verse_line2 = आपृच्छ्य जगाद द्वारकां केशवाय न्यवेदयन्नन्दगोपादिभक्तिम् ॥ २१९॥

}}

Line 30,253:

Line 33,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव मैन्दो विविदश्च भौमे हते सखाये (सखायौ) दानवावेशयुक्तौ ।

| verse_lines = तदैव मैन्दो विविदश्च भौमे हते सखाये (सखायौ) दानवावेशयुक्तौ ।;आनर्तराष्ट्रं वासुदेवप्रतीपौ व्यनाशयेतां वासुदेवोऽथ चोचे ॥ २२०॥

| verse_line2 = आनर्तराष्ट्रं वासुदेवप्रतीपौ व्यनाशयेतां वासुदेवोऽथ चोचे ॥ २२०॥

}}

Line 30,262:

Line 33,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रामाय सोऽदाद् वरमब्जनाभो वध्यावेतौ भवतां तेऽप्यवध्यौ ।

| verse_lines = रामाय सोऽदाद् वरमब्जनाभो वध्यावेतौ भवतां तेऽप्यवध्यौ ।;वराद् विरिञ्चस्य तथाऽमृताशनात् उभौ च मैन्दो विविदो व्रजेति ॥ २२१॥

| verse_line2 = वराद् विरिञ्चस्य तथाऽमृताशनात् उभौ च मैन्दो विविदो व्रजेति ॥ २२१॥

}}

Line 30,271:

Line 33,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गत्वा स मैन्दं प्रथमं जघान क्रोधात् युद्धायाऽगतं रैवताग्रे ।

| verse_lines = गत्वा स मैन्दं प्रथमं जघान क्रोधात् युद्धायाऽगतं रैवताग्रे ।;दिने परस्मिन् विविदं जघान शिला वर्षन्तं मुसलेनाग्र्यकर्मा ।;तयोराविष्टौ तावसुरौ तमोऽन्धं प्राप्तौ च तावश्विनौ स्वं च लोकम् ॥ २२२॥

| verse_line2 = दिने परस्मिन् विविदं जघान शिला वर्षन्तं मुसलेनाग्र्यकर्मा ।

}}

Line 30,280:

Line 33,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनस्याऽस पुत्री रतिर्या पूर्वं नाम्ना लक्षणा कान्तरूपा ।

| verse_lines = दुर्योधनस्याऽस पुत्री रतिर्या पूर्वं नाम्ना लक्षणा कान्तरूपा ।;स्वयंवरस्थां तां बलादेव साम्बो जग्राह सा चैनमासानुरक्ता ॥ २२३॥

| verse_line2 = स्वयंवरस्थां तां बलादेव साम्बो जग्राह सा चैनमासानुरक्ता ॥ २२३॥

}}

Line 30,289:

Line 33,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलाद् गृहीतां वीक्ष्य तां कर्णमुख्या दुर्योधनाद्या युयुधुः क्रोधदीप्ताः ।

| verse_lines = बलाद् गृहीतां वीक्ष्य तां कर्णमुख्या दुर्योधनाद्या युयुधुः क्रोधदीप्ताः ।;कृच्छ्रेण तं विरथीकृत्य चैकं सर्वे समेता जगृहुर्धार्तराष्ट्राः ।;कर्णेन भूरिश्रवसा च सार्द्धं बाह्वोर्बलादेव दुर्योधनस्य ॥ २२४॥

| verse_line2 = कृच्छ्रेण तं विरथीकृत्य चैकं सर्वे समेता जगृहुर्धार्तराष्ट्राः ।

}}

Line 30,298:

Line 33,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वैव तद् वृष्णयः सर्व एव समुद्यमं चक्रिरे कौरवेषु ।

| verse_lines = श्रुत्वैव तद् वृष्णयः सर्व एव समुद्यमं चक्रिरे कौरवेषु ।;निवार्य तान् बलभद्रः स्वयं ययौ सहोद्धवः कौरवेयाञ्छमार्थी ॥ २२५॥

| verse_line2 = निवार्य तान् बलभद्रः स्वयं ययौ सहोद्धवः कौरवेयाञ्छमार्थी ॥ २२५॥

}}

Line 30,307:

Line 33,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरस्य बाह्योपवने स्थितः स प्रस्थापयच्चोद्धवं कौरवार्थे ।

| verse_lines = पुरस्य बाह्योपवने स्थितः स प्रस्थापयच्चोद्धवं कौरवार्थे ।;आगत्य सर्वे कुरवोऽस्य पूजां चक्रुः स चाऽहोग्रसेनस्य चाऽज्ञाम् ॥ २२६॥

| verse_line2 = आगत्य सर्वे कुरवोऽस्य पूजां चक्रुः स चाऽहोग्रसेनस्य चाऽज्ञाम् ॥ २२६॥

}}

Line 30,316:

Line 33,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आज्ञापयद् वो नृपतिः स्म यन्नः कुमारकः प्रगृहीतो भवद्भिः ।

| verse_lines = आज्ञापयद् वो नृपतिः स्म यन्नः कुमारकः प्रगृहीतो भवद्भिः ।;एकः समेतैर्बहुभिर्बान्धवार्थं क्षान्तं तन्नो मुञ्चताऽश्वेव साम्बम् ॥ २२७॥

| verse_line2 = एकः समेतैर्बहुभिर्बान्धवार्थं क्षान्तं तन्नो मुञ्चताऽश्वेव साम्बम् ॥ २२७॥

}}

Line 30,325:

Line 33,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आज्ञापयामास व उग्रसेन

| verse_lines = आज्ञापयामास व उग्रसेन;इत्युक्तमेव तु निशम्य कुरुप्रवीराः ।;संश्राव्य दुष्टवचनानि बलं पुरं स्वं;क्रोधात् समाविविशुरत्र चुकोप रामः ॥ २२८॥

| verse_line2 = इत्युक्तमेव तु निशम्य कुरुप्रवीराः ।

}}

Line 30,334:

Line 33,690:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स लाङ्गलेन तत् पुरं विकृष्य जाह्नवीजले ।

| verse_lines = स लाङ्गलेन तत् पुरं विकृष्य जाह्नवीजले ।;निपातयन् निवारितः प्रणम्य सर्वकौरवैः ॥ २२९॥ (भा.पु.१०.६८.५४)

| verse_line2 = निपातयन् निवारितः प्रणम्य सर्वकौरवैः ॥ २२९॥ (भा.पु.१०.६८.५४)

}}

Line 30,343:

Line 33,700:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सभार्यमाशु पुत्रकं सुयोधनाभिपूजितम् ।

| verse_lines = सभार्यमाशु पुत्रकं सुयोधनाभिपूजितम् ।;सपारिबर्हमप्य च प्रजग्मिवान् स्वकां पुरम् ॥ २३०॥

| verse_line2 = सपारिबर्हमप्य च प्रजग्मिवान् स्वकां पुरम् ॥ २३०॥

}}

Line 30,352:

Line 33,710:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादिकर्माणि महान्ति रामस्याऽसञ्छेषस्याच्युतावेशिनोऽलम् ।

| verse_lines = इत्यादिकर्माणि महान्ति रामस्याऽसञ्छेषस्याच्युतावेशिनोऽलम् ।;यस्याच्युतावेशविशेषकालं ज्ञात्वा भीमोऽप्यस्य नोदेति युद्धे ॥ २३१॥

| verse_line2 = यस्याच्युतावेशविशेषकालं ज्ञात्वा भीमोऽप्यस्य नोदेति युद्धे ॥ २३१॥

}}

Line 30,361:

Line 33,720:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रीडायुद्धे बहुशो रौहिणेये व्यक्तिं विष्णोर्भीमसेनो विदित्वा ।

| verse_lines = क्रीडायुद्धे बहुशो रौहिणेये व्यक्तिं विष्णोर्भीमसेनो विदित्वा ।;तात्कालिकीं पीड्यमानोऽपि (विध्यमानोऽपि) तेन नैवोद्यमं कुरुते विष्णुभक्त्या ॥ २३२॥

| verse_line2 = तात्कालिकीं पीड्यमानोऽपि (विध्यमानोऽपि) तेन नैवोद्यमं कुरुते विष्णुभक्त्या ॥ २३२॥

}}

Line 30,370:

Line 33,730:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा जयी प्रभवत्येष रामो नातिव्यक्तस्तत्र(नाभिव्यक्तस्तत्र) यदा जनार्दनः ।

| verse_lines = तदा जयी प्रभवत्येष रामो नातिव्यक्तस्तत्र(नाभिव्यक्तस्तत्र) यदा जनार्दनः ।;तदा भीमो विजयी स्यात् सदैव विष्णोः केशावेशवान् यत् स रामः ॥ २३३॥

| verse_line2 = तदा भीमो विजयी स्यात् सदैव विष्णोः केशावेशवान् यत् स रामः ॥ २३३॥

}}

Line 30,379:

Line 33,740:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतादृशेनैव रामेण युक्ते कृष्णे द्वार्वत्यां निवसत्यब्जनाभे ।

| verse_lines = एतादृशेनैव रामेण युक्ते कृष्णे द्वार्वत्यां निवसत्यब्जनाभे ।;स्वप्नेऽनिरुद्धेन रता कदाचिद् बाणात्मजोषा चित्रलेखामुवाच ॥ २३४॥

| verse_line2 = स्वप्नेऽनिरुद्धेन रता कदाचिद् बाणात्मजोषा चित्रलेखामुवाच ॥ २३४॥

}}

Line 30,388:

Line 33,750:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमानयेत्यथ सा चित्रवस्त्रे प्रदर्श्य लोकान् समदर्शयत् तम् ।

| verse_lines = तमानयेत्यथ सा चित्रवस्त्रे प्रदर्श्य लोकान् समदर्शयत् तम् ।;पौत्रं विदित्वा वचनाच्च तस्याः कृष्णस्य तं चाऽनयत् तत्र रात्रौ ॥ २३५॥

| verse_line2 = पौत्रं विदित्वा वचनाच्च तस्याः कृष्णस्य तं चाऽनयत् तत्र रात्रौ ॥ २३५॥

}}

Line 30,397:

Line 33,760:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनिरुद्धं गुणोदारमानीतं चित्रलेखया ।

| verse_lines = अनिरुद्धं गुणोदारमानीतं चित्रलेखया ।;प्राप्य रेमे बाणसुता दिवसान् सुबहूनपि ॥ २३६॥

| verse_line2 = प्राप्य रेमे बाणसुता दिवसान् सुबहूनपि ॥ २३६॥

}}

Line 30,406:

Line 33,770:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गूढं कन्यागृहे तं तु ज्ञात्वा कन्याभिरक्षिणः ।

| verse_lines = गूढं कन्यागृहे तं तु ज्ञात्वा कन्याभिरक्षिणः ।;ऊचुर्बाणायादिशच्च किङ्करान् ग्रहणेऽस्य सः ॥ २३७॥

| verse_line2 = ऊचुर्बाणायादिशच्च किङ्करान् ग्रहणेऽस्य सः ॥ २३७॥

}}

Line 30,415:

Line 33,780:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आगताननिरुद्धस्तान् परिघेण महाबलः ।

| verse_lines = आगताननिरुद्धस्तान् परिघेण महाबलः ।;निहत्य द्रावयामास स्वयमायात् ततोऽसुरः ।;स तु युद्ध्वाऽतिकृच्छ्रेण नागास्त्रेण बबन्ध तम् ॥ २३८॥

| verse_line2 = निहत्य द्रावयामास स्वयमायात् ततोऽसुरः ।

}}

Line 30,424:

Line 33,790:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ कृष्णः समारुह्य गरुडं रामसंयुतः ।

| verse_lines = अथ कृष्णः समारुह्य गरुडं रामसंयुतः ।;प्रद्युम्नेन च तत्रागात् प्रथमं तत्र वह्निभिः ॥ २३९॥

| verse_line2 = प्रद्युम्नेन च तत्रागात् प्रथमं तत्र वह्निभिः ॥ २३९॥

}}

Line 30,433:

Line 33,800:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युद्ध्वैवाङ्गिरसा चैव क्षणाद् विद्राप्य तान् हरिः ।

| verse_lines = युद्ध्वैवाङ्गिरसा चैव क्षणाद् विद्राप्य तान् हरिः ।;विद्राप्य शर्वप्रमथानाससाद ज्वरं ततः ॥ २४०॥

| verse_line2 = विद्राप्य शर्वप्रमथानाससाद ज्वरं ततः ॥ २४०॥

}}

Line 30,442:

Line 33,810:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेन भस्मप्रहारेण ज्वरितं रोहिणीसुतम् ।

| verse_lines = तेन भस्मप्रहारेण ज्वरितं रोहिणीसुतम् ।;आश्लिष्य विज्वरं चक्रे वासुदेवो जगत्प्रभुः ॥ २४१॥

| verse_line2 = आश्लिष्य विज्वरं चक्रे वासुदेवो जगत्प्रभुः ॥ २४१॥

}}

Line 30,451:

Line 33,820:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयं विक्रीड्य तेनाथ कञ्चित् कालं जनार्दनः ।

| verse_lines = स्वयं विक्रीड्य तेनाथ कञ्चित् कालं जनार्दनः ।;निष्पिष्य मुष्टिभिश्चान्यं ससर्ज ज्वरमच्युतः ॥ २४२॥

| verse_line2 = निष्पिष्य मुष्टिभिश्चान्यं ससर्ज ज्वरमच्युतः ॥ २४२॥

}}

Line 30,460:

Line 33,830:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयं जित्वाऽपि गिरिशभृत्यं नालमिति प्रभुः ।

| verse_lines = स्वयं जित्वाऽपि गिरिशभृत्यं नालमिति प्रभुः ।;स्वभृत्येनैव जेतव्य इत्यन्यं ससृजे तदा ॥ २४३॥

| verse_line2 = स्वभृत्येनैव जेतव्य इत्यन्यं ससृजे तदा ॥ २४३॥

}}

Line 30,469:

Line 33,840:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्वरेण वैष्णवेनासौ सुभृशं पीडितस्तदा ।

| verse_lines = ज्वरेण वैष्णवेनासौ सुभृशं पीडितस्तदा ।;ग्रासार्थमुपनीतश्च जगाम शरणं हरिम् ।;तेन स्तुतः स भगवान् मोचयामास तं विभुः ॥ २४४॥

| verse_line2 = ग्रासार्थमुपनीतश्च जगाम शरणं हरिम् ।

}}

Line 30,478:

Line 33,850:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रीडार्थमत्यल्पजनेष्वपि प्रभुः कथञ्चिदेव व्यजयद् व्यथां विना ।

| verse_lines = क्रीडार्थमत्यल्पजनेष्वपि प्रभुः कथञ्चिदेव व्यजयद् व्यथां विना ।;इत्यादि मोहाय स दर्शयत्यजो नित्यस्वतन्त्रस्य कुतो व्यथादयः ॥ २४५॥

| verse_line2 = इत्यादि मोहाय स दर्शयत्यजो नित्यस्वतन्त्रस्य कुतो व्यथादयः ॥ २४५॥

}}

Line 30,487:

Line 33,860:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदा ज्वराद्या अखिलाः प्रविद्रुतास्तदा स्वयं प्राप हरिं गिरीशः ।

| verse_lines = यदा ज्वराद्या अखिलाः प्रविद्रुतास्तदा स्वयं प्राप हरिं गिरीशः ।;तयोरभूद् युद्धमथैनमच्युतो विजृम्भयामास ह जृम्भणास्त्रतः ॥ २४६॥

| verse_line2 = तयोरभूद् युद्धमथैनमच्युतो विजृम्भयामास ह जृम्भणास्त्रतः ॥ २४६॥

}}

Line 30,496:

Line 33,870:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विजृम्भिते शङ्करे निष्प्रयत्ने स्थाणूपमे संस्थिते कञ्जजातः ।

| verse_lines = विजृम्भिते शङ्करे निष्प्रयत्ने स्थाणूपमे संस्थिते कञ्जजातः ।;दैत्यावेशाद् वासुदेवानभिज्ञं सम्बोधयामास सदुक्तिभिर्विभुः ॥ २४७॥

| verse_line2 = दैत्यावेशाद् वासुदेवानभिज्ञं सम्बोधयामास सदुक्तिभिर्विभुः ॥ २४७॥

}}

Line 30,505:

Line 33,880:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रगृह्य शर्वं च विवेश विष्णोः स तूदरं दर्शयामास तत्र ।

| verse_lines = प्रगृह्य शर्वं च विवेश विष्णोः स तूदरं दर्शयामास तत्र ।;शिवस्य रूपं स्तम्भितं बिल्वनाम्नि वने गिरीशेन च यत् तपः कृतम् ।;शैवं पदं प्राप्तुमेवाच्युताच्च तच्चावदत् कञ्जजः शङ्करस्य॥ २४८॥

| verse_line2 = शिवस्य रूपं स्तम्भितं बिल्वनाम्नि वने गिरीशेन च यत् तपः कृतम् ।

}}

Line 30,514:

Line 33,890:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपेतमोहोऽथ वृषध्वजो हरिं तुष्टाव बाणोऽभिससार केशवम् ।

| verse_lines = अपेतमोहोऽथ वृषध्वजो हरिं तुष्टाव बाणोऽभिससार केशवम् ।;तस्याच्युतो बाहुसहस्रमच्छिनत् पुनश्चारिं जगृहे तच्छिरोर्थे ॥ २४९॥

| verse_line2 = तस्याच्युतो बाहुसहस्रमच्छिनत् पुनश्चारिं जगृहे तच्छिरोर्थे ॥ २४९॥

}}

Line 30,523:

Line 33,900:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा शिवेन प्रणतो बाणरक्षणकाम्यया ।

| verse_lines = तदा शिवेन प्रणतो बाणरक्षणकाम्यया ।;कृत्वा स्वभक्तं बाणं तं ररक्ष द्विभुजीकृतम् ।;मोचयित्वाऽनिरुद्धं च ययौ बाणेन पूजितः ॥ २५०॥

| verse_line2 = कृत्वा स्वभक्तं बाणं तं ररक्ष द्विभुजीकृतम् ।

}}

Line 30,532:

Line 33,910:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवमग्नीनङ्गिरसं ज्वरं स्कन्दमुमापतिम् ।

| verse_lines = एवमग्नीनङ्गिरसं ज्वरं स्कन्दमुमापतिम् ।;बाणं चायत्नतो जित्वा प्रायाद् द्वारवतीं पुनः ॥ २५१॥

| verse_line2 = बाणं चायत्नतो जित्वा प्रायाद् द्वारवतीं पुनः ॥ २५१॥

}}

Line 30,541:

Line 33,920:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = येनायत्नेन विजितः सर्वलोकहरो हरः ।

| verse_lines = येनायत्नेन विजितः सर्वलोकहरो हरः ।;किं ज्वरादिजयो विष्णोस्तस्यानन्तस्य कथ्यते ॥ २५२॥

| verse_line2 = किं ज्वरादिजयो विष्णोस्तस्यानन्तस्य कथ्यते ॥ २५२॥

}}

Line 30,550:

Line 33,930:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ईदृशानन्तसङ्ख्यानां शिवानां ब्रह्मणामपि ।

| verse_lines = ईदृशानन्तसङ्ख्यानां शिवानां ब्रह्मणामपि ।;रमाया अपि यद्वीक्षां विना न चलितुं बलम् ॥ २५३॥

| verse_line2 = रमाया अपि यद्वीक्षां विना न चलितुं बलम् ॥ २५३॥

}}

Line 30,559:

Line 33,940:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नच ज्ञानादयो भावा नचास्तित्वमपि क्‍वचित् ।

| verse_lines = नच ज्ञानादयो भावा नचास्तित्वमपि क्‍वचित् ।;अनन्तशक्तेः कृष्णस्य न चित्रः(चित्रं) शूलिनो जयः ॥ २५४॥

| verse_line2 = अनन्तशक्तेः कृष्णस्य न चित्रः(चित्रं) शूलिनो जयः ॥ २५४॥

}}

Line 30,568:

Line 33,950:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चित्रलेखासमेतोषान्वितपौत्रसमन्वितः ।

| verse_lines = चित्रलेखासमेतोषान्वितपौत्रसमन्वितः ।;सरामः ससुतो वीन्द्रमारुह्य द्वारकां गतः ।;रेमे तत्र चिरं कृष्णो नित्यानन्दो निजेच्छया ॥ २५५॥

| verse_line2 = सरामः ससुतो वीन्द्रमारुह्य द्वारकां गतः ।

}}

Line 30,577:

Line 33,960:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवंविधान्यगणितानि यदूत्तमस्य

| verse_lines = एवंविधान्यगणितानि यदूत्तमस्य;कर्माण्यगण्यमहिमस्य महोत्सवस्य ।;नित्यं रमाकमलजन्मगिरीशशक्र-;सूर्यादिभिः परिनुतानि विमुक्तिदानि ॥ २५६॥

| verse_line2 = कर्माण्यगण्यमहिमस्य महोत्सवस्य ।

}}

Line 30,586:

Line 33,970:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं वसत्यमितपौरुषवीर्यसारे

| verse_lines = एवं वसत्यमितपौरुषवीर्यसारे;नारायणे स्वपुरि शक्रधनञ्जयोक्तः ।;सम्प्राप्य लोमशमुनिः सकलानि तीर्था-;न्याप्तुं स पाण्डुतनयेषु सहाय आसीत् ॥ २५७॥

| verse_line2 = नारायणे स्वपुरि शक्रधनञ्जयोक्तः ।

}}

Line 30,595:

Line 33,980:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पृथ्वीं प्रदक्षिणत एत्य समस्ततीर्थस्नानं यथाक्रमत एव विधाय पार्थाः ।

| verse_lines = पृथ्वीं प्रदक्षिणत एत्य समस्ततीर्थस्नानं यथाक्रमत एव विधाय पार्थाः ।;सम्पूज्य तेषु निखिलेषु हरिं सुभक्त्या कृष्णे समर्पयितुमापुरथ प्रभासम् ।;सम्भावनाय सकलैर्यदुभिः समेतस्तेषां च रामसहितो हरिराजगाम ॥ २५८॥

| verse_line2 = सम्पूज्य तेषु निखिलेषु हरिं सुभक्त्या कृष्णे समर्पयितुमापुरथ प्रभासम् ।

}}

Line 30,604:

Line 33,990:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थैः सम्पूजितस्तत्र कृष्णो यदुगणैः सह ।

| verse_lines = पार्थैः सम्पूजितस्तत्र कृष्णो यदुगणैः सह ।;पार्थान् सम्पूजयामासुर्वृष्णयश्चाऽज्ञया हरेः ॥ २५९॥

| verse_line2 = पार्थान् सम्पूजयामासुर्वृष्णयश्चाऽज्ञया हरेः ॥ २५९॥

}}

Line 30,613:

Line 34,000:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र भीमं तपोवेषं दृष्ट्वाऽतिस्नेहकारणात् ।

| verse_lines = तत्र भीमं तपोवेषं दृष्ट्वाऽतिस्नेहकारणात् ।;दुर्योधनं निन्दयति रामे सात्यकिरब्रवीत् ॥ २६०॥

| verse_line2 = दुर्योधनं निन्दयति रामे सात्यकिरब्रवीत् ॥ २६०॥

}}

Line 30,622:

Line 34,010:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वे वयं निहत्याद्य सकर्णान् धृतराष्ट्रजान् ।

| verse_lines = सर्वे वयं निहत्याद्य सकर्णान् धृतराष्ट्रजान् ।;अभिमन्युं स्थापयामो राज्ये यावत् त्रयोदशम् ॥ २६१॥

| verse_line2 = अभिमन्युं स्थापयामो राज्ये यावत् त्रयोदशम् ॥ २६१॥

}}

Line 30,631:

Line 34,020:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संवत्सरं समाप्यैव पुरं यास्यन्ति पाण्डवाः ।

| verse_lines = संवत्सरं समाप्यैव पुरं यास्यन्ति पाण्डवाः ।;ततो युधिष्ठिरो राजा राज्यं शासतु पूर्ववत् ॥ २६२॥

| verse_line2 = ततो युधिष्ठिरो राजा राज्यं शासतु पूर्ववत् ॥ २६२॥

}}

Line 30,640:

Line 34,030:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं वदत्येव शिनिप्रवीरे जनार्दनः पार्थमुखान्युदीक्ष्य ।

| verse_lines = एवं वदत्येव शिनिप्रवीरे जनार्दनः पार्थमुखान्युदीक्ष्य ।;उवाच शैनेय न पाण्डुपुत्राः परेण संसाधितराज्यकामाः ॥ २६३॥

| verse_line2 = उवाच शैनेय न पाण्डुपुत्राः परेण संसाधितराज्यकामाः ॥ २६३॥

}}

Line 30,649:

Line 34,040:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वबाहुवीर्येण निहत्य शत्रूनाप्स्यन्ति राज्यं त इतीरितेऽमुना ।

| verse_lines = स्वबाहुवीर्येण निहत्य शत्रूनाप्स्यन्ति राज्यं त इतीरितेऽमुना ।;तथेति पार्था अवदंस्ततस्ते कृष्णं पुरस्कृत्य ययुर्दशार्हाः ॥ २६४॥

| verse_line2 = तथेति पार्था अवदंस्ततस्ते कृष्णं पुरस्कृत्य ययुर्दशार्हाः ॥ २६४॥

}}

Line 30,658:

Line 34,050:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रमेण पार्था अपि शैशिरं गिरिं समासदंस्तत्र कृष्णां सुदुर्गे ।

| verse_lines = क्रमेण पार्था अपि शैशिरं गिरिं समासदंस्तत्र कृष्णां सुदुर्गे ।;विषज्जन्तीमीक्ष्य तैः सम्स्मृतोऽथ हैडिम्ब आयात् सहितो निशाचरैः ॥ २६५॥

| verse_line2 = विषज्जन्तीमीक्ष्य तैः सम्स्मृतोऽथ हैडिम्ब आयात् सहितो निशाचरैः ॥ २६५॥

}}

Line 30,667:

Line 34,060:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाह कृष्णां स तु तस्य भृत्या ऊहुः पार्थांस्ते बदर्याश्रमं च ।

| verse_lines = उवाह कृष्णां स तु तस्य भृत्या ऊहुः पार्थांस्ते बदर्याश्रमं च ।;प्राप्यात्र नारायणपूजया कृतस्वकीयकार्या ययुरुत्तरां दिशम् ॥ २६६॥

| verse_line2 = प्राप्यात्र नारायणपूजया कृतस्वकीयकार्या ययुरुत्तरां दिशम् ॥ २६६॥

}}

Line 30,676:

Line 34,070:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतीत्य शर्वश्वशुरं गिरिं ते सुवर्णकूटं निषधं गिरिं च ।

| verse_lines = अतीत्य शर्वश्वशुरं गिरिं ते सुवर्णकूटं निषधं गिरिं च ।;मेरोः प्राच्यां गन्धमादे गिरौ च प्रापुर्बदर्याश्रममुत्तमं भुवि ॥ २६७॥

| verse_line2 = मेरोः प्राच्यां गन्धमादे गिरौ च प्रापुर्बदर्याश्रममुत्तमं भुवि ॥ २६७॥

}}

Line 30,685:

Line 34,080:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् मुनीन्द्रैरभिपूज्यमाना नारायणं पूजयन्तः सदैव ।

| verse_lines = तस्मिन् मुनीन्द्रैरभिपूज्यमाना नारायणं पूजयन्तः सदैव ।;चक्रुस्तपो ज्ञानसमाधियुक्तं सुतत्त्वविद्यां(स तत्वविद्यां) प्रतिपादयन्तः ॥ २६८॥

| verse_line2 = चक्रुस्तपो ज्ञानसमाधियुक्तं सुतत्त्वविद्यां(स तत्वविद्यां) प्रतिपादयन्तः ॥ २६८॥

}}

Line 30,694:

Line 34,090:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं बदर्यां विहरत्सु तेषु क्‍वचिद् रहः कृष्णया वायुसूनौ ।

| verse_lines = एवं बदर्यां विहरत्सु तेषु क्‍वचिद् रहः कृष्णया वायुसूनौ ।;स्थिते गरुत्मानुरगं जहार महाह्रदाद् वासुदेवासनाग्र्यः ॥ २६९॥

| verse_line2 = स्थिते गरुत्मानुरगं जहार महाह्रदाद् वासुदेवासनाग्र्यः ॥ २६९॥

}}

Line 30,703:

Line 34,100:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = (तत्पक्षपातेन) तत्पक्षवातेन विचालिते तु तस्मिन् गिरौ कमलं हैममग्र्यम् ।

| verse_lines = (तत्पक्षपातेन) तत्पक्षवातेन विचालिते तु तस्मिन् गिरौ कमलं हैममग्र्यम् ।;पपात कृष्णाभीमयोः सन्निधाने उद्यद्भानोर्मण्डलाभं सुगन्धम् ॥ २७०॥

| verse_line2 = पपात कृष्णाभीमयोः सन्निधाने उद्यद्भानोर्मण्डलाभं सुगन्धम् ॥ २७०॥

}}

Line 30,712:

Line 34,110:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वाऽतिगन्धं वरहेमकञ्जं कुतूहलाद् द्रौपदी भीमसेनम् ।

| verse_lines = दृष्ट्वाऽतिगन्धं वरहेमकञ्जं कुतूहलाद् द्रौपदी भीमसेनम् ।;बहून्ययाचत् तादृशान्यानुभावमविषह्यं जानती देवदैत्यैः ॥ २७१॥

| verse_line2 = बहून्ययाचत् तादृशान्यानुभावमविषह्यं जानती देवदैत्यैः ॥ २७१॥

}}

Line 30,721:

Line 34,120:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयाऽर्थितः सगदस्तुङ्गमेनं गिरिं वेगादारुहद् वायुसूनुः ।

| verse_lines = तयाऽर्थितः सगदस्तुङ्गमेनं गिरिं वेगादारुहद् वायुसूनुः ।;प्रशस्यमानः सुरसिद्धसङ्घैः मृत्नन् दैत्यान् सिंहशार्दूलरूपान् ॥ २७२॥

| verse_line2 = प्रशस्यमानः सुरसिद्धसङ्घैः मृत्नन् दैत्यान् सिंहशार्दूलरूपान् ॥ २७२॥

}}

Line 30,730:

Line 34,130:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसेदिवांस्तत्र हनूमदाख्यं निजं रूपं प्रोद्यदादित्यभासम् ।

| verse_lines = आसेदिवांस्तत्र हनूमदाख्यं निजं रूपं प्रोद्यदादित्यभासम् ।;जानन्नप्येनं स्वीयरूपं स भीमश्चिक्रीड एतेन यथा परेण ॥ २७३॥

| verse_line2 = जानन्नप्येनं स्वीयरूपं स भीमश्चिक्रीड एतेन यथा परेण ॥ २७३॥

}}

Line 30,739:

Line 34,140:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मो देवानां परमो मानुषत्वे स्वीये रूपेऽप्यन्यवदेव वृत्तिः ।

| verse_lines = धर्मो देवानां परमो मानुषत्वे स्वीये रूपेऽप्यन्यवदेव वृत्तिः ।;अनादानं दिव्यशक्तेर्विशेषान्नरस्वभावे सर्वदा चैव वृत्तिः ।;तस्माद् भीमो हनुमांश्चैक एव ज्यायःकनीयोवृत्तिमत्राभिपेदे ॥ २७४॥

| verse_line2 = अनादानं दिव्यशक्तेर्विशेषान्नरस्वभावे सर्वदा चैव वृत्तिः ।

}}

Line 30,748:

Line 34,150:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वे गुणा आवृता मानुषत्वे युगानुसारान्मूलरूपानुसारात् ।

| verse_lines = सर्वे गुणा आवृता मानुषत्वे युगानुसारान्मूलरूपानुसारात् ।;क्रमात् सुराणां भागतोऽव्यक्तरूपा आदानतो व्यक्तिमायान्त्युरूणाम् ॥ २७५॥

| verse_line2 = क्रमात् सुराणां भागतोऽव्यक्तरूपा आदानतो व्यक्तिमायान्त्युरूणाम् ॥ २७५॥

}}

Line 30,757:

Line 34,160:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैवाव्यक्तिः काचिदस्तीह विष्णोः प्रादुर्भावेष्वतिसुव्यक्तशक्तेः ।

| verse_lines = नैवाव्यक्तिः काचिदस्तीह विष्णोः प्रादुर्भावेष्वतिसुव्यक्तशक्तेः ।;इच्छाव्यक्तिः प्रायशो मारुतस्य तदन्येषां व्यक्तता कारणेन ॥ २७६॥

| verse_line2 = इच्छाव्यक्तिः प्रायशो मारुतस्य तदन्येषां व्यक्तता कारणेन ॥ २७६॥

}}

Line 30,766:

Line 34,170:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद् भीमो धर्मवृद्ध्यर्थमेव स्वीये रूपेऽप्यन्यवद् वृत्तिमेव ।

| verse_lines = तस्माद् भीमो धर्मवृद्ध्यर्थमेव स्वीये रूपेऽप्यन्यवद् वृत्तिमेव ।;प्रदर्शयामास तथाऽसुराणां मोहायैवाशक्तवच्छक्तिरूपः(शक्तरूपः) ॥ २७७॥

| verse_line2 = प्रदर्शयामास तथाऽसुराणां मोहायैवाशक्तवच्छक्तिरूपः(शक्तरूपः) ॥ २७७॥

}}

Line 30,775:

Line 34,180:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्रूपवृद्धिं भीमसेनोऽथ दृष्ट्वा श्रुत्वा हनूमन्मुखतः कथाश्च ।

| verse_lines = तद्रूपवृद्धिं भीमसेनोऽथ दृष्ट्वा श्रुत्वा हनूमन्मुखतः कथाश्च ।;रामस्य तच्चातुरात्म्यं च दिव्यं चातुर्युगं धर्ममप्यग्र्यमेव ॥ २७८॥

| verse_line2 = रामस्य तच्चातुरात्म्यं च दिव्यं चातुर्युगं धर्ममप्यग्र्यमेव ॥ २७८॥

}}

Line 30,784:

Line 34,190:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ध्वजाद् बीभत्सोर्गर्जनेनैव शत्रुपराभवे तेन दत्तेऽर्जुनस्य ।

| verse_lines = ध्वजाद् बीभत्सोर्गर्जनेनैव शत्रुपराभवे तेन दत्तेऽर्जुनस्य ।;ययौ प्रणम्यैनमाश्वेव भीमः सौगन्धिकं वनमत्यग्र्यरूपम् ॥ २७९॥

| verse_line2 = ययौ प्रणम्यैनमाश्वेव भीमः सौगन्धिकं वनमत्यग्र्यरूपम् ॥ २७९॥

}}

Line 30,793:

Line 34,200:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नरागम्यां नलिनीमेत्य तत्र दृष्ट्वा पद्मान्यद्भुताकारवन्ति ।

| verse_lines = नरागम्यां नलिनीमेत्य तत्र दृष्ट्वा पद्मान्यद्भुताकारवन्ति ।;हैमानि दिव्यान्यतिगन्धवन्ति सामासदद् वार्यमाणो नराशैः ॥ २८०॥

| verse_line2 = हैमानि दिव्यान्यतिगन्धवन्ति सामासदद् वार्यमाणो नराशैः ॥ २८०॥

}}

Line 30,802:

Line 34,210:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते भीममात्तायुधमुग्ररूपं महाबलं रूपनवावतारम् ।

| verse_lines = ते भीममात्तायुधमुग्ररूपं महाबलं रूपनवावतारम् ।;न्यवारयन् क्रोधवशा समेताः शतं सहस्राण्ययुतानि सङ्ख्ये ॥ २८१॥

| verse_line2 = न्यवारयन् क्रोधवशा समेताः शतं सहस्राण्ययुतानि सङ्ख्ये ॥ २८१॥

}}

Line 30,811:

Line 34,220:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वराच्छिवस्यैव परैरजेयाः शस्त्रास्त्रवृष्टिं मुमुचुः सुभीमाम्(सुभीमाः) ।

| verse_lines = वराच्छिवस्यैव परैरजेयाः शस्त्रास्त्रवृष्टिं मुमुचुः सुभीमाम्(सुभीमाः) ।;भीमेऽखिलज्ञे तपसां निधाने बलोदधौ शैवशास्त्रं वदन्तः ॥ २८२॥

| verse_line2 = भीमेऽखिलज्ञे तपसां निधाने बलोदधौ शैवशास्त्रं वदन्तः ॥ २८२॥

}}

Line 30,820:

Line 34,230:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तान् वैष्णवैरेव शास्त्रैः स भीमो विजित्य पूर्वं वाङ्मये सङ्गरे तु ।

| verse_lines = तान् वैष्णवैरेव शास्त्रैः स भीमो विजित्य पूर्वं वाङ्मये सङ्गरे तु ।;शास्त्रास्त्रवर्षस्य कुर्वन् प्रतीपं जघ्नेऽखिलान् गदया तेषु वीरान् ॥ २८३॥

| verse_line2 = शास्त्रास्त्रवर्षस्य कुर्वन् प्रतीपं जघ्नेऽखिलान् गदया तेषु वीरान् ॥ २८३॥

}}

Line 30,829:

Line 34,240:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वातेन कुन्त्यां बलवान् स जातः शूरस्तपस्वी द्विषतां निहन्ता ।

| verse_lines = वातेन कुन्त्यां बलवान् स जातः शूरस्तपस्वी द्विषतां निहन्ता ।;सत्ये च धर्मे च रतः सदैव पराक्रमे शत्रुभिरप्रधृष्यः ॥ २८४॥

| verse_line2 = सत्ये च धर्मे च रतः सदैव पराक्रमे शत्रुभिरप्रधृष्यः ॥ २८४॥

}}

Line 30,838:

Line 34,250:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रापरांश्चैव बहूनसत्यं निरीश्वरं चाप्रतिष्ठं च लोकम् ।

| verse_lines = तत्रापरांश्चैव बहूनसत्यं निरीश्वरं चाप्रतिष्ठं च लोकम् ।;सिद्धोऽहमीशोऽहमिति ब्रुवाणान् गुणान् विष्णोः ख्यापयन् वादतोऽजैत् ॥ २८५॥

| verse_line2 = सिद्धोऽहमीशोऽहमिति ब्रुवाणान् गुणान् विष्णोः ख्यापयन् वादतोऽजैत् ॥ २८५॥

}}

Line 30,847:

Line 34,260:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भिन्नं विष्णुमधिकं सर्वतश्च ब्रुवन् प्रवीरान् लक्षमेषां निजघ्ने ।

| verse_lines = भिन्नं विष्णुमधिकं सर्वतश्च ब्रुवन् प्रवीरान् लक्षमेषां निजघ्ने ।;ते तस्य वीर्यं च बलं च दृष्ट्वा विद्याबलं बाहुबलं तथैव ।;अशक्नुवन्तः सहिताः समस्ता हतप्रवीराः सहसा निवृत्ताः ॥ २८६॥

| verse_line2 = ते तस्य वीर्यं च बलं च दृष्ट्वा विद्याबलं बाहुबलं तथैव ।

}}

Line 30,856:

Line 34,270:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विक्रम्य तान् गदयाऽसौ निहत्य विद्राप्य सर्वान् नलिनीं प्रविश्य ।

| verse_lines = विक्रम्य तान् गदयाऽसौ निहत्य विद्राप्य सर्वान् नलिनीं प्रविश्य ।;पीत्वाऽमृताम्भश्च ततोऽम्बुजानि दिव्यानि जग्राह कुरुप्रवीरः ॥ २८७॥

| verse_line2 = पीत्वाऽमृताम्भश्च ततोऽम्बुजानि दिव्यानि जग्राह कुरुप्रवीरः ॥ २८७॥

}}

Line 30,865:

Line 34,280:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथो कलहशंसीनि निमित्तानि युधिष्ठिरः ।

| verse_lines = अथो कलहशंसीनि निमित्तानि युधिष्ठिरः ।;दृष्ट्वा कृष्णामपृच्छच्च क्‍व भीम इति दीनधीः ॥ २८८॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा कृष्णामपृच्छच्च क्‍व भीम इति दीनधीः ॥ २८८॥

}}

Line 30,874:

Line 34,290:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सौगन्धिकार्थं यातं तं श्रुत्वा कृष्णामुखान्नृपः ।

| verse_lines = सौगन्धिकार्थं यातं तं श्रुत्वा कृष्णामुखान्नृपः ।;आरुह्य राक्षसश्रेष्ठान् कृष्णया भ्रातृभिः सह ॥ २८९॥

| verse_line2 = आरुह्य राक्षसश्रेष्ठान् कृष्णया भ्रातृभिः सह ॥ २८९॥

}}

Line 30,883:

Line 34,300:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ययौ वृकोदरो यत्र दृष्ट्वा चैनमवस्थितम् ।

| verse_lines = ययौ वृकोदरो यत्र दृष्ट्वा चैनमवस्थितम् ।;उवाच मैवमित्येनं भीतो गिरिशकोपतः ॥ २९०॥

| verse_line2 = उवाच मैवमित्येनं भीतो गिरिशकोपतः ॥ २९०॥

}}

Line 30,892:

Line 34,310:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवेभ्यो मरणाद् भीता राक्षसा वित्तपाज्ञया ।

| verse_lines = देवेभ्यो मरणाद् भीता राक्षसा वित्तपाज्ञया ।;तदीयां नलिनीं ते हि रक्षन्त्यस्याऽश्रयो हरः ।;जानन् वित्तेश्वरो भीममाहात्म्यं न चुकोप ह ॥ २९१॥

| verse_line2 = तदीयां नलिनीं ते हि रक्षन्त्यस्याऽश्रयो हरः ।

}}

Line 30,901:

Line 34,320:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वसत्सु तत्र पार्थेषु पुनः कतिपयैर्दिनैः ।

| verse_lines = वसत्सु तत्र पार्थेषु पुनः कतिपयैर्दिनैः ।;उवाच भीमसेनस्य यशोधर्मादिभिवृद्धये(यशोधर्मातिवृद्धये) ॥ २९२॥

| verse_line2 = उवाच भीमसेनस्य यशोधर्मादिभिवृद्धये(यशोधर्मातिवृद्धये) ॥ २९२॥

}}

Line 30,910:

Line 34,330:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पञ्चवर्णानि पुष्पानि कृष्णा वीक्ष्याऽहृतानि तु ।

| verse_lines = पञ्चवर्णानि पुष्पानि कृष्णा वीक्ष्याऽहृतानि तु ।;मारुतेन कुबेरस्य गृहान्नृभिरगम्यतः ॥ २९३॥

| verse_line2 = मारुतेन कुबेरस्य गृहान्नृभिरगम्यतः ॥ २९३॥

}}

Line 30,919:

Line 34,340:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अगम्योऽयं गिरिः सर्वैः कुबेरेणाभिपालितः ।

| verse_lines = अगम्योऽयं गिरिः सर्वैः कुबेरेणाभिपालितः ।;अद्य(अथ) त्वयैव गन्तव्यो विधूयाखिलराक्षसान् ॥ २९४॥

| verse_line2 = अद्य(अथ) त्वयैव गन्तव्यो विधूयाखिलराक्षसान् ॥ २९४॥

}}

Line 30,928:

Line 34,350:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आशु सगदः सधनुः सबाणो भीमो गिरीन्द्रमजितोरुबलो विगाहे ।

| verse_lines = इत्युक्त आशु सगदः सधनुः सबाणो भीमो गिरीन्द्रमजितोरुबलो विगाहे ।;प्राप्तं निशम्य (निशाम्य) बलदैवतसूनुमत्र पद्मत्रयं न्यरुणदुद्धतराक्षसानाम् ॥ २९५॥

| verse_line2 = प्राप्तं निशम्य (निशाम्य) बलदैवतसूनुमत्र पद्मत्रयं न्यरुणदुद्धतराक्षसानाम् ॥ २९५॥

}}

Line 30,937:

Line 34,360:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अग्रे निधाय मणिमन्तमजेयमुग्रं शम्भोर्वराद् विविधशस्त्रमहास्त्रवृष्ट्या (महाभिवृष्ट्या) ।

| verse_lines = अग्रे निधाय मणिमन्तमजेयमुग्रं शम्भोर्वराद् विविधशस्त्रमहास्त्रवृष्ट्या (महाभिवृष्ट्या) ।;तान् सर्वराक्षसगणान् मणिमत्समेतान् भीमो जघान सपदि प्रवरैः शरौघैः ॥ २९६॥

| verse_line2 = तान् सर्वराक्षसगणान् मणिमत्समेतान् भीमो जघान सपदि प्रवरैः शरौघैः ॥ २९६॥

}}

Line 30,946:

Line 34,370:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवध्यांस्तान् क्षणेनैव हत्वा भीमो महाबलः ।

| verse_lines = अवध्यांस्तान् क्षणेनैव हत्वा भीमो महाबलः ।;रणे क्रोधवशान् सर्वानतिष्ठद् गिरिमूर्द्धनि ॥ २९७॥

| verse_line2 = रणे क्रोधवशान् सर्वानतिष्ठद् गिरिमूर्द्धनि ॥ २९७॥

}}

Line 30,955:

Line 34,380:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते हता भीमसेनेन प्रापुरन्धन्धन्तमोऽखिलाः ।

| verse_lines = ते हता भीमसेनेन प्रापुरन्धन्धन्तमोऽखिलाः ।;हताः सौगन्धिकवने मणिमांश्च पुनः कलौ ।;जातो मिथ्यामतिं सम्यगास्तीर्याऽपस्तमोऽधिकम् ॥ २९८॥

| verse_line2 = हताः सौगन्धिकवने मणिमांश्च पुनः कलौ ।

}}

Line 30,964:

Line 34,390:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो वैश्रवणो राजा महापद्मत्रये हते ।

| verse_lines = ततो वैश्रवणो राजा महापद्मत्रये हते ।;राक्षसानामवध्यानां सखाये मणिमत्यपि ।;आरुरोह रथं दिव्यं योद्धुकामो वृकोदरम् ॥ २९९॥

| verse_line2 = राक्षसानामवध्यानां सखाये मणिमत्यपि ।

}}

Line 30,973:

Line 34,400:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = असुरावेशतस्तस्य भीमे क्रोधो महानभूत् ।

| verse_lines = असुरावेशतस्तस्य भीमे क्रोधो महानभूत् ।;स आजगाम भीमेन योद्धुं वित्तपतिः स्वयम् ॥ ३००॥

| verse_line2 = स आजगाम भीमेन योद्धुं वित्तपतिः स्वयम् ॥ ३००॥

}}

Line 30,982:

Line 34,410:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् काले भीमसेनस्य घोषं श्रुत्वा राजाऽपृच्छदाशु स्म कृष्णाम् ।

| verse_lines = तस्मिन् काले भीमसेनस्य घोषं श्रुत्वा राजाऽपृच्छदाशु स्म कृष्णाम् ।;क्‍व भीम इत्येव तयोदितं च श्रुत्वा जगामऽशु रक्षोंऽससंस्थः ॥ ३०१॥

| verse_line2 = क्‍व भीम इत्येव तयोदितं च श्रुत्वा जगामऽशु रक्षोंऽससंस्थः ॥ ३०१॥

}}

Line 30,991:

Line 34,420:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सभ्रातृके मुनिभिः कृष्णया च गते राजन्यत्र भीमं कुबेरः ।

| verse_lines = सभ्रातृके मुनिभिः कृष्णया च गते राजन्यत्र भीमं कुबेरः ।;दृष्ट्वाऽसुरावेशतो धर्मजं च किञ्चिन्मुक्तः स्नेहयुक्तस्तथाऽऽस(तदाऽस) ॥ ३०२॥

| verse_line2 = दृष्ट्वाऽसुरावेशतो धर्मजं च किञ्चिन्मुक्तः स्नेहयुक्तस्तथाऽऽस(तदाऽस) ॥ ३०२॥

}}

Line 31,000:

Line 34,430:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृतायुधं भीममीक्ष्यापि किञ्चिद् दैत्यावेशाद् बहु मेने न भीमम् ।

| verse_lines = धृतायुधं भीममीक्ष्यापि किञ्चिद् दैत्यावेशाद् बहु मेने न भीमम् ।;अगस्त्यशापं चावदत् स्वस्य पूर्वं सखायनाशे कारणं राजराजः ॥ ३०३॥

| verse_line2 = अगस्त्यशापं चावदत् स्वस्य पूर्वं सखायनाशे कारणं राजराजः ॥ ३०३॥

}}

Line 31,009:

Line 34,440:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दैत्यावेशादुज्झितः शान्तभावो ददौ निजं स्थानमेषां सुतुष्टः ।

| verse_lines = दैत्यावेशादुज्झितः शान्तभावो ददौ निजं स्थानमेषां सुतुष्टः ।;आवासार्थं तेऽवसंस्तत्र पार्थास्तथाऽन्येषां दैवतानां(देवतानां) गृहेषु ॥ ३०४॥

| verse_line2 = आवासार्थं तेऽवसंस्तत्र पार्थास्तथाऽन्येषां दैवतानां(देवतानां) गृहेषु ॥ ३०४॥

}}

Line 31,018:

Line 34,450:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रैव तेषां वसतां महात्मनामानन्दिनामब्दचतुष्टये गते ।

| verse_lines = तत्रैव तेषां वसतां महात्मनामानन्दिनामब्दचतुष्टये गते ।;पञ्चाब्दमध्याप्य महान्ति चास्त्राणीन्द्रो गुर्वर्थं फल्गुनेनार्थितोऽभूत् ॥ ३०५॥

| verse_line2 = पञ्चाब्दमध्याप्य महान्ति चास्त्राणीन्द्रो गुर्वर्थं फल्गुनेनार्थितोऽभूत् ॥ ३०५॥

}}

Line 31,027:

Line 34,460:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वधं वव्रे स्वशत्रूणामिन्द्रः पार्थात् स्वरूपतः ।

| verse_lines = वधं वव्रे स्वशत्रूणामिन्द्रः पार्थात् स्वरूपतः ।;निवातकवचाख्यानां येषां(तेषां, एषां) ब्रह्मा ददौ वरम् ।;अवध्यतां (अवध्यत्वं) सुरैर्दैत्यैर्गन्धर्वैः पक्षिराक्षसैः ॥ ३०६॥

| verse_line2 = निवातकवचाख्यानां येषां(तेषां, एषां) ब्रह्मा ददौ वरम् ।

}}

Line 31,036:

Line 34,470:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनरिन्द्रेणार्थितोऽदाज्जहीमान् नरदेहवान् ।

| verse_lines = पुनरिन्द्रेणार्थितोऽदाज्जहीमान् नरदेहवान् ।;इति तेनार्जुनं शक्रः स्वात्मानं नरदेहगम् ।;जगाद तान् जहीत्येव किरीटं स्वं निबद्ध्य च ॥ ३०७॥

| verse_line2 = इति तेनार्जुनं शक्रः स्वात्मानं नरदेहगम् ।

}}

Line 31,045:

Line 34,480:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऐन्द्रं स्यन्दनमारुह्य पार्थो मातलिसंयुतः ।

| verse_lines = ऐन्द्रं स्यन्दनमारुह्य पार्थो मातलिसंयुतः ।;गाण्डीवं धनुरादाय ययौ हन्तुं महासुरान् ॥ ३०८॥

| verse_line2 = गाण्डीवं धनुरादाय ययौ हन्तुं महासुरान् ॥ ३०८॥

}}

Line 31,054:

Line 34,490:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शङ्खं ददुस्तस्य देवा देवदत्तः स शङ्खराट् ।

| verse_lines = शङ्खं ददुस्तस्य देवा देवदत्तः स शङ्खराट् ।;नादयन् शङ्खघोषेण धनुर्विस्फारयन् महत् ॥ ३०९॥

| verse_line2 = नादयन् शङ्खघोषेण धनुर्विस्फारयन् महत् ॥ ३०९॥

}}

Line 31,063:

Line 34,500:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दधानः कुण्डले दिव्ये शक्रदत्ते सुभास्वरे ।

| verse_lines = दधानः कुण्डले दिव्ये शक्रदत्ते सुभास्वरे ।;आससाद पुरं दिव्यं दैत्यानामिन्द्रनन्दनः ॥ ३१०॥

| verse_line2 = आससाद पुरं दिव्यं दैत्यानामिन्द्रनन्दनः ॥ ३१०॥

}}

Line 31,072:

Line 34,510:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्य शङ्खध्वनिं श्रुत्वा गाण्डीवस्य च निस्स्वनम् ।

| verse_lines = तस्य शङ्खध्वनिं श्रुत्वा गाण्डीवस्य च निस्स्वनम् ।;अभिसस्रुर्महावीर्याः निवातकवचासुराः ॥ ३११॥

| verse_line2 = अभिसस्रुर्महावीर्याः निवातकवचासुराः ॥ ३११॥

}}

Line 31,081:

Line 34,520:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तिस्रः कोट्यो दानवानां स्वयम्भुवरगर्विताः ।

| verse_lines = तिस्रः कोट्यो दानवानां स्वयम्भुवरगर्विताः ।;नानायुधैः रणे पार्थमभ्यवर्षन् सुसंहताः ॥ ३१२॥

| verse_line2 = नानायुधैः रणे पार्थमभ्यवर्षन् सुसंहताः ॥ ३१२॥

}}

Line 31,090:

Line 34,530:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां स शस्त्राणि किरीटमाली(किरीटमौली) निवार्य गाण्डीवधनुःप्रमुक्तैः(गाण्डीवधनुःप्रयुक्तैः) ।

| verse_lines = तेषां स शस्त्राणि किरीटमाली(किरीटमौली) निवार्य गाण्डीवधनुःप्रमुक्तैः(गाण्डीवधनुःप्रयुक्तैः) ।;शरैः शिरांसि प्रचकर्त वीरो महास्त्रशिक्षाबलसम्प्रयुक्तैः ॥ ३१३॥

| verse_line2 = शरैः शिरांसि प्रचकर्त वीरो महास्त्रशिक्षाबलसम्प्रयुक्तैः ॥ ३१३॥

}}

Line 31,099:

Line 34,540:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वे हतास्तेन महारथेन ते दानवाः सोऽपि ययौ तथाऽन्यान् ।

| verse_lines = सर्वे हतास्तेन महारथेन ते दानवाः सोऽपि ययौ तथाऽन्यान् ।;पौलोमकालेयगणाभिधानान् षष्टिं सहस्राणि महारथानाम् ॥ ३१४॥

| verse_line2 = पौलोमकालेयगणाभिधानान् षष्टिं सहस्राणि महारथानाम् ॥ ३१४॥

}}

Line 31,108:

Line 34,550:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तानस्त्रशस्त्राण्यभिवर्षमाणान् धनञ्जयः पाशुपतास्त्रतो द्राक् ।

| verse_lines = तानस्त्रशस्त्राण्यभिवर्षमाणान् धनञ्जयः पाशुपतास्त्रतो द्राक् ।;दग्ध्वा ययौ पुनरेवेन्द्रसद्म तं सस्वजे प्रीतियुक्तश्च शक्रः ॥ ३१५॥

| verse_line2 = दग्ध्वा ययौ पुनरेवेन्द्रसद्म तं सस्वजे प्रीतियुक्तश्च शक्रः ॥ ३१५॥

}}

Line 31,117:

Line 34,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ययुरन्धं(प्रापुरन्धं)तमस्तेऽपि सर्वदेवद्विषोऽसुराः ।

| verse_lines = ययुरन्धं(प्रापुरन्धं)तमस्तेऽपि सर्वदेवद्विषोऽसुराः ।;अथानुज्ञाप्य पितरं रथेनैन्द्रेण भास्वता ।;सोदर्याणां सकाशं स ययौ वज्रधरात्मजः ॥ ३१६॥

| verse_line2 = अथानुज्ञाप्य पितरं रथेनैन्द्रेण भास्वता ।

}}

Line 31,126:

Line 34,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आयान्तमीक्ष्य बीभत्सुं मुमुदुर्भ्रातरोऽधिकम् ।

| verse_lines = आयान्तमीक्ष्य बीभत्सुं मुमुदुर्भ्रातरोऽधिकम् ।;ऊषुश्च चतुरोऽब्दांस्ते(चतुरब्दांस्ते) पुनर्मेरौ प्रमोदिनः ॥ ३१७॥

| verse_line2 = ऊषुश्च चतुरोऽब्दांस्ते(चतुरब्दांस्ते) पुनर्मेरौ प्रमोदिनः ॥ ३१७॥

}}

Line 31,135:

Line 34,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कथाभिर्वासुदेवस्य ध्यानेनाभ्यर्चनेन च ।

| verse_lines = कथाभिर्वासुदेवस्य ध्यानेनाभ्यर्चनेन च ।;ययौ कालः सुखेनैव तेषां विष्णुरतात्मनाम्(विष्णुपरात्मनाम्) ॥ ३१८॥

| verse_line2 = ययौ कालः सुखेनैव तेषां विष्णुरतात्मनाम्(विष्णुपरात्मनाम्) ॥ ३१८॥

}}

Line 31,144:

Line 34,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैव शत्रूननुत्साद्य नानादाय महद्यशः ।

| verse_lines = नैव शत्रूननुत्साद्य नानादाय महद्यशः ।;नाकृत्वा वासुदेवाज्ञां राज्ञां मुख्यगतिर्भवेत् ॥ ३१९॥

| verse_line2 = नाकृत्वा वासुदेवाज्ञां राज्ञां मुख्यगतिर्भवेत् ॥ ३१९॥

}}

Line 31,153:

Line 34,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदन्येषां तु वर्णानां क्षमा बाह्येषु शत्रुषु ।

| verse_lines = तदन्येषां तु वर्णानां क्षमा बाह्येषु शत्रुषु ।;प्रायो धर्म इति प्रोक्तो हरेराज्ञाऽखिलस्य च ॥ ३२०॥

| verse_line2 = प्रायो धर्म इति प्रोक्तो हरेराज्ञाऽखिलस्य च ॥ ३२०॥

}}

Line 31,162:

Line 34,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति भीमवचः श्रुत्वा ससोदर्यो युधिष्ठिरः ।

| verse_lines = इति भीमवचः श्रुत्वा ससोदर्यो युधिष्ठिरः ।;राक्षसस्कन्धमारूढः(राक्षसस्कन्धमारुह्य) कृष्णया चाऽययौ पुनः ॥ ३२१॥

| verse_line2 = राक्षसस्कन्धमारूढः(राक्षसस्कन्धमारुह्य) कृष्णया चाऽययौ पुनः ॥ ३२१॥

}}

Line 31,171:

Line 34,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पादेषु तेषु निवसत्सु हिमाचलस्य

| verse_lines = पादेषु तेषु निवसत्सु हिमाचलस्य;याम्याश्रितेषु पवमानसुतः कदाचित् ।;धन्वी मृगाननुचरन् सहसाऽऽससाद;हाऽयोः(ह्यायोः) सुतं नहुषमाजगरोरुरूपम् ॥ ३२२॥

| verse_line2 = याम्याश्रितेषु पवमानसुतः कदाचित् ।

}}

Line 31,180:

Line 34,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्वं हि वृत्रवधतोऽम्बुजनालतन्तु-

| verse_lines = पूर्वं हि वृत्रवधतोऽम्बुजनालतन्तु-;संस्थे शचीप्रणयिनि प्रविचिन्त्य देवाः ।;चक्रुस्त्रिलोकपतिमायुसुतं वरं च;दत्वाऽक्षिगोचरतपोऽस्य बलं च सर्वम् ॥ ३२३॥

| verse_line2 = संस्थे शचीप्रणयिनि प्रविचिन्त्य देवाः ।

}}

Line 31,189:

Line 34,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स सर्वसुरविप्रेन्द्रतपश्च बलमक्षयम् ।

| verse_lines = स सर्वसुरविप्रेन्द्रतपश्च बलमक्षयम् ।;अवाप्य ववृधे नित्यं दर्पादैच्छच्छचीमपि ॥ ३२४॥

| verse_line2 = अवाप्य ववृधे नित्यं दर्पादैच्छच्छचीमपि ॥ ३२४॥

}}

Line 31,198:

Line 34,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स (सुरेन्द्रवचनात्)इन्द्रवचनाच्छच्या महर्षिगणवाहने ।

| verse_lines = स (सुरेन्द्रवचनात्)इन्द्रवचनाच्छच्या महर्षिगणवाहने ।;नियुक्तो वञ्चनायैव वाहयामास तानृषीन् ॥ ३२५॥

| verse_line2 = नियुक्तो वञ्चनायैव वाहयामास तानृषीन् ॥ ३२५॥

}}

Line 31,207:

Line 34,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स शचीप्रतिषेधार्थमगस्त्येन महात्मना ।

| verse_lines = स शचीप्रतिषेधार्थमगस्त्येन महात्मना ।;वेदप्रामाण्यविषये पृष्टो नेत्याह मूढधीः ।;प्रमाणमिति तेनोक्तः शिरस्येनं पदाऽहनत् ॥ ३२६॥

| verse_line2 = वेदप्रामाण्यविषये पृष्टो नेत्याह मूढधीः ।

}}

Line 31,216:

Line 34,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा भृगुं तस्य जटासु लीनं कदाऽपि तस्याक्षिपथं न यातम्(न यान्तम्) ।

| verse_lines = तदा भृगुं तस्य जटासु लीनं कदाऽपि तस्याक्षिपथं न यातम्(न यान्तम्) ।;आविश्य कञ्जप्रभवः शशाप व्रजाऽशु पापाजगरत्वमेव ॥ ३२७॥

| verse_line2 = आविश्य कञ्जप्रभवः शशाप व्रजाऽशु पापाजगरत्वमेव ॥ ३२७॥

}}

Line 31,225:

Line 34,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = षष्ठे काले यस्त्वयाऽसादितः स्यात्

| verse_lines = षष्ठे काले यस्त्वयाऽसादितः स्यात्;स ते वशं यातु बलाधिकोऽपि ।;यदा गृहीतं पुरुषं निहन्तुं;न शक्ष्यसे यदि स त्वद्गृहीतः ।;शक्तोऽपि नाऽत्मानमभिप्रमोचयेत्;तदाऽस्य स्यात् त्वत्तपोऽग्र्यं बलं च ॥ ३२८॥

| verse_line2 = स ते वशं यातु बलाधिकोऽपि ।

}}

Line 31,234:

Line 34,690:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वदेवमुनीन्द्राणां (सर्वदेवमुनीनां) यत् तपस्त्वामुपाश्रितम् (समुपाश्रितम्) ।

| verse_lines = सर्वदेवमुनीन्द्राणां (सर्वदेवमुनीनां) यत् तपस्त्वामुपाश्रितम् (समुपाश्रितम्) ।;तच्च सर्वं तमेवैति नात्र कार्या विचारणा ॥ ३२९॥

| verse_line2 = तच्च सर्वं तमेवैति नात्र कार्या विचारणा ॥ ३२९॥

}}

Line 31,243:

Line 34,700:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदा प्रश्नांस्त्वदीयांश्च कश्चित् परिहरिष्यति ।

| verse_lines = यदा प्रश्नांस्त्वदीयांश्च कश्चित् परिहरिष्यति ।;तदा गन्ताऽसि च दिवं विसृज्याऽजगरीं तनुम् ।;स्मृतिश्च मत्प्रसादेन सर्वदा ते भविष्यति ॥ ३३०॥

| verse_line2 = तदा गन्ताऽसि च दिवं विसृज्याऽजगरीं तनुम् ।

}}

Line 31,252:

Line 34,710:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भृगुदेहगतेनैवं शप्तः कमलयोनिना ।

| verse_lines = भृगुदेहगतेनैवं शप्तः कमलयोनिना ।;पपाताजगरो भूत्वा नहुषः क्षणमात्रतः ॥ ३३१॥

| verse_line2 = पपाताजगरो भूत्वा नहुषः क्षणमात्रतः ॥ ३३१॥

}}

Line 31,261:

Line 34,720:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इन्द्रोऽप्यवाप स्वं स्थानमिष्ट्वा विष्णुं विपापकः ।

| verse_lines = इन्द्रोऽप्यवाप स्वं स्थानमिष्ट्वा विष्णुं विपापकः ।;धर्मवृद्ध्यर्थमेवैतत् पापमासीच्छचीपतेः ॥ ३३२॥

| verse_line2 = धर्मवृद्ध्यर्थमेवैतत् पापमासीच्छचीपतेः ॥ ३३२॥

}}

Line 31,270:

Line 34,730:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नहि लोकावनं पापं त्रैलोक्येशस्य वज्रिणः ।

| verse_lines = नहि लोकावनं पापं त्रैलोक्येशस्य वज्रिणः ।;वृत्रं हत्वा महानासेत्यादि वेदपदं च यत् ॥ ३३३॥

| verse_line2 = वृत्रं हत्वा महानासेत्यादि वेदपदं च यत् ॥ ३३३॥

}}

Line 31,279:

Line 34,740:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्‍वचित् पापं च पुण्यानां वृद्धये भवति स्फुटम् ।

| verse_lines = क्‍वचित् पापं च पुण्यानां वृद्धये भवति स्फुटम् ।;वृत्रहत्या यथेन्द्रस्य जाता धर्मस्य वृद्धये(धर्माभिवृद्धये) ॥ ३३४॥

| verse_line2 = वृत्रहत्या यथेन्द्रस्य जाता धर्मस्य वृद्धये(धर्माभिवृद्धये) ॥ ३३४॥

}}

Line 31,288:

Line 34,750:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवानां वा मुनीनां वा भवेदेवं नवै नृणाम् ।

| verse_lines = देवानां वा मुनीनां वा भवेदेवं नवै नृणाम् ।;पापं यत् पुण्यमेवैतदसुराणां विलोमतः ।;एवं स्कान्दे हि वचनं न पापं तच्छचीपतेः ॥ ३३५॥

| verse_line2 = पापं यत् पुण्यमेवैतदसुराणां विलोमतः ।

}}

Line 31,297:

Line 34,760:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नान्यस्य पदमाप्स्यन्ति तद् देवानां व्रतं परम् ।

| verse_lines = नान्यस्य पदमाप्स्यन्ति तद् देवानां व्रतं परम् ।;तस्मात् तं(ते) नहुषं शक्रपदे विदधुरीश्वराः(निदधुरीश्वराः) ॥ ३३६॥

| verse_line2 = तस्मात् तं(ते) नहुषं शक्रपदे विदधुरीश्वराः(निदधुरीश्वराः) ॥ ३३६॥

}}

Line 31,306:

Line 34,770:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन्नेवं निपतिते ब्रह्मणः शापकारणात् ।

| verse_lines = तस्मिन्नेवं निपतिते ब्रह्मणः शापकारणात् ।;अष्टाविंशतिमे प्राप युगे भीमस्तमुल्बणम् ।;जानन्नेव तदीयं तत् तप आदातुमिच्छया (आदातुमीप्सया) ॥ ३३७॥

| verse_line2 = अष्टाविंशतिमे प्राप युगे भीमस्तमुल्बणम् ।

}}

Line 31,315:

Line 34,780:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यत्तत् सुराणां सर्वेषां मुनीनां च तपः स्थितम् ।

| verse_lines = यत्तत् सुराणां सर्वेषां मुनीनां च तपः स्थितम् ।;तद् गृहीतुं वशगवदिच्छयैवाऽस मारुतिः ॥ ३३८॥

| verse_line2 = तद् गृहीतुं वशगवदिच्छयैवाऽस मारुतिः ॥ ३३८॥

}}

Line 31,324:

Line 34,790:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवानां हि नृजातानामल्पं व्यक्तं भवेद् बलम् ।

| verse_lines = देवानां हि नृजातानामल्पं व्यक्तं भवेद् बलम् ।;इच्छया व्यक्ततां याति वायोरन्येषु तच्च न ॥ ३३९॥

| verse_line2 = इच्छया व्यक्ततां याति वायोरन्येषु तच्च न ॥ ३३९॥

}}

Line 31,333:

Line 34,800:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नित्यं व्यक्ता गुणा विष्णोरिति शास्त्रस्य निर्णयः ।

| verse_lines = नित्यं व्यक्ता गुणा विष्णोरिति शास्त्रस्य निर्णयः ।;एवमन्येऽपि हि गुणा मानुषादिषु जन्मसु ॥ ३४०॥

| verse_line2 = एवमन्येऽपि हि गुणा मानुषादिषु जन्मसु ॥ ३४०॥

}}

Line 31,342:

Line 34,810:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवानां मानुषादौ तु शक्येऽप्यव्यक्तताकृतेः ।

| verse_lines = देवानां मानुषादौ तु शक्येऽप्यव्यक्तताकृतेः ।;धर्मवृद्धिर्भवेत् तेषां प्रीतो भवति केशवः ॥ ३४१॥

| verse_line2 = धर्मवृद्धिर्भवेत् तेषां प्रीतो भवति केशवः ॥ ३४१॥

}}

Line 31,351:

Line 34,820:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तन्मानुषे बले तस्य वराद् वारितवत्(वरादावृतवत्) स्थिते ।

| verse_lines = तन्मानुषे बले तस्य वराद् वारितवत्(वरादावृतवत्) स्थिते ।;दैवं बलं न शक्तोऽपि व्यक्तं चक्रे न मारुतिः(नाविश्चक्रे स मारुतिः) ॥ ३४२॥

| verse_line2 = दैवं बलं न शक्तोऽपि व्यक्तं चक्रे न मारुतिः(नाविश्चक्रे स मारुतिः) ॥ ३४२॥

}}

Line 31,360:

Line 34,830:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आत्ममोक्षाय न प्रश्नान् व्याजहार स चाभिभूः ।

| verse_lines = आत्ममोक्षाय न प्रश्नान् व्याजहार स चाभिभूः ।;विद्योपजीवनं धर्मो विप्राणामपि नो यतः ॥ ३४३॥

| verse_line2 = विद्योपजीवनं धर्मो विप्राणामपि नो यतः ॥ ३४३॥

}}

Line 31,369:

Line 34,840:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = किमुत क्षत्रियस्येति जानन्नपि वृकोदरः ।

| verse_lines = किमुत क्षत्रियस्येति जानन्नपि वृकोदरः ।;तत्प्रश्नपरिहारेण नाऽत्ममोक्षं समैच्छत ॥ ३४४॥

| verse_line2 = तत्प्रश्नपरिहारेण नाऽत्ममोक्षं समैच्छत ॥ ३४४॥

}}

Line 31,378:

Line 34,850:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयतन्तमपि ह्येनं(ह्येषो) चालनायापि नाशकत् ।

| verse_lines = अयतन्तमपि ह्येनं(ह्येषो) चालनायापि नाशकत् ।;पूर्णोऽपि सर्वलोकानां बलेन नहुषस्तदा ।;वेष्टयित्वैव तं भीमं स्थितोऽसौ नाशकत् परम् ॥ ३४५॥

| verse_line2 = पूर्णोऽपि सर्वलोकानां बलेन नहुषस्तदा ।

}}

Line 31,387:

Line 34,860:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भ्रातृमात्रादिषु(भ्रातृमात्रादिभिः) स्नेहात् क्षिप्रमात्मविमोक्षणम् ।

| verse_lines = भ्रातृमात्रादिषु(भ्रातृमात्रादिभिः) स्नेहात् क्षिप्रमात्मविमोक्षणम् ।;इच्छन्नपि न मोक्षाय यत्नं चक्रे वृकोदरः ।;सर्ववेदमुनीन्द्राणां तप आदातुमत्रगम् ॥ ३४६॥

| verse_line2 = इच्छन्नपि न मोक्षाय यत्नं चक्रे वृकोदरः ।

}}

Line 31,396:

Line 34,870:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भ्रात्रादिषु स्नेहवशान्न स्थातव्यमिहेत्यपि ।

| verse_lines = भ्रात्रादिषु स्नेहवशान्न स्थातव्यमिहेत्यपि ।;मन्वानः कालतो भङ्गं स्वयमेवैष यास्यति ।;आज्ञया वासुदेवस्य दार्ढ्याद् देहस्य मे तथा ॥ ३४७॥

| verse_line2 = मन्वानः कालतो भङ्गं स्वयमेवैष यास्यति ।

}}

Line 31,405:

Line 34,880:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्रस्ताङ्गे पतिते सर्पे यास्यामीति विचिन्तयन् ।

| verse_lines = स्रस्ताङ्गे पतिते सर्पे यास्यामीति विचिन्तयन् ।;तस्थौ भीमो हरिं ध्यायन् स्वभावान्न तदिच्छया ॥ ३४८॥

| verse_line2 = तस्थौ भीमो हरिं ध्यायन् स्वभावान्न तदिच्छया ॥ ३४८॥

}}

Line 31,414:

Line 34,890:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव ब्रह्मवचनात् पूर्वोक्तात् केशवाज्ञया ।

| verse_lines = तदैव ब्रह्मवचनात् पूर्वोक्तात् केशवाज्ञया ।;बलं तपश्च सर्वस्य तत्स्थमायाद् वृकोदरम् ॥ ३४९॥

| verse_line2 = बलं तपश्च सर्वस्य तत्स्थमायाद् वृकोदरम् ॥ ३४९॥

}}

Line 31,423:

Line 34,900:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूरिते नहुषस्थेन तपसा च बलेन च ।

| verse_lines = पूरिते नहुषस्थेन तपसा च बलेन च ।;भीमे स नहुषोऽथाऽसीत् स्रस्तभोगः शनैः शनैः ॥ ३५०॥

| verse_line2 = भीमे स नहुषोऽथाऽसीत् स्रस्तभोगः शनैः शनैः ॥ ३५०॥

}}

Line 31,432:

Line 34,910:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गते भीमे निमित्तानि दृष्ट्वा राजा युधिष्ठिरः ।

| verse_lines = गते भीमे निमित्तानि दृष्ट्वा राजा युधिष्ठिरः ।;पप्रच्छ क्‍व गतो भीम इति कृष्णां चलन्मनाः ॥ ३५१॥

| verse_line2 = पप्रच्छ क्‍व गतो भीम इति कृष्णां चलन्मनाः ॥ ३५१॥

}}

Line 31,441:

Line 34,920:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यातं मृगार्थं स निशम्य तस्यास्तदूरुवेगात् पतितान् नगेन्द्रान् ।

| verse_lines = यातं मृगार्थं स निशम्य तस्यास्तदूरुवेगात् पतितान् नगेन्द्रान् ।;दृष्ट्वा पथा तेन ययौ स तत्र दृष्ट्वा च सर्पावृतमन्वपृच्छत् ॥ ३५२॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा पथा तेन ययौ स तत्र दृष्ट्वा च सर्पावृतमन्वपृच्छत् ॥ ३५२॥

}}

Line 31,450:

Line 34,930:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कारणं नहुषात् सर्वमेव शुश्राव तत्प्रश्नमशेषतश्च ।

| verse_lines = स कारणं नहुषात् सर्वमेव शुश्राव तत्प्रश्नमशेषतश्च ।;भ्रातृस्नेहाद् व्याकरोद् धर्मसूनुस्तदैव सोऽप्यारुहत् स्वर्गलोकम् ॥ ३५३॥

| verse_line2 = भ्रातृस्नेहाद् व्याकरोद् धर्मसूनुस्तदैव सोऽप्यारुहत् स्वर्गलोकम् ॥ ३५३॥

}}

Line 31,459:

Line 34,940:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दिव्याम्बरे कुण्डलिनि स्वपूर्वे गते विमानेन स धर्मराजः ।

| verse_lines = दिव्याम्बरे कुण्डलिनि स्वपूर्वे गते विमानेन स धर्मराजः ।;भीमश्चाऽयात् स्वाश्रमायैव सर्वं युधिष्ठिरः कथयामास तत्र ॥ ३५४॥

| verse_line2 = भीमश्चाऽयात् स्वाश्रमायैव सर्वं युधिष्ठिरः कथयामास तत्र ॥ ३५४॥

}}

Line 31,468:

Line 34,950:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा कृष्णा भ्रातरश्चास्य सर्वे सर्वे मुनीन्द्रा भीमसेनेऽतिभक्ताः ।

| verse_lines = श्रुत्वा कृष्णा भ्रातरश्चास्य सर्वे सर्वे मुनीन्द्रा भीमसेनेऽतिभक्ताः ।;व्रीडां ययुर्भीमसेनग्रहेण तथाऽब्रुवन् स्नेहतो भीमसेनम् ॥ ३५५॥

| verse_line2 = व्रीडां ययुर्भीमसेनग्रहेण तथाऽब्रुवन् स्नेहतो भीमसेनम् ॥ ३५५॥

}}

Line 31,477:

Line 34,960:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैतादृशं साहसं तेऽनुरूपं शक्तोऽपि यत् स्वात्मनो मोक्षणाय(स्वात्मविमोक्षणाय) ।

| verse_lines = नैतादृशं साहसं तेऽनुरूपं शक्तोऽपि यत् स्वात्मनो मोक्षणाय(स्वात्मविमोक्षणाय) ।;(नैवाऽचरो) नैवाऽकरोर्यत्नमतो निजानां महद्दुःखं हृदये प्रार्पयस्त्वम् ॥ ३५६॥

| verse_line2 = (नैवाऽचरो) नैवाऽकरोर्यत्नमतो निजानां महद्दुःखं हृदये प्रार्पयस्त्वम् ॥ ३५६॥

}}

Line 31,486:

Line 34,970:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मैवं पुनः कार्यमिति ब्रुवन्तः समाश्लिषन् सर्व एवैत्य भीमम् ।

| verse_lines = मैवं पुनः कार्यमिति ब्रुवन्तः समाश्लिषन् सर्व एवैत्य भीमम् ।;ततोऽहोभिः कैश्चिदापुः कुरूणां राष्ट्रं पार्था मुनिमुख्यैः समेताः ॥ ३५७॥

| verse_line2 = ततोऽहोभिः कैश्चिदापुः कुरूणां राष्ट्रं पार्था मुनिमुख्यैः समेताः ॥ ३५७॥

}}

Line 31,495:

Line 34,980:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽमितौजा भगवानुपागमन्नारायणः सत्यभामासहायः ।

| verse_lines = ततोऽमितौजा भगवानुपागमन्नारायणः सत्यभामासहायः ।;सम्पूजितः पाण्डवैस्तैः समेतश्चक्रेऽथ सौहार्दनिमित्तसत्कथाः ॥ ३५८॥

| verse_line2 = सम्पूजितः पाण्डवैस्तैः समेतश्चक्रेऽथ सौहार्दनिमित्तसत्कथाः ॥ ३५८॥

}}

Line 31,504:

Line 34,990:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णा च सत्या च परस्परं मुदा सम्भाषणं चक्रतुर्योषिदग्र्ये ।

| verse_lines = कृष्णा च सत्या च परस्परं मुदा सम्भाषणं चक्रतुर्योषिदग्र्ये ।;परीक्षयन्त्या(परीक्षन्त्या) सत्यया सर्ववेत्र्या निर्दोषया चोदिता प्राह कृष्णा ॥ ३५९॥

| verse_line2 = परीक्षयन्त्या(परीक्षन्त्या) सत्यया सर्ववेत्र्या निर्दोषया चोदिता प्राह कृष्णा ॥ ३५९॥

}}

Line 31,513:

Line 35,000:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रीधर्मानखिलांस्तत्र सत्यां निर्दोषसंविदम् ।

| verse_lines = स्त्रीधर्मानखिलांस्तत्र सत्यां निर्दोषसंविदम् ।;ज्ञात्वाऽपि कृष्णा प्रोवाच लोकशिक्षार्थमेव तु ॥ ३६०॥

| verse_line2 = ज्ञात्वाऽपि कृष्णा प्रोवाच लोकशिक्षार्थमेव तु ॥ ३६०॥

}}

Line 31,522:

Line 35,010:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रीडार्थमेव वचनं ज्ञात्वा सत्यासमीरितम् ।

| verse_lines = क्रीडार्थमेव वचनं ज्ञात्वा सत्यासमीरितम् ।;तस्यानुसारिवाक्यानि(तस्यानुसारवाक्यानि) तत्प्रीत्या एव साऽब्रवीत् ॥ ३६१॥

| verse_line2 = तस्यानुसारिवाक्यानि(तस्यानुसारवाक्यानि) तत्प्रीत्या एव साऽब्रवीत् ॥ ३६१॥

}}

Line 31,531:

Line 35,020:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कतिपयाहानि निरुष्यात्र जनार्दनः ।

| verse_lines = ततः कतिपयाहानि निरुष्यात्र जनार्दनः ।;ययौ सभार्यः स्वपुरीं पाण्डवाननुमान्य च ॥ ३६२॥

| verse_line2 = ययौ सभार्यः स्वपुरीं पाण्डवाननुमान्य च ॥ ३६२॥

}}

Line 31,540:

Line 35,030:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कदाचिन्मृगयां गतेषु पार्थेषु राजा सैन्धव आससाद ।

| verse_lines = ततः कदाचिन्मृगयां गतेषु पार्थेषु राजा सैन्धव आससाद ।;सकोटिकाश्यः सबलश्च तेषां वराश्रमं सोऽत्र ददर्श कृष्णाम् ॥ ३६३॥

| verse_line2 = सकोटिकाश्यः सबलश्च तेषां वराश्रमं सोऽत्र ददर्श कृष्णाम् ॥ ३६३॥

}}

Line 31,549:

Line 35,040:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रजन् विवाहार्थमसौ निशाम्य कृष्णां कोटिं प्रेषयित्वैव काश्यम् ।

| verse_lines = ब्रजन् विवाहार्थमसौ निशाम्य कृष्णां कोटिं प्रेषयित्वैव काश्यम् ।;आयाहि मामित्यवदत् सुपापस्तया निरस्तो जगृहे करे च ॥ ३६४॥

| verse_line2 = आयाहि मामित्यवदत् सुपापस्तया निरस्तो जगृहे करे च ॥ ३६४॥

}}

Line 31,558:

Line 35,050:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तया धूतो(धुतो) निपपाताऽशु भूमौ पुनस्ससञ्ज्ञोऽभ्यगमद् विलज्जः(अभ्यपतद्विलज्जः) ।

| verse_lines = तया धूतो(धुतो) निपपाताऽशु भूमौ पुनस्ससञ्ज्ञोऽभ्यगमद् विलज्जः(अभ्यपतद्विलज्जः) ।;ततोऽसहायत्वत एव कृष्णा धौम्यायोक्त्वा साग्निरन्वेहि मेति ।;समारुहत् सैन्धवस्यैव यानं सुखं न यासीति तमीरयित्वा ॥ ३६५॥

| verse_line2 = ततोऽसहायत्वत एव कृष्णा धौम्यायोक्त्वा साग्निरन्वेहि मेति ।

}}

Line 31,567:

Line 35,060:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा निमित्तानि निशाम्य पार्थाः समाययुस्त्वरयैवाऽश्रमाय ।

| verse_lines = तदा निमित्तानि निशाम्य पार्थाः समाययुस्त्वरयैवाऽश्रमाय ।;श्रुत्वा दासीवचनात् सर्वमेव चक्रुः क्षिप्रं सैन्धवस्यानुयानम् ॥ ३६६॥

| verse_line2 = श्रुत्वा दासीवचनात् सर्वमेव चक्रुः क्षिप्रं सैन्धवस्यानुयानम् ॥ ३६६॥

}}

Line 31,576:

Line 35,070:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आक्रोशमानं भीमसेनेति धौम्यं दृष्ट्वा तस्याग्रे सैन्धवं चातिपापम् ।

| verse_lines = आक्रोशमानं भीमसेनेति धौम्यं दृष्ट्वा तस्याग्रे सैन्धवं चातिपापम् ।;चक्रुर्नादान् सिंहवत् पाण्डुपुत्रा दृष्ट्वा कृष्णा चावतरद् रथात् तदा ।;धौम्येन सार्द्धं सा ययौ(साऽऽययौ) स्वाऽश्रमाय सैन्यं पार्थास्तत्र निजघ्नुरोजसा ॥ ३६७॥

| verse_line2 = चक्रुर्नादान् सिंहवत् पाण्डुपुत्रा दृष्ट्वा कृष्णा चावतरद् रथात् तदा ।

}}

Line 31,585:

Line 35,080:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अग्रे कृष्णां योऽवदत् सिन्धुराजं याहीति तं कोटिकाश्यं सुपापम् ।

| verse_lines = अग्रे कृष्णां योऽवदत् सिन्धुराजं याहीति तं कोटिकाश्यं सुपापम् ।;छित्वा शिरो मृत्यवे भीमसेनो निवेदयामास तमः स चागात् ॥ ३६८॥

| verse_line2 = छित्वा शिरो मृत्यवे भीमसेनो निवेदयामास तमः स चागात् ॥ ३६८॥

}}

Line 31,594:

Line 35,090:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हत्वा सेनामखिलां सैन्धवस्य भीमार्जुनौ सयमं धर्मराजम् ।

| verse_lines = हत्वा सेनामखिलां सैन्धवस्य भीमार्जुनौ सयमं धर्मराजम् ।;विसृज्य धावन्तमथानुजग्मतुर्जयद्रथं विरथं फल्गुनोऽकः ॥ ३६९॥

| verse_line2 = विसृज्य धावन्तमथानुजग्मतुर्जयद्रथं विरथं फल्गुनोऽकः ॥ ३६९॥

}}

Line 31,603:

Line 35,100:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पद्भ्यां धावन्तं भीमसेनो निगृह्य दत्वा प्रहारांश्च भृशं तमार्तम् ।

| verse_lines = पद्भ्यां धावन्तं भीमसेनो निगृह्य दत्वा प्रहारांश्च भृशं तमार्तम् ।;आदायाधाद् द्रौपदीपादयोश्च तं मोचयामास च धर्मसूनुः ॥ ३७०॥

| verse_line2 = आदायाधाद् द्रौपदीपादयोश्च तं मोचयामास च धर्मसूनुः ॥ ३७०॥

}}

Line 31,612:

Line 35,110:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दासो द्रौपद्या अहमित्येव वाक्ये तेनैवोक्ते भीमसेनोऽप्यमुञ्चत्(भीमसेनो व्यमुञ्चत्) ।

| verse_lines = दासो द्रौपद्या अहमित्येव वाक्ये तेनैवोक्ते भीमसेनोऽप्यमुञ्चत्(भीमसेनो व्यमुञ्चत्) ।;स व्रीडितोऽवाग्वदनो ययौ वनं पार्थाश्च तत्रोषुरतिप्रमोदिनः ॥ ३७१॥

| verse_line2 = स व्रीडितोऽवाग्वदनो ययौ वनं पार्थाश्च तत्रोषुरतिप्रमोदिनः ॥ ३७१॥

}}

Line 31,621:

Line 35,120:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मार्कण्डेयस्तदाऽऽगत्य तेषामकथयत् कथाः ।

| verse_lines = मार्कण्डेयस्तदाऽऽगत्य तेषामकथयत् कथाः ।;बह्व्यश्चैव विचित्राश्च भाषात्रयसमन्विताः ॥ ३७२॥

| verse_line2 = बह्व्यश्चैव विचित्राश्च भाषात्रयसमन्विताः ॥ ३७२॥

}}

Line 31,630:

Line 35,130:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लोकदर्शनमाश्रित्य देवाश्च मुनयस्तथा ।

| verse_lines = लोकदर्शनमाश्रित्य देवाश्च मुनयस्तथा ।;ब्रूयुः कथास्तत्र शिक्षा ग्राह्या नार्थाः कथञ्चन ॥ ३७३॥

| verse_line2 = ब्रूयुः कथास्तत्र शिक्षा ग्राह्या नार्थाः कथञ्चन ॥ ३७३॥

}}

Line 31,639:

Line 35,140:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अर्थः समाधिभाषासु ग्राह्यः सर्वोऽप्यसंशयम् ।

| verse_lines = अर्थः समाधिभाषासु ग्राह्यः सर्वोऽप्यसंशयम् ।;परदर्शनभाषासु ज्ञेयं तद्दर्शनं तथा ॥ ३७४॥

| verse_line2 = परदर्शनभाषासु ज्ञेयं तद्दर्शनं तथा ॥ ३७४॥

}}

Line 31,648:

Line 35,150:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ग्राह्यो नार्थो वैदिकं तु दर्शनं ग्राह्यमेव हि ।

| verse_lines = ग्राह्यो नार्थो वैदिकं तु दर्शनं ग्राह्यमेव हि ।;अन्यार्थो गुह्यभाषासु ग्राह्य एवं विनिर्णयः ॥ ३७५॥

| verse_line2 = अन्यार्थो गुह्यभाषासु ग्राह्य एवं विनिर्णयः ॥ ३७५॥

}}

Line 31,657:

Line 35,160:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जयद्रथस्तु भीमेन तदा(यदा) पञ्चशिखीकृतः ।

| verse_lines = जयद्रथस्तु भीमेन तदा(यदा) पञ्चशिखीकृतः ।;तपसा शिवमाराध्य वव्रे पाण्डवरोधनम् ।;ऋतेऽर्जुनादर्जुनस्य तुष्टो हि तपसा शिवः ॥ ३७६॥

| verse_line2 = तपसा शिवमाराध्य वव्रे पाण्डवरोधनम् ।

}}

Line 31,666:

Line 35,170:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वने वसत्स्वेव च पाण्डवेषु चक्रे यज्ञं पौण्डरीकाख्यमेव ।

| verse_lines = वने वसत्स्वेव च पाण्डवेषु चक्रे यज्ञं पौण्डरीकाख्यमेव ।;संस्पर्धया राजसूयस्य राजा दुर्योधनो नाप्यसौ तत्कलार्हः ॥ ३७७॥

| verse_line2 = संस्पर्धया राजसूयस्य राजा दुर्योधनो नाप्यसौ तत्कलार्हः ॥ ३७७॥

}}

Line 31,675:

Line 35,180:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनस्याऽज्ञया पाण्डवानां दुःशासनः प्रेषयामास तत्र(दूतम्) ।

| verse_lines = दुर्योधनस्याऽज्ञया पाण्डवानां दुःशासनः प्रेषयामास तत्र(दूतम्) ।;आगच्छतेत्यवमानाय तं तु भीमोऽवादीद् रणयज्ञं स्वगम्यम् ॥ ३७८॥

| verse_line2 = आगच्छतेत्यवमानाय तं तु भीमोऽवादीद् रणयज्ञं स्वगम्यम् ॥ ३७८॥

}}

Line 31,684:

Line 35,190:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो दिनैः कैश्चन धार्तराष्ट्राः सकर्णगान्धारनृपाः कुमन्त्रतः ।

| verse_lines = ततो दिनैः कैश्चन धार्तराष्ट्राः सकर्णगान्धारनृपाः कुमन्त्रतः ।;सभार्यकाः पाण्डवान् द्रौपदीं च महैश्वर्यं दर्शयित्वाऽवमन्तुम् ॥ ३७९॥

| verse_line2 = सभार्यकाः पाण्डवान् द्रौपदीं च महैश्वर्यं दर्शयित्वाऽवमन्तुम् ॥ ३७९॥

}}

Line 31,693:

Line 35,200:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते स्यन्दनैः काञ्चनरत्नचित्रैर्महागजैस्तुरगैः पत्तिभिश्च ।

| verse_lines = ते स्यन्दनैः काञ्चनरत्नचित्रैर्महागजैस्तुरगैः पत्तिभिश्च ।;स्वलङ्कृताश्चित्रमाल्याम्बराश्च विनिर्ययुर्द्वैतवनाय शीघ्रम् ॥ ३८०॥

| verse_line2 = स्वलङ्कृताश्चित्रमाल्याम्बराश्च विनिर्ययुर्द्वैतवनाय शीघ्रम् ॥ ३८०॥

}}

Line 31,702:

Line 35,210:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गवां दृष्टिच्छद्मना निर्गतांस्तान् ज्ञात्वा शक्रस्तेजसो भङ्गकामः ।

| verse_lines = गवां दृष्टिच्छद्मना निर्गतांस्तान् ज्ञात्वा शक्रस्तेजसो भङ्गकामः ।;तत्सामर्थ्यं वरमस्मै प्रदाय तद्बन्धनायादिशच्चित्रसेनम् ॥ ३८१॥

| verse_line2 = तत्सामर्थ्यं वरमस्मै प्रदाय तद्बन्धनायादिशच्चित्रसेनम् ॥ ३८१॥

}}

Line 31,711:

Line 35,220:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स षष्टिसाहस्रककोटियूथपैर्गन्धर्वमुख्यैः संवृतोऽगात् सरस्तत् ।

| verse_lines = स षष्टिसाहस्रककोटियूथपैर्गन्धर्वमुख्यैः संवृतोऽगात् सरस्तत् ।;यस्मिन् स्नातुं वाञ्छति धार्तराष्ट्रस्तदाज्ञया पुरुषास्तानथोचुः ॥ ३८२॥

| verse_line2 = यस्मिन् स्नातुं वाञ्छति धार्तराष्ट्रस्तदाज्ञया पुरुषास्तानथोचुः ॥ ३८२॥

}}

Line 31,720:

Line 35,230:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्नातुं समायास्यति धार्तराष्ट्रो राजेश्वरो निस्सरध्वं तदस्मात् ।

| verse_lines = स्नातुं समायास्यति धार्तराष्ट्रो राजेश्वरो निस्सरध्वं तदस्मात् ।;तीर्थादाज्ञां धारयन्तश्च तस्येत्युक्ता गन्धर्वा जहसुस्तानथोच्चैः ॥ ३८३॥

| verse_line2 = तीर्थादाज्ञां धारयन्तश्च तस्येत्युक्ता गन्धर्वा जहसुस्तानथोच्चैः ॥ ३८३॥

}}

Line 31,729:

Line 35,240:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऊचुर्वयं मानयामस्तदाज्ञां त्रिलोकानां यः पतिः शक्रदेवः ।

| verse_lines = ऊचुर्वयं मानयामस्तदाज्ञां त्रिलोकानां यः पतिः शक्रदेवः ।;न मानुषाणामपि चक्रवर्तिनां किम्वल्पसारस्य सुयोधनस्य ॥ ३८४॥

| verse_line2 = न मानुषाणामपि चक्रवर्तिनां किम्वल्पसारस्य सुयोधनस्य ॥ ३८४॥

}}

Line 31,738:

Line 35,250:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते कुपितो धार्तराष्ट्रो जघान गन्धर्ववराञ्छरौघैः ।

| verse_lines = इतीरिते कुपितो धार्तराष्ट्रो जघान गन्धर्ववराञ्छरौघैः ।;जघ्नुः सकर्णा अपि तस्य सोदरा जघ्नुश्च ते धार्तराष्ट्रस्य सेनाम् ॥ ३८५॥

| verse_line2 = जघ्नुः सकर्णा अपि तस्य सोदरा जघ्नुश्च ते धार्तराष्ट्रस्य सेनाम् ॥ ३८५॥

}}

Line 31,747:

Line 35,260:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुहूर्तमासीत् सममेव युद्धं तेषां तदा धार्तराष्ट्रस्य चैव ।

| verse_lines = मुहूर्तमासीत् सममेव युद्धं तेषां तदा धार्तराष्ट्रस्य चैव ।;पुरां भिन्दोर्वरतो(पुरां भिदोर्वरतो) मायया च गन्धर्ववीरा ववृधुस्ततः स्म(ववृधुस्ततश्च) ॥ ३८६॥

| verse_line2 = पुरां भिन्दोर्वरतो(पुरां भिदोर्वरतो) मायया च गन्धर्ववीरा ववृधुस्ततः स्म(ववृधुस्ततश्च) ॥ ३८६॥

}}

Line 31,756:

Line 35,270:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेजोभङ्गं तत्र सुयोधनस्य पार्थार्थमत्र प्रविधातुमेव च ।

| verse_lines = तेजोभङ्गं तत्र सुयोधनस्य पार्थार्थमत्र प्रविधातुमेव च ।;बलं ददावब्जजः केशवश्च गन्धर्वाणां तेऽभ्ययुर्धार्तराष्ट्रान् ॥ ३८७॥

| verse_line2 = बलं ददावब्जजः केशवश्च गन्धर्वाणां तेऽभ्ययुर्धार्तराष्ट्रान् ॥ ३८७॥

}}

Line 31,765:

Line 35,280:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चित्रसेनः प्रथमं कर्णमेव युयोध पार्थस्पर्धया तेन युद्ध्यन् ।

| verse_lines = स चित्रसेनः प्रथमं कर्णमेव युयोध पार्थस्पर्धया तेन युद्ध्यन् ।;कर्णो नाशक्नोद् वचनाद् भार्गवस्य रामस्य नित्यामितषड्गुणस्य ॥ ३८८॥

| verse_line2 = कर्णो नाशक्नोद् वचनाद् भार्गवस्य रामस्य नित्यामितषड्गुणस्य ॥ ३८८॥

}}

Line 31,774:

Line 35,290:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स भग्नयानश्च(स भग्नयानोऽथ) विकर्णयानमास्थाय तस्यैव नियम्य वाजिनः ।

| verse_lines = स भग्नयानश्च(स भग्नयानोऽथ) विकर्णयानमास्थाय तस्यैव नियम्य वाजिनः ।;पराद्रवत् तेन सहैव शीघ्रं दुर्योधनश्चित्रसेनं युयोध ॥ ३८९॥

| verse_line2 = पराद्रवत् तेन सहैव शीघ्रं दुर्योधनश्चित्रसेनं युयोध ॥ ३८९॥

}}

Line 31,783:

Line 35,300:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुहूर्तमेनेन समं स युद्ध्यन्नन्यैर्गन्धर्वैर्बहुभिर्माययैव ।

| verse_lines = मुहूर्तमेनेन समं स युद्ध्यन्नन्यैर्गन्धर्वैर्बहुभिर्माययैव ।;भग्ने रथे भूमितले स्थितः सन् गृहीत आसीच्चित्रसेनेन सङ्ख्ये ॥ ३९०॥

| verse_line2 = भग्ने रथे भूमितले स्थितः सन् गृहीत आसीच्चित्रसेनेन सङ्ख्ये ॥ ३९०॥

}}

Line 31,792:

Line 35,310:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = महाबलो धार्तराष्ट्रोऽपि शक्रवराद् विष्णोराज्ञया चाभिवृद्धे ।

| verse_lines = महाबलो धार्तराष्ट्रोऽपि शक्रवराद् विष्णोराज्ञया चाभिवृद्धे ।;स चित्रसेनेन धृतस्तदाऽऽसीद् बद्धः पाशैर्वैद्युतैरिन्द्रदत्तैः ॥ ३९१॥

| verse_line2 = स चित्रसेनेन धृतस्तदाऽऽसीद् बद्धः पाशैर्वैद्युतैरिन्द्रदत्तैः ॥ ३९१॥

}}

Line 31,801:

Line 35,320:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यानुजाः शकुनी राजभार्याः सर्वे बद्धाः शक्रदूतैः (शक्रभृत्यैः) प्रणीताः ।

| verse_lines = तस्यानुजाः शकुनी राजभार्याः सर्वे बद्धाः शक्रदूतैः (शक्रभृत्यैः) प्रणीताः ।;आदाय तानम्बरे(तानम्बरं) सम्प्रयातेष्वरूरुवन्(सम्प्रयातेष्वरूरुदन्) पाण्डवान् मन्त्रिणोऽस्य ॥ ३९२॥

| verse_line2 = आदाय तानम्बरे(तानम्बरं) सम्प्रयातेष्वरूरुवन्(सम्प्रयातेष्वरूरुदन्) पाण्डवान् मन्त्रिणोऽस्य ॥ ३९२॥

}}

Line 31,810:

Line 35,330:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समीपमागत्य पृथासुतानां परिभूतं वः कुलं शक्रभृत्यैः ।

| verse_lines = समीपमागत्य पृथासुतानां परिभूतं वः कुलं शक्रभृत्यैः ।;धृतः(हृतः) सभार्यः सानुजो धार्तराष्ट्रस्तं मोचयध्वं भ्रातरं भारताग्र्याः ॥ ३९३॥

| verse_line2 = धृतः(हृतः) सभार्यः सानुजो धार्तराष्ट्रस्तं मोचयध्वं भ्रातरं भारताग्र्याः ॥ ३९३॥

}}

Line 31,819:

Line 35,340:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त ऊचे भीमसेनोऽग्रजं स्वं जाने राजन् यादृशोऽयं विमर्दः ।

| verse_lines = इत्युक्त ऊचे भीमसेनोऽग्रजं स्वं जाने राजन् यादृशोऽयं विमर्दः ।;ऐश्वर्यं स्वं दर्शयन् नः समागाद् दुर्योधनस्तेजसो भङ्गमिच्छन् ॥ ३९४॥

| verse_line2 = ऐश्वर्यं स्वं दर्शयन् नः समागाद् दुर्योधनस्तेजसो भङ्गमिच्छन् ॥ ३९४॥

}}

Line 31,828:

Line 35,350:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विज्ञाय तेषां मन्त्रितं वज्रबाहुरेतच्चक्रे नात्र नः कार्यहानिः ।

| verse_lines = विज्ञाय तेषां मन्त्रितं वज्रबाहुरेतच्चक्रे नात्र नः कार्यहानिः ।;दिव्यं ज्ञानं स्वात्मनो(सु आत्मनः) दर्शयन् स एतावदुक्त्वा विरराम भीमः ॥ ३९५॥

| verse_line2 = दिव्यं ज्ञानं स्वात्मनो(सु आत्मनः) दर्शयन् स एतावदुक्त्वा विरराम भीमः ॥ ३९५॥

}}

Line 31,837:

Line 35,360:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकाहयज्ञे दीक्षितेनैव राज्ञा सम्प्रेषितो भीमसेनोऽर्जुनश्च ।

| verse_lines = एकाहयज्ञे दीक्षितेनैव राज्ञा सम्प्रेषितो भीमसेनोऽर्जुनश्च ।;समाद्रेयौ चित्रसेनं रणे तौ विजित्य दुर्योधनमाश्वमुञ्चताम् ॥ ३९६॥

| verse_line2 = समाद्रेयौ चित्रसेनं रणे तौ विजित्य दुर्योधनमाश्वमुञ्चताम् ॥ ३९६॥

}}

Line 31,846:

Line 35,370:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चित्रसेनो वासवोक्तं च सर्वं कुमन्त्रितं धार्तराष्ट्रस्य चाऽह ।

| verse_lines = स चित्रसेनो वासवोक्तं च सर्वं कुमन्त्रितं धार्तराष्ट्रस्य चाऽह ।;पार्थस्य भीमस्य च तन्निशम्य सुव्रीडितो धृतराष्ट्रात्मजोऽभूत् ॥ ३९७॥

| verse_line2 = पार्थस्य भीमस्य च तन्निशम्य सुव्रीडितो धृतराष्ट्रात्मजोऽभूत् ॥ ३९७॥

}}

Line 31,855:

Line 35,380:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समाप्य यज्ञं च ततोऽभियान्तं सर्वे प्रापुर्धर्मराजं स चाऽशु ।

| verse_lines = समाप्य यज्ञं च ततोऽभियान्तं सर्वे प्रापुर्धर्मराजं स चाऽशु ।;सम्पूज्य तूत्सृज्य च चित्रसेनमूचे गान्धारे न पुनः कार्यमीदृक् ॥ ३९८॥

| verse_line2 = सम्पूज्य तूत्सृज्य च चित्रसेनमूचे गान्धारे न पुनः कार्यमीदृक् ॥ ३९८॥

}}

Line 31,864:

Line 35,390:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पाण्डवैर्मोचितः सानुजश्च सभार्यकः किञ्चिदतोऽपगम्य ।

| verse_lines = स पाण्डवैर्मोचितः सानुजश्च सभार्यकः किञ्चिदतोऽपगम्य ।;सम्मेलनायोपविष्टश्च तत्र सुव्रीडितः सूतपुत्रं ददर्श ॥ ३९९॥

| verse_line2 = सम्मेलनायोपविष्टश्च तत्र सुव्रीडितः सूतपुत्रं ददर्श ॥ ३९९॥

}}

Line 31,873:

Line 35,400:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चाऽह दिष्ट्या जयसि राजन्निति सुयोधनम् ।

| verse_lines = स चाऽह दिष्ट्या जयसि राजन्निति सुयोधनम् ।;व्रीडितो नेति तं चोक्त्वा यथावृत्तं सुयोधनः ।;उक्त्वा प्रायोपवेशं च चक्रे तत्र सुदुःखितः ॥ ४००॥

| verse_line2 = व्रीडितो नेति तं चोक्त्वा यथावृत्तं सुयोधनः ।

}}

Line 31,882:

Line 35,410:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णदुःशासनाभ्यां च सौबलेन च देविना ।

| verse_lines = कर्णदुःशासनाभ्यां च सौबलेन च देविना ।;अन्यैश्च याच्यमानोऽपि नैवोत्तस्थौ सुयोधनः ॥ ४०१॥

| verse_line2 = अन्यैश्च याच्यमानोऽपि नैवोत्तस्थौ सुयोधनः ॥ ४०१॥

}}

Line 31,891:

Line 35,420:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो निशायां प्राप्तायां स्वपक्षे प्रविषीदति ।

| verse_lines = ततो निशायां प्राप्तायां स्वपक्षे प्रविषीदति ।;मन्त्रयित्वाऽसुरैः कृत्या निर्मिता होमकर्मणि (होमकर्मणा) ॥ ४०२॥

| verse_line2 = मन्त्रयित्वाऽसुरैः कृत्या निर्मिता होमकर्मणि (होमकर्मणा) ॥ ४०२॥

}}

Line 31,900:

Line 35,430:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शुक्रेणोत्पादिता कृत्या सा प्रसुप्तेषु मन्त्रिषु ।

| verse_lines = शुक्रेणोत्पादिता कृत्या सा प्रसुप्तेषु मन्त्रिषु ।;धार्तराष्ट्रं समादाय ययौ पातालमाशु च ।;अथ सम्बोधयामासुर्दैत्या दुर्योधनं नृपम् ॥ ४०३॥

| verse_line2 = धार्तराष्ट्रं समादाय ययौ पातालमाशु च ।

}}

Line 31,909:

Line 35,440:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वं दिव्यः पुरुषो वीरः सृष्टोऽस्माभिः प्रतोषितात् ।

| verse_lines = त्वं दिव्यः पुरुषो वीरः सृष्टोऽस्माभिः प्रतोषितात् ।;तपसा शङ्कराद् वज्रकायोऽवध्यश्च सर्वदा ।;अस्माकं पक्षभूतस्त्वं देवानां चैव पाण्डवाः ॥ ४०४॥

| verse_line2 = तपसा शङ्कराद् वज्रकायोऽवध्यश्च सर्वदा ।

}}

Line 31,918:

Line 35,450:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इदानीं सर्वदेवानां(इन्द्रादिसर्वदेवानां) वरात् त्वं विजितो रणे ।

| verse_lines = इदानीं सर्वदेवानां(इन्द्रादिसर्वदेवानां) वरात् त्वं विजितो रणे ।;वयं तथा करिष्यामो यथा जेष्यसि पाण्डवान् ॥ ४०५॥

| verse_line2 = वयं तथा करिष्यामो यथा जेष्यसि पाण्डवान् ॥ ४०५॥

}}

Line 31,927:

Line 35,460:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णेन निहतश्चैव नरकः कर्ण आस्थितः ।

| verse_lines = कृष्णेन निहतश्चैव नरकः कर्ण आस्थितः ।;स च कृष्णार्जुनाभावं करिष्यति न संशयः ॥ ४०६॥

| verse_line2 = स च कृष्णार्जुनाभावं करिष्यति न संशयः ॥ ४०६॥

}}

Line 31,936:

Line 35,470:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मादींश्च वयं सर्वानाविशाम(प्रविशाम) जयाय ते ।

| verse_lines = भीष्मादींश्च वयं सर्वानाविशाम(प्रविशाम) जयाय ते ।;तपसा वर्द्धयिष्यामस्त्वां कर्णादींश्च सर्वशः ॥ ४०७॥

| verse_line2 = तपसा वर्द्धयिष्यामस्त्वां कर्णादींश्च सर्वशः ॥ ४०७॥

}}

Line 31,945:

Line 35,480:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्माद् गत्वा पालयस्व राज्यं राजन्नपेतभीः ।

| verse_lines = तस्माद् गत्वा पालयस्व राज्यं राजन्नपेतभीः ।;इदं कस्यापि नाऽख्येयं सुगुप्तं भूतिवर्द्धनम् ॥ ४०८॥

| verse_line2 = इदं कस्यापि नाऽख्येयं सुगुप्तं भूतिवर्द्धनम् ॥ ४०८॥

}}

Line 31,954:

Line 35,490:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त्वा कृत्यया भूयः स्वस्थाने स्थापितो नृपः ।

| verse_lines = इत्युक्त्वा कृत्यया भूयः स्वस्थाने स्थापितो नृपः ।;उमया निर्मितात्मार्द्धमुत्तरं हरनिर्मितम् ।;ज्ञात्वैवावध्यतां चैव राज्ये बुद्धिं चकार सः ॥ ४०९॥

| verse_line2 = उमया निर्मितात्मार्द्धमुत्तरं हरनिर्मितम् ।

}}

Line 31,963:

Line 35,500:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नोवाच कस्यचित् तेषु स्वानुभूतं सुयोधनः ।

| verse_lines = नोवाच कस्यचित् तेषु स्वानुभूतं सुयोधनः ।;प्रभातायां तु शर्वर्यां पुनः कर्णो वचोऽब्रवीत् ॥ ४१०॥

| verse_line2 = प्रभातायां तु शर्वर्यां पुनः कर्णो वचोऽब्रवीत् ॥ ४१०॥

}}

Line 31,972:

Line 35,510:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भृत्यैस्तवैव पार्थैर्यन्मोचितोऽसि परन्तप ।

| verse_lines = भृत्यैस्तवैव पार्थैर्यन्मोचितोऽसि परन्तप ।;तेन मान्योऽधिकं लोके यद् भृत्या एव तादृशाः ।;किमु त्वं राजशार्दूल तदुत्तिष्ठ स्थिरो भव ॥ ४११॥

| verse_line2 = तेन मान्योऽधिकं लोके यद् भृत्या एव तादृशाः ।

}}

Line 31,981:

Line 35,520:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = या च तेऽर्जुनमाहात्म्ये शङ्का सा व्येतु मे शृणु ।

| verse_lines = या च तेऽर्जुनमाहात्म्ये शङ्का सा व्येतु मे शृणु ।;यावन्नैवार्जुनं हन्यां पादौ प्रक्षालये स्वयम् ॥ ४१२॥

| verse_line2 = यावन्नैवार्जुनं हन्यां पादौ प्रक्षालये स्वयम् ॥ ४१२॥

}}

Line 31,990:

Line 35,530:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तोऽवरजैश्चैव सर्वैः शकुनिना तथा ।

| verse_lines = इत्युक्तोऽवरजैश्चैव सर्वैः शकुनिना तथा ।;याचितो रथमारुह्य ययौ नागपुरं द्रुतम् ॥ ४१३॥

| verse_line2 = याचितो रथमारुह्य ययौ नागपुरं द्रुतम् ॥ ४१३॥

}}

Line 31,999:

Line 35,540:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सकुण्डलं सकवचमवध्यं सूर्यनन्दनम् ।

| verse_lines = सकुण्डलं सकवचमवध्यं सूर्यनन्दनम् ।;ज्ञात्वेन्द्र उभयं तस्मादैच्छदादातुमुत्तमम् ॥ ४१४॥

| verse_line2 = ज्ञात्वेन्द्र उभयं तस्मादैच्छदादातुमुत्तमम् ॥ ४१४॥

}}

Line 32,008:

Line 35,550:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद् विज्ञाय रविः कर्णं स्वप्न उक्त्वा न्यवारयत् ।

| verse_lines = तद् विज्ञाय रविः कर्णं स्वप्न उक्त्वा न्यवारयत् ।;सर्वथा दास्य इत्युक्ते प्राहाऽदेयं वरायुधम् ॥ ४१५॥

| verse_line2 = सर्वथा दास्य इत्युक्ते प्राहाऽदेयं वरायुधम् ॥ ४१५॥

}}

Line 32,017:

Line 35,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ददौ चोत्कृत्य कवचं कुण्डले च शचीपतेः ।

| verse_lines = ददौ चोत्कृत्य कवचं कुण्डले च शचीपतेः ।;अमोघां शक्तिमादाय ज्ञात्वेन्द्रं द्विजरूपिणम् ॥ ४१६॥

| verse_line2 = अमोघां शक्तिमादाय ज्ञात्वेन्द्रं द्विजरूपिणम् ॥ ४१६॥

}}

Line 32,026:

Line 35,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऋतेऽर्जुनादेकमेव वधिष्यस्यनयेति सः ।

| verse_lines = ऋतेऽर्जुनादेकमेव वधिष्यस्यनयेति सः ।;दत्वा शक्तिं ययौ शक्रः सार्द्धं कवचकुण्डलैः ॥ ४१७॥

| verse_line2 = दत्वा शक्तिं ययौ शक्रः सार्द्धं कवचकुण्डलैः ॥ ४१७॥

}}

Line 32,035:

Line 35,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्था(पार्थो) विमुच्यैव सुयोधनं तं वने वसन्तो मुदिताः सदैव ।

| verse_lines = पार्था(पार्थो) विमुच्यैव सुयोधनं तं वने वसन्तो मुदिताः सदैव ।;सहारणीभाण्डमथो मृगेण हृतं द्विजस्याऽशु निशम्य चान्वयुः(चान्वगुः) ॥ ४१८॥

| verse_line2 = सहारणीभाण्डमथो मृगेण हृतं द्विजस्याऽशु निशम्य चान्वयुः(चान्वगुः) ॥ ४१८॥

}}

Line 32,044:

Line 35,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन्नदृश्ये तृषिता एकैकमुदकार्थिनः ।

| verse_lines = तस्मिन्नदृश्ये तृषिता एकैकमुदकार्थिनः ।;ययुर्युधिष्ठिरमृते सुप्तास्ते धर्ममायया;अदृश्येनैव धर्मेण वारिता वारिपायिनः ॥ ४१९॥

| verse_line2 = ययुर्युधिष्ठिरमृते सुप्तास्ते धर्ममायया

}}

Line 32,053:

Line 35,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षत्रधर्मस्य रक्षार्थं न तत्प्रश्नान् विदां वराः ।

| verse_lines = क्षत्रधर्मस्य रक्षार्थं न तत्प्रश्नान् विदां वराः ।;व्याचक्रुः शक्तिमन्तोऽपि पानीयार्थमरिन्दमाः ॥ ४२०॥

| verse_line2 = व्याचक्रुः शक्तिमन्तोऽपि पानीयार्थमरिन्दमाः ॥ ४२०॥

}}

Line 32,062:

Line 35,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न विप्राणां च धर्मोऽयं विद्याया उपजीवनम् ।

| verse_lines = न विप्राणां च धर्मोऽयं विद्याया उपजीवनम् ।;क्षत्रियाणां तु किमुत प्रसभं तेन ते पपुः ॥ ४२१॥

| verse_line2 = क्षत्रियाणां तु किमुत प्रसभं तेन ते पपुः ॥ ४२१॥

}}

Line 32,071:

Line 35,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवा अपि मनुष्येषु जाताः सुबलिनोऽपि हि ।

| verse_lines = देवा अपि मनुष्येषु जाताः सुबलिनोऽपि हि ।;मानुषेणैव भावेन युक्ताः स्युः केशवादृते ।;कार्येष्वेषां क्रमेणैव व्यक्तिमायान्ति सद्गुणाः ॥ ४२२॥

| verse_line2 = मानुषेणैव भावेन युक्ताः स्युः केशवादृते ।

}}

Line 32,080:

Line 35,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो भीमार्जुनौ धर्मादत्युत्तमबलावपि ।

| verse_lines = अतो भीमार्जुनौ धर्मादत्युत्तमबलावपि ।;देवमायां समाश्रित्य धर्मेण स्वापितौ क्षणात् ॥ ४२३॥

| verse_line2 = देवमायां समाश्रित्य धर्मेण स्वापितौ क्षणात् ॥ ४२३॥

}}

Line 32,089:

Line 35,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुहूर्तमेव सा माया तयोराच्छादने क्षमा ।

| verse_lines = मुहूर्तमेव सा माया तयोराच्छादने क्षमा ।;ततः प्रबुद्धयोर्धर्मो नैव शक्तिशतांशभाक् ॥ ४२४॥

| verse_line2 = ततः प्रबुद्धयोर्धर्मो नैव शक्तिशतांशभाक् ॥ ४२४॥

}}

Line 32,098:

Line 35,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्तं पाद्मपुराणे च तदेतत् सर्वमञ्जसा ।

| verse_lines = उक्तं पाद्मपुराणे च तदेतत् सर्वमञ्जसा ।;तस्मान्नाशक्तिरनयोः सम्भाव्या भीमपार्थयोः ॥ ४२५॥

| verse_line2 = तस्मान्नाशक्तिरनयोः सम्भाव्या भीमपार्थयोः ॥ ४२५॥

}}

Line 32,107:

Line 35,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मात्मजोऽथाऽजगामोदकान्तं दृष्ट्वा भ्रातॄंस्तत्र दुःखाभितप्तः ।

| verse_lines = धर्मात्मजोऽथाऽजगामोदकान्तं दृष्ट्वा भ्रातॄंस्तत्र दुःखाभितप्तः ।;इच्छन् पातुं वारि संवारितश्च पित्रा(संवारितः स्वपित्रा) बकाकारमितेन नापात् ॥ ४२६॥

| verse_line2 = इच्छन् पातुं वारि संवारितश्च पित्रा(संवारितः स्वपित्रा) बकाकारमितेन नापात् ॥ ४२६॥

}}

Line 32,116:

Line 35,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अर्थे भ्रातॄणामैच्छदसौ तदीयप्रश्नप्रतिव्याहरणं दयालुः ।

| verse_lines = अर्थे भ्रातॄणामैच्छदसौ तदीयप्रश्नप्रतिव्याहरणं दयालुः ।;ततो धर्मो यक्षतनुः स भूत्वा प्रश्नांश्चक्रे व्याकरोत् तान् स पार्थः ॥ ४२७॥

| verse_line2 = ततो धर्मो यक्षतनुः स भूत्वा प्रश्नांश्चक्रे व्याकरोत् तान् स पार्थः ॥ ४२७॥

}}

Line 32,125:

Line 35,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तुष्टो वरमस्मै ददौ स एकोत्थानं भ्रातृमध्ये स वव्रे ।

| verse_lines = ततस्तुष्टो वरमस्मै ददौ स एकोत्थानं भ्रातृमध्ये स वव्रे ।;यद्येकः स्यान्नकुलोऽस्त्वित्यथाऽह तुष्टो धर्मः कथमेतत् कृतं ते ।;अतिप्रीतिर्भीमसेने तवास्ति बली चासौ राज्यहेतुस्तव स्यात् ॥ ४२८॥

| verse_line2 = यद्येकः स्यान्नकुलोऽस्त्वित्यथाऽह तुष्टो धर्मः कथमेतत् कृतं ते ।

}}

Line 32,134:

Line 35,690:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त ऊचे माद्रिपुत्रं विहाय कुन्तीपुत्रो न मयोत्थापनीयः ।

| verse_lines = इत्युक्त ऊचे माद्रिपुत्रं विहाय कुन्तीपुत्रो न मयोत्थापनीयः ।;स एवमुक्तो नितरां प्रीयमाण उत्थापयामास च तान् समस्तान् ॥ ४२९॥

| verse_line2 = स एवमुक्तो नितरां प्रीयमाण उत्थापयामास च तान् समस्तान् ॥ ४२९॥

}}

Line 32,143:

Line 35,700:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथेष्टरूपप्राप्तिमेषां पुनश्च स्वकामतो निजरूपाप्तिमादात् ।

| verse_lines = यथेष्टरूपप्राप्तिमेषां पुनश्च स्वकामतो निजरूपाप्तिमादात् ।;अज्ञातवासेऽज्ञाततां सर्वदैव ददौ तेषां प्रीत एवाऽनृशंस्यात् ।;एवं क्रीडन् पुत्र इत्यात्मनैव यशोधर्मावात्मनो(यशोधर्मानात्मनो) वर्द्धयन् सः ॥ ४३०॥

| verse_line2 = अज्ञातवासेऽज्ञाततां सर्वदैव ददौ तेषां प्रीत एवाऽनृशंस्यात् ।

}}

Line 32,152:

Line 35,710:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरात्मनस्तस्य यशोधर्मविवृद्धये(युधिष्ठिरात्मनः स्वस्य यशोधर्माभिवृद्धये) ।

| verse_lines = युधिष्ठिरात्मनस्तस्य यशोधर्मविवृद्धये(युधिष्ठिरात्मनः स्वस्य यशोधर्माभिवृद्धये) ।;कृत्वाऽरण्यपहारादि पुनर्दत्वा च तत् स्वयम् ।;दातुं विप्राय तद्धस्ते ययौ धर्मो दिवं पुनः ॥ ४३१॥

| verse_line2 = कृत्वाऽरण्यपहारादि पुनर्दत्वा च तत् स्वयम् ।

}}

Line 32,161:

Line 35,720:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो राजा भीमसेनार्जुनौ च सार्द्धं यमाभ्यामरणीं प्रदाय ।

| verse_lines = ततो राजा भीमसेनार्जुनौ च सार्द्धं यमाभ्यामरणीं प्रदाय ।;मुदा युताः कृष्णया सार्धमेव सन्तुष्टुवुः कृष्णमनन्तमच्युतम् ॥ ४३२॥

| verse_line2 = मुदा युताः कृष्णया सार्धमेव सन्तुष्टुवुः कृष्णमनन्तमच्युतम् ॥ ४३२॥

}}

Line 32,176:

Line 35,736:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ नारायणानुग्रहतो यथावन्निस्तीर्य तान् द्वादशाब्दान् वने ते ।

| verse_lines = औं ॥ नारायणानुग्रहतो यथावन्निस्तीर्य तान् द्वादशाब्दान् वने ते ।;विसृज्य च ब्राह्मणादीन् सधौम्यानज्ञातवासाय ततो मनो दधुः ॥ १॥

| verse_line2 = विसृज्य च ब्राह्मणादीन् सधौम्यानज्ञातवासाय ततो मनो दधुः ॥ १॥

}}

Line 32,185:

Line 35,746:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गत्वा विराटस्य पुरीं निधाय हेतीः शम्यां छन्नरूपा बभूवुः ।

| verse_lines = गत्वा विराटस्य पुरीं निधाय हेतीः शम्यां छन्नरूपा बभूवुः ।;यतिः सूदः षण्ढवेषोऽथ सूतवेषो गोपो गन्धकर्त्री च जाताः ॥ २॥

| verse_line2 = यतिः सूदः षण्ढवेषोऽथ सूतवेषो गोपो गन्धकर्त्री च जाताः ॥ २॥

}}

Line 32,194:

Line 35,756:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वे विराटं ययुरत्र देववत् सम्भावितास्तेन शुभोरुलक्षणाः ।

| verse_lines = सर्वे विराटं ययुरत्र देववत् सम्भावितास्तेन शुभोरुलक्षणाः ।;युधिष्ठिरस्यैव(युधिष्ठिरस्येव) शुश्रूषणं ते चक्रुर्हृदा वासुदेवस्य नान्यत् ॥ ३॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरस्यैव(युधिष्ठिरस्येव) शुश्रूषणं ते चक्रुर्हृदा वासुदेवस्य नान्यत् ॥ ३॥

}}

Line 32,203:

Line 35,766:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = परपाको गृहस्थस्य क्षत्रियस्य विशेषतः ।

| verse_lines = परपाको गृहस्थस्य क्षत्रियस्य विशेषतः ।;न योग्य इति सूदस्य बभ्रे वेषं वृकोदरः ॥ ४॥

| verse_line2 = न योग्य इति सूदस्य बभ्रे वेषं वृकोदरः ॥ ४॥

}}

Line 32,212:

Line 35,776:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वैदिकव्यवहारेषु ज्ञानाधिक्यप्रसिद्धितः ।

| verse_lines = वैदिकव्यवहारेषु ज्ञानाधिक्यप्रसिद्धितः ।;जानीयुर्भीम इत्येव सूदवेषस्ततोऽभवत् (शूद्रवेषस्ततोऽभवत्) ॥ ५॥

| verse_line2 = जानीयुर्भीम इत्येव सूदवेषस्ततोऽभवत् (शूद्रवेषस्ततोऽभवत्) ॥ ५॥

}}

Line 32,221:

Line 35,786:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वीयं वेदविदां सर्वं देवेशानां च किं पुनः ।

| verse_lines = स्वीयं वेदविदां सर्वं देवेशानां च किं पुनः ।;अतस्तेऽन्याश्रयं नैव चक्रुः स्वबलसंश्रयात् ॥ ६॥

| verse_line2 = अतस्तेऽन्याश्रयं नैव चक्रुः स्वबलसंश्रयात् ॥ ६॥

}}

Line 32,230:

Line 35,796:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शापादेवार्जुनः षण्ढवेषोऽभून्नकुलस्तथा ।

| verse_lines = शापादेवार्जुनः षण्ढवेषोऽभून्नकुलस्तथा ।;क्षत्रियानन्तरत्वात्तु सूतजातेस्तथाऽभवत् ॥ ७॥

| verse_line2 = क्षत्रियानन्तरत्वात्तु सूतजातेस्तथाऽभवत् ॥ ७॥

}}

Line 32,239:

Line 35,806:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सूतस्यानन्तरत्वात्तु वैश्यजातेस्तथाऽभवत् ।

| verse_lines = सूतस्यानन्तरत्वात्तु वैश्यजातेस्तथाऽभवत् ।;सहदेवो वैश्यजातिर्गोपालस्तेषु चोत्तमः ॥ ८॥

| verse_line2 = सहदेवो वैश्यजातिर्गोपालस्तेषु चोत्तमः ॥ ८॥

}}

Line 32,248:

Line 35,816:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो गोपालतामाप यतिः पूज्योऽखिलैर्यतः

| verse_lines = ततो गोपालतामाप यतिः पूज्योऽखिलैर्यतः;यतिरासीद् धर्मजोऽतः सोऽभ्यासार्थं सदैव च ॥ ९॥

| verse_line2 = यतिरासीद् धर्मजोऽतः सोऽभ्यासार्थं सदैव च ॥ ९॥

}}

Line 32,257:

Line 35,826:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षासक्तोऽभवत् पश्चाद् दर्शयिष्यन् स्वशिष्टताम्

| verse_lines = अक्षासक्तोऽभवत् पश्चाद् दर्शयिष्यन् स्वशिष्टताम्;भीमसेनसधर्मार्थं शूद्रा सैरन्ध्रिकाऽभवत् ।;द्रौपदी भर्तृसाधर्म्यं स्त्रीणां धर्मो यतः सदा ॥ १०॥

| verse_line2 = भीमसेनसधर्मार्थं शूद्रा सैरन्ध्रिकाऽभवत् ।

}}

Line 32,266:

Line 35,836:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽजगाम मल्लकः समस्तभूमिमण्डले ।

| verse_lines = अथाऽजगाम मल्लकः समस्तभूमिमण्डले ।;वरेण योऽजितो जयी शिवस्य सञ्जगर्ज च ॥ ११॥

| verse_line2 = वरेण योऽजितो जयी शिवस्य सञ्जगर्ज च ॥ ११॥

}}

Line 32,275:

Line 35,846:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमीक्ष्य सर्वमल्लका विराटराजसंश्रयाः ।

| verse_lines = तमीक्ष्य सर्वमल्लका विराटराजसंश्रयाः ।;प्रदुद्रुवुर्भयार्दितास्तदाऽवदद् युधिष्ठिरः ॥ १२॥

| verse_line2 = प्रदुद्रुवुर्भयार्दितास्तदाऽवदद् युधिष्ठिरः ॥ १२॥

}}

Line 32,284:

Line 35,856:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = य एष सूद आशु तं निहत्य मल्लमोजसा ।

| verse_lines = य एष सूद आशु तं निहत्य मल्लमोजसा ।;यशस्तवाभिवर्द्धयेत् समाह्वयाद्य तं नृप ॥ १३॥

| verse_line2 = यशस्तवाभिवर्द्धयेत् समाह्वयाद्य तं नृप ॥ १३॥

}}

Line 32,293:

Line 35,866:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते समाहुतो जगाद मारुतिर्वचः ।

| verse_lines = इतीरिते समाहुतो जगाद मारुतिर्वचः ।;प्रसादतो हरेरहं निषूदयेऽद्य (निसूदयेऽद्य) मल्लकम् ॥ १४॥

| verse_line2 = प्रसादतो हरेरहं निषूदयेऽद्य (निसूदयेऽद्य) मल्लकम् ॥ १४॥

}}

Line 32,302:

Line 35,876:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तदेववृन्दतो महान् य एव केशवः ।

| verse_lines = समस्तदेववृन्दतो महान् य एव केशवः ।;(समस्तदेवनामधा) समस्तदेवनामवांस्तदीयभक्तितो बलम् ॥ १५॥

| verse_line2 = (समस्तदेवनामधा) समस्तदेवनामवांस्तदीयभक्तितो बलम् ॥ १५॥

}}

Line 32,311:

Line 35,886:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = य एव देवनामधा इति श्रुतिर्जगाद हि ।

| verse_lines = य एव देवनामधा इति श्रुतिर्जगाद हि ।;महांश्च देव एष तत् स मे जयं विधास्यति ॥ १६॥

| verse_line2 = महांश्च देव एष तत् स मे जयं विधास्यति ॥ १६॥

}}

Line 32,320:

Line 35,896:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिराभिधश्च यो युधिष्ठिरे स्थितः सदा ।

| verse_lines = युधिष्ठिराभिधश्च यो युधिष्ठिरे स्थितः सदा ।;त्वयि स्थितस्त्वमित्यसौ सदाऽभिधीयते हरिः ॥ १७॥

| verse_line2 = त्वयि स्थितस्त्वमित्यसौ सदाऽभिधीयते हरिः ॥ १७॥

}}

Line 32,329:

Line 35,906:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ब्रुवाणो मल्लं तमभियातो वृकोदरः ।

| verse_lines = इति ब्रुवाणो मल्लं तमभियातो वृकोदरः ।;अनयन्मृत्युलोकाय बलाढ्यैरपि दुर्जयम् ॥ १८॥

| verse_line2 = अनयन्मृत्युलोकाय बलाढ्यैरपि दुर्जयम् ॥ १८॥

}}

Line 32,338:

Line 35,916:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं निवसतां तत्र पाण्डवानां महात्मनाम् ।

| verse_lines = एवं निवसतां तत्र पाण्डवानां महात्मनाम् ।;संवत्सरे द्विमासोने विजित्य दिश आगतः ।;कीचको मत्स्यनृपतेः स्यालो बलवतां वरः ॥ १९॥

| verse_line2 = संवत्सरे द्विमासोने विजित्य दिश आगतः ।

}}

Line 32,347:

Line 35,926:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स द्रौपदीं वीक्ष्य मनोभवार्तः(मनोमदार्तः) सम्प्रार्थयामास तया निरस्तः ।

| verse_lines = स द्रौपदीं वीक्ष्य मनोभवार्तः(मनोमदार्तः) सम्प्रार्थयामास तया निरस्तः ।;मासे गते भगिनीं स्वां सुदेष्णां सम्प्रार्थयामास तदर्थमेव ॥ २०॥

| verse_line2 = मासे गते भगिनीं स्वां सुदेष्णां सम्प्रार्थयामास तदर्थमेव ॥ २०॥

}}

Line 32,356:

Line 35,936:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तया निषिद्धोऽपि पुनःपुनस्तां यदा ययाचेऽथ सा चाह (ययाचेऽथच साऽऽह) कृष्णाम् ।

| verse_lines = तया निषिद्धोऽपि पुनःपुनस्तां यदा ययाचेऽथ सा चाह (ययाचेऽथच साऽऽह) कृष्णाम् ।;समानयाऽश्वेव सुरां मदर्थमितीरिता नेति भीताऽवदत् सा ॥ २१॥

| verse_line2 = समानयाऽश्वेव सुरां मदर्थमितीरिता नेति भीताऽवदत् सा ॥ २१॥

}}

Line 32,365:

Line 35,946:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलात् तया प्रेषिता तद्गृहाय यदाऽगमत् तेन हस्ते गृहीता ।

| verse_lines = बलात् तया प्रेषिता तद्गृहाय यदाऽगमत् तेन हस्ते गृहीता ।;विधूय तं प्राद्रवत् सा सभायै स्मृत्वाऽऽदित्यस्थं वासुदेवं परेशम् ॥ २२॥

| verse_line2 = विधूय तं प्राद्रवत् सा सभायै स्मृत्वाऽऽदित्यस्थं वासुदेवं परेशम् ॥ २२॥

}}

Line 32,374:

Line 35,956:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुद्रुत्यैतां पातयित्वा पदा स सन्ताडयामास तदा रविस्थितः ।

| verse_lines = अनुद्रुत्यैतां पातयित्वा पदा स सन्ताडयामास तदा रविस्थितः ।;नारायणो हेतिनामैव रक्षो न्ययोजयत् तददृश्यं समागात् ॥ २३॥

| verse_line2 = नारायणो हेतिनामैव रक्षो न्ययोजयत् तददृश्यं समागात् ॥ २३॥

}}

Line 32,383:

Line 35,966:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वायुस्तमाविश्य(वायुस्तदाविश्य) तु कीचकं तं न्यपातयत् तां समीक्ष्यैव भीमः ।

| verse_lines = वायुस्तमाविश्य(वायुस्तदाविश्य) तु कीचकं तं न्यपातयत् तां समीक्ष्यैव भीमः ।;चुकोप वृक्षं च समीक्षमाणं तं वारयामास युधिष्ठिरोऽग्रजः ॥ २४॥

| verse_line2 = चुकोप वृक्षं च समीक्षमाणं तं वारयामास युधिष्ठिरोऽग्रजः ॥ २४॥

}}

Line 32,392:

Line 35,976:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णा रात्रौ भीमसकाशमेत्य हन्तुं पापं कीचकं प्रैरयत् तम् ।

| verse_lines = कृष्णा रात्रौ भीमसकाशमेत्य हन्तुं पापं कीचकं प्रैरयत् तम् ।;भीमस्य बुद्ध्या निशि सा कीचकं च जगाद गन्तुं शून्यगृहं स चागात् ॥ २५॥

| verse_line2 = भीमस्य बुद्ध्या निशि सा कीचकं च जगाद गन्तुं शून्यगृहं स चागात् ॥ २५॥

}}

Line 32,401:

Line 35,986:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रैनमासाद्य तु भीमसेनो विजित्य तं बाहुयुद्धे निहत्य(निपात्य) ।

| verse_lines = तत्रैनमासाद्य तु भीमसेनो विजित्य तं बाहुयुद्धे निहत्य(निपात्य) ।;शिरो गुदे पाणिपादौ च तस्य प्रवेशयामास विमृद्य वीरः ॥ २६॥

| verse_line2 = शिरो गुदे पाणिपादौ च तस्य प्रवेशयामास विमृद्य वीरः ॥ २६॥

}}

Line 32,410:

Line 35,996:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवध्यं तं निहतं वीक्ष्य तस्य पञ्चोत्तरं शतमेवानुजानाम् ।

| verse_lines = अवध्यं तं निहतं वीक्ष्य तस्य पञ्चोत्तरं शतमेवानुजानाम् ।;सर्वं वराच्छङ्करस्य ह्यवध्यं सहैव कृष्णां तेन दग्धुं बबन्ध ॥ २७॥

| verse_line2 = सर्वं वराच्छङ्करस्य ह्यवध्यं सहैव कृष्णां तेन दग्धुं बबन्ध ॥ २७॥

}}

Line 32,419:

Line 36,006:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सा नीयमाना कीचकैः संरुराव श्रुत्वैव तं भीमसेनो महान्तम् ।

| verse_lines = सा नीयमाना कीचकैः संरुराव श्रुत्वैव तं भीमसेनो महान्तम् ।;उद्धृत्य वृक्षं तेन जघान सर्वानादाय कृष्णां पुनरागात् पुरं स्वम्(गृहं स्वम्, पुरञ्च) ॥ २८॥

| verse_line2 = उद्धृत्य वृक्षं तेन जघान सर्वानादाय कृष्णां पुनरागात् पुरं स्वम्(गृहं स्वम्, पुरञ्च) ॥ २८॥

}}

Line 32,428:

Line 36,016:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं यत्नात् तपसा तैरवाप्तो वरः शिवादजयत्वं(शिवादक्षयत्वं) रणेषु ।

| verse_lines = एवं यत्नात् तपसा तैरवाप्तो वरः शिवादजयत्वं(शिवादक्षयत्वं) रणेषु ।;अवध्यता चैव षडुत्तरास्ते शतं हता भीमसेनेन सङ्ख्ये ॥ २९॥

| verse_line2 = अवध्यता चैव षडुत्तरास्ते शतं हता भीमसेनेन सङ्ख्ये ॥ २९॥

}}

Line 32,437:

Line 36,026:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गन्धर्व इत्येव निहत्य सर्वान् मुमोद भीमो द्रौपदी चाथ कृष्णाम् ।

| verse_lines = गन्धर्व इत्येव निहत्य सर्वान् मुमोद भीमो द्रौपदी चाथ कृष्णाम् ।;याहीत्यूचे तां सुदेष्णा भयेन त्रयोदशाहं पालयेत्याह तां सा ॥ ३०॥

| verse_line2 = याहीत्यूचे तां सुदेष्णा भयेन त्रयोदशाहं पालयेत्याह तां सा ॥ ३०॥

}}

Line 32,446:

Line 36,036:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्वित्येनामाह भयात् सुदेष्णा तथाऽवसन् पूर्णमब्दं च तेऽत्र

| verse_lines = अस्त्वित्येनामाह भयात् सुदेष्णा तथाऽवसन् पूर्णमब्दं च तेऽत्र;तदा(ततः) पार्थान् प्रविचिन्त्याखिलायां(प्रविचित्य) पृथ्व्यां छन्नान् धार्तराष्ट्रस्य दूताः ।;अविज्ञाय प्रययुर्धार्तराष्ट्रमूचुर्हतं कीचकं योषिदर्थे ॥ ३१॥

| verse_line2 = तदा(ततः) पार्थान् प्रविचिन्त्याखिलायां(प्रविचित्य) पृथ्व्यां छन्नान् धार्तराष्ट्रस्य दूताः ।

}}

Line 32,455:

Line 36,046:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनावदद् द्रौपदीकारणेन दुर्योधनो निहतं कीचकं तम् ।

| verse_lines = तेनावदद् द्रौपदीकारणेन दुर्योधनो निहतं कीचकं तम् ।;भीमेनागुस्तत्र दुर्योधनाद्या भीष्मादिभिः सह कर्णेन चैव ॥ ३२॥

| verse_line2 = भीमेनागुस्तत्र दुर्योधनाद्या भीष्मादिभिः सह कर्णेन चैव ॥ ३२॥

}}

Line 32,464:

Line 36,056:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अग्रे ययौ तत्र योद्धुं सुशर्मा स गा विराटस्य समाजहार ।

| verse_lines = अग्रे ययौ तत्र योद्धुं सुशर्मा स गा विराटस्य समाजहार ।;श्रुत्वा विराटोऽनुययौ ससेनस्तं पाण्डवाश्चानुययुर्विनाऽर्जुनम् ॥ ३३॥

| verse_line2 = श्रुत्वा विराटोऽनुययौ ससेनस्तं पाण्डवाश्चानुययुर्विनाऽर्जुनम् ॥ ३३॥

}}

Line 32,473:

Line 36,066:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विजित्य सङ्ख्ये जगृहे विराटं तदा सुशर्मा तमयाद् वृकोदरः ।

| verse_lines = विजित्य सङ्ख्ये जगृहे विराटं तदा सुशर्मा तमयाद् वृकोदरः ।;स तस्य सेनां विनिहत्य(विनिपात्य) मात्स्यं विमोच्य जग्राह सुशर्मराजम् ।;युधिष्ठिरो मोचयामास तं च ततो रात्रौ न्यवसन् बाह्यतस्ते ॥ ३४॥

| verse_line2 = स तस्य सेनां विनिहत्य(विनिपात्य) मात्स्यं विमोच्य जग्राह सुशर्मराजम् ।

}}

Line 32,482:

Line 36,076:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽपरदिने सर्वे भीष्मद्रोणपुरस्सराः ।

| verse_lines = ततोऽपरदिने सर्वे भीष्मद्रोणपुरस्सराः ।;रहितं कीचकैर्मात्स्यं शक्यं मत्वाऽभिनिर्ययुः ॥ ३५॥

| verse_line2 = रहितं कीचकैर्मात्स्यं शक्यं मत्वाऽभिनिर्ययुः ॥ ३५॥

}}

Line 32,491:

Line 36,086:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कीचकस्य हिडिम्बस्य बककिर्मीरयोरपि ।

| verse_lines = कीचकस्य हिडिम्बस्य बककिर्मीरयोरपि ।;जरासन्धस्य नृपतेः कंसादीनां च सर्वशः ॥ ३६॥

| verse_line2 = जरासन्धस्य नृपतेः कंसादीनां च सर्वशः ॥ ३६॥

}}

Line 32,500:

Line 36,096:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न बाधनाय भीष्माद्या अपि शेकुः कथञ्चन ।

| verse_lines = न बाधनाय भीष्माद्या अपि शेकुः कथञ्चन ।;तस्मात् ते कीचकं शान्तं श्रुत्वा मात्स्यं ययुर्युधे ॥ ३७॥

| verse_line2 = तस्मात् ते कीचकं शान्तं श्रुत्वा मात्स्यं ययुर्युधे ॥ ३७॥

}}

Line 32,509:

Line 36,106:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यतिष्ये रक्षितुं भीमाद् धार्तराष्ट्रानिति स्वकाम् ।

| verse_lines = यतिष्ये रक्षितुं भीमाद् धार्तराष्ट्रानिति स्वकाम् ।;सत्यां कर्तुं प्रतिज्ञां तु ययौ द्रोणः सपुत्रकः ॥ ३८॥

| verse_line2 = सत्यां कर्तुं प्रतिज्ञां तु ययौ द्रोणः सपुत्रकः ॥ ३८॥

}}

Line 32,518:

Line 36,116:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदि युद्धाय निर्यान्ति ज्ञाताः स्युः पाण्डवास्तदा ।

| verse_lines = यदि युद्धाय निर्यान्ति ज्ञाताः स्युः पाण्डवास्तदा ।;न चेद् विराटमनतं नमयिष्यामहे वयम् ।;इति मत्वा विराटस्य जगृहुर्गाः समन्ततः ॥ ३९॥

| verse_line2 = न चेद् विराटमनतं नमयिष्यामहे वयम् ।

}}

Line 32,527:

Line 36,126:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदोत्तरः सारथित्वे प्रकल्प्य पार्थं ययौ तान् निशाम्यैव भीतः ।

| verse_lines = तदोत्तरः सारथित्वे प्रकल्प्य पार्थं ययौ तान् निशाम्यैव भीतः ।;ततोऽर्जुनः सारथिं तं विधाय कृच्छ्रेण संस्थाप्य च तं(तान्) ययौ कुरून् ॥ ४०॥

| verse_line2 = ततोऽर्जुनः सारथिं तं विधाय कृच्छ्रेण संस्थाप्य च तं(तान्) ययौ कुरून् ॥ ४०॥

}}

Line 32,536:

Line 36,136:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आदाय गाण्डीवमथ ध्वजं च हनूमदङ्कं सदरोऽग्रतो गाः ।

| verse_lines = आदाय गाण्डीवमथ ध्वजं च हनूमदङ्कं सदरोऽग्रतो गाः ।;निवर्त्य युद्धाय ययौ कुरूंस्तान् जिग्ये सर्वान् द्वैरथेनैव सक्तान् ॥ ४१॥

| verse_line2 = निवर्त्य युद्धाय ययौ कुरूंस्तान् जिग्ये सर्वान् द्वैरथेनैव सक्तान् ॥ ४१॥

}}

Line 32,545:

Line 36,146:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकीभूतान् पुनरेवानुयातान् सम्मोहनास्त्रेण विमोहयित्वा ।

| verse_lines = एकीभूतान् पुनरेवानुयातान् सम्मोहनास्त्रेण विमोहयित्वा ।;जग्राह तेषामुत्तरीयाण्यृते तु भीष्मस्य वेदास्त्रघातं स एव ॥ ४२॥

| verse_line2 = जग्राह तेषामुत्तरीयाण्यृते तु भीष्मस्य वेदास्त्रघातं स एव ॥ ४२॥

}}

Line 32,554:

Line 36,156:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विधाय भीष्मं विरथं जगाम तदा श्रुत्वा मत्स्यपतिर्जितान् कुरून् ।

| verse_lines = विधाय भीष्मं विरथं जगाम तदा श्रुत्वा मत्स्यपतिर्जितान् कुरून् ।;मुमोद पुत्रेण जिता इति स्म तदाऽऽह षण्ढेन जितान् युधिष्ठिरः ॥ ४३॥

| verse_line2 = मुमोद पुत्रेण जिता इति स्म तदाऽऽह षण्ढेन जितान् युधिष्ठिरः ॥ ४३॥

}}

Line 32,563:

Line 36,166:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा क्रुद्धः प्राहरत् तं विराटः सोऽक्षेण तद् भीमधनञ्जयाभ्याम् ।

| verse_lines = तदा क्रुद्धः प्राहरत् तं विराटः सोऽक्षेण तद् भीमधनञ्जयाभ्याम् ।;श्रुतं तदा कुपितौ तौ निशाम्य न्यवारयत् तावपि धर्मसूनुः ॥ ४४॥

| verse_line2 = श्रुतं तदा कुपितौ तौ निशाम्य न्यवारयत् तावपि धर्मसूनुः ॥ ४४॥

}}

Line 32,572:

Line 36,176:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निजस्वरूपेण समास्थितान् नो यदि स्म नासौ प्रणिपातपूर्वकम्(पूर्वम्) ।

| verse_lines = निजस्वरूपेण समास्थितान् नो यदि स्म नासौ प्रणिपातपूर्वकम्(पूर्वम्) ।;क्षमापयेद् वध्य इत्यात्मरूपं समास्थितास्तस्थुरथापरे(अथा परे) दिने ॥ ४५॥

| verse_line2 = क्षमापयेद् वध्य इत्यात्मरूपं समास्थितास्तस्थुरथापरे(अथा परे) दिने ॥ ४५॥

}}

Line 32,581:

Line 36,186:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा विराटासनमास्थितं नृपं युधिष्ठिरं वीक्ष्य विराट आह ।

| verse_lines = तदा विराटासनमास्थितं नृपं युधिष्ठिरं वीक्ष्य विराट आह ।;किमेतदित्यूचिवानुत्तरोऽस्मै तान् पाण्डवान् गोग्रहणे च वृत्तम् ॥ ४६॥

| verse_line2 = किमेतदित्यूचिवानुत्तरोऽस्मै तान् पाण्डवान् गोग्रहणे च वृत्तम् ॥ ४६॥

}}

Line 32,590:

Line 36,196:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो विराटो भयकम्पिताङ्गः प्रणम्य पार्थाञ्छरणं जगाम ।

| verse_lines = ततो विराटो भयकम्पिताङ्गः प्रणम्य पार्थाञ्छरणं जगाम ।;ददौ च कन्यामुत्तरां फल्गुनाय पुत्रार्थमेव प्रतिजग्राह सोऽपि ॥ ४७॥

| verse_line2 = ददौ च कन्यामुत्तरां फल्गुनाय पुत्रार्थमेव प्रतिजग्राह सोऽपि ॥ ४७॥

}}

Line 32,599:

Line 36,206:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं विराटं मोचयित्वैव गाश्च तमस्यन्धे कीचकान् पातयित्वा ।

| verse_lines = एवं विराटं मोचयित्वैव गाश्च तमस्यन्धे कीचकान् पातयित्वा ।;प्राप्तो धर्मः सुमहान् वायुजेन तस्यानु पार्थेन च गोविमोक्षणात् ॥ ४८॥

| verse_line2 = प्राप्तो धर्मः सुमहान् वायुजेन तस्यानु पार्थेन च गोविमोक्षणात् ॥ ४८॥

}}

Line 32,608:

Line 36,216:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयातयन् केशवायाथ दूतान् सहाभिमन्युः सोऽपि रामेण सार्द्धम् ।

| verse_lines = अयातयन् केशवायाथ दूतान् सहाभिमन्युः सोऽपि रामेण सार्द्धम् ।;आगादनन्तानन्दचिद् वासुदेवो विवाहयामासुरथाभिमन्युम् ॥ ४९॥

| verse_line2 = आगादनन्तानन्दचिद् वासुदेवो विवाहयामासुरथाभिमन्युम् ॥ ४९॥

}}

Line 32,617:

Line 36,226:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसीन्महानुत्सवस्तत्र तेषां दाशार्हवीरैः सह पाण्डवानाम् ।

| verse_lines = आसीन्महानुत्सवस्तत्र तेषां दाशार्हवीरैः सह पाण्डवानाम् ।;स पाञ्चालानां वासुदेवेन सार्द्धमज्ञातवासं समतीत्य मोदताम् ॥ ५०॥

| verse_line2 = स पाञ्चालानां वासुदेवेन सार्द्धमज्ञातवासं समतीत्य मोदताम् ॥ ५०॥

}}

Line 32,626:

Line 36,236:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनाद्याः सूतपुत्रेण सार्द्धं ससौबलेया युधि पार्थपीडिताः ।

| verse_lines = दुर्योधनाद्याः सूतपुत्रेण सार्द्धं ससौबलेया युधि पार्थपीडिताः ।;भीष्मादिभिः सार्द्धमुपेत्य नागपुरं मन्त्रं मन्त्रयामासुरत्र ॥ ५१॥

| verse_line2 = भीष्मादिभिः सार्द्धमुपेत्य नागपुरं मन्त्रं मन्त्रयामासुरत्र ॥ ५१॥

}}

Line 32,635:

Line 36,246:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अज्ञातवासे फल्गुनो नोऽद्य दृष्टस्तस्मात् पुनर्यान्तु पार्था वनाय ।

| verse_lines = अज्ञातवासे फल्गुनो नोऽद्य दृष्टस्तस्मात् पुनर्यान्तु पार्था वनाय ।;इति ब्रुवाणानाह भीष्मोऽभ्यतीतमज्ञातवासं द्रोण आहैवमेव ॥ ५२॥

| verse_line2 = इति ब्रुवाणानाह भीष्मोऽभ्यतीतमज्ञातवासं द्रोण आहैवमेव ॥ ५२॥

}}

Line 32,644:

Line 36,256:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोर्वाक्यं ते त्वनादृत्य पापा वनं पार्थाः पुनरेव प्रयान्तु ।

| verse_lines = तयोर्वाक्यं ते त्वनादृत्य पापा वनं पार्थाः पुनरेव प्रयान्तु ।;इति दूतं प्रेषयामासुरत्र जानन्ति विप्रा इति धर्मजोऽवदत् ॥ ५३॥

| verse_line2 = इति दूतं प्रेषयामासुरत्र जानन्ति विप्रा इति धर्मजोऽवदत् ॥ ५३॥

}}

Line 32,653:

Line 36,266:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सौरमासानुसारेण धार्तराष्ट्रा अपूर्णताम् ।

| verse_lines = सौरमासानुसारेण धार्तराष्ट्रा अपूर्णताम् ।;आहुश्चान्द्रेण मासेन पूर्णः कालोऽखिलोऽप्यसौ ॥ ५४॥

| verse_line2 = आहुश्चान्द्रेण मासेन पूर्णः कालोऽखिलोऽप्यसौ ॥ ५४॥

}}

Line 32,662:

Line 36,276:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दिनानामधिपः सूर्यः पक्षमासाधिपः शशी ।

| verse_lines = दिनानामधिपः सूर्यः पक्षमासाधिपः शशी ।;तस्मात् सौम्याब्दमेवात्र मुख्यमाहुर्मनीषिणः ।;सौम्यं कालं ततो यज्ञे गृह्णन्ति नतु सूर्यजम् ॥ ५५॥

| verse_line2 = तस्मात् सौम्याब्दमेवात्र मुख्यमाहुर्मनीषिणः ।

}}

Line 32,671:

Line 36,286:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदेतदविचार्यैव लोभाच्च धृतराष्ट्रजैः ।

| verse_lines = तदेतदविचार्यैव लोभाच्च धृतराष्ट्रजैः ।;राज्यं न दत्तं पार्थेभ्यः पार्थाः कालस्य पूर्णताम् ।;ख्यापयन्तो विप्रवरैरुपप्लाव्यमुपाययुः ॥ ५६॥

| verse_line2 = राज्यं न दत्तं पार्थेभ्यः पार्थाः कालस्य पूर्णताम् ।

}}

Line 32,680:

Line 36,296:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुवासुदेवा अखिलैश्च यादवैः पाञ्चालमत्स्यैश्च युताः सभार्याः ।

| verse_lines = सुवासुदेवा अखिलैश्च यादवैः पाञ्चालमत्स्यैश्च युताः सभार्याः ।;उपप्लाव्ये ते कतिचिद् दिनानि वासं चक्रुः कृष्णसंशिक्षितार्थाः ॥ ५७॥

| verse_line2 = उपप्लाव्ये ते कतिचिद् दिनानि वासं चक्रुः कृष्णसंशिक्षितार्थाः ॥ ५७॥

}}

Line 32,695:

Line 36,312:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ ततः सम्मन्त्र्यानुमते(अनुमतेः) कृष्णस्य स्वपुरोहितम् ।

| verse_lines = औं ॥ ततः सम्मन्त्र्यानुमते(अनुमतेः) कृष्णस्य स्वपुरोहितम् ।;द्रुपदः प्रेषयामास धृतराष्ट्राय शान्तये ॥ १॥

| verse_line2 = द्रुपदः प्रेषयामास धृतराष्ट्राय शान्तये ॥ १॥

}}

Line 32,704:

Line 36,322:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स गत्वा धृतराष्ट्रं तं भीष्मद्रोणादिभिर्युतम् ।

| verse_lines = स गत्वा धृतराष्ट्रं तं भीष्मद्रोणादिभिर्युतम् ।;उवाच न विरोधस्त उत्पाद्यो धर्मसूनुना ।;यस्य भीमार्जुनौ यौधौ नेता यस्य जनार्दनः ॥ २॥

| verse_line2 = उवाच न विरोधस्त उत्पाद्यो धर्मसूनुना ।

}}

Line 32,713:

Line 36,332:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुतास्ते भीमनिहता जरासन्धादयोऽखिलाः ।

| verse_lines = श्रुतास्ते भीमनिहता जरासन्धादयोऽखिलाः ।;यथा च रुद्रवचनादवध्या राक्षसाधिपाः ॥ ३॥

| verse_line2 = यथा च रुद्रवचनादवध्या राक्षसाधिपाः ॥ ३॥

}}

Line 32,722:

Line 36,342:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तीर्थविघ्नकराः सर्वतीर्थान्याच्छाद्य संस्थिताः ।

| verse_lines = तीर्थविघ्नकराः सर्वतीर्थान्याच्छाद्य संस्थिताः ।;तिस्रः कोट्यो महावीर्या भीमेनैव निषूदिताः (निसूदिताः) ॥ ४॥

| verse_line2 = तिस्रः कोट्यो महावीर्या भीमेनैव निषूदिताः (निसूदिताः) ॥ ४॥

}}

Line 32,731:

Line 36,352:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भ्रातॄणां ब्राह्मणानां च लोकानां च हितैषिणा ।

| verse_lines = भ्रातॄणां ब्राह्मणानां च लोकानां च हितैषिणा ।;ततो हि सर्वतीर्थानि गम्यान्यासन् नृणां क्षितौ ॥ ५॥

| verse_line2 = ततो हि सर्वतीर्थानि गम्यान्यासन् नृणां क्षितौ ॥ ५॥

}}

Line 32,740:

Line 36,362:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा जटासुरः पापः शर्वाणीवरसंश्रयात् ।

| verse_lines = यथा जटासुरः पापः शर्वाणीवरसंश्रयात् ।;अवध्यो विप्ररूपेण वञ्चयन्नेव पाण्डवान् ॥ ६॥

| verse_line2 = अवध्यो विप्ररूपेण वञ्चयन्नेव पाण्डवान् ॥ ६॥

}}

Line 32,749:

Line 36,372:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञात्वाऽपि भीमसेनेन विप्ररूपस्य नो वधः ।

| verse_lines = ज्ञात्वाऽपि भीमसेनेन विप्ररूपस्य नो वधः ।;योग्य इत्यहतो भीमे मृगयार्थं गते क्‍वचित् ॥ ७॥

| verse_line2 = योग्य इत्यहतो भीमे मृगयार्थं गते क्‍वचित् ॥ ७॥

}}

Line 32,758:

Line 36,382:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यमौ युधिष्ठिरं कृष्णां चाऽदायैव पराद्रवत् ।

| verse_lines = यमौ युधिष्ठिरं कृष्णां चाऽदायैव पराद्रवत् ।;दृष्टो भीमेन तांस्त्यक्त्वा संसक्तस्तेन सङ्गरे ॥ ८॥

| verse_line2 = दृष्टो भीमेन तांस्त्यक्त्वा संसक्तस्तेन सङ्गरे ॥ ८॥

}}

Line 32,767:

Line 36,392:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निपात्य भूमौ पादेन सञ्चूर्णितशिरास्तमः ।

| verse_lines = निपात्य भूमौ पादेन सञ्चूर्णितशिरास्तमः ।;जगाम किमु ते पुत्राः शक्या हन्तुमिति स्म ह ॥ ९॥

| verse_line2 = जगाम किमु ते पुत्राः शक्या हन्तुमिति स्म ह ॥ ९॥

}}

Line 32,776:

Line 36,402:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवातकवचाश्चैव हताः पार्थेन ते श्रुताः ।

| verse_lines = निवातकवचाश्चैव हताः पार्थेन ते श्रुताः ।;जानासि च हरेर्वीर्यं यस्येदमखिलं वशे ।;सब्रह्मरुद्रशक्राद्यं चेतनाचेतनात्मकम् ॥ १०॥

| verse_line2 = जानासि च हरेर्वीर्यं यस्येदमखिलं वशे ।

}}

Line 32,785:

Line 36,412:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मादेतैः पालितस्य धर्मजस्य स्वकं वसु ।

| verse_lines = तस्मादेतैः पालितस्य धर्मजस्य स्वकं वसु ।;दीयतामिति तेनोक्तो धृतराष्ट्रो नचाकरोत् ॥ ११॥

| verse_line2 = दीयतामिति तेनोक्तो धृतराष्ट्रो नचाकरोत् ॥ ११॥

}}

Line 32,794:

Line 36,422:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः सहैव यदुभिः कृष्णं द्वारवतीं गतम् ।

| verse_lines = ततः सहैव यदुभिः कृष्णं द्वारवतीं गतम् ।;युद्धसाहाय्यमिच्छन्तौ धार्तराष्ट्रधनञ्जयौ ॥ १२॥

| verse_line2 = युद्धसाहाय्यमिच्छन्तौ धार्तराष्ट्रधनञ्जयौ ॥ १२॥

}}

Line 32,803:

Line 36,432:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युगपद् ययतुस्तत्र वेगेनाजयदर्जुनम् ।

| verse_lines = युगपद् ययतुस्तत्र वेगेनाजयदर्जुनम् ।;दुर्योधनः शिरस्थान आसीनोऽभूद्धरेस्तदा ॥ १३॥

| verse_line2 = दुर्योधनः शिरस्थान आसीनोऽभूद्धरेस्तदा ॥ १३॥

}}

Line 32,812:

Line 36,442:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दर्पान्नाहं राजराज उपास्ये पादयोरिति ।

| verse_lines = दर्पान्नाहं राजराज उपास्ये पादयोरिति ।;तयोरागमनं पूर्वं ज्ञात्वैव हि हरिः प्रभुः ॥ १४॥

| verse_line2 = तयोरागमनं पूर्वं ज्ञात्वैव हि हरिः प्रभुः ॥ १४॥

}}

Line 32,821:

Line 36,452:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = असुप्तः सुप्तवच्छिश्ये तत्रातिष्ठद् धनञ्जयः ।

| verse_lines = असुप्तः सुप्तवच्छिश्ये तत्रातिष्ठद् धनञ्जयः ।;प्रणम्य पादयोः प्रह्वो भक्त्युद्रेकात् कृताञ्जलिः ॥ १५॥

| verse_line2 = प्रणम्य पादयोः प्रह्वो भक्त्युद्रेकात् कृताञ्जलिः ॥ १५॥

}}

Line 32,830:

Line 36,462:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमैक्षत् प्रथमं देवो जानन्नपि सुयोधनम् ।

| verse_lines = तमैक्षत् प्रथमं देवो जानन्नपि सुयोधनम् ।;स्वागतं फल्गुनेत्युक्ते पूर्वमागामहं त्विति ।;आह दुर्योधनस्तं च स्वागतेनाभ्यपूजयत् ॥ १६॥

| verse_line2 = स्वागतं फल्गुनेत्युक्ते पूर्वमागामहं त्विति ।

}}

Line 32,839:

Line 36,472:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोरागमने हेतुं श्रुत्वा प्राह जनार्दनः ।

| verse_lines = तयोरागमने हेतुं श्रुत्वा प्राह जनार्दनः ।;एकः पूर्वागतोऽत्रान्यः पूर्वदृष्टो मया यतः ॥ १७॥

| verse_line2 = एकः पूर्वागतोऽत्रान्यः पूर्वदृष्टो मया यतः ॥ १७॥

}}

Line 32,848:

Line 36,482:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समं करिष्ये युवयोरेकत्राहं निरायुधः ।

| verse_lines = समं करिष्ये युवयोरेकत्राहं निरायुधः ।;अन्यत्र दशलक्षं मे पुत्राः शूराः पदातयः ॥ १८॥

| verse_line2 = अन्यत्र दशलक्षं मे पुत्राः शूराः पदातयः ॥ १८॥

}}

Line 32,857:

Line 36,492:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्ते फल्गुनः कृष्णं वव्रे तद्भक्तिमान् यतः ।

| verse_lines = इत्युक्ते फल्गुनः कृष्णं वव्रे तद्भक्तिमान् यतः ।;अन्यस्तत्राभक्तिमत्त्वाद् वव्रे गोपान् प्रयुद्ध्यतः ॥ १९॥

| verse_line2 = अन्यस्तत्राभक्तिमत्त्वाद् वव्रे गोपान् प्रयुद्ध्यतः ॥ १९॥

}}

Line 32,866:

Line 36,502:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थानामेव साहाय्यं करिष्यन्नपि केशवः ।

| verse_lines = पार्थानामेव साहाय्यं करिष्यन्नपि केशवः ।;तस्याभक्तिं दर्शयितुं चक्रे समवदीश्वरः ॥ २०॥

| verse_line2 = तस्याभक्तिं दर्शयितुं चक्रे समवदीश्वरः ॥ २०॥

}}

Line 32,875:

Line 36,512:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः पार्थेन सहितः पाण्डवान् केशवो ययौ ।

| verse_lines = ततः पार्थेन सहितः पाण्डवान् केशवो ययौ ।;दुर्योधनो ययौ रामं स भयात् केशवस्य च ।;न साहाय्यं करोमीति प्राह तत्स्नेहवानपि ॥ २१॥

| verse_line2 = दुर्योधनो ययौ रामं स भयात् केशवस्य च ।

}}

Line 32,884:

Line 36,522:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उपप्लाव्ये सभायां हि तत्पक्षीयं वचो ब्रुवन् ।

| verse_lines = उपप्लाव्ये सभायां हि तत्पक्षीयं वचो ब्रुवन् ।;निराकृतः सात्यकिना समक्षं केशवस्य च ॥ २२॥

| verse_line2 = निराकृतः सात्यकिना समक्षं केशवस्य च ॥ २२॥

}}

Line 32,893:

Line 36,532:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो दुर्योधनं नायात् स च हार्दिक्यसंयुतः ।

| verse_lines = ततो दुर्योधनं नायात् स च हार्दिक्यसंयुतः ।;जगाम हस्तिनपुरमक्षोहिण्यो दशाभवन् ।;एका च धार्तराष्ट्रस्य नानादेश्यैर्नृपैर्युताः ॥ २३॥

| verse_line2 = जगाम हस्तिनपुरमक्षोहिण्यो दशाभवन् ।

}}

Line 32,902:

Line 36,542:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सप्त पाण्डुसुतानां च मत्स्यद्रुपदकेकयैः ।

| verse_lines = सप्त पाण्डुसुतानां च मत्स्यद्रुपदकेकयैः ।;धृष्टकेतुजरासन्धसुतकाशीनृपैर्युताः ॥ २४॥

| verse_line2 = धृष्टकेतुजरासन्धसुतकाशीनृपैर्युताः ॥ २४॥

}}

Line 32,911:

Line 36,552:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरुजित् कुन्तिभोजश्च चेकितानश्च सात्यकिः ।

| verse_lines = पुरुजित् कुन्तिभोजश्च चेकितानश्च सात्यकिः ।;पाण्डवान् सेनया युक्ताः समीयुर्देवपक्षिणः ॥ २५॥

| verse_line2 = पाण्डवान् सेनया युक्ताः समीयुर्देवपक्षिणः ॥ २५॥

}}

Line 32,920:

Line 36,562:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विन्दानुविन्दावावन्त्यौ जयत्सेनोऽन्यकैकयाः(अन्यकेकयाः) ।

| verse_lines = विन्दानुविन्दावावन्त्यौ जयत्सेनोऽन्यकैकयाः(अन्यकेकयाः) ।;क्षेमधूर्तिर्दण्डधारः कलिङ्गोऽम्बष्ठ एव च ॥ २६॥

| verse_line2 = क्षेमधूर्तिर्दण्डधारः कलिङ्गोऽम्बष्ठ एव च ॥ २६॥

}}

Line 32,929:

Line 36,572:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुतायुरच्युतायुश्च बृहद्बलसुदक्षिणौ ।

| verse_lines = श्रुतायुरच्युतायुश्च बृहद्बलसुदक्षिणौ ।;श्रुतायुधः सैन्धवश्च राक्षसोऽलम्बुसस्तथा ॥ २७॥

| verse_line2 = श्रुतायुधः सैन्धवश्च राक्षसोऽलम्बुसस्तथा ॥ २७॥

}}

Line 32,938:

Line 36,582:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अलायुधोऽलम्बलश्च दैत्या दुर्योधनं ययुः ।

| verse_lines = अलायुधोऽलम्बलश्च दैत्या दुर्योधनं ययुः ।;गत्वा दुर्योधनाहूतो भगदत्तोऽपि तं ययौ ॥ २८॥

| verse_line2 = गत्वा दुर्योधनाहूतो भगदत्तोऽपि तं ययौ ॥ २८॥

}}

Line 32,947:

Line 36,592:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सपुत्रपौत्रो बाह्लीको भीष्मद्रोणकृपा अपि ।

| verse_lines = सपुत्रपौत्रो बाह्लीको भीष्मद्रोणकृपा अपि ।;प्रीत्यर्थं धृतराष्ट्रस्य बभूवुस्तत्सुतानुगाः ॥ २९॥

| verse_line2 = प्रीत्यर्थं धृतराष्ट्रस्य बभूवुस्तत्सुतानुगाः ॥ २९॥

}}

Line 32,956:

Line 36,602:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाण्ड्यश्च वीरसेनाख्यः पाण्डवानेव संश्रितः ।

| verse_lines = पाण्ड्यश्च वीरसेनाख्यः पाण्डवानेव संश्रितः ।;शल्यं च पाण्डवानेव यान्तं ज्ञात्वा सुयोधनः ।;सुसभाः कारयामास सर्वभोगसमन्विताः ॥ ३०॥

| verse_line2 = शल्यं च पाण्डवानेव यान्तं ज्ञात्वा सुयोधनः ।

}}

Line 32,965:

Line 36,612:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ता युधिष्ठिरक्लृप्ताः स मत्वा शल्योऽब्रवीदिदम् ।

| verse_lines = ता युधिष्ठिरक्लृप्ताः स मत्वा शल्योऽब्रवीदिदम् ।;य एताः(य एतत्) कारयामास तदभीष्टं करोम्यहम् ॥ ३१॥

| verse_line2 = य एताः(य एतत्) कारयामास तदभीष्टं करोम्यहम् ॥ ३१॥

}}

Line 32,974:

Line 36,622:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लीनः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रः सत्यं कुर्वित्यभाषत ।

| verse_lines = लीनः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रः सत्यं कुर्वित्यभाषत ।;देहि मे युद्धसाहाय्यमिति सोऽपि यशोऽर्थयन् ।;रक्षार्थमात्मवाक्यस्य तथेत्येवाभ्यभाषत ॥ ३२॥

| verse_line2 = देहि मे युद्धसाहाय्यमिति सोऽपि यशोऽर्थयन् ।

}}

Line 32,983:

Line 36,632:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पाण्डवांस्ततो गत्वा तैरनुज्ञात एव च ।

| verse_lines = स पाण्डवांस्ततो गत्वा तैरनुज्ञात एव च ।;तेजोवधार्थं कर्णस्य धनञ्जयकृतेऽर्थितः ।;तथेत्युक्त्वा ययौ धर्मनन्दनं कौरवान् प्रति ॥ ३३॥

| verse_line2 = तेजोवधार्थं कर्णस्य धनञ्जयकृतेऽर्थितः ।

}}

Line 32,992:

Line 36,642:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सञ्जयं प्रेषयामास धृतराष्ट्रोऽथ शान्तये ।

| verse_lines = सञ्जयं प्रेषयामास धृतराष्ट्रोऽथ शान्तये ।;पाण्डवान् प्रत्यधर्मं च युद्धं स प्रत्यपादयत् ॥ ३४॥

| verse_line2 = पाण्डवान् प्रत्यधर्मं च युद्धं स प्रत्यपादयत् ॥ ३४॥

}}

Line 33,001:

Line 36,652:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हठवादेऽवदद् भीमो यं धर्मं द्रौपदी तथा ।

| verse_lines = हठवादेऽवदद् भीमो यं धर्मं द्रौपदी तथा ।;तमेवोक्त्वा धर्मजस्तु चकार च निरुत्तरम् ।;कृष्णोऽपि तस्य धर्मस्य प्रामाण्यं प्रत्यपादयत् ॥ ३५॥

| verse_line2 = तमेवोक्त्वा धर्मजस्तु चकार च निरुत्तरम् ।

}}

Line 33,010:

Line 36,662:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो निरुत्तरः कृष्णं पाण्डवांश्च प्रणम्य सः ।

| verse_lines = ततो निरुत्तरः कृष्णं पाण्डवांश्च प्रणम्य सः ।;धृतराष्ट्रं ययौ तं च विनिन्द्य प्रययौ गृहम् ॥ ३६॥

| verse_line2 = धृतराष्ट्रं ययौ तं च विनिन्द्य प्रययौ गृहम् ॥ ३६॥

}}

Line 33,019:

Line 36,672:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निन्दितः सञ्जयेनासावाहूय विदुरं निशि ।

| verse_lines = निन्दितः सञ्जयेनासावाहूय विदुरं निशि ।;पप्रच्छ सोऽवदद् धर्मं पार्थानां राज्यदापनम् ॥ ३७॥

| verse_line2 = पप्रच्छ सोऽवदद् धर्मं पार्थानां राज्यदापनम् ॥ ३७॥

}}

Line 33,028:

Line 36,682:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऐहिकस्य सुखस्यापि कारणं तदनिन्दितम् ।

| verse_lines = ऐहिकस्य सुखस्यापि कारणं तदनिन्दितम् ।;अन्यथा सर्वपुत्राणां नाशं धर्मातिलङ्घनम् ॥ ३८॥

| verse_line2 = अन्यथा सर्वपुत्राणां नाशं धर्मातिलङ्घनम् ॥ ३८॥

}}

Line 33,037:

Line 36,692:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र भावमकृत्वा स ज्ञानादिच्छन्नघक्षयम् ।

| verse_lines = तत्र भावमकृत्वा स ज्ञानादिच्छन्नघक्षयम् ।;विष्णोः स्वरूपं पप्रच्छ सोऽस्मरच्च सनातनम् ॥ ३९॥

| verse_line2 = विष्णोः स्वरूपं पप्रच्छ सोऽस्मरच्च सनातनम् ॥ ३९॥

}}

Line 33,046:

Line 36,702:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स आगत्यावदत् तत्त्वं विष्णोर्मायाविनः शुभा ।

| verse_lines = स आगत्यावदत् तत्त्वं विष्णोर्मायाविनः शुभा ।;न गतिश्चेत्यथ प्रातः सञ्जयः पाण्डवोदितम् ।;अवदद् धृतराष्ट्राय सभायां कुरुसन्निधौ ॥ ४०॥

| verse_line2 = न गतिश्चेत्यथ प्रातः सञ्जयः पाण्डवोदितम् ।

}}

Line 33,055:

Line 36,712:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तच्छ्रुत्वा स तु भीतोऽपि पुत्रस्नेहानुगो नृपः ।

| verse_lines = तच्छ्रुत्वा स तु भीतोऽपि पुत्रस्नेहानुगो नृपः ।;राज्यं नादात् पाण्डवानां ततो धर्मसुतो नृपः ॥ ४१॥

| verse_line2 = राज्यं नादात् पाण्डवानां ततो धर्मसुतो नृपः ॥ ४१॥

}}

Line 33,064:

Line 36,722:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदुक्तवान् सञ्जयाय यदि दित्सतिः नः पिता ।

| verse_lines = यदुक्तवान् सञ्जयाय यदि दित्सतिः नः पिता ।;राज्यं तदा त्वमागच्छ विदुरो वा न चेन्नच ।;तावथानागतौ ज्ञात्वा मन्त्रयामास शौरिणा ॥ ४२॥

| verse_line2 = राज्यं तदा त्वमागच्छ विदुरो वा न चेन्नच ।

}}

Line 33,073:

Line 36,732:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽप्याहाहं गमिष्यामि सभायामृषिसन्निधौ ।

| verse_lines = सोऽप्याहाहं गमिष्यामि सभायामृषिसन्निधौ ।;वक्ष्ये पथ्यानि युक्तानि यदि नासौ ग्रहीष्यति ।;वध्यः सर्वस्य लोकस्य स भवेत् सर्वधर्महा ॥ ४३॥

| verse_line2 = वक्ष्ये पथ्यानि युक्तानि यदि नासौ ग्रहीष्यति ।

}}

Line 33,082:

Line 36,742:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्ते वैरमात्मोत्थं लोकमध्ये प्रहापयन् ।

| verse_lines = इत्युक्ते वैरमात्मोत्थं लोकमध्ये प्रहापयन् ।;लोकसङ्ग्रहणार्थाय भीमसेनोऽब्रवीद् वचः ॥ ४४॥

| verse_line2 = लोकसङ्ग्रहणार्थाय भीमसेनोऽब्रवीद् वचः ॥ ४४॥

}}

Line 33,091:

Line 36,752:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नास्मन्निमित्तनाशः स्यात् कुलस्यापि वयं कुलम् ।

| verse_lines = नास्मन्निमित्तनाशः स्यात् कुलस्यापि वयं कुलम् ।;रक्षितुं धार्तराष्ट्रस्य भवेमाधश्चरा इति ॥ ४५॥

| verse_line2 = रक्षितुं धार्तराष्ट्रस्य भवेमाधश्चरा इति ॥ ४५॥

}}

Line 33,100:

Line 36,762:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इच्छताऽप्यखिलान् हन्तुं धार्तराष्ट्रान् दृढात्मना ।

| verse_lines = इच्छताऽप्यखिलान् हन्तुं धार्तराष्ट्रान् दृढात्मना ।;भीमेनोक्तो वासुदेवो लोकसङ्ग्रहणेच्छया ॥ ४६॥

| verse_line2 = भीमेनोक्तो वासुदेवो लोकसङ्ग्रहणेच्छया ॥ ४६॥

}}

Line 33,109:

Line 36,772:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वधं तेषां धर्ममेव लोके ख्यापयितुं हरिः ।

| verse_lines = वधं तेषां धर्ममेव लोके ख्यापयितुं हरिः ।;आक्षिपन्निव भीमं तं युद्धाय प्रेरयद्(प्रैरयत्,प्रेरयद्) दृढम् ॥ ४७॥

| verse_line2 = आक्षिपन्निव भीमं तं युद्धाय प्रेरयद्(प्रैरयत्,प्रेरयद्) दृढम् ॥ ४७॥

}}

Line 33,118:

Line 36,782:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभिप्रायं केशवस्य जानन् भीमो निजं बलम् ।

| verse_lines = अभिप्रायं केशवस्य जानन् भीमो निजं बलम् ।;राज्ञां मध्येऽवदत् तच्च कृष्णोऽभ्यधिकमेव हि ॥ ४८॥

| verse_line2 = राज्ञां मध्येऽवदत् तच्च कृष्णोऽभ्यधिकमेव हि ॥ ४८॥

}}

Line 33,127:

Line 36,792:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शशंस सत्यैः सद्वाक्यै राज्ञां मध्ये प्रकाशयन् ।

| verse_lines = शशंस सत्यैः सद्वाक्यै राज्ञां मध्ये प्रकाशयन् ।;वधं कुरूणां सद्धर्मं गुणान् भीमस्य चामितान् ॥ ४९॥

| verse_line2 = वधं कुरूणां सद्धर्मं गुणान् भीमस्य चामितान् ॥ ४९॥

}}

Line 33,136:

Line 36,802:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नित्यमेकमनस्कौ तावपि केशवमारुती ।

| verse_lines = नित्यमेकमनस्कौ तावपि केशवमारुती ।;एवं लोकस्य संवादहेतोः संवादमक्रताम् ॥ ५०॥

| verse_line2 = एवं लोकस्य संवादहेतोः संवादमक्रताम् ॥ ५०॥

}}

Line 33,145:

Line 36,812:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कृष्णोऽर्जुनं चैव कृपालुं सन्धिकामुकम् ।

| verse_lines = ततः कृष्णोऽर्जुनं चैव कृपालुं सन्धिकामुकम् ।;हेतुमद्भिः शुभैर्वाक्यैरनुनीय जगत्पतिः ।;उक्तो मानुषया बुद्ध्या नकुलेन सुनीतिवत्(सुनीतवत्) ॥ ५१॥

| verse_line2 = हेतुमद्भिः शुभैर्वाक्यैरनुनीय जगत्पतिः ।

}}

Line 33,154:

Line 36,822:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शौर्यप्रकाशनायैव युद्धं योजयतां भवान् ।

| verse_lines = शौर्यप्रकाशनायैव युद्धं योजयतां भवान् ।;इत्युक्तः सहदेवेन युयुधानेन चाच्युतः ॥ ५२॥

| verse_line2 = इत्युक्तः सहदेवेन युयुधानेन चाच्युतः ॥ ५२॥

}}

Line 33,163:

Line 36,832:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दस्यूनां निग्रहो धर्मः क्षत्रियाणां यतः परः ।

| verse_lines = दस्यूनां निग्रहो धर्मः क्षत्रियाणां यतः परः ।;अतो न धार्तराष्ट्रैर्नः सन्धिः स्यादिति पार्षती ।;जगाद कृष्णं सोऽप्येनां ओमित्युक्त्वा विनिर्ययौ ॥ ५३॥

| verse_line2 = अतो न धार्तराष्ट्रैर्नः सन्धिः स्यादिति पार्षती ।

}}

Line 33,172:

Line 36,842:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ससात्यकिः स्यन्दनवर्यसंस्थितः पृथातनूजैरखिलैः स भूमिपैः ।

| verse_lines = ससात्यकिः स्यन्दनवर्यसंस्थितः पृथातनूजैरखिलैः स भूमिपैः ।;अन्वागतो दूरतरं गिरा तान् संस्थाप्य विप्रप्रवरैः कुरून् ययौ ॥ ५४॥

| verse_line2 = अन्वागतो दूरतरं गिरा तान् संस्थाप्य विप्रप्रवरैः कुरून् ययौ ॥ ५४॥

}}

Line 33,181:

Line 36,852:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकोऽपि विष्णुः स तु(च) भार्गवात्मा व्यासात्मकश्चानुगतो मुनीन्द्रैः (व्यासः सशिष्यस्तदनन्यदृश्यः) ।

| verse_lines = एकोऽपि विष्णुः स तु(च) भार्गवात्मा व्यासात्मकश्चानुगतो मुनीन्द्रैः (व्यासः सशिष्यस्तदनन्यदृश्यः) ।;ययौ तदुक्तेर्हि गुणान् प्रवेत्तुं नान्यो हि शक्तस्तमृते यतः प्रभुम् ॥ ५५॥

| verse_line2 = ययौ तदुक्तेर्हि गुणान् प्रवेत्तुं नान्यो हि शक्तस्तमृते यतः प्रभुम् ॥ ५५॥

}}

Line 33,190:

Line 36,862:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स वन्द्यमानोऽखिलराष्ट्रवासिभिः प्रसूनवर्षैरभिवर्षितः सुरैः ।

| verse_lines = स वन्द्यमानोऽखिलराष्ट्रवासिभिः प्रसूनवर्षैरभिवर्षितः सुरैः ।;संस्तूयमानः प्रणतोऽब्जजादिभिर्गजाह्वयं प्राप परोऽप्रमेयः ॥ ५६॥

| verse_line2 = संस्तूयमानः प्रणतोऽब्जजादिभिर्गजाह्वयं प्राप परोऽप्रमेयः ॥ ५६॥

}}

Line 33,199:

Line 36,872:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स भीष्ममुख्यैः सरसाभियातः सहैव तै प्रययौ राजमार्गे ।

| verse_lines = स भीष्ममुख्यैः सरसाभियातः सहैव तै प्रययौ राजमार्गे ।;दिदृक्षवस्तं जगदेकसुन्दरं गुणार्णवं प्राययुरत्र सर्वे ॥ ५७॥

| verse_line2 = दिदृक्षवस्तं जगदेकसुन्दरं गुणार्णवं प्राययुरत्र सर्वे ॥ ५७॥

}}

Line 33,208:

Line 36,882:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सभाजितस्तैः(सम्भावितस्तैः) परमादरेण विवेश गेहं नृपतेरनन्तः ।

| verse_lines = सभाजितस्तैः(सम्भावितस्तैः) परमादरेण विवेश गेहं नृपतेरनन्तः ।;स भीष्ममुख्यान् पुरतो निधाय वैचित्रवीर्येण समर्चितोऽजः ।;रौग्मे(रौक्मे) निषण्णः परमासने प्रभुर्बभौ स्वभासा ककुभोऽवभासयन् ॥ ५८॥

| verse_line2 = स भीष्ममुख्यान् पुरतो निधाय वैचित्रवीर्येण समर्चितोऽजः ।

}}

Line 33,217:

Line 36,892:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथोचितं तेषु विधाय केशवो दौर्योधनं प्राप्य गृहं च पूजितः ।

| verse_lines = यथोचितं तेषु विधाय केशवो दौर्योधनं प्राप्य गृहं च पूजितः ।;पूजां तदीयां गुणवद्द्विडित्यसौ जग्राह नो विदुरं चाऽजगाम ॥ ५९॥

| verse_line2 = पूजां तदीयां गुणवद्द्विडित्यसौ जग्राह नो विदुरं चाऽजगाम ॥ ५९॥

}}

Line 33,226:

Line 36,902:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स भीष्मपूर्वैरभियाचितोऽपि जगाम नैषां गृहमादिदेवः ।

| verse_lines = स भीष्मपूर्वैरभियाचितोऽपि जगाम नैषां गृहमादिदेवः ।;उपेक्षिता द्रौपदीत्यप्रमेयो जगाम गेहं विदुरस्य शीघ्रम् ॥ ६०॥

| verse_line2 = उपेक्षिता द्रौपदीत्यप्रमेयो जगाम गेहं विदुरस्य शीघ्रम् ॥ ६०॥

}}

Line 33,235:

Line 36,912:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तेन भक्त्याऽभिगतः प्रसन्नः प्रविश्य चान्तर्गृहमीश्वरोऽजः ।

| verse_lines = स तेन भक्त्याऽभिगतः प्रसन्नः प्रविश्य चान्तर्गृहमीश्वरोऽजः ।;भक्त्याऽभिपूर्णेन ससम्भ्रमेण सम्पूजितः सर्वसमर्पणेन ॥ ६१॥

| verse_line2 = भक्त्याऽभिपूर्णेन ससम्भ्रमेण सम्पूजितः सर्वसमर्पणेन ॥ ६१॥

}}

Line 33,244:

Line 36,922:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = परे दिनेऽसौ धृतराष्ट्रसूनुना समानीतः संसदि कौरवाणाम् ।

| verse_lines = परे दिनेऽसौ धृतराष्ट्रसूनुना समानीतः संसदि कौरवाणाम् ।;विवेश दिव्ये मणिकाञ्चनासने सार्द्धं मुनीन्द्रैः परमार्थवेदिभिः ॥ ६२॥

| verse_line2 = विवेश दिव्ये मणिकाञ्चनासने सार्द्धं मुनीन्द्रैः परमार्थवेदिभिः ॥ ६२॥

}}

Line 33,253:

Line 36,932:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्पूजितो भीष्ममुख्यैः समस्तै रराज राजीवसमाननेत्रः ।

| verse_lines = सम्पूजितो भीष्ममुख्यैः समस्तै रराज राजीवसमाननेत्रः ।;यथोचितास्तत्र विधाय वार्ता जगाद काले कलिकल्मषापहः ॥ ६३॥

| verse_line2 = यथोचितास्तत्र विधाय वार्ता जगाद काले कलिकल्मषापहः ॥ ६३॥

}}

Line 33,262:

Line 36,942:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वैचित्रवीर्य स्वकुलस्य वृद्ध्यै प्रदेहि राज्यं तव सत्सुताय ।

| verse_lines = वैचित्रवीर्य स्वकुलस्य वृद्ध्यै प्रदेहि राज्यं तव सत्सुताय ।;यशश्च धर्मं परमं प्रसादं मम त्वमाप्नोषि तदैव राजन् ।;अतोऽन्यथा यशसो धर्मतश्च हीनः प्रतीपत्वमुपैषि मेऽतः ॥ ६४॥

| verse_line2 = यशश्च धर्मं परमं प्रसादं मम त्वमाप्नोषि तदैव राजन् ।

}}

Line 33,271:

Line 36,952:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः प्राह ममातिवर्तिनं सुतं स्वयं मे प्रतिबोधयेति ।

| verse_lines = इतीरितः प्राह ममातिवर्तिनं सुतं स्वयं मे प्रतिबोधयेति ।;स वासुदेवेन विबोधितोऽपि पापाभिसन्धिर्धृतराष्ट्रसूनुः ।;उत्थाय तस्मादनुजैरमात्यैर्नियन्तुमीशं कुमतिर्व्यधान्मतिम् ॥ ६५॥

| verse_line2 = स वासुदेवेन विबोधितोऽपि पापाभिसन्धिर्धृतराष्ट्रसूनुः ।

}}

Line 33,280:

Line 36,962:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = येये तदा केशवसंयमाय न्यमन्त्रयंस्ते विबुधप्रतीपाः ।

| verse_lines = येये तदा केशवसंयमाय न्यमन्त्रयंस्ते विबुधप्रतीपाः ।;अतो विकर्णप्रमुखा अपि स्म वध्यत्वमायन्नशुभां गतिं च ॥ ६६॥

| verse_line2 = अतो विकर्णप्रमुखा अपि स्म वध्यत्वमायन्नशुभां गतिं च ॥ ६६॥

}}

Line 33,289:

Line 36,972:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णः सुराग्र्योऽपि(सुरांशोऽपि) सुयोधनार्थे(सुयोधनार्थं) न्यमन्त्रयद् भावतो नैव दुष्टः ।

| verse_lines = कर्णः सुराग्र्योऽपि(सुरांशोऽपि) सुयोधनार्थे(सुयोधनार्थं) न्यमन्त्रयद् भावतो नैव दुष्टः ।;अतो गतिश्चास्य सुशोभनाऽभूद् येऽत्रानुकूलाः परमस्य ते शुभाः ॥ ६७॥

| verse_line2 = अतो गतिश्चास्य सुशोभनाऽभूद् येऽत्रानुकूलाः परमस्य ते शुभाः ॥ ६७॥

}}

Line 33,298:

Line 36,982:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऋषिभिर्जामदग्न्येन व्यासेनाप्यमितौजसा ।

| verse_lines = ऋषिभिर्जामदग्न्येन व्यासेनाप्यमितौजसा ।;वासुदेवात्मकेनैव चैव त्रिरूपेणैव विष्णुना ॥ ६८॥

| verse_line2 = वासुदेवात्मकेनैव चैव त्रिरूपेणैव विष्णुना ॥ ६८॥

}}

Line 33,307:

Line 36,992:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मातापितृभ्यां भीष्माद्यैरनुशिष्टोऽपि दुर्मतिः ।

| verse_lines = मातापितृभ्यां भीष्माद्यैरनुशिष्टोऽपि दुर्मतिः ।;सुयोधनो मन्त्रयते मुकुन्दस्यानुबन्धनम् ॥ ६९॥

| verse_line2 = सुयोधनो मन्त्रयते मुकुन्दस्यानुबन्धनम् ॥ ६९॥

}}

Line 33,316:

Line 37,002:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सात्यकिः कृतवर्मा च तच्छुश्रुवतुरञ्जसा ।

| verse_lines = सात्यकिः कृतवर्मा च तच्छुश्रुवतुरञ्जसा ।;संस्थाप्य कृतवर्माणं रहः सात्यकिरत्र च ।;अभ्येत्य केशवं प्राह दुर्योधनविनिश्चयम् ॥ ७०॥

| verse_line2 = संस्थाप्य कृतवर्माणं रहः सात्यकिरत्र च ।

}}

Line 33,325:

Line 37,012:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानन्नप्यखिलं कृष्णस्तच्छ्रुत्वा सात्यकेर्मुखात् ।

| verse_lines = जानन्नप्यखिलं कृष्णस्तच्छ्रुत्वा सात्यकेर्मुखात् ।;वैचित्रवीर्यमवदत् पश्य मामिति(मामपि) सर्वगम् ॥ ७१॥

| verse_line2 = वैचित्रवीर्यमवदत् पश्य मामिति(मामपि) सर्वगम् ॥ ७१॥

}}

Line 33,334:

Line 37,022:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ तेनाऽहुते पुत्रे सामात्ये पुरुषोत्तमः ।

| verse_lines = अथ तेनाऽहुते पुत्रे सामात्ये पुरुषोत्तमः ।;(स्वं रूपं) स्वरूपं दर्शयामास सर्वगं पूर्णसद्गुणम् ॥ ७२॥

| verse_line2 = (स्वं रूपं) स्वरूपं दर्शयामास सर्वगं पूर्णसद्गुणम् ॥ ७२॥

}}

Line 33,343:

Line 37,032:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत् कालसूर्यामितदीप्ति सर्वजगद्भरं शाश्वतमप्रमेयम् ।

| verse_lines = तत् कालसूर्यामितदीप्ति सर्वजगद्भरं शाश्वतमप्रमेयम् ।;दृष्ट्वैव चक्षूंषि सुयोधनाद्या न्यमीलयन् दीधितिवारितानि ॥ ७३॥

| verse_line2 = दृष्ट्वैव चक्षूंषि सुयोधनाद्या न्यमीलयन् दीधितिवारितानि ॥ ७३॥

}}

Line 33,352:

Line 37,042:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पिधाय रूपं पुनरेव तद्धरिर्वैचित्रवीर्येण समर्थितः पुनः ।

| verse_lines = पिधाय रूपं पुनरेव तद्धरिर्वैचित्रवीर्येण समर्थितः पुनः ।;कृत्वाऽन्धमेव प्रययौ सुयोधनं सहानुगं(सहानुजं) पापतमं प्रकाश्य ॥ ७४॥

| verse_line2 = कृत्वाऽन्धमेव प्रययौ सुयोधनं सहानुगं(सहानुजं) पापतमं प्रकाश्य ॥ ७४॥

}}

Line 33,361:

Line 37,052:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनन्तशक्तिः पुरुषोत्तमोऽसौ शक्तोऽपि दुर्योधनचित्तनिग्रहे ।

| verse_lines = अनन्तशक्तिः पुरुषोत्तमोऽसौ शक्तोऽपि दुर्योधनचित्तनिग्रहे ।;नैव व्यधादेनमथोक्तकारिणं निपातयन्नन्धतमस्यनन्तः ॥ ७५॥

| verse_line2 = नैव व्यधादेनमथोक्तकारिणं निपातयन्नन्धतमस्यनन्तः ॥ ७५॥

}}

Line 33,370:

Line 37,062:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च कुन्तीगृहमेत्य कृष्णस्तयोद्योगं धर्मसुतस्य शिष्टम् ।

| verse_lines = पुनश्च कुन्तीगृहमेत्य कृष्णस्तयोद्योगं धर्मसुतस्य शिष्टम् ।;श्रुत्वा ययौ सूर्यजमात्मयाने निधाय तस्यावददात्मजन्म ॥ ७६॥

| verse_line2 = श्रुत्वा ययौ सूर्यजमात्मयाने निधाय तस्यावददात्मजन्म ॥ ७६॥

}}

Line 33,379:

Line 37,072:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आयाहि पार्थानिति (पाण्डूनिति) तद्वचः स नैवाकरोन्मानितो धार्तराष्ट्रैः ।

| verse_lines = आयाहि पार्थानिति (पाण्डूनिति) तद्वचः स नैवाकरोन्मानितो धार्तराष्ट्रैः ।;संस्थाप्य तं भगवान् द्रौणये च रहोऽवदन्मित्रभावं पृथाजैः ॥ ७७॥

| verse_line2 = संस्थाप्य तं भगवान् द्रौणये च रहोऽवदन्मित्रभावं पृथाजैः ॥ ७७॥

}}

Line 33,388:

Line 37,082:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यावत् पितुर्मरणं सोऽपि मैत्रीं वव्रे पार्थैस्तं च विसृज्य कृष्णः ।

| verse_lines = यावत् पितुर्मरणं सोऽपि मैत्रीं वव्रे पार्थैस्तं च विसृज्य कृष्णः ।;ययौ कुरून् पूर्वमेवोद्विसृज्य पृथासुतानां स सकाशमीशः ॥ ७८॥

| verse_line2 = ययौ कुरून् पूर्वमेवोद्विसृज्य पृथासुतानां स सकाशमीशः ॥ ७८॥

}}

Line 33,397:

Line 37,092:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्प्रार्थितः पृथया चैव कर्णः पार्थैर्योगं याहि सूनुर्ममासि ।

| verse_lines = सम्प्रार्थितः पृथया चैव कर्णः पार्थैर्योगं याहि सूनुर्ममासि ।;तेनाप्युक्ता वासविना विनाऽहं हन्यां सुतांस्ते न कथञ्चनेति ॥ ७९॥

| verse_line2 = तेनाप्युक्ता वासविना विनाऽहं हन्यां सुतांस्ते न कथञ्चनेति ॥ ७९॥

}}

Line 33,406:

Line 37,102:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो ययुः कौरवाः पाण्डवाश्च कुरुक्षेत्रं योद्धुकामाः सकृष्णाः ।

| verse_lines = ततो ययुः कौरवाः पाण्डवाश्च कुरुक्षेत्रं योद्धुकामाः सकृष्णाः ।;चक्रुश्च ते शिबिराण्यत्र सर्वे शुभे देशे पाण्डवाः कृष्णबुद्ध्या ॥ ८०॥

| verse_line2 = चक्रुश्च ते शिबिराण्यत्र सर्वे शुभे देशे पाण्डवाः कृष्णबुद्ध्या ॥ ८०॥

}}

Line 33,421:

Line 37,118:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ ते सेने समरारम्भे समेते सागरोपमे ।

| verse_lines = औं ॥ ते सेने समरारम्भे समेते सागरोपमे ।;भीमभीष्ममुखे वीक्ष्य प्राह वासविरच्युतम् ॥ १॥

| verse_line2 = भीमभीष्ममुखे वीक्ष्य प्राह वासविरच्युतम् ॥ १॥

}}

Line 33,430:

Line 37,128:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत’(भ.गी.१.२१) ।

| verse_lines = ‘सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत’(भ.गी.१.२१) ।;इत्युक्तः स तथा चक्रे पार्थोऽपश्यच्च बान्धवान्(पार्थोऽपश्यत् स्वबान्धवान्) ।;विससर्ज धनुः पापाशङ्की तत्राऽह माधवः ॥ २॥

| verse_line2 = इत्युक्तः स तथा चक्रे पार्थोऽपश्यच्च बान्धवान्(पार्थोऽपश्यत् स्वबान्धवान्) ।

}}

Line 33,439:

Line 37,138:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वधर्मो दुष्टदमनं धर्मज्ञानानुपालनम् ।

| verse_lines = स्वधर्मो दुष्टदमनं धर्मज्ञानानुपालनम् ।;क्षत्रियस्य तमुत्सृज्य निन्दितो यात्यधो ध्रुवम् ॥ ३॥

| verse_line2 = क्षत्रियस्य तमुत्सृज्य निन्दितो यात्यधो ध्रुवम् ॥ ३॥

}}

Line 33,448:

Line 37,148:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।

| verse_lines = ‘यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।;स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः’ ॥ ४॥ (भ.गी.१८.४६)

| verse_line2 = स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः’ ॥ ४॥ (भ.गी.१८.४६)

}}

Line 33,457:

Line 37,158:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नच शोकस्त्वया कार्यो बन्धूनां निधनेच्छया (निधनेक्षया) ।

| verse_lines = नच शोकस्त्वया कार्यो बन्धूनां निधनेच्छया (निधनेक्षया) ।;देहस्य सर्वथा नाशादनाशाच्चेतनस्य च ॥ ५॥

| verse_line2 = देहस्य सर्वथा नाशादनाशाच्चेतनस्य च ॥ ५॥

}}

Line 33,466:

Line 37,168:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सृष्टिस्थित्यप्ययाज्ञानबन्धमोक्षप्रवृत्तयः ।

| verse_lines = सृष्टिस्थित्यप्ययाज्ञानबन्धमोक्षप्रवृत्तयः ।;प्रकाशनियमौ चैव ब्रह्मेशादिक्षरस्य च ।;अक्षरप्रकृतेश्चैव मत्त एव नचान्यतः ॥ ६॥

| verse_line2 = प्रकाशनियमौ चैव ब्रह्मेशादिक्षरस्य च ।

}}

Line 33,475:

Line 37,178:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न मे कुतश्चित् सर्गाद्याः स्वातन्त्र्याद् गुणपूर्तितः ।

| verse_lines = न मे कुतश्चित् सर्गाद्याः स्वातन्त्र्याद् गुणपूर्तितः ।;अतः समाधिकाभावान्मम मद्वशमेव च ॥ ७॥

| verse_line2 = अतः समाधिकाभावान्मम मद्वशमेव च ॥ ७॥

}}

Line 33,484:

Line 37,188:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञात्वैषां निधनाद्यं च जीवादेरस्वतन्त्रताम् ।

| verse_lines = ज्ञात्वैषां निधनाद्यं च जीवादेरस्वतन्त्रताम् ।;अस्वातन्त्र्यान्निवृत्तौ च मामनुस्मर युद्ध्य च ॥ ८॥

| verse_line2 = अस्वातन्त्र्यान्निवृत्तौ च मामनुस्मर युद्ध्य च ॥ ८॥

}}

Line 33,493:

Line 37,198:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः ।

| verse_lines = ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः ।;अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥ ९॥

| verse_line2 = अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥ ९॥

}}

Line 33,502:

Line 37,208:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् ।

| verse_lines = तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् ।;भवामि नचिरात् पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ १०॥ (भ.गी.१२.६-७)

| verse_line2 = भवामि नचिरात् पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ १०॥ (भ.गी.१२.६-७)

}}

Line 33,511:

Line 37,218:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।

| verse_lines = मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।;मत्स्थानि सर्वभूतानि नचाहं तेष्ववस्थितः ॥ ११॥ (भ.गी.९.४)

| verse_line2 = मत्स्थानि सर्वभूतानि नचाहं तेष्ववस्थितः ॥ ११॥ (भ.गी.९.४)

}}

Line 33,520:

Line 37,228:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = (सम्पूर्णसत्सर्व)सुपूर्णसत्सर्वगुणदेहोऽहं सर्वदा प्रभुः ।

| verse_lines = (सम्पूर्णसत्सर्व)सुपूर्णसत्सर्वगुणदेहोऽहं सर्वदा प्रभुः ।;अस्पृष्टाखिलदोषैकनित्यसत्तनुरव्ययः ।;इत्युक्तो वासविः प्राह व्याप्तं ते दर्शयेश मे(व्याप्तिं मे दर्शयस्व मे) ॥ १२॥

| verse_line2 = अस्पृष्टाखिलदोषैकनित्यसत्तनुरव्ययः ।

}}

Line 33,529:

Line 37,238:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ दिव्यदृशं तस्य दत्वा व्याप्तं निजं वपुः ।

| verse_lines = अथ दिव्यदृशं तस्य दत्वा व्याप्तं निजं वपुः ।;देशतः कालतश्चैव पूर्णं सर्वगुणैः सदा ।;दर्शयामास भगवान् यावत्यर्जुनयोग्यता ॥ १३॥

| verse_line2 = देशतः कालतश्चैव पूर्णं सर्वगुणैः सदा ।

}}

Line 33,538:

Line 37,248:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्प्रार्थितः पुनः कृष्णस्तद्रूपं लोकमानतः ।

| verse_lines = तत्प्रार्थितः पुनः कृष्णस्तद्रूपं लोकमानतः ।;पूर्ववद् दर्शयामास पुनश्चैनमशिक्षयत् ॥ १४॥

| verse_line2 = पूर्ववद् दर्शयामास पुनश्चैनमशिक्षयत् ॥ १४॥

}}

Line 33,547:

Line 37,258:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानं ज्ञेयं प्रकृत्यादि(ज्ञानज्ञेयप्रकृत्यादि) ज्ञापयन् पुरुषोत्तमः ।

| verse_lines = ज्ञानं ज्ञेयं प्रकृत्यादि(ज्ञानज्ञेयप्रकृत्यादि) ज्ञापयन् पुरुषोत्तमः ।;तेनानुशिष्टः पार्थस्तु सशरं धनुराददे ॥ १५॥

| verse_line2 = तेनानुशिष्टः पार्थस्तु सशरं धनुराददे ॥ १५॥

}}

Line 33,556:

Line 37,268:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ व्यूढेष्वनीकेषु नदन् वायुसुतोऽभ्ययात् ।

| verse_lines = अथ व्यूढेष्वनीकेषु नदन् वायुसुतोऽभ्ययात् ।;समितिं धार्तराष्ट्राणां ते तं सर्वे न्यवारयन् ।;ससृजुः शरवृष्टिं च भीमसेनस्य मूर्धनि ॥ १६॥

| verse_line2 = समितिं धार्तराष्ट्राणां ते तं सर्वे न्यवारयन् ।

}}

Line 33,565:

Line 37,278:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षिप्रं नैव प्रहर्तव्यं ज्ञातिषु प्रहरत्स्वपि ।

| verse_lines = क्षिप्रं नैव प्रहर्तव्यं ज्ञातिषु प्रहरत्स्वपि ।;इत्येवाप्रहरत्यस्मिन् शत्रुभिः शरविक्षते ॥ १७॥

| verse_line2 = इत्येवाप्रहरत्यस्मिन् शत्रुभिः शरविक्षते ॥ १७॥

}}

Line 33,574:

Line 37,288:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अमुचन् धार्तराष्ट्रेषु शस्त्रवृष्टिं दुरासदाम् ।

| verse_lines = अमुचन् धार्तराष्ट्रेषु शस्त्रवृष्टिं दुरासदाम् ।;सौभद्रप्रमुखा वीराः सर्वे पाण्डुसुतात्मजाः ॥ १८॥

| verse_line2 = सौभद्रप्रमुखा वीराः सर्वे पाण्डुसुतात्मजाः ॥ १८॥

}}

Line 33,583:

Line 37,298:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपीडयंस्ताञ्छस्त्रौघैर्धार्तराष्ट्राः समन्ततः ।

| verse_lines = अपीडयंस्ताञ्छस्त्रौघैर्धार्तराष्ट्राः समन्ततः ।;ररक्ष तान् वायुसुतो विसृजञ्छरसञ्चयान् ॥ १९॥

| verse_line2 = ररक्ष तान् वायुसुतो विसृजञ्छरसञ्चयान् ॥ १९॥

}}

Line 33,592:

Line 37,308:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र भीमशरैर्नुन्ना धार्तराष्ट्राः समन्ततः ।

| verse_lines = तत्र भीमशरैर्नुन्ना धार्तराष्ट्राः समन्ततः ।;भग्नास्तानथ गाङ्गेयो दिव्यास्त्रविदधारयत्(दिव्यास्त्रं व्यदधारयत्, दिव्यास्त्रविदधारयत्)) ॥ २०॥

| verse_line2 = भग्नास्तानथ गाङ्गेयो दिव्यास्त्रविदधारयत्(दिव्यास्त्रं व्यदधारयत्, दिव्यास्त्रविदधारयत्)) ॥ २०॥

}}

Line 33,601:

Line 37,318:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ द्वन्द्वानि युद्धानि बभूवुर्विजिगीषताम् ।

| verse_lines = अथ द्वन्द्वानि युद्धानि बभूवुर्विजिगीषताम् ।;द्रोणपार्षतयोश्चैव शैनेयकृतवर्मणोः ॥ २१॥

| verse_line2 = द्रोणपार्षतयोश्चैव शैनेयकृतवर्मणोः ॥ २१॥

}}

Line 33,610:

Line 37,328:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुःशासनेन वीरस्य माद्रेयस्य यवीयसः ।

| verse_lines = दुःशासनेन वीरस्य माद्रेयस्य यवीयसः ।;नकुलस्य विकर्णस्य कार्ष्णेयैर्दुर्मुखादिनाम् ॥ २२॥

| verse_line2 = नकुलस्य विकर्णस्य कार्ष्णेयैर्दुर्मुखादिनाम् ॥ २२॥

}}

Line 33,619:

Line 37,338:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वृत्ते द्वन्द्वमहायुद्धे तत्र धर्मजपक्षगाः ।

| verse_lines = वृत्ते द्वन्द्वमहायुद्धे तत्र धर्मजपक्षगाः ।;जिता विनैव शैनेयं सोऽजयद्धृदिकात्मजम् ॥ २३॥

| verse_line2 = जिता विनैव शैनेयं सोऽजयद्धृदिकात्मजम् ॥ २३॥

}}

Line 33,628:

Line 37,348:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ भीष्मद्रोणमुखैर्भगदत्तादिभिस्तथा ।

| verse_lines = अथ भीष्मद्रोणमुखैर्भगदत्तादिभिस्तथा ।;विद्राप्यमाणं स्वबलं स्थापयामास मारुतिः ॥ २४॥

| verse_line2 = विद्राप्यमाणं स्वबलं स्थापयामास मारुतिः ॥ २४॥

}}

Line 33,637:

Line 37,358:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणं च भगदत्तं च कृपं दुर्योधनं तथा ।

| verse_lines = द्रोणं च भगदत्तं च कृपं दुर्योधनं तथा ।;केवलं बाहुवीर्येण व्यजयद् भीमविक्रमः ।;हत्वोत्तरं मद्रराजो व्यद्रावयदनीकिनीम् ॥ २५॥

| verse_line2 = केवलं बाहुवीर्येण व्यजयद् भीमविक्रमः ।

}}

Line 33,646:

Line 37,368:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ भीष्ममुदीर्णास्त्रं द्रावयन्तं वरूथिनीम् ।

| verse_lines = अथ भीष्ममुदीर्णास्त्रं द्रावयन्तं वरूथिनीम् ।;ससौमदत्तिं सौभद्रसहायोऽर्जुन आसदत् ॥ २६॥

| verse_line2 = ससौमदत्तिं सौभद्रसहायोऽर्जुन आसदत् ॥ २६॥

}}

Line 33,655:

Line 37,378:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सौभद्रं तत्र विक्रान्तमतीत्य द्युसरित्सुतः ।

| verse_lines = सौभद्रं तत्र विक्रान्तमतीत्य द्युसरित्सुतः ।;द्रावयामास पाञ्चालान् पश्यतः सव्यसाचिनः ॥ २७॥

| verse_line2 = द्रावयामास पाञ्चालान् पश्यतः सव्यसाचिनः ॥ २७॥

}}

Line 33,664:

Line 37,388:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्य विक्रममालक्ष्य पार्थं तद्गौरवानुगम् ।

| verse_lines = तस्य विक्रममालक्ष्य पार्थं तद्गौरवानुगम् ।;दृष्ट्वा युधिष्ठिरो राजा क्रुद्धः सेनामपाहरत् ॥ २८॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा युधिष्ठिरो राजा क्रुद्धः सेनामपाहरत् ॥ २८॥

}}

Line 33,673:

Line 37,398:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रात्रौ युधिष्ठिरश्चिन्तामाप्य पार्थं व्यगर्हयत् ।

| verse_lines = रात्रौ युधिष्ठिरश्चिन्तामाप्य पार्थं व्यगर्हयत् ।;स कृष्णाद्यैः सान्त्वितश्च पुनर्युद्धाय निर्ययौ ॥ २९॥

| verse_line2 = स कृष्णाद्यैः सान्त्वितश्च पुनर्युद्धाय निर्ययौ ॥ २९॥

}}

Line 33,682:

Line 37,408:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं भीष्मो दशाहानि सेनापत्यं चकार ह ।

| verse_lines = एवं भीष्मो दशाहानि सेनापत्यं चकार ह ।;कृत्वाऽपि पाण्डवैर्युद्धं तत् कर्तुमकृतोपमम् ॥ ३०॥

| verse_line2 = कृत्वाऽपि पाण्डवैर्युद्धं तत् कर्तुमकृतोपमम् ॥ ३०॥

}}

Line 33,691:

Line 37,418:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णोऽर्द्धरथ इत्युक्त्वा तावद् युद्धात् प्रयापितः(प्रहापितः) ।

| verse_lines = कर्णोऽर्द्धरथ इत्युक्त्वा तावद् युद्धात् प्रयापितः(प्रहापितः) ।;यावत् त्वं योत्स्यसे तावन्न योत्स्यामीति निर्गते ॥ ३१॥

| verse_line2 = यावत् त्वं योत्स्यसे तावन्न योत्स्यामीति निर्गते ॥ ३१॥

}}

Line 33,700:

Line 37,428:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णेऽयुतरथानां(कर्णोऽयुतरथानां च) स नित्यशो वधमाहवे ।

| verse_lines = कर्णेऽयुतरथानां(कर्णोऽयुतरथानां च) स नित्यशो वधमाहवे ।;प्रतिजज्ञेऽकरोत् तच्च पुनश्चास्त्रविदां वरः ॥ ३२॥

| verse_line2 = प्रतिजज्ञेऽकरोत् तच्च पुनश्चास्त्रविदां वरः ॥ ३२॥

}}

Line 33,709:

Line 37,438:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुसमर्थावपि वधे तस्य भीमधनञ्जयौ ।

| verse_lines = सुसमर्थावपि वधे तस्य भीमधनञ्जयौ ।;स्नेहेन यन्त्रितौ तस्य गौरवाच्चान्ववर्तताम् ॥ ३३॥

| verse_line2 = स्नेहेन यन्त्रितौ तस्य गौरवाच्चान्ववर्तताम् ॥ ३३॥

}}

Line 33,718:

Line 37,448:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बभूवुस्तत्र युद्धानि चित्राणि सुबहूनि च ।

| verse_lines = बभूवुस्तत्र युद्धानि चित्राणि सुबहूनि च ।;तान्यम्बरे विमानस्था ब्रह्मरुद्रपुरस्सराः ।;अपश्यन् देवताः सर्वा गन्धर्वाप्सरसोऽसुराः ॥ ३४॥

| verse_line2 = तान्यम्बरे विमानस्था ब्रह्मरुद्रपुरस्सराः ।

}}

Line 33,727:

Line 37,458:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृष्टद्युम्नो महेष्वासः प्रतिव्यूह्याऽपगासुतम् ।

| verse_lines = धृष्टद्युम्नो महेष्वासः प्रतिव्यूह्याऽपगासुतम् ।;चक्रे युद्धानि सुबहून्यजेयः शत्रुभी रणे ॥ ३५॥

| verse_line2 = चक्रे युद्धानि सुबहून्यजेयः शत्रुभी रणे ॥ ३५॥

}}

Line 33,736:

Line 37,468:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रोद्दधार कृष्णोऽपि फल्गुनं मृदुयोधिनम् ।

| verse_lines = तत्रोद्दधार कृष्णोऽपि फल्गुनं मृदुयोधिनम् ।;दृष्ट्वा चक्रं तथोद्यम्य बाहुं भीष्माय जग्मिवान् ॥ ३६॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा चक्रं तथोद्यम्य बाहुं भीष्माय जग्मिवान् ॥ ३६॥

}}

Line 33,745:

Line 37,478:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेन स्तुतो गृहीतश्च फल्गुनेन प्रणम्य च ।

| verse_lines = तेन स्तुतो गृहीतश्च फल्गुनेन प्रणम्य च ।;प्रार्थितो रथमारूढः पुनः शङ्खमपूरयत् ॥ ३७॥

| verse_line2 = प्रार्थितो रथमारूढः पुनः शङ्खमपूरयत् ॥ ३७॥

}}

Line 33,754:

Line 37,488:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो भीष्मोऽर्जुनश्चैव शस्त्रास्त्रैरभ्यवर्षताम् ।

| verse_lines = ततो भीष्मोऽर्जुनश्चैव शस्त्रास्त्रैरभ्यवर्षताम् ।;अयत्नेन जितश्चैव फल्गुनेनाऽपगासुतः ॥ ३८॥

| verse_line2 = अयत्नेन जितश्चैव फल्गुनेनाऽपगासुतः ॥ ३८॥

}}

Line 33,763:

Line 37,498:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयुतानि बहून्याजौ रथानां निजघान च ।

| verse_lines = अयुतानि बहून्याजौ रथानां निजघान च ।;जिताः सेनापहारं च चक्रुर्भीष्ममुखास्ततः ॥ ३९॥

| verse_line2 = जिताः सेनापहारं च चक्रुर्भीष्ममुखास्ततः ॥ ३९॥

}}

Line 33,772:

Line 37,508:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कदाचिदग्रगो भीमो भीष्मद्रोणौ विसारथी ।

| verse_lines = कदाचिदग्रगो भीमो भीष्मद्रोणौ विसारथी ।;कृत्वा विद्राप्य तानश्वान् भित्वा व्यूहं विवेश ह ॥ ४०॥

| verse_line2 = कृत्वा विद्राप्य तानश्वान् भित्वा व्यूहं विवेश ह ॥ ४०॥

}}

Line 33,781:

Line 37,518:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः संस्थापितरथौ विजित्यायत्नतो बली ।

| verse_lines = पुनः संस्थापितरथौ विजित्यायत्नतो बली ।;यतमानौ महेष्वासौ धार्तराष्ट्रान् जघान ह ।;पञ्चविंशद्धतास्तत्र धार्तराष्ट्रा महाबलाः ॥ ४१॥

| verse_line2 = यतमानौ महेष्वासौ धार्तराष्ट्रान् जघान ह ।

}}

Line 33,790:

Line 37,528:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भगदत्तद्रौणिकृपशल्यदुर्योधनादयः ।

| verse_lines = भगदत्तद्रौणिकृपशल्यदुर्योधनादयः ।;सर्वे जिता द्राविताश्च सेना च बहुला हता ॥ ४२॥

| verse_line2 = सर्वे जिता द्राविताश्च सेना च बहुला हता ॥ ४२॥

}}

Line 33,799:

Line 37,538:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विरथो व्यायुधश्चैव दृढवेधविमूर्च्छितः ।

| verse_lines = विरथो व्यायुधश्चैव दृढवेधविमूर्च्छितः ।;कृतो दुर्योधनः सर्वराज्ञां भीमेन पश्यताम् ॥ ४३॥

| verse_line2 = कृतो दुर्योधनः सर्वराज्ञां भीमेन पश्यताम् ॥ ४३॥

}}

Line 33,808:

Line 37,548:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽपहारं सैन्यस्य जिताश्चक्रुश्च कौरवाः ।

| verse_lines = ततोऽपहारं सैन्यस्य जिताश्चक्रुश्च कौरवाः ।;दुर्योधनो निशायां च ययौ यत्र नदीसुतः ।;पीडितो भीमबाणैश्च क्षरद्गात्रो ननाम तम् ॥ ४४॥

| verse_line2 = दुर्योधनो निशायां च ययौ यत्र नदीसुतः ।

}}

Line 33,817:

Line 37,558:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाच हेतुना केन वयं जीवाम (क्षीयाम, जीयाम) सर्वदा ।

| verse_lines = उवाच हेतुना केन वयं जीवाम (क्षीयाम, जीयाम) सर्वदा ।;पाण्डवाश्च जयं नित्यं लब्ध्वा हर्षमवाप्नुवन् ॥ ४५॥

| verse_line2 = पाण्डवाश्च जयं नित्यं लब्ध्वा हर्षमवाप्नुवन् ॥ ४५॥

}}

Line 33,826:

Line 37,568:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाह भीष्मस्तेऽजेया देवास्ते धरणीं गताः ।

| verse_lines = तमाह भीष्मस्तेऽजेया देवास्ते धरणीं गताः ।;विशेषतः केशवेन पालितास्तत्प्रियाः सदा ॥ ४६॥

| verse_line2 = विशेषतः केशवेन पालितास्तत्प्रियाः सदा ॥ ४६॥

}}

Line 33,835:

Line 37,578:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मानसोत्तरशैले हि पुरा ब्रह्मपुरस्सराः ।

| verse_lines = मानसोत्तरशैले हि पुरा ब्रह्मपुरस्सराः ।;स्थिता देवास्तदाऽपश्यद् ब्रह्मैको हरिमम्बरे ॥ ४७॥

| verse_line2 = स्थिता देवास्तदाऽपश्यद् ब्रह्मैको हरिमम्बरे ॥ ४७॥

}}

Line 33,844:

Line 37,588:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्तुत्वा सम्पूज्य भूमेः स भारावतरणाय तम् ।

| verse_lines = स्तुत्वा सम्पूज्य भूमेः स भारावतरणाय तम् ।;प्रार्थयामास तेनोक्तं देवानामवदद् विभुः ॥ ४८॥

| verse_line2 = प्रार्थयामास तेनोक्तं देवानामवदद् विभुः ॥ ४८॥

}}

Line 33,853:

Line 37,598:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयं नारायणो देवः पुर्णानन्तगुणार्णवः ।

| verse_lines = अयं नारायणो देवः पुर्णानन्तगुणार्णवः ।;आज्ञापयति वः सर्वान् प्रादुर्भावाय भूतले ।;स्वयं च देवकीपुत्रो भविष्यति जगत्पतिः(जगत्प्रभुः) ॥ ४९॥

| verse_line2 = आज्ञापयति वः सर्वान् प्रादुर्भावाय भूतले ।

}}

Line 33,862:

Line 37,608:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं तेन समादिष्टा धर्मवाय्वादयोऽखिलाः ।

| verse_lines = एवं तेन समादिष्टा धर्मवाय्वादयोऽखिलाः ।;अभवन् पाण्डवाद्यास्ते सेन्द्राः सह मरुद्गणाः ॥ ५०॥

| verse_line2 = अभवन् पाण्डवाद्यास्ते सेन्द्राः सह मरुद्गणाः ॥ ५०॥

}}

Line 33,871:

Line 37,618:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स च नारायणो देवो देवकीनन्दनोऽभवत् ।

| verse_lines = स च नारायणो देवो देवकीनन्दनोऽभवत् ।;तेनैते पालिताः पार्था अजेया देवसर्गिणः ।;तस्मात् तैः सन्धिमन्विच्छ यदीच्छस्यपराभवम् ॥ ५१॥

| verse_line2 = तेनैते पालिताः पार्था अजेया देवसर्गिणः ।

}}

Line 33,880:

Line 37,628:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो डम्भबुद्ध्यैव नत्वा विष्णुं ततो ययौ ।

| verse_lines = इत्युक्तो डम्भबुद्ध्यैव नत्वा विष्णुं ततो ययौ ।;प्रातर्निर्यातयामास सेनां युद्धाय दुर्मतिः ॥ ५२॥

| verse_line2 = प्रातर्निर्यातयामास सेनां युद्धाय दुर्मतिः ॥ ५२॥

}}

Line 33,889:

Line 37,638:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दिव्यौषधेन भीष्मस्य भूत्वा च निरुजस्ततः ।

| verse_lines = दिव्यौषधेन भीष्मस्य भूत्वा च निरुजस्ततः ।;भीष्ममग्रे निधायैव ययौ युद्धाय दंशितः (दंसितः) ॥ ५३॥

| verse_line2 = भीष्ममग्रे निधायैव ययौ युद्धाय दंशितः (दंसितः) ॥ ५३॥

}}

Line 33,898:

Line 37,648:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्राऽसीद् युद्धमतुलं भीमभीष्मानुयायिनाम् ।

| verse_lines = तत्राऽसीद् युद्धमतुलं भीमभीष्मानुयायिनाम् ।;पाण्डवानां कुरूणां च शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ ५४॥

| verse_line2 = पाण्डवानां कुरूणां च शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ ५४॥

}}

Line 33,907:

Line 37,658:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृष्टद्युम्नस्तत्र भीमानुयायी दुर्योधनस्यावरजैः प्रयुद्ध्यन् ।

| verse_lines = धृष्टद्युम्नस्तत्र भीमानुयायी दुर्योधनस्यावरजैः प्रयुद्ध्यन् ।;सम्मोहनास्त्रेण विमोहयित्वा विकर्णपूर्वानहनच्च सेनाम् ॥ ५५॥

| verse_line2 = सम्मोहनास्त्रेण विमोहयित्वा विकर्णपूर्वानहनच्च सेनाम् ॥ ५५॥

}}

Line 33,916:

Line 37,668:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो द्रोणस्तान् समुत्थाप्य सर्वान् विज्ञानास्त्रेणाऽसदत् पार्षतं च ।

| verse_lines = ततो द्रोणस्तान् समुत्थाप्य सर्वान् विज्ञानास्त्रेणाऽसदत् पार्षतं च ।;तं भीमसेनः सूतहीनं विधाय व्यद्रावयच्छत्रुगणाञ्छरौघैः ॥ ५६॥

| verse_line2 = तं भीमसेनः सूतहीनं विधाय व्यद्रावयच्छत्रुगणाञ्छरौघैः ॥ ५६॥

}}

Line 33,925:

Line 37,678:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽसदत् कृतवर्मा रथेन धृष्टद्युम्नं सोऽभ्ययात् तावुभौ च ।

| verse_lines = अथाऽसदत् कृतवर्मा रथेन धृष्टद्युम्नं सोऽभ्ययात् तावुभौ च ।;ववर्षतुः शरवर्षैरथोग्रैस्तत्राकरोद् विरथं द्रौपदिस्तम् ॥ ५७॥

| verse_line2 = ववर्षतुः शरवर्षैरथोग्रैस्तत्राकरोद् विरथं द्रौपदिस्तम् ॥ ५७॥

}}

Line 33,934:

Line 37,688:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् जिते रथवीरे स्वयं तं दुर्योधनः पार्षतमाससाद ।

| verse_lines = तस्मिन् जिते रथवीरे स्वयं तं दुर्योधनः पार्षतमाससाद ।;तं भीमसेनो विरथायुधं च कृत्वा बाणेनाहनज्जत्रुदेशे ॥ ५८॥

| verse_line2 = तं भीमसेनो विरथायुधं च कृत्वा बाणेनाहनज्जत्रुदेशे ॥ ५८॥

}}

Line 33,943:

Line 37,698:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विमूर्च्छितं तं रुधिरौघमुच्चैर्वमन्तमाशु स्वरथे निधाय ।

| verse_lines = विमूर्च्छितं तं रुधिरौघमुच्चैर्वमन्तमाशु स्वरथे निधाय ।;कृपो ययौ मारुतिर्धार्तराष्ट्रीं व्यद्रावयत् पृतनां बाणपूगैः ॥ ५९॥

| verse_line2 = कृपो ययौ मारुतिर्धार्तराष्ट्रीं व्यद्रावयत् पृतनां बाणपूगैः ॥ ५९॥

}}

Line 33,952:

Line 37,708:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथेन्द्रसूनुः केशवप्रेरितेन रथेन शत्रून् विधमञ्छरौघैः ।

| verse_lines = अथेन्द्रसूनुः केशवप्रेरितेन रथेन शत्रून् विधमञ्छरौघैः ।;रथान् रणे पञ्चविंशत्सहस्रान् निनाय वैवस्वतसादनाय ॥ ६०॥

| verse_line2 = रथान् रणे पञ्चविंशत्सहस्रान् निनाय वैवस्वतसादनाय ॥ ६०॥

}}

Line 33,961:

Line 37,718:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमन्वगाद् (तमन्वयात्) युयुधानः सुधन्वा विद्रावयन् धार्तराष्ट्रस्य सेनाम् ।

| verse_lines = तमन्वगाद् (तमन्वयात्) युयुधानः सुधन्वा विद्रावयन् धार्तराष्ट्रस्य सेनाम् ।;तमभ्ययात् सौमदत्तिस्तयोश्च सुयुद्धमासीदतिभैरवास्त्रम् ॥ ६१॥

| verse_line2 = तमभ्ययात् सौमदत्तिस्तयोश्च सुयुद्धमासीदतिभैरवास्त्रम् ॥ ६१॥

}}

Line 33,970:

Line 37,728:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुत्रान् दशास्याऽशु निहत्य वीरः स सात्यकेः सौमदत्तिः सकाशे ।

| verse_lines = पुत्रान् दशास्याऽशु निहत्य वीरः स सात्यकेः सौमदत्तिः सकाशे ।;समर्पयामास शरीरदारणैः शरैरुभौ तौ विरथौ च चक्रतुः ॥ ६२॥

| verse_line2 = समर्पयामास शरीरदारणैः शरैरुभौ तौ विरथौ च चक्रतुः ॥ ६२॥

}}

Line 33,979:

Line 37,738:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथासिपाणिं युयुधानमाशु महासिहस्तेन च सौमदत्तिना ।

| verse_lines = अथासिपाणिं युयुधानमाशु महासिहस्तेन च सौमदत्तिना ।;आसादितं वीक्ष्य रथं स्वकीयमारोपयामास सुतोऽनिलस्य ॥ ६३॥

| verse_line2 = आसादितं वीक्ष्य रथं स्वकीयमारोपयामास सुतोऽनिलस्य ॥ ६३॥

}}

Line 33,988:

Line 37,748:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुयोधनः सौमदत्तिं स्वकीयरथे व्यवस्थाप्य च भीमसेनात् ।

| verse_lines = सुयोधनः सौमदत्तिं स्वकीयरथे व्यवस्थाप्य च भीमसेनात् ।;अपाद्रवद् वासविर्भीष्ममाजौ समाससादाऽशु महेन्द्रकल्पः ॥ ६४॥

| verse_line2 = अपाद्रवद् वासविर्भीष्ममाजौ समाससादाऽशु महेन्द्रकल्पः ॥ ६४॥

}}

Line 33,997:

Line 37,758:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उभौ च तावस्त्रविदां प्रबर्हौ शरैर्महाशीविषसन्निकाशैः ।

| verse_lines = उभौ च तावस्त्रविदां प्रबर्हौ शरैर्महाशीविषसन्निकाशैः ।;ततक्षतुर्नाकसदां समक्षं महाबलौ संयति जातदर्पौ ॥ ६५॥

| verse_line2 = ततक्षतुर्नाकसदां समक्षं महाबलौ संयति जातदर्पौ ॥ ६५॥

}}

Line 34,006:

Line 37,768:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वबाहुवीर्येण जितः स भीष्मः किरीटिना लोकमहारथेन ।

| verse_lines = स्वबाहुवीर्येण जितः स भीष्मः किरीटिना लोकमहारथेन ।;सेनामपाहृत्य ययौ निशायामासादितायामथ पाण्डवाश्च ॥ ६६॥

| verse_line2 = सेनामपाहृत्य ययौ निशायामासादितायामथ पाण्डवाश्च ॥ ६६॥

}}

Line 34,015:

Line 37,778:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः परेद्युः पुनरेव भीमभीष्मौ पुरस्कृत्य समीयतुस्ते ।

| verse_lines = ततः परेद्युः पुनरेव भीमभीष्मौ पुरस्कृत्य समीयतुस्ते ।;सेने तदा सारथिहीनमाशु भीष्मं कृत्वा मारुतिरभ्ययात् परान् ।;निपातितास्तेन रथेभवाजिनः प्रदुद्रुवुश्चावशिष्टाः समस्ताः ॥ ६७॥

| verse_line2 = सेने तदा सारथिहीनमाशु भीष्मं कृत्वा मारुतिरभ्ययात् परान् ।

}}

Line 34,024:

Line 37,788:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनाद्येषु पराजितेषु भीष्मद्रोणद्रौणिपुरस्सरेषु ।

| verse_lines = दुर्योधनाद्येषु पराजितेषु भीष्मद्रोणद्रौणिपुरस्सरेषु ।;महागजस्थो भगदत्त आगादायन् बाणं भीमसेनेऽमुचच्च(भीमसेने मुमोच) ॥ ६८॥

| verse_line2 = महागजस्थो भगदत्त आगादायन् बाणं भीमसेनेऽमुचच्च(भीमसेने मुमोच) ॥ ६८॥

}}

Line 34,033:

Line 37,798:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनातिविद्धे भीमसेनेऽस्य पुत्र उद्यच्छमानं पितरं निवार्य ।

| verse_lines = तेनातिविद्धे भीमसेनेऽस्य पुत्र उद्यच्छमानं पितरं निवार्य ।;घटोत्कचोऽभ्यद्रवदाशु वीरः स्वमायया हस्तिचतुष्टयस्थः ॥ ६९॥

| verse_line2 = घटोत्कचोऽभ्यद्रवदाशु वीरः स्वमायया हस्तिचतुष्टयस्थः ॥ ६९॥

}}

Line 34,042:

Line 37,808:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स वैष्णवास्त्रं भगदत्तसंस्थं विज्ञाय विष्णोर्वरतो विशेषतः ।

| verse_lines = स वैष्णवास्त्रं भगदत्तसंस्थं विज्ञाय विष्णोर्वरतो विशेषतः ।;अमोघमन्यत्र हरेर्मरुत्सुतः पुत्रे याते न स्वयमभ्यधावत् ॥ ७०॥

| verse_line2 = अमोघमन्यत्र हरेर्मरुत्सुतः पुत्रे याते न स्वयमभ्यधावत् ॥ ७०॥

}}

Line 34,051:

Line 37,818:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुग्रहादभ्यधिकादवध्यं जानन्नपि स्वं वासुदेवस्य नित्यम् ।

| verse_lines = अनुग्रहादभ्यधिकादवध्यं जानन्नपि स्वं वासुदेवस्य नित्यम् ।;तद्भक्तिवैशेष्यत एव तस्य सत्यं वाक्यं कर्तुमरिं नचायात् ।;यदा स्वपुत्रेण जितो भवेत् स किम्वात्मनेत्येव तदा प्रवेत्तुम् ॥ ७१॥

| verse_line2 = तद्भक्तिवैशेष्यत एव तस्य सत्यं वाक्यं कर्तुमरिं नचायात् ।

}}

Line 34,060:

Line 37,828:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स विस्मृतास्त्रस्तु यदा भवेत तदा भीमो भगदत्तं प्रयाति ।

| verse_lines = स विस्मृतास्त्रस्तु यदा भवेत तदा भीमो भगदत्तं प्रयाति ।;ऋते भीमं वाऽर्जुनं नास्त्रमेष प्रमुञ्चतीत्येव हि वेद भीमः ॥ ७२॥

| verse_line2 = ऋते भीमं वाऽर्जुनं नास्त्रमेष प्रमुञ्चतीत्येव हि वेद भीमः ॥ ७२॥

}}

Line 34,069:

Line 37,838:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चतुर्गजात्मोपरिगात्मकश्च घटोत्कचः सुप्रतीकं च तं च ।

| verse_lines = चतुर्गजात्मोपरिगात्मकश्च घटोत्कचः सुप्रतीकं च तं च ।;नानाप्रहारैर्वितुदंश्चकार सन्दिग्धजीवौ जगतां समक्षम् ॥ ७३॥

| verse_line2 = नानाप्रहारैर्वितुदंश्चकार सन्दिग्धजीवौ जगतां समक्षम् ॥ ७३॥

}}

Line 34,078:

Line 37,848:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गजार्तनादं तु निशम्य भीष्ममुखाः समापेतुरमुं च दृष्ट्वा ।

| verse_lines = गजार्तनादं तु निशम्य भीष्ममुखाः समापेतुरमुं च दृष्ट्वा ।;महाकायं भीमममुष्य पृष्ठगोपं च वाय्वात्मजमत्रसन् भृशम् ।;ते भीतभीताः पृतनापहारं कृत्वाऽपजग्मुः शिबिराय शीघ्रम् ॥ ७४॥

| verse_line2 = महाकायं भीमममुष्य पृष्ठगोपं च वाय्वात्मजमत्रसन् भृशम् ।

}}

Line 34,087:

Line 37,858:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दिने परे चैव पुनः समेताः परस्परं पाण्डवाः कौरवास्ते ।

| verse_lines = दिने परे चैव पुनः समेताः परस्परं पाण्डवाः कौरवास्ते ।;तत्राऽसदन्नागसुतासमुद्भवः पार्थात्मजः शाकुनेयान् षडेकः ॥ ७५॥

| verse_line2 = तत्राऽसदन्नागसुतासमुद्भवः पार्थात्मजः शाकुनेयान् षडेकः ॥ ७५॥

}}

Line 34,096:

Line 37,868:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तैः प्रासहस्तैः क्षतकायोऽतिरूढकोपः स खड्गेन चकर्त तेषाम् ।

| verse_lines = तैः प्रासहस्तैः क्षतकायोऽतिरूढकोपः स खड्गेन चकर्त तेषाम् ।;शिरांसि वीरो बलवानिरावान् भयं दधद् धार्तराष्ट्रेषु चोग्रम् ॥ ७६॥

| verse_line2 = शिरांसि वीरो बलवानिरावान् भयं दधद् धार्तराष्ट्रेषु चोग्रम् ॥ ७६॥

}}

Line 34,105:

Line 37,878:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा तमुग्रं धृतराष्ट्रपुत्रो दिदेश रक्षोऽलम्बुसनामधेयम् ।

| verse_lines = दृष्ट्वा तमुग्रं धृतराष्ट्रपुत्रो दिदेश रक्षोऽलम्बुसनामधेयम् ।;जह्यार्जुनिं क्षिप्रमिति स्म तच्च समासदन्नागसुतातनूजम्(नागसुतासमुद्भवम्) ॥ ७७॥

| verse_line2 = जह्यार्जुनिं क्षिप्रमिति स्म तच्च समासदन्नागसुतातनूजम्(नागसुतासमुद्भवम्) ॥ ७७॥

}}

Line 34,114:

Line 37,888:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोरभूद् युद्धमतीव दारुणं मायायुजोर्वीर्यवतोर्महाद्भुतम् ।

| verse_lines = तयोरभूद् युद्धमतीव दारुणं मायायुजोर्वीर्यवतोर्महाद्भुतम् ।;ससादिनोऽश्वान् स तु राक्षसोऽसृजत् ते पार्थपुत्रस्य च सादिनोऽहनन्(अहनत्) ।;ततस्त्वनन्ताकृतिमाप्तमार्जुनिं सुपर्णरूपोऽहनदाशु राक्षसः ॥ ७८॥

| verse_line2 = ससादिनोऽश्वान् स तु राक्षसोऽसृजत् ते पार्थपुत्रस्य च सादिनोऽहनन्(अहनत्) ।

}}

Line 34,123:

Line 37,898:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हतं निशम्याऽर्जुनिमुग्रपौरुषो ननाद कोपेन वृकोदरात्मजः ।

| verse_lines = हतं निशम्याऽर्जुनिमुग्रपौरुषो ननाद कोपेन वृकोदरात्मजः ।;चचाल भूर्नानदतोऽस्य रावतः ससागरागेन्द्रनगा भृशं तदा ॥ ७९॥

| verse_line2 = चचाल भूर्नानदतोऽस्य रावतः ससागरागेन्द्रनगा भृशं तदा ॥ ७९॥

}}

Line 34,132:

Line 37,908:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अलम्बुसस्तं प्रसमीक्ष्य मारुतेः सुतं बलाढ्यं भयतः पराद्रवत् ।

| verse_lines = अलम्बुसस्तं प्रसमीक्ष्य मारुतेः सुतं बलाढ्यं भयतः पराद्रवत् ।;पराद्रवन् धार्तराष्ट्रस्य सेनाः सर्वास्तमाराथ सुयोधनो नृपः ॥ ८०॥

| verse_line2 = पराद्रवन् धार्तराष्ट्रस्य सेनाः सर्वास्तमाराथ सुयोधनो नृपः ॥ ८०॥

}}

Line 34,141:

Line 37,918:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स भीमपुत्रस्य जघान मन्त्रिणो महाबलांश्चतुरोऽन्यांस्तथैव ।

| verse_lines = स भीमपुत्रस्य जघान मन्त्रिणो महाबलांश्चतुरोऽन्यांस्तथैव ।;हतावशेषेषु च विद्रवत्सु घटोत्कचोऽभ्याहनदाशु तं नृपम् ॥ ८१॥

| verse_line2 = हतावशेषेषु च विद्रवत्सु घटोत्कचोऽभ्याहनदाशु तं नृपम् ॥ ८१॥

}}

Line 34,150:

Line 37,928:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पीड्यमानो युधि तेन रक्षसा प्रवेशयामास शरं घटोत्कचे ।

| verse_lines = स पीड्यमानो युधि तेन रक्षसा प्रवेशयामास शरं घटोत्कचे ।;दृढाहतस्तेन तदा बलीयसा घटोत्कचः प्रव्यथितेन्द्रियो भृशम् ।;तस्थौ कथञ्चिद् भुवि पात्यमानः पुनः शरानप्यसृजत् सुयोधने ॥ ८२॥

| verse_line2 = दृढाहतस्तेन तदा बलीयसा घटोत्कचः प्रव्यथितेन्द्रियो भृशम् ।

}}

Line 34,159:

Line 37,938:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चिरं प्रयुद्धौ नृपराक्षसाधिपौ परस्पराजेयतमौ रणाजिरे ।

| verse_lines = चिरं प्रयुद्धौ नृपराक्षसाधिपौ परस्पराजेयतमौ रणाजिरे ।;द्रोणादयो वीक्ष्य रिरक्षिषन्तः सुयोधनं प्रापुरमित्रसाहाः ॥ ८३॥

| verse_line2 = द्रोणादयो वीक्ष्य रिरक्षिषन्तः सुयोधनं प्रापुरमित्रसाहाः ॥ ८३॥

}}

Line 34,168:

Line 37,948:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स द्रोणशल्यौ गुरुपुत्रगौतमौ भूरिश्रवःकृतवर्मादिकांश्च ।

| verse_lines = स द्रोणशल्यौ गुरुपुत्रगौतमौ भूरिश्रवःकृतवर्मादिकांश्च ।;ववर्ष बाणैर्गगनं समाश्रितो घटोत्कचः स्थूलतमै सुवेगैः ॥ ८४॥

| verse_line2 = ववर्ष बाणैर्गगनं समाश्रितो घटोत्कचः स्थूलतमै सुवेगैः ॥ ८४॥

}}

Line 34,177:

Line 37,958:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमेकग्र्यै रथिभिः परिष्कृतं निरीक्ष्य भीमोऽभ्यगमत् समस्तान् ।

| verse_lines = तमेकग्र्यै रथिभिः परिष्कृतं निरीक्ष्य भीमोऽभ्यगमत् समस्तान् ।;द्रोणोऽत्र भीमप्रहितैः शरोत्तमैः सुपीडितः प्राप्तमूर्च्छः पपात ॥ ८५॥

| verse_line2 = द्रोणोऽत्र भीमप्रहितैः शरोत्तमैः सुपीडितः प्राप्तमूर्च्छः पपात ॥ ८५॥

}}

Line 34,186:

Line 37,968:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रौणिं कृपाद्यान् ससुयोधनांश्च चकार भीमो विरथान् क्षणेन ।

| verse_lines = द्रौणिं कृपाद्यान् ससुयोधनांश्च चकार भीमो विरथान् क्षणेन ।;निवार्यमाणांस्तु वृकोदरेण घटोत्कचस्तान् प्रववर्ष सायकैः ॥ ८६॥

| verse_line2 = निवार्यमाणांस्तु वृकोदरेण घटोत्कचस्तान् प्रववर्ष सायकैः ॥ ८६॥

}}

Line 34,195:

Line 37,978:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनाम्बरस्थेन तरुप्रमाणैरभ्यर्दिताः कुरवः सायकौघैः ।

| verse_lines = तेनाम्बरस्थेन तरुप्रमाणैरभ्यर्दिताः कुरवः सायकौघैः ।;भूमौ च भीमेन शरौघपीडिताः पेतुर्नेदुः प्राद्रवंश्चातिभीताः ॥ ८७॥

| verse_line2 = भूमौ च भीमेन शरौघपीडिताः पेतुर्नेदुः प्राद्रवंश्चातिभीताः ॥ ८७॥

}}

Line 34,204:

Line 37,988:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वांश्च ताञ्छिबिरं प्रापयित्वा विना भीष्मं कौरवान् भीमसेनः ।

| verse_lines = सर्वांश्च ताञ्छिबिरं प्रापयित्वा विना भीष्मं कौरवान् भीमसेनः ।;घटोत्कचश्चानदतां महास्वनौ नादेन लोकानभिपूरयन्तौ ॥ ८८॥

| verse_line2 = घटोत्कचश्चानदतां महास्वनौ नादेन लोकानभिपूरयन्तौ ॥ ८८॥

}}

Line 34,213:

Line 37,998:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनोऽथ स्वजनैः समेतः पुनः प्रायाद् रणभूमिं स भीष्मम् ।

| verse_lines = दुर्योधनोऽथ स्वजनैः समेतः पुनः प्रायाद् रणभूमिं स भीष्मम् ।;जयोपायं भैमसेनेरपृच्छत् स्वस्यैव स प्राह न तं व्रजेति ॥ ८९॥

| verse_line2 = जयोपायं भैमसेनेरपृच्छत् स्वस्यैव स प्राह न तं व्रजेति ॥ ८९॥

}}

Line 34,222:

Line 38,008:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राग्ज्योतिषं चैव घटोत्कचाय सम्प्रेषयामास सुरापगासुतः ।

| verse_lines = प्राग्ज्योतिषं चैव घटोत्कचाय सम्प्रेषयामास सुरापगासुतः ।;स प्राप्य हैडिम्बमयोधयद् बली स चार्दयामास सकुञ्जरं तम् ॥ ९०॥

| verse_line2 = स प्राप्य हैडिम्बमयोधयद् बली स चार्दयामास सकुञ्जरं तम् ॥ ९०॥

}}

Line 34,231:

Line 38,018:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनाहतः (तेनार्दितः) प्राहिणोच्छूलमस्मै वियत्यवप्लुत्य तदा घटोत्कचः ।

| verse_lines = तेनाहतः (तेनार्दितः) प्राहिणोच्छूलमस्मै वियत्यवप्लुत्य तदा घटोत्कचः ।;प्रगृह्य शूलं प्रबभञ्ज जानुमारोप्य देवा जहृषुस्तदीक्ष्य ॥ ९१॥

| verse_line2 = प्रगृह्य शूलं प्रबभञ्ज जानुमारोप्य देवा जहृषुस्तदीक्ष्य ॥ ९१॥

}}

Line 34,240:

Line 38,028:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा स तस्यैव पदानुगान् नृपो जघान तं मारुतिरभ्ययाद् रणे ।

| verse_lines = तदा स तस्यैव पदानुगान् नृपो जघान तं मारुतिरभ्ययाद् रणे ।;स प्राहिणोद् भीमसेनाय वीरो गजं तमस्तम्भयदाशु सायकैः ॥ ९२॥

| verse_line2 = स प्राहिणोद् भीमसेनाय वीरो गजं तमस्तम्भयदाशु सायकैः ॥ ९२॥

}}

Line 34,249:

Line 38,038:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संस्तम्भिते बाणवरैस्तु नागे भीमस्याश्वान् सायकैरर्दयत्(आर्दयत्) सः ।

| verse_lines = संस्तम्भिते बाणवरैस्तु नागे भीमस्याश्वान् सायकैरर्दयत्(आर्दयत्) सः ।;सोऽभ्यर्दिताश्वोऽथ गदां प्रगृह्य हन्तुं नृपं तं सगजं समासदत् ॥ ९३॥

| verse_line2 = सोऽभ्यर्दिताश्वोऽथ गदां प्रगृह्य हन्तुं नृपं तं सगजं समासदत् ॥ ९३॥

}}

Line 34,258:

Line 38,048:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स हन्तुकामेन रुषाऽभिपन्नो भीमेन राजा पुरतः पृष्ठतश्च ।

| verse_lines = स हन्तुकामेन रुषाऽभिपन्नो भीमेन राजा पुरतः पृष्ठतश्च ।;कृष्णेनास्त्रं वैष्णवं तद् गृहीतुं(ग्रहीतुं) सहार्जुनेनापययौ स भीतः ॥ ९४॥

| verse_line2 = कृष्णेनास्त्रं वैष्णवं तद् गृहीतुं(ग्रहीतुं) सहार्जुनेनापययौ स भीतः ॥ ९४॥

}}

Line 34,267:

Line 38,058:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् गते भीमसेनार्जुनाभ्यां विद्राविते राजसङ्घे समस्ते ।

| verse_lines = तस्मिन् गते भीमसेनार्जुनाभ्यां विद्राविते राजसङ्घे समस्ते ।;भीष्मः सेनामपहृत्यापयातो दुर्योधनस्तं निशि चोपजग्मिवान् ॥ ९५॥

| verse_line2 = भीष्मः सेनामपहृत्यापयातो दुर्योधनस्तं निशि चोपजग्मिवान् ॥ ९५॥

}}

Line 34,276:

Line 38,068:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संश्रावितः क्रूरवचः स तेन चक्रे सत्यं मृत्युभयं विहाय ।

| verse_lines = संश्रावितः क्रूरवचः स तेन चक्रे सत्यं मृत्युभयं विहाय ।;शक्त्या हनिष्यामि परानिति स्म चक्रे च तत् कर्म तथा परेद्युः ॥ ९६॥

| verse_line2 = शक्त्या हनिष्यामि परानिति स्म चक्रे च तत् कर्म तथा परेद्युः ॥ ९६॥

}}

Line 34,285:

Line 38,078:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं शक्तितो जुगुपुर्धार्तराष्ट्रास्तेनार्दिताश्चेदिपाञ्चालमुख्याः ।

| verse_lines = तं शक्तितो जुगुपुर्धार्तराष्ट्रास्तेनार्दिताश्चेदिपाञ्चालमुख्याः ।;पराद्रवन् भीष्मबाणोरुभीताः सिंहार्दिताः क्षुद्रमृगा इवाऽर्ताः ॥ ९७॥

| verse_line2 = पराद्रवन् भीष्मबाणोरुभीताः सिंहार्दिताः क्षुद्रमृगा इवाऽर्ताः ॥ ९७॥

}}

Line 34,294:

Line 38,088:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संस्थाप्य तान् भीष्ममभिप्रयान्तमलम्बुसोऽवारयत् पार्थसूनुम् ।

| verse_lines = संस्थाप्य तान् भीष्ममभिप्रयान्तमलम्बुसोऽवारयत् पार्थसूनुम् ।;विजित्य तं केशवभागिनेयो ययौ भीष्मं धार्तराष्ट्रोऽमुमार ॥ ९८॥

| verse_line2 = विजित्य तं केशवभागिनेयो ययौ भीष्मं धार्तराष्ट्रोऽमुमार ॥ ९८॥

}}

Line 34,303:

Line 38,098:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद् युद्धमासीन्नृपपार्थपुत्रयोर्विचित्रमत्यद्भुतमुग्ररूपम् ।

| verse_lines = तद् युद्धमासीन्नृपपार्थपुत्रयोर्विचित्रमत्यद्भुतमुग्ररूपम् ।;समं चिरं तत्र धनुश्चकर्त ध्वजं च राजा सहसाऽभिमन्योः ॥ ९९॥

| verse_line2 = समं चिरं तत्र धनुश्चकर्त ध्वजं च राजा सहसाऽभिमन्योः ॥ ९९॥

}}

Line 34,312:

Line 38,108:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथैनमुग्रैश्च शरैर्ववर्ष सूतं च तस्याऽशु जघान वीरः ।

| verse_lines = अथैनमुग्रैश्च शरैर्ववर्ष सूतं च तस्याऽशु जघान वीरः ।;तदाऽऽसदद् भीमसेनो नृपं तं जघान चाश्वान् धृतराष्ट्रजस्य ॥ १००॥

| verse_line2 = तदाऽऽसदद् भीमसेनो नृपं तं जघान चाश्वान् धृतराष्ट्रजस्य ॥ १००॥

}}

Line 34,321:

Line 38,118:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणो द्रौणिर्भगदत्तः कृपश्च सचित्रसेना अभ्ययुर्भीमसेनम् ।

| verse_lines = द्रोणो द्रौणिर्भगदत्तः कृपश्च सचित्रसेना अभ्ययुर्भीमसेनम् ।;सर्वांश्च तान् विमुखीकृत्य भीमः स चित्रसेनाय गदां समाददे ॥ १०१॥

| verse_line2 = सर्वांश्च तान् विमुखीकृत्य भीमः स चित्रसेनाय गदां समाददे ॥ १०१॥

}}

Line 34,330:

Line 38,128:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तामुद्यतां वीक्ष्य(तामुद्यतामीक्ष्य) पराद्रवंस्ते स चित्रसेनश्च रथादवप्लुतः ।

| verse_lines = तामुद्यतां वीक्ष्य(तामुद्यतामीक्ष्य) पराद्रवंस्ते स चित्रसेनश्च रथादवप्लुतः ।;सञ्चूर्णितो गदया तद्रथश्च तज्जीवनेनोद्धृषिताश्च कौरवाः ॥ १०२॥

| verse_line2 = सञ्चूर्णितो गदया तद्रथश्च तज्जीवनेनोद्धृषिताश्च कौरवाः ॥ १०२॥

}}

Line 34,339:

Line 38,138:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मस्तु पाञ्चालकरूशचेदिष्वहन् सहस्राणि चतुर्दशोग्रः ।

| verse_lines = भीष्मस्तु पाञ्चालकरूशचेदिष्वहन् सहस्राणि चतुर्दशोग्रः ।;रथप्रबर्हानतितिग्मतेजा विद्रावयामास परानवीनिव ॥ १०३॥

| verse_line2 = रथप्रबर्हानतितिग्मतेजा विद्रावयामास परानवीनिव ॥ १०३॥

}}

Line 34,348:

Line 38,148:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्राप्य सर्वामपि पाण्डुसेनां विश्राव्य लोकेषु च कीर्तिमात्मनः ।

| verse_lines = विद्राप्य सर्वामपि पाण्डुसेनां विश्राव्य लोकेषु च कीर्तिमात्मनः ।;सेनामपाहृत्य ययौ निशागमे संस्तूयमानो धृतराष्ट्रपुत्रैः ॥ १०४॥

| verse_line2 = सेनामपाहृत्य ययौ निशागमे संस्तूयमानो धृतराष्ट्रपुत्रैः ॥ १०४॥

}}

Line 34,357:

Line 38,158:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणो विराटस्य पुरो निहत्य शङ्खं सुतं तस्य विजित्य तं च ।

| verse_lines = द्रोणो विराटस्य पुरो निहत्य शङ्खं सुतं तस्य विजित्य तं च ।;विद्राव्य सेनामपि पाण्डवानां ययौ नदीजेन सहैव हृष्टः ॥ १०५॥

| verse_line2 = विद्राव्य सेनामपि पाण्डवानां ययौ नदीजेन सहैव हृष्टः ॥ १०५॥

}}

Line 34,366:

Line 38,168:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमार्जुनावपि शत्रून् निहत्य विद्राप्य सर्वांश्च युधि प्रवीरान् ।

| verse_lines = भीमार्जुनावपि शत्रून् निहत्य विद्राप्य सर्वांश्च युधि प्रवीरान् ।;युधिष्ठिरेणापहृते(युधिष्ठिरेणापि हृते) स्वसैन्ये भीतेन भीष्माच्छिबिरं प्रजग्मतुः ॥ १०६॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरेणापहृते(युधिष्ठिरेणापि हृते) स्वसैन्ये भीतेन भीष्माच्छिबिरं प्रजग्मतुः ॥ १०६॥

}}

Line 34,375:

Line 38,178:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरो भीष्मपराक्रमेण भीतो भीष्मं स्ववधोपायमेव ।

| verse_lines = युधिष्ठिरो भीष्मपराक्रमेण भीतो भीष्मं स्ववधोपायमेव ।;प्रष्टुं ययौ निशि कृष्णोऽनुजाश्च तस्यान्वयुस्तं स पितामहो यत् ॥ १०७॥

| verse_line2 = प्रष्टुं ययौ निशि कृष्णोऽनुजाश्च तस्यान्वयुस्तं स पितामहो यत् ॥ १०७॥

}}

Line 34,384:

Line 38,188:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमार्जुनौ शक्नुवन्तावपि स्म नर्तेऽनुज्ञां हन्तुमिमं समैच्छताम् ।

| verse_lines = भीमार्जुनौ शक्नुवन्तावपि स्म नर्तेऽनुज्ञां हन्तुमिमं समैच्छताम् ।;पूज्यो यतो भीष्म उदारकर्मा कृष्णोऽप्ययात्(कृष्णोऽप्यायात्) तेन हि पाण्डवार्थे ॥ १०८॥

| verse_line2 = पूज्यो यतो भीष्म उदारकर्मा कृष्णोऽप्ययात्(कृष्णोऽप्यायात्) तेन हि पाण्डवार्थे ॥ १०८॥

}}

Line 34,393:

Line 38,198:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राप्यानुज्ञां भीष्मतस्ते वधाय शिखण्डिनं तद्वचसाऽग्रयायिनम् ।

| verse_lines = प्राप्यानुज्ञां भीष्मतस्ते वधाय शिखण्डिनं तद्वचसाऽग्रयायिनम् ।;कृत्वा परेद्युर्युधये विनिर्गता भीष्मं पुरस्कृत्य तथा परेऽपि(तथाऽपरेऽपि) ॥ १०९॥

| verse_line2 = कृत्वा परेद्युर्युधये विनिर्गता भीष्मं पुरस्कृत्य तथा परेऽपि(तथाऽपरेऽपि) ॥ १०९॥

}}

Line 34,402:

Line 38,208:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिखण्डिनो रक्षकः फल्गुनोऽभूद् भीष्मस्य दुःशासन आस चाग्रे ।

| verse_lines = शिखण्डिनो रक्षकः फल्गुनोऽभूद् भीष्मस्य दुःशासन आस चाग्रे ।;अन्ये च सर्वे जुगुपुर्भीष्ममेव न्यवारयन् भीमसेनादयस्तान् ॥ ११०॥

| verse_line2 = अन्ये च सर्वे जुगुपुर्भीष्ममेव न्यवारयन् भीमसेनादयस्तान् ॥ ११०॥

}}

Line 34,411:

Line 38,218:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्माय यान्तं युयुधानमाजौ न्यवारयद् राक्षसोऽलम्बुसोऽथ ।

| verse_lines = भीष्माय यान्तं युयुधानमाजौ न्यवारयद् राक्षसोऽलम्बुसोऽथ ।;तं वज्रकल्पैरतुदद् वृष्णिवीरः शरैः स मायामसृजत् तदोग्राम् ॥ १११॥

| verse_line2 = तं वज्रकल्पैरतुदद् वृष्णिवीरः शरैः स मायामसृजत् तदोग्राम् ॥ १११॥

}}

Line 34,420:

Line 38,228:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्रेण मायामपनुद्य वीरो व्यद्रावयद् राक्षसं सात्यकिस्तम् ।

| verse_lines = अस्त्रेण मायामपनुद्य वीरो व्यद्रावयद् राक्षसं सात्यकिस्तम् ।;तस्मिन् गते युयुधानो रथेन ययौ भीष्मं पार्थमन्वेव धन्वी ॥ ११२॥

| verse_line2 = तस्मिन् गते युयुधानो रथेन ययौ भीष्मं पार्थमन्वेव धन्वी ॥ ११२॥

}}

Line 34,429:

Line 38,238:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणो द्रौणिर्धार्तराष्ट्रश्च राजा भूरिश्रवा भगदत्तः कृपश्च ।

| verse_lines = द्रोणो द्रौणिर्धार्तराष्ट्रश्च राजा भूरिश्रवा भगदत्तः कृपश्च ।;शल्यो बाह्लीकः कृतवर्मा सुशर्मा सर्वाश्च सेना वारिता वायुजेन ॥ ११३॥

| verse_line2 = शल्यो बाह्लीकः कृतवर्मा सुशर्मा सर्वाश्च सेना वारिता वायुजेन ॥ ११३॥

}}

Line 34,438:

Line 38,248:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तान् मुहुर्विरथीकृत्य वीरः प्राग्ज्योतिषं सगजं द्रावयित्वा ।

| verse_lines = स तान् मुहुर्विरथीकृत्य वीरः प्राग्ज्योतिषं सगजं द्रावयित्वा ।;न्यवारयत् फल्गुनं योद्धुकामं पार्थश्च देवव्रतमाससाद ॥ ११४॥

| verse_line2 = न्यवारयत् फल्गुनं योद्धुकामं पार्थश्च देवव्रतमाससाद ॥ ११४॥

}}

Line 34,447:

Line 38,258:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरं भीष्ममभिप्रयान्तं माद्रीसुताभ्यां सहितं नृवीरम् ।

| verse_lines = युधिष्ठिरं भीष्ममभिप्रयान्तं माद्रीसुताभ्यां सहितं नृवीरम् ।;न्यवारयच्छकुनिः सादिनां च युतोऽयुतेनैव वराश्वगेन ॥ ११५॥

| verse_line2 = न्यवारयच्छकुनिः सादिनां च युतोऽयुतेनैव वराश्वगेन ॥ ११५॥

}}

Line 34,456:

Line 38,268:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तान् सादिनोऽश्वांश्च निहत्य सर्वान् विजित्य तं शकुनिं पाण्डवास्ते ।

| verse_lines = तान् सादिनोऽश्वांश्च निहत्य सर्वान् विजित्य तं शकुनिं पाण्डवास्ते ।;प्रापुर्भीष्मं द्रौपदेयाश्च सर्वे तथा विराटद्रुपदौ कुन्तिभोजः ॥ ११६॥

| verse_line2 = प्रापुर्भीष्मं द्रौपदेयाश्च सर्वे तथा विराटद्रुपदौ कुन्तिभोजः ॥ ११६॥

}}

Line 34,465:

Line 38,278:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृष्टद्युम्नं भीष्ममभिप्रयान्तं न्यवारयत् सैन्धवस्तं स बाणैः ।

| verse_lines = धृष्टद्युम्नं भीष्ममभिप्रयान्तं न्यवारयत् सैन्धवस्तं स बाणैः ।;हत्वाश्वसूतं (हताश्वसूतं) सगणं द्रावयित्वा समासदद् भीष्ममेवाऽशु वीरः ॥ ११७॥

| verse_line2 = हत्वाश्वसूतं (हताश्वसूतं) सगणं द्रावयित्वा समासदद् भीष्ममेवाऽशु वीरः ॥ ११७॥

}}

Line 34,474:

Line 38,288:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गुप्तोऽथ पार्थेन रणे शिखण्डी भीष्मं समासाद्य शरैरताडयत् ।

| verse_lines = गुप्तोऽथ पार्थेन रणे शिखण्डी भीष्मं समासाद्य शरैरताडयत् ।;भीष्मः स्त्रीत्वं तस्य जानन् न तस्मै मुमोच बाणान् स तु तं तुतोद ॥ ११८॥

| verse_line2 = भीष्मः स्त्रीत्वं तस्य जानन् न तस्मै मुमोच बाणान् स तु तं तुतोद ॥ ११८॥

}}

Line 34,483:

Line 38,298:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिखण्डिनं वारयामास बाणैर्दुर्मर्षणोऽमर्षणविह्वलेक्षणः ।

| verse_lines = शिखण्डिनं वारयामास बाणैर्दुर्मर्षणोऽमर्षणविह्वलेक्षणः ।;नात्येतुमेनमशकच्छिखण्डी दुःशासनः पार्थमवारयत् तदा ॥ ११९॥

| verse_line2 = नात्येतुमेनमशकच्छिखण्डी दुःशासनः पार्थमवारयत् तदा ॥ ११९॥

}}

Line 34,492:

Line 38,308:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स लोकवीरोऽपि दुरात्मनाऽमुना रुद्धोऽशकन्नैनमतीत्य यातुम् ।

| verse_lines = स लोकवीरोऽपि दुरात्मनाऽमुना रुद्धोऽशकन्नैनमतीत्य यातुम् ।;भीष्मं पार्थः सायकाश्चास्य तस्मिन् ससज्जिरे पर्वतेष्वप्यसक्ताः(पर्वतेष्वप्यमुक्ताः) ॥ १२०॥

| verse_line2 = भीष्मं पार्थः सायकाश्चास्य तस्मिन् ससज्जिरे पर्वतेष्वप्यसक्ताः(पर्वतेष्वप्यमुक्ताः) ॥ १२०॥

}}

Line 34,501:

Line 38,318:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अमर्षयुक्तौ चिरमेव वीरावयुद्ध्यतामर्जुनधार्तराष्ट्रौ ।

| verse_lines = अमर्षयुक्तौ चिरमेव वीरावयुद्ध्यतामर्जुनधार्तराष्ट्रौ ।;समं तदासीन्महदद्भुतं च दिवौकसां पश्यतां भूभृतां च ॥ १२१॥

| verse_line2 = समं तदासीन्महदद्भुतं च दिवौकसां पश्यतां भूभृतां च ॥ १२१॥

}}

Line 34,510:

Line 38,328:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा विराटद्रुपदौ कुन्तिभोजं कृष्णासुतान् केकयांश्चेकितानम् ।

| verse_lines = तदा विराटद्रुपदौ कुन्तिभोजं कृष्णासुतान् केकयांश्चेकितानम् ।;भूरिश्रवाः (भूरिः शलः) सोमदत्तो विकर्णः सकैकया (सकेकया) वारयामासुरुच्चैः ॥ १२२॥

| verse_line2 = भूरिश्रवाः (भूरिः शलः) सोमदत्तो विकर्णः सकैकया (सकेकया) वारयामासुरुच्चैः ॥ १२२॥

}}

Line 34,519:

Line 38,338:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जित्वैव तांस्तेऽभिययुश्च भीष्मं (तदा)ततोऽर्जुनोऽतीत्य दुःशासनं च ।

| verse_lines = जित्वैव तांस्तेऽभिययुश्च भीष्मं (तदा)ततोऽर्जुनोऽतीत्य दुःशासनं च ।;भीष्मं शरैरार्च्छदरिप्रमाथिभिः शिखण्डिनं धार्तराष्ट्राद् विमुच्य ॥ १२३॥

| verse_line2 = भीष्मं शरैरार्च्छदरिप्रमाथिभिः शिखण्डिनं धार्तराष्ट्राद् विमुच्य ॥ १२३॥

}}

Line 34,528:

Line 38,348:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तैः समस्तैर्बहुभिश्शस्त्रपूगैर्भृशं मर्मस्वर्दितश्चापमुक्तैः ।

| verse_lines = स तैः समस्तैर्बहुभिश्शस्त्रपूगैर्भृशं मर्मस्वर्दितश्चापमुक्तैः ।;शरैः समस्तान् विरथांश्चकार शैनैयपाञ्चालयुधिष्ठिराद्यान् ॥ १२४॥

| verse_line2 = शरैः समस्तान् विरथांश्चकार शैनैयपाञ्चालयुधिष्ठिराद्यान् ॥ १२४॥

}}

Line 34,537:

Line 38,358:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चेदिपाञ्चालकरूशमुख्यान् रथोदारान् पञ्चविंशत्सहस्रान् ।

| verse_lines = स चेदिपाञ्चालकरूशमुख्यान् रथोदारान् पञ्चविंशत्सहस्रान् ।;सम्प्रेषयामास यमाय बाणैर्युगान्तकालेऽग्निरिव प्रवृद्धः ॥ १२५॥

| verse_line2 = सम्प्रेषयामास यमाय बाणैर्युगान्तकालेऽग्निरिव प्रवृद्धः ॥ १२५॥

}}

Line 34,546:

Line 38,368:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरीक्ष्य तं सूर्यमिवाऽतपन्तं सञ्चोदितो वासुदेवेन पार्थः ।

| verse_lines = निरीक्ष्य तं सूर्यमिवाऽतपन्तं सञ्चोदितो वासुदेवेन पार्थः ।;चिच्छेद तत्कार्मुकं लोकवीरो रणेऽर्द्धचन्द्रेण स चान्यदाददे ॥ १२६॥

| verse_line2 = चिच्छेद तत्कार्मुकं लोकवीरो रणेऽर्द्धचन्द्रेण स चान्यदाददे ॥ १२६॥

}}

Line 34,555:

Line 38,378:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चिच्छेद तच्चैवमष्टौ धनूंषि शक्तिं च चर्मासिवरं पराणि ।

| verse_lines = चिच्छेद तच्चैवमष्टौ धनूंषि शक्तिं च चर्मासिवरं पराणि ।;धनूंषि दत्तानि नृभिर्नृपस्य सर्वाणि चिच्छेद स पाकशासनिः ॥ १२७॥

| verse_line2 = धनूंषि दत्तानि नृभिर्नृपस्य सर्वाणि चिच्छेद स पाकशासनिः ॥ १२७॥

}}

Line 34,564:

Line 38,388:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः शरैः सूर्यकरप्रकाशैर्विव्याध सर्वे च युधिष्ठिराद्याः ।

| verse_lines = ततः शरैः सूर्यकरप्रकाशैर्विव्याध सर्वे च युधिष्ठिराद्याः ।;तैरर्दितो न्यपतद् भूतले स प्राणान् दधारापि तथोत्तरायणात् ॥ १२८॥

| verse_line2 = तैरर्दितो न्यपतद् भूतले स प्राणान् दधारापि तथोत्तरायणात् ॥ १२८॥

}}

Line 34,573:

Line 38,398:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निपापितेऽस्मिन् मारुतिर्द्रोणमुख्यान् विद्राप्य तत्राऽगमदाशु तेऽपि ।

| verse_lines = निपापितेऽस्मिन् मारुतिर्द्रोणमुख्यान् विद्राप्य तत्राऽगमदाशु तेऽपि ।;तदायुधानि प्रणिधाय वीराः पार्थाः परे चैनमुपासदन् स्म ॥ १२९॥

| verse_line2 = तदायुधानि प्रणिधाय वीराः पार्थाः परे चैनमुपासदन् स्म ॥ १२९॥

}}

Line 34,582:

Line 38,408:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रणम्य तं तद्वचनात् समीयुस्तस्मिन् दिने शिबिराण्येव सर्वे ।

| verse_lines = प्रणम्य तं तद्वचनात् समीयुस्तस्मिन् दिने शिबिराण्येव सर्वे ।;परे दिने सर्व एवोपतस्थुर्भीष्मं यदूनाम्पतिना सहैव ॥ १३०॥

| verse_line2 = परे दिने सर्व एवोपतस्थुर्भीष्मं यदूनाम्पतिना सहैव ॥ १३०॥

}}

Line 34,591:

Line 38,418:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पूर्वदिवसे पार्थदत्तबाणोपबर्हणः ।

| verse_lines = स पूर्वदिवसे पार्थदत्तबाणोपबर्हणः ।;तदाऽपि तृट्परीतात्मा योग्यं(योग्य) पेयमयाचत ॥ १३१॥

| verse_line2 = तदाऽपि तृट्परीतात्मा योग्यं(योग्य) पेयमयाचत ॥ १३१॥

}}

Line 34,600:

Line 38,428:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धार्तराष्ट्रैरविज्ञातं तदभिज्ञाय(तदाभिज्ञाय) वासविः ।

| verse_lines = धार्तराष्ट्रैरविज्ञातं तदभिज्ञाय(तदाभिज्ञाय) वासविः ।;वारुणास्त्रेण भित्त्वा स भूमिं वारि सुगन्धि च ।;ऊर्ध्वधारमदादास्ये(ऊर्ध्वधारामदादास्ये) तर्पितोऽनेन सोऽवदत् ॥ १३२॥

| verse_line2 = वारुणास्त्रेण भित्त्वा स भूमिं वारि सुगन्धि च ।

}}

Line 34,609:

Line 38,438:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यादृश्यस्त्रज्ञता पार्थे दृष्टाऽत्र कुरुनन्दनाः ।

| verse_lines = यादृश्यस्त्रज्ञता पार्थे दृष्टाऽत्र कुरुनन्दनाः ।;यादृग् बाह्वोर्बलं भीमे संयुगेषु पुनः पुनः ॥ १३३॥

| verse_line2 = यादृग् बाह्वोर्बलं भीमे संयुगेषु पुनः पुनः ॥ १३३॥

}}

Line 34,618:

Line 38,448:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यादृशं चैव माहात्म्यमनन्तमजरं हरेः ।

| verse_lines = यादृशं चैव माहात्म्यमनन्तमजरं हरेः ।;विज्ञातं सर्वलोकस्य सभायां दृष्टमेव च ॥ १३४॥

| verse_line2 = विज्ञातं सर्वलोकस्य सभायां दृष्टमेव च ॥ १३४॥

}}

Line 34,627:

Line 38,458:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उपारमत तद् युद्धं सुखिनः सन्तु भूमिपाः ।

| verse_lines = उपारमत तद् युद्धं सुखिनः सन्तु भूमिपाः ।;यथोचितं विभक्तां च भुङ्ग्ध्वं भूपाः सदा भुवम् ।;इत्युक्तः प्रययौ तूष्णीं धार्तराष्ट्रः स्वकं गृहम् ॥ १३५॥

| verse_line2 = यथोचितं विभक्तां च भुङ्ग्ध्वं भूपाः सदा भुवम् ।

}}

Line 34,636:

Line 38,468:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यासदत्तोरुविज्ञानात् सञ्जयादखिलं पिता ।

| verse_lines = व्यासदत्तोरुविज्ञानात् सञ्जयादखिलं पिता ।;श्रुत्वा तदा पर्यतप्यत् पाण्डवाः कृष्णदेवताः ।;मुमुदुः शिबिरं प्राप्य सर्वे कृष्णानुमोदिताः ॥ १३६॥

| verse_line2 = श्रुत्वा तदा पर्यतप्यत् पाण्डवाः कृष्णदेवताः ।

}}

Line 34,651:

Line 38,484:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = औं ॥ अथाखिलानां पृथिवीपतीनामाचार्यमग्र्यं रथिनां सुविद्यम् ।

| verse_lines = औं ॥ अथाखिलानां पृथिवीपतीनामाचार्यमग्र्यं रथिनां सुविद्यम् ।;रामस्य विश्वाधिपतेः सुशिष्यं चक्रे चमूपं धृतराष्ट्रपुत्रः ॥ १॥

| verse_line2 = रामस्य विश्वाधिपतेः सुशिष्यं चक्रे चमूपं धृतराष्ट्रपुत्रः ॥ १॥

}}

Line 34,660:

Line 38,494:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णोऽपि भीष्मानुमतो धनुष्मान् युद्धोद्यतोऽभूत् तदसत्कृतः पुरा ।

| verse_lines = कर्णोऽपि भीष्मानुमतो धनुष्मान् युद्धोद्यतोऽभूत् तदसत्कृतः पुरा ।;तस्मिन् स्थितेऽनात्तधनुस्तदैव(अनात्तधनुस्तथैव) रथं समास्थाय गुरुं समन्वयात् ॥ २॥

| verse_line2 = तस्मिन् स्थितेऽनात्तधनुस्तदैव(अनात्तधनुस्तथैव) रथं समास्थाय गुरुं समन्वयात् ॥ २॥

}}

Line 34,669:

Line 38,504:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणो वृतो धार्तराष्ट्रेण धर्मसुतग्रहे तेन कृते प्रतिश्रवे ।

| verse_lines = द्रोणो वृतो धार्तराष्ट्रेण धर्मसुतग्रहे तेन कृते प्रतिश्रवे ।;ज्ञात्वा यत्ताः पाण्डवास्तं समीयुर्युद्धाय तत्राभवदुग्रयुद्धम् ॥ ३॥

| verse_line2 = ज्ञात्वा यत्ताः पाण्डवास्तं समीयुर्युद्धाय तत्राभवदुग्रयुद्धम् ॥ ३॥

}}

Line 34,678:

Line 38,514:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पतत्रिभिस्तत्र दुधाव शात्रवान् द्रोणो धनुर्मण्डलमन्त्रनिस्सृतैः ।

| verse_lines = पतत्रिभिस्तत्र दुधाव शात्रवान् द्रोणो धनुर्मण्डलमन्त्रनिस्सृतैः ।;तमाससादाऽशु वृकोदरो नदंस्तमासदन्(नदन् समासदन्) द्रौणिकृपौ च मद्रराट् ॥ ४॥

| verse_line2 = तमाससादाऽशु वृकोदरो नदंस्तमासदन्(नदन् समासदन्) द्रौणिकृपौ च मद्रराट् ॥ ४॥

}}

Line 34,687:

Line 38,524:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तान् विधूयाभ्यपतद् रणेऽग्रणीर्द्रोणं तमन्वार्जुनिरभ्ययात् परान् ।

| verse_lines = स तान् विधूयाभ्यपतद् रणेऽग्रणीर्द्रोणं तमन्वार्जुनिरभ्ययात् परान् ।;ववार तं मद्रपतिस्तयोरभूद् रणो महांस्तत्र गदां समाददे ।;शल्योऽथ भीमोऽभिययौ गदाधरस्तमेतयोरत्र(गदाधरः समेतयोः) बभूव सङ्गरः ॥ ५॥

| verse_line2 = ववार तं मद्रपतिस्तयोरभूद् रणो महांस्तत्र गदां समाददे ।

}}

Line 34,696:

Line 38,534:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उभावजेयौ गदिनामनुत्तमावतुल्यवीर्यौ प्रवरौ बलीयसाम् ।

| verse_lines = उभावजेयौ गदिनामनुत्तमावतुल्यवीर्यौ प्रवरौ बलीयसाम् ।;विचेरतुश्चित्रतमं प्रपश्यतां मनोहरं तावभिनर्दमानौ ।;गदाप्रपाताङ्कितवज्रगात्रौ ददर्श लोकोऽखिल एव तौ रणे ॥ ६॥

| verse_line2 = विचेरतुश्चित्रतमं प्रपश्यतां मनोहरं तावभिनर्दमानौ ।

}}

Line 34,705:

Line 38,544:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गदाभिघातेन वृकोदरस्य विचेतनः प्रापतदत्र मद्रराट् ।

| verse_lines = गदाभिघातेन वृकोदरस्य विचेतनः प्रापतदत्र मद्रराट् ।;भीमोऽपि कोपात् प्रचलत्पदः क्षितौ निधाय जानुं सहसोत्थितः क्षणात् ॥ ७॥

| verse_line2 = भीमोऽपि कोपात् प्रचलत्पदः क्षितौ निधाय जानुं सहसोत्थितः क्षणात् ॥ ७॥

}}

Line 34,714:

Line 38,554:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विचेतनं पतितं मद्रराजं विलोक्य भीमं च तमाह्वयन्तम् ।

| verse_lines = विचेतनं पतितं मद्रराजं विलोक्य भीमं च तमाह्वयन्तम् ।;रथं समारोप्य जनस्य पश्यतः पुरश्च भीमस्य कृपोऽपजग्मिवान् ॥ ८॥

| verse_line2 = रथं समारोप्य जनस्य पश्यतः पुरश्च भीमस्य कृपोऽपजग्मिवान् ॥ ८॥

}}

Line 34,723:

Line 38,564:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विजित्य मद्राधिपमोजसाऽरिहा नदन् रथं प्राप्य निजं स मारुतिः ।

| verse_lines = विजित्य मद्राधिपमोजसाऽरिहा नदन् रथं प्राप्य निजं स मारुतिः ।;व्यद्रावयद् बाणगणैः परेषामनीकिनीं द्रोणसमक्षमेव ॥ ९॥

| verse_line2 = व्यद्रावयद् बाणगणैः परेषामनीकिनीं द्रोणसमक्षमेव ॥ ९॥

}}

Line 34,732:

Line 38,574:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्रावयत्याशु कुरून् वृकोदरे विधूय सौभद्रमुखान् ससात्यकीन् ।

| verse_lines = विद्रावयत्याशु कुरून् वृकोदरे विधूय सौभद्रमुखान् ससात्यकीन् ।;द्रोणोऽभिपेदे नृपतिं गृहीतुं तमाससादाऽशु धनञ्जयो रथी ॥ १०॥

| verse_line2 = द्रोणोऽभिपेदे नृपतिं गृहीतुं तमाससादाऽशु धनञ्जयो रथी ॥ १०॥

}}

Line 34,741:

Line 38,584:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स वासुदेवप्रयते रथे स्थितः शरैः शरीरान्तकरैः समन्ततः ।

| verse_lines = स वासुदेवप्रयते रथे स्थितः शरैः शरीरान्तकरैः समन्ततः ।;निहत्य नागाश्वरथान् प्रवर्तयन्नदृश्यताऽश्वेव च शोणितापगाः ॥ ११॥

| verse_line2 = निहत्य नागाश्वरथान् प्रवर्तयन्नदृश्यताऽश्वेव च शोणितापगाः ॥ ११॥

}}

Line 34,750:

Line 38,594:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहन्यमानासु किरीटिना चमूष्वारक्षिते धर्मसुते तथाऽपदः ।

| verse_lines = निहन्यमानासु किरीटिना चमूष्वारक्षिते धर्मसुते तथाऽपदः ।;चमूं च भीमार्जुनबाणभग्नां द्रोणोऽपहृत्यापययौ निशागमे ॥ १२॥

| verse_line2 = चमूं च भीमार्जुनबाणभग्नां द्रोणोऽपहृत्यापययौ निशागमे ॥ १२॥

}}

Line 34,759:

Line 38,604:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स धार्तराष्ट्रेण युधिष्ठिराग्रहात् संश्रावितः क्रूरवचो निशायाम् ।

| verse_lines = स धार्तराष्ट्रेण युधिष्ठिराग्रहात् संश्रावितः क्रूरवचो निशायाम् ।;जगाद दूरं समराद् विनीयतां पार्थस्ततो धर्मसुतं ग्रहीष्ये ॥ १३॥

| verse_line2 = जगाद दूरं समराद् विनीयतां पार्थस्ततो धर्मसुतं ग्रहीष्ये ॥ १३॥

}}

Line 34,768:

Line 38,614:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः सुशर्मा सहितो महारथैः संशप्तकैर्दूरतरं प्रणेतुम् ।

| verse_lines = ततः सुशर्मा सहितो महारथैः संशप्तकैर्दूरतरं प्रणेतुम् ।;युद्धाय भीमानुजमाशु क्लृप्तो दुर्योधनेनोमिति सोऽप्यवादीत् ॥ १४॥

| verse_line2 = युद्धाय भीमानुजमाशु क्लृप्तो दुर्योधनेनोमिति सोऽप्यवादीत् ॥ १४॥

}}

Line 34,777:

Line 38,624:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समाह्वयामासुरथार्जुनं ते प्रातर्हुताशस्य दिशं रणाय ।

| verse_lines = समाह्वयामासुरथार्जुनं ते प्रातर्हुताशस्य दिशं रणाय ।;अयोधयत् तान् स च तत्र गत्वा भीमो गजानीकमथात्र चावधीत् ॥ १५॥

| verse_line2 = अयोधयत् तान् स च तत्र गत्वा भीमो गजानीकमथात्र चावधीत् ॥ १५॥

}}

Line 34,786:

Line 38,634:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहन्यमानेषु गजेषु (सङ्घशो)सर्वशो विद्राप्यमाणेष्वखिलेषु राजसु ।

| verse_lines = निहन्यमानेषु गजेषु (सङ्घशो)सर्वशो विद्राप्यमाणेष्वखिलेषु राजसु ।;प्राग्ज्योतिषो धार्तराष्ट्रार्थितस्तं समासदत् सुप्रतीकेन धन्वी ॥ १६॥

| verse_line2 = प्राग्ज्योतिषो धार्तराष्ट्रार्थितस्तं समासदत् सुप्रतीकेन धन्वी ॥ १६॥

}}

Line 34,795:

Line 38,644:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विभीषिताः सुप्रतीकेन भीमहया न तस्थुस्तदनु स्म सात्यकिः ।

| verse_lines = विभीषिताः सुप्रतीकेन भीमहया न तस्थुस्तदनु स्म सात्यकिः ।;सौभद्रमुख्याश्च गजं तमभ्ययुश्चिक्षेप तेषां स रथानथाम्बरे ॥ १७॥

| verse_line2 = सौभद्रमुख्याश्च गजं तमभ्ययुश्चिक्षेप तेषां स रथानथाम्बरे ॥ १७॥

}}

Line 34,804:

Line 38,654:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शैनेयपूर्वेषु रथोज्झितेषु भूमाववप्लुत्य कथञ्चिदेव ।

| verse_lines = शैनेयपूर्वेषु रथोज्झितेषु भूमाववप्लुत्य कथञ्चिदेव ।;स्थितेषु भीमे च विभीषिताश्वान् संयम्य युद्ध्यत्यपि कृष्ण ऐक्षत् ॥ १८॥

| verse_line2 = स्थितेषु भीमे च विभीषिताश्वान् संयम्य युद्ध्यत्यपि कृष्ण ऐक्षत् ॥ १८॥

}}

Line 34,813:

Line 38,664:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सङ्क्लेशितो वैष्णवास्त्रं (विमुञ्चेत्) प्रमुञ्चेत् प्राग्ज्योतिषो भीमसेने ततोऽहम् ।

| verse_lines = सङ्क्लेशितो वैष्णवास्त्रं (विमुञ्चेत्) प्रमुञ्चेत् प्राग्ज्योतिषो भीमसेने ततोऽहम् ।;याम्यार्जुनेनैव तदस्त्रमात्मनः स्वीकर्तुमन्येन वरादधार्यम् ॥ १९॥

| verse_line2 = याम्यार्जुनेनैव तदस्त्रमात्मनः स्वीकर्तुमन्येन वरादधार्यम् ॥ १९॥

}}

Line 34,822:

Line 38,674:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति स्म सञ्चिन्त्य सहार्जुनेन तत्राऽययावथ पार्थं त्रिगर्ताः ।

| verse_lines = इति स्म सञ्चिन्त्य सहार्जुनेन तत्राऽययावथ पार्थं त्रिगर्ताः ।;न्यवारयंस्त्वाष्ट्रमस्त्रं स तेषु व्यवासृजन्मोहनायाऽशु वीरः ॥ २०॥

| verse_line2 = न्यवारयंस्त्वाष्ट्रमस्त्रं स तेषु व्यवासृजन्मोहनायाऽशु वीरः ॥ २०॥

}}

Line 34,831:

Line 38,684:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदस्त्रवीर्येण विमोहितास्ते परस्परं कृष्णपार्थाविति स्म ।

| verse_lines = तदस्त्रवीर्येण विमोहितास्ते परस्परं कृष्णपार्थाविति स्म ।;जघ्नुस्तदा वासविस्तान् विसृज्य प्राग्ज्योतिषं हन्तुमिहाभ्यगाद् द्रुतम् ॥ २१॥

| verse_line2 = जघ्नुस्तदा वासविस्तान् विसृज्य प्राग्ज्योतिषं हन्तुमिहाभ्यगाद् द्रुतम् ॥ २१॥

}}

Line 34,840:

Line 38,694:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विसृज्यं भीमं स च पार्थमेव ययौ गजस्कन्धगतो गजं तम् ।

| verse_lines = विसृज्यं भीमं स च पार्थमेव ययौ गजस्कन्धगतो गजं तम् ।;सञ्चोदयामास (सम्बोधयामास, प्रचोदयामास) रथाय तस्य चक्रेऽपसव्यं हरिरेनमाशु ॥ २२॥

| verse_line2 = सञ्चोदयामास (सम्बोधयामास, प्रचोदयामास) रथाय तस्य चक्रेऽपसव्यं हरिरेनमाशु ॥ २२॥

}}

Line 34,849:

Line 38,704:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मनोजवेनैव रथे परेण(वरेण) सम्भ्राम्यमाणे नतु तं गजः सः ।

| verse_lines = मनोजवेनैव रथे परेण(वरेण) सम्भ्राम्यमाणे नतु तं गजः सः ।;प्राप्तुं शशाकाथ शरैः सुतीक्ष्णैरभ्यर्दयामास नृपं स वासविः ॥ २३॥

| verse_line2 = प्राप्तुं शशाकाथ शरैः सुतीक्ष्णैरभ्यर्दयामास नृपं स वासविः ॥ २३॥

}}

Line 34,858:

Line 38,714:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्रैश्च शस्त्रैः सुचिरं नृवीरावयुद्ध्यतां तौ बलिनां प्रबर्हौ ।

| verse_lines = अस्त्रैश्च शस्त्रैः सुचिरं नृवीरावयुद्ध्यतां तौ बलिनां प्रबर्हौ ।;अथो चकर्तास्य धनुः स पार्थः स वैष्णवास्त्रं च तदाऽङ्कुशेऽकरोत् ॥ २४॥

| verse_line2 = अथो चकर्तास्य धनुः स पार्थः स वैष्णवास्त्रं च तदाऽङ्कुशेऽकरोत् ॥ २४॥

}}

Line 34,867:

Line 38,724:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन्नस्त्रे तेन तदा प्रमुक्ते(प्रयुक्ते, प्रदत्ते) दधार तद् वासुदेवोऽमितौजाः ।

| verse_lines = तस्मिन्नस्त्रे तेन तदा प्रमुक्ते(प्रयुक्ते, प्रदत्ते) दधार तद् वासुदेवोऽमितौजाः ।;तदंसदेशस्य तु वैजयन्ती बभूव मालाऽखिललोकभर्तुः ॥ २५॥

| verse_line2 = तदंसदेशस्य तु वैजयन्ती बभूव मालाऽखिललोकभर्तुः ॥ २५॥

}}

Line 34,876:

Line 38,734:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैव तद् धारितमच्युतेन पार्थः किमर्थं विधृतं त्वयेति ।

| verse_lines = दृष्ट्वैव तद् धारितमच्युतेन पार्थः किमर्थं विधृतं त्वयेति ।;ऊचे तमाहाऽशु जगन्निवासो मयाऽखिलं धार्यते सर्वदैव ॥ २६॥

| verse_line2 = ऊचे तमाहाऽशु जगन्निवासो मयाऽखिलं धार्यते सर्वदैव ॥ २६॥

}}

Line 34,885:

Line 38,744:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न मादृशोऽन्योऽस्ति कुतः परो मत् सोऽहं चतुर्धा जगतो हिताय ।

| verse_lines = न मादृशोऽन्योऽस्ति कुतः परो मत् सोऽहं चतुर्धा जगतो हिताय ।;स्थितोऽस्मि मोक्षप्रलयस्थितीनां सृष्टेश्च कर्ता क्रमशः स्वमूर्तिभिः ।;स वासुदेवादिचतुःस्वरूपः स्थितोऽनिरुद्धो हृदि चाखिलस्य ॥ २७॥

| verse_line2 = स्थितोऽस्मि मोक्षप्रलयस्थितीनां सृष्टेश्च कर्ता क्रमशः स्वमूर्तिभिः ।

}}

Line 34,894:

Line 38,754:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स एव च क्रोडतनुः पुराऽहं भूमिप्रियार्थं नरकाय चादाम् ।

| verse_lines = स एव च क्रोडतनुः पुराऽहं भूमिप्रियार्थं नरकाय चादाम् ।;अस्त्रं मदीयं वरमस्य चादामवध्यतां यावदस्त्रं ससूनोः(स्वसूनोः, अस्त्रं च सूनोः) ॥ २८॥

| verse_line2 = अस्त्रं मदीयं वरमस्य चादामवध्यतां यावदस्त्रं ससूनोः(स्वसूनोः, अस्त्रं च सूनोः) ॥ २८॥

}}

Line 34,903:

Line 38,764:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्रस्य चान्यो नतु कश्चिदस्ति योऽवध्य एतस्य कुतश्च मत्तः ।

| verse_lines = अस्त्रस्य चान्यो नतु कश्चिदस्ति योऽवध्य एतस्य कुतश्च मत्तः ।;इति स्म तेनैव मया धृतं तदस्त्रं तदेनं जहि चास्त्रहीनम् ॥ २९॥

| verse_line2 = इति स्म तेनैव मया धृतं तदस्त्रं तदेनं जहि चास्त्रहीनम् ॥ २९॥

}}

Line 34,912:

Line 38,774:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तमाकर्ण्य स केशवेन सम्मन्त्र्य बाणं हृदये मुमोच ।

| verse_lines = इत्युक्तमाकर्ण्य स केशवेन सम्मन्त्र्य बाणं हृदये मुमोच ।;प्राग्ज्योतिषस्यापरमुत्तमं शरं गजेन्द्रकुम्भस्थल आश्वमज्जयत् ॥ ३०॥

| verse_line2 = प्राग्ज्योतिषस्यापरमुत्तमं शरं गजेन्द्रकुम्भस्थल आश्वमज्जयत् ॥ ३०॥

}}

Line 34,921:

Line 38,784:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उभौ च तौ पेततुरद्रिसन्निभौ महेन्द्रवज्राभिहताविवाऽशु ।

| verse_lines = उभौ च तौ पेततुरद्रिसन्निभौ महेन्द्रवज्राभिहताविवाऽशु ।;निहत्य तौ वासविरुग्रपौरुषो मुमोद साधु स्वजनाभिपूजितः ॥ ३१॥

| verse_line2 = निहत्य तौ वासविरुग्रपौरुषो मुमोद साधु स्वजनाभिपूजितः ॥ ३१॥

}}

Line 34,930:

Line 38,794:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाचलं वृषकं चैव हत्वा कनीयसौ शकुनेस्तं च बाणैः ।

| verse_lines = अथाचलं वृषकं चैव हत्वा कनीयसौ शकुनेस्तं च बाणैः ।;विव्याध मायामसृजत् स तां च विज्ञानास्त्रेणाऽशु नाशाय चक्रे ॥ ३२॥

| verse_line2 = विव्याध मायामसृजत् स तां च विज्ञानास्त्रेणाऽशु नाशाय चक्रे ॥ ३२॥

}}

Line 34,939:

Line 38,804:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स नष्टमायः प्राद्रवत् पापकर्मा ततः पार्थः शरपूगैश्चमूं ताम् ।

| verse_lines = स नष्टमायः प्राद्रवत् पापकर्मा ततः पार्थः शरपूगैश्चमूं ताम् ।;विद्रावयामास तदा गुरोः सुतो माहिष्मतीपतिमाजौ जघान ॥ ३३॥

| verse_line2 = विद्रावयामास तदा गुरोः सुतो माहिष्मतीपतिमाजौ जघान ॥ ३३॥

}}

Line 34,948:

Line 38,814:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा भीमस्तस्य निहत्य वाहान् व्यद्रावयद् धार्तराष्ट्रीं चमूं च ।

| verse_lines = तदा भीमस्तस्य निहत्य वाहान् व्यद्रावयद् धार्तराष्ट्रीं चमूं च ।;भीमार्जुनाभ्यां हन्यमानां चमूं तां दृष्ट्वा द्रोणः क्षिप्रमपाजहार ॥ ३४॥

| verse_line2 = भीमार्जुनाभ्यां हन्यमानां चमूं तां दृष्ट्वा द्रोणः क्षिप्रमपाजहार ॥ ३४॥

}}

Line 34,957:

Line 38,824:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राग्ज्योतिषे निहतेऽथाग्रहाच्च युधिष्ठिरस्यातिविषण्णरूपः ।

| verse_lines = प्राग्ज्योतिषे निहतेऽथाग्रहाच्च युधिष्ठिरस्यातिविषण्णरूपः ।;दुर्योधनोऽश्रावयद् दीनवाक्यान्यत्र द्रोणं सोऽपि नृपं जगाद ॥ ३५॥

| verse_line2 = दुर्योधनोऽश्रावयद् दीनवाक्यान्यत्र द्रोणं सोऽपि नृपं जगाद ॥ ३५॥

}}

Line 34,966:

Line 38,834:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थे गते श्वो नृपतिं ग्रहीष्ये निहन्मि वा तत्सदृशं तदीयम् ।

| verse_lines = पार्थे गते श्वो नृपतिं ग्रहीष्ये निहन्मि वा तत्सदृशं तदीयम् ।;इति प्रतिज्ञां स विधाय भूयः प्रातर्ययौ युद्धमाकाङ्क्षमाणः ॥ ३६॥

| verse_line2 = इति प्रतिज्ञां स विधाय भूयः प्रातर्ययौ युद्धमाकाङ्क्षमाणः ॥ ३६॥

}}

Line 34,975:

Line 38,844:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पद्मव्यूहं व्यूह्य परैरभेद्यं वराद् विष्णोस्तस्य मन्त्रं ह्यजप्त्वा(जपित्वा) ।

| verse_lines = पद्मव्यूहं व्यूह्य परैरभेद्यं वराद् विष्णोस्तस्य मन्त्रं ह्यजप्त्वा(जपित्वा) ।;पार्थाश्च तं प्रापुर्ऋतेऽर्जुनेन संशप्तकैर्युयुधे सोऽपि वीरः ॥ ३७॥

| verse_line2 = पार्थाश्च तं प्रापुर्ऋतेऽर्जुनेन संशप्तकैर्युयुधे सोऽपि वीरः ॥ ३७॥

}}

Line 34,984:

Line 38,854:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्था व्यूहं तु तं प्राप्य नाशकन् भेत्तुमुद्यताः ।

| verse_lines = पार्था व्यूहं तु तं प्राप्य नाशकन् भेत्तुमुद्यताः ।;जानंश्च प्रतिभायोगात् काम्यं नैवाजपन्मनुम् ॥ ३८॥

| verse_line2 = जानंश्च प्रतिभायोगात् काम्यं नैवाजपन्मनुम् ॥ ३८॥

}}

Line 34,993:

Line 38,864:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमो युधिष्ठिरस्तत्र तज्ज्ञं सौभद्रमब्रवीत् ।

| verse_lines = भीमो युधिष्ठिरस्तत्र तज्ज्ञं सौभद्रमब्रवीत् ।;भिन्धि व्यूहमिमं तात वयं त्वामनुयामहे ॥ ३९॥

| verse_line2 = भिन्धि व्यूहमिमं तात वयं त्वामनुयामहे ॥ ३९॥

}}

Line 35,002:

Line 38,874:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स एवमुक्तो रथिनां प्रबर्हो विवेश भित्त्वा द्विषतां चमूं ताम् ।

| verse_lines = स एवमुक्तो रथिनां प्रबर्हो विवेश भित्त्वा द्विषतां चमूं ताम् ।;अन्वेव तं वायुसुतादयश्च विविक्षवः सैन्धवेनैव रुद्धाः ॥ ४०॥

| verse_line2 = अन्वेव तं वायुसुतादयश्च विविक्षवः सैन्धवेनैव रुद्धाः ॥ ४०॥

}}

Line 35,011:

Line 38,884:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वरेण रुद्रस्य निरुद्ध्यमानो जयद्रथेनात्र वृकोदरस्तु ।

| verse_lines = वरेण रुद्रस्य निरुद्ध्यमानो जयद्रथेनात्र वृकोदरस्तु ।;विष्णोरभीष्टं वधमार्जुनेस्तदा विज्ञाय शक्तोऽपि नचात्यवर्तत ॥ ४१॥

| verse_line2 = विष्णोरभीष्टं वधमार्जुनेस्तदा विज्ञाय शक्तोऽपि नचात्यवर्तत ॥ ४१॥

}}

Line 35,020:

Line 38,894:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जयद्रथस्थेन वृषध्वजेन प्रयुद्ध्यमानेषु वृकोदरादिषु ।

| verse_lines = जयद्रथस्थेन वृषध्वजेन प्रयुद्ध्यमानेषु वृकोदरादिषु ।;प्रविश्य वीरः स धनञ्जयात्मजो विलोलयामास परोरुसेनाम् ॥ ४२॥

| verse_line2 = प्रविश्य वीरः स धनञ्जयात्मजो विलोलयामास परोरुसेनाम् ॥ ४२॥

}}

Line 35,029:

Line 38,904:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स द्रोणदुर्योधनकर्णशल्यैर्द्रोण्यग्रणीभिः कृतवर्मयुक्तैः ।

| verse_lines = स द्रोणदुर्योधनकर्णशल्यैर्द्रोण्यग्रणीभिः कृतवर्मयुक्तैः ।;रुद्धश्चचारारिबलेष्वभीतः शिरांसि कृन्तंस्तदनुव्रतानाम् ॥ ४३॥

| verse_line2 = रुद्धश्चचारारिबलेष्वभीतः शिरांसि कृन्तंस्तदनुव्रतानाम् ॥ ४३॥

}}

Line 35,038:

Line 38,914:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स लक्षणं राजसुतं प्रसह्य(प्रगृह्य) पितुः समीपेऽनयदाशु मृत्यवे ।

| verse_lines = स लक्षणं राजसुतं प्रसह्य(प्रगृह्य) पितुः समीपेऽनयदाशु मृत्यवे ।;बृहद्बलं चोत्तमवीर्यकर्मा वरं रथानामयुतं च पत्रिभिः ॥ ४४॥

| verse_line2 = बृहद्बलं चोत्तमवीर्यकर्मा वरं रथानामयुतं च पत्रिभिः ॥ ४४॥

}}

Line 35,047:

Line 38,924:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणादयस्तं हरिकोपभीताः प्रत्यक्षतो हन्तुमशक्नुवन्तः ।

| verse_lines = द्रोणादयस्तं हरिकोपभीताः प्रत्यक्षतो हन्तुमशक्नुवन्तः ।;सम्मन्त्र्य कर्णं पुरतो निधाय चक्रुर्विचापाश्वरथं क्षणेन ॥ ४५॥

| verse_line2 = सम्मन्त्र्य कर्णं पुरतो निधाय चक्रुर्विचापाश्वरथं क्षणेन ॥ ४५॥

}}

Line 35,056:

Line 38,934:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णो धनुस्तस्य कृपश्च सारथिं द्रोणो हयानाशु विधूय सायकैः ।

| verse_lines = कर्णो धनुस्तस्य कृपश्च सारथिं द्रोणो हयानाशु विधूय सायकैः ।;सञ्चर्मखड्गं रथचक्रमस्य प्रणुद्य हस्तस्थितमेव तस्थुः(चक्रुः) ॥ ४६॥

| verse_line2 = सञ्चर्मखड्गं रथचक्रमस्य प्रणुद्य हस्तस्थितमेव तस्थुः(चक्रुः) ॥ ४६॥

}}

Line 35,065:

Line 38,944:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीतेषु कृष्णादथ तद्वधाय तेष्वाससादाऽशु गदायुधं गदी ।

| verse_lines = भीतेषु कृष्णादथ तद्वधाय तेष्वाससादाऽशु गदायुधं गदी ।;दौःशासनिस्तौ युगपच्च मम्रतुर्गदाभिघातेन मिथोऽतिपौरुषौ ॥ ४७॥

| verse_line2 = दौःशासनिस्तौ युगपच्च मम्रतुर्गदाभिघातेन मिथोऽतिपौरुषौ ॥ ४७॥

}}

Line 35,074:

Line 38,954:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् हते शत्रुरवं निशम्य हर्षोद्भवं मारुतिरुग्रविक्रमः ।

| verse_lines = तस्मिन् हते शत्रुरवं निशम्य हर्षोद्भवं मारुतिरुग्रविक्रमः ।;विजित्य सर्वानपि सैन्धवादीन् युधिष्ठिरस्यानुमते न्यषीदत् ॥ ४८॥

| verse_line2 = विजित्य सर्वानपि सैन्धवादीन् युधिष्ठिरस्यानुमते न्यषीदत् ॥ ४८॥

}}

Line 35,083:

Line 38,964:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यासस्तदा तानमितात्मवैभवो युधिष्ठिरादीन् ग्लपितानबोधयत् ।

| verse_lines = व्यासस्तदा तानमितात्मवैभवो युधिष्ठिरादीन् ग्लपितानबोधयत् ।;विजित्य संशप्तकपूगमुग्रो निशागमे वासविराप साच्युतः ॥ ४९॥

| verse_line2 = विजित्य संशप्तकपूगमुग्रो निशागमे वासविराप साच्युतः ॥ ४९॥

}}

Line 35,092:

Line 38,974:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निशम्य पुत्रस्य वधं भृशार्तः प्रतिश्रवं सोऽथ चकार वीरः ।

| verse_lines = निशम्य पुत्रस्य वधं भृशार्तः प्रतिश्रवं सोऽथ चकार वीरः ।;जयद्रथस्यैव वधे निशायां स्वप्नेऽनयत् तं गिरिशान्तिकं हरिः ॥ ५०॥

| verse_line2 = जयद्रथस्यैव वधे निशायां स्वप्नेऽनयत् तं गिरिशान्तिकं हरिः ॥ ५०॥

}}

Line 35,101:

Line 38,984:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयमेवाखिलजगद्रक्षाद्यमितशक्तिमान् ।

| verse_lines = स्वयमेवाखिलजगद्रक्षाद्यमितशक्तिमान् ।;अप्यच्युतो गुरुद्वारा प्रसादकृदहं त्विति ॥ ५१॥

| verse_line2 = अप्यच्युतो गुरुद्वारा प्रसादकृदहं त्विति ॥ ५१॥

}}

Line 35,110:

Line 38,994:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञापयन् फल्गुनस्यास्त्रगुरुं गिरिशमञ्जसा ।

| verse_lines = ज्ञापयन् फल्गुनस्यास्त्रगुरुं गिरिशमञ्जसा ।;प्रापयित्वैनमेवैतत्प्रसादादस्त्रमुल्बणम् ।;चक्रे तदर्थमेवास्य रक्षां चक्रे तदात्मिकाम् ॥ ५२॥

| verse_line2 = प्रापयित्वैनमेवैतत्प्रसादादस्त्रमुल्बणम् ।

}}

Line 35,119:

Line 39,004:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सान्त्वयित्वा सुभद्रां च गत्वोपप्लाव्यमच्युतः ।

| verse_lines = सान्त्वयित्वा सुभद्रां च गत्वोपप्लाव्यमच्युतः ।;योजयित्वा रथं प्रातः सोऽर्जुनो युद्धमभ्ययात् ॥ ५३॥

| verse_line2 = योजयित्वा रथं प्रातः सोऽर्जुनो युद्धमभ्ययात् ॥ ५३॥

}}

Line 35,128:

Line 39,014:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा प्रतिज्ञां पुरुहूतसूनोर्दुर्योधनेनार्थितः सिन्धुराजम् ।

| verse_lines = श्रुत्वा प्रतिज्ञां पुरुहूतसूनोर्दुर्योधनेनार्थितः सिन्धुराजम् ।;त्रातास्म्यहं सर्वथेति प्रतिज्ञां कृत्वा द्रोणो व्यूहमभेद्यमातनोत् ॥ ५४॥

| verse_line2 = त्रातास्म्यहं सर्वथेति प्रतिज्ञां कृत्वा द्रोणो व्यूहमभेद्यमातनोत् ॥ ५४॥

}}

Line 35,137:

Line 39,024:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स दिव्यमग्र्यं शकटाब्जचक्रं कृत्वा स्वयं व्यूहमुखे व्यवस्थितः ।

| verse_lines = स दिव्यमग्र्यं शकटाब्जचक्रं कृत्वा स्वयं व्यूहमुखे व्यवस्थितः ।;पृष्ठे कर्णद्रौणिकृपैः सशल्यैर्जयद्रथं गुप्तमधात् परैश्च ॥ ५५॥

| verse_line2 = पृष्ठे कर्णद्रौणिकृपैः सशल्यैर्जयद्रथं गुप्तमधात् परैश्च ॥ ५५॥

}}

Line 35,146:

Line 39,034:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथार्जुनो दिव्यरथोपरिस्थितः सुरक्षितः(संरक्षितः) केशवेनाव्ययेन ।

| verse_lines = अथार्जुनो दिव्यरथोपरिस्थितः सुरक्षितः(संरक्षितः) केशवेनाव्ययेन ।;विजित्य दुर्मर्षणमग्रतोऽभ्ययाद्(दुर्मर्षणमग्रतो ययौ) द्रोणं सुधन्वा गुरुमुग्रपौरुषः ॥ ५६॥

| verse_line2 = विजित्य दुर्मर्षणमग्रतोऽभ्ययाद्(दुर्मर्षणमग्रतो ययौ) द्रोणं सुधन्वा गुरुमुग्रपौरुषः ॥ ५६॥

}}

Line 35,155:

Line 39,044:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रदक्षिणीकृत्य तमाश्वगात् ततः कालात्ययं त्वेव विशङ्कमानः ।

| verse_lines = प्रदक्षिणीकृत्य तमाश्वगात् ततः कालात्ययं त्वेव विशङ्कमानः ।;रथं मनोवेगमथानयद्धरिर्यथा शराः पेतुरमुष्य पृष्ठतः ॥ ५७॥

| verse_line2 = रथं मनोवेगमथानयद्धरिर्यथा शराः पेतुरमुष्य पृष्ठतः ॥ ५७॥

}}

Line 35,164:

Line 39,054:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विजित्य हार्दिक्यमथाप्रयत्नः स इन्द्रसूनुः प्रविवेश तद् बलम् ।

| verse_lines = विजित्य हार्दिक्यमथाप्रयत्नः स इन्द्रसूनुः प्रविवेश तद् बलम् ।;विलोलयामास च सायकोत्तमैर्यथा गजेन्द्रो नलिनीं बलोद्धतः ॥ ५८॥

| verse_line2 = विलोलयामास च सायकोत्तमैर्यथा गजेन्द्रो नलिनीं बलोद्धतः ॥ ५८॥

}}

Line 35,173:

Line 39,064:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स उच्चकाशेऽतिरथो रथोत्तमे सवासुदेवो हरिणा यथेन्द्रः ।

| verse_lines = स उच्चकाशेऽतिरथो रथोत्तमे सवासुदेवो हरिणा यथेन्द्रः ।;चकर्त चोग्रो द्विषतां शिरांसि शरैः शरीरान्तकरैः समन्ततः ॥ ५९॥

| verse_line2 = चकर्त चोग्रो द्विषतां शिरांसि शरैः शरीरान्तकरैः समन्ततः ॥ ५९॥

}}

Line 35,182:

Line 39,074:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृढायुमच्युतायुं च हत्वा विन्दानुविन्दकौ ।

| verse_lines = दृढायुमच्युतायुं च हत्वा विन्दानुविन्दकौ ।;शराभ्यां प्रेषयामास(प्रापयामास) यमाय विजयो युधि ॥ ६०॥

| verse_line2 = शराभ्यां प्रेषयामास(प्रापयामास) यमाय विजयो युधि ॥ ६०॥

}}

Line 35,191:

Line 39,084:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुदक्षिणं च काम्बोजं(काम्भोजं) निहत्याम्बष्ठमेव च ।

| verse_lines = सुदक्षिणं च काम्बोजं(काम्भोजं) निहत्याम्बष्ठमेव च ।;श्रुतायुधं नदीजातं वरुणादाससाद ह ।;यस्यादाद् वरुणो दिव्याममोघां महतीं गदाम् ॥ ६१॥

| verse_line2 = श्रुतायुधं नदीजातं वरुणादाससाद ह ।

}}

Line 35,200:

Line 39,094:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तु तेन शरैस्तीक्ष्णैरर्पितो विरथं क्षणात् ।

| verse_lines = स तु तेन शरैस्तीक्ष्णैरर्पितो विरथं क्षणात् ।;चकार पार्थस्य रथमारुह्यारिधराय ताम् ॥ ६२॥

| verse_line2 = चकार पार्थस्य रथमारुह्यारिधराय ताम् ॥ ६२॥

}}

Line 35,209:

Line 39,104:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गदां चिक्षेप सा तस्य वारुणेः शिर एव तु ।

| verse_lines = गदां चिक्षेप सा तस्य वारुणेः शिर एव तु ।;बिभेद(चिच्छेद) शतधा शीर्णमस्तिष्कः(शीर्णमस्तकः) सोऽपतद् भुवि ॥ ६३॥

| verse_line2 = बिभेद(चिच्छेद) शतधा शीर्णमस्तिष्कः(शीर्णमस्तकः) सोऽपतद् भुवि ॥ ६३॥

}}

Line 35,218:

Line 39,114:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयुद्ध्यन्तं स्वगदया यदि ताडयसि स्वयम् ।

| verse_lines = अयुद्ध्यन्तं स्वगदया यदि ताडयसि स्वयम् ।;तया विशीर्णमस्तिष्को मरिष्यसि न संशयः ।;अमोघा चान्यथा सेयं गदा तव भविष्यति ॥ ६४॥

| verse_line2 = तया विशीर्णमस्तिष्को मरिष्यसि न संशयः ।

}}

Line 35,227:

Line 39,124:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यब्रवीत् तं वरुणः पुरा तेन स केशवे ।

| verse_lines = इत्यब्रवीत् तं वरुणः पुरा तेन स केशवे ।;अयुद्ध्यति गदाक्षेपात् तया शीर्णशिरा अभूत् ॥ ६५॥

| verse_line2 = अयुद्ध्यति गदाक्षेपात् तया शीर्णशिरा अभूत् ॥ ६५॥

}}

Line 35,236:

Line 39,134:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हतेषु वीरेषु निजेषु सङ्घशो विद्रावितेष्वालुलिते च सैन्ये ।

| verse_lines = हतेषु वीरेषु निजेषु सङ्घशो विद्रावितेष्वालुलिते च सैन्ये ।;दुर्योधनो द्रोणमुपेत्य दीनमुवाच(दीन उवाच) हा पार्थ उपेक्षितस्त्वया ॥ ६६॥

| verse_line2 = दुर्योधनो द्रोणमुपेत्य दीनमुवाच(दीन उवाच) हा पार्थ उपेक्षितस्त्वया ॥ ६६॥

}}

Line 35,245:

Line 39,144:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितेऽभेद्यममुष्य वर्म बद्ध्वा महामन्त्रबलात् स विप्रः ।

| verse_lines = इतीरितेऽभेद्यममुष्य वर्म बद्ध्वा महामन्त्रबलात् स विप्रः ।;जगाद येनैव बलेन पार्थैर्विरुद्ध्यसे तेन हि याहि फल्गुनम् ॥ ६७॥

| verse_line2 = जगाद येनैव बलेन पार्थैर्विरुद्ध्यसे तेन हि याहि फल्गुनम् ॥ ६७॥

}}

Line 35,254:

Line 39,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितो धार्तराष्ट्रः स चापमादाय सौवर्णरथोपरिस्थः ।

| verse_lines = इतीरितो धार्तराष्ट्रः स चापमादाय सौवर्णरथोपरिस्थः ।;जगाम पार्थं तमवारयच्च शरैरनेकैरनलप्रकाशैः ॥ ६८॥

| verse_line2 = जगाम पार्थं तमवारयच्च शरैरनेकैरनलप्रकाशैः ॥ ६८॥

}}

Line 35,263:

Line 39,164:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विव्याध पार्थोऽपि तमुग्रवेगैः शरैर्न ते तस्य च वर्मभेदम् (वर्मभेदनम्)।

| verse_lines = विव्याध पार्थोऽपि तमुग्रवेगैः शरैर्न ते तस्य च वर्मभेदम् (वर्मभेदनम्)।;चक्रुस्ततो वासविर्दिव्यमस्त्रं तद्वर्मभेदाय समाददे रुषा ॥ ६९॥

| verse_line2 = चक्रुस्ततो वासविर्दिव्यमस्त्रं तद्वर्मभेदाय समाददे रुषा ॥ ६९॥

}}

Line 35,272:

Line 39,174:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्धीयमानं तु गुरोः सुतस्तच्चिच्छेद पार्थोऽथ सुयोधनाश्वान् ।

| verse_lines = सन्धीयमानं तु गुरोः सुतस्तच्चिच्छेद पार्थोऽथ सुयोधनाश्वान् ।;हत्वा तलेऽविद्ध्यदथैनमुग्रैर्द्रौणिः शरैः पार्थमवारयद् युधि ॥ ७०॥

| verse_line2 = हत्वा तलेऽविद्ध्यदथैनमुग्रैर्द्रौणिः शरैः पार्थमवारयद् युधि ॥ ७०॥

}}

Line 35,281:

Line 39,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स द्रौणिकर्णप्रमुखैर्धनञ्जयो युयोध ते चैनमवारयञ्छरैः ।

| verse_lines = स द्रौणिकर्णप्रमुखैर्धनञ्जयो युयोध ते चैनमवारयञ्छरैः ।;बभूव युद्धं तदतुल्यमद्भुतं जयद्रथार्थेऽद्भुतवीर्यकर्मणाम् ॥ ७१॥

| verse_line2 = बभूव युद्धं तदतुल्यमद्भुतं जयद्रथार्थेऽद्भुतवीर्यकर्मणाम् ॥ ७१॥

}}

Line 35,290:

Line 39,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थे प्रविष्टे कुरुसैन्यमध्यं द्रोणोऽविशत् पाण्डवसैन्यमाशु ।

| verse_lines = पार्थे प्रविष्टे कुरुसैन्यमध्यं द्रोणोऽविशत् पाण्डवसैन्यमाशु ।;स तद्रथानीकमुदारवेगैः शरैर्विधूय न्यहनच्च वीरान् ॥ ७२॥

| verse_line2 = स तद्रथानीकमुदारवेगैः शरैर्विधूय न्यहनच्च वीरान् ॥ ७२॥

}}

Line 35,299:

Line 39,204:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स वीरवर्यः स्थविरोऽपि यूनां युवेव मध्ये प्रचचार धन्विनाम् ।

| verse_lines = स वीरवर्यः स्थविरोऽपि यूनां युवेव मध्ये प्रचचार धन्विनाम् ।;प्रपातयन् वीरशिरांसि बाणैर्युधिष्ठिरं चाऽसददुग्रवीर्यः ॥ ७३॥

| verse_line2 = प्रपातयन् वीरशिरांसि बाणैर्युधिष्ठिरं चाऽसददुग्रवीर्यः ॥ ७३॥

}}

Line 35,308:

Line 39,214:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नृपग्रहेच्छुं तमवेत्य सत्यजिन्न्यवारयद् द्रौपदिराशु वीर्यवान् ।

| verse_lines = नृपग्रहेच्छुं तमवेत्य सत्यजिन्न्यवारयद् द्रौपदिराशु वीर्यवान् ।;निवारितस्तेन शिरः शरेण चकर्त पाञ्चालसुतस्य विप्रः ॥ ७४॥

| verse_line2 = निवारितस्तेन शिरः शरेण चकर्त पाञ्चालसुतस्य विप्रः ॥ ७४॥

}}

Line 35,317:

Line 39,224:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहत्य तं वीरतमं रणोत्कटं युधिष्ठिरं बाणगणैः समर्दयत् ।

| verse_lines = निहत्य तं वीरतमं रणोत्कटं युधिष्ठिरं बाणगणैः समर्दयत् ।;स शक्तिस्तेन विधाय सङ्गरं निरायुधो व्यश्वरथः कृतः क्षणात् ॥ ७५॥

| verse_line2 = स शक्तिस्तेन विधाय सङ्गरं निरायुधो व्यश्वरथः कृतः क्षणात् ॥ ७५॥

}}

Line 35,326:

Line 39,234:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स ऊर्ध्वबाहुर्भुवि संस्थितोऽपि गृहीतुमाजौ गुरुणाऽभिपन्नः ।

| verse_lines = स ऊर्ध्वबाहुर्भुवि संस्थितोऽपि गृहीतुमाजौ गुरुणाऽभिपन्नः ।;माद्रीसुतस्यावरजस्य यानमारुह्य वेगादपजग्मिवांस्ततः ॥ ७६॥

| verse_line2 = माद्रीसुतस्यावरजस्य यानमारुह्य वेगादपजग्मिवांस्ततः ॥ ७६॥

}}

Line 35,335:

Line 39,244:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणं ततः शैशुपालिः सपुत्रो जारासन्धिः काशिराजः सशैव्यः ।

| verse_lines = द्रोणं ततः शैशुपालिः सपुत्रो जारासन्धिः काशिराजः सशैव्यः ।;समासदन् कैकयाश्चैव पञ्च समार्दयन् बाणगणैश्च सर्वशः ॥ ७७॥

| verse_line2 = समासदन् कैकयाश्चैव पञ्च समार्दयन् बाणगणैश्च सर्वशः ॥ ७७॥

}}

Line 35,344:

Line 39,254:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तान् क्रमेणैव निकृत्तकन्धराञ्छरोत्तमैस्तत्र विधाय विप्रः ।

| verse_lines = स तान् क्रमेणैव निकृत्तकन्धराञ्छरोत्तमैस्तत्र विधाय विप्रः ।;निनाय लोकं परमर्कमण्डलं व्रजन्ति निर्भिद्य यमूर्ध्वरेतसः ॥ ७८॥

| verse_line2 = निनाय लोकं परमर्कमण्डलं व्रजन्ति निर्भिद्य यमूर्ध्वरेतसः ॥ ७८॥

}}

Line 35,353:

Line 39,264:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विधूयमाने गुरुणोरुसैन्ये पृथासुतानां पृतनाः परेषाम् ।

| verse_lines = विधूयमाने गुरुणोरुसैन्ये पृथासुतानां पृतनाः परेषाम् ।;प्रायो रणे मारुतसूनुनैव हतप्रवीरा मृदिताः पराद्रवन् ॥ ७९॥

| verse_line2 = प्रायो रणे मारुतसूनुनैव हतप्रवीरा मृदिताः पराद्रवन् ॥ ७९॥

}}

Line 35,362:

Line 39,274:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अलम्बुसो नाम तदैव राक्षसः समासदन्मारुतिमुग्रपौरुषम् ।

| verse_lines = अलम्बुसो नाम तदैव राक्षसः समासदन्मारुतिमुग्रपौरुषम् ।;स पीडितस्तेन शरैः सुतेजनैः(सुतैजसैः) क्षणाददृश्यत्वमवाप मायया ॥ ८०॥

| verse_line2 = स पीडितस्तेन शरैः सुतेजनैः(सुतैजसैः) क्षणाददृश्यत्वमवाप मायया ॥ ८०॥

}}

Line 35,371:

Line 39,284:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽदृश्यरूपोऽनुचरानपीडयद् भीमस्य तद् वीक्ष्य चुकोप मारुतिः ।

| verse_lines = सोऽदृश्यरूपोऽनुचरानपीडयद् भीमस्य तद् वीक्ष्य चुकोप मारुतिः ।;अस्त्रज्ञतामात्मनिकेशवाज्ञया सन्दर्शयन्नागतधर्मसङ्कटः ॥ ८१॥

| verse_line2 = अस्त्रज्ञतामात्मनिकेशवाज्ञया सन्दर्शयन्नागतधर्मसङ्कटः ॥ ८१॥

}}

Line 35,380:

Line 39,294:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वाष्ट्रास्त्रमादत्त स काम्यकर्महीनोऽपि भीमस्तत उत्थिताः शराः ।

| verse_lines = त्वाष्ट्रास्त्रमादत्त स काम्यकर्महीनोऽपि भीमस्तत उत्थिताः शराः ।;ते बाणवर्यास्तददृश्यवेधिनो रक्षो विदार्याऽविविशुर्धरातलम् ॥ ८२॥

| verse_line2 = ते बाणवर्यास्तददृश्यवेधिनो रक्षो विदार्याऽविविशुर्धरातलम् ॥ ८२॥

}}

Line 35,389:

Line 39,304:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्धन्यमानं प्रविहाय भीममपाद्रवद् दूरतरं सुभीतम् ।

| verse_lines = तद्धन्यमानं प्रविहाय भीममपाद्रवद् दूरतरं सुभीतम् ।;ततस्तु भीमो द्विषतां वरूथिनीं विद्रावयामास शरैः सुमुक्तैः ॥ ८३॥

| verse_line2 = ततस्तु भीमो द्विषतां वरूथिनीं विद्रावयामास शरैः सुमुक्तैः ॥ ८३॥

}}

Line 35,398:

Line 39,314:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव कृष्णातनयाः समेता जघ्नुः शलं संयति सौमदत्तिम् ।

| verse_lines = तदैव कृष्णातनयाः समेता जघ्नुः शलं संयति सौमदत्तिम् ।;अलम्बुसं प्राप तदा घटोत्कचः परस्परं तौ रथिनावयुद्ध्यताम् ॥ ८४॥

| verse_line2 = अलम्बुसं प्राप तदा घटोत्कचः परस्परं तौ रथिनावयुद्ध्यताम् ॥ ८४॥

}}

Line 35,407:

Line 39,324:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = घटोत्कचस्तं विरथं विधाय खस्थं ख एवाभियुयोध संस्थितः ।

| verse_lines = घटोत्कचस्तं विरथं विधाय खस्थं ख एवाभियुयोध संस्थितः ।;ततस्तु तं भीमसुतो निगृह्य निपात्य भूमौ प्रददौ प्रहारम् ॥ ८५॥

| verse_line2 = ततस्तु तं भीमसुतो निगृह्य निपात्य भूमौ प्रददौ प्रहारम् ॥ ८५॥

}}

Line 35,416:

Line 39,334:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पदा शिरस्येव स पिष्टमस्तको ममार मध्ये पृथिवीपतीनाम् ।

| verse_lines = पदा शिरस्येव स पिष्टमस्तको ममार मध्ये पृथिवीपतीनाम् ।;तस्मिन् हते भैमसेनिः कुरूणां व्यद्रावयद् रथवृन्दं समन्तात् ॥ ८६॥

| verse_line2 = तस्मिन् हते भैमसेनिः कुरूणां व्यद्रावयद् रथवृन्दं समन्तात् ॥ ८६॥

}}

Line 35,425:

Line 39,344:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽऽसदत् कृतवर्मा रथेन सेनां पाण्डूनां शरवर्षं प्रमुञ्चन् ।

| verse_lines = तदाऽऽसदत् कृतवर्मा रथेन सेनां पाण्डूनां शरवर्षं प्रमुञ्चन् ।;ददौ वरं तस्य हि पूर्वमच्युतः प्रीतः स्तुत्या सर्वजयं मुहूर्ते ॥ ८७॥

| verse_line2 = ददौ वरं तस्य हि पूर्वमच्युतः प्रीतः स्तुत्या सर्वजयं मुहूर्ते ॥ ८७॥

}}

Line 35,434:

Line 39,354:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तेन पाञ्चालगणान् विजिग्ये यमौ च भीमस्य पुरोऽथ तं च ।

| verse_lines = स तेन पाञ्चालगणान् विजिग्ये यमौ च भीमस्य पुरोऽथ तं च ।;विव्याध बाणेन स वासुदेववरं विजानन् न तदा समभ्ययात् ॥ ८८॥

| verse_line2 = विव्याध बाणेन स वासुदेववरं विजानन् न तदा समभ्ययात् ॥ ८८॥

}}

Line 35,443:

Line 39,364:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विनैव वृष्णीन् विजये वरो यदमुष्य तेनास्य हयान् स सात्यकिः ।

| verse_lines = विनैव वृष्णीन् विजये वरो यदमुष्य तेनास्य हयान् स सात्यकिः ।;निहत्य बाणैरतुदत् स यानमन्यत् समास्थाय ततोऽपजग्मिवान् ॥ ८९॥

| verse_line2 = निहत्य बाणैरतुदत् स यानमन्यत् समास्थाय ततोऽपजग्मिवान् ॥ ८९॥

}}

Line 35,452:

Line 39,374:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा हरिः पाञ्चजन्यं सुघोषमापूरयामास जयेऽभियुद्ध्यति ।

| verse_lines = तदा हरिः पाञ्चजन्यं सुघोषमापूरयामास जयेऽभियुद्ध्यति ।;कर्णादिभिर्द्रौणिमुखै रिपूणां बलप्रहाणाय परः परेभ्यः ॥ ९०॥

| verse_line2 = कर्णादिभिर्द्रौणिमुखै रिपूणां बलप्रहाणाय परः परेभ्यः ॥ ९०॥

}}

Line 35,461:

Line 39,384:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पाञ्चजन्योऽच्युतवक्त्रवायुना भृशं सुपूर्णोदरनिस्सृतध्वनिः ।

| verse_lines = स पाञ्चजन्योऽच्युतवक्त्रवायुना भृशं सुपूर्णोदरनिस्सृतध्वनिः ।;जगद् विरिञ्चेशसुरेन्द्रपूर्वकं प्रकम्पयामास युगात्यये यथा ॥ ९१॥

| verse_line2 = जगद् विरिञ्चेशसुरेन्द्रपूर्वकं प्रकम्पयामास युगात्यये यथा ॥ ९१॥

}}

Line 35,470:

Line 39,394:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गाण्डीवघोषे च तदाऽभिभूते युधिष्ठिरो भीतभीतस्तदैत्य ।

| verse_lines = गाण्डीवघोषे च तदाऽभिभूते युधिष्ठिरो भीतभीतस्तदैत्य ।;शैनेयमूचे परसैन्यमग्ने पार्थे स्वयं युद्ध्यति केशवः स्म ॥ ९२॥

| verse_line2 = शैनेयमूचे परसैन्यमग्ने पार्थे स्वयं युद्ध्यति केशवः स्म ॥ ९२॥

}}

Line 35,479:

Line 39,404:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न श्रूयते गाण्डीवस्याद्य घोषः संश्रूयते पाञ्चजन्यस्य घोषः ।

| verse_lines = न श्रूयते गाण्डीवस्याद्य घोषः संश्रूयते पाञ्चजन्यस्य घोषः ।;तद् याहि जानीहि तमद्य पार्थं यदि स्म जीवत्यसहाय एषः ॥ ९३॥(हृषीकेशतीर्थीये तु `गाण्डीवस्य' इति पठ्यते ।;छन्दःस्वारस्यात् % `गाण्डिवस्य' इत्येव पाठः स्यादिति सम्भाव्यते -- इति ब. गोविन्दाचार्यः)

| verse_line2 = तद् याहि जानीहि तमद्य पार्थं यदि स्म जीवत्यसहाय एषः ॥ ९३॥(हृषीकेशतीर्थीये तु `गाण्डीवस्य' इति पठ्यते ।

}}

Line 35,488:

Line 39,414:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः सात्यकिरत्र विप्रान् सम्पूज्य वित्तैः परमाशिषश्च ।

| verse_lines = इतीरितः सात्यकिरत्र विप्रान् सम्पूज्य वित्तैः परमाशिषश्च ।;जयाय तेभ्यः प्रतिगृह्य सेनामुखं ययौ भीमसेनानुयातः ॥ ९४॥

| verse_line2 = जयाय तेभ्यः प्रतिगृह्य सेनामुखं ययौ भीमसेनानुयातः ॥ ९४॥

}}

Line 35,497:

Line 39,424:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमस्तु सेनामुखमाशु भित्त्वा प्रावेशयद् युयुधानं चमूं ताम् ।

| verse_lines = भीमस्तु सेनामुखमाशु भित्त्वा प्रावेशयद् युयुधानं चमूं ताम् ।;स युद्ध्यमानो गुरुणाऽभ्युपेक्षितः सूतं निहत्य द्रावयामास चाश्वान् ॥ ९५॥

| verse_line2 = स युद्ध्यमानो गुरुणाऽभ्युपेक्षितः सूतं निहत्य द्रावयामास चाश्वान् ॥ ९५॥

}}

Line 35,506:

Line 39,434:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलं विवृद्धं च तदाऽस्य सात्यकेर्विप्राशीर्भिः कृष्णवरादपि स्म ।

| verse_lines = बलं विवृद्धं च तदाऽस्य सात्यकेर्विप्राशीर्भिः कृष्णवरादपि स्म ।;बलस्य वृद्धिर्हि पुराऽस्य दत्ता कृष्णेन तुष्टेन दिने हि तस्मिन् ॥ ९६॥

| verse_line2 = बलस्य वृद्धिर्हि पुराऽस्य दत्ता कृष्णेन तुष्टेन दिने हि तस्मिन् ॥ ९६॥

}}

Line 35,515:

Line 39,444:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा (ततो) विवृद्धोरुबलात् स सात्यकिः संस्थाप्य भीमं प्रययौ रथेन ।

| verse_lines = तदा (ततो) विवृद्धोरुबलात् स सात्यकिः संस्थाप्य भीमं प्रययौ रथेन ।;तं बाणवर्षैः पृतनां समन्तान्निघ्नन्तमाजौ हृदिकात्मजोऽभ्ययात् ॥ ९७॥

| verse_line2 = तं बाणवर्षैः पृतनां समन्तान्निघ्नन्तमाजौ हृदिकात्मजोऽभ्ययात् ॥ ९७॥

}}

Line 35,524:

Line 39,454:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोरभूद् युद्धमतीव दारुणं तत्राकरोत् तं विरथं स सात्यकिः ।

| verse_lines = तयोरभूद् युद्धमतीव दारुणं तत्राकरोत् तं विरथं स सात्यकिः ।;विजित्य तं सात्यकिरुग्रधन्वा ययावतीत्यैव शिरांसि यूनाम् ।;कृन्तन् शरैस्तं जलसन्ध आगमद् रणे गजस्कन्धगतोऽभियोद्धुम् ॥ ९८॥

| verse_line2 = विजित्य तं सात्यकिरुग्रधन्वा ययावतीत्यैव शिरांसि यूनाम् ।

}}

Line 35,533:

Line 39,464:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवारयन्तं तमसह्यविक्रमं निहत्य बाणैः समरे स सात्यकिः ।

| verse_lines = निवारयन्तं तमसह्यविक्रमं निहत्य बाणैः समरे स सात्यकिः ।;विलोडयामास(विलोलयामास) बलं कुरूणां निघ्नन् गजस्यन्दनवाजिपत्तिनः ॥ ९९॥

| verse_line2 = विलोडयामास(विलोलयामास) बलं कुरूणां निघ्नन् गजस्यन्दनवाजिपत्तिनः ॥ ९९॥

}}

Line 35,542:

Line 39,474:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पार्वतेयांश्च(स पार्वतीयांश्च) शिलाभिवर्षिणो निहत्य विद्राव्य च सर्वसैनिकान् ।

| verse_lines = स पार्वतेयांश्च(स पार्वतीयांश्च) शिलाभिवर्षिणो निहत्य विद्राव्य च सर्वसैनिकान् ।;समासदत् केशवफल्गुनौ च बली तमाराऽशु च यूपकेतुः ॥ १००॥

| verse_line2 = समासदत् केशवफल्गुनौ च बली तमाराऽशु च यूपकेतुः ॥ १००॥

}}

Line 35,551:

Line 39,484:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोरभूद् युद्धमतीव घोरं चिरं विचित्रं च महद् विभीषणम् ।

| verse_lines = तयोरभूद् युद्धमतीव घोरं चिरं विचित्रं च महद् विभीषणम् ।;परस्परं तौ तुरगान् निहत्य निपात्य सूतौ धनुषी निकृत्य ।;समीयतुश्चर्मवरासिधारिणौ (समीयतुश्चर्ममहासिधारिणौ) विचित्रमार्गानपि दर्शयन्तौ ॥ १०१॥

| verse_line2 = परस्परं तौ तुरगान् निहत्य निपात्य सूतौ धनुषी निकृत्य ।

}}

Line 35,560:

Line 39,494:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स सौमदत्तिर्भुवि सात्यकिं रणे निपात्य केशेषु च सम्प्रगृह्य ।

| verse_lines = स सौमदत्तिर्भुवि सात्यकिं रणे निपात्य केशेषु च सम्प्रगृह्य ।;पदाऽस्य वक्षस्यधिरुह्य खड्गमुदग्रहीदाशु शिरोऽपहर्तुम् ॥ १०२॥

| verse_line2 = पदाऽस्य वक्षस्यधिरुह्य खड्गमुदग्रहीदाशु शिरोऽपहर्तुम् ॥ १०२॥

}}

Line 35,569:

Line 39,504:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद् वासुदेवस्तु निरीक्ष्य विश्वतश्चक्षुर्जगादाऽशु धनञ्जयं रणे ।

| verse_lines = तद् वासुदेवस्तु निरीक्ष्य विश्वतश्चक्षुर्जगादाऽशु धनञ्जयं रणे ।;त्रायस्व शैनेयमिति स्म सोऽपि भल्लेन चिच्छेद भुजं परस्य ॥ १०३॥

| verse_line2 = त्रायस्व शैनेयमिति स्म सोऽपि भल्लेन चिच्छेद भुजं परस्य ॥ १०३॥

}}

Line 35,578:

Line 39,514:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तेन चोत्कृत्तसखड्गबाहुर्विनिन्द्य पार्थं निषसाद भूमौ ।

| verse_lines = स तेन चोत्कृत्तसखड्गबाहुर्विनिन्द्य पार्थं निषसाद भूमौ ।;प्रायोपविष्टः शरसंस्तरे हरिं ध्यायन् विनिन्दन्नसुरप्रवेशात् ॥ १०४॥

| verse_line2 = प्रायोपविष्टः शरसंस्तरे हरिं ध्यायन् विनिन्दन्नसुरप्रवेशात् ॥ १०४॥

}}

Line 35,587:

Line 39,524:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गतेऽसुरावेश उतातिभक्त्या ध्यायत्यमुष्मिन् गरुडध्वजं तम् ।

| verse_lines = गतेऽसुरावेश उतातिभक्त्या ध्यायत्यमुष्मिन् गरुडध्वजं तम् ।;शैनेय उत्थाय निवार्यमाणः कृष्णार्जुनाद्यैरहरच्छिरोऽस्य ॥ १०५॥

| verse_line2 = शैनेय उत्थाय निवार्यमाणः कृष्णार्जुनाद्यैरहरच्छिरोऽस्य ॥ १०५॥

}}

Line 35,596:

Line 39,534:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा स्वकीयं रथमेतदर्थं क्लृप्तं ददौ सात्यकये ससूतम् ।

| verse_lines = तदा स्वकीयं रथमेतदर्थं क्लृप्तं ददौ सात्यकये ससूतम् ।;कृष्णोऽथ पार्थस्य हयास्तृषाऽर्दितास्तदाऽसृजद् वारुणास्त्रं स पार्थः ॥ १०६॥

| verse_line2 = कृष्णोऽथ पार्थस्य हयास्तृषाऽर्दितास्तदाऽसृजद् वारुणास्त्रं स पार्थः ॥ १०६॥

}}

Line 35,605:

Line 39,544:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनैव तीर्थं परमं चकार तथाऽश्वशालामपि बाणरूपाम् ।

| verse_lines = तेनैव तीर्थं परमं चकार तथाऽश्वशालामपि बाणरूपाम् ।;ततो विमुच्यात्र हयानपाययद्धरिस्तदा वासविरर्दयत् परान् ॥ १०७॥

| verse_line2 = ततो विमुच्यात्र हयानपाययद्धरिस्तदा वासविरर्दयत् परान् ॥ १०७॥

}}

Line 35,614:

Line 39,554:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युयोज कृष्णस्तुरगान् रथे पुनर्गतश्रमानुद्धृतसायकान् प्रभुः ।

| verse_lines = युयोज कृष्णस्तुरगान् रथे पुनर्गतश्रमानुद्धृतसायकान् प्रभुः ।;प्रचोदिते तेन रथे स्थितः पुनस्तथैव बीभत्सुररीनयोधयत् ॥ १०८॥

| verse_line2 = प्रचोदिते तेन रथे स्थितः पुनस्तथैव बीभत्सुररीनयोधयत् ॥ १०८॥

}}

Line 35,623:

Line 39,564:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिनिप्रवीरे तु गते युधिष्ठिरः पुनश्च चिन्ताकुलितो बभूव ह ।

| verse_lines = शिनिप्रवीरे तु गते युधिष्ठिरः पुनश्च चिन्ताकुलितो बभूव ह ।;जगाद भीमं च न गाण्डिवध्वनिः संश्रूयते पाञ्चजन्यस्य रावः ॥ १०९॥

| verse_line2 = जगाद भीमं च न गाण्डिवध्वनिः संश्रूयते पाञ्चजन्यस्य रावः ॥ १०९॥

}}

Line 35,632:

Line 39,574:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मया नियुक्तश्च गतः स सात्यकिर्भारं च तस्याधिकमेव मन्ये ।

| verse_lines = मया नियुक्तश्च गतः स सात्यकिर्भारं च तस्याधिकमेव मन्ये ।;तत् पाहि पार्थं युयुधानमेव च त्वं भीम गत्वा यदि जीवतस्तौ ॥ ११०॥

| verse_line2 = तत् पाहि पार्थं युयुधानमेव च त्वं भीम गत्वा यदि जीवतस्तौ ॥ ११०॥

}}

Line 35,641:

Line 39,584:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः प्राह वृकोदरस्तं न रक्षितं वासुदेवेन पार्थम् ।

| verse_lines = इतीरितः प्राह वृकोदरस्तं न रक्षितं वासुदेवेन पार्थम् ।;ब्रह्मेशानावपि जेतुं समर्थौ किं द्रौणिकर्णादिधनुर्भृतोऽत्र ॥ १११॥

| verse_line2 = ब्रह्मेशानावपि जेतुं समर्थौ किं द्रौणिकर्णादिधनुर्भृतोऽत्र ॥ १११॥

}}

Line 35,650:

Line 39,594:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो भयं नास्ति धनञ्जयस्य न सात्यकेश्चैव हरेः प्रसादात् ।

| verse_lines = अतो भयं नास्ति धनञ्जयस्य न सात्यकेश्चैव हरेः प्रसादात् ।;रक्ष्यस्त्वमेवात्र मतो मयाद्य (ममाद्य) द्रोणो ह्ययं यतते त्वां ग्रहीतुम् ॥ ११२॥

| verse_line2 = रक्ष्यस्त्वमेवात्र मतो मयाद्य (ममाद्य) द्रोणो ह्ययं यतते त्वां ग्रहीतुम् ॥ ११२॥

}}

Line 35,659:

Line 39,604:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः प्राह युधिष्ठिरस्तं न जीवमाने युधि मां घटोत्कचे ।

| verse_lines = इतीरितः प्राह युधिष्ठिरस्तं न जीवमाने युधि मां घटोत्कचे ।;धृष्टद्युम्ने चास्त्रविदां वरिष्ठे द्रोणो वशं नेतुमिह प्रभुः क्‍वचित् ॥ ११३॥

| verse_line2 = धृष्टद्युम्ने चास्त्रविदां वरिष्ठे द्रोणो वशं नेतुमिह प्रभुः क्‍वचित् ॥ ११३॥

}}

Line 35,668:

Line 39,614:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदि प्रियं कर्तुमिहेच्छसि त्वं मम प्रयाह्याशु च पार्थसात्यकी ।

| verse_lines = यदि प्रियं कर्तुमिहेच्छसि त्वं मम प्रयाह्याशु च पार्थसात्यकी ।;रक्षस्व सञ्ज्ञामपि सिंहनादात् कुरुष्व मे पार्थशैनेयदृष्टौ ॥ ११४॥

| verse_line2 = रक्षस्व सञ्ज्ञामपि सिंहनादात् कुरुष्व मे पार्थशैनेयदृष्टौ ॥ ११४॥

}}

Line 35,677:

Line 39,624:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथा हते चैव जयद्रथे मे कुरुष्व सञ्ज्ञामिति तेन भीमः ।

| verse_lines = तथा हते चैव जयद्रथे मे कुरुष्व सञ्ज्ञामिति तेन भीमः ।;उक्तस्तु हैडिम्बममुष्य रक्षणे व्यधाच्च सेनापतिमेव सम्यक् ॥ ११५॥

| verse_line2 = उक्तस्तु हैडिम्बममुष्य रक्षणे व्यधाच्च सेनापतिमेव सम्यक् ॥ ११५॥

}}

Line 35,686:

Line 39,634:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चाऽह सेनापतिरत्र भीमं प्रयाहि तौ यत्र च केशवार्जुनौ ।

| verse_lines = स चाऽह सेनापतिरत्र भीमं प्रयाहि तौ यत्र च केशवार्जुनौ ।;न जीवमाने मयि धर्षितुं क्षमो द्रोणो नृपं मृत्युरहं च तस्य ॥ ११६॥

| verse_line2 = न जीवमाने मयि धर्षितुं क्षमो द्रोणो नृपं मृत्युरहं च तस्य ॥ ११६॥

}}

Line 35,695:

Line 39,644:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ब्रुवाणं (ब्रुवाणे) प्रणिधाय भीमः पुनः पुनस्तं नृपतिं गदाधरः ।

| verse_lines = इति ब्रुवाणं (ब्रुवाणे) प्रणिधाय भीमः पुनः पुनस्तं नृपतिं गदाधरः ।;ययौ परानीकमधिज्यधन्वा निरन्तरं प्रवमन्(प्रपतन्) बाणपूगान् ॥ ११७॥

| verse_line2 = ययौ परानीकमधिज्यधन्वा निरन्तरं प्रवमन्(प्रपतन्) बाणपूगान् ॥ ११७॥

}}

Line 35,704:

Line 39,654:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न्यवारयत् तं शरवर्षधारो द्रोणो वचश्चेदमुवाच भीमम् ।

| verse_lines = न्यवारयत् तं शरवर्षधारो द्रोणो वचश्चेदमुवाच भीमम् ।;शिष्यस्नेहाद् वासविः सात्यकिश्च मया प्रमुक्तो भृशमानतौ मयि ॥ ११८॥

| verse_line2 = शिष्यस्नेहाद् वासविः सात्यकिश्च मया प्रमुक्तो भृशमानतौ मयि ॥ ११८॥

}}

Line 35,713:

Line 39,664:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वीया प्रतिज्ञाऽपि हि सैन्धवस्य गुप्तौ मया पार्थकृते विसृष्टा ।

| verse_lines = स्वीया प्रतिज्ञाऽपि हि सैन्धवस्य गुप्तौ मया पार्थकृते विसृष्टा ।;दास्ये न ते मार्गमहं कथञ्चित् पश्यास्त्रवीर्यं मम दिव्यमद्भुतम् ॥ ११९॥

| verse_line2 = दास्ये न ते मार्गमहं कथञ्चित् पश्यास्त्रवीर्यं मम दिव्यमद्भुतम् ॥ ११९॥

}}

Line 35,722:

Line 39,674:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवाक्यः स गदां समाददे चिक्षेप तां द्रोणरथाय भीमः ।

| verse_lines = इत्युक्तवाक्यः स गदां समाददे चिक्षेप तां द्रोणरथाय भीमः ।;उवाच चाहं पितृवन्मानये त्वां सदा मृदुस्त्वां प्रति नान्यथा क्‍वचित् ॥ १२०॥

| verse_line2 = उवाच चाहं पितृवन्मानये त्वां सदा मृदुस्त्वां प्रति नान्यथा क्‍वचित् ॥ १२०॥

}}

Line 35,731:

Line 39,684:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अमार्दवे पश्य च यादृशं बलं ममेति तस्याऽशु विचूर्णितो रथः ।

| verse_lines = अमार्दवे पश्य च यादृशं बलं ममेति तस्याऽशु विचूर्णितो रथः ।;गदाभिघातेन वृकोदरस्य ससूतवाजिध्वजयन्त्रकूबरः ॥ १२१॥

| verse_line2 = गदाभिघातेन वृकोदरस्य ससूतवाजिध्वजयन्त्रकूबरः ॥ १२१॥

}}

Line 35,740:

Line 39,694:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणो गदामापततीं निरीक्ष्य त्ववप्लुतो लाघवतो धरातले ।

| verse_lines = द्रोणो गदामापततीं निरीक्ष्य त्ववप्लुतो लाघवतो धरातले ।;तदैव दुर्योधनयापितं रथं परं समास्थाय शरान् ववर्ष ह ॥ १२२॥

| verse_line2 = तदैव दुर्योधनयापितं रथं परं समास्थाय शरान् ववर्ष ह ॥ १२२॥

}}

Line 35,749:

Line 39,704:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शरैस्तदीयैः परमास्त्रमन्त्रितैः प्रवृष्यमाणो जगदीरणात्मजः ।

| verse_lines = शरैस्तदीयैः परमास्त्रमन्त्रितैः प्रवृष्यमाणो जगदीरणात्मजः ।;शिरो निधायाऽशु पुरो वृषो यथा तमभ्ययादेव रथादवप्लुतः ॥ १२३॥

| verse_line2 = शिरो निधायाऽशु पुरो वृषो यथा तमभ्ययादेव रथादवप्लुतः ॥ १२३॥

}}

Line 35,758:

Line 39,714:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मनोजवादेव तमाप्य भीमो रथं गृहीत्वाऽम्बर आक्षिपत् क्षणात् ।

| verse_lines = मनोजवादेव तमाप्य भीमो रथं गृहीत्वाऽम्बर आक्षिपत् क्षणात् ।;शक्तोऽप्यहं त्वां न निहन्मि गौरवादित्येव सुज्ञापयितुं(विज्ञापयितुं) तदस्य ॥ १२४॥

| verse_line2 = शक्तोऽप्यहं त्वां न निहन्मि गौरवादित्येव सुज्ञापयितुं(विज्ञापयितुं) तदस्य ॥ १२४॥

}}

Line 35,767:

Line 39,724:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सवाजिसूतः स रथः क्षितौ (पतद्विचूर्णितः)पतन् विचूर्णितोऽस्माद् गुरुरप्यवप्लुतः ।

| verse_lines = सवाजिसूतः स रथः क्षितौ (पतद्विचूर्णितः)पतन् विचूर्णितोऽस्माद् गुरुरप्यवप्लुतः ।;तदा विशोकोऽस्य रथं समानयत् तमारुहद् भीम उदारविक्रमः ॥ १२५॥

| verse_line2 = तदा विशोकोऽस्य रथं समानयत् तमारुहद् भीम उदारविक्रमः ॥ १२५॥

}}

Line 35,776:

Line 39,734:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रोणोऽपि दुर्योधनदत्तमन्यद् रथं समास्थाय युधिष्ठिरं ययौ ।

| verse_lines = द्रोणोऽपि दुर्योधनदत्तमन्यद् रथं समास्थाय युधिष्ठिरं ययौ ।;गृहीतुकामं नृपतिं प्रयान्तं न्यवारयत् संयति वाहिनीपतिः ॥ १२६॥

| verse_line2 = गृहीतुकामं नृपतिं प्रयान्तं न्यवारयत् संयति वाहिनीपतिः ॥ १२६॥

}}

Line 35,785:

Line 39,744:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विदारितां द्रोणशरैः स्वसेनां संस्थाप्य(संस्थाप्य भीमो) भूयो द्रुपदात्मजः शरैः ।

| verse_lines = विदारितां द्रोणशरैः स्वसेनां संस्थाप्य(संस्थाप्य भीमो) भूयो द्रुपदात्मजः शरैः ।;द्रोणं निवार्यैव चमूं परेषां विद्रावयामास च तस्य पश्यतः ॥ १२७॥

| verse_line2 = द्रोणं निवार्यैव चमूं परेषां विद्रावयामास च तस्य पश्यतः ॥ १२७॥

}}

Line 35,794:

Line 39,754:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोरभूद् युद्धमतीव रौद्रं जयैषिणोः पाण्डवधार्तराष्ट्रयोः ।

| verse_lines = तयोरभूद् युद्धमतीव रौद्रं जयैषिणोः पाण्डवधार्तराष्ट्रयोः ।;अत्यद्भुतं सन्ततबाणवर्षतमनारतं सुचिरं निर्विशेषम् ॥ १२८॥

| verse_line2 = अत्यद्भुतं सन्ततबाणवर्षतमनारतं सुचिरं निर्विशेषम् ॥ १२८॥

}}

Line 35,803:

Line 39,764:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः प्रायाद् भीमसेनोऽमितौजा मृत्नञ्छरैः कौरवराजसेनाम् ।

| verse_lines = ततः प्रायाद् भीमसेनोऽमितौजा मृत्नञ्छरैः कौरवराजसेनाम् ।;विन्दानुविन्दप्रमुखा धार्तराष्ट्रास्तमासेदुर्द्वादश वीरमुख्याः ।;विद्धः शरैस्तैर्बहुभिर्वृकोदरः शिरांसि तेषां युगपच्चकर्त ॥ १२९॥

| verse_line2 = विन्दानुविन्दप्रमुखा धार्तराष्ट्रास्तमासेदुर्द्वादश वीरमुख्याः ।

}}

Line 35,812:

Line 39,774:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हतेषु तेषु प्रवरेषु धन्विनां सत्यव्रतः पुरमित्रो जयश्च ।

| verse_lines = हतेषु तेषु प्रवरेषु धन्विनां सत्यव्रतः पुरमित्रो जयश्च ।;वृन्दारकः पौरवश्चेत्यमात्याः समासेदुर्धार्तराष्ट्रस्य भीमम् ॥ १३०॥

| verse_line2 = वृन्दारकः पौरवश्चेत्यमात्याः समासेदुर्धार्तराष्ट्रस्य भीमम् ॥ १३०॥

}}

Line 35,821:

Line 39,784:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तैः पृषत्कैरवकीर्यमाणः शितान् विपाठान्(सितान् विपाटान्) युगपत् समाददे ।

| verse_lines = स तैः पृषत्कैरवकीर्यमाणः शितान् विपाठान्(सितान् विपाटान्) युगपत् समाददे ।;जहार तैरेव शिरांसि तेषां हतेषु तेष्वेव परे प्रदुद्रुवुः ॥ १३१॥

| verse_line2 = जहार तैरेव शिरांसि तेषां हतेषु तेष्वेव परे प्रदुद्रुवुः ॥ १३१॥

}}

Line 35,830:

Line 39,794:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स सिंहवत् क्षुद्रमृगान् समन्ततो विद्राप्य शत्रून् हृदिकात्मजं रणे ।

| verse_lines = स सिंहवत् क्षुद्रमृगान् समन्ततो विद्राप्य शत्रून् हृदिकात्मजं रणे ।;अभ्यागमत् तेन निवारितः शरैः क्षणेन चक्रे विरथाश्वसूतम् ।;स गाढविद्धस्तु वृकोदरेण रणं विसृज्यापययौ क्षणेन ॥ १३२॥

| verse_line2 = अभ्यागमत् तेन निवारितः शरैः क्षणेन चक्रे विरथाश्वसूतम् ।

}}

Line 35,839:

Line 39,804:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विजित्य हार्दिक्यमथाऽशु भीमो विद्रावयामास वरूथिनीं ताम् ।

| verse_lines = विजित्य हार्दिक्यमथाऽशु भीमो विद्रावयामास वरूथिनीं ताम् ।;सम्प्रेषयन् सर्वनराश्वकुञ्जरान् (सर्वनरांश्च कुञ्जरान्) यमाय यातो हरिपार्थपार्श्वम् ॥ १३३॥

| verse_line2 = सम्प्रेषयन् सर्वनराश्वकुञ्जरान् (सर्वनरांश्च कुञ्जरान्) यमाय यातो हरिपार्थपार्श्वम् ॥ १३३॥

}}

Line 35,848:

Line 39,814:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैव कृष्णविजयौ परमप्रहृष्टस्ताभ्यां निरीक्षित उत प्रतिभाषितश्च ।

| verse_lines = दृष्ट्वैव कृष्णविजयौ परमप्रहृष्टस्ताभ्यां निरीक्षित उत प्रतिभाषितश्च ।;सञ्ज्ञां नृपस्य स ददावपि सिंहनादान् श्रुत्वा परां मुदमवाप स चाग्र्यबुद्धिः ॥ १३४॥

| verse_line2 = सञ्ज्ञां नृपस्य स ददावपि सिंहनादान् श्रुत्वा परां मुदमवाप स चाग्र्यबुद्धिः ॥ १३४॥

}}

Line 35,857:

Line 39,824:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमस्य नानदत एव महास्वनेन विण्मूत्रशोणितमथो मृतिमापुरेके ।

| verse_lines = भीमस्य नानदत एव महास्वनेन विण्मूत्रशोणितमथो मृतिमापुरेके ।;भीतेषु सर्वनृपतिष्वमुमाप तूर्णं कर्णो विकर्णमुखरा अपि धार्तराष्ट्राः ॥ १३५॥

| verse_line2 = भीतेषु सर्वनृपतिष्वमुमाप तूर्णं कर्णो विकर्णमुखरा अपि धार्तराष्ट्राः ॥ १३५॥

}}

Line 35,866:

Line 39,834:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हत्वा विकर्णमुत तत्र च चित्रसेनं सञ्चूर्णितं प्रविदधे (सञ्चूर्णितं च विदधे) रथमर्कसूनोः ।

| verse_lines = हत्वा विकर्णमुत तत्र च चित्रसेनं सञ्चूर्णितं प्रविदधे (सञ्चूर्णितं च विदधे) रथमर्कसूनोः ।;घोरैः शरैः पुनरपि स्म समर्द्यमानः कर्णोऽपयानमकरोद् द्रुतमेव भीमात् ॥ १३६॥

| verse_line2 = घोरैः शरैः पुनरपि स्म समर्द्यमानः कर्णोऽपयानमकरोद् द्रुतमेव भीमात् ॥ १३६॥

}}

Line 35,875:

Line 39,844:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आश्वास्य चैव सुचिरं पुनरेव भीमं युद्धाय याति धृतराष्ट्रसुतैस्तथाऽन्यैः ।

| verse_lines = आश्वास्य चैव सुचिरं पुनरेव भीमं युद्धाय याति धृतराष्ट्रसुतैस्तथाऽन्यैः ।;तांश्चैव तत्र विनिहत्य तथैव कर्णो व्यश्वायुधः कृत उतापययौ क्षणेन ॥ १३७॥

| verse_line2 = तांश्चैव तत्र विनिहत्य तथैव कर्णो व्यश्वायुधः कृत उतापययौ क्षणेन ॥ १३७॥

}}

Line 35,884:

Line 39,854:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विकर्णचित्रसेनाद्या एवं वीरतमाः सुताः ।

| verse_lines = विकर्णचित्रसेनाद्या एवं वीरतमाः सुताः ।;कर्णस्य पश्यतो भीमबाणकृत्तशिरोधराः ॥ १३८॥

| verse_line2 = कर्णस्य पश्यतो भीमबाणकृत्तशिरोधराः ॥ १३८॥

}}

Line 35,893:

Line 39,864:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निपेतुर्धृतराष्ट्रस्य रथेभ्यः पृथिवीतले ।

| verse_lines = निपेतुर्धृतराष्ट्रस्य रथेभ्यः पृथिवीतले ।;त्रयोविंशतिरेवात्र कर्णसाहाय्यकारिणः ॥ १३९॥

| verse_line2 = त्रयोविंशतिरेवात्र कर्णसाहाय्यकारिणः ॥ १३९॥

}}

Line 35,902:

Line 39,874:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकविंशतिवारं च व्यश्वसूतरथध्वजः ।

| verse_lines = एकविंशतिवारं च व्यश्वसूतरथध्वजः ।;गाढमभ्यर्द्दितस्तीक्ष्णैः शरैर्भीमेन संयुगे ॥ १४०॥

| verse_line2 = गाढमभ्यर्द्दितस्तीक्ष्णैः शरैर्भीमेन संयुगे ॥ १४०॥

}}

Line 35,911:

Line 39,884:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राणसंशयमापन्नः सर्वलोकस्य पश्यतः ।

| verse_lines = प्राणसंशयमापन्नः सर्वलोकस्य पश्यतः ।;रणं त्यक्त्वा प्रदुद्राव रुदन् दुःखात् पुनः पुनः ॥ १४१॥

| verse_line2 = रणं त्यक्त्वा प्रदुद्राव रुदन् दुःखात् पुनः पुनः ॥ १४१॥

}}

Line 35,920:

Line 39,894:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वाविंशतिमयुद्धे तु रामदत्तं सुभास्वरम् ।

| verse_lines = द्वाविंशतिमयुद्धे तु रामदत्तं सुभास्वरम् ।;अभेद्यं रथमारुह्य विजयं धनुरेव च ॥ १४२॥

| verse_line2 = अभेद्यं रथमारुह्य विजयं धनुरेव च ॥ १४२॥

}}

Line 35,929:

Line 39,904:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्दत्तमेव सङ्गृह्य तूणौ (तूणी) चाक्षयसायकौ ।

| verse_lines = तद्दत्तमेव सङ्गृह्य तूणौ (तूणी) चाक्षयसायकौ ।;आससाद रणे भीमं कर्णो वैकर्तनो वृषा(रुषा) ॥ १४३॥

| verse_line2 = आससाद रणे भीमं कर्णो वैकर्तनो वृषा(रुषा) ॥ १४३॥

}}

Line 35,938:

Line 39,914:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुघोर आसीत् स तयोर्विमर्दो भीमस्य कर्णस्य च दीर्घकालम् ।

| verse_lines = सुघोर आसीत् स तयोर्विमर्दो भीमस्य कर्णस्य च दीर्घकालम् ।;आकाशमाच्छादयतोः शरौघैः परस्परं चैव सुरक्तनेत्रयोः ॥ १४४॥

| verse_line2 = आकाशमाच्छादयतोः शरौघैः परस्परं चैव सुरक्तनेत्रयोः ॥ १४४॥

}}

Line 35,947:

Line 39,924:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो भीमो महाबाहुः सहजाभ्यां च संयुतम् ।

| verse_lines = ततो भीमो महाबाहुः सहजाभ्यां च संयुतम् ।;त्वां तु कुण्डलवर्मभ्यां शक्नुयां हन्तुमञ्जसा ॥ १४५॥

| verse_line2 = त्वां तु कुण्डलवर्मभ्यां शक्नुयां हन्तुमञ्जसा ॥ १४५॥

}}

Line 35,956:

Line 39,934:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ज्ञापयितुं तस्य कुण्डले कवचं तथा ।

| verse_lines = इति ज्ञापयितुं तस्य कुण्डले कवचं तथा ।;शरैरुत्कृत्य समरे पातयामास भूतले ॥ १४६॥

| verse_line2 = शरैरुत्कृत्य समरे पातयामास भूतले ॥ १४६॥

}}

Line 35,965:

Line 39,944:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं तान्यपकृष्याहं हन्यां त्वामिति वेदयन् ।

| verse_lines = एवं तान्यपकृष्याहं हन्यां त्वामिति वेदयन् ।;पुनश्च बहुभिस्तीक्ष्णैः शरैरेनं समर्दयत् ॥ १४७॥

| verse_line2 = पुनश्च बहुभिस्तीक्ष्णैः शरैरेनं समर्दयत् ॥ १४७॥

}}

Line 35,974:

Line 39,954:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु भीमस्य बभूव बुद्धिरस्पर्धिनः सर्वजयो हि दत्तः ।

| verse_lines = ततस्तु भीमस्य बभूव बुद्धिरस्पर्धिनः सर्वजयो हि दत्तः ।;अमुष्य रामेण न च स्पृधाऽयं कर्णो मया युद्ध्यति कृच्छ्रगो ह्ययम् ॥ १४८॥

| verse_line2 = अमुष्य रामेण न च स्पृधाऽयं कर्णो मया युद्ध्यति कृच्छ्रगो ह्ययम् ॥ १४८॥

}}

Line 35,983:

Line 39,964:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽपि मे भगवानत्यनुग्रहाज्जयं ददात्यात्मवचो विहाय (वचोऽपहाय) ।

| verse_lines = तथाऽपि मे भगवानत्यनुग्रहाज्जयं ददात्यात्मवचो विहाय (वचोऽपहाय) ।;मया तु मान्यं वचनं हरेः सदा तस्माद् दास्ये विवरं त्वद्य शत्रोः ॥ १४९॥

| verse_line2 = मया तु मान्यं वचनं हरेः सदा तस्माद् दास्ये विवरं त्वद्य शत्रोः ॥ १४९॥

}}

Line 35,992:

Line 39,974:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं स्मृत्वा तेन रन्ध्रे प्रदत्ते कर्णोऽस्त्रवीर्येण धनुर्न्यकृन्तत् ।

| verse_lines = एवं स्मृत्वा तेन रन्ध्रे प्रदत्ते कर्णोऽस्त्रवीर्येण धनुर्न्यकृन्तत् ।;रश्मीन् हयानां च ततो रथं स तत्याज नैजं बलमेव वेदयन् ॥ १५०॥

| verse_line2 = रश्मीन् हयानां च ततो रथं स तत्याज नैजं बलमेव वेदयन् ॥ १५०॥

}}

Line 36,001:

Line 39,984:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न मे रथाद्यैर्धनुषाऽपि कार्यमित्येव सञ्ज्ञापयितुं (स ख्यापयितुं) वृकोदरः ।

| verse_lines = न मे रथाद्यैर्धनुषाऽपि कार्यमित्येव सञ्ज्ञापयितुं (स ख्यापयितुं) वृकोदरः ।;खमुत्पपातोत्तमवीर्यतेजा रथं च कर्णस्य समास्थितः क्षणात् ॥ १५१॥

| verse_line2 = खमुत्पपातोत्तमवीर्यतेजा रथं च कर्णस्य समास्थितः क्षणात् ॥ १५१॥

}}

Line 36,010:

Line 39,994:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीतस्तु(भीमस्तु) कर्णो रथकूबरे तदा व्यलीयताधः (व्यलीयतातः) स वृकोदरो रथात् ।

| verse_lines = भीतस्तु(भीमस्तु) कर्णो रथकूबरे तदा व्यलीयताधः (व्यलीयतातः) स वृकोदरो रथात् ।;अवप्लुतो ज्ञापयितुं स्वशक्तिं निरायुधत्वेऽप्यरिनिग्रहादौ ॥ १५२॥

| verse_line2 = अवप्लुतो ज्ञापयितुं स्वशक्तिं निरायुधत्वेऽप्यरिनिग्रहादौ ॥ १५२॥

}}

Line 36,019:

Line 40,004:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैच्छद् गृहीतुं(ग्रहीतुं) विनिहन्तुमेव वा रथं धनुर्वाऽस्य रणेऽपहर्तुम् ।

| verse_lines = नैच्छद् गृहीतुं(ग्रहीतुं) विनिहन्तुमेव वा रथं धनुर्वाऽस्य रणेऽपहर्तुम् ।;द्रोणस्य यद्वत् पूर्वमतीव(द्रोणस्य यत्पूर्वमतीव) शक्तोऽप्यमानयद् रामवचोऽस्य भक्त्या ॥ १५३॥

| verse_line2 = द्रोणस्य यद्वत् पूर्वमतीव(द्रोणस्य यत्पूर्वमतीव) शक्तोऽप्यमानयद् रामवचोऽस्य भक्त्या ॥ १५३॥

}}

Line 36,028:

Line 40,014:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सत्यां कर्तुं वासवेश्च प्रतिज्ञां सम्मानयन् वैष्णवत्वाच्च कर्णम् ।

| verse_lines = सत्यां कर्तुं वासवेश्च प्रतिज्ञां सम्मानयन् वैष्णवत्वाच्च कर्णम् ।;दातुं रन्ध्रं सूर्यजस्य प्रयातः शरक्षेपार्थं दुरमतिष्ठदत्र ॥ १५४॥

| verse_line2 = दातुं रन्ध्रं सूर्यजस्य प्रयातः शरक्षेपार्थं दुरमतिष्ठदत्र ॥ १५४॥

}}

Line 36,037:

Line 40,024:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कर्णो दूरगतं वृकोदरं सम्मानयन्तं रामवाक्यं विजानन् ।

| verse_lines = ततः कर्णो दूरगतं वृकोदरं सम्मानयन्तं रामवाक्यं विजानन् ।;शरैरविध्यत् स च तानवारयद् गजैर्मृतैस्तांश्च चकर्त कर्णः ॥ १५५॥

| verse_line2 = शरैरविध्यत् स च तानवारयद् गजैर्मृतैस्तांश्च चकर्त कर्णः ॥ १५५॥

}}

Line 36,046:

Line 40,034:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यसून् गजान् प्रक्षिपन्तं समेत्य संस्पृश्य चापेन वचश्च दुष्टम् ।

| verse_lines = व्यसून् गजान् प्रक्षिपन्तं समेत्य संस्पृश्य चापेन वचश्च दुष्टम् ।;संश्रावयामास सुयोधनस्य प्रीत्यै प्रजानन्नपि तस्य वीर्यम् ॥ १५६॥

| verse_line2 = संश्रावयामास सुयोधनस्य प्रीत्यै प्रजानन्नपि तस्य वीर्यम् ॥ १५६॥

}}

Line 36,055:

Line 40,044:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संश्रावयन्तं वचनानि रूक्षाण्यपाहनद् बाणवरैस्तदाऽर्जुनः(बाणगणैस्तदा) ।

| verse_lines = संश्रावयन्तं वचनानि रूक्षाण्यपाहनद् बाणवरैस्तदाऽर्जुनः(बाणगणैस्तदा) ।;स वर्महीनः पार्थबाणाभितप्तो व्यपागमद् भीम आपाऽत्मयानम् ॥ १५७॥

| verse_line2 = स वर्महीनः पार्थबाणाभितप्तो व्यपागमद् भीम आपाऽत्मयानम् ॥ १५७॥

}}

Line 36,064:

Line 40,054:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णो भीमे वासवीं नैव शक्तिं विमोक्तुमैच्छन्नैव बीभत्सुतोऽन्यान् ।

| verse_lines = कर्णो भीमे वासवीं नैव शक्तिं विमोक्तुमैच्छन्नैव बीभत्सुतोऽन्यान् ।;हन्यामिति प्राह यतः स कुन्त्यै यद्यप्यवध्यः स तयाऽपि भीमः ॥ १५८॥

| verse_line2 = हन्यामिति प्राह यतः स कुन्त्यै यद्यप्यवध्यः स तयाऽपि भीमः ॥ १५८॥

}}

Line 36,073:

Line 40,064:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नारायणास्त्रं शिरसि प्रपातितं न यस्य लोमाप्यदहच्चिरस्थितम्(लोमाप्यदहरच्छिरःस्थितम्) ।

| verse_lines = नारायणास्त्रं शिरसि प्रपातितं न यस्य लोमाप्यदहच्चिरस्थितम्(लोमाप्यदहरच्छिरःस्थितम्) ।;किं तस्य शक्तिः प्रकरोति वासवी तथाऽन्यदप्यस्त्रशस्त्रं महच्च ॥ १५९॥

| verse_line2 = किं तस्य शक्तिः प्रकरोति वासवी तथाऽन्यदप्यस्त्रशस्त्रं महच्च ॥ १५९॥

}}

Line 36,082:

Line 40,074:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमः कर्णरथं प्राप्तः शक्तिं नाऽदातुमैच्छत ।

| verse_lines = भीमः कर्णरथं प्राप्तः शक्तिं नाऽदातुमैच्छत ।;अभिप्रायं केशवस्य जानन् हैडिम्बमृत्यवे ।;ततः कर्णोऽन्यमास्थाय रथमर्जुनमभ्ययात् ॥ १६०॥

| verse_line2 = अभिप्रायं केशवस्य जानन् हैडिम्बमृत्यवे ।

}}

Line 36,091:

Line 40,084:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दिव्यं रथं धनुश्चैव कृष्णबुद्ध्योऽर्जुनो हरेत् ।

| verse_lines = दिव्यं रथं धनुश्चैव कृष्णबुद्ध्योऽर्जुनो हरेत् ।;इति भीतस्तु तां शक्तिमादायार्जुनमृत्यवे ।;युद्धायायाद् रथं चापं शक्तिं चैकत्र नाकरोत् ॥ १६१॥

| verse_line2 = इति भीतस्तु तां शक्तिमादायार्जुनमृत्यवे ।

}}

Line 36,100:

Line 40,094:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकं हृतं चेदन्यत् स्यादिति मत्वा भयाकुलः ।

| verse_lines = एकं हृतं चेदन्यत् स्यादिति मत्वा भयाकुलः ।;बिभेति सर्वदा नीतेः कृष्णस्यामिततेजसः ॥ १६२॥

| verse_line2 = बिभेति सर्वदा नीतेः कृष्णस्यामिततेजसः ॥ १६२॥

}}

Line 36,109:

Line 40,104:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निश्चितो मरणायैव मृतिकाले तु तं रथम् ।

| verse_lines = निश्चितो मरणायैव मृतिकाले तु तं रथम् ।;आरुह्यागाद्धि पूर्वं तु न कालं मन्यते मृतेः ॥ १६३॥

| verse_line2 = आरुह्यागाद्धि पूर्वं तु न कालं मन्यते मृतेः ॥ १६३॥

}}

Line 36,118:

Line 40,114:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शक्तिं तु तद्रथगतां प्रसमीक्ष्य कृष्णः संस्थाप्य पार्थमपि सात्यकिमेव योद्धुम् ।

| verse_lines = शक्तिं तु तद्रथगतां प्रसमीक्ष्य कृष्णः संस्थाप्य पार्थमपि सात्यकिमेव योद्धुम् ।;दत्त्वा स्वकीयरथमेव विरोचनस्य(विकर्तनस्य) पुत्रेण सोऽदिशदमुष्य बलं प्रदाय ॥ १६४॥

| verse_line2 = दत्त्वा स्वकीयरथमेव विरोचनस्य(विकर्तनस्य) पुत्रेण सोऽदिशदमुष्य बलं प्रदाय ॥ १६४॥

}}

Line 36,127:

Line 40,124:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शिष्यं त्वशक्तमिह मे प्रतियोधनाय पार्थो ह्यदादिति स सात्यकिमीक्षमाणः ।

| verse_lines = शिष्यं त्वशक्तमिह मे प्रतियोधनाय पार्थो ह्यदादिति स सात्यकिमीक्षमाणः ।;संस्पर्धयैव युयुधे विरथं चकार तेनैव सात्यकिरमुं हरियानसंस्थः ॥ १६५॥

| verse_line2 = संस्पर्धयैव युयुधे विरथं चकार तेनैव सात्यकिरमुं हरियानसंस्थः ॥ १६५॥

}}

Line 36,136:

Line 40,134:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न केशवरथे कश्चित् स्थितो याति पराजयम् ।

| verse_lines = न केशवरथे कश्चित् स्थितो याति पराजयम् ।;अतश्च सात्यकिर्नाप कर्णेनात्र पराजयम् ॥ १६६॥

| verse_line2 = अतश्च सात्यकिर्नाप कर्णेनात्र पराजयम् ॥ १६६॥

}}

Line 36,145:

Line 40,144:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शस्त्रसङ्ग्रहकाले तु कुमाराणां व्रतं भवेत् ।

| verse_lines = शस्त्रसङ्ग्रहकाले तु कुमाराणां व्रतं भवेत् ।;इत्युक्तं जामदग्न्येन धनुर्विद्यापुराकृता ॥ १६७॥

| verse_line2 = इत्युक्तं जामदग्न्येन धनुर्विद्यापुराकृता ॥ १६७॥

}}

Line 36,154:

Line 40,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तच्छत्रुवधरूपं च पूर्वासिद्धं च गूहितम् ।

| verse_lines = तच्छत्रुवधरूपं च पूर्वासिद्धं च गूहितम् ।;अविरुद्धं च धर्मस्य कार्यं रामस्य तुष्टिदम् ॥ १६८॥

| verse_line2 = अविरुद्धं च धर्मस्य कार्यं रामस्य तुष्टिदम् ॥ १६८॥

}}

Line 36,163:

Line 40,164:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुपद्रवाय (अनुपद्रवं च) लोकस्येत्यतो भीमो व्रतं त्विदम् ।

| verse_lines = अनुपद्रवाय (अनुपद्रवं च) लोकस्येत्यतो भीमो व्रतं त्विदम् ।;चकार तूबरेत्युक्ते हन्यामिति रहः प्रभुः ॥ १६९॥

| verse_line2 = चकार तूबरेत्युक्ते हन्यामिति रहः प्रभुः ॥ १६९॥

}}

Line 36,172:

Line 40,174:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुपद्रवाय लोकस्य सुव्यञ्जच्श्मश्रुमण्डलः(सुव्यक्तश्मश्रुमण्डलः) ।

| verse_lines = अनुपद्रवाय लोकस्य सुव्यञ्जच्श्मश्रुमण्डलः(सुव्यक्तश्मश्रुमण्डलः) ।;सुश्मश्रुं मां न कश्चिद्धि तथा ब्रूयादिति स्फुटम् ।;तदर्जुनो विजानाति स्नेहाद् भीमोदितं रहः ॥ १७०॥

| verse_line2 = सुश्मश्रुं मां न कश्चिद्धि तथा ब्रूयादिति स्फुटम् ।

}}

Line 36,181:

Line 40,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अर्जुनस्यापि गाण्डीवं देहीत्युक्तो(देहीत्युक्ते) निहन्म्यहम्(निहन्मितम्) ।

| verse_lines = अर्जुनस्यापि गाण्डीवं देहीत्युक्तो(देहीत्युक्ते) निहन्म्यहम्(निहन्मितम्) ।;इति तच्च विजानाति भीम एको नचापरः ।;गाण्डीवस्याऽगमं पूर्वं जानात्येव हि नारदात् ॥ १७१॥

| verse_line2 = इति तच्च विजानाति भीम एको नचापरः ।

}}

Line 36,190:

Line 40,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतिज्ञां भीमसेनस्य ब्रुवतः फल्गुने(फाल्गुने) रहः ।

| verse_lines = प्रतिज्ञां भीमसेनस्य ब्रुवतः फल्गुने(फाल्गुने) रहः ।;दुर्योधनस्तु शुश्राव तां च कर्णाय सोऽब्रवीत् ॥ १७२॥

| verse_line2 = दुर्योधनस्तु शुश्राव तां च कर्णाय सोऽब्रवीत् ॥ १७२॥

}}

Line 36,199:

Line 40,204:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतूबरोऽपि तेनासौ तस्मात् तूबर इत्यलम् ।

| verse_lines = अतूबरोऽपि तेनासौ तस्मात् तूबर इत्यलम् ।;उक्तः प्रकोपनायैव तस्मादर्जुनमब्रवीत् ॥ १७३॥

| verse_line2 = उक्तः प्रकोपनायैव तस्मादर्जुनमब्रवीत् ॥ १७३॥

}}

Line 36,208:

Line 40,214:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानासि मत्प्रतिज्ञां त्वं त्वत्प्रतिज्ञामहं तथा ।

| verse_lines = जानासि मत्प्रतिज्ञां त्वं त्वत्प्रतिज्ञामहं तथा ।;तत्र हन्तव्यतां प्राप्तो मम वैकर्तनोऽत्रहि ॥ १७४॥

| verse_line2 = तत्र हन्तव्यतां प्राप्तो मम वैकर्तनोऽत्रहि ॥ १७४॥

}}

Line 36,217:

Line 40,224:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतिज्ञातो वधश्चास्य त्वयाऽपि मदनुज्ञया ।

| verse_lines = प्रतिज्ञातो वधश्चास्य त्वयाऽपि मदनुज्ञया ।;अतस्त्वया मयैवाऽयं (मया वाऽयं) हन्तव्यः सूतनन्दनः ॥ १७५॥

| verse_line2 = अतस्त्वया मयैवाऽयं (मया वाऽयं) हन्तव्यः सूतनन्दनः ॥ १७५॥

}}

Line 36,226:

Line 40,234:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो वासविः प्राह हन्तव्योऽयं मयैव हि ।

| verse_lines = इत्युक्तो वासविः प्राह हन्तव्योऽयं मयैव हि ।;त्वदीयोऽहं यतस्तेन मत्कृतं त्वत्कृतं भवेत् ॥ १७६॥

| verse_line2 = त्वदीयोऽहं यतस्तेन मत्कृतं त्वत्कृतं भवेत् ॥ १७६॥

}}

Line 36,235:

Line 40,244:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न त्वत्कृतं मत्कृतं स्याद् गुरुर्मम यतो भवान् ।

| verse_lines = न त्वत्कृतं मत्कृतं स्याद् गुरुर्मम यतो भवान् ।;अतो मयैव हन्तव्य इत्युक्त्वा कर्णमब्रवीत् ॥ १७७॥

| verse_line2 = अतो मयैव हन्तव्य इत्युक्त्वा कर्णमब्रवीत् ॥ १७७॥

}}

Line 36,244:

Line 40,254:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रूक्षा वाचः श्रावितोऽयं भीमः कृष्णस्य शृण्वतः ।

| verse_lines = रूक्षा वाचः श्रावितोऽयं भीमः कृष्णस्य शृण्वतः ।;यच्चाभिमन्युर्युष्माभिरेकः सम्भूय पातितः ॥ १७८॥

| verse_line2 = यच्चाभिमन्युर्युष्माभिरेकः सम्भूय पातितः ॥ १७८॥

}}

Line 36,253:

Line 40,264:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतस्त्वां निहनिष्यामि त्वत्पुत्रं च तवाग्रतः ।

| verse_lines = अतस्त्वां निहनिष्यामि त्वत्पुत्रं च तवाग्रतः ।;इत्युक्तोऽन्यं रथं प्राप्य कर्ण आवीज्जयद्रथम् ॥ १७९॥

| verse_line2 = इत्युक्तोऽन्यं रथं प्राप्य कर्ण आवीज्जयद्रथम् ॥ १७९॥

}}

Line 36,262:

Line 40,274:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रौणिकर्णाभिगुप्तं तं नाशकद्धन्तुमर्जुनः ।

| verse_lines = द्रौणिकर्णाभिगुप्तं तं नाशकद्धन्तुमर्जुनः ।;तत्र वेगं परं चक्रे द्रौणिः पार्थनिवारणे ॥ १८०॥

| verse_line2 = तत्र वेगं परं चक्रे द्रौणिः पार्थनिवारणे ॥ १८०॥

}}

Line 36,271:

Line 40,284:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नचैनमशकत् तर्तुं यत्नवानपि फल्गुनः ।

| verse_lines = नचैनमशकत् तर्तुं यत्नवानपि फल्गुनः ।;तयोरासीच्चिरं युद्धं चित्रं लघु च सुष्ठु च ॥ १८१॥

| verse_line2 = तयोरासीच्चिरं युद्धं चित्रं लघु च सुष्ठु च ॥ १८१॥

}}

Line 36,280:

Line 40,294:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद् दृष्ट्वा भगवान् कृष्णो लोहितायति भास्करे ।

| verse_lines = तद् दृष्ट्वा भगवान् कृष्णो लोहितायति भास्करे ।;अजिते द्रोणतनये त्वहते च जयद्रथे ।;अर्जुनस्य जयाकाङ्क्षी ससर्ज तम ऊर्जितम् ॥ १८२॥

| verse_line2 = अजिते द्रोणतनये त्वहते च जयद्रथे ।

}}

Line 36,289:

Line 40,304:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमोव्याप्ते गगने सूर्यमस्तं गतं मत्वा द्रौणिपूर्वाः समस्ताः ।

| verse_lines = तमोव्याप्ते गगने सूर्यमस्तं गतं मत्वा द्रौणिपूर्वाः समस्ताः ।;विशश्रमुः सैन्धवश्चार्जुनस्य हतप्रतिज्ञस्य मुखं समैक्षत ॥ १८३॥

| verse_line2 = विशश्रमुः सैन्धवश्चार्जुनस्य हतप्रतिज्ञस्य मुखं समैक्षत ॥ १८३॥

}}

Line 36,298:

Line 40,314:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा हरेराज्ञया शक्रसूनुश्चकर्त बाणेन जयद्रथस्य ।

| verse_lines = तदा हरेराज्ञया शक्रसूनुश्चकर्त बाणेन जयद्रथस्य ।;वह्निं (अग्निं) विविक्षन्निव दर्शितः शिरस्तदा वचः प्राह जनार्दनस्तम् ॥ १८४॥

| verse_line2 = वह्निं (अग्निं) विविक्षन्निव दर्शितः शिरस्तदा वचः प्राह जनार्दनस्तम् ॥ १८४॥

}}

Line 36,307:

Line 40,324:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैतच्छिरः पातय भूतले त्वमितीरितः पाशुपतास्त्रतेजसा ।

| verse_lines = नैतच्छिरः पातय भूतले त्वमितीरितः पाशुपतास्त्रतेजसा ।;दधार बाणैरनुपुङ्खपुङ्खैः पुनस्तमूचे गरुडध्वजो वचः ॥ १८५॥

| verse_line2 = दधार बाणैरनुपुङ्खपुङ्खैः पुनस्तमूचे गरुडध्वजो वचः ॥ १८५॥

}}

Line 36,316:

Line 40,334:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इदं पितुस्तस्य करे निपात्यतां वरोऽस्य दत्तो हि पुराऽमुनाऽयम्(यत्) ।

| verse_lines = इदं पितुस्तस्य करे निपात्यतां वरोऽस्य दत्तो हि पुराऽमुनाऽयम्(यत्) ।;शिरो निकृत्तं भुवि पातयेद् यस्तवास्य भूयाच्च शिरः सहस्रधा ॥ १८६॥

| verse_line2 = शिरो निकृत्तं भुवि पातयेद् यस्तवास्य भूयाच्च शिरः सहस्रधा ॥ १८६॥

}}

Line 36,325:

Line 40,344:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति स्म वध्यः स पिताऽपि(वध्योऽस्य पिताऽपि) तेनेत्युदीरिते तस्य सन्ध्याक्रियस्य ।

| verse_lines = इति स्म वध्यः स पिताऽपि(वध्योऽस्य पिताऽपि) तेनेत्युदीरिते तस्य सन्ध्याक्रियस्य ।;अङ्के व्यधात् तच्छिर आशु वासविः स सम्भ्रमात् तद् भुवि च न्यपातयत् ॥ १८७॥

| verse_line2 = अङ्के व्यधात् तच्छिर आशु वासविः स सम्भ्रमात् तद् भुवि च न्यपातयत् ॥ १८७॥

}}

Line 36,334:

Line 40,354:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽभवत् तस्य शिरः सहस्रधा हरिश्च चक्रे तमसो लयं पुनः ।

| verse_lines = ततोऽभवत् तस्य शिरः सहस्रधा हरिश्च चक्रे तमसो लयं पुनः ।;तदैव सूर्ये सकलैश्च दृष्टे हाहेति वादः सुमहानथाऽसीत् ॥ १८८॥

| verse_line2 = तदैव सूर्ये सकलैश्च दृष्टे हाहेति वादः सुमहानथाऽसीत् ॥ १८८॥

}}

Line 36,343:

Line 40,364:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमस्तदा शल्यसुयोधनादीन् कृपं च जित्वा व्यनदत् सुभैरवम् ।

| verse_lines = भीमस्तदा शल्यसुयोधनादीन् कृपं च जित्वा व्यनदत् सुभैरवम् ।;कुर्वन् साहाय्यं फल्गुनस्यैव तुष्टो बभूव शैनेय उतो हते रिपौ ॥ १८९॥

| verse_line2 = कुर्वन् साहाय्यं फल्गुनस्यैव तुष्टो बभूव शैनेय उतो हते रिपौ ॥ १८९॥

}}

Line 36,352:

Line 40,374:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपूरयत् पाञ्चजन्यं च कृष्णो मुदा तदा देवदत्तं च पार्थः ।

| verse_lines = अपूरयत् पाञ्चजन्यं च कृष्णो मुदा तदा देवदत्तं च पार्थः ।;भीमस्य नादं सहपाञ्चजन्यघोषं श्रुत्वा निहतं सिन्धुराजम् ।;ज्ञात्वा राजा धर्मसुतो मुमोद दुर्योधनश्चाऽस सुदुःखितस्तदा ॥ १९०॥

| verse_line2 = भीमस्य नादं सहपाञ्चजन्यघोषं श्रुत्वा निहतं सिन्धुराजम् ।

}}

Line 36,361:

Line 40,384:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो द्रौणिमुखां(द्रौणिमुखान्) सेनां सर्वां भीमोऽभ्यवर्तत।

| verse_lines = ततो द्रौणिमुखां(द्रौणिमुखान्) सेनां सर्वां भीमोऽभ्यवर्तत।;पार्थः कर्णमुखाञ्छिष्टान् ततोऽभज्यत तद् बलम् ॥ १९१॥

| verse_line2 = पार्थः कर्णमुखाञ्छिष्टान् ततोऽभज्यत तद् बलम् ॥ १९१॥

}}

Line 36,370:

Line 40,394:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शीर्णां सेनां प्रविविशुर्धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।

| verse_lines = शीर्णां सेनां प्रविविशुर्धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।;ततस्तं देशमापुस्ते यत्र भीमधनञ्जयौ ॥ १९२॥

| verse_line2 = ततस्तं देशमापुस्ते यत्र भीमधनञ्जयौ ॥ १९२॥

}}

Line 36,379:

Line 40,404:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत एकीकृताः सर्वे पाण्डवाः सहसोमकाः ।

| verse_lines = तत एकीकृताः सर्वे पाण्डवाः सहसोमकाः ।;परान् विद्रावयामासुस्ते भीताः प्राद्रवन् दिशः ॥ १९३॥

| verse_line2 = परान् विद्रावयामासुस्ते भीताः प्राद्रवन् दिशः ॥ १९३॥

}}

Line 36,388:

Line 40,414:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्राप्यमाणं सैन्यं तं दृष्ट्वा दुर्योधनो नृपः ।

| verse_lines = विद्राप्यमाणं सैन्यं तं दृष्ट्वा दुर्योधनो नृपः ।;जयद्रथवधाच्चैव कुपितोऽभ्यद्रवत् परान् ॥ १९४॥

| verse_line2 = जयद्रथवधाच्चैव कुपितोऽभ्यद्रवत् परान् ॥ १९४॥

}}

Line 36,397:

Line 40,424:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स भीमसेनं च धनञ्जयं च युधिष्ठिरं माद्रवतीसुतौ च ।

| verse_lines = स भीमसेनं च धनञ्जयं च युधिष्ठिरं माद्रवतीसुतौ च ।;धृष्टद्युम्नं सात्यकिं द्रौपदेयान् सर्वानेकः शरवर्षैर्ववर्ष ॥ १९५॥

| verse_line2 = धृष्टद्युम्नं सात्यकिं द्रौपदेयान् सर्वानेकः शरवर्षैर्ववर्ष ॥ १९५॥

}}

Line 36,406:

Line 40,434:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते विव्यधुस्तं बहुभिः शिलीमुखैः(शिलीमुखान्) स ताननादृत्य चकर्त बाणैः ।

| verse_lines = ते विव्यधुस्तं बहुभिः शिलीमुखैः(शिलीमुखान्) स ताननादृत्य चकर्त बाणैः ।;धनूंषि चित्राणि महारथानां चकार सङ्ख्ये(युद्धे) विरथौ यमौ च ॥ १९६॥

| verse_line2 = धनूंषि चित्राणि महारथानां चकार सङ्ख्ये(युद्धे) विरथौ यमौ च ॥ १९६॥

}}

Line 36,415:

Line 40,444:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आदाय चापानि पराणि तेऽपि दुर्योधनं ववृषुः सायकौघैः ।

| verse_lines = आदाय चापानि पराणि तेऽपि दुर्योधनं ववृषुः सायकौघैः ।;अचिन्तयित्वैव शरान्स एको न्यवारयत् तानखिलांश्च बाणैः ॥ १९७॥

| verse_line2 = अचिन्तयित्वैव शरान्स एको न्यवारयत् तानखिलांश्च बाणैः ॥ १९७॥

}}

Line 36,424:

Line 40,454:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं गाहमानं द्विषतां बहूनां मध्ये द्रोणद्रौणिकृपप्रधानाः ।

| verse_lines = तं गाहमानं द्विषतां बहूनां मध्ये द्रोणद्रौणिकृपप्रधानाः ।;दृष्ट्वा सर्वे जुगुपुः स्वात्तचापा अनारतं बाणगणान् सृजन्तः ॥ १९८॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा सर्वे जुगुपुः स्वात्तचापा अनारतं बाणगणान् सृजन्तः ॥ १९८॥

}}

Line 36,433:

Line 40,464:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुयोधनः कर्णमाह जहि भीममिमं युधि ।

| verse_lines = सुयोधनः कर्णमाह जहि भीममिमं युधि ।;स आह नैष शक्यो हि जेतुं देवैः सवासवैः ॥ १९९॥

| verse_line2 = स आह नैष शक्यो हि जेतुं देवैः सवासवैः ॥ १९९॥

}}

Line 36,442:

Line 40,474:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दैवाज्जीवाम्यहं राजन् युध्यंस्तेनातिपीडितः ।

| verse_lines = दैवाज्जीवाम्यहं राजन् युध्यंस्तेनातिपीडितः ।;अतो घटामहे शक्त्या जयो दैवसमाहितः ॥ २००॥

| verse_line2 = अतो घटामहे शक्त्या जयो दैवसमाहितः ॥ २००॥

}}

Line 36,451:

Line 40,484:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनो द्रोणमाह सैन्धवस्त्वदुपेक्षया ।

| verse_lines = दुर्योधनो द्रोणमाह सैन्धवस्त्वदुपेक्षया ।;पार्थेन निहतो भीमसात्यकिभ्यां च मे बलम् ॥ २०१॥

| verse_line2 = पार्थेन निहतो भीमसात्यकिभ्यां च मे बलम् ॥ २०१॥

}}

Line 36,460:

Line 40,494:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतिज्ञा च परित्यक्ता पाण्डवस्नेहतस्त्वया ।

| verse_lines = प्रतिज्ञा च परित्यक्ता पाण्डवस्नेहतस्त्वया ।;इत्युक्तः कुपितो द्रोणः प्रतिज्ञामकरोत् ततः ॥ २०२॥

| verse_line2 = इत्युक्तः कुपितो द्रोणः प्रतिज्ञामकरोत् ततः ॥ २०२॥

}}

Line 36,469:

Line 40,504:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतः परं नैव रणाद् रात्रावहनि वा क्‍वचित् ।

| verse_lines = इतः परं नैव रणाद् रात्रावहनि वा क्‍वचित् ।;गच्छेयं नैव (नच) मोक्ष्यामि वर्म बद्धं कथञ्चन ॥ २०३॥

| verse_line2 = गच्छेयं नैव (नच) मोक्ष्यामि वर्म बद्धं कथञ्चन ॥ २०३॥

}}

Line 36,478:

Line 40,514:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मत्पुत्रश्च त्वया वाच्यः पाञ्चालान् नैव शेषय (शेषयेत्, शेषयेः) ।

| verse_lines = मत्पुत्रश्च त्वया वाच्यः पाञ्चालान् नैव शेषय (शेषयेत्, शेषयेः) ।;सदौहित्रानितीत्युक्त्वा(सदौहित्रानिति प्रोक्त्वा) विजगाहे निशागमे ॥ २०४॥

| verse_line2 = सदौहित्रानितीत्युक्त्वा(सदौहित्रानिति प्रोक्त्वा) विजगाहे निशागमे ॥ २०४॥

}}

Line 36,487:

Line 40,524:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चमूं परेषामभ्यागाद् धृष्टद्युम्नस्तमाशु च ।

| verse_lines = चमूं परेषामभ्यागाद् धृष्टद्युम्नस्तमाशु च ।;द्रौणिदुर्योधनौ तत्र विरथीकृत्य मारुतिः ।;द्रावयामास तत् सैन्यं पश्यतां सर्वभूभृताम् ॥ २०५॥

| verse_line2 = द्रौणिदुर्योधनौ तत्र विरथीकृत्य मारुतिः ।

}}

Line 36,496:

Line 40,534:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षोहिण्यस्तु सप्तैव सेनयोरुभयोरपि ।

| verse_lines = अक्षोहिण्यस्तु सप्तैव सेनयोरुभयोरपि ।;हतास्तासां च भीमेन तिस्रो द्वे फल्गुनेन च ॥ २०६॥

| verse_line2 = हतास्तासां च भीमेन तिस्रो द्वे फल्गुनेन च ॥ २०६॥

}}

Line 36,505:

Line 40,544:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सौभद्रसात्यकिमुखैस्तन्मध्ये षोडशांशकः(षोडशांसकैः) ।

| verse_lines = सौभद्रसात्यकिमुखैस्तन्मध्ये षोडशांशकः(षोडशांसकैः) ।;हैडिम्बपार्षतमुखैस्त्रयाच्च दशमांशकः(दशमांशतः) ॥ २०७॥

| verse_line2 = हैडिम्बपार्षतमुखैस्त्रयाच्च दशमांशकः(दशमांशतः) ॥ २०७॥

}}

Line 36,514:

Line 40,554:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मद्रोणद्रौणिभिश्च द्वे समं निहते तदा ।

| verse_lines = भीष्मद्रोणद्रौणिभिश्च द्वे समं निहते तदा ।;तदन्यैर्मिलितैः सर्वैस्तच्चतुर्थांश एव च ॥ २०८॥

| verse_line2 = तदन्यैर्मिलितैः सर्वैस्तच्चतुर्थांश एव च ॥ २०८॥

}}

Line 36,523:

Line 40,564:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो रात्रौ पञ्चभिश्च पार्थाः षड्भिश्च कौरवाः ।

| verse_lines = ततो रात्रौ पञ्चभिश्च पार्थाः षड्भिश्च कौरवाः ।;अक्षोहिणीभिः संव्यूह्य युद्धं चक्रुः सुदारुणम् ।;भीमं सेनां द्रावयन्तं पुनः कर्णः समासदत् ॥ २०९॥

| verse_line2 = अक्षोहिणीभिः संव्यूह्य युद्धं चक्रुः सुदारुणम् ।

}}

Line 36,532:

Line 40,574:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कर्णपुरतो भीमो दुष्कर्णं कर्णमेव च ।

| verse_lines = स कर्णपुरतो भीमो दुष्कर्णं कर्णमेव च ।;दुर्योधनस्यावरजौ निष्पिपेष पदा क्षणात् ।;रथाश्वध्वजसूतैश्च सहितौ न व्यदृश्यताम्(न व्यदृश्यत) ॥ २१०॥

| verse_line2 = दुर्योधनस्यावरजौ निष्पिपेष पदा क्षणात् ।

}}

Line 36,541:

Line 40,584:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरायुधोऽहमिति मां त्वमात्थ पुरुषं वचः ।

| verse_lines = निरायुधोऽहमिति मां त्वमात्थ पुरुषं वचः ।;निरायुधः पदैवाहं त्वां हन्तुमशकं तदा ॥ २११॥

| verse_line2 = निरायुधः पदैवाहं त्वां हन्तुमशकं तदा ॥ २११॥

}}

Line 36,550:

Line 40,594:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति कर्णस्य तौ भीमः सञ्ज्ञया ज्ञापयन् भुवि ।

| verse_lines = इति कर्णस्य तौ भीमः सञ्ज्ञया ज्ञापयन् भुवि ।;पदा पिपेष कालिङ्गं मुष्टिनैव जघान ह ॥ २१२॥

| verse_line2 = पदा पिपेष कालिङ्गं मुष्टिनैव जघान ह ॥ २१२॥

}}

Line 36,559:

Line 40,604:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुष्टिना त्वद्वधायाहं समर्थ इति किं वदे ।

| verse_lines = मुष्टिना त्वद्वधायाहं समर्थ इति किं वदे ।;तस्मान्मया रक्षितस्त्वमिति ज्ञापयितुं प्रभुः ।;साश्वसूतध्वजरथः कालिङ्गो मुष्टिचूर्णितः ॥ २१३॥

| verse_line2 = तस्मान्मया रक्षितस्त्वमिति ज्ञापयितुं प्रभुः ।

}}

Line 36,568:

Line 40,614:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = केतुमांश्च पिता तस्य शक्रदेवः श्रुतायुधः ।

| verse_lines = केतुमांश्च पिता तस्य शक्रदेवः श्रुतायुधः ।;अक्षोहिण्या सेनया च सह भीमेन पातिताः ।;खड्गयुद्धे पुरा भीष्मे सेनापत्यं प्रकुर्वति ॥ २१४॥

| verse_line2 = अक्षोहिण्या सेनया च सह भीमेन पातिताः ।

}}

Line 36,577:

Line 40,624:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णानुजान् ध्रुवाद्यांश्च बहून् जघ्ने स वै निशि ।

| verse_lines = कर्णानुजान् ध्रुवाद्यांश्च बहून् जघ्ने स वै निशि ।;सञ्ज्ञां भीमकृतां ज्ञात्वा शक्तिं चिक्षेप चापराम् ।;कर्णः शक्तिर्मया दिव्या न मुक्ता तेन जीवसि ॥ २१५॥

| verse_line2 = सञ्ज्ञां भीमकृतां ज्ञात्वा शक्तिं चिक्षेप चापराम् ।

}}

Line 36,586:

Line 40,634:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ज्ञापयितुं तां तु ज्ञात्वा भीमः क्षणात् तदा ।

| verse_lines = इति ज्ञापयितुं तां तु ज्ञात्वा भीमः क्षणात् तदा ।;खमुत्पत्य गृहीत्वा च कर्णे चिक्षेप सत्वरः ॥ २१६॥

| verse_line2 = खमुत्पत्य गृहीत्वा च कर्णे चिक्षेप सत्वरः ॥ २१६॥

}}

Line 36,595:

Line 40,644:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदि त्वया तदा मुक्ता शक्तिस्त्वां सा हनिष्यति ।

| verse_lines = यदि त्वया तदा मुक्ता शक्तिस्त्वां सा हनिष्यति ।;इति ज्ञापयितुं सा च कर्णरक्षणकाङ्क्षिणा ॥ २१७॥

| verse_line2 = इति ज्ञापयितुं सा च कर्णरक्षणकाङ्क्षिणा ॥ २१७॥

}}

Line 36,604:

Line 40,654:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुक्ता दक्षभुजे सा च(सोऽथ) विदार्य धरणीं तथा(तदा) ।

| verse_lines = मुक्ता दक्षभुजे सा च(सोऽथ) विदार्य धरणीं तथा(तदा) ।;भित्त्वा विवेश कर्णस्य दर्शयन्ती निदर्शनम् ॥ २१८॥

| verse_line2 = भित्त्वा विवेश कर्णस्य दर्शयन्ती निदर्शनम् ॥ २१८॥

}}

Line 36,613:

Line 40,664:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो भीमः पुनः स्वं तु रथमास्थाय चापभृत् ।

| verse_lines = ततो भीमः पुनः स्वं तु रथमास्थाय चापभृत् ।;कर्णस्य पुरतः शत्रून् द्रावयामास सर्वतः ॥ २१९॥

| verse_line2 = कर्णस्य पुरतः शत्रून् द्रावयामास सर्वतः ॥ २१९॥

}}

Line 36,622:

Line 40,674:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं कर्णो वारयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ।

| verse_lines = तं कर्णो वारयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ।;भीमः कर्णरथायैव गदां चिक्षेप वेगतः(वेगितः) ॥ २२०॥

| verse_line2 = भीमः कर्णरथायैव गदां चिक्षेप वेगतः(वेगितः) ॥ २२०॥

}}

Line 36,631:

Line 40,684:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तद्गदाविघाताय स्थूणाकर्णास्त्रमासृजत् ।

| verse_lines = स तद्गदाविघाताय स्थूणाकर्णास्त्रमासृजत् ।;तेनास्त्रेण प्रतिहता सा गदा भीममाव्रजत् ॥ २२१॥

| verse_line2 = तेनास्त्रेण प्रतिहता सा गदा भीममाव्रजत् ॥ २२१॥

}}

Line 36,640:

Line 40,694:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमो गदां समादाय कर्णस्य रथमारुहत् ।

| verse_lines = भीमो गदां समादाय कर्णस्य रथमारुहत् ।;तया सञ्चूर्णयामास कर्णस्य रथकूबरम् ॥ २२२॥

| verse_line2 = तया सञ्चूर्णयामास कर्णस्य रथकूबरम् ॥ २२२॥

}}

Line 36,649:

Line 40,704:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं त्वच्चूर्णने शक्तो मत्कामात् त्वं हि जीवसि ।

| verse_lines = एवं त्वच्चूर्णने शक्तो मत्कामात् त्वं हि जीवसि ।;एवं निदर्शयित्वैव पुनः स्वं रथमाव्रजत् ॥ २२३॥

| verse_line2 = एवं निदर्शयित्वैव पुनः स्वं रथमाव्रजत् ॥ २२३॥

}}

Line 36,658:

Line 40,714:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः कर्णपुरः सेनां जघान बहुशो रणे ।

| verse_lines = पुनः कर्णपुरः सेनां जघान बहुशो रणे ।;कर्णस्तु तं परित्यज्य सहदेवमुपाद्रवत् ॥ २२४॥

| verse_line2 = कर्णस्तु तं परित्यज्य सहदेवमुपाद्रवत् ॥ २२४॥

}}

Line 36,667:

Line 40,724:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तु तं विरथीकृत्य धनुः कण्ठेऽवसज्य च ।

| verse_lines = स तु तं विरथीकृत्य धनुः कण्ठेऽवसज्य च ।;कुत्सयामास बहुशः स तु निर्वेदमागमत् ॥ २२५॥

| verse_line2 = कुत्सयामास बहुशः स तु निर्वेदमागमत् ॥ २२५॥

}}

Line 36,676:

Line 40,734:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न हन्तुमैच्छत् तं कर्णः पृथायै स्वं वचः स्मरन् ।

| verse_lines = न हन्तुमैच्छत् तं कर्णः पृथायै स्वं वचः स्मरन् ।;तं विजित्य(विसृज्य) रणे कर्णो जघ्ने पार्थवरूथिनीम् ॥ २२६॥

| verse_line2 = तं विजित्य(विसृज्य) रणे कर्णो जघ्ने पार्थवरूथिनीम् ॥ २२६॥

}}

Line 36,685:

Line 40,744:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो द्रौणिर्विविधैर्बाणसङ्घैर्जघान पार्थस्य चमूं समन्ततः ।

| verse_lines = ततो द्रौणिर्विविधैर्बाणसङ्घैर्जघान पार्थस्य चमूं समन्ततः ।;सा हन्यमाना रणकोविदेन न शं (नाशं) लेभे मृत्युनाऽऽर्ता प्रजेव(आर्तप्रजेव) ॥ २२७॥

| verse_line2 = सा हन्यमाना रणकोविदेन न शं (नाशं) लेभे मृत्युनाऽऽर्ता प्रजेव(आर्तप्रजेव) ॥ २२७॥

}}

Line 36,694:

Line 40,754:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा सेनां द्रौणिबलाभिभूतां तमाह्वयामास घटोत्कचो युधे(युधि) ।

| verse_lines = दृष्ट्वा सेनां द्रौणिबलाभिभूतां तमाह्वयामास घटोत्कचो युधे(युधि) ।;द्रौणिस्तमाहाऽलमलं न वत्स पुत्रस्तातं योधयस्वाद्य मां त्वम् ॥ २२८॥

| verse_line2 = द्रौणिस्तमाहाऽलमलं न वत्स पुत्रस्तातं योधयस्वाद्य मां त्वम् ॥ २२८॥

}}

Line 36,703:

Line 40,764:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त ऊचे न पिता मम त्वं सखा पितुर्यद्यपि शत्रुसंश्रयात् ।

| verse_lines = इत्युक्त ऊचे न पिता मम त्वं सखा पितुर्यद्यपि शत्रुसंश्रयात् ।;अरिश्च मेऽसीति तमाह यद्यरिं मां मन्यसे तद्वदहं करोमि ते ॥ २२९॥

| verse_line2 = अरिश्च मेऽसीति तमाह यद्यरिं मां मन्यसे तद्वदहं करोमि ते ॥ २२९॥

}}

Line 36,712:

Line 40,774:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यूचिवाञ्छक्रधनुःप्रकाशं विष्फार्य चापं प्रकिरञ्छरौघान् ।

| verse_lines = इत्यूचिवाञ्छक्रधनुःप्रकाशं विष्फार्य चापं प्रकिरञ्छरौघान् ।;अभ्यागमद् राक्षसमुग्रवेगः स्वसेनया सोऽपि तमभ्यवर्तत ॥ २३०॥

| verse_line2 = अभ्यागमद् राक्षसमुग्रवेगः स्वसेनया सोऽपि तमभ्यवर्तत ॥ २३०॥

}}

Line 36,721:

Line 40,784:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स रक्षसां लक्षसमावृतो बली नृभिश्च वीरैर्बहुभिः सुशिक्षितैः ।

| verse_lines = स रक्षसां लक्षसमावृतो बली नृभिश्च वीरैर्बहुभिः सुशिक्षितैः ।;अक्षोहिणीमात्रबलेन राक्षसः सङ्क्षोभयामास गुरोः सुतं शरैः ॥ २३१॥

| verse_line2 = अक्षोहिणीमात्रबलेन राक्षसः सङ्क्षोभयामास गुरोः सुतं शरैः ॥ २३१॥

}}

Line 36,730:

Line 40,794:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तेन बाणैर्बहुभिः सुपीडितो विभिन्नगात्रः क्षतजाप्लुताङ्गः(क्षतजाभिप्लुताङ्गः) ।

| verse_lines = स तेन बाणैर्बहुभिः सुपीडितो विभिन्नगात्रः क्षतजाप्लुताङ्गः(क्षतजाभिप्लुताङ्गः) ।;व्यावृत्य नेत्रे कुपितो महद् धनुर्विष्फार्य बाणै रजनीं चकार ॥ २३२॥

| verse_line2 = व्यावृत्य नेत्रे कुपितो महद् धनुर्विष्फार्य बाणै रजनीं चकार ॥ २३२॥

}}

Line 36,739:

Line 40,804:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽक्षौहिणीं तां(अक्षौहिणीं तां) क्षणमात्रतः क्षरन् महाशरांस्तानपि राक्षसान् क्षयम् ।

| verse_lines = सोऽक्षौहिणीं तां(अक्षौहिणीं तां) क्षणमात्रतः क्षरन् महाशरांस्तानपि राक्षसान् क्षयम् ।;निनाय पुत्रं च घटोत्कचस्य निष्ट्यं(निष्ठ्यं) पुरा योऽञ्जनवर्मनामकः ॥ २३३॥

| verse_line2 = निनाय पुत्रं च घटोत्कचस्य निष्ट्यं(निष्ठ्यं) पुरा योऽञ्जनवर्मनामकः ॥ २३३॥

}}

Line 36,748:

Line 40,814:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निरीक्ष्य सेनां स्वसुतं च पातितं घटोत्कचो द्रोणसुतं शरेण ।

| verse_lines = निरीक्ष्य सेनां स्वसुतं च पातितं घटोत्कचो द्रोणसुतं शरेण ।;विव्याध गाढं स तु विह्वलो ध्वजं समाश्रितश्चाऽशु ससञ्ज्ञकोऽभवत् ॥ २३४॥

| verse_line2 = विव्याध गाढं स तु विह्वलो ध्वजं समाश्रितश्चाऽशु ससञ्ज्ञकोऽभवत् ॥ २३४॥

}}

Line 36,757:

Line 40,824:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्थाय बाणं यमदण्डकल्पं सन्धाय चापे प्रविकृष्य राक्षसे ।

| verse_lines = उत्थाय बाणं यमदण्डकल्पं सन्धाय चापे प्रविकृष्य राक्षसे ।;मुमोच तेनाभिहतः पपात विनष्टसञ्ज्ञः स्वरथे घटोत्कचः ॥ २३५॥

| verse_line2 = मुमोच तेनाभिहतः पपात विनष्टसञ्ज्ञः स्वरथे घटोत्कचः ॥ २३५॥

}}

Line 36,766:

Line 40,834:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विमूर्च्छितं सारथिरस्य दूरं निनाय युद्धाज्जगतो विपश्यतः ।

| verse_lines = विमूर्च्छितं सारथिरस्य दूरं निनाय युद्धाज्जगतो विपश्यतः ।;द्रौणिश्च सेनां निशि तैः शरोत्तमैर्व्यद्रावयत् पाण्डवसोमकानाम् ॥ २३६॥

| verse_line2 = द्रौणिश्च सेनां निशि तैः शरोत्तमैर्व्यद्रावयत् पाण्डवसोमकानाम् ॥ २३६॥

}}

Line 36,775:

Line 40,844:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सञ्ज्ञामवाप्याथ घटोत्कचोऽपि क्रुद्धोऽविशत् कौरवसैन्यमाशु ।

| verse_lines = सञ्ज्ञामवाप्याथ घटोत्कचोऽपि क्रुद्धोऽविशत् कौरवसैन्यमाशु ।;विद्रावयामास स बाणवर्षैः प्रकम्पयामास महारथांस्तथा ॥ २३७॥

| verse_line2 = विद्रावयामास स बाणवर्षैः प्रकम्पयामास महारथांस्तथा ॥ २३७॥

}}

Line 36,784:

Line 40,854:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव पार्थं प्रति योद्धुमागतं वैकर्तनं वीक्ष्य जगत्पतिर्हरिः ।

| verse_lines = तदैव पार्थं प्रति योद्धुमागतं वैकर्तनं वीक्ष्य जगत्पतिर्हरिः ।;घटोत्कचं प्राहिणोच्छक्तिमुग्रां तस्मिन् मोक्तुं पार्थरक्षार्थमेव ॥ २३८॥

| verse_line2 = घटोत्कचं प्राहिणोच्छक्तिमुग्रां तस्मिन् मोक्तुं पार्थरक्षार्थमेव ॥ २३८॥

}}

Line 36,793:

Line 40,864:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कर्णमाहूय युयोध तेन तस्यानु दुर्योधनपूर्वकाश्च ये ।

| verse_lines = स कर्णमाहूय युयोध तेन तस्यानु दुर्योधनपूर्वकाश्च ये ।;द्रोणेन चैतान् समरे स एको निवारयामास ममर्द चाधिकम् ॥ २३९॥

| verse_line2 = द्रोणेन चैतान् समरे स एको निवारयामास ममर्द चाधिकम् ॥ २३९॥

}}

Line 36,802:

Line 40,874:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते बाध्यमाना बहुशो बलीयसा कर्णं पुरोधाय तमभ्ययोधयन् ।

| verse_lines = ते बाध्यमाना बहुशो बलीयसा कर्णं पुरोधाय तमभ्ययोधयन् ।;न विव्यथे तत्र रणे स कर्णः स्ववीर्यमास्थाय महास्त्रवेत्ता ॥ २४०॥

| verse_line2 = न विव्यथे तत्र रणे स कर्णः स्ववीर्यमास्थाय महास्त्रवेत्ता ॥ २४०॥

}}

Line 36,811:

Line 40,884:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवारयामास गुरोः सुतं तदा भीमस्त्रिगर्ताञ्छतमन्युनन्दनः ।

| verse_lines = निवारयामास गुरोः सुतं तदा भीमस्त्रिगर्ताञ्छतमन्युनन्दनः ।;अलम्बलो नाम तदैव राक्षसः समागमद्(समासदत्) भीमसुतं निहन्तुम् ॥ २४१॥

| verse_line2 = अलम्बलो नाम तदैव राक्षसः समागमद्(समासदत्) भीमसुतं निहन्तुम् ॥ २४१॥

}}

Line 36,820:

Line 40,894:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युद्ध्वा प्रगृह्यैनमथो निपात्य घटोत्कचो भूमितलेऽसिनाऽस्य ।

| verse_lines = युद्ध्वा प्रगृह्यैनमथो निपात्य घटोत्कचो भूमितलेऽसिनाऽस्य ।;उत्कृत्य शीर्षं तु सुयोधनेऽक्षिपद् विषेदुरत्राखिलभूमिपालाः ॥ २४२॥

| verse_line2 = उत्कृत्य शीर्षं तु सुयोधनेऽक्षिपद् विषेदुरत्राखिलभूमिपालाः ॥ २४२॥

}}

Line 36,829:

Line 40,904:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अलायुधोऽथाऽगमदुग्रवीर्यो नराशनस्तं स घटोत्कचोऽभ्ययात् ।

| verse_lines = अलायुधोऽथाऽगमदुग्रवीर्यो नराशनस्तं स घटोत्कचोऽभ्ययात् ।;युद्ध्वा मुहूर्तं स तु तेन भूमौ निपात्य तं यज्ञपशुं चकार ॥ २४३॥

| verse_line2 = युद्ध्वा मुहूर्तं स तु तेन भूमौ निपात्य तं यज्ञपशुं चकार ॥ २४३॥

}}

Line 36,838:

Line 40,914:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथास्य शिर उद्धृत्य क्रोधाद् दुर्योधनोरसि ।

| verse_lines = अथास्य शिर उद्धृत्य क्रोधाद् दुर्योधनोरसि ।;चिक्षेप तेन सम्भ्रान्ताः सर्वे दुर्योधनादयः ॥ २४४॥

| verse_line2 = चिक्षेप तेन सम्भ्रान्ताः सर्वे दुर्योधनादयः ॥ २४४॥

}}

Line 36,847:

Line 40,924:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = घटोत्कचबलख्यात्यै समर्थेनापि यो रणे ।

| verse_lines = घटोत्कचबलख्यात्यै समर्थेनापि यो रणे ।;न हतो भीमसेनेन हतेऽस्मिन् भैमसेनिना ॥ २४५॥

| verse_line2 = न हतो भीमसेनेन हतेऽस्मिन् भैमसेनिना ॥ २४५॥

}}

Line 36,856:

Line 40,934:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वे सञ्चोदयामासुः(सम्बोधयामासुः) कर्णं शक्तिविमोक्षणे ।

| verse_lines = सर्वे सञ्चोदयामासुः(सम्बोधयामासुः) कर्णं शक्तिविमोक्षणे ।;अस्मिन् हते हतं सर्वं किं नः पार्थः करिष्यति ॥ २४६॥

| verse_line2 = अस्मिन् हते हतं सर्वं किं नः पार्थः करिष्यति ॥ २४६॥

}}

Line 36,865:

Line 40,944:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं सञ्चोद्यमानः(सम्बोध्यमानः) स धार्तराष्ट्रैः पुनः पुनः ।

| verse_lines = एवं सञ्चोद्यमानः(सम्बोध्यमानः) स धार्तराष्ट्रैः पुनः पुनः ।;हैडिम्बेनार्द्यमानैस्तु(च) स्वयं च भृशपीडितः ।;आदत्त शक्तिं विपुलां पाकशासनसम्मताम् ॥ २४७॥

| verse_line2 = हैडिम्बेनार्द्यमानैस्तु(च) स्वयं च भृशपीडितः ।

}}

Line 36,874:

Line 40,954:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तामम्बरस्थाय घटोत्कचाय शैलोपमायातुलविक्रमाय ।

| verse_lines = तामम्बरस्थाय घटोत्कचाय शैलोपमायातुलविक्रमाय ।;चिक्षेप मृत्यो रसनोपमामलं प्रकाशयन्तीं प्रदिशो दिशश्च ॥ २४८॥

| verse_line2 = चिक्षेप मृत्यो रसनोपमामलं प्रकाशयन्तीं प्रदिशो दिशश्च ॥ २४८॥

}}

Line 36,883:

Line 40,964:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निर्भिण्णवक्षाः(निर्भिन्नवक्षाः) स तया पपात व्यचूर्णयञ्छत्रुबलं हतोऽपि ।

| verse_lines = निर्भिण्णवक्षाः(निर्भिन्नवक्षाः) स तया पपात व्यचूर्णयञ्छत्रुबलं हतोऽपि ।;तस्मिन् हते जहृषुधार्तराष्ट्रा उच्चुक्रुशुर्दुधुवुश्चाम्बराणि ॥ २४९॥

| verse_line2 = तस्मिन् हते जहृषुधार्तराष्ट्रा उच्चुक्रुशुर्दुधुवुश्चाम्बराणि ॥ २४९॥

}}

Line 36,892:

Line 40,974:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा ननर्त केशवः समाश्लिषच्च फल्गुनम् ।

| verse_lines = तदा ननर्त केशवः समाश्लिषच्च फल्गुनम् ।;ननाद शङ्खमाधमज्जहास(शङ्खमदमञ्जहास) चोरुनिस्वनः ॥ २५०॥

| verse_line2 = ननाद शङ्खमाधमज्जहास(शङ्खमदमञ्जहास) चोरुनिस्वनः ॥ २५०॥

}}

Line 36,901:

Line 40,984:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमपृच्छद् गुडाकेशः किमेतदिति दुर्मनाः ।

| verse_lines = तमपृच्छद् गुडाकेशः किमेतदिति दुर्मनाः ।;हते सुतेऽग्रजेऽस्माकं वीरे किं नन्दसि प्रभो ॥ २५१॥

| verse_line2 = हते सुतेऽग्रजेऽस्माकं वीरे किं नन्दसि प्रभो ॥ २५१॥

}}

Line 36,910:

Line 40,994:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाह भगवान् कृष्णो दिष्ट्या जीवसि फल्गुन ।

| verse_lines = तमाह भगवान् कृष्णो दिष्ट्या जीवसि फल्गुन ।;त्वदर्थं निहिता शक्तिर्विमुक्ताऽस्मिन् हि राक्षसे ॥ २५२॥

| verse_line2 = त्वदर्थं निहिता शक्तिर्विमुक्ताऽस्मिन् हि राक्षसे ॥ २५२॥

}}

Line 36,919:

Line 41,004:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो युधिष्ठिरो दुःखादमर्षाच्चाभ्यवर्तत ।

| verse_lines = ततो युधिष्ठिरो दुःखादमर्षाच्चाभ्यवर्तत ।;कर्णं प्रति तमाहाथ कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ॥ २५३॥

| verse_line2 = कर्णं प्रति तमाहाथ कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ॥ २५३॥

}}

Line 36,928:

Line 41,014:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ययाऽर्जुनो निहन्तव्यस्तयाऽसौ राक्षसो हतः ।

| verse_lines = ययाऽर्जुनो निहन्तव्यस्तयाऽसौ राक्षसो हतः ।;तन्मा शुचस्त्वं राजेन्द्र दिष्ट्या जीवति फल्गुनः ।;इत्युक्त्वा प्रययौ व्यासस्ततो युद्धमवर्तत ॥ २५४॥

| verse_line2 = तन्मा शुचस्त्वं राजेन्द्र दिष्ट्या जीवति फल्गुनः ।

}}

Line 36,937:

Line 41,024:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमार्जुनाभ्यामिह हन्यमाने बले कुरूणामितरैश्च पाण्डवैः ।

| verse_lines = भीमार्जुनाभ्यामिह हन्यमाने बले कुरूणामितरैश्च पाण्डवैः ।;प्रदीपहस्ता अथ योधकाश्च सर्वेऽपि निद्रावशगा बभूवुः ॥ २५५॥

| verse_line2 = प्रदीपहस्ता अथ योधकाश्च सर्वेऽपि निद्रावशगा बभूवुः ॥ २५५॥

}}

Line 36,946:

Line 41,034:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैव तानाह धनञ्जयस्तदा स्वप्स्यन्तु यावच्छशिनः प्रकाशः ।

| verse_lines = दृष्ट्वैव तानाह धनञ्जयस्तदा स्वप्स्यन्तु यावच्छशिनः प्रकाशः ।;इतीरिता आशिषः फल्गुनाय प्रयुज्य सर्वे सुषुपुर्यथास्थिताः ॥ २५६॥

| verse_line2 = इतीरिता आशिषः फल्गुनाय प्रयुज्य सर्वे सुषुपुर्यथास्थिताः ॥ २५६॥

}}

Line 36,955:

Line 41,044:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च चन्द्रेऽभ्युदिते युधे ते समाययुः शस्त्रमहास्त्रवर्षाः ।

| verse_lines = पुनश्च चन्द्रेऽभ्युदिते युधे ते समाययुः शस्त्रमहास्त्रवर्षाः ।;तत्राऽयातः सात्यकिं सोमदत्तो भूरिश्च ताभ्यां युयुधे स एकः ॥ २५७॥

| verse_line2 = तत्राऽयातः सात्यकिं सोमदत्तो भूरिश्च ताभ्यां युयुधे स एकः ॥ २५७॥

}}

Line 36,964:

Line 41,054:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हतौ च तौ पेततुस्तेन भूमौ बाह्लीक एनं समरे त्वयोधयत् ।

| verse_lines = हतौ च तौ पेततुस्तेन भूमौ बाह्लीक एनं समरे त्वयोधयत् ।;स सात्यकिं विरथीकृत्य बाणं वधाय तस्याऽशु मुमोच वीरः ॥ २५८॥

| verse_line2 = स सात्यकिं विरथीकृत्य बाणं वधाय तस्याऽशु मुमोच वीरः ॥ २५८॥

}}

Line 36,973:

Line 41,064:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चिच्छेद तं भीमसेनस्त्रिधैव तस्मै(तस्मिञ्छतघ्नीं) शतघ्नीं प्रजहार बाह्लिकः ।

| verse_lines = चिच्छेद तं भीमसेनस्त्रिधैव तस्मै(तस्मिञ्छतघ्नीं) शतघ्नीं प्रजहार बाह्लिकः ।;तया हतो विह्वलितो वृकोदरो जघान तं गदया सोऽपतच्च ॥ २५९॥

| verse_line2 = तया हतो विह्वलितो वृकोदरो जघान तं गदया सोऽपतच्च ॥ २५९॥

}}

Line 36,982:

Line 41,074:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बाह्लीकः प्रार्थयामास पूर्वं स्नेहपुरस्सरम् ।

| verse_lines = बाह्लीकः प्रार्थयामास पूर्वं स्नेहपुरस्सरम् ।;भीम त्वयैव हन्तव्यो रणेऽहं प्रीतिमिच्छता ।;तदा यशश्च धर्मं च लोकं च प्राप्नुयामहम् ॥ २६०॥

| verse_line2 = भीम त्वयैव हन्तव्यो रणेऽहं प्रीतिमिच्छता ।

}}

Line 36,991:

Line 41,084:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आह तं भीमो नितरां व्यथितस्तदा ।

| verse_lines = इत्युक्त आह तं भीमो नितरां व्यथितस्तदा ।;हन्यां नैवान्यथा युद्धे तत् ते शुश्रूषणं भवेत् ।;इति तेन हतस्तत्र भीमसेनेन बाह्लिकः ॥ २६१॥

| verse_line2 = हन्यां नैवान्यथा युद्धे तत् ते शुश्रूषणं भवेत् ।

}}

Line 37,000:

Line 41,094:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हते बाह्लीके कौरवा भीमसेनमभ्याजग्मुः कर्णदुर्योधनाद्याः(कर्णसुयोधनाद्याः) ।

| verse_lines = हते बाह्लीके कौरवा भीमसेनमभ्याजग्मुः कर्णदुर्योधनाद्याः(कर्णसुयोधनाद्याः) ।;द्रौणिं पुरस्कृत्य गुरुं च पार्षतः सभ्रातृकः सात्यकिना समभ्ययात् ॥ २६२॥

| verse_line2 = द्रौणिं पुरस्कृत्य गुरुं च पार्षतः सभ्रातृकः सात्यकिना समभ्ययात् ॥ २६२॥

}}

Line 37,009:

Line 41,104:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संशप्तकैरेव पार्थो युयोध तद् युद्धमासीदतिरौद्रमद्भुतम् ।

| verse_lines = संशप्तकैरेव पार्थो युयोध तद् युद्धमासीदतिरौद्रमद्भुतम् ।;अक्षोहिणी तत्र भीमार्जुनाभ्यां निषूदिता (निसूदिता) रात्रियुद्धे समस्ता(समन्तात्) ॥ २६३॥

| verse_line2 = अक्षोहिणी तत्र भीमार्जुनाभ्यां निषूदिता (निसूदिता) रात्रियुद्धे समस्ता(समन्तात्) ॥ २६३॥

}}

Line 37,018:

Line 41,114:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः सूर्यश्चाभ्युदितस्तदाऽतिघोरं द्रोणः कर्म युद्धे चकार ।

| verse_lines = ततः सूर्यश्चाभ्युदितस्तदाऽतिघोरं द्रोणः कर्म युद्धे चकार ।;स पाञ्चालानां रथवृन्दं प्रविश्य जघान हस्त्यश्वरथान् नरांश्च ॥ २६४॥

| verse_line2 = स पाञ्चालानां रथवृन्दं प्रविश्य जघान हस्त्यश्वरथान् नरांश्च ॥ २६४॥

}}

Line 37,027:

Line 41,124:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्रावितास्तेन महारथाश्च नैवाविन्दञ्छर्म बाणान्धकारे ।

| verse_lines = विद्रावितास्तेन महारथाश्च नैवाविन्दञ्छर्म बाणान्धकारे ।;युवेव वृद्धोऽपि चचार युद्धे स उग्रधन्वा परमास्त्रवेत्ता ॥ २६५॥

| verse_line2 = युवेव वृद्धोऽपि चचार युद्धे स उग्रधन्वा परमास्त्रवेत्ता ॥ २६५॥

}}

Line 37,036:

Line 41,134:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रथार्बुदं तेन हतं च तत्र ततः सहस्रं(तथा सहस्रं) गुणितं नराणाम् ।

| verse_lines = रथार्बुदं तेन हतं च तत्र ततः सहस्रं(तथा सहस्रं) गुणितं नराणाम् ।;ततो दशांशो निहतो हयानां गजार्बुदं चैव रणोत्कटेन ॥ २६६॥

| verse_line2 = ततो दशांशो निहतो हयानां गजार्बुदं चैव रणोत्कटेन ॥ २६६॥

}}

Line 37,045:

Line 41,144:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथा विराटद्रुपदौ शराभ्यां निनाय लोकं परमाजिमध्ये ।

| verse_lines = तथा विराटद्रुपदौ शराभ्यां निनाय लोकं परमाजिमध्ये ।;ततो विजित्यैव गुरोः सुतादीन् धृष्टद्युम्नं भीमसेनो जुगोप ॥ २६७॥

| verse_line2 = ततो विजित्यैव गुरोः सुतादीन् धृष्टद्युम्नं भीमसेनो जुगोप ॥ २६७॥

}}

Line 37,054:

Line 41,154:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृष्टद्युम्नो भीमसेनाभिगुप्तो द्रोणं हन्तुं यत्नमुच्चैश्चकार ।

| verse_lines = धृष्टद्युम्नो भीमसेनाभिगुप्तो द्रोणं हन्तुं यत्नमुच्चैश्चकार ।;निवारयामास गुरुः शरौघैर्धृष्टद्युम्नं सोऽपि तं सायकेन ।;विव्याध तेनाभिहतः स मूर्च्छामवाप विप्रो निषसाद चाऽशु ॥ २६८॥

| verse_line2 = निवारयामास गुरुः शरौघैर्धृष्टद्युम्नं सोऽपि तं सायकेन ।

}}

Line 37,063:

Line 41,164:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृष्टद्युम्नः सत्वरं खड्गचर्मणी आदाय तस्याऽरुरुहे रथोत्तमम् ।

| verse_lines = धृष्टद्युम्नः सत्वरं खड्गचर्मणी आदाय तस्याऽरुरुहे रथोत्तमम् ।;सञ्ज्ञामवाप्याथ गुरुः शरौघैः प्रादेशमात्रैर्व्यथयामास तं च ॥ २६९॥

| verse_line2 = सञ्ज्ञामवाप्याथ गुरुः शरौघैः प्रादेशमात्रैर्व्यथयामास तं च ॥ २६९॥

}}

Line 37,072:

Line 41,174:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तैरतिव्यथितस्तद्रथाच्च परावृत्तः स्वं रथं चारुरोह ।

| verse_lines = स तैरतिव्यथितस्तद्रथाच्च परावृत्तः स्वं रथं चारुरोह ।;सुसंरब्धौ तौ पुनरेव युद्धं सञ्चक्रतुर्वृष्टशराम्बुधारौ ॥ २७०॥

| verse_line2 = सुसंरब्धौ तौ पुनरेव युद्धं सञ्चक्रतुर्वृष्टशराम्बुधारौ ॥ २७०॥

}}

Line 37,081:

Line 41,184:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवार्य शत्रुं स शरैर्ब्रह्मास्त्रमसृजद् द्विजः ।

| verse_lines = निवार्य शत्रुं स शरैर्ब्रह्मास्त्रमसृजद् द्विजः ।;तेन सन्दाहयामास पाञ्चालान् सुबहून् रणे ।;पुरुजित् कुन्तिभोजश्च तेनान्येऽपि हतास्तदा ॥ २७१॥

| verse_line2 = तेन सन्दाहयामास पाञ्चालान् सुबहून् रणे ।

}}

Line 37,090:

Line 41,194:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमोऽर्जुनः सात्यकिश्च पर्यायेण गुरोः सुतम् ।

| verse_lines = भीमोऽर्जुनः सात्यकिश्च पर्यायेण गुरोः सुतम् ।;दूरतो वारयामासुर्महत्या सेनया सह ॥ २७२॥

| verse_line2 = दूरतो वारयामासुर्महत्या सेनया सह ॥ २७२॥

}}

Line 37,099:

Line 41,204:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णदुर्योधनादींश्च शल्यं भोजं कृपं तथा ।

| verse_lines = कर्णदुर्योधनादींश्च शल्यं भोजं कृपं तथा ।;भीमार्जुनौ शरौघेण वारयामासतू रणे ॥ २७३॥

| verse_line2 = भीमार्जुनौ शरौघेण वारयामासतू रणे ॥ २७३॥

}}

Line 37,108:

Line 41,214:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र भीमो गजानीकं जयत्सेनं च मागधम् ।

| verse_lines = तत्र भीमो गजानीकं जयत्सेनं च मागधम् ।;जघान सुबहूंश्चैव मागधानां रथव्रजान् ॥ २७४॥

| verse_line2 = जघान सुबहूंश्चैव मागधानां रथव्रजान् ॥ २७४॥

}}

Line 37,117:

Line 41,224:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ मालवराजस्य त्वश्वत्थामाभिधं गजम् ।

| verse_lines = अथ मालवराजस्य त्वश्वत्थामाभिधं गजम् ।;भीमसेनहतं दृष्ट्वा वासुदेवप्रचोदितः ।;अश्वत्थामा हत इति प्राह राजा युधिष्ठिरः ॥ २७५॥

| verse_line2 = भीमसेनहतं दृष्ट्वा वासुदेवप्रचोदितः ।

}}

Line 37,126:

Line 41,234:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अश्वत्थामवधं श्रुत्वा नाहं योत्स्य इति स्वयम् ।

| verse_lines = अश्वत्थामवधं श्रुत्वा नाहं योत्स्य इति स्वयम् ।;पुरोक्तं धर्मजायैव तेन द्रोणो युधिष्ठिरम् ॥ २७६॥

| verse_line2 = पुरोक्तं धर्मजायैव तेन द्रोणो युधिष्ठिरम् ॥ २७६॥

}}

Line 37,135:

Line 41,244:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रूहि सत्यमिति प्राह सत्यमित्येव सोऽब्रवीत् ।

| verse_lines = ब्रूहि सत्यमिति प्राह सत्यमित्येव सोऽब्रवीत् ।;उपांशु कुञ्जरश्चेति द्रोणोऽतो व्यथितोऽभवत् ॥ २७७॥

| verse_line2 = उपांशु कुञ्जरश्चेति द्रोणोऽतो व्यथितोऽभवत् ॥ २७७॥

}}

Line 37,144:

Line 41,254:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्य भीमो रथेषां(रथेषुं) च गृहीत्वा न तवेदृशम् ।

| verse_lines = तस्य भीमो रथेषां(रथेषुं) च गृहीत्वा न तवेदृशम् ।;योग्यं गुणवतो नित्यं परधर्मोपजीवनम् ॥ २७८॥

| verse_line2 = योग्यं गुणवतो नित्यं परधर्मोपजीवनम् ॥ २७८॥

}}

Line 37,153:

Line 41,264:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्याह खस्था मुनयश्चालमेहीति तं तदा ।

| verse_lines = इत्याह खस्था मुनयश्चालमेहीति तं तदा ।;ऊचुस्तदखिलं ज्ञात्वा द्रोणः शस्त्रमवासृजत् ॥ २७९॥

| verse_line2 = ऊचुस्तदखिलं ज्ञात्वा द्रोणः शस्त्रमवासृजत् ॥ २७९॥

}}

Line 37,162:

Line 41,274:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्यस्य कर्माणि तदाऽखिलानि योगारूढः परमं वासुदेवम् ।

| verse_lines = सन्यस्य कर्माणि तदाऽखिलानि योगारूढः परमं वासुदेवम् ।;सर्वेश्वरं नित्यनिरस्तदोषं ध्यायन् मुक्त्वा देहमगात् स्वधाम ।;तं केशवः पाण्डवा गौतमश्च यान्तं स्वलोकं ददृशुर्विहायसा ॥ २८०॥

| verse_line2 = सर्वेश्वरं नित्यनिरस्तदोषं ध्यायन् मुक्त्वा देहमगात् स्वधाम ।

}}

Line 37,171:

Line 41,284:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृष्टद्युम्नः पाण्डवैर्वार्यमाणोऽप्यगात् खड्गं चर्म चाऽदाय तत्र ।

| verse_lines = धृष्टद्युम्नः पाण्डवैर्वार्यमाणोऽप्यगात् खड्गं चर्म चाऽदाय तत्र ।;छित्वाऽसिना तस्य शिरः पुनश्च रथं स्वकीयं त्वरया समास्थितः ।;दृष्ट्वा कृपस्तं सुभृशं भयार्दितः सम्प्राद्रवद् वाजिनमेकमास्थितः ॥ २८१॥

| verse_line2 = छित्वाऽसिना तस्य शिरः पुनश्च रथं स्वकीयं त्वरया समास्थितः ।

}}

Line 37,180:

Line 41,294:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सञ्छिन्ने द्रोणशिरसि गर्हयामास वासविः ।

| verse_lines = सञ्छिन्ने द्रोणशिरसि गर्हयामास वासविः ।;युधिष्ठिरं च(युधिष्ठिरश्च) पाञ्चाल्यं सात्यकिश्चापि कोपितः ॥ २८२॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरं च(युधिष्ठिरश्च) पाञ्चाल्यं सात्यकिश्चापि कोपितः ॥ २८२॥

}}

Line 37,189:

Line 41,304:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धृष्टद्युम्नस्तु तावाह कथं भूरिश्रवा हतः ।

| verse_lines = धृष्टद्युम्नस्तु तावाह कथं भूरिश्रवा हतः ।;इति तं सात्यकिः क्रुद्धो गदापाणिः समभ्ययात् ।;आह्वयामास पाञ्चाल्यस्तं धृतासिरविस्मयः ॥ २८३॥

| verse_line2 = इति तं सात्यकिः क्रुद्धो गदापाणिः समभ्ययात् ।

}}

Line 37,198:

Line 41,314:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा जग्राह शैनेयं भीमः कृष्णप्रचोदितः ।

| verse_lines = तदा जग्राह शैनेयं भीमः कृष्णप्रचोदितः ।;शमयामास पार्थं च पाञ्चाल्यस्नेहयन्त्रितः ॥ २८४॥

| verse_line2 = शमयामास पार्थं च पाञ्चाल्यस्नेहयन्त्रितः ॥ २८४॥

}}

Line 37,207:

Line 41,324:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते वासुदेवेन तदा सुशिक्षिताः (तदाऽनुशिक्षिताः) स्नेहं पुनः पूर्ववदापुरुत्तमम् ।

| verse_lines = ते वासुदेवेन तदा सुशिक्षिताः (तदाऽनुशिक्षिताः) स्नेहं पुनः पूर्ववदापुरुत्तमम् ।;यत्ताश्च युद्धाय समुद्यताश्च(समुत्थिताश्च) तदाऽऽगमद् द्रौणिरप्यात्तधन्वा ॥ २८५॥

| verse_line2 = यत्ताश्च युद्धाय समुद्यताश्च(समुत्थिताश्च) तदाऽऽगमद् द्रौणिरप्यात्तधन्वा ॥ २८५॥

}}

Line 37,216:

Line 41,334:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आश्रुत्य तातं निहतं प्रतिज्ञां चकार निःशेषरिपुप्रमाथने ।

| verse_lines = आश्रुत्य तातं निहतं प्रतिज्ञां चकार निःशेषरिपुप्रमाथने ।;नारायणास्त्रं विससर्ज कोपात् तदा भीता भीममृते समस्ताः ॥ २८६॥

| verse_line2 = नारायणास्त्रं विससर्ज कोपात् तदा भीता भीममृते समस्ताः ॥ २८६॥

}}

Line 37,225:

Line 41,344:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरः प्राह विषण्णचेतनः शैनेयपूर्वाः प्रतियान्तु सर्वे ।

| verse_lines = युधिष्ठिरः प्राह विषण्णचेतनः शैनेयपूर्वाः प्रतियान्तु सर्वे ।;सभ्रातृकोऽहं द्रौणिवरास्त्रमग्नो(भग्नो) भवेयमित्यत्र जगाद केशवः ॥ २८७॥

| verse_line2 = सभ्रातृकोऽहं द्रौणिवरास्त्रमग्नो(भग्नो) भवेयमित्यत्र जगाद केशवः ॥ २८७॥

}}

Line 37,234:

Line 41,354:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नमध्वमस्त्रस्य ततो विमोक्ष्यथेत्यथ प्रणेमुश्च धनञ्जयादिकाः ।

| verse_lines = नमध्वमस्त्रस्य ततो विमोक्ष्यथेत्यथ प्रणेमुश्च धनञ्जयादिकाः ।;सर्वे न भीमस्तदमुष्य मूर्ध्नि पपात सोऽग्नाविव संस्थितोऽग्निः ॥ २८८॥

| verse_line2 = सर्वे न भीमस्तदमुष्य मूर्ध्नि पपात सोऽग्नाविव संस्थितोऽग्निः ॥ २८८॥

}}

Line 37,243:

Line 41,364:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अदह्यमाने भीमेऽपि वह्नौ वह्निरिव स्थिते ।

| verse_lines = अदह्यमाने भीमेऽपि वह्नौ वह्निरिव स्थिते ।;अवेष्टयद् वारुणेन पार्थोऽत्राऽत्मप्रपत्तये ॥ २८९॥

| verse_line2 = अवेष्टयद् वारुणेन पार्थोऽत्राऽत्मप्रपत्तये ॥ २८९॥

}}

Line 37,252:

Line 41,374:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न देहे पतितास्त्रस्य बहिर्वेष्टनतः फलम् ।

| verse_lines = न देहे पतितास्त्रस्य बहिर्वेष्टनतः फलम् ।;तथाऽपि स्नेहवशगो वेष्टयामास फल्गुनः ॥ २९०॥

| verse_line2 = तथाऽपि स्नेहवशगो वेष्टयामास फल्गुनः ॥ २९०॥

}}

Line 37,261:

Line 41,384:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अमोघत्वं निजास्त्रस्य भीमस्यावध्यतामपि ।

| verse_lines = अमोघत्वं निजास्त्रस्य भीमस्यावध्यतामपि ।;साधयन् सार्जुनः कृष्णो भीमस्य रथमारुहत् ॥ २९१॥

| verse_line2 = साधयन् सार्जुनः कृष्णो भीमस्य रथमारुहत् ॥ २९१॥

}}

Line 37,270:

Line 41,394:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वेष्टितं वारुणास्त्रेण प्रविष्टं बाह्यतस्तदा ।

| verse_lines = वेष्टितं वारुणास्त्रेण प्रविष्टं बाह्यतस्तदा ।;सहितत्वात् केशवेन नरत्वादथ फल्गुनम् ॥ २९२॥

| verse_line2 = सहितत्वात् केशवेन नरत्वादथ फल्गुनम् ॥ २९२॥

}}

Line 37,279:

Line 41,404:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदस्त्रं नादहत् ताभ्यां स्वरथादवरोपिते ।

| verse_lines = तदस्त्रं नादहत् ताभ्यां स्वरथादवरोपिते ।;भीम आच्छिन्नहेतौ च तदस्त्रं शान्तिमागमत् ॥ २९३॥

| verse_line2 = भीम आच्छिन्नहेतौ च तदस्त्रं शान्तिमागमत् ॥ २९३॥

}}

Line 37,288:

Line 41,414:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शुद्धक्षत्रियधर्मेषु निरतो यद् वृकोदरः ।

| verse_lines = शुद्धक्षत्रियधर्मेषु निरतो यद् वृकोदरः ।;वाहनादवतीर्यान्यैः प्रणतेऽपि निरायुधैः ।;सायुधः सरथोऽयुद्ध्यदविषह्यमपीश्वरैः ॥ २९४॥

| verse_line2 = वाहनादवतीर्यान्यैः प्रणतेऽपि निरायुधैः ।

}}

Line 37,297:

Line 41,424:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वधर्महानौ मित्राणां कर्तव्यं यन्निषेधनम् ।

| verse_lines = स्वधर्महानौ मित्राणां कर्तव्यं यन्निषेधनम् ।;अतः सोऽन्यानपि प्राह मा गमध्वमिति स्वयम् ॥ २९५॥

| verse_line2 = अतः सोऽन्यानपि प्राह मा गमध्वमिति स्वयम् ॥ २९५॥

}}

Line 37,306:

Line 41,434:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नमस्कार्यमपि ह्यस्त्रं न नम्यं जीवनेच्छया ।

| verse_lines = नमस्कार्यमपि ह्यस्त्रं न नम्यं जीवनेच्छया ।;समरे शत्रुणा मुक्तं तस्मात् तन्न चकार सः ॥ २९६॥

| verse_line2 = समरे शत्रुणा मुक्तं तस्मात् तन्न चकार सः ॥ २९६॥

}}

Line 37,315:

Line 41,444:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्राभिमानी वायुर्हि देवताऽस्य हरिः स्वयम् ।

| verse_lines = अस्त्राभिमानी वायुर्हि देवताऽस्य हरिः स्वयम् ।;तस्माद् भीमं स्वरूपत्वान्नादहच्चाग्निमग्निवत् ॥ २९७॥

| verse_line2 = तस्माद् भीमं स्वरूपत्वान्नादहच्चाग्निमग्निवत् ॥ २९७॥

}}

Line 37,324:

Line 41,454:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मनसैवाऽदरं चक्रे भीमोऽस्त्रे च हरौ तदा ।

| verse_lines = मनसैवाऽदरं चक्रे भीमोऽस्त्रे च हरौ तदा ।;क्षत्रधर्मानुसारेण न ननाम च बाह्यतः ॥ २९८॥

| verse_line2 = क्षत्रधर्मानुसारेण न ननाम च बाह्यतः ॥ २९८॥

}}

Line 37,333:

Line 41,464:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासुदेवः स्वकीयास्त्रं भीमं चामोघमेव तु ।

| verse_lines = वासुदेवः स्वकीयास्त्रं भीमं चामोघमेव तु ।;साधयित्वाऽनन्तशक्तिः पुनरश्वानचोदयत् ॥ २९९॥

| verse_line2 = साधयित्वाऽनन्तशक्तिः पुनरश्वानचोदयत् ॥ २९९॥

}}

Line 37,342:

Line 41,474:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः प्रयोक्तुमस्त्रं तत् (प्रयोक्तमस्त्रं तं) धार्तराष्ट्रोऽभ्यचोदयत्(अभ्ययाचत) ।

| verse_lines = पुनः प्रयोक्तुमस्त्रं तत् (प्रयोक्तमस्त्रं तं) धार्तराष्ट्रोऽभ्यचोदयत्(अभ्ययाचत) ।;द्रौणिर्न शक्यमित्युक्त्वा धृष्टद्युम्नं समभ्ययात् ॥ ३००॥

| verse_line2 = द्रौणिर्न शक्यमित्युक्त्वा धृष्टद्युम्नं समभ्ययात् ॥ ३००॥

}}

Line 37,351:

Line 41,484:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आयान्तमीक्ष्यैव गुरोः सुतं तं धृष्टद्युम्नं सात्यकिरन्वयाद् रणे ।

| verse_lines = आयान्तमीक्ष्यैव गुरोः सुतं तं धृष्टद्युम्नं सात्यकिरन्वयाद् रणे ।;उभौ च तौ सायकाभ्यामविध्यन्निपेततुस्तौ च विमूर्च्छितौ रणे ॥ ३०१॥

| verse_line2 = उभौ च तौ सायकाभ्यामविध्यन्निपेततुस्तौ च विमूर्च्छितौ रणे ॥ ३०१॥

}}

Line 37,360:

Line 41,494:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमस्याभ्यागतस्याश्वान् द्रौणिर्व्यद्रावयद् रणे ।

| verse_lines = भीमस्याभ्यागतस्याश्वान् द्रौणिर्व्यद्रावयद् रणे ।;संस्थापयति तान् भीमे ददर्श द्रौणिमर्जुनः ॥ ३०२॥

| verse_line2 = संस्थापयति तान् भीमे ददर्श द्रौणिमर्जुनः ॥ ३०२॥

}}

Line 37,369:

Line 41,504:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽर्जुनस्तं प्रतियोद्धुमागमद् रुक्षा वाचः श्रावयन् क्रुद्धरूपः ।

| verse_lines = ततोऽर्जुनस्तं प्रतियोद्धुमागमद् रुक्षा वाचः श्रावयन् क्रुद्धरूपः ।;तत्राऽग्नेयं द्रौणिरमुञ्चदस्त्रं तेन व्याप्ता पृतना पाण्डवानाम् ॥ ३०३॥

| verse_line2 = तत्राऽग्नेयं द्रौणिरमुञ्चदस्त्रं तेन व्याप्ता पृतना पाण्डवानाम् ॥ ३०३॥

}}

Line 37,378:

Line 41,514:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षोहिणी निहता चात्र सेना पार्थं सयानं हरिरुज्जहार ।

| verse_lines = अक्षोहिणी निहता चात्र सेना पार्थं सयानं हरिरुज्जहार ।;जीवन्तमालोक्य सुरेन्द्रनन्दनं द्रौणिः कोपात् कार्मुकं चापहाय ।;ययौ तमागत्य जगाद कृष्णो वेदान्तकृत् पूर्णषाड्गुण्यदेहः ॥ ३०४॥

| verse_line2 = जीवन्तमालोक्य सुरेन्द्रनन्दनं द्रौणिः कोपात् कार्मुकं चापहाय ।

}}

Line 37,387:

Line 41,524:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मा याहि साक्षाद् गिरिशः सुराणां कार्याय भूमौ बलवानजायथाः ।

| verse_lines = मा याहि साक्षाद् गिरिशः सुराणां कार्याय भूमौ बलवानजायथाः ।;महच्च कार्यं पुनरस्ति दृष्टं तवाऽशु तच्च प्रतिपादयेति ॥ ३०५॥

| verse_line2 = महच्च कार्यं पुनरस्ति दृष्टं तवाऽशु तच्च प्रतिपादयेति ॥ ३०५॥

}}

Line 37,396:

Line 41,534:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथोदितः प्रातरिति ब्रुवाणो ययौ प्रणम्याखिलवेदयोनिम् ।

| verse_lines = तथोदितः प्रातरिति ब्रुवाणो ययौ प्रणम्याखिलवेदयोनिम् ।;ययुस्तमन्वेव सुयोधनादयो दुःखानतास्ते शिबिराय भीताः ॥ ३०६॥

| verse_line2 = ययुस्तमन्वेव सुयोधनादयो दुःखानतास्ते शिबिराय भीताः ॥ ३०६॥

}}

Line 37,405:

Line 41,544:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थाश्च सर्वे मुदिता जनार्दनं परं स्तुवन्तः शिबिराय जग्मुः ।

| verse_lines = पार्थाश्च सर्वे मुदिता जनार्दनं परं स्तुवन्तः शिबिराय जग्मुः ।;तत्रापि रात्रावमितान् हरेर्गुणाननुस्मरन्तो मुमुदुः समेताः ॥ ३०७॥

| verse_line2 = तत्रापि रात्रावमितान् हरेर्गुणाननुस्मरन्तो मुमुदुः समेताः ॥ ३०७॥

}}

Line 37,420:

Line 41,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ओं ॥ अथानुज्ञामुपादाय द्रौणेर्दुर्योधनो नृपः ।

| verse_lines = ओं ॥ अथानुज्ञामुपादाय द्रौणेर्दुर्योधनो नृपः ।;कर्णं सेनापतिं चक्रे सोऽगाद् युद्धाय दंशितः (दंसितः) ॥ १॥

| verse_line2 = कर्णं सेनापतिं चक्रे सोऽगाद् युद्धाय दंशितः (दंसितः) ॥ १॥

}}

Line 37,429:

Line 41,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्राभवद् युद्धमतीव दारुणं पाण्डोः सुतानां धृतराष्ट्रजैर्गजे ।

| verse_lines = तत्राभवद् युद्धमतीव दारुणं पाण्डोः सुतानां धृतराष्ट्रजैर्गजे ।;तत्रोदयाद्रिप्रतिमे प्रदृश्यते भीमो यथोद्यन् सविताऽतिनिर्मलः ॥ २॥

| verse_line2 = तत्रोदयाद्रिप्रतिमे प्रदृश्यते भीमो यथोद्यन् सविताऽतिनिर्मलः ॥ २॥

}}

Line 37,438:

Line 41,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं कालयन्तं नृपतीन् क्षेमधूर्तिरभ्यागमत् तस्य गजं जघान च ।

| verse_lines = तं कालयन्तं नृपतीन् क्षेमधूर्तिरभ्यागमत् तस्य गजं जघान च ।;तं वीर्यमत्तं प्रतिलभ्य भीमो निनाय मृत्योः सदनाय शीघ्रम् ॥ ३॥

| verse_line2 = तं वीर्यमत्तं प्रतिलभ्य भीमो निनाय मृत्योः सदनाय शीघ्रम् ॥ ३॥

}}

Line 37,447:

Line 41,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहत्य तं मारुतिरभ्यकृन्तच्छिरांसि यूनां परपक्षपातिनाम् ।

| verse_lines = निहत्य तं मारुतिरभ्यकृन्तच्छिरांसि यूनां परपक्षपातिनाम् ।;विक्षोभयामास च शत्रुसैन्यं सिंहो यथैव श्वसृगालयूथम् ॥ ४॥

| verse_line2 = विक्षोभयामास च शत्रुसैन्यं सिंहो यथैव श्वसृगालयूथम् ॥ ४॥

}}

Line 37,456:

Line 41,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सङ्क्षोभ्यमाणं तदनीकमीक्ष्य द्रौणी रथेन प्रतिजग्मिवांस्तम् ।

| verse_lines = सङ्क्षोभ्यमाणं तदनीकमीक्ष्य द्रौणी रथेन प्रतिजग्मिवांस्तम् ।;तद् युद्धमासीदतिरौद्रमद्भुतं (अतिघोरमद्भुतं) पुरा यथा नाऽस च कस्यचित् क्‍वचित् ॥ ५॥

| verse_line2 = तद् युद्धमासीदतिरौद्रमद्भुतं (अतिघोरमद्भुतं) पुरा यथा नाऽस च कस्यचित् क्‍वचित् ॥ ५॥

}}

Line 37,465:

Line 41,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैव तद् देवगन्धर्वविप्रा ऊचुर्नेदृग् दृष्टपूर्वं सुयुद्धम् ।

| verse_lines = दृष्ट्वैव तद् देवगन्धर्वविप्रा ऊचुर्नेदृग् दृष्टपूर्वं सुयुद्धम् ।;न चोत्तरं वाऽपि भविष्यतीदृक् कलां च सर्वाणि न षोडशीमियुः(षोडशीमयुः) ॥ ६॥

| verse_line2 = न चोत्तरं वाऽपि भविष्यतीदृक् कलां च सर्वाणि न षोडशीमियुः(षोडशीमयुः) ॥ ६॥

}}

Line 37,474:

Line 41,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैतादृशी ज्ञानसम्पद् बलं वा द्वयं कुतो वायुमृते शिवं तथा ।

| verse_lines = नैतादृशी ज्ञानसम्पद् बलं वा द्वयं कुतो वायुमृते शिवं तथा ।;द्वयोः समाहार इह द्वयोरपि ज्ञानस्य बाह्वोश्च बलस्य सूर्जितः ॥ ७॥

| verse_line2 = द्वयोः समाहार इह द्वयोरपि ज्ञानस्य बाह्वोश्च बलस्य सूर्जितः ॥ ७॥

}}

Line 37,483:

Line 41,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीर्यमाणे विबुधैर्नरोत्तमौ दिशः समस्ता गगनं च पत्रिभिः ।

| verse_lines = इतीर्यमाणे विबुधैर्नरोत्तमौ दिशः समस्ता गगनं च पत्रिभिः ।;निरन्तरं चक्रतुरुत्तमोजसौ दृष्ट्वैव तद् (प्रीतिमगुः)भीतिमगुर्महारथाः ॥ ८॥

| verse_line2 = निरन्तरं चक्रतुरुत्तमोजसौ दृष्ट्वैव तद् (प्रीतिमगुः)भीतिमगुर्महारथाः ॥ ८॥

}}

Line 37,492:

Line 41,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शरासने मारुतिना निराकृतो द्रौणिर्महास्त्राणि मुमोच तस्मिन् ।

| verse_lines = शरासने मारुतिना निराकृतो द्रौणिर्महास्त्राणि मुमोच तस्मिन् ।;(तान्यस्त्रवर्षैः)तान्यस्त्रवर्यैर्बलवानविस्मयः संशामयामास सुतोऽनिलस्य ॥ ९॥

| verse_line2 = (तान्यस्त्रवर्षैः)तान्यस्त्रवर्यैर्बलवानविस्मयः संशामयामास सुतोऽनिलस्य ॥ ९॥

}}

Line 37,501:

Line 41,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः शरैरेव परस्परं तावयुद्ध्यतां चित्रमलं च सुष्ठु ।

| verse_lines = पुनः शरैरेव परस्परं तावयुद्ध्यतां चित्रमलं च सुष्ठु ।;तदा तु भीमस्य शरैर्भृशार्दितो द्रौणिः पपाताऽशु दृढं विचेतनः ॥ १०॥

| verse_line2 = तदा तु भीमस्य शरैर्भृशार्दितो द्रौणिः पपाताऽशु दृढं विचेतनः ॥ १०॥

}}

Line 37,510:

Line 41,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमश्च विह्वलतनुः स तु किञ्चिदेव पूर्वं गते गुरुसुते प्रययौ क्षणेन ।

| verse_lines = भीमश्च विह्वलतनुः स तु किञ्चिदेव पूर्वं गते गुरुसुते प्रययौ क्षणेन ।;निर्धूतयुद्धश्रम आत्तधन्वा योद्धुं गजौघं प्रति नादिताशः(प्रतिनादिताशः) ॥ ११॥

| verse_line2 = निर्धूतयुद्धश्रम आत्तधन्वा योद्धुं गजौघं प्रति नादिताशः(प्रतिनादिताशः) ॥ ११॥

}}

Line 37,519:

Line 41,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् गजान् मर्दयति धार्तराष्ट्रो युधिष्ठिरम् ।

| verse_lines = तस्मिन् गजान् मर्दयति धार्तराष्ट्रो युधिष्ठिरम् ।;अगाद् युद्धाय तौ युद्धं राजानौ चक्रतुश्चिरम् ॥ १२॥

| verse_line2 = अगाद् युद्धाय तौ युद्धं राजानौ चक्रतुश्चिरम् ॥ १२॥

}}

Line 37,528:

Line 41,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र तं विरथं चक्रे सहसैव युधिष्ठिरः ।

| verse_lines = तत्र तं विरथं चक्रे सहसैव युधिष्ठिरः ।;स गदामाददे गुर्वीं तं भीमोऽभ्यपतद् गदी ॥ १३॥

| verse_line2 = स गदामाददे गुर्वीं तं भीमोऽभ्यपतद् गदी ॥ १३॥

}}

Line 37,537:

Line 41,690:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा कृपस्तं स्वरथमारोप्यापययौ ततः ।

| verse_lines = दृष्ट्वा कृपस्तं स्वरथमारोप्यापययौ ततः ।;तदैव कर्णनकुलौ भृशं बाणैरयुद्ध्यताम् ॥ १४॥

| verse_line2 = तदैव कर्णनकुलौ भृशं बाणैरयुद्ध्यताम् ॥ १४॥

}}

Line 37,546:

Line 41,700:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नकुलं विरथं कृत्वा कर्णोऽथ प्रपलायिनम्(प्रपलायितम्) ।

| verse_lines = नकुलं विरथं कृत्वा कर्णोऽथ प्रपलायिनम्(प्रपलायितम्) ।;अनुद्रुत्य च वेगेन कण्ठे धनुरवासृजत् ॥ १५॥

| verse_line2 = अनुद्रुत्य च वेगेन कण्ठे धनुरवासृजत् ॥ १५॥

}}

Line 37,555:

Line 41,710:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उक्त्वा च पुरुषा(उवाच परुषा) वाचः कुन्त्या वचनगौरवात् ।

| verse_lines = उक्त्वा च पुरुषा(उवाच परुषा) वाचः कुन्त्या वचनगौरवात् ।;जघान नैव नकुलं विसृज्य च ययौ परान् ॥ १६॥

| verse_line2 = जघान नैव नकुलं विसृज्य च ययौ परान् ॥ १६॥

}}

Line 37,564:

Line 41,720:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विन्दानुविन्दावथ कैकयौ रणे समासदत् सात्यकिरुग्रविक्रमः ।

| verse_lines = विन्दानुविन्दावथ कैकयौ रणे समासदत् सात्यकिरुग्रविक्रमः ।;तयोरमुष्याभवदुग्रवैशसं प्रवर्षतोरुत्तमसायकान् बहून् ॥ १७॥

| verse_line2 = तयोरमुष्याभवदुग्रवैशसं प्रवर्षतोरुत्तमसायकान् बहून् ॥ १७॥

}}

Line 37,573:

Line 41,730:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताभ्यां निरुद्धः सहसा जहार तत्रानुविन्दस्य शिरोऽथ विन्दः ।

| verse_lines = ताभ्यां निरुद्धः सहसा जहार तत्रानुविन्दस्य शिरोऽथ विन्दः ।;युयोध शैनेयमथारथावुभौ परस्परं चक्रतुरुत्तमाहवे ॥ १८॥

| verse_line2 = युयोध शैनेयमथारथावुभौ परस्परं चक्रतुरुत्तमाहवे ॥ १८॥

}}

Line 37,582:

Line 41,740:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततश्च चर्मासिधरौ प्रचेरतुः श्येनौ यथाऽकाशतले कृतश्रमौ ।

| verse_lines = ततश्च चर्मासिधरौ प्रचेरतुः श्येनौ यथाऽकाशतले कृतश्रमौ ।;निकृत्य चान्योन्यमुभौ च चर्मणी वरासिपाणी युगपत् समीयतुः ॥ १९॥

| verse_line2 = निकृत्य चान्योन्यमुभौ च चर्मणी वरासिपाणी युगपत् समीयतुः ॥ १९॥

}}

Line 37,591:

Line 41,750:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रापहस्तेन शिरः सकुण्डलं जहार विन्दस्य मृधे स सात्यकिः ।

| verse_lines = तत्रापहस्तेन शिरः सकुण्डलं जहार विन्दस्य मृधे स सात्यकिः ।;निहत्य तौ बन्धुजनैः सुपूजितो जगाम शत्रूनपरान् प्रकम्पयन् ॥ २०॥

| verse_line2 = निहत्य तौ बन्धुजनैः सुपूजितो जगाम शत्रूनपरान् प्रकम्पयन् ॥ २०॥

}}

Line 37,600:

Line 41,760:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृपमायान्तमीक्ष्यैव तपसां मां प्रपीडयेत् ।

| verse_lines = कृपमायान्तमीक्ष्यैव तपसां मां प्रपीडयेत् ।;इति मत्वा पार्षतस्तु भीमं शरणमेयिवान् ॥ २१॥

| verse_line2 = इति मत्वा पार्षतस्तु भीमं शरणमेयिवान् ॥ २१॥

}}

Line 37,609:

Line 41,770:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णं समन्तात् प्रतिकालयन्तं वरूथिनीमिन्द्रसुतः समभ्ययात् ।

| verse_lines = कर्णं समन्तात् प्रतिकालयन्तं वरूथिनीमिन्द्रसुतः समभ्ययात् ।;क्षणात् तमाजौ विरथं च चक्रे ततोऽपहारं स चकार चम्वाः ॥ २२॥

| verse_line2 = क्षणात् तमाजौ विरथं च चक्रे ततोऽपहारं स चकार चम्वाः ॥ २२॥

}}

Line 37,618:

Line 41,780:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पराजितः संयति सूर्यसूनुः सुतेन शक्रस्य स धार्तराष्ट्रम् ।

| verse_lines = पराजितः संयति सूर्यसूनुः सुतेन शक्रस्य स धार्तराष्ट्रम् ।;जगाद बाहुं प्रतिगृह्य पार्थो जिगाय मामन्यमनस्कमाजौ ॥ २३॥

| verse_line2 = जगाद बाहुं प्रतिगृह्य पार्थो जिगाय मामन्यमनस्कमाजौ ॥ २३॥

}}

Line 37,627:

Line 41,790:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कामं रथो मे धनुरप्यभेद्यं दत्तं भृगूणामधिपेन दिव्यम् ।

| verse_lines = कामं रथो मे धनुरप्यभेद्यं दत्तं भृगूणामधिपेन दिव्यम् ।;यन्ता न तादृङ् मम यादृशो हरिः शल्यो यदि स्यात् त्वदरिं निहन्याम् ॥ २४॥

| verse_line2 = यन्ता न तादृङ् मम यादृशो हरिः शल्यो यदि स्यात् त्वदरिं निहन्याम् ॥ २४॥

}}

Line 37,636:

Line 41,800:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते सौत्यकृते स शल्यं प्रोवाच स क्रुद्ध इवाभवत् तदा ।

| verse_lines = इतीरिते सौत्यकृते स शल्यं प्रोवाच स क्रुद्ध इवाभवत् तदा ।;दुर्योधनो रथिनः सारथेस्तु व्यावर्णयन्नुत्तमतामशामयत् ॥ २५॥

| verse_line2 = दुर्योधनो रथिनः सारथेस्तु व्यावर्णयन्नुत्तमतामशामयत् ॥ २५॥

}}

Line 37,645:

Line 41,810:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बुद्ध्या बलेन ज्ञानेन धैर्याद्यैरपि योऽधिकः ।

| verse_lines = बुद्ध्या बलेन ज्ञानेन धैर्याद्यैरपि योऽधिकः ।;रथिनः सारथिः स स्यादर्जुनस्य यथा हरिः ।;यथा शिवस्य ब्रह्माऽभूद् दहतस्त्रिपुरं पुरा ॥ २६॥

| verse_line2 = रथिनः सारथिः स स्यादर्जुनस्य यथा हरिः ।

}}

Line 37,654:

Line 41,820:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादिवाक्यैः संशान्त इव शल्योऽस्य सारथिः ।

| verse_lines = इत्यादिवाक्यैः संशान्त इव शल्योऽस्य सारथिः ।;बभूव तेन सहितः सेनां व्यूह्य रवेः सुतः ॥ २७॥

| verse_line2 = बभूव तेन सहितः सेनां व्यूह्य रवेः सुतः ॥ २७॥

}}

Line 37,663:

Line 41,830:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गच्छन् युद्धाय दर्पेण प्राह यो मेऽर्जुनं पुमान् ।

| verse_lines = गच्छन् युद्धाय दर्पेण प्राह यो मेऽर्जुनं पुमान् ।;दर्शयेत् तस्य दास्यामि प्रीतो वित्तमनर्गलम् ॥ २८॥

| verse_line2 = दर्शयेत् तस्य दास्यामि प्रीतो वित्तमनर्गलम् ॥ २८॥

}}

Line 37,672:

Line 41,840:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ब्रुवन्तं बहुशः प्राह शल्यः प्रहस्य च ।

| verse_lines = इति ब्रुवन्तं बहुशः प्राह शल्यः प्रहस्य च ।;निवातकवचा येन हता दग्धं च खाण्डवम् ।;को नाम तं जयेन्मर्त्यो दृष्टो वोऽपि स गोग्रहे ॥ २९॥

| verse_line2 = निवातकवचा येन हता दग्धं च खाण्डवम् ।

}}

Line 37,681:

Line 41,850:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = काकगोमायुधर्मा त्वं हंससिंहोपमं रणे ।

| verse_lines = काकगोमायुधर्मा त्वं हंससिंहोपमं रणे ।;मा याहि पार्थं मा याहि हतोऽनेन यमक्षयम् ॥ ३०॥

| verse_line2 = मा याहि पार्थं मा याहि हतोऽनेन यमक्षयम् ॥ ३०॥

}}

Line 37,690:

Line 41,860:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्ते रविजो मद्रान् नितरां पर्यकुत्सयत् ।

| verse_lines = इत्युक्ते रविजो मद्रान् नितरां पर्यकुत्सयत् ।;शल्योऽपि सर्वदेशेषु नीचमध्योत्तमा नराः ।;सन्तीत्युक्त्वाऽस्य सारथ्यं चक्रे पार्थहितेप्सया(पार्थहितेच्छया) ॥ ३१॥

| verse_line2 = शल्योऽपि सर्वदेशेषु नीचमध्योत्तमा नराः ।

}}

Line 37,699:

Line 41,870:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णोऽथ शल्यनियतेन रथेन पार्थसेनामवाप्य विदुधाव शरैः समन्तात् ।

| verse_lines = कर्णोऽथ शल्यनियतेन रथेन पार्थसेनामवाप्य विदुधाव शरैः समन्तात् ।;संरक्षितो युधि सुयोधनगौतमाद्यैराचार्यजेन च महास्त्रविदां वरेण ॥ ३२॥

| verse_line2 = संरक्षितो युधि सुयोधनगौतमाद्यैराचार्यजेन च महास्त्रविदां वरेण ॥ ३२॥

}}

Line 37,708:

Line 41,880:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं भीमपार्षतशिनिप्रवराभिगुप्ता सा पाण्डवेयपृतनाऽभिववर्ष बाणैः ।

| verse_lines = तं भीमपार्षतशिनिप्रवराभिगुप्ता सा पाण्डवेयपृतनाऽभिववर्ष बाणैः ।;तां सूर्यसूनुरथ बाणवरैर्विदार्य सम्प्राद्रवच्छितशरैरपि (सम्प्रार्दयच्छितशरैरपि) धर्मसूनुम् ॥ ३३॥

| verse_line2 = तां सूर्यसूनुरथ बाणवरैर्विदार्य सम्प्राद्रवच्छितशरैरपि (सम्प्रार्दयच्छितशरैरपि) धर्मसूनुम् ॥ ३३॥

}}

Line 37,717:

Line 41,890:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृत्वा तमाशु विरथं धनुरस्य कण्ठे सज्यं निधाय परुषा गिर आह चोच्चैः ।

| verse_lines = कृत्वा तमाशु विरथं धनुरस्य कण्ठे सज्यं निधाय परुषा गिर आह चोच्चैः ।;दृष्ट्वैव मारुतिरमुं भृशमातुतोद दुर्योधनं (विगतकार्मुकं)विरथकार्मुकमत्र कृत्वा ॥ ३४॥

| verse_line2 = दृष्ट्वैव मारुतिरमुं भृशमातुतोद दुर्योधनं (विगतकार्मुकं)विरथकार्मुकमत्र कृत्वा ॥ ३४॥

}}

Line 37,726:

Line 41,900:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं प्राणसंशयगतं नृपतिं निरीक्ष्य कर्णं जगाद युधि मद्रपतिः प्रदर्श्य ।

| verse_lines = तं प्राणसंशयगतं नृपतिं निरीक्ष्य कर्णं जगाद युधि मद्रपतिः प्रदर्श्य ।;यस्यार्थ एष(यस्यार्थमेव) समरस्त्वमियं च सेनां तं त्वं यमस्य सदनं प्रयियासुमद्य ।;भीमेन पीडितममुं परिपाहि शीघ्रं किं ते युधिष्ठिरमिमं हि मुधाऽभिपीड्य(वृथाऽभिपीड्य) ॥ ३५॥

| verse_line2 = यस्यार्थ एष(यस्यार्थमेव) समरस्त्वमियं च सेनां तं त्वं यमस्य सदनं प्रयियासुमद्य ।

}}

Line 37,735:

Line 41,910:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वाऽस्य वाक्यमतिहाय(वाक्यमपहाय) युधिष्ठिरं तं कर्णो ययौ नृपतिरक्षणतत्परोऽलम् ।

| verse_lines = श्रुत्वाऽस्य वाक्यमतिहाय(वाक्यमपहाय) युधिष्ठिरं तं कर्णो ययौ नृपतिरक्षणतत्परोऽलम् ।;दृष्ट्वैव तं पवनसूनुरभि त्वियाय क्रोधाद् दिधक्षुरिव कर्णममेयधामा ॥ ३६॥

| verse_line2 = दृष्ट्वैव तं पवनसूनुरभि त्वियाय क्रोधाद् दिधक्षुरिव कर्णममेयधामा ॥ ३६॥

}}

Line 37,744:

Line 41,920:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राजावनाय शिनिपुङ्गवपार्षतौ च सन्दिश्य कर्णमभिगच्छत आस रूपम् ।

| verse_lines = राजावनाय शिनिपुङ्गवपार्षतौ च सन्दिश्य कर्णमभिगच्छत आस रूपम् ।;अन्ते कृतान्तनरसिंहतनोर्यथैव विष्णोर्हरं ग्रसत आत्तसमस्तविश्वम् ।;तद्वेगतः प्रतिचचाल धरा समस्ता विद्राविता च सकला प्रतिवीरसेना ॥ ३७॥

| verse_line2 = अन्ते कृतान्तनरसिंहतनोर्यथैव विष्णोर्हरं ग्रसत आत्तसमस्तविश्वम् ।

}}

Line 37,753:

Line 41,930:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वैकर्तनेन शरसञ्चयताडितः स बाणं च वज्रसदृशं प्रमुमोच तस्मिन् ।

| verse_lines = वैकर्तनेन शरसञ्चयताडितः स बाणं च वज्रसदृशं प्रमुमोच तस्मिन् ।;तेनाऽहतो मृतकवत् स पपात कर्णो भीमः क्षुरं च जगृहेऽभिययौ(जगृहे प्रययौ) च पद्भ्याम् ॥ ३८॥

| verse_line2 = तेनाऽहतो मृतकवत् स पपात कर्णो भीमः क्षुरं च जगृहेऽभिययौ(जगृहे प्रययौ) च पद्भ्याम् ॥ ३८॥

}}

Line 37,762:

Line 41,940:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निन्दां हरेस्तु(हरेश्च) विदधाति परोक्षगोऽपि(परोक्षतोऽपि) यस्तं प्रगृह्य करवाणि विजिह्वमेव ।

| verse_lines = निन्दां हरेस्तु(हरेश्च) विदधाति परोक्षगोऽपि(परोक्षतोऽपि) यस्तं प्रगृह्य करवाणि विजिह्वमेव ।;एवं हि वायुतनयस्य सदा प्रतिज्ञा छेत्तुं स तेन रविजस्य ससार जिह्वाम् ॥ ३९॥

| verse_line2 = एवं हि वायुतनयस्य सदा प्रतिज्ञा छेत्तुं स तेन रविजस्य ससार जिह्वाम् ॥ ३९॥

}}

Line 37,771:

Line 41,950:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आयान्तमन्तिकममुं प्रसमीक्ष्य शल्यो नेत्याह हेतुभिरहो न मृषा प्रतिज्ञा ।

| verse_lines = आयान्तमन्तिकममुं प्रसमीक्ष्य शल्यो नेत्याह हेतुभिरहो न मृषा प्रतिज्ञा ।;कार्या त्वयैव पुरुहूतसुतस्य जिह्वां मा तेन पातय मरुत्सुत सूतसूनोः ॥ ४०॥

| verse_line2 = कार्या त्वयैव पुरुहूतसुतस्य जिह्वां मा तेन पातय मरुत्सुत सूतसूनोः ॥ ४०॥

}}

Line 37,780:

Line 41,960:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त्वा प्रमुखात्(इत्युक्त्वाऽभिमुखात्) तस्य रथेनैव तु मद्रराट् ।

| verse_lines = इत्युक्त्वा प्रमुखात्(इत्युक्त्वाऽभिमुखात्) तस्य रथेनैव तु मद्रराट् ।;वैकर्तनमपोवाह सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ४१॥

| verse_line2 = वैकर्तनमपोवाह सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ४१॥

}}

Line 37,789:

Line 41,970:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जित्वा सूर्यसुतं भीमः कौरवाणामनीकिनीम् ।

| verse_lines = जित्वा सूर्यसुतं भीमः कौरवाणामनीकिनीम् ।;सर्वां विद्रावयामास द्रौणिदुर्योधनावृताम् ॥ ४२॥

| verse_line2 = सर्वां विद्रावयामास द्रौणिदुर्योधनावृताम् ॥ ४२॥

}}

Line 37,798:

Line 41,980:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षोहिणीत्रयं तेन तदा विलुलितं क्षणात् ।

| verse_lines = अक्षोहिणीत्रयं तेन तदा विलुलितं क्षणात् ।;तदैव गुरुपुत्रोऽयात् पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ४३॥

| verse_line2 = तदैव गुरुपुत्रोऽयात् पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ४३॥

}}

Line 37,807:

Line 41,990:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विमृद्य सकलां सेनां कृत्वा च विरथं नृपम् ।

| verse_lines = विमृद्य सकलां सेनां कृत्वा च विरथं नृपम् ।;धृष्टद्युम्नं यमौ चैव सात्यकिं द्रौपदीसुतान् ।;क्षणेन विरथीकृत्य सर्वांश्चक्रे निरायुधान् ॥ ४४॥

| verse_line2 = धृष्टद्युम्नं यमौ चैव सात्यकिं द्रौपदीसुतान् ।

}}

Line 37,816:

Line 42,000:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तान् भग्नदर्पान् रणतोऽपयातानन्वेव बाणावृतमन्तरिक्षम् ।

| verse_lines = तान् भग्नदर्पान् रणतोऽपयातानन्वेव बाणावृतमन्तरिक्षम् ।;कुर्वन् ययौ धर्मराजस्तमाह किं नः स्वधर्मे निरतान् विहंसि ॥ ४५॥

| verse_line2 = कुर्वन् ययौ धर्मराजस्तमाह किं नः स्वधर्मे निरतान् विहंसि ॥ ४५॥

}}

Line 37,825:

Line 42,010:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षत्रियान् परधर्मस्थो मा हिंसीरिति चोदितः ।

| verse_lines = क्षत्रियान् परधर्मस्थो मा हिंसीरिति चोदितः ।;प्रहस्य तान् विहायैव ययौ यत्राच्युतार्जुनौ ॥ ४६॥

| verse_line2 = प्रहस्य तान् विहायैव ययौ यत्राच्युतार्जुनौ ॥ ४६॥

}}

Line 37,834:

Line 42,020:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संशप्तकैस्तत्र संयुद्ध्यमानं समाह्वयामास सुरेशसूनुम् ।

| verse_lines = संशप्तकैस्तत्र संयुद्ध्यमानं समाह्वयामास सुरेशसूनुम् ।;स बाणयुक्तं भुजगेन्द्रकल्पमुन्नम्य बाहुं युधये सुशूरम् ॥ ४७॥

| verse_line2 = स बाणयुक्तं भुजगेन्द्रकल्पमुन्नम्य बाहुं युधये सुशूरम् ॥ ४७॥

}}

Line 37,843:

Line 42,030:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थः संशप्तकगणैः संसृष्टः समरार्थिभिः ।

| verse_lines = पार्थः संशप्तकगणैः संसृष्टः समरार्थिभिः ।;आहूतो द्रौणिना चैव कार्यं कृष्णमपृच्छत ।;चोदयामास च हयान् कृष्णो द्रौणिरथं प्रति ॥ ४८॥

| verse_line2 = आहूतो द्रौणिना चैव कार्यं कृष्णमपृच्छत ।

}}

Line 37,852:

Line 42,040:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उभौ च तावस्त्रविदां प्रधानौ महाबलौ संयति जातदर्पौ ।

| verse_lines = उभौ च तावस्त्रविदां प्रधानौ महाबलौ संयति जातदर्पौ ।;शरैः समस्ताः प्रदिशो दिशश्च द्रोणेन्द्रसूनू तिमिराः प्रचक्रतुः ॥ ४९॥

| verse_line2 = शरैः समस्ताः प्रदिशो दिशश्च द्रोणेन्द्रसूनू तिमिराः प्रचक्रतुः ॥ ४९॥

}}

Line 37,861:

Line 42,050:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रौणिस्तदा स्यन्दनवाजिरोमस्वरोमकूपध्वजकार्मुकेभ्यः ।

| verse_lines = द्रौणिस्तदा स्यन्दनवाजिरोमस्वरोमकूपध्वजकार्मुकेभ्यः ।;शरानमोघान् सततं सृजानो बबन्ध पार्थं शरपञ्जरेण ॥ ५०॥

| verse_line2 = शरानमोघान् सततं सृजानो बबन्ध पार्थं शरपञ्जरेण ॥ ५०॥

}}

Line 37,870:

Line 42,060:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् निबद्धे हरिरप्रमेयो विबोधयामास सुरेन्द्रसूनुम् ।

| verse_lines = तस्मिन् निबद्धे हरिरप्रमेयो विबोधयामास सुरेन्द्रसूनुम् ।;आलिङ्गनेनास्य ददौ बलं च स उत्थितोऽस्त्राण्यमुचन्महान्ति ॥ ५१॥

| verse_line2 = आलिङ्गनेनास्य ददौ बलं च स उत्थितोऽस्त्राण्यमुचन्महान्ति ॥ ५१॥

}}

Line 37,879:

Line 42,070:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवार्य तान्यस्त्रवरैर्गुरोः सुतश्चिच्छेद च ज्यां युधि गाण्डिवस्य ।

| verse_lines = निवार्य तान्यस्त्रवरैर्गुरोः सुतश्चिच्छेद च ज्यां युधि गाण्डिवस्य ।;ववर्ष पार्थं च शरैरथाऽन्या ज्याऽऽसीत् तया गाण्डिवं सोऽप्ययुङ्क्त ॥ ५२॥

| verse_line2 = ववर्ष पार्थं च शरैरथाऽन्या ज्याऽऽसीत् तया गाण्डिवं सोऽप्ययुङ्क्त ॥ ५२॥

}}

Line 37,888:

Line 42,080:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः शरेण कुपितः शितेन द्रौणिसारथेः ।

| verse_lines = ततः शरेण कुपितः शितेन द्रौणिसारथेः ।;शिरो जहार कौन्तेयः सारथ्यं सोऽकरोत् स्वयम् ॥ ५३॥

| verse_line2 = शिरो जहार कौन्तेयः सारथ्यं सोऽकरोत् स्वयम् ॥ ५३॥

}}

Line 37,897:

Line 42,090:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शरान् विसृजता तेन सारथ्यमपि कुर्वता ।

| verse_lines = शरान् विसृजता तेन सारथ्यमपि कुर्वता ।;शरकूटेन पार्थः स पुनर्बद्धो द्विजन्मना ॥ ५४॥

| verse_line2 = शरकूटेन पार्थः स पुनर्बद्धो द्विजन्मना ॥ ५४॥

}}

Line 37,906:

Line 42,100:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनरालिङ्ग्य कृष्णस्तमधाच्छत्रुविघातकम् ।

| verse_lines = पुनरालिङ्ग्य कृष्णस्तमधाच्छत्रुविघातकम् ।;बलमस्मिंस्ततः पार्थः उत्तस्थौ शरचापभृत् ।;ववर्ष च शरान् भूयो द्रोणपुत्रेऽरिमर्दनः ॥ ५५॥

| verse_line2 = बलमस्मिंस्ततः पार्थः उत्तस्थौ शरचापभृत् ।

}}

Line 37,915:

Line 42,110:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनस्तस्य तुतोद(नुनोद) ज्यां द्रौणिः सन्धाय तां पुनः ।

| verse_lines = पुनस्तस्य तुतोद(नुनोद) ज्यां द्रौणिः सन्धाय तां पुनः ।;पार्थो द्रोणसुतस्याश्वरश्मींश्चिच्छेद सायकैः ॥ ५६॥

| verse_line2 = पार्थो द्रोणसुतस्याश्वरश्मींश्चिच्छेद सायकैः ॥ ५६॥

}}

Line 37,924:

Line 42,120:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विरश्मयो हया द्रौणेः पुनः पार्थशराहताः ।

| verse_lines = विरश्मयो हया द्रौणेः पुनः पार्थशराहताः ।;अपोहुर्दूरमेतस्मात् सोऽपि संस्थाप्य तान् पुनः ।;चिन्तयामास नैतस्मादधिकं शक्यतेऽर्जुने ॥ ५७॥

| verse_line2 = अपोहुर्दूरमेतस्मात् सोऽपि संस्थाप्य तान् पुनः ।

}}

Line 37,933:

Line 42,130:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सारथित्वात् केशवस्य ध्वजस्थत्वाद्धनूमतः ।

| verse_lines = सारथित्वात् केशवस्य ध्वजस्थत्वाद्धनूमतः ।;गाण्डिवत्वात् कार्मुकस्य चेषुध्योरक्षयत्वतः ॥ ५८॥

| verse_line2 = गाण्डिवत्वात् कार्मुकस्य चेषुध्योरक्षयत्वतः ॥ ५८॥

}}

Line 37,942:

Line 42,140:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवध्यत्वात् तथाऽश्वानामभेद्यत्वाद् रथस्य च ।

| verse_lines = अवध्यत्वात् तथाऽश्वानामभेद्यत्वाद् रथस्य च ।;अतो योद्धुं समर्थोऽपि नाद्य यामि धनञ्जयम् ॥ ५९॥

| verse_line2 = अतो योद्धुं समर्थोऽपि नाद्य यामि धनञ्जयम् ॥ ५९॥

}}

Line 37,951:

Line 42,150:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं स मत्वा प्रविवेश सेनां पाण्डोः सुतानामथ तं समभ्ययात् ।

| verse_lines = एवं स मत्वा प्रविवेश सेनां पाण्डोः सुतानामथ तं समभ्ययात् ।;पाण्ड्यस्तयोरास सुयुद्धमद्भुतं प्रवर्षतोः सायकपूगमुग्रम् ॥ ६०॥

| verse_line2 = पाण्ड्यस्तयोरास सुयुद्धमद्भुतं प्रवर्षतोः सायकपूगमुग्रम् ॥ ६०॥

}}

Line 37,960:

Line 42,160:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अष्टावष्टशतान्यूहुः(अष्टावष्टगवान्यूहुः) शकटानि यदायुधम् ।

| verse_lines = अष्टावष्टशतान्यूहुः(अष्टावष्टगवान्यूहुः) शकटानि यदायुधम् ।;अह्नस्तदष्टभागेन द्रौणिश्चिक्षेप तत्र ह ॥ ६१॥

| verse_line2 = अह्नस्तदष्टभागेन द्रौणिश्चिक्षेप तत्र ह ॥ ६१॥

}}

Line 37,969:

Line 42,170:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ तं विरथं कृत्वा छित्वा कार्मुकमाहवे ।

| verse_lines = अथ तं विरथं कृत्वा छित्वा कार्मुकमाहवे ।;सकुण्डलं शिरो द्रौणिर्जहार मुकुटोज्ज्वलम्(मकुटोज्ज्वलम्) ॥ ६२॥

| verse_line2 = सकुण्डलं शिरो द्रौणिर्जहार मुकुटोज्ज्वलम्(मकुटोज्ज्वलम्) ॥ ६२॥

}}

Line 37,978:

Line 42,180:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ विद्रावयामास पृतनां पाण्डवीं शरैः ।

| verse_lines = अथ विद्रावयामास पृतनां पाण्डवीं शरैः ।;तदा जघान पार्थोऽपि दण्डधाराख्यमागधम् ॥ ६३॥

| verse_line2 = तदा जघान पार्थोऽपि दण्डधाराख्यमागधम् ॥ ६३॥

}}

Line 37,987:

Line 42,190:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विद्राप्यमाणां पृतनां निरीक्ष्य गुरोः सुतेनाभ्यगमत् त्वरावान् ।

| verse_lines = विद्राप्यमाणां पृतनां निरीक्ष्य गुरोः सुतेनाभ्यगमत् त्वरावान् ।;धृष्टद्युम्नस्तं स ऊचे सुपापं हनिष्ये त्वामद्य युद्धे गुरुघ्नम् ॥ ६४॥

| verse_line2 = धृष्टद्युम्नस्तं स ऊचे सुपापं हनिष्ये त्वामद्य युद्धे गुरुघ्नम् ॥ ६४॥

}}

Line 37,996:

Line 42,200:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो दर्शयामास पार्षतः खड्गमुत्तमम् ।

| verse_lines = इत्युक्तो दर्शयामास पार्षतः खड्गमुत्तमम् ।;अयं तव पितुर्हन्ता वदिष्यति तवोत्तरम् ॥ ६५॥

| verse_line2 = अयं तव पितुर्हन्ता वदिष्यति तवोत्तरम् ॥ ६५॥

}}

Line 38,005:

Line 42,210:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त्वा धनुरादाय ववर्ष च शरान् बहून् ।

| verse_lines = इत्युक्त्वा धनुरादाय ववर्ष च शरान् बहून् ।;तयोः समभवद् युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६६॥

| verse_line2 = तयोः समभवद् युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६६॥

}}

Line 38,014:

Line 42,220:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तत्र पार्षतं द्रौणिः क्षणेन विरथायुधम् ।

| verse_lines = स तत्र पार्षतं द्रौणिः क्षणेन विरथायुधम् ।;कृत्वाऽन्ताय शरांस्तीक्ष्णान् मुमोच न च तस्य ते ।;त्वचं च चिच्छिदुर्द्रौणिः खड्गहस्तोऽभिजग्मिवान् ॥ ६७॥

| verse_line2 = कृत्वाऽन्ताय शरांस्तीक्ष्णान् मुमोच न च तस्य ते ।

}}

Line 38,023:

Line 42,230:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = खड्गेन सोऽस्त्रैशस्त्रैरप्यनिर्भिन्नत्वचं तदा ।

| verse_lines = खड्गेन सोऽस्त्रैशस्त्रैरप्यनिर्भिन्नत्वचं तदा ।;मौर्व्या ममन्थ धनुषः पातयित्वा धरातले ॥ ६८॥

| verse_line2 = मौर्व्या ममन्थ धनुषः पातयित्वा धरातले ॥ ६८॥

}}

Line 38,032:

Line 42,240:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आकृष्यमाणं पार्षतं दृष्ट्वा कृष्णप्रचोदितः ।

| verse_lines = आकृष्यमाणं पार्षतं दृष्ट्वा कृष्णप्रचोदितः ।;पार्थो भीमश्चोभयतः शरैरभिनिजघ्नतुः ॥ ६९॥

| verse_line2 = पार्थो भीमश्चोभयतः शरैरभिनिजघ्नतुः ॥ ६९॥

}}

Line 38,041:

Line 42,250:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स ताभ्यां वज्रसमितैः(वज्रसन्निभैः) शरैरभिहतो भृशम् ।

| verse_lines = स ताभ्यां वज्रसमितैः(वज्रसन्निभैः) शरैरभिहतो भृशम् ।;विसृज्य पार्षतं स्वीयमारुरोह रथं पुनः ॥ ७०॥

| verse_line2 = विसृज्य पार्षतं स्वीयमारुरोह रथं पुनः ॥ ७०॥

}}

Line 38,050:

Line 42,260:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जगाम च ततोऽन्यत्र पाञ्चाल्योऽपि रथं पुनः ।

| verse_lines = जगाम च ततोऽन्यत्र पाञ्चाल्योऽपि रथं पुनः ।;आरुह्यान्यं स्वात्तधन्वा कृतवर्माणमभ्ययात् ॥ ७१॥

| verse_line2 = आरुह्यान्यं स्वात्तधन्वा कृतवर्माणमभ्ययात् ॥ ७१॥

}}

Line 38,059:

Line 42,270:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोरासीत् सुतुमुलं युद्धमद्भुतदर्शनम् ।

| verse_lines = तयोरासीत् सुतुमुलं युद्धमद्भुतदर्शनम् ।;तत्र नातिप्रयत्नेन पाञ्चाल्यो विरथायुधम् ।;चकार कृतवर्माणं तमपोवाह गौतमः ॥ ७२॥

| verse_line2 = तत्र नातिप्रयत्नेन पाञ्चाल्यो विरथायुधम् ।

}}

Line 38,068:

Line 42,280:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ दुर्योधनो राजा माद्रेयावभ्ययाद् रथी ।

| verse_lines = अथ दुर्योधनो राजा माद्रेयावभ्ययाद् रथी ।;ताभ्यां तस्याभवद् घोरं युद्धमद्भुतदर्शनम् ।;तत्र नातिप्रयत्नेन तेन तौ विरथीकृतौ ॥ ७३॥

| verse_line2 = ताभ्यां तस्याभवद् घोरं युद्धमद्भुतदर्शनम् ।

}}

Line 38,077:

Line 42,290:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वयं युधिष्ठिरो राजा तदा तं समवारयत् ।

| verse_lines = स्वयं युधिष्ठिरो राजा तदा तं समवारयत् ।;व्यश्वसूतध्वजं चक्रे तं च दुर्योधनो रणे ॥ ७४॥

| verse_line2 = व्यश्वसूतध्वजं चक्रे तं च दुर्योधनो रणे ॥ ७४॥

}}

Line 38,086:

Line 42,300:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽगतं सूर्यसुतं पुनश्च जगाम भीमो रभसो(रभसा) रथेन ।

| verse_lines = अथाऽगतं सूर्यसुतं पुनश्च जगाम भीमो रभसो(रभसा) रथेन ।;दुर्योधनं चास्य समक्षमेव चकार वीरो विरथं क्षणेन ॥ ७५॥

| verse_line2 = दुर्योधनं चास्य समक्षमेव चकार वीरो विरथं क्षणेन ॥ ७५॥

}}

Line 38,095:

Line 42,310:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवार्य कर्णं च शरैरमुष्य सूनोः सुषेणस्य शिरश्चकर्त ।

| verse_lines = निवार्य कर्णं च शरैरमुष्य सूनोः सुषेणस्य शिरश्चकर्त ।;पपात भूमौ स पितुः समीपे यथा हतः सत्यसेनोऽमुनैव ।;यथैव कर्णावरजौ पुरैव निशायुद्धे कर्णपुरः प्रपातितौ ॥ ७६॥

| verse_line2 = पपात भूमौ स पितुः समीपे यथा हतः सत्यसेनोऽमुनैव ।

}}

Line 38,104:

Line 42,320:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हतं तमीक्ष्यैव विकर्तनात्मजः क्रोधान्वितो भीमसेनं विहाय ।

| verse_lines = हतं तमीक्ष्यैव विकर्तनात्मजः क्रोधान्वितो भीमसेनं विहाय ।;ययौ प्रमृद्यैव चमूं युधिष्ठिरं रथेऽपरे स्वश्वयुते व्यवस्थितम् ॥ ७७॥

| verse_line2 = ययौ प्रमृद्यैव चमूं युधिष्ठिरं रथेऽपरे स्वश्वयुते व्यवस्थितम् ॥ ७७॥

}}

Line 38,113:

Line 42,330:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न्यवारयेतां शिनिपौत्रपार्षतौ कृष्णासुताः सोमकसङ्घयुक्ताः ।

| verse_lines = न्यवारयेतां शिनिपौत्रपार्षतौ कृष्णासुताः सोमकसङ्घयुक्ताः ।;स तान् समस्तान् विरथान् विधाय युधिष्ठिरं प्राप युतं यमाभ्याम् ॥ ७८॥

| verse_line2 = स तान् समस्तान् विरथान् विधाय युधिष्ठिरं प्राप युतं यमाभ्याम् ॥ ७८॥

}}

Line 38,122:

Line 42,340:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहत्य सोऽश्वान् युधि धर्मसूनोर्निरायुधौ तौ च यमौ चकार ।

| verse_lines = निहत्य सोऽश्वान् युधि धर्मसूनोर्निरायुधौ तौ च यमौ चकार ।;तानेकयानोपगतान् पुनश्च ममर्द बाणैश्च वचोभिरुग्रैः ॥ ७९॥

| verse_line2 = तानेकयानोपगतान् पुनश्च ममर्द बाणैश्च वचोभिरुग्रैः ॥ ७९॥

}}

Line 38,131:

Line 42,350:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव मोक्षाय नृपस्य भीमो दुर्योधनं विरथं संविधाय ।

| verse_lines = तदैव मोक्षाय नृपस्य भीमो दुर्योधनं विरथं संविधाय ।;विव्याध मर्मस्वतितीक्ष्णसायकैस्तं दर्शयामास रवेः सुताय ॥ ८०॥

| verse_line2 = विव्याध मर्मस्वतितीक्ष्णसायकैस्तं दर्शयामास रवेः सुताय ॥ ८०॥

}}

Line 38,140:

Line 42,360:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शल्यस्तदा धर्मसुतं विहाय कर्णो ययौ तत्र युधिष्ठिरोऽपि ।

| verse_lines = शल्यस्तदा धर्मसुतं विहाय कर्णो ययौ तत्र युधिष्ठिरोऽपि ।;गत्वा शनैः शिबिरं तत्र शिश्ये कर्णो यदा राजगृध्नी जगाम ॥ ८१॥

| verse_line2 = गत्वा शनैः शिबिरं तत्र शिश्ये कर्णो यदा राजगृध्नी जगाम ॥ ८१॥

}}

Line 38,149:

Line 42,370:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रौणिः कृपश्चात्र तदैव जग्मतुस्तदा भीमो द्रौणिकर्णौ जगाम ।

| verse_lines = द्रौणिः कृपश्चात्र तदैव जग्मतुस्तदा भीमो द्रौणिकर्णौ जगाम ।;कृपो नृपं रथमारोपयच्च विद्धं शरैर्भीमबाहुप्रमुक्तैः ॥ ८२॥

| verse_line2 = कृपो नृपं रथमारोपयच्च विद्धं शरैर्भीमबाहुप्रमुक्तैः ॥ ८२॥

}}

Line 38,158:

Line 42,380:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नृपं समादाय कृपेऽपयाते भीमार्दितौ द्रौणिकर्णौ शरौघैः ।

| verse_lines = नृपं समादाय कृपेऽपयाते भीमार्दितौ द्रौणिकर्णौ शरौघैः ।;विहाय तं जग्मतुः सोमकानां चमूं शरौघैरभिपातयन्तौ ॥ ८३॥

| verse_line2 = विहाय तं जग्मतुः सोमकानां चमूं शरौघैरभिपातयन्तौ ॥ ८३॥

}}

Line 38,167:

Line 42,390:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथात्र राजानमचक्षमाणो धनञ्जयो वासुदेवप्रणुन्नः ।

| verse_lines = अथात्र राजानमचक्षमाणो धनञ्जयो वासुदेवप्रणुन्नः ।;अभ्याययौ पार्षतः स्वां तु सेनां कर्णाहतां वीक्ष्य कुरूनपीडयत् ॥ ८४॥

| verse_line2 = अभ्याययौ पार्षतः स्वां तु सेनां कर्णाहतां वीक्ष्य कुरूनपीडयत् ॥ ८४॥

}}

Line 38,176:

Line 42,400:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न्यवारयत् समायान्तं कपिप्रवरकेतनम् ।

| verse_lines = न्यवारयत् समायान्तं कपिप्रवरकेतनम् ।;द्रौणिर्दुःशासनश्चैव धृष्टद्युम्नमवारयत् ॥ ८५॥

| verse_line2 = द्रौणिर्दुःशासनश्चैव धृष्टद्युम्नमवारयत् ॥ ८५॥

}}

Line 38,185:

Line 42,410:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उभावतिरथौ तौ तु शस्त्रास्त्रैरभ्यवर्षताम् ।

| verse_lines = उभावतिरथौ तौ तु शस्त्रास्त्रैरभ्यवर्षताम् ।;दुःशासनः पार्षतश्च कुर्वन्तौ बाणजं तमः ॥ ८६॥

| verse_line2 = दुःशासनः पार्षतश्च कुर्वन्तौ बाणजं तमः ॥ ८६॥

}}

Line 38,194:

Line 42,420:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र दुःशासनेनाऽजौ स्तम्भितो द्रुपदात्मजः ।

| verse_lines = तत्र दुःशासनेनाऽजौ स्तम्भितो द्रुपदात्मजः ।;यतमानोऽपि निर्यत्नः कृतो युद्धे निरायुधः ॥ ८७॥

| verse_line2 = यतमानोऽपि निर्यत्नः कृतो युद्धे निरायुधः ॥ ८७॥

}}

Line 38,203:

Line 42,430:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽभवद् युद्धमतीव दारुणं द्रौणेस्तनूजेन तु वज्रपाणेः ।

| verse_lines = तदाऽभवद् युद्धमतीव दारुणं द्रौणेस्तनूजेन तु वज्रपाणेः ।;तत्रापि बद्धः शरपञ्जरेण पार्थोऽपनुत्ताऽपि हि गाण्डिवज्या ॥ ८८॥

| verse_line2 = तत्रापि बद्धः शरपञ्जरेण पार्थोऽपनुत्ताऽपि हि गाण्डिवज्या ॥ ८८॥

}}

Line 38,212:

Line 42,440:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थोऽथ कृष्णेधितबाहुवीर्यो(कृष्णैधितबाहुवीर्यो) निहत्य सूतं गुरुपुत्रकस्य ।

| verse_lines = पार्थोऽथ कृष्णेधितबाहुवीर्यो(कृष्णैधितबाहुवीर्यो) निहत्य सूतं गुरुपुत्रकस्य ।;छित्वा च रश्मींस्तुरगानमुष्य विद्रावयामास शरैः सुदूरम् ॥ ८९॥

| verse_line2 = छित्वा च रश्मींस्तुरगानमुष्य विद्रावयामास शरैः सुदूरम् ॥ ८९॥

}}

Line 38,221:

Line 42,450:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतीत्य पुत्रं तु गुरोः समागते पार्थे कर्णो द्रावयामास सेनाम् ।

| verse_lines = अतीत्य पुत्रं तु गुरोः समागते पार्थे कर्णो द्रावयामास सेनाम् ।;पाण्डोः सुतानां शरवर्षधारो दुर्योधनश्चानु ययौ तमेव ॥ ९०॥

| verse_line2 = पाण्डोः सुतानां शरवर्षधारो दुर्योधनश्चानु ययौ तमेव ॥ ९०॥

}}

Line 38,230:

Line 42,460:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णमायान्तमालोक्य द्रावयन्तं निजां चमूम् ।

| verse_lines = कर्णमायान्तमालोक्य द्रावयन्तं निजां चमूम् ।;धनुरन्यत् समादाय धृष्टद्युम्नो न्यवारयत् ॥ ९१॥

| verse_line2 = धनुरन्यत् समादाय धृष्टद्युम्नो न्यवारयत् ॥ ९१॥

}}

Line 38,239:

Line 42,470:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोरासीन्महद् युद्धं चिरं सममविश्रमम् ।

| verse_lines = तयोरासीन्महद् युद्धं चिरं सममविश्रमम् ।;तदैव सात्यकिर्वीरो दुर्योधनमवारयत् ॥ ९२॥

| verse_line2 = तदैव सात्यकिर्वीरो दुर्योधनमवारयत् ॥ ९२॥

}}

Line 38,248:

Line 42,480:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवारितः सात्यकिना रणे दुर्योधनो नृपः ।

| verse_lines = निवारितः सात्यकिना रणे दुर्योधनो नृपः ।;निहत्य सात्यकेरश्वान् द्रौपदेश्चापमच्छिनत् ॥ ९३॥

| verse_line2 = निहत्य सात्यकेरश्वान् द्रौपदेश्चापमच्छिनत् ॥ ९३॥

}}

Line 38,257:

Line 42,490:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदन्तरैव कर्णोऽपि पार्षताश्वानपातयत्(अश्वानघातयत्) ।

| verse_lines = तदन्तरैव कर्णोऽपि पार्षताश्वानपातयत्(अश्वानघातयत्) ।;तयोर्विरथयोरेव भग्नं तत् पाण्डवं बलम् ॥ ९४॥

| verse_line2 = तयोर्विरथयोरेव भग्नं तत् पाण्डवं बलम् ॥ ९४॥

}}

Line 38,266:

Line 42,500:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलं स्वकीयं बहुधा विभिन्नं(विभग्नं) समीक्ष्य भीमो मृगराजकेतुः ।

| verse_lines = बलं स्वकीयं बहुधा विभिन्नं(विभग्नं) समीक्ष्य भीमो मृगराजकेतुः ।;कृत्वा धराकम्पकमुग्रनादं रणेऽभ्ययात् कौरवराजसैन्यम् ॥ ९५॥

| verse_line2 = कृत्वा धराकम्पकमुग्रनादं रणेऽभ्ययात् कौरवराजसैन्यम् ॥ ९५॥

}}

Line 38,275:

Line 42,510:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नादेन बाणैश्च वृकोदरेण भग्नं तदा कौरवसैन्यमाशु ।

| verse_lines = नादेन बाणैश्च वृकोदरेण भग्नं तदा कौरवसैन्यमाशु ।;दिशो विदुद्राव सुयोधनोऽपि कृतो रणे तेन विवाहनायुधः ॥ ९६॥

| verse_line2 = दिशो विदुद्राव सुयोधनोऽपि कृतो रणे तेन विवाहनायुधः ॥ ९६॥

}}

Line 38,284:

Line 42,520:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैव तत् पाण्डवानां च सेना समावृत्ता क्षिप्रमवार्यविक्रमा (समागता क्षिप्रमवार्यवेगा) ।

| verse_lines = दृष्ट्वैव तत् पाण्डवानां च सेना समावृत्ता क्षिप्रमवार्यविक्रमा (समागता क्षिप्रमवार्यवेगा) ।;तया पुनः कौरवाणां बलं तद् भग्नं दूराद् दूरतरं प्रदुद्रुवे ॥ ९७॥

| verse_line2 = तया पुनः कौरवाणां बलं तद् भग्नं दूराद् दूरतरं प्रदुद्रुवे ॥ ९७॥

}}

Line 38,293:

Line 42,530:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हन्यमानं दिशो यातं (पाञ्चाल्यैः)पाञ्चालैर्भीमसंश्रयात् ।

| verse_lines = हन्यमानं दिशो यातं (पाञ्चाल्यैः)पाञ्चालैर्भीमसंश्रयात् ।;दुर्योधनबलं (सुयोधनबलं) दृष्ट्वा जज्वालाऽधिरथिः(अधिरथः) क्रुधा ॥ ९८॥

| verse_line2 = दुर्योधनबलं (सुयोधनबलं) दृष्ट्वा जज्वालाऽधिरथिः(अधिरथः) क्रुधा ॥ ९८॥

}}

Line 38,302:

Line 42,540:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽमोघं रामदेवत्यमस्त्रं भार्गवसञ्ज्ञितम् ।

| verse_lines = सोऽमोघं रामदेवत्यमस्त्रं भार्गवसञ्ज्ञितम् ।;सर्वास्त्रनाशकं दिव्यमप्रतिद्वन्द्वमाददे;तच्च भीमपुरोगेषु सैन्येष्वमुचदुब्लणम् ।॥ ९९॥

| verse_line2 = सर्वास्त्रनाशकं दिव्यमप्रतिद्वन्द्वमाददे

}}

Line 38,311:

Line 42,550:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदस्त्रं वर्जयामास भीमं रामप्रसादतः ।

| verse_lines = तदस्त्रं वर्जयामास भीमं रामप्रसादतः ।;अन्ये तु दुद्रुवुः केचिच्छिष्टाः प्रापुर्यमक्षयम् ॥ १००॥

| verse_line2 = अन्ये तु दुद्रुवुः केचिच्छिष्टाः प्रापुर्यमक्षयम् ॥ १००॥

}}

Line 38,320:

Line 42,560:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न ह्यस्त्रं द्रवमाणांस्तद्धन्ति तेन सपार्षताः ।

| verse_lines = न ह्यस्त्रं द्रवमाणांस्तद्धन्ति तेन सपार्षताः ।;पाञ्चाला द्रौपदेयाश्च शैनेयाद्याश्च सर्वशः ॥ १०१॥

| verse_line2 = पाञ्चाला द्रौपदेयाश्च शैनेयाद्याश्च सर्वशः ॥ १०१॥

}}

Line 38,329:

Line 42,570:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पलायनेनोर्वरिता अर्जुनोऽप्यस्त्रमुद्यतम् ।

| verse_lines = पलायनेनोर्वरिता अर्जुनोऽप्यस्त्रमुद्यतम् ।;वीक्ष्य प्रत्यस्त्रहीनं तदप्राप्यैव रवेः सुतम् ॥ १०२॥

| verse_line2 = वीक्ष्य प्रत्यस्त्रहीनं तदप्राप्यैव रवेः सुतम् ॥ १०२॥

}}

Line 38,338:

Line 42,580:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासुदेवमिदं प्राह वर्जयित्वैव सूतजम् ।

| verse_lines = वासुदेवमिदं प्राह वर्जयित्वैव सूतजम् ।;अन्यत्र यामि नैवास्मादस्त्राज्जीवनमन्यथा ॥ १०३॥

| verse_line2 = अन्यत्र यामि नैवास्मादस्त्राज्जीवनमन्यथा ॥ १०३॥

}}

Line 38,347:

Line 42,590:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यूचिवांसं पार्थं तं कृष्णोऽप्राप्यैव सूतजम् ।

| verse_lines = इत्यूचिवांसं पार्थं तं कृष्णोऽप्राप्यैव सूतजम् ।;अन्येनैव पथा भीमं प्रापयामास विश्वकृत् ॥ १०४॥

| verse_line2 = अन्येनैव पथा भीमं प्रापयामास विश्वकृत् ॥ १०४॥

}}

Line 38,356:

Line 42,600:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रार्जुनोऽवदद् भीमं याहि द्रष्टुं युधिष्ठिरम् ।

| verse_lines = तत्रार्जुनोऽवदद् भीमं याहि द्रष्टुं युधिष्ठिरम् ।;प्रवृत्तिं विद्धि भूपस्य मां तु संशप्तका युधे ।;आह्वयन्ति (हतोच्छिष्टाः)हतोच्छेषास्तानहं यामि तद् युधे ॥ १०५॥

| verse_line2 = प्रवृत्तिं विद्धि भूपस्य मां तु संशप्तका युधे ।

}}

Line 38,365:

Line 42,610:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यूचिवांसं तमुवाच भीमो जानन् स्वबाह्वोर्बलमप्रमेयम् ।

| verse_lines = इत्यूचिवांसं तमुवाच भीमो जानन् स्वबाह्वोर्बलमप्रमेयम् ।;संशप्तकान् सूतजं कौरवंश्च योत्स्येऽहमेकस्त्वमुपैहि भूपम् ॥ १०६॥

| verse_line2 = संशप्तकान् सूतजं कौरवंश्च योत्स्येऽहमेकस्त्वमुपैहि भूपम् ॥ १०६॥

}}

Line 38,374:

Line 42,620:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्यक्त्वा रणं नाहमितो व्रजेयं न मां वदेत् कश्चन युद्धभीतम् ।

| verse_lines = त्यक्त्वा रणं नाहमितो व्रजेयं न मां वदेत् कश्चन युद्धभीतम् ।;इति ब्रुवाणं तमनन्तशक्तिः प्रीतः कृष्णः प्रशशंसाधिकेष्टम् ॥ १०७॥

| verse_line2 = इति ब्रुवाणं तमनन्तशक्तिः प्रीतः कृष्णः प्रशशंसाधिकेष्टम् ॥ १०७॥

}}

Line 38,383:

Line 42,630:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ययौ युधिष्ठिरं द्रष्टुं शिबिरं सार्जुनो हरिः ।

| verse_lines = ययौ युधिष्ठिरं द्रष्टुं शिबिरं सार्जुनो हरिः ।;दृष्ट्वा तौ नृपतिः कर्णं हतं मत्वाऽऽशशंस ह(मत्वा शशंस ह) ॥ १०८॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा तौ नृपतिः कर्णं हतं मत्वाऽऽशशंस ह(मत्वा शशंस ह) ॥ १०८॥

}}

Line 38,392:

Line 42,640:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभिवाद्य हनिष्यामीत्युक्तः पार्थेन सा क्रुधा ।

| verse_lines = अभिवाद्य हनिष्यामीत्युक्तः पार्थेन सा क्रुधा ।;भृशं विनिन्द्य बीभत्सुमाह कृष्णाय गाण्डिवम् ।;देहि पुत्रं स राधाया हनिष्यति न संशयः ॥ १०९॥

| verse_line2 = भृशं विनिन्द्य बीभत्सुमाह कृष्णाय गाण्डिवम् ।

}}

Line 38,401:

Line 42,650:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथवा भीम एवैनं निवृत्ते त्वयि पातयेत् ।

| verse_lines = अथवा भीम एवैनं निवृत्ते त्वयि पातयेत् ।;त्वं तु कुन्त्या वृथा सूतः क्लीबो मिथ्याप्रतिश्रवः ॥ ११०॥

| verse_line2 = त्वं तु कुन्त्या वृथा सूतः क्लीबो मिथ्याप्रतिश्रवः ॥ ११०॥

}}

Line 38,410:

Line 42,660:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अहं हि सूतपुत्रेण क्लिष्टो मारुतितेजसा ।

| verse_lines = अहं हि सूतपुत्रेण क्लिष्टो मारुतितेजसा ।;जीवामीत्यग्रजेनोक्त उद्बबर्हासिमुत्तमम् ।;वासुदेवस्तदाऽऽहेदं(वासुदेवस्तमाहेदं) किमेतदिति सर्ववित् ॥ १११॥

| verse_line2 = जीवामीत्यग्रजेनोक्त उद्बबर्हासिमुत्तमम् ।

}}

Line 38,419:

Line 42,670:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाह गाण्डिवं दातुं यो वदेत् तद्वधो मया ।

| verse_lines = तमाह गाण्डिवं दातुं यो वदेत् तद्वधो मया ।;प्रतिज्ञातस्ततो हन्मि नृपमित्याह तं हरिः ॥ ११२॥

| verse_line2 = प्रतिज्ञातस्ततो हन्मि नृपमित्याह तं हरिः ॥ ११२॥

}}

Line 38,428:

Line 42,680:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सत्यस्य वचनं श्रेयः सत्यज्ञानं तु दुष्करम् ।

| verse_lines = सत्यस्य वचनं श्रेयः सत्यज्ञानं तु दुष्करम् ।;यत्सतां हितमत्यन्तं तत् सत्यमिति निश्चयः ॥ ११३॥

| verse_line2 = यत्सतां हितमत्यन्तं तत् सत्यमिति निश्चयः ॥ ११३॥

}}

Line 38,437:

Line 42,690:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मस्य चरणं(धर्मस्याचरणं) श्रेयो धर्मज्ञानं तु दुष्करम्(सुदुष्करम्) ।

| verse_lines = धर्मस्य चरणं(धर्मस्याचरणं) श्रेयो धर्मज्ञानं तु दुष्करम्(सुदुष्करम्) ।;यः सतां धारको नित्यं स धर्म इति निश्चयः ॥ ११४॥

| verse_line2 = यः सतां धारको नित्यं स धर्म इति निश्चयः ॥ ११४॥

}}

Line 38,446:

Line 42,700:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कौशिकाख्यो ब्राह्मणो हि लीनं ग्रामजनं क्‍वचित् ।

| verse_lines = कौशिकाख्यो ब्राह्मणो हि लीनं ग्रामजनं क्‍वचित् ।;तस्करेष्वभिधायैव निरयं प्रत्यपद्यत ॥ ११५॥

| verse_line2 = तस्करेष्वभिधायैव निरयं प्रत्यपद्यत ॥ ११५॥

}}

Line 38,455:

Line 42,710:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कश्चिद् व्याधो मृगं हत्वा मातापितृनिमित्ततः ।

| verse_lines = कश्चिद् व्याधो मृगं हत्वा मातापितृनिमित्ततः ।;भक्षार्थमभ्यगात् स्वर्गमसुरोऽसौ(आसुरोऽसौ) मृगो यतः ।;उपद्रवाय लोकस्य तपश्चरति दुर्मतिः ॥ ११६॥

| verse_line2 = भक्षार्थमभ्यगात् स्वर्गमसुरोऽसौ(आसुरोऽसौ) मृगो यतः ।

}}

Line 38,464:

Line 42,720:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मात् सद्धारको धर्म इति कृत्वा विनिश्चयम् ।

| verse_lines = तस्मात् सद्धारको धर्म इति कृत्वा विनिश्चयम् ।;मा नृपं जहि सत्यां त्वङ्कुरु वाचं तिरस्कुरु ।;इत्युक्तो बहुधाऽनिन्दत् क्रोधादेवार्जुनो नृपम् ॥ ११७॥

| verse_line2 = मा नृपं जहि सत्यां त्वङ्कुरु वाचं तिरस्कुरु ।

}}

Line 38,473:

Line 42,730:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्वं नृशंसोऽकृतघ्नश्च निर्वीर्यः पुरुषंवदः ।

| verse_lines = त्वं नृशंसोऽकृतघ्नश्च निर्वीर्यः पुरुषंवदः ।;त्वत्तः सुखं नास्ति किञ्चिन्न मां गर्हितुमर्हसि ॥ ११८॥

| verse_line2 = त्वत्तः सुखं नास्ति किञ्चिन्न मां गर्हितुमर्हसि ॥ ११८॥

}}

Line 38,482:

Line 42,740:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमो मां गर्हितुं योग्यो यो ह्यस्माकं सदा गतिः ।

| verse_lines = भीमो मां गर्हितुं योग्यो यो ह्यस्माकं सदा गतिः ।;यो युद्ध्यते सर्ववीरैरद्यापि त्वं तु निन्दकः ॥ ११९॥

| verse_line2 = यो युद्ध्यते सर्ववीरैरद्यापि त्वं तु निन्दकः ॥ ११९॥

}}

Line 38,491:

Line 42,750:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्याद्युक्त्वाऽऽत्मनाशाय विकोशं चकृवानसिम् ।

| verse_lines = इत्याद्युक्त्वाऽऽत्मनाशाय विकोशं चकृवानसिम् ।;पुनः कृष्णेन पृष्टः स (पृष्टः सन्) स्वाभिप्रायमुवाच सः ।;तच्छ्रुत्वा गर्हयित्वैनं पुनराह जनार्दनः ॥ १२०॥

| verse_line2 = पुनः कृष्णेन पृष्टः स (पृष्टः सन्) स्वाभिप्रायमुवाच सः ।

}}

Line 38,500:

Line 42,760:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मतिपूर्वं देहहानात्(देहनाशात्) पापं महदवाप्यते ।

| verse_lines = मतिपूर्वं देहहानात्(देहनाशात्) पापं महदवाप्यते ।;धर्मार्थकाममोक्षाणां साधनं देहतोऽस्ति यत् ॥ १२१॥

| verse_line2 = धर्मार्थकाममोक्षाणां साधनं देहतोऽस्ति यत् ॥ १२१॥

}}

Line 38,509:

Line 42,770:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतो मा त्यज देहं तु कुरु चाऽत्मप्रशंसनम्(कुरुष्वात्मप्रशंसनम्) ।

| verse_lines = अतो मा त्यज देहं तु कुरु चाऽत्मप्रशंसनम्(कुरुष्वात्मप्रशंसनम्) ।;वधो गुरूणां त्वङ्कारः स्वप्रशंसैव चात्मनः ।;इत्युक्तः स त्वहङ्काराच्छशंस स्वगुणानलम् ॥ १२२॥

| verse_line2 = वधो गुरूणां त्वङ्कारः स्वप्रशंसैव चात्मनः ।

}}

Line 38,518:

Line 42,780:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गुरुनिन्दाऽऽत्मपूजा च न धर्माय भवेत् क्‍वचित् ।

| verse_lines = गुरुनिन्दाऽऽत्मपूजा च न धर्माय भवेत् क्‍वचित् ।;तथाऽप्यर्जुनहार्दं तत् सम्प्रकाश्य जनार्दनः ॥ १२३॥

| verse_line2 = तथाऽप्यर्जुनहार्दं तत् सम्प्रकाश्य जनार्दनः ॥ १२३॥

}}

Line 38,527:

Line 42,790:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्य लज्जां समुत्पाद्य नाशयित्वा च तं मदम् ।

| verse_lines = तस्य लज्जां समुत्पाद्य नाशयित्वा च तं मदम् ।;नाहं वेद परं धर्मं कृष्ण एव गतिर्मम ॥ १२४॥

| verse_line2 = नाहं वेद परं धर्मं कृष्ण एव गतिर्मम ॥ १२४॥

}}

Line 38,536:

Line 42,800:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति भावं समुत्पाद्य दोषान् नाशयितुं हरिः ।

| verse_lines = इति भावं समुत्पाद्य दोषान् नाशयितुं हरिः ।;कारयामास तत् सर्वमर्जुनेन जगत्पतिः ॥ १२५॥

| verse_line2 = कारयामास तत् सर्वमर्जुनेन जगत्पतिः ॥ १२५॥

}}

Line 38,545:

Line 42,810:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत एवदविज्ञानात् कुपितो नृपतिर्भृशम् ।

| verse_lines = तत एवदविज्ञानात् कुपितो नृपतिर्भृशम् ।;आहास्तु राजा भीमस्त्वं युवा मां जहि च स्वयम् ।;वनं वा विफलो यामीत्युक्त्वोत्तस्थौ स्वतल्पतः ॥ १२६॥

| verse_line2 = आहास्तु राजा भीमस्त्वं युवा मां जहि च स्वयम् ।

}}

Line 38,554:

Line 42,820:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं वासुदेवः प्रतिगृह्य हेतुमुक्त्वा सर्वं शमयामास नेता ।

| verse_lines = तं वासुदेवः प्रतिगृह्य हेतुमुक्त्वा सर्वं शमयामास नेता ।;पार्थश्च भूपस्य पपात पादयोः क्षमापयन् सोऽपि सुप्रीतिमाप ॥ १२७॥

| verse_line2 = पार्थश्च भूपस्य पपात पादयोः क्षमापयन् सोऽपि सुप्रीतिमाप ॥ १२७॥

}}

Line 38,563:

Line 42,830:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तौ भ्रातरौ वासुदेवप्रसादान्महापदो मुक्तिमाप्यातिहृष्टौ ।

| verse_lines = तौ भ्रातरौ वासुदेवप्रसादान्महापदो मुक्तिमाप्यातिहृष्टौ ।;भक्त्या समस्ताधिपतिं शशंसतुस्त्वया समः को नु हरे हितो नः ॥ १२८॥

| verse_line2 = भक्त्या समस्ताधिपतिं शशंसतुस्त्वया समः को नु हरे हितो नः ॥ १२८॥

}}

Line 38,572:

Line 42,840:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः प्रणम्य बीभत्सुरग्रजं परिरम्भितः ।

| verse_lines = ततः प्रणम्य बीभत्सुरग्रजं परिरम्भितः ।;तेनाभिनन्दितः प्रीत्या चाऽशीर्भिः प्रययौ युधे ॥ १२९॥

| verse_line2 = तेनाभिनन्दितः प्रीत्या चाऽशीर्भिः प्रययौ युधे ॥ १२९॥

}}

Line 38,581:

Line 42,850:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं शङ्कितं कर्णजये स्विन्नगात्रं हरिस्तदा ।

| verse_lines = तं शङ्कितं कर्णजये स्विन्नगात्रं हरिस्तदा ।;सङ्कीर्त्य पूर्वकर्माणि नरावेशं विशेषतः ।;व्यञ्जयामास धैर्यं च तस्याऽसीत् तेन सुस्थिरम् ॥ १३०॥

| verse_line2 = सङ्कीर्त्य पूर्वकर्माणि नरावेशं विशेषतः ।

}}

Line 38,590:

Line 42,860:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमस्तदा शत्रुबलं समस्तं विद्रावयामास जघान चाऽजौ ।

| verse_lines = भीमस्तदा शत्रुबलं समस्तं विद्रावयामास जघान चाऽजौ ।;वीरान् रणायाभिमुखान् स्वयन्त्रा कुर्वंश्च वार्ता(कुर्वन् स्ववार्ता) रममाण एव ॥ १३१॥

| verse_line2 = वीरान् रणायाभिमुखान् स्वयन्त्रा कुर्वंश्च वार्ता(कुर्वन् स्ववार्ता) रममाण एव ॥ १३१॥

}}

Line 38,599:

Line 42,870:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽऽसदत् तं शकुनिः ससैन्यो दुर्योधनस्यावरजैरुपेतः ।

| verse_lines = तदाऽऽसदत् तं शकुनिः ससैन्यो दुर्योधनस्यावरजैरुपेतः ।;तं भीमसेनो विरथं निरायुधं विधाय बाणैर्भुवि च न्यपातयत् ॥ १३२॥

| verse_line2 = तं भीमसेनो विरथं निरायुधं विधाय बाणैर्भुवि च न्यपातयत् ॥ १३२॥

}}

Line 38,608:

Line 42,880:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न जघ्निवांस्तं सहदेवभागं प्रकल्पितं स्वेन तदाऽक्षगोष्ठ्या(तदाऽक्षगोष्ठ्याम्) ।

| verse_lines = न जघ्निवांस्तं सहदेवभागं प्रकल्पितं स्वेन तदाऽक्षगोष्ठ्या(तदाऽक्षगोष्ठ्याम्) ।;तं मूर्च्छितं श्वासमात्रावशेषं(श्वासमात्रावशिष्टं) दुर्योधनः स्वरथेनापनिन्ये ॥ १३३॥

| verse_line2 = तं मूर्च्छितं श्वासमात्रावशेषं(श्वासमात्रावशिष्टं) दुर्योधनः स्वरथेनापनिन्ये ॥ १३३॥

}}

Line 38,617:

Line 42,890:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनस्यावरजा दशात्र प्रदुद्रुवुर्भीमसेनं विहाय ।

| verse_lines = दुर्योधनस्यावरजा दशात्र प्रदुद्रुवुर्भीमसेनं विहाय ।;तदाऽर्जुनं वासुदेवं च दृष्ट्वा प्रीतः श्रुत्वा धर्मराजप्रवृत्तिम् ॥ १३४॥

| verse_line2 = तदाऽर्जुनं वासुदेवं च दृष्ट्वा प्रीतः श्रुत्वा धर्मराजप्रवृत्तिम् ॥ १३४॥

}}

Line 38,626:

Line 42,900:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च निघ्नन्तमरिप्रवीरान् विद्रावयन्तं च निजां वरूथिनीम् ।

| verse_lines = पुनश्च निघ्नन्तमरिप्रवीरान् विद्रावयन्तं च निजां वरूथिनीम् ।;ससार दुःशासन आत्तधन्वा भीमोऽपि तं सिंह इवाभिपेदिवान् ॥ १३५॥

| verse_line2 = ससार दुःशासन आत्तधन्वा भीमोऽपि तं सिंह इवाभिपेदिवान् ॥ १३५॥

}}

Line 38,635:

Line 42,910:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं रूक्षवाचो मुहुरर्पयन्तं विधाय भीमो विरथं क्षणेन ।

| verse_lines = तं रूक्षवाचो मुहुरर्पयन्तं विधाय भीमो विरथं क्षणेन ।;प्रगृह्य भूमौ विनिपात्य वक्षो विदारयामास गदाप्रहारतः ॥ १३६॥

| verse_line2 = प्रगृह्य भूमौ विनिपात्य वक्षो विदारयामास गदाप्रहारतः ॥ १३६॥

}}

Line 38,644:

Line 42,920:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आक्रम्य कण्ठं च पदोदरेऽस्य निविश्य पश्यन् मुखमात्तरोषः(मुखमाप्तरोषः) ।

| verse_lines = आक्रम्य कण्ठं च पदोदरेऽस्य निविश्य पश्यन् मुखमात्तरोषः(मुखमाप्तरोषः) ।;विकोशमाकाशनिभं विधाय महासिमस्योरसि सञ्चखान ॥ १३७॥

| verse_line2 = विकोशमाकाशनिभं विधाय महासिमस्योरसि सञ्चखान ॥ १३७॥

}}

Line 38,653:

Line 42,930:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृत्वाऽस्य वक्षस्युरुसत्तटाकं पपौ निकामं तृषितोऽमृतोपमम् ।

| verse_lines = कृत्वाऽस्य वक्षस्युरुसत्तटाकं पपौ निकामं तृषितोऽमृतोपमम् ।;तच्छोणिताम्भो भ्रमदक्षमेनं संस्मारयामास पुरा कृतानि ॥ १३८॥

| verse_line2 = तच्छोणिताम्भो भ्रमदक्षमेनं संस्मारयामास पुरा कृतानि ॥ १३८॥

}}

Line 38,662:

Line 42,940:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वाक्सायकांश्चास्य पुरा समर्पितान् संस्मारयामास पुनः पुनर्भृशम् ।

| verse_lines = वाक्सायकांश्चास्य पुरा समर्पितान् संस्मारयामास पुनः पुनर्भृशम् ।;दन्तान्तरं न प्रविवेश तस्य रक्तं ह्यपेयं पुरुषस्य जानतः ॥ १३९॥

| verse_line2 = दन्तान्तरं न प्रविवेश तस्य रक्तं ह्यपेयं पुरुषस्य जानतः ॥ १३९॥

}}

Line 38,671:

Line 42,950:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽपि शत्रुप्रतिभीषणाय पपाविवाऽस्वाद्य पुनःपुनर्भृशम् ।

| verse_lines = तथाऽपि शत्रुप्रतिभीषणाय पपाविवाऽस्वाद्य पुनःपुनर्भृशम् ।;स्मरन् नृसिंहं भगवन्तमीश्वरं स मन्युसूक्तं च ददर्श भक्त्या ॥ १४०॥

| verse_line2 = स्मरन् नृसिंहं भगवन्तमीश्वरं स मन्युसूक्तं च ददर्श भक्त्या ॥ १४०॥

}}

Line 38,680:

Line 42,960:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘यस्ते मन्यो'’ (ऋ.१०.८३.१) इत्यतो नारसिंहं सोमं तस्मै चाऽर्पयच्छोणिताख्यम्(प्रार्पयच्छोणिताख्यम्)।

| verse_lines = ‘यस्ते मन्यो'’ (ऋ.१०.८३.१) इत्यतो नारसिंहं सोमं तस्मै चाऽर्पयच्छोणिताख्यम्(प्रार्पयच्छोणिताख्यम्)।;युद्धाख्ययज्ञे सोमबुद्ध्याऽरिवक्ष ईहेति साम्ना गदया विभिन्दन् ॥ १४१॥

| verse_line2 = युद्धाख्ययज्ञे सोमबुद्ध्याऽरिवक्ष ईहेति साम्ना गदया विभिन्दन् ॥ १४१॥

}}

Line 38,689:

Line 42,970:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाच वाचं पुरुषप्रवीरः सत्यां प्रतिज्ञां लोकमध्ये विधाय ।

| verse_lines = उवाच वाचं पुरुषप्रवीरः सत्यां प्रतिज्ञां लोकमध्ये विधाय ।;याः सपतयस्ता अपतयो हि जाता यासाऽपतिः(याऽऽसाऽपतिः सा) सा सपतिश्च जाता ॥ १४२॥

| verse_line2 = याः सपतयस्ता अपतयो हि जाता यासाऽपतिः(याऽऽसाऽपतिः सा) सा सपतिश्च जाता ॥ १४२॥

}}

Line 38,698:

Line 42,980:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पश्यन्तु चित्रां परमस्य शक्तिं ये वै तिलाः षण्ढतिला बभूवुः ।

| verse_lines = पश्यन्तु चित्रां परमस्य शक्तिं ये वै तिलाः षण्ढतिला बभूवुः ।;एनं गृहीतं च(हि) मया यदीह कश्चित् पुमान् मोचयतु स्ववीर्यात् ॥ १४३॥

| verse_line2 = एनं गृहीतं च(हि) मया यदीह कश्चित् पुमान् मोचयतु स्ववीर्यात् ॥ १४३॥

}}

Line 38,707:

Line 42,990:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ब्रुवाणः पुनरेव रक्तं पपौ सुधां देववरो यथा दिवि ।

| verse_lines = इति ब्रुवाणः पुनरेव रक्तं पपौ सुधां देववरो यथा दिवि ।;पुनश्च सप्राणममुं(सप्राणमेनं) विसृज्य नदन् ननर्तारिबले निरायुधः ॥ १४४॥

| verse_line2 = पुनश्च सप्राणममुं(सप्राणमेनं) विसृज्य नदन् ननर्तारिबले निरायुधः ॥ १४४॥

}}

Line 38,716:

Line 43,000:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रत्यनृत्यन् येऽस्मान् पुनर्गौरिति गौरिति ।

| verse_lines = प्रत्यनृत्यन् येऽस्मान् पुनर्गौरिति गौरिति ।;तान् वयं प्रतिनृत्यामः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ १४५॥

| verse_line2 = तान् वयं प्रतिनृत्यामः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ १४५॥

}}

Line 38,725:

Line 43,010:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ब्रुवन् नृत्यमानोऽरिमध्य आस्फोटयञ्छत्रुगणानजोहवीत् ।

| verse_lines = इति ब्रुवन् नृत्यमानोऽरिमध्य आस्फोटयञ्छत्रुगणानजोहवीत् ।;शशाक च द्रष्टुममुं न कश्चिद् वैकर्तनद्रौणिसुयोधनादिषु ॥ १४६॥

| verse_line2 = शशाक च द्रष्टुममुं न कश्चिद् वैकर्तनद्रौणिसुयोधनादिषु ॥ १४६॥

}}

Line 38,734:

Line 43,020:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भयाच्च कर्णस्य पपात कार्मुकं निमीलयामास तदाऽक्षिणी च ।

| verse_lines = भयाच्च कर्णस्य पपात कार्मुकं निमीलयामास तदाऽक्षिणी च ।;सम्बोधितो मद्रराजेन युद्धे स्थितः कथञ्चित् स तु पार्थभागः ॥ १४७॥

| verse_line2 = सम्बोधितो मद्रराजेन युद्धे स्थितः कथञ्चित् स तु पार्थभागः ॥ १४७॥

}}

Line 38,743:

Line 43,030:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रौणिर्विहायैनमपाजगाम(विहायैतमपाजगाम) दूरं तदा भीमसेनो जगाद ।

| verse_lines = द्रौणिर्विहायैनमपाजगाम(विहायैतमपाजगाम) दूरं तदा भीमसेनो जगाद ।;पीतः सोमो युद्धयज्ञे मयाऽद्य वध्यः पशुर्मे हरये सुयोधनः ॥ १४८॥

| verse_line2 = पीतः सोमो युद्धयज्ञे मयाऽद्य वध्यः पशुर्मे हरये सुयोधनः ॥ १४८॥

}}

Line 38,752:

Line 43,040:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ब्रुवन् मृतमुत्सृज्य शत्रुं दुर्योधनं चाऽशु रुषाऽभिदुद्रुवे ।

| verse_lines = इति ब्रुवन् मृतमुत्सृज्य शत्रुं दुर्योधनं चाऽशु रुषाऽभिदुद्रुवे ।;आयान्तमीक्ष्यैव तमुग्रपौरुषं दुद्राव भीतः स सुयोधनो भृशम् ॥ १४९॥

| verse_line2 = आयान्तमीक्ष्यैव तमुग्रपौरुषं दुद्राव भीतः स सुयोधनो भृशम् ॥ १४९॥

}}

Line 38,761:

Line 43,050:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बलद्वयं चापययौ विहाय भयाद् भीमं कृष्णपार्थौ विनैव ।

| verse_lines = बलद्वयं चापययौ विहाय भयाद् भीमं कृष्णपार्थौ विनैव ।;आयोधनं शून्यमभून्मुहूर्तं ननर्त भीमो व्याघ्रपदेन हर्षात् ॥ १५०॥

| verse_line2 = आयोधनं शून्यमभून्मुहूर्तं ननर्त भीमो व्याघ्रपदेन हर्षात् ॥ १५०॥

}}

Line 38,770:

Line 43,060:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सङ्कल्प्य शत्रून् गोवदेवाऽजिमध्ये शार्दूलवत् तच्चरितं निशाम्य ।

| verse_lines = सङ्कल्प्य शत्रून् गोवदेवाऽजिमध्ये शार्दूलवत् तच्चरितं निशाम्य ।;जहास कृष्णश्च धनञ्जयश्च शशंसतुश्चैनमतिप्रहृष्टौ ॥ १५१॥

| verse_line2 = जहास कृष्णश्च धनञ्जयश्च शशंसतुश्चैनमतिप्रहृष्टौ ॥ १५१॥

}}

Line 38,779:

Line 43,070:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदा स रङ्गः पवमानसूनुना शून्यः कृतस्तत्र महूर्तमात्रात् ।

| verse_lines = यदा स रङ्गः पवमानसूनुना शून्यः कृतस्तत्र महूर्तमात्रात् ।;दुर्योधनस्यावरजाः शरौघैरवीवृषन् भीममुदारसत्त्वम् ॥ १५२॥

| verse_line2 = दुर्योधनस्यावरजाः शरौघैरवीवृषन् भीममुदारसत्त्वम् ॥ १५२॥

}}

Line 38,788:

Line 43,080:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तान् मारुतिर्बाणवरैर्निकृत्तशीर्षान् यमायानयदाशु वीरः ।

| verse_lines = तान् मारुतिर्बाणवरैर्निकृत्तशीर्षान् यमायानयदाशु वीरः ।;तस्मिन् दिने विंशतिर्धार्तराष्ट्र हतास्तदन्ये समरात् प्रदुद्रुवुः ॥ १५३॥

| verse_line2 = तस्मिन् दिने विंशतिर्धार्तराष्ट्र हतास्तदन्ये समरात् प्रदुद्रुवुः ॥ १५३॥

}}

Line 38,797:

Line 43,090:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्माण्यनन्यौपयिकानि(कर्माण्यनन्यौपधिकानि) भीमे कुर्वत्येवं (भीमभीते)भीतभीतेऽरिसङ्घे ।

| verse_lines = कर्माण्यनन्यौपयिकानि(कर्माण्यनन्यौपधिकानि) भीमे कुर्वत्येवं (भीमभीते)भीतभीतेऽरिसङ्घे ।;निमीलिताक्षे च भयेन कर्णे कर्णात्मजो नकुलं प्रत्यधावत् ॥ १५४॥

| verse_line2 = निमीलिताक्षे च भयेन कर्णे कर्णात्मजो नकुलं प्रत्यधावत् ॥ १५४॥

}}

Line 38,806:

Line 43,100:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = माद्रीसुतो वृषसेनं शरौघैरवारयत् तं विरथं चकार ।

| verse_lines = माद्रीसुतो वृषसेनं शरौघैरवारयत् तं विरथं चकार ।;कर्णात्मजः सोऽप्यसिचर्मपाणिस्तस्यानुगांस्त्रिसहस्रं जघान ॥ १५५॥

| verse_line2 = कर्णात्मजः सोऽप्यसिचर्मपाणिस्तस्यानुगांस्त्रिसहस्रं जघान ॥ १५५॥

}}

Line 38,815:

Line 43,110:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कर्णात्मजस्तस्य सञ्छिद्य चर्म भीमार्जुनादीनपि बाणसङ्घैः ।

| verse_lines = कर्णात्मजस्तस्य सञ्छिद्य चर्म भीमार्जुनादीनपि बाणसङ्घैः ।;अवीवृषत् तस्य पार्थः शरेण ग्रीवाबाहूरून् युगपच्चकर्त ॥ १५६॥

| verse_line2 = अवीवृषत् तस्य पार्थः शरेण ग्रीवाबाहूरून् युगपच्चकर्त ॥ १५६॥

}}

Line 38,824:

Line 43,120:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एकेन बाणेन सुते हते स्वे वैकर्तनो वासविमभ्यधावत् ।

| verse_lines = एकेन बाणेन सुते हते स्वे वैकर्तनो वासविमभ्यधावत् ।;तयोरभूद् द्वैरथयुद्धमद्भुतं सर्वास्त्रविद्वरयोरुग्ररूपम् ॥ १५७॥

| verse_line2 = तयोरभूद् द्वैरथयुद्धमद्भुतं सर्वास्त्रविद्वरयोरुग्ररूपम् ॥ १५७॥

}}

Line 38,833:

Line 43,130:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पक्षग्रहास्तत्र सुरासुरास्तयोरन्ये च जीवा गगनं समाश्रिताः ।

| verse_lines = पक्षग्रहास्तत्र सुरासुरास्तयोरन्ये च जीवा गगनं समाश्रिताः ।;महान् विवादोऽप्यभवत् तयोः कृते तदा गिरीशोऽवददब्जयोनिम् ॥ १५८॥

| verse_line2 = महान् विवादोऽप्यभवत् तयोः कृते तदा गिरीशोऽवददब्जयोनिम् ॥ १५८॥

}}

Line 38,842:

Line 43,140:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुरासुराणां भीमदुर्योधनौ द्वौ समाश्रयौ तत्प्रियौ कर्णपार्थौ ।

| verse_lines = सुरासुराणां भीमदुर्योधनौ द्वौ समाश्रयौ तत्प्रियौ कर्णपार्थौ ।;प्राणोपमौ तेन चैतत्कृते ते सुरासुराः कर्तुमिच्छन्ति युद्धम् ।;तदा विनाशो जगतां महान् स्यात् तेनानयोः(तेनैतयोः) सममेवास्तु युद्धम् ॥ १५९॥

| verse_line2 = प्राणोपमौ तेन चैतत्कृते ते सुरासुराः कर्तुमिच्छन्ति युद्धम् ।

}}

Line 38,851:

Line 43,150:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरिते वासवः पद्मयोनिं जगाद कृष्णो यत्र जयश्च तत्र ।

| verse_lines = इतीरिते वासवः पद्मयोनिं जगाद कृष्णो यत्र जयश्च तत्र ।;कामो न कृष्णस्य मृषा भवेद्धि कामोऽस्य पार्थस्य जयं प्रदातुम् ॥ १६०॥

| verse_line2 = कामो न कृष्णस्य मृषा भवेद्धि कामोऽस्य पार्थस्य जयं प्रदातुम् ॥ १६०॥

}}

Line 38,860:

Line 43,160:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यूचिवान् वासवः फल्गुनस्य जयोऽस्तु कर्णस्य वधस्तथेति ।

| verse_lines = इत्यूचिवान् वासवः फल्गुनस्य जयोऽस्तु कर्णस्य वधस्तथेति ।;उक्त्वाऽनमत् कञ्जभवं तथेति प्राहासुरान् देवताश्चाऽबभाषे ॥ १६१॥

| verse_line2 = उक्त्वाऽनमत् कञ्जभवं तथेति प्राहासुरान् देवताश्चाऽबभाषे ॥ १६१॥

}}

Line 38,869:

Line 43,170:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न कर्णार्जुनयोरर्थे विरोधं कुरुत क्‍वचित् ।

| verse_lines = न कर्णार्जुनयोरर्थे विरोधं कुरुत क्‍वचित् ।;भीमदुर्योधनार्थे वा पश्यन्त्वेव च सङ्गरम् (संयुगम्) ।;इत्युक्ते शान्तिमापन्ना ददृशुः सङ्गरं तयोः ॥ १६२॥

| verse_line2 = भीमदुर्योधनार्थे वा पश्यन्त्वेव च सङ्गरम् (संयुगम्) ।

}}

Line 38,878:

Line 43,180:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ववर्षतुस्तौ च महास्त्रशस्त्रैर्भीमो रथस्थोऽवरजं जुगोप ।

| verse_lines = ववर्षतुस्तौ च महास्त्रशस्त्रैर्भीमो रथस्थोऽवरजं जुगोप ।;शैनेयपाञ्चालमुखाश्च पार्थमावार्य तस्थुः प्रसभं नदन्तः ॥ १६३॥

| verse_line2 = शैनेयपाञ्चालमुखाश्च पार्थमावार्य तस्थुः प्रसभं नदन्तः ॥ १६३॥

}}

Line 38,887:

Line 43,190:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनो द्रौणिमुखाश्च कर्णं ररक्षुरावार्य तदाऽऽस युद्धम् ।

| verse_lines = दुर्योधनो द्रौणिमुखाश्च कर्णं ररक्षुरावार्य तदाऽऽस युद्धम् ।;तत्रार्जुनं बाणवरैः(बाणगणैः) स कर्णः सम्मर्दयामास(समर्दयामास) विशेषयन् रणे ॥ १६४॥

| verse_line2 = तत्रार्जुनं बाणवरैः(बाणगणैः) स कर्णः सम्मर्दयामास(समर्दयामास) विशेषयन् रणे ॥ १६४॥

}}

Line 38,896:

Line 43,200:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा नदन् भीमसेनो जगाद गदां समादाय समात्तरोषः ।

| verse_lines = तदा नदन् भीमसेनो जगाद गदां समादाय समात्तरोषः ।;अहं वैनं गदया पोथयामि त्वं वा जहीमं समुपात्तवीर्यः ।;कृष्णोऽपि तं बोधयामास सम्यङ् नरावेशं व्यञ्जयन् भूय एव ॥ १६५॥

| verse_line2 = अहं वैनं गदया पोथयामि त्वं वा जहीमं समुपात्तवीर्यः ।

}}

Line 38,905:

Line 43,210:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समृद्धवीर्यः स तदा धनञ्जयः सुयोधनद्रौणिकृपान् सभोजान् ।

| verse_lines = समृद्धवीर्यः स तदा धनञ्जयः सुयोधनद्रौणिकृपान् सभोजान् ।;साकं च बाणैर्विरथांश्चकार विव्याध तानप्यरिहा सुपुङ्खैः ॥ १६६॥

| verse_line2 = साकं च बाणैर्विरथांश्चकार विव्याध तानप्यरिहा सुपुङ्खैः ॥ १६६॥

}}

Line 38,914:

Line 43,220:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते किञ्चिद् दूरतस्थुः पश्यन्तो युद्धमुत्तमम् ।

| verse_lines = ते किञ्चिद् दूरतस्थुः पश्यन्तो युद्धमुत्तमम् ।;अमानुषं तत् पार्थस्य दृष्ट्वा कर्म गुरोः सुतः ।;गृहीत्वा पाणिना पाणिं दुर्योधनमभाषत ॥ १६७॥

| verse_line2 = अमानुषं तत् पार्थस्य दृष्ट्वा कर्म गुरोः सुतः ।

}}

Line 38,923:

Line 43,230:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्टं हि भीमस्य बलं त्वयाऽद्य तथैव पार्थस्य यथा जिता वयम् ।

| verse_lines = दृष्टं हि भीमस्य बलं त्वयाऽद्य तथैव पार्थस्य यथा जिता वयम् ।;अलं विरोधेन समेत्य पाण्डवैः प्रशाधि राज्यं च मया समेतः ॥ १६८॥

| verse_line2 = अलं विरोधेन समेत्य पाण्डवैः प्रशाधि राज्यं च मया समेतः ॥ १६८॥

}}

Line 38,932:

Line 43,240:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धनञ्जयस्तिष्ठति वारितो मया जनार्दनो नैव विरोधमिच्छति ।

| verse_lines = धनञ्जयस्तिष्ठति वारितो मया जनार्दनो नैव विरोधमिच्छति ।;वृकोदरस्तद्वचने स्थितः सदा युधिष्ठिरः शान्तमनास्तथा यमौ ॥ १६९॥

| verse_line2 = वृकोदरस्तद्वचने स्थितः सदा युधिष्ठिरः शान्तमनास्तथा यमौ ॥ १६९॥

}}

Line 38,941:

Line 43,250:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हितार्थमेतत् तव वाक्यमीरितं गृहाण मे नैव भयादुदीरितम् ।

| verse_lines = हितार्थमेतत् तव वाक्यमीरितं गृहाण मे नैव भयादुदीरितम् ।;अहं ह्यवध्यो मम चैव मातुलो न शङ्कितुं मे वचनं त्वमर्हसि ॥ १७०॥

| verse_line2 = अहं ह्यवध्यो मम चैव मातुलो न शङ्कितुं मे वचनं त्वमर्हसि ॥ १७०॥

}}

Line 38,950:

Line 43,260:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः प्राह सुयोधनस्तं दुःशासनस्याद्य पपौ हि शोणितम् ।

| verse_lines = इतीरितः प्राह सुयोधनस्तं दुःशासनस्याद्य पपौ हि शोणितम् ।;शार्दूलचेष्टामकरोच्च भीमो न मे कथञ्चित् तदनेन सन्धिः ॥ १७१॥

| verse_line2 = शार्दूलचेष्टामकरोच्च भीमो न मे कथञ्चित् तदनेन सन्धिः ॥ १७१॥

}}

Line 38,959:

Line 43,270:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो द्रौणिरासीत् स तूष्णीं कर्णधनञ्जयौ ।

| verse_lines = इत्युक्तो द्रौणिरासीत् स तूष्णीं कर्णधनञ्जयौ ।;महास्त्रशस्त्रवर्षेण चक्रतुः खं निरन्तरम् ॥ १७२॥

| verse_line2 = महास्त्रशस्त्रवर्षेण चक्रतुः खं निरन्तरम् ॥ १७२॥

}}

Line 38,968:

Line 43,280:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आग्नेयवारुणैन्द्रादीन्येतान्यन्योन्यमृत्यवे ।

| verse_lines = आग्नेयवारुणैन्द्रादीन्येतान्यन्योन्यमृत्यवे ।;ब्रह्मास्त्रमप्युभौ तत्र प्रयुज्याऽनदतां रणे ।;अन्योन्यास्त्रप्रतीघातं कृत्वोभौ च विरेजतुः ॥ १७३॥

| verse_line2 = ब्रह्मास्त्रमप्युभौ तत्र प्रयुज्याऽनदतां रणे ।

}}

Line 38,977:

Line 43,290:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रमेण वृद्धोरुबलेन तत्र सुरेन्द्रपुत्रेण विरोचनात्मजः ।

| verse_lines = क्रमेण वृद्धोरुबलेन तत्र सुरेन्द्रपुत्रेण विरोचनात्मजः ।;निराकृतो नागमयं शरोत्तमं ब्रह्मास्त्रयुक्तं विससर्ज वासवौ ॥ १७४॥

| verse_line2 = निराकृतो नागमयं शरोत्तमं ब्रह्मास्त्रयुक्तं विससर्ज वासवौ ॥ १७४॥

}}

Line 38,986:

Line 43,300:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं वासुदेवो रथमानमय्य मोघं चकारार्जुनतः किरीटम् ।

| verse_lines = तं वासुदेवो रथमानमय्य मोघं चकारार्जुनतः किरीटम् ।;चूर्णीकृतं तेन सुरेन्द्रसूनोर्दिव्यं ययौ(दिवं ययौ) बाणगतश्च नागः ॥ १७५॥

| verse_line2 = चूर्णीकृतं तेन सुरेन्द्रसूनोर्दिव्यं ययौ(दिवं ययौ) बाणगतश्च नागः ॥ १७५॥

}}

Line 38,995:

Line 43,310:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नमिते(नमितं) वासुदेवेन रथे पञ्चाङ्गुलं भुवि ।

| verse_lines = नमिते(नमितं) वासुदेवेन रथे पञ्चाङ्गुलं भुवि ।;अपाङ्गदेशमुद्दिश्य मुक्ते नागे किरीटिनः ॥ १७६॥

| verse_line2 = अपाङ्गदेशमुद्दिश्य मुक्ते नागे किरीटिनः ॥ १७६॥

}}

Line 39,004:

Line 43,320:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भङ‍्‍क्त्वा किरीटं वियति गच्छति प्रभुणोदितः ।

| verse_lines = भङ‍्‍क्त्वा किरीटं वियति गच्छति प्रभुणोदितः ।;बाणैस्तक्षकपुत्रं तं वासविः पूर्ववैरिणम् ।;हत्वा निपातयामास भूमौ कर्णस्य पश्यतः॥ १७७॥

| verse_line2 = बाणैस्तक्षकपुत्रं तं वासविः पूर्ववैरिणम् ।

}}

Line 39,013:

Line 43,330:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मास्त्रस्यातिवेगित्वं प्राप्तं कर्णेन भार्गवात् ॥ १७८॥

| verse_lines = ब्रह्मास्त्रस्यातिवेगित्वं प्राप्तं कर्णेन भार्गवात् ॥ १७८॥

}}

Line 39,021:

Line 43,339:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनश्च पार्थेन महास्त्रयुद्धं प्रकुर्वतः सूर्यसुतस्य चक्रम् ।

| verse_lines = पुनश्च पार्थेन महास्त्रयुद्धं प्रकुर्वतः सूर्यसुतस्य चक्रम् ।;रथस्य भूमिर्ग्रसति स्म शापादस्त्राणि दिव्यानि च विस्मृतिं ययुः ॥ १७९॥

| verse_line2 = रथस्य भूमिर्ग्रसति स्म शापादस्त्राणि दिव्यानि च विस्मृतिं ययुः ॥ १७९॥

}}

Line 39,030:

Line 43,349:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उद्धर्तुकामो रथचक्रमेव पार्थं ययाचेऽवसरं प्रदातुम् ।

| verse_lines = उद्धर्तुकामो रथचक्रमेव पार्थं ययाचेऽवसरं प्रदातुम् ।;नेत्याह कृष्णोऽञ्जलिकं सुघोरं त्रिनेत्रदत्तं जगृहे च पार्थः ॥ १८०॥

| verse_line2 = नेत्याह कृष्णोऽञ्जलिकं सुघोरं त्रिनेत्रदत्तं जगृहे च पार्थः ॥ १८०॥

}}

Line 39,039:

Line 43,359:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सत्येन धर्मेण च सन्नियोज्य मुमोच कर्णस्य वधाय बाणम् ।

| verse_lines = सत्येन धर्मेण च सन्नियोज्य मुमोच कर्णस्य वधाय बाणम् ।;चिच्छेद तेनैव च तस्य शीर्षं सन्धित्सतो बाणवरं सुघोरम् ॥ १८१॥

| verse_line2 = चिच्छेद तेनैव च तस्य शीर्षं सन्धित्सतो बाणवरं सुघोरम् ॥ १८१॥

}}

Line 39,048:

Line 43,369:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपराह्णेऽपराह्णस्य सूतजस्येन्द्रसूनुना ।

| verse_lines = अपराह्णेऽपराह्णस्य सूतजस्येन्द्रसूनुना ।;छिन्नमञ्जलिकेनाऽजौ सोत्सेधमपतच्छिरः ॥ १८२॥

| verse_line2 = छिन्नमञ्जलिकेनाऽजौ सोत्सेधमपतच्छिरः ॥ १८२॥

}}

Line 39,057:

Line 43,379:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् हते दीनमुखः सुयोधनो ययौ समाहृत्य(समागत्य) बलं सशल्यः ।

| verse_lines = तस्मिन् हते दीनमुखः सुयोधनो ययौ समाहृत्य(समागत्य) बलं सशल्यः ।;युधिष्ठिरः कर्णवधं निशम्य तदा समागत्य ददर्श तत्तनुम् ॥ १८३॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरः कर्णवधं निशम्य तदा समागत्य ददर्श तत्तनुम् ॥ १८३॥

}}

Line 39,066:

Line 43,389:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शशंस कृष्णं च धनञ्जयं च भीमं च येऽन्येऽपि युधि प्रवीराः ।

| verse_lines = शशंस कृष्णं च धनञ्जयं च भीमं च येऽन्येऽपि युधि प्रवीराः ।;गत्वा च ते शिबिरं मोदमाना ऊषुः सकृष्णास्तदनुव्रताः सदा ॥ १८४॥

| verse_line2 = गत्वा च ते शिबिरं मोदमाना ऊषुः सकृष्णास्तदनुव्रताः सदा ॥ १८४॥

}}

Line 39,081:

Line 43,405:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ओं ॥ प्रभातायां तु शर्वर्यां गुरुपुत्रानुमोदितः ।

| verse_lines = ओं ॥ प्रभातायां तु शर्वर्यां गुरुपुत्रानुमोदितः ।;शल्यं सेनापतिं कृत्वा योद्धुं दुर्योधनोऽभ्ययात् ॥ १॥

| verse_line2 = शल्यं सेनापतिं कृत्वा योद्धुं दुर्योधनोऽभ्ययात् ॥ १॥

}}

Line 39,090:

Line 43,415:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमभ्ययुः पाण्डवाश्च हृष्टा युद्धाय दंशिताः (दंसिताः) ।

| verse_lines = तमभ्ययुः पाण्डवाश्च हृष्टा युद्धाय दंशिताः (दंसिताः) ।;तत्राऽसीत् सुमहद् युद्धं पाण्डवानां परैः सह ॥ २॥

| verse_line2 = तत्राऽसीत् सुमहद् युद्धं पाण्डवानां परैः सह ॥ २॥

}}

Line 39,099:

Line 43,425:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अग्रे भीमः पाण्डवानां मध्ये राजा युधिष्ठिरः ।

| verse_lines = अग्रे भीमः पाण्डवानां मध्ये राजा युधिष्ठिरः ।;पृष्ठे गाण्डीवधन्वाऽऽसीद् वासुदेवाभिरक्षितः ॥ ३॥

| verse_line2 = पृष्ठे गाण्डीवधन्वाऽऽसीद् वासुदेवाभिरक्षितः ॥ ३॥

}}

Line 39,108:

Line 43,435:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चक्ररक्षौ यमौ राज्ञो धृष्टद्युम्नश्च सात्यकिः ।

| verse_lines = चक्ररक्षौ यमौ राज्ञो धृष्टद्युम्नश्च सात्यकिः ।;नृपस्य पार्श्वयोरास्तामग्रेऽन्येषां गुरोः सुतः ॥ ४॥

| verse_line2 = नृपस्य पार्श्वयोरास्तामग्रेऽन्येषां गुरोः सुतः ॥ ४॥

}}

Line 39,117:

Line 43,445:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मध्ये शल्यः पृष्ठतोऽभूद् भ्रातृभिश्च सुयोधनः ।

| verse_lines = मध्ये शल्यः पृष्ठतोऽभूद् भ्रातृभिश्च सुयोधनः ।;चक्ररक्षौ तु शल्यस्य(तस्यास्तां) शकुनिस्तत्सुतस्तथा ।;कृपश्च कृतवर्मा च पार्श्वयोः समवस्थितौ(समुपस्थितौ) ॥ ५॥

| verse_line2 = चक्ररक्षौ तु शल्यस्य(तस्यास्तां) शकुनिस्तत्सुतस्तथा ।

}}

Line 39,126:

Line 43,455:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रभवन्महद् युद्धं भीमस्य द्रौणिना सह ।

| verse_lines = तत्रभवन्महद् युद्धं भीमस्य द्रौणिना सह ।;राज्ञः शल्येन च तथा घोररूपं भयानकम् ॥ ६॥

| verse_line2 = राज्ञः शल्येन च तथा घोररूपं भयानकम् ॥ ६॥

}}

Line 39,135:

Line 43,465:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र नातिप्रयत्नेन द्रौणिर्भीमेन सायकैः ।

| verse_lines = तत्र नातिप्रयत्नेन द्रौणिर्भीमेन सायकैः ।;विरथीकृतस्तथा धर्मसूनुः शल्येन तत्क्षणात् ॥ ७॥

| verse_line2 = विरथीकृतस्तथा धर्मसूनुः शल्येन तत्क्षणात् ॥ ७॥

}}

Line 39,144:

Line 43,475:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आससाद तदा शल्यं कपिप्रवरकेतनः ।

| verse_lines = आससाद तदा शल्यं कपिप्रवरकेतनः ।;तयोरासीन्महद् युद्धमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ८॥

| verse_line2 = तयोरासीन्महद् युद्धमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ८॥

}}

Line 39,153:

Line 43,485:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रथमन्यं समास्थाय द्रौणिर्भीमं समभ्ययात् ।

| verse_lines = रथमन्यं समास्थाय द्रौणिर्भीमं समभ्ययात् ।;दुर्योधनश्च भीमस्य शरैरवारयद् दिशः ॥ ९॥

| verse_line2 = दुर्योधनश्च भीमस्य शरैरवारयद् दिशः ॥ ९॥

}}

Line 39,162:

Line 43,495:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तावुभौ शरवर्षेण वारयामास मारुतिः ।

| verse_lines = तावुभौ शरवर्षेण वारयामास मारुतिः ।;ताभ्यां तस्याभवद् युद्धं सुघोरमतिमानुषम् ॥ १०॥

| verse_line2 = ताभ्यां तस्याभवद् युद्धं सुघोरमतिमानुषम् ॥ १०॥

}}

Line 39,171:

Line 43,505:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनस्यावरजान् द्रौपदेया युयुत्सुना ।

| verse_lines = दुर्योधनस्यावरजान् द्रौपदेया युयुत्सुना ।;शिखण्ड्याद्यैर्मातुलैश्च सह सर्वान् न्यवारयन् ॥ ११॥

| verse_line2 = शिखण्ड्याद्यैर्मातुलैश्च सह सर्वान् न्यवारयन् ॥ ११॥

}}

Line 39,180:

Line 43,515:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सहदेवस्तु शकुनिमुलूकं नकुलस्तदा(तथा) ।

| verse_lines = सहदेवस्तु शकुनिमुलूकं नकुलस्तदा(तथा) ।;धृष्टद्युम्नश्च हार्दिक्यं सात्यकिः कृपमेव च ।;तेषां तदभवद्(तदाऽभवत्) युद्धं चित्रं(चिरं) लघु च सुष्ठु च ॥ १२॥

| verse_line2 = धृष्टद्युम्नश्च हार्दिक्यं सात्यकिः कृपमेव च ।

}}

Line 39,189:

Line 43,525:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शल्यस्तु शरसङ्घातैः पार्थस्यावारयद् दिशः ।

| verse_lines = शल्यस्तु शरसङ्घातैः पार्थस्यावारयद् दिशः ।;सोऽपि विव्याध विशिखैः शल्यमाहवशोभिनम् ।;तयोः सुसममेवाऽसीच्चिरं देवासुरोपमम् ॥ १३॥

| verse_line2 = सोऽपि विव्याध विशिखैः शल्यमाहवशोभिनम् ।

}}

Line 39,198:

Line 43,535:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः शरं वज्रनिभं मद्रराजः समाददे ।

| verse_lines = ततः शरं वज्रनिभं मद्रराजः समाददे ।;तेन विव्याध बीभत्सुं हृदये स मुमोह च ॥ १४॥

| verse_line2 = तेन विव्याध बीभत्सुं हृदये स मुमोह च ॥ १४॥

}}

Line 39,207:

Line 43,545:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उपलभ्य पुनः सञ्ज्ञां वासविः शत्रुतापनः ।

| verse_lines = उपलभ्य पुनः सञ्ज्ञां वासविः शत्रुतापनः ।;चिच्छेद कार्मुकं सङ्खे मद्रराजस्य धीमतः ॥ १५॥

| verse_line2 = चिच्छेद कार्मुकं सङ्खे मद्रराजस्य धीमतः ॥ १५॥

}}

Line 39,216:

Line 43,555:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽन्यत् कार्मुकमादाय मुमोचास्त्राणि फल्गुने ।

| verse_lines = सोऽन्यत् कार्मुकमादाय मुमोचास्त्राणि फल्गुने ।;सौरं याम्यं च पार्जन्यं तान्यैन्द्रेण जघान सः ॥ १६॥

| verse_line2 = सौरं याम्यं च पार्जन्यं तान्यैन्द्रेण जघान सः ॥ १६॥

}}

Line 39,225:

Line 43,565:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनर्न्यकृन्तत् तच्चापमिन्द्रसूनुरमर्षितः ।

| verse_lines = पुनर्न्यकृन्तत् तच्चापमिन्द्रसूनुरमर्षितः ।;शल्यो गदां समाधाय चिक्षेपार्जुनवक्षसि ।;तदा मुमोह बीभत्सुस्तत उच्चुक्रुशुः परे ॥ १७॥

| verse_line2 = शल्यो गदां समाधाय चिक्षेपार्जुनवक्षसि ।

}}

Line 39,234:

Line 43,575:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राप्य सञ्ज्ञां पुनः पार्थः शल्यं विव्याध वक्षसि ।

| verse_lines = प्राप्य सञ्ज्ञां पुनः पार्थः शल्यं विव्याध वक्षसि ।;स विह्वलितसर्वाङ्गः शिश्रिये ध्वजमुत्तमम् ॥ १८॥

| verse_line2 = स विह्वलितसर्वाङ्गः शिश्रिये ध्वजमुत्तमम् ॥ १८॥

}}

Line 39,243:

Line 43,585:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समाश्वस्तः पुनर्बाणं यमदण्डनिभं(यमदण्डोपमं) रणे ।

| verse_lines = समाश्वस्तः पुनर्बाणं यमदण्डनिभं(यमदण्डोपमं) रणे ।;मुमोच पार्थस्य स च निर्बिभेद स्तनान्तरम् ॥ १९॥

| verse_line2 = मुमोच पार्थस्य स च निर्बिभेद स्तनान्तरम् ॥ १९॥

}}

Line 39,252:

Line 43,595:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेन विह्वलितः पार्थो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ।

| verse_lines = तेन विह्वलितः पार्थो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ।;समाश्वस्तः प्रचिच्छेद मद्रराजस्य कार्मुकम् ।;छत्रं ध्वजं च तरसा सारथिं च न्यपातयत् ॥ २०॥

| verse_line2 = समाश्वस्तः प्रचिच्छेद मद्रराजस्य कार्मुकम् ।

}}

Line 39,261:

Line 43,605:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽन्यं रथमास्थाय धर्मराजः शरोत्तमैः ।

| verse_lines = तदाऽन्यं रथमास्थाय धर्मराजः शरोत्तमैः ।;चतुर्भिश्चतुरो वाहाञ्छल्यस्य निजघान ह ॥ २१॥

| verse_line2 = चतुर्भिश्चतुरो वाहाञ्छल्यस्य निजघान ह ॥ २१॥

}}

Line 39,270:

Line 43,615:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शल्योऽन्यं रथमास्थाय सर्वांस्ताञ्छरवृष्टिभिः ।

| verse_lines = शल्योऽन्यं रथमास्थाय सर्वांस्ताञ्छरवृष्टिभिः ।;छादयामास राजानं विरथं च चकार ह ॥ २२॥

| verse_line2 = छादयामास राजानं विरथं च चकार ह ॥ २२॥

}}

Line 39,279:

Line 43,625:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निहत्याश्वान् सात्यकेश्च धृष्टद्युम्नस्य चाभिभूः ।

| verse_lines = निहत्याश्वान् सात्यकेश्च धृष्टद्युम्नस्य चाभिभूः ।;चापे च्छित्त्वा च यमयोर्दध्मौ शङ्खं महास्वनम् ॥ २३॥

| verse_line2 = चापे च्छित्त्वा च यमयोर्दध्मौ शङ्खं महास्वनम् ॥ २३॥

}}

Line 39,288:

Line 43,635:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु शल्यं समुदीर्यमाणं दृष्ट्वा रणे भीमसेनस्तरस्वी(भीमसेनस्तपस्वी) ।

| verse_lines = ततस्तु शल्यं समुदीर्यमाणं दृष्ट्वा रणे भीमसेनस्तरस्वी(भीमसेनस्तपस्वी) ।;न्यवारयद् बाणवरैरनेकैश्चकार चैनं विरथं क्षणेन ॥ २४॥

| verse_line2 = न्यवारयद् बाणवरैरनेकैश्चकार चैनं विरथं क्षणेन ॥ २४॥

}}

Line 39,297:

Line 43,645:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आस्थाय चान्यं रथमापतन्तं पुनश्च शल्यं भृशमेव मर्मसु ।

| verse_lines = आस्थाय चान्यं रथमापतन्तं पुनश्च शल्यं भृशमेव मर्मसु ।;निर्भिद्य बाणैर्विरथं चकार पुनस्तृतीयं रथमारुरोज(आरुरोह) ॥ २५॥

| verse_line2 = निर्भिद्य बाणैर्विरथं चकार पुनस्तृतीयं रथमारुरोज(आरुरोह) ॥ २५॥

}}

Line 39,306:

Line 43,655:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आत्तान्यात्तान्यायुधान्यस्य भीमः सर्वाणि चिच्छेद बिभेद चास्य ।

| verse_lines = आत्तान्यात्तान्यायुधान्यस्य भीमः सर्वाणि चिच्छेद बिभेद चास्य ।;मर्माणि बाणैर्नितरां पुनश्च स मुष्टिमुद्यम्य जगाम धर्मजम् ॥ २६॥

| verse_line2 = मर्माणि बाणैर्नितरां पुनश्च स मुष्टिमुद्यम्य जगाम धर्मजम् ॥ २६॥

}}

Line 39,315:

Line 43,665:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं भीमभिन्नमर्माणं विवर्माणं निरायुधम् ।

| verse_lines = तं भीमभिन्नमर्माणं विवर्माणं निरायुधम् ।;श्वासमात्रावशिष्टं च मरणायैव केवलम् ॥ २७॥

| verse_line2 = श्वासमात्रावशिष्टं च मरणायैव केवलम् ॥ २७॥

}}

Line 39,324:

Line 43,675:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आत्मानमभिगच्छन्तं दृष्ट्वाऽन्यं रथमास्थितः ।

| verse_lines = आत्मानमभिगच्छन्तं दृष्ट्वाऽन्यं रथमास्थितः ।;हन्तुकामो रणे वीरममोघां शक्तिमाददे ॥ २८॥

| verse_line2 = हन्तुकामो रणे वीरममोघां शक्तिमाददे ॥ २८॥

}}

Line 39,333:

Line 43,685:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दिव्यास्त्रैरपि संयोज्य तां तदा धर्मनन्दनः ।

| verse_lines = दिव्यास्त्रैरपि संयोज्य तां तदा धर्मनन्दनः ।;सत्यधर्मफलैश्चैव चिक्षेपास्य हृदि त्वरन् ॥ २९॥

| verse_line2 = सत्यधर्मफलैश्चैव चिक्षेपास्य हृदि त्वरन् ॥ २९॥

}}

Line 39,342:

Line 43,695:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स भिन्नहृदयो भूमौ पपाताभिमुखो नृपम् ।

| verse_lines = स भिन्नहृदयो भूमौ पपाताभिमुखो नृपम् ।;सत्यधर्मरतः शल्य इन्द्रस्यातिथितामगात् ॥ ३०॥

| verse_line2 = सत्यधर्मरतः शल्य इन्द्रस्यातिथितामगात् ॥ ३०॥

}}

Line 39,351:

Line 43,705:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मद्रराजे हते वीरे सुशर्माऽर्जुनमभ्ययात् ।

| verse_lines = मद्रराजे हते वीरे सुशर्माऽर्जुनमभ्ययात् ।;संशप्तकावशिष्टैस्तमनयन्मृत्यवेऽर्जुनः ॥ ३१॥

| verse_line2 = संशप्तकावशिष्टैस्तमनयन्मृत्यवेऽर्जुनः ॥ ३१॥

}}

Line 39,360:

Line 43,715:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनस्यावरजानवशिष्टान् वृकोदरः ।

| verse_lines = दुर्योधनस्यावरजानवशिष्टान् वृकोदरः ।;सर्वान् जघान सेनां च निश्शेषमकरोद् रणे ॥ ३२॥

| verse_line2 = सर्वान् जघान सेनां च निश्शेषमकरोद् रणे ॥ ३२॥

}}

Line 39,369:

Line 43,725:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उलूकं सहदेवोऽथ शकुनिं चातिपापिनम् ।

| verse_lines = उलूकं सहदेवोऽथ शकुनिं चातिपापिनम् ।;जघान द्रौणिहार्दिक्यकृपान् भीमार्जुनौ ततः ॥ ३३॥

| verse_line2 = जघान द्रौणिहार्दिक्यकृपान् भीमार्जुनौ ततः ॥ ३३॥

}}

Line 39,378:

Line 43,735:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बहुशो विरथीकृत्य पीडयित्वा पुनःपुनः ।

| verse_lines = बहुशो विरथीकृत्य पीडयित्वा पुनःपुनः ।;द्रावयामासतुस्ते तु भीषिता विविशुर्वनम् ॥ ३४॥

| verse_line2 = द्रावयामासतुस्ते तु भीषिता विविशुर्वनम् ॥ ३४॥

}}

Line 39,387:

Line 43,745:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शैनेयेन गृहीतोऽथ सञ्जयोऽनन्तशक्तिना ।

| verse_lines = शैनेयेन गृहीतोऽथ सञ्जयोऽनन्तशक्तिना ।;व्यासेन मोचितोऽथैकः पार्थान् दुर्योधनोऽभ्ययात् (दुर्योधनोऽभ्यगात्)॥ ३५॥

| verse_line2 = व्यासेन मोचितोऽथैकः पार्थान् दुर्योधनोऽभ्ययात् (दुर्योधनोऽभ्यगात्)॥ ३५॥

}}

Line 39,396:

Line 43,755:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषामभूत् तस्य च घोररूपं युद्धं स बाणैर्बहुशोऽर्जुनं च ।

| verse_lines = तेषामभूत् तस्य च घोररूपं युद्धं स बाणैर्बहुशोऽर्जुनं च ।;चकार मूर्च्छाभिगतं युधिष्ठिरं यमावयत्नाद् विरथांश्चकार ॥ ३६॥

| verse_line2 = चकार मूर्च्छाभिगतं युधिष्ठिरं यमावयत्नाद् विरथांश्चकार ॥ ३६॥

}}

Line 39,405:

Line 43,765:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं भीमसेनो विरथं चकार गजं समारुह्य पुनः समभ्ययात् ।

| verse_lines = तं भीमसेनो विरथं चकार गजं समारुह्य पुनः समभ्ययात् ।;पुनश्च शैनेयशिखण्डिपार्षतान् यमौ नृपं च व्यदधान्निरायुधान् ॥ ३७॥

| verse_line2 = पुनश्च शैनेयशिखण्डिपार्षतान् यमौ नृपं च व्यदधान्निरायुधान् ॥ ३७॥

}}

Line 39,414:

Line 43,775:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गजे च भीमेन शरैर्निपातिते समारुहद् वाजिवरं सुनिर्भयः ।

| verse_lines = गजे च भीमेन शरैर्निपातिते समारुहद् वाजिवरं सुनिर्भयः ।;स तेन च प्रासकरो रणेऽरिहा चचार शैनैयमताडयच्च ॥ ३८॥

| verse_line2 = स तेन च प्रासकरो रणेऽरिहा चचार शैनैयमताडयच्च ॥ ३८॥

}}

Line 39,423:

Line 43,785:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुमोह तेनाभिहतः स सात्यकिर्यमावपि प्रासनिपीडितौ रथे ।

| verse_lines = मुमोह तेनाभिहतः स सात्यकिर्यमावपि प्रासनिपीडितौ रथे ।;निषीदतुर्धर्मसुतं प्रयान्तं समीक्ष्य भीमोऽस्य जघान वाजिनम् ॥ ३९॥

| verse_line2 = निषीदतुर्धर्मसुतं प्रयान्तं समीक्ष्य भीमोऽस्य जघान वाजिनम् ॥ ३९॥

}}

Line 39,432:

Line 43,795:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रासे निकृत्ते च वृकोदरेण विवाहनः सोऽपि(सोऽप ययौ) ययौ सुयोधनः ।

| verse_lines = प्रासे निकृत्ते च वृकोदरेण विवाहनः सोऽपि(सोऽप ययौ) ययौ सुयोधनः ।;आदाय गुर्वीं च गदां प्रयातो द्वैपायनस्योरुसरो विवेश ॥ ४०॥

| verse_line2 = आदाय गुर्वीं च गदां प्रयातो द्वैपायनस्योरुसरो विवेश ॥ ४०॥

}}

Line 39,441:

Line 43,805:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवमक्षोहिणीषट्कं भीमेन निहतं रणे ।

| verse_lines = एवमक्षोहिणीषट्कं भीमेन निहतं रणे ।;पञ्च पार्थेन निहता अर्द्धं कालिङ्गकानृते ।;एकादशाक्षोहिणीभ्यः(अक्षौहिणीभ्यः) शिष्टमन्यैर्निसूदितम् ॥ ४१॥

| verse_line2 = पञ्च पार्थेन निहता अर्द्धं कालिङ्गकानृते ।

}}

Line 39,450:

Line 43,815:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अक्षौहिणीचतुष्कं च पार्थानां द्रौणिना हतम् ।

| verse_lines = अक्षौहिणीचतुष्कं च पार्थानां द्रौणिना हतम् ।;अन्यैरन्याः समस्तैश्च द्रोणकर्णमहाव्रताः ।;दुर्योधनो भौमसूनुः प्रायः सेनाहनः क्रमात् ॥ ४२॥

| verse_line2 = अन्यैरन्याः समस्तैश्च द्रोणकर्णमहाव्रताः ।

}}

Line 39,459:

Line 43,825:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जयं लब्ध्वा तदत्सूच्चैः पाण्डवेषु महात्मसु ।

| verse_lines = जयं लब्ध्वा तदत्सूच्चैः पाण्डवेषु महात्मसु ।;दुर्योधनो जलस्तम्भं कृत्वा मन्त्रान् जजाप ह ॥ ४३॥

| verse_line2 = दुर्योधनो जलस्तम्भं कृत्वा मन्त्रान् जजाप ह ॥ ४३॥

}}

Line 39,468:

Line 43,835:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मन्त्रा दुर्वाससा दत्ता मृतसञ्जीवनप्रदाः ।

| verse_lines = मन्त्रा दुर्वाससा दत्ता मृतसञ्जीवनप्रदाः ।;जले स्थित्वा जपन् सप्तदिनैः सर्वान् मृतानपि ।;उद्धरेद् धार्तराष्ट्रोऽयं स्युरवध्याश्च ते पुनः ॥ ४४॥

| verse_line2 = जले स्थित्वा जपन् सप्तदिनैः सर्वान् मृतानपि ।

}}

Line 39,477:

Line 43,845:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति विद्याबलं तस्य ज्ञात्वा पाण्डुसुतास्ततः ।

| verse_lines = इति विद्याबलं तस्य ज्ञात्वा पाण्डुसुतास्ततः ।;अन्विष्यन्तः (अन्वेषन्तः) शुश्रुवुश्च व्याधेभ्यस्तं जले स्थितम् ।;आगच्छंश्च ततस्तत्र पुरस्कृत्य जनार्दनम् ॥ ४५॥

| verse_line2 = अन्विष्यन्तः (अन्वेषन्तः) शुश्रुवुश्च व्याधेभ्यस्तं जले स्थितम् ।

}}

Line 39,486:

Line 43,855:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा जलात् समुन्मज्ज्य त्रिभिर्द्रौणिपुरस्सरैः ।

| verse_lines = तदा जलात् समुन्मज्ज्य त्रिभिर्द्रौणिपुरस्सरैः ।;मन्त्रयन्तं(मन्त्रयन्तः) स्म ददृशुस्तान् दृष्ट्वा ते प्रदुद्रुवुः ॥ ४६॥

| verse_line2 = मन्त्रयन्तं(मन्त्रयन्तः) स्म ददृशुस्तान् दृष्ट्वा ते प्रदुद्रुवुः ॥ ४६॥

}}

Line 39,495:

Line 43,865:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्योधनोऽविशत् तोयं दृष्ट्वा तं केशवाज्ञया ।

| verse_lines = दुर्योधनोऽविशत् तोयं दृष्ट्वा तं केशवाज्ञया ।;युधिष्ठिरः सुपरुषैर्वाक्यैरेनमथाऽह्वयत् ॥ ४७॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरः सुपरुषैर्वाक्यैरेनमथाऽह्वयत् ॥ ४७॥

}}

Line 39,504:

Line 43,875:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अमर्षितोऽसौ धृतराष्ट्रपुत्रः श्वसंस्तदा दण्डहतो यथाऽहिः ।

| verse_lines = अमर्षितोऽसौ धृतराष्ट्रपुत्रः श्वसंस्तदा दण्डहतो यथाऽहिः ।;उवाच शाठ्यात् तपसे वनाय यायां भवाञ्छासतु सर्वपृथ्वीम् ॥ ४८॥

| verse_line2 = उवाच शाठ्यात् तपसे वनाय यायां भवाञ्छासतु सर्वपृथ्वीम् ॥ ४८॥

}}

Line 39,513:

Line 43,885:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाह धर्मजो राजा यस्त्वं कृष्णे समागते ।

| verse_lines = तमाह धर्मजो राजा यस्त्वं कृष्णे समागते ।;सूच्यग्रवेध्यां पृथिवीं दातुं नैच्छः कथं पुनः ॥ ४९॥

| verse_line2 = सूच्यग्रवेध्यां पृथिवीं दातुं नैच्छः कथं पुनः ॥ ४९॥

}}

Line 39,522:

Line 43,895:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = घातयित्वा सर्वपृथ्वीं भीष्मद्रोणमुखानपि ।

| verse_lines = घातयित्वा सर्वपृथ्वीं भीष्मद्रोणमुखानपि ।;दातुमिच्छसि सर्वान् त्वं पृथ्वीं नाद्य वयं पुनः ॥ ५०॥

| verse_line2 = दातुमिच्छसि सर्वान् त्वं पृथ्वीं नाद्य वयं पुनः ॥ ५०॥

}}

Line 39,531:

Line 43,905:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अहत्वा प्रतिगृह्णामि एहि युद्धे स्थिरो भव ।

| verse_lines = अहत्वा प्रतिगृह्णामि एहि युद्धे स्थिरो भव ।;न कुरूणां कुले जातो ह्यस्त्वं भीतो ह्यपोऽविशः ॥ ५१॥

| verse_line2 = न कुरूणां कुले जातो ह्यस्त्वं भीतो ह्यपोऽविशः ॥ ५१॥

}}

Line 39,540:

Line 43,915:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादि रूक्षवचनं श्रुत्वा दुर्योधनो रुषा ।

| verse_lines = इत्यादि रूक्षवचनं श्रुत्वा दुर्योधनो रुषा ।;जलस्तम्भात् समुत्तस्थौ श्वसन्नाशीविषो यथा ॥ ५२॥

| verse_line2 = जलस्तम्भात् समुत्तस्थौ श्वसन्नाशीविषो यथा ॥ ५२॥

}}

Line 39,549:

Line 43,925:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाच एक एवाहमकिरीटो विवर्मकः ।

| verse_lines = उवाच एक एवाहमकिरीटो विवर्मकः ।;भवन्तो बहवो वर्मशिरस्त्राणयुता अपि ॥ ५३॥

| verse_line2 = भवन्तो बहवो वर्मशिरस्त्राणयुता अपि ॥ ५३॥

}}

Line 39,558:

Line 43,935:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यद्येवमपि मे युद्धं भवद्भिर्मन्यसे समम् ।

| verse_lines = यद्येवमपि मे युद्धं भवद्भिर्मन्यसे समम् ।;सर्वैरेकेन वा युद्धं करिष्ये न च भीर्मम ॥ ५४॥

| verse_line2 = सर्वैरेकेन वा युद्धं करिष्ये न च भीर्मम ॥ ५४॥

}}

Line 39,567:

Line 43,945:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आह धर्मात्मा वर्माद्यं च ददामि ते ।

| verse_lines = इत्युक्त आह धर्मात्मा वर्माद्यं च ददामि ते ।;वृणीष्व प्रतिवीरं च पञ्चानां यं त्वमिच्छसि ॥ ५५॥

| verse_line2 = वृणीष्व प्रतिवीरं च पञ्चानां यं त्वमिच्छसि ॥ ५५॥

}}

Line 39,576:

Line 43,955:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हत्वैकं त्वं भुङ्‍क्ष्व राज्यमन्ये याम वयं वनम् ।

| verse_lines = हत्वैकं त्वं भुङ्‍क्ष्व राज्यमन्ये याम वयं वनम् ।;हते वा त्वयि तेनैव भुञ्जीमश्चाखिलां भुवम् ।;आदत्स्व(आधत्स्व) चाऽयुधं येन जेतुमिच्छसि शात्रवान् ॥ ५६॥

| verse_line2 = हते वा त्वयि तेनैव भुञ्जीमश्चाखिलां भुवम् ।

}}

Line 39,585:

Line 43,965:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त ऊचे नहि दुर्बलैरहं योत्स्ये चतुर्भिर्भवदर्जुनादिभिः ।

| verse_lines = इत्युक्त ऊचे नहि दुर्बलैरहं योत्स्ये चतुर्भिर्भवदर्जुनादिभिः ।;भीमेन योत्स्ये गदया सदा हि मे प्रिया गदा नान्यदथाऽयुधं स्पृशे ॥ ५७॥

| verse_line2 = भीमेन योत्स्ये गदया सदा हि मे प्रिया गदा नान्यदथाऽयुधं स्पृशे ॥ ५७॥

}}

Line 39,594:

Line 43,975:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वाऽस्य वाक्यं रभसो(रभसा) वृकोदरो गदां तदाऽध्यर्द्धभराधिकां(तदध्यर्धभराधिकां) मुदा ।

| verse_lines = श्रुत्वाऽस्य वाक्यं रभसो(रभसा) वृकोदरो गदां तदाऽध्यर्द्धभराधिकां(तदध्यर्धभराधिकां) मुदा ।;राज्ञो गदायाः परिगृह्य(प्रतिगृह्य) वीरः समुत्थितो युद्धमनाः समुन्नदन् ॥ ५८॥

| verse_line2 = राज्ञो गदायाः परिगृह्य(प्रतिगृह्य) वीरः समुत्थितो युद्धमनाः समुन्नदन् ॥ ५८॥

}}

Line 39,603:

Line 43,985:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽह नारायण आदिदेवो युधिष्ठिरं कष्टमिदं कृतं त्वया ।

| verse_lines = अथाऽह नारायण आदिदेवो युधिष्ठिरं कष्टमिदं कृतं त्वया ।;नह्येष राजा गदया रणे चरन् शक्यो विजेतुं निखिलैः सुरासुरैः ॥ ५९॥

| verse_line2 = नह्येष राजा गदया रणे चरन् शक्यो विजेतुं निखिलैः सुरासुरैः ॥ ५९॥

}}

Line 39,612:

Line 43,995:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स निश्चयाद् वश्चतुरो निहन्यात् सहार्जुनान् भीमसेनः कथञ्चित् ।

| verse_lines = स निश्चयाद् वश्चतुरो निहन्यात् सहार्जुनान् भीमसेनः कथञ्चित् ।;हन्तैनमाजौ नहि भीमतुल्यो बले क्‍वचिद् धार्तराष्ट्रः कृती च ॥ ६०॥

| verse_line2 = हन्तैनमाजौ नहि भीमतुल्यो बले क्‍वचिद् धार्तराष्ट्रः कृती च ॥ ६०॥

}}

Line 39,621:

Line 44,005:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऊरू भीमेन भेत्तव्यौ प्रतिज्ञां रक्षता रिपोः ।

| verse_lines = ऊरू भीमेन भेत्तव्यौ प्रतिज्ञां रक्षता रिपोः ।;नाभेरधस्ताद्धननं जना आहुर्गदामृधे ॥ ६१॥

| verse_line2 = नाभेरधस्ताद्धननं जना आहुर्गदामृधे ॥ ६१॥

}}

Line 39,630:

Line 44,015:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अधर्म इति तत् कृष्णो लोकनिन्दानिवृत्तये ।

| verse_lines = अधर्म इति तत् कृष्णो लोकनिन्दानिवृत्तये ।;आपद्धर्मं दर्शयितुं किञ्चिद्व्याजेन संयुतः ॥ ६२॥

| verse_line2 = आपद्धर्मं दर्शयितुं किञ्चिद्व्याजेन संयुतः ॥ ६२॥

}}

Line 39,639:

Line 44,025:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमो हन्याद् धार्तराष्ट्रमित्यूचे यद्यपि स्फुटम् ।

| verse_lines = भीमो हन्याद् धार्तराष्ट्रमित्यूचे यद्यपि स्फुटम् ।;अव्याजेनापि शक्तोऽसौ बलं निस्सीममाह च ॥ ६३॥

| verse_line2 = अव्याजेनापि शक्तोऽसौ बलं निस्सीममाह च ॥ ६३॥

}}

Line 39,648:

Line 44,035:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आह शिक्षामप्यनूनां यत्नं दुर्योधनेऽधिकम् ।

| verse_lines = आह शिक्षामप्यनूनां यत्नं दुर्योधनेऽधिकम् ।;नहि भीमोऽतिप्रयत्नं कुर्यादिति गुणो ह्ययम् ॥ ६४॥

| verse_line2 = नहि भीमोऽतिप्रयत्नं कुर्यादिति गुणो ह्ययम् ॥ ६४॥

}}

Line 39,657:

Line 44,045:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतिज्ञापालनं धर्मो दुष्टेषु तु विशेषतः ।

| verse_lines = प्रतिज्ञापालनं धर्मो दुष्टेषु तु विशेषतः ।;इति धर्मरहस्यं तु वित्तः कृष्णवृकोदरौ ॥ ६५॥

| verse_line2 = इति धर्मरहस्यं तु वित्तः कृष्णवृकोदरौ ॥ ६५॥

}}

Line 39,666:

Line 44,055:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नान्यस्ततो लोकनिन्दां व्यपनेतुमुभावपि ।

| verse_lines = नान्यस्ततो लोकनिन्दां व्यपनेतुमुभावपि ।;अनापद्यापदिव च दर्शयेतां जनस्य तु ॥ ६६॥

| verse_line2 = अनापद्यापदिव च दर्शयेतां जनस्य तु ॥ ६६॥

}}

Line 39,675:

Line 44,065:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो भीमः सर्वलोकस्य धर्मं प्रकाशयन् वाक्यमिदं जगाद ।

| verse_lines = ततो भीमः सर्वलोकस्य धर्मं प्रकाशयन् वाक्यमिदं जगाद ।;ऊरू तवाहं (हि) च यथाप्रतिज्ञं(यथा प्रतिज्ञा) भेत्स्यामि नैवात्र विचारणीयम् ॥ ६७॥

| verse_line2 = ऊरू तवाहं (हि) च यथाप्रतिज्ञं(यथा प्रतिज्ञा) भेत्स्यामि नैवात्र विचारणीयम् ॥ ६७॥

}}

Line 39,684:

Line 44,075:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवन्तं(इति ब्रुवन्तं) प्रससार चाऽजौ दुर्योधनस्तत्र बभूव युद्धम् ।

| verse_lines = इत्युक्तवन्तं(इति ब्रुवन्तं) प्रससार चाऽजौ दुर्योधनस्तत्र बभूव युद्धम् ।;भीमस्तदाऽग्र्यप्रकृतिं विधित्सुर्मन्दः स आजौ व्यचरज्जनार्थे ॥ ६८॥

| verse_line2 = भीमस्तदाऽग्र्यप्रकृतिं विधित्सुर्मन्दः स आजौ व्यचरज्जनार्थे ॥ ६८॥

}}

Line 39,693:

Line 44,085:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दर्शयन्तौ गदामार्गं चित्रं तौ प्रविचेरतुः (चित्रं परिविचेरतुः)।

| verse_lines = दर्शयन्तौ गदामार्गं चित्रं तौ प्रविचेरतुः (चित्रं परिविचेरतुः)।;बलभद्रोऽप्याजगाम तदा तौ प्रतिवारितुम् ॥ ६९॥

| verse_line2 = बलभद्रोऽप्याजगाम तदा तौ प्रतिवारितुम् ॥ ६९॥

}}

Line 39,702:

Line 44,095:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वारितावपि तेनोभौ नैव युद्धं प्रमुञ्चताम्(व्यमुञ्चताम्) ।

| verse_lines = वारितावपि तेनोभौ नैव युद्धं प्रमुञ्चताम्(व्यमुञ्चताम्) ।;ततो ददर्श तद् युद्धं मानितः कृष्णपूर्वकैः ।;तौ शिक्षाबलसंयुक्तौ मण्डलानि विचेरतुः ॥ ७०॥

| verse_line2 = ततो ददर्श तद् युद्धं मानितः कृष्णपूर्वकैः ।

}}

Line 39,711:

Line 44,105:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो(तत्र) भीमं वञ्चयितुं धार्तराष्ट्रः शिरः क्षितौ ।

| verse_lines = ततो(तत्र) भीमं वञ्चयितुं धार्तराष्ट्रः शिरः क्षितौ ।;(व्यधाद्) न्यधादुच्छ्रितसक्थीकस्तदा कृष्णाभ्यनुज्ञया ।;पृष्ठमूलेऽहनद् भीमो भिन्नसक्थिश्च सोऽपतत् ॥ ७१॥

| verse_line2 = (व्यधाद्) न्यधादुच्छ्रितसक्थीकस्तदा कृष्णाभ्यनुज्ञया ।

}}

Line 39,720:

Line 44,115:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतिज्ञापालनार्थाय नाभेर्नोपर्यधस्तदा ।

| verse_lines = प्रतिज्ञापालनार्थाय नाभेर्नोपर्यधस्तदा ।;गदायुद्धस्य मर्यादां यशश्चाप्यभिरक्षितुम् ॥ ७२॥

| verse_line2 = गदायुद्धस्य मर्यादां यशश्चाप्यभिरक्षितुम् ॥ ७२॥

}}

Line 39,729:

Line 44,125:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नाधस्तान्मध्य एवासौ निजघ्ने तं वृकोदरः ।

| verse_lines = नाधस्तान्मध्य एवासौ निजघ्ने तं वृकोदरः ।;एवं प्रतिज्ञायुग्मार्थं भग्नं(भिन्न) सक्थियुगं रणे ॥ ७३॥

| verse_line2 = एवं प्रतिज्ञायुग्मार्थं भग्नं(भिन्न) सक्थियुगं रणे ॥ ७३॥

}}

Line 39,738:

Line 44,135:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णं द्यूते निधेहीति यदवादीत्(यदवादि) सुयोधनः ।

| verse_lines = कृष्णं द्यूते निधेहीति यदवादीत्(यदवादि) सुयोधनः ।;तत्प्रतिज्ञानुसारेण भीमो मूर्द्धानमक्रमीत् ।;‘ऋषभम् मा समानानां’ (ऋग्वेद १०.१६६.१) इति सूक्तं ददर्श च(ह) ॥ ७४॥ (ऋषभम् मा समानानां सपत्नानां विषासहिम् ।;हन्तारं शत्रूणां कृधि विराजं गोपतिं गवाम् ॥)

| verse_line2 = तत्प्रतिज्ञानुसारेण भीमो मूर्द्धानमक्रमीत् ।

}}

Line 39,747:

Line 44,145:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां पुण्यानि विद्याश्च समादायैव सर्वशः ।

| verse_lines = तेषां पुण्यानि विद्याश्च समादायैव सर्वशः ।;तांश्चकार तमोगन्तॄंस्तस्य मूर्ध्नि पदाऽऽक्रमन् ॥ ७५॥ (योगक्षेमं व आदायाहम् भूयासम् उत्तम आ वो मूर्धानम् अक्रमीम् । ऋग्वेद १०.१६६.५)

| verse_line2 = तांश्चकार तमोगन्तॄंस्तस्य मूर्ध्नि पदाऽऽक्रमन् ॥ ७५॥ (योगक्षेमं व आदायाहम् भूयासम् उत्तम आ वो मूर्धानम् अक्रमीम् । ऋग्वेद १०.१६६.५)

}}

Line 39,756:

Line 44,155:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्मारयामास कर्माणि यानि तस्य कृतानि च ।

| verse_lines = स्मारयामास कर्माणि यानि तस्य कृतानि च ।;कृष्णबन्धे कृतो मन्त्र इति मूर्ध्नि पदाऽहनत् ॥ ७६॥

| verse_line2 = कृष्णबन्धे कृतो मन्त्र इति मूर्ध्नि पदाऽहनत् ॥ ७६॥

}}

Line 39,765:

Line 44,165:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनःपुनश्च तद् वीक्ष्य चुक्रोध मुसलायुधः ।

| verse_lines = पुनःपुनश्च तद् वीक्ष्य चुक्रोध मुसलायुधः ।;चुक्रोश नैव धर्मोऽयमित्यसावूर्ध्वबाहुकः ॥ ७७॥

| verse_line2 = चुक्रोश नैव धर्मोऽयमित्यसावूर्ध्वबाहुकः ॥ ७७॥

}}

Line 39,774:

Line 44,175:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनः क्रोधाभिताम्राक्ष(क्रोधातिताम्राक्षः) आदाय मुसलं हलम् ।

| verse_lines = पुनः क्रोधाभिताम्राक्ष(क्रोधातिताम्राक्षः) आदाय मुसलं हलम् ।;अभिदुद्राव भीमं तं न चचाल वृकोदरः ॥ ७८॥

| verse_line2 = अभिदुद्राव भीमं तं न चचाल वृकोदरः ॥ ७८॥

}}

Line 39,783:

Line 44,185:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभये संस्थिते भीमे रामं जग्राह केशवः ।

| verse_lines = अभये संस्थिते भीमे रामं जग्राह केशवः ।;आह धर्मेण निहतो भीमेनायं सुयोधनः ॥ ७९॥

| verse_line2 = आह धर्मेण निहतो भीमेनायं सुयोधनः ॥ ७९॥

}}

Line 39,792:

Line 44,195:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न मण्डलेऽभिसारे वा नापसारे च नाभितः ।

| verse_lines = न मण्डलेऽभिसारे वा नापसारे च नाभितः ।;अधो हन्याद् वञ्चयन्तमधो हत्वा न दुष्यति ॥ ८०॥

| verse_line2 = अधो हन्याद् वञ्चयन्तमधो हत्वा न दुष्यति ॥ ८०॥

}}

Line 39,801:

Line 44,205:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृता प्रतिज्ञा च वृकोदरेण भेत्स्ये तवोरू इति युक्तिपूर्वम्(पूर्वकम्) ।

| verse_lines = कृता प्रतिज्ञा च वृकोदरेण भेत्स्ये तवोरू इति युक्तिपूर्वम्(पूर्वकम्) ।;संश्रावयानेन तदेष धर्मतो जघान दुर्योधनमग्र्यकर्मा ॥ ८१॥

| verse_line2 = संश्रावयानेन तदेष धर्मतो जघान दुर्योधनमग्र्यकर्मा ॥ ८१॥

}}

Line 39,810:

Line 44,215:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासुदेववचः श्रुत्वा धर्मच्छलमिति ब्रुवन् ।

| verse_lines = वासुदेववचः श्रुत्वा धर्मच्छलमिति ब्रुवन् ।;रौहिणेयो जगामाऽशु स्वपुरीमेव सानुगः ॥ ८२॥

| verse_line2 = रौहिणेयो जगामाऽशु स्वपुरीमेव सानुगः ॥ ८२॥

}}

Line 39,819:

Line 44,225:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् गते वासुदेवं समपृच्छद् युधिष्ठिरः ।

| verse_lines = तस्मिन् गते वासुदेवं समपृच्छद् युधिष्ठिरः ।;धर्मोऽयमथवाऽधर्म इति तं प्राह केशवः ॥ ८३॥

| verse_line2 = धर्मोऽयमथवाऽधर्म इति तं प्राह केशवः ॥ ८३॥

}}

Line 39,828:

Line 44,235:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न साक्षाद् धर्मतो वध्या ये तु पापतमा नराः ।

| verse_lines = न साक्षाद् धर्मतो वध्या ये तु पापतमा नराः ।;देवैर्हि वञ्चयित्वैव हताः पूर्वं सुरारयः ।;अतोऽयमप्यधर्मेण हतो नात्रास्ति दूषणम् ॥ ८४॥

| verse_line2 = देवैर्हि वञ्चयित्वैव हताः पूर्वं सुरारयः ।

}}

Line 39,837:

Line 44,245:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मद्रोणौ च कर्णश्च यदैवोपधिना(यथैवोपाधिना) हताः ।

| verse_lines = भीष्मद्रोणौ च कर्णश्च यदैवोपधिना(यथैवोपाधिना) हताः ।;को नु दुर्योधने पापे हते दोषः कथञ्चन ॥ ८५॥

| verse_line2 = को नु दुर्योधने पापे हते दोषः कथञ्चन ॥ ८५॥

}}

Line 39,846:

Line 44,255:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रतिज्ञापालनायापि विभेदोरू वृकोदरः ।

| verse_lines = प्रतिज्ञापालनायापि विभेदोरू वृकोदरः ।;धर्मतश्च प्रतिज्ञेयं कृतानेनानुरूपतः (तेनानुरूपतः) ॥ ८६॥

| verse_line2 = धर्मतश्च प्रतिज्ञेयं कृतानेनानुरूपतः (तेनानुरूपतः) ॥ ८६॥

}}

Line 39,855:

Line 44,265:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लोकतोऽपि न धर्मस्य हानिरत्र कथञ्चन ।

| verse_lines = लोकतोऽपि न धर्मस्य हानिरत्र कथञ्चन ।;ये भीमस्याप्रभावज्ञा आपद्धर्मं च मन्वते ॥ ८७॥

| verse_line2 = ये भीमस्याप्रभावज्ञा आपद्धर्मं च मन्वते ॥ ८७॥

}}

Line 39,864:

Line 44,275:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवध्यत्वे शिववराद् गदाशिक्षाबलादपि ।

| verse_lines = अवध्यत्वे शिववराद् गदाशिक्षाबलादपि ।;जरासन्धोपमो यस्माद् धार्तराष्ट्रः सुविश्रुतः(धृतराष्ट्र इति श्रुतः) ॥ ८८॥

| verse_line2 = जरासन्धोपमो यस्माद् धार्तराष्ट्रः सुविश्रुतः(धृतराष्ट्र इति श्रुतः) ॥ ८८॥

}}

Line 39,873:

Line 44,285:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मात् सद्धर्म एवायं भीमचीर्ण इति ब्रुवन् ।

| verse_lines = तस्मात् सद्धर्म एवायं भीमचीर्ण इति ब्रुवन् ।;अपि संशयिनं चक्रे धर्मराजं जगत्पतिः ॥ ८९॥

| verse_line2 = अपि संशयिनं चक्रे धर्मराजं जगत्पतिः ॥ ८९॥

}}

Line 39,882:

Line 44,295:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भूभारक्षतिजो धर्मो मच्छुश्रूषात्मकश्च यः ।

| verse_lines = भूभारक्षतिजो धर्मो मच्छुश्रूषात्मकश्च यः ।;भीमस्यैव भवेत् सम्यगिति बुद्ध्या परः प्रभुः ॥ ९०॥

| verse_line2 = भीमस्यैव भवेत् सम्यगिति बुद्ध्या परः प्रभुः ॥ ९०॥

}}

Line 39,891:

Line 44,305:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वेनैव बलभद्राय जनाय च पुनःपुनः ।

| verse_lines = स्वेनैव बलभद्राय जनाय च पुनःपुनः ।;श्रुत्वाऽप्युक्तं न तत्याज संशयं धर्मजो यतः ।;ततोऽप्यसंशयं कृष्णो न चकार युधिष्ठिरम् ॥ ९१॥

| verse_line2 = श्रुत्वाऽप्युक्तं न तत्याज संशयं धर्मजो यतः ।

}}

Line 39,900:

Line 44,315:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुख्यं धर्मं(मुख्यधर्मं) हि भगवान् बलायाऽह जनाय च ।

| verse_lines = मुख्यं धर्मं(मुख्यधर्मं) हि भगवान् बलायाऽह जनाय च ।;धर्मेणैव हतो राजा धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ।;इति यद् वक्ष्यति पुनर्निश्चयार्थेऽर्जुनाय च ॥ ९२॥

| verse_line2 = धर्मेणैव हतो राजा धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ।

}}

Line 39,909:

Line 44,325:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुनःपुनर्धर्मत एव भीमो जघान राजानमिति ब्रुवन्तम् ।

| verse_lines = पुनःपुनर्धर्मत एव भीमो जघान राजानमिति ब्रुवन्तम् ।;जगाद कृष्णं स्फुरिताधरोष्ठः क्रोधात् सुपापो धृतराष्ट्रसूनुः ।;त्वयैव पापे निहिता हि पार्थाः पापाधिकस्त्वं हि सदैक एव ॥ ९३॥

| verse_line2 = जगाद कृष्णं स्फुरिताधरोष्ठः क्रोधात् सुपापो धृतराष्ट्रसूनुः ।

}}

Line 39,918:

Line 44,335:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यूचिवांसं प्रजगाद कृष्णो न त्वत्समः पापतमः कदाचित् ।

| verse_lines = इत्यूचिवांसं प्रजगाद कृष्णो न त्वत्समः पापतमः कदाचित् ।;भीष्मादिहत्याऽपि तवैव पापं यदन्वयुस्त्वामतिपापनिश्चयम् ।;पापं च पापानुगतं(पापानुचरं) च हत्वा कथञ्चनाप्यस्ति नचैव पापम् ॥ ९४॥

| verse_line2 = भीष्मादिहत्याऽपि तवैव पापं यदन्वयुस्त्वामतिपापनिश्चयम् ।

}}

Line 39,927:

Line 44,345:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न पाण्डवेष्वस्ति ततो हि किञ्चित् पापं प्रयत्नाच्च निसर्गतोऽपि ।

| verse_lines = न पाण्डवेष्वस्ति ततो हि किञ्चित् पापं प्रयत्नाच्च निसर्गतोऽपि ।;गुणाधिकास्ते मदुपाश्रयाच्च को नाम तेष्वण्वपि पापमाह ॥ ९५॥

| verse_line2 = गुणाधिकास्ते मदुपाश्रयाच्च को नाम तेष्वण्वपि पापमाह ॥ ९५॥

}}

Line 39,936:

Line 44,355:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निसर्गतः पापतमस्त्वमन्यान् धर्मस्थितान् पापपथे निधाय ।

| verse_lines = निसर्गतः पापतमस्त्वमन्यान् धर्मस्थितान् पापपथे निधाय ।;स्वयं च पापे निरतः सदैव पापात् सुपापां गतिमेव यासि ॥ ९६॥

| verse_line2 = स्वयं च पापे निरतः सदैव पापात् सुपापां गतिमेव यासि ॥ ९६॥

}}

Line 39,945:

Line 44,365:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति ब्रुवन्तं पुनराह कृष्णं दुर्योधनः पापकृतां प्रधानः ।

| verse_lines = इति ब्रुवन्तं पुनराह कृष्णं दुर्योधनः पापकृतां प्रधानः ।;स्वन्तोत्तमो(गुणोत्तमो) नाम क एव मत्तः को नाम दोषोऽस्ति मया कृतोऽत्र ॥ ९७॥

| verse_line2 = स्वन्तोत्तमो(गुणोत्तमो) नाम क एव मत्तः को नाम दोषोऽस्ति मया कृतोऽत्र ॥ ९७॥

}}

Line 39,954:

Line 44,375:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इष्टं च यज्ञैश्चरितं च पूर्तैः पदं रिपूणां निहितं च मूर्ध्नि(मूर्धनि) ।

| verse_lines = इष्टं च यज्ञैश्चरितं च पूर्तैः पदं रिपूणां निहितं च मूर्ध्नि(मूर्धनि) ।;मृत्युश्च सङ्ग्रामशिरस्यवाप्तो रणोन्मुखेनैव मया किमन्यत् ॥ ९८॥

| verse_line2 = मृत्युश्च सङ्ग्रामशिरस्यवाप्तो रणोन्मुखेनैव मया किमन्यत् ॥ ९८॥

}}

Line 39,963:

Line 44,385:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इष्टा भोगा मया भुक्ताः प्राप्ता च परमा गतिः ।

| verse_lines = इष्टा भोगा मया भुक्ताः प्राप्ता च परमा गतिः ।;दुःखिनो दुःखमाप्स्यन्ति पार्थास्ते कूटयोधिनः ॥ ९९॥

| verse_line2 = दुःखिनो दुःखमाप्स्यन्ति पार्थास्ते कूटयोधिनः ॥ ९९॥

}}

Line 39,972:

Line 44,395:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चन्द्रसूर्यनिभैः(चन्द्रार्कसन्निभैः) शूरैर्धार्मिकैः सद्भिरुज्झिता ।

| verse_lines = चन्द्रसूर्यनिभैः(चन्द्रार्कसन्निभैः) शूरैर्धार्मिकैः सद्भिरुज्झिता ।;केवला रत्नहीनेयं पाण्डवैर्भुज्यतां मही ॥ १००॥

| verse_line2 = केवला रत्नहीनेयं पाण्डवैर्भुज्यतां मही ॥ १००॥

}}

Line 39,981:

Line 44,405:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवत्येव नृपे सुरेशैः प्रसूनवृष्टिर्विहिता पपात ।

| verse_lines = इत्युक्तवत्येव नृपे सुरेशैः प्रसूनवृष्टिर्विहिता पपात ।;तामेव बुद्धिं धृतराष्ट्रसूनोः कृत्वा दृढां पातयितुं तमोऽन्धे ॥ १०१॥

| verse_line2 = तामेव बुद्धिं धृतराष्ट्रसूनोः कृत्वा दृढां पातयितुं तमोऽन्धे ॥ १०१॥

}}

Line 39,990:

Line 44,415:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्भावयत आत्मानं वासुदेवं विनिन्दतः ।

| verse_lines = सम्भावयत आत्मानं वासुदेवं विनिन्दतः ।;तत्परांश्च कथं न स्यात् तमोऽन्ते च विशेषतः ॥ १०२॥

| verse_line2 = तत्परांश्च कथं न स्यात् तमोऽन्ते च विशेषतः ॥ १०२॥

}}

Line 39,999:

Line 44,425:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यदैकैकमलं तत्र दुःखाधिक्यं समुच्चयात् ।

| verse_lines = यदैकैकमलं तत्र दुःखाधिक्यं समुच्चयात् ।;इति तत् कारयित्वेश आह मोघं तवाखिलम् ॥ १०३॥

| verse_line2 = इति तत् कारयित्वेश आह मोघं तवाखिलम् ॥ १०३॥

}}

Line 40,008:

Line 44,435:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नृशंसस्य कृतघ्नस्य गुणवद्‍द्वेषिणः सदा ।

| verse_lines = नृशंसस्य कृतघ्नस्य गुणवद्‍द्वेषिणः सदा ।;यदि धर्मफलं ध्वान्तं सूर्यवत् स्यात् प्रकाशकम् ॥ १०४॥

| verse_line2 = यदि धर्मफलं ध्वान्तं सूर्यवत् स्यात् प्रकाशकम् ॥ १०४॥

}}

Line 40,017:

Line 44,445:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वदन् पुनःपुनरिदं धर्मतो हत इत्यपि ।

| verse_lines = वदन् पुनःपुनरिदं धर्मतो हत इत्यपि ।;ख्यापयामास भगवान् जने निजजनेष्टदः ॥ १०५॥

| verse_line2 = ख्यापयामास भगवान् जने निजजनेष्टदः ॥ १०५॥

}}

Line 40,026:

Line 44,455:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रख्यापिते वासुदेवेन धर्मे सतां सर्वेषां हृद्यमासीत् समस्तम् ।

| verse_lines = प्रख्यापिते वासुदेवेन धर्मे सतां सर्वेषां हृद्यमासीत् समस्तम् ।;हतं च धर्मेण नृपं व्यजानन् पापोऽयमित्येव विनिश्चितार्थाः ॥ १०६॥

| verse_line2 = हतं च धर्मेण नृपं व्यजानन् पापोऽयमित्येव विनिश्चितार्थाः ॥ १०६॥

}}

Line 40,035:

Line 44,465:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरोऽपापदर्शी (अपायदर्शी) सदैव ससंशयोऽभूत् सुमनोऽभिवृष्ट्या ।

| verse_lines = युधिष्ठिरोऽपापदर्शी (अपायदर्शी) सदैव ससंशयोऽभूत् सुमनोऽभिवृष्ट्या ।;स्नेहाद् द्रौणिः सञ्जयो रौहिणेयो दौर्योधनात् पापमित्येव चोचुः ॥ १०७॥

| verse_line2 = स्नेहाद् द्रौणिः सञ्जयो रौहिणेयो दौर्योधनात् पापमित्येव चोचुः ॥ १०७॥

}}

Line 40,044:

Line 44,475:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कृष्णः पाण्डुपाञ्चालकैस्तैर्भृशं नदद्भिर्हृषितैः समेतः ।

| verse_lines = ततः कृष्णः पाण्डुपाञ्चालकैस्तैर्भृशं नदद्भिर्हृषितैः समेतः ।;ययौ विरिञ्चेशसुरेन्द्रमुख्यैः सम्पूजितस्तैश्च रणाङ्गणात् स्मयन् ॥ १०८॥

| verse_line2 = ययौ विरिञ्चेशसुरेन्द्रमुख्यैः सम्पूजितस्तैश्च रणाङ्गणात् स्मयन् ॥ १०८॥

}}

Line 40,053:

Line 44,485:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः श्रुत्वा सञ्जयाद् दुःखतप्तं सम्बोधयिष्यन् पितरं युयुत्सुः ।

| verse_lines = ततः श्रुत्वा सञ्जयाद् दुःखतप्तं सम्बोधयिष्यन् पितरं युयुत्सुः ।;कृष्णस्य राज्ञश्च मतेऽनुयातो(मतेन यातः) जगाम चान्वेव जनार्दनश्च ॥ १०९॥

| verse_line2 = कृष्णस्य राज्ञश्च मतेऽनुयातो(मतेन यातः) जगाम चान्वेव जनार्दनश्च ॥ १०९॥

}}

Line 40,062:

Line 44,495:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मयुक्तैश्च तत्त्वार्थैर्लोकवृत्तानुदर्शकैः ।

| verse_lines = धर्मयुक्तैश्च तत्त्वार्थैर्लोकवृत्तानुदर्शकैः ।;वाक्यै राजानमाश्वास्य प्रायात् पार्थान् पुनर्हरिः ॥ ११०॥

| verse_line2 = वाक्यै राजानमाश्वास्य प्रायात् पार्थान् पुनर्हरिः ॥ ११०॥

}}

Line 40,071:

Line 44,505:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कालानुसारतो दैवांश्चोपसंहर्तुमच्युतः ।

| verse_lines = कालानुसारतो दैवांश्चोपसंहर्तुमच्युतः ।;ययौ सपार्थशैनेयः कुरूणां शिबिरं निशि ॥ १११॥

| verse_line2 = ययौ सपार्थशैनेयः कुरूणां शिबिरं निशि ॥ १११॥

}}

Line 40,080:

Line 44,515:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव हार्दिक्यकृपान्वितोऽयात् सुयोधनं द्रौणिरमुं शयानम् ।

| verse_lines = तदैव हार्दिक्यकृपान्वितोऽयात् सुयोधनं द्रौणिरमुं शयानम् ।;प्रभग्नसक्थिं श्वसृगालभूतैः सम्भक्ष्यमाणं ददृशे श्वसन्तम् ॥ ११२॥

| verse_line2 = प्रभग्नसक्थिं श्वसृगालभूतैः सम्भक्ष्यमाणं ददृशे श्वसन्तम् ॥ ११२॥

}}

Line 40,089:

Line 44,525:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स दुःखशोकाभिहतो विनिन्द्य पार्थान् मया भूप किमत्र कार्यम् ।

| verse_lines = स दुःखशोकाभिहतो विनिन्द्य पार्थान् मया भूप किमत्र कार्यम् ।;इत्याह निष्पाण्डवतां कुरुष्वेत्यमुं व्यधात् पांस्वभिषेकिणं नृपः ॥ ११३॥

| verse_line2 = इत्याह निष्पाण्डवतां कुरुष्वेत्यमुं व्यधात् पांस्वभिषेकिणं नृपः ॥ ११३॥

}}

Line 40,098:

Line 44,535:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उच्छिद्य सन्ततिं पाण्डोः कृत्वा स्वक्षेत्रसन्ततिम् ।

| verse_lines = उच्छिद्य सन्ततिं पाण्डोः कृत्वा स्वक्षेत्रसन्ततिम् ।;तया भूरक्षणहृदा सोऽभिषिक्तस्तथेत्यगात् ॥ ११४॥

| verse_line2 = तया भूरक्षणहृदा सोऽभिषिक्तस्तथेत्यगात् ॥ ११४॥

}}

Line 40,107:

Line 44,545:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कृष्णभीमपार्थानां भयादेव पुनर्वनम् ।

| verse_lines = स कृष्णभीमपार्थानां भयादेव पुनर्वनम् ।;कृपसात्वतसंयुक्तो विवेश गहनं रथी ॥ ११५॥

| verse_line2 = कृपसात्वतसंयुक्तो विवेश गहनं रथी ॥ ११५॥

}}

Line 40,116:

Line 44,555:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्य चिन्तयतो द्रोणवधं दुर्योधनस्य च ।

| verse_lines = तस्य चिन्तयतो द्रोणवधं दुर्योधनस्य च ।;नाऽगान्निद्रा निशीथे च ध्वाङ्क्षान् न्यग्रोधवासिनः ॥ ११६॥

| verse_line2 = नाऽगान्निद्रा निशीथे च ध्वाङ्क्षान् न्यग्रोधवासिनः ॥ ११६॥

}}

Line 40,125:

Line 44,565:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हतान् सुबहुसाहस्रानेकेनातिबलेन तु ।

| verse_lines = हतान् सुबहुसाहस्रानेकेनातिबलेन तु ।;कौशिकेन निरीक्ष्यैव प्राह तौ कृपसात्वतौ ॥ ११७॥

| verse_line2 = कौशिकेन निरीक्ष्यैव प्राह तौ कृपसात्वतौ ॥ ११७॥

}}

Line 40,134:

Line 44,575:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निदर्शनेन ह्येतेन(ह्येनेन) प्रेरितः परमात्मना ।

| verse_lines = निदर्शनेन ह्येतेन(ह्येनेन) प्रेरितः परमात्मना ।;यामि पाण्डुसुतान् हन्तुमित्युक्त्वाऽऽरुरुहे रथम् ॥ ११८॥

| verse_line2 = यामि पाण्डुसुतान् हन्तुमित्युक्त्वाऽऽरुरुहे रथम् ॥ ११८॥

}}

Line 40,143:

Line 44,585:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवारितोऽपि ताभ्यां स प्राद्रवच्छिबिरं प्रति ।

| verse_lines = निवारितोऽपि ताभ्यां स प्राद्रवच्छिबिरं प्रति ।;अनुजग्मतुस्तावपि तं शिबिरद्वारि चैक्षत ॥ ११९॥

| verse_line2 = अनुजग्मतुस्तावपि तं शिबिरद्वारि चैक्षत ॥ ११९॥

}}

Line 40,152:

Line 44,595:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उग्ररूपधरं रुद्रं स्वकीयां तनुमेव सः ।

| verse_lines = उग्ररूपधरं रुद्रं स्वकीयां तनुमेव सः ।;परीतं वासुदेवेन बहुकोटिस्वरूपिणा ॥ १२०॥

| verse_line2 = परीतं वासुदेवेन बहुकोटिस्वरूपिणा ॥ १२०॥

}}

Line 40,161:

Line 44,605:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वैव वासुदेवं तमत्रसद् गौतमीसुतः ।

| verse_lines = दृष्ट्वैव वासुदेवं तमत्रसद् गौतमीसुतः ।;वासुदेवाज्ञयैवात्र स्वात्मनाऽपि सदाशिवः ॥ १२१॥

| verse_line2 = वासुदेवाज्ञयैवात्र स्वात्मनाऽपि सदाशिवः ॥ १२१॥

}}

Line 40,170:

Line 44,615:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अयुद्ध्यदग्रसच्चाऽशु द्रौणेः सर्वायुधान्यपि ।

| verse_lines = अयुद्ध्यदग्रसच्चाऽशु द्रौणेः सर्वायुधान्यपि ।;अचिन्त्या हरिशक्तिर्यद्(हरिशक्तिर्हि) दृश्यन्तेऽऽत्महनोऽपि हि ॥ १२२॥

| verse_line2 = अचिन्त्या हरिशक्तिर्यद्(हरिशक्तिर्हि) दृश्यन्तेऽऽत्महनोऽपि हि ॥ १२२॥

}}

Line 40,179:

Line 44,625:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतस्तया प्रेरितेन स्वात्मनैवाखिलेष्वपि ।

| verse_lines = अतस्तया प्रेरितेन स्वात्मनैवाखिलेष्वपि ।;आयुधेषु निगीर्णेषु द्रौणिर्यज्ञं तु मानसम् ।;चक्रेऽऽत्मानं पशुं कृत्वा स्वात्मस्थायैव विष्णवे ॥ १२३॥

| verse_line2 = आयुधेषु निगीर्णेषु द्रौणिर्यज्ञं तु मानसम् ।

}}

Line 40,188:

Line 44,635:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यज्ञतुष्टेन(यज्ञे तुष्टेन) हरिणा प्रेरितः शङ्करः स्वयम् ।

| verse_lines = यज्ञतुष्टेन(यज्ञे तुष्टेन) हरिणा प्रेरितः शङ्करः स्वयम् ।;आत्मने द्रोणपुत्राय ददौ सर्वायुधानि च ॥ १२४॥

| verse_line2 = आत्मने द्रोणपुत्राय ददौ सर्वायुधानि च ॥ १२४॥

}}

Line 40,197:

Line 44,645:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उवाच चाहमादिष्टो विष्णुना प्रभविष्णुना ।

| verse_lines = उवाच चाहमादिष्टो विष्णुना प्रभविष्णुना ।;अरक्षं पार्थशिबिरमियन्तं कालमेव तु ॥ १२५॥

| verse_line2 = अरक्षं पार्थशिबिरमियन्तं कालमेव तु ॥ १२५॥

}}

Line 40,206:

Line 44,655:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदिच्छयैव निर्दिष्टो दास्ये मार्गं तवाद्य च ।

| verse_lines = तदिच्छयैव निर्दिष्टो दास्ये मार्गं तवाद्य च ।;आयुधानि च सर्वाणि हन्तुं(जहि) सर्वानिमान् जनान् ॥ १२६॥

| verse_line2 = आयुधानि च सर्वाणि हन्तुं(जहि) सर्वानिमान् जनान् ॥ १२६॥

}}

Line 40,215:

Line 44,665:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युदीर्य प्रदायाऽशु सर्वा हेतीर्वृषध्वजः ।

| verse_lines = इत्युदीर्य प्रदायाऽशु सर्वा हेतीर्वृषध्वजः ।;तत्रैवान्तर्दधे सोऽपि प्रोवाच कृपसात्वतौ ॥ १२७॥

| verse_line2 = तत्रैवान्तर्दधे सोऽपि प्रोवाच कृपसात्वतौ ॥ १२७॥

}}

Line 40,224:

Line 44,675:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ये निर्यास्यन्ति शिबिराज्जहितं तांस्तु सर्वशः ।

| verse_lines = ये निर्यास्यन्ति शिबिराज्जहितं तांस्तु सर्वशः ।;इत्युक्त्वा प्रविवेशान्तर्धन्वी खड्गी कृतान्तवत् ॥ १२८॥

| verse_line2 = इत्युक्त्वा प्रविवेशान्तर्धन्वी खड्गी कृतान्तवत् ॥ १२८॥

}}

Line 40,233:

Line 44,685:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पारावताश्वं स तदा शयानमुपेत्य पद्भ्यां समताडयच्च ।

| verse_lines = पारावताश्वं स तदा शयानमुपेत्य पद्भ्यां समताडयच्च ।;वक्षस्यसाववदद् वीतनिद्रो जाने भवन्तं हि गुरोस्तनूजम् ॥ १२९॥

| verse_line2 = वक्षस्यसाववदद् वीतनिद्रो जाने भवन्तं हि गुरोस्तनूजम् ॥ १२९॥

}}

Line 40,242:

Line 44,695:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समुत्थितं मां जहि शस्त्रपाणिं शस्त्रेण वीरोऽसि स वीरधर्मः ।

| verse_lines = समुत्थितं मां जहि शस्त्रपाणिं शस्त्रेण वीरोऽसि स वीरधर्मः ।;लोकाश्च मे सन्त्वथ शस्त्रपूता इति ब्रुवाणं स रुषा जगाद ॥ १३०॥

| verse_line2 = लोकाश्च मे सन्त्वथ शस्त्रपूता इति ब्रुवाणं स रुषा जगाद ॥ १३०॥

}}

Line 40,251:

Line 44,705:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न सन्ति हि ब्रह्महणां सुलोका विशेषतश्चैव गुरुद्रुहां पुनः ।

| verse_lines = न सन्ति हि ब्रह्महणां सुलोका विशेषतश्चैव गुरुद्रुहां पुनः ।;न धर्मयुद्धेन वधार्हकाश्च ये त्वद्विधाः पापतमाः(पापमनाः) सुपाप ॥ १३१॥

| verse_line2 = न धर्मयुद्धेन वधार्हकाश्च ये त्वद्विधाः पापतमाः(पापमनाः) सुपाप ॥ १३१॥

}}

Line 40,260:

Line 44,715:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अवश्यं भाविनं(अवश्यभाविनं) मृत्युं धृष्टद्युम्नो विचिन्त्य तम् ।

| verse_lines = अवश्यं भाविनं(अवश्यभाविनं) मृत्युं धृष्टद्युम्नो विचिन्त्य तम् ।;तूष्णीं बभूव स्वप्नेऽपि नित्यं पश्यति तां मृतिम् ॥ १३२॥

| verse_line2 = तूष्णीं बभूव स्वप्नेऽपि नित्यं पश्यति तां मृतिम् ॥ १३२॥

}}

Line 40,269:

Line 44,725:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रौणिं च कालरात्रिं च द्रोणपातादनन्तरम् ।

| verse_lines = द्रौणिं च कालरात्रिं च द्रोणपातादनन्तरम् ।;विशसन्तं कृषन्तीं(कृषन्तं) च स्वप्ने पश्यति (स्वप्नेऽपश्यद्धि) पार्षतः ॥ १३३॥

| verse_line2 = विशसन्तं कृषन्तीं(कृषन्तं) च स्वप्ने पश्यति (स्वप्नेऽपश्यद्धि) पार्षतः ॥ १३३॥

}}

Line 40,278:

Line 44,735:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समाक्षिपद् द्रोणसुतोऽस्य कण्ठे निबद्ध्य मौर्वीं धनुषोप्युरस्थः ।

| verse_lines = समाक्षिपद् द्रोणसुतोऽस्य कण्ठे निबद्ध्य मौर्वीं धनुषोप्युरस्थः ।;ममन्थ कृच्छ्रेण विहाय देहं ययौ निजस्थानमसौ च वह्निः ॥ १३४॥

| verse_line2 = ममन्थ कृच्छ्रेण विहाय देहं ययौ निजस्थानमसौ च वह्निः ॥ १३४॥

}}

Line 40,287:

Line 44,745:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः शिखण्डिनं हत्वा युधामन्यूत्तमोजसौ ।

| verse_lines = ततः शिखण्डिनं हत्वा युधामन्यूत्तमोजसौ ।;जनमेजयं च पाञ्चालीसुतानभिययौ ज्वलन् ॥ १३५॥

| verse_line2 = जनमेजयं च पाञ्चालीसुतानभिययौ ज्वलन् ॥ १३५॥

}}

Line 40,296:

Line 44,755:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तैरुत्थितैरस्यमानः शरैः खड्गेन जघ्निवान् ।

| verse_lines = तैरुत्थितैरस्यमानः शरैः खड्गेन जघ्निवान् ।;सर्वान् सव्यापसव्येन तथाऽन्यान् पाण्डवात्मजान् ।;ऋत एकं भैमसेनिं काशिराजात्मजात्मजम् ॥ १३६॥

| verse_line2 = सर्वान् सव्यापसव्येन तथाऽन्यान् पाण्डवात्मजान् ।

}}

Line 40,305:

Line 44,765:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं तदाऽन्तर्हितः(अन्तर्हितं) शर्वः कैलासमनयत् क्षणात् ।

| verse_lines = तं तदाऽन्तर्हितः(अन्तर्हितं) शर्वः कैलासमनयत् क्षणात् ।;स शर्वत्रातनामाऽऽसीदतस्तत्रैव सोऽवसत् ॥ १३७॥

| verse_line2 = स शर्वत्रातनामाऽऽसीदतस्तत्रैव सोऽवसत् ॥ १३७॥

}}

Line 40,314:

Line 44,775:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुराऽर्थितः स्वदौहित्रस्यामरत्वाय शङ्करः ।

| verse_lines = पुराऽर्थितः स्वदौहित्रस्यामरत्वाय शङ्करः ।;काशिराजेन तेनासौ जुगोपैनं कृपायुतः ॥ १३८॥

| verse_line2 = काशिराजेन तेनासौ जुगोपैनं कृपायुतः ॥ १३८॥

}}

Line 40,323:

Line 44,785:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासुदेवमतं ज्ञात्वा साम्राज्याय परीक्षितः ।

| verse_lines = वासुदेवमतं ज्ञात्वा साम्राज्याय परीक्षितः ।;वारयामास भूलोकं नैव याहीत्यमुं शिवः ॥ १३९॥

| verse_line2 = वारयामास भूलोकं नैव याहीत्यमुं शिवः ॥ १३९॥

}}

Line 40,332:

Line 44,795:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सामान्यतोऽपाण्डवाय द्रौणिनाऽप्यभिसन्धितम् ।

| verse_lines = सामान्यतोऽपाण्डवाय द्रौणिनाऽप्यभिसन्धितम् ।;तद्रूपेणैव रुद्रेण विनैनमिति चिन्तितम् ॥ १४०॥

| verse_line2 = तद्रूपेणैव रुद्रेण विनैनमिति चिन्तितम् ॥ १४०॥

}}

Line 40,341:

Line 44,805:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैनं न जघानैक्यतस्तयोः ।

| verse_lines = अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैनं न जघानैक्यतस्तयोः ।;चेकितानादिकांश्चैव जघानान्यान् स सर्वशः(जघानान्यांश्च सर्वशः) ॥ १४१॥

| verse_line2 = चेकितानादिकांश्चैव जघानान्यान् स सर्वशः(जघानान्यांश्च सर्वशः) ॥ १४१॥

}}

Line 40,350:

Line 44,815:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स चेदिपाञ्चालकरूशकाशीनन्यांश्च सर्वान् विनिहत्य वीरः ।

| verse_lines = स चेदिपाञ्चालकरूशकाशीनन्यांश्च सर्वान् विनिहत्य वीरः ।;शिशून् स्त्रियश्चैव निहन्तुमुग्रः प्रज्वालयत् तच्छिबिरं समन्तात् ॥ १४२॥

| verse_line2 = शिशून् स्त्रियश्चैव निहन्तुमुग्रः प्रज्वालयत् तच्छिबिरं समन्तात् ॥ १४२॥

}}

Line 40,359:

Line 44,825:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जीजीविषूंस्तत्र पलायमानान् द्वारि स्थितौ गौतमः सात्वतश्च ।

| verse_lines = जीजीविषूंस्तत्र पलायमानान् द्वारि स्थितौ गौतमः सात्वतश्च ।;निजघ्नतुः सर्वतः पार्षतस्य सूतस्त्वेकः शेषितो दैवयोगात् ॥ १४३॥

| verse_line2 = निजघ्नतुः सर्वतः पार्षतस्य सूतस्त्वेकः शेषितो दैवयोगात् ॥ १४३॥

}}

Line 40,368:

Line 44,835:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = खड्गेन प्रहृतं दृष्ट्वा हार्दिक्येन पपात ह ।

| verse_lines = खड्गेन प्रहृतं दृष्ट्वा हार्दिक्येन पपात ह ।;भूमौ प्रागेव संस्पर्शान्न ज्ञातस्तमसाऽमुना ।;अन्यासक्ते समुत्थाय प्राद्रवद् यत्र पार्षती ॥ १४४॥

| verse_line2 = भूमौ प्रागेव संस्पर्शान्न ज्ञातस्तमसाऽमुना ।

}}

Line 40,377:

Line 44,845:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्या अकथयत् सर्वं सा भीमायाऽह दुःखिता ।

| verse_lines = तस्या अकथयत् सर्वं सा भीमायाऽह दुःखिता ।;प्राद्रवद् रथमारुह्य स धन्वी गौतमीसुतम् ॥ १४५॥

| verse_line2 = प्राद्रवद् रथमारुह्य स धन्वी गौतमीसुतम् ॥ १४५॥

}}

Line 40,386:

Line 44,855:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदन्तरे द्रौणिरपि प्रयातः कृष्णासुतानां मुदितः शिरांसि ।

| verse_lines = तदन्तरे द्रौणिरपि प्रयातः कृष्णासुतानां मुदितः शिरांसि ।;आदाय हार्दिक्यकृपानुयातो दुर्योधनं सन्निकृष्टप्रयाणम् ॥ १४६॥

| verse_line2 = आदाय हार्दिक्यकृपानुयातो दुर्योधनं सन्निकृष्टप्रयाणम् ॥ १४६॥

}}

Line 40,395:

Line 44,865:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दृष्ट्वा तदुक्तं च निशम्य पापस्तुष्टोऽत्यजत् साध्विति देहमाशु ।

| verse_lines = दृष्ट्वा तदुक्तं च निशम्य पापस्तुष्टोऽत्यजत् साध्विति देहमाशु ।;भीमार्जुनाभ्यामथ केशवाच्च भीताः पृथग् द्रौणिमुखाः प्रयाताः ॥ १४७॥

| verse_line2 = भीमार्जुनाभ्यामथ केशवाच्च भीताः पृथग् द्रौणिमुखाः प्रयाताः ॥ १४७॥

}}

Line 40,404:

Line 44,875:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रैकलं द्रोणसुतं रथेन यान्तं रथी मारुतिरन्वधावत् ।

| verse_lines = तत्रैकलं द्रोणसुतं रथेन यान्तं रथी मारुतिरन्वधावत् ।;तमाद्रवन्तं प्रसमीक्ष्य भीतः पराद्रवद् द्रौणिरभिद्रुताश्वैः (द्रौणिरतिद्रुताश्वैः) ॥ १४८॥

| verse_line2 = तमाद्रवन्तं प्रसमीक्ष्य भीतः पराद्रवद् द्रौणिरभिद्रुताश्वैः (द्रौणिरतिद्रुताश्वैः) ॥ १४८॥

}}

Line 40,413:

Line 44,885:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आद्रवन्तं पुनर्दृष्ट्वा भीमं द्रोणात्मजो रुषा ।

| verse_lines = आद्रवन्तं पुनर्दृष्ट्वा भीमं द्रोणात्मजो रुषा ।;आवृत्य युद्ध्यन् विजितोऽस्त्रं ब्रह्मशिर आददे ॥ १४९॥

| verse_line2 = आवृत्य युद्ध्यन् विजितोऽस्त्रं ब्रह्मशिर आददे ॥ १४९॥

}}

Line 40,422:

Line 44,895:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतस्मिन्नन्तरे कृष्णो धर्मजेनार्जुनेन च ।

| verse_lines = एतस्मिन्नन्तरे कृष्णो धर्मजेनार्जुनेन च ।;तत्राऽगमत् तदस्त्रं च भीमं चाव्यर्थतां नयन् ।;अवध्यो भीमसेनस्तदस्त्रं चामोघमेव यत् ॥ १५०॥

| verse_line2 = तत्राऽगमत् तदस्त्रं च भीमं चाव्यर्थतां नयन् ।

}}

Line 40,431:

Line 44,905:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्णुनैवोभयं यस्मात् कृतं (क्लृप्तं) भीमोऽस्त्रमेव तत् ।

| verse_lines = विष्णुनैवोभयं यस्मात् कृतं (क्लृप्तं) भीमोऽस्त्रमेव तत् ।;गायत्री तत्र मन्त्रो यद् ब्रह्मा तद्ध्यानदेवता ।;ध्येयो नारायणो देवो जगत्प्रसविता स्वयम् ॥ १५१॥

| verse_line2 = गायत्री तत्र मन्त्रो यद् ब्रह्मा तद्ध्यानदेवता ।

}}

Line 40,440:

Line 44,915:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऊचे च पार्थयोः कृष्णो यत् कृतं द्रौणिना पुरा ।

| verse_lines = ऊचे च पार्थयोः कृष्णो यत् कृतं द्रौणिना पुरा ।;स्वायुधानां याचनं चाप्यशक्तेन तदुद्धृतौ ॥ १५२॥

| verse_line2 = स्वायुधानां याचनं चाप्यशक्तेन तदुद्धृतौ ॥ १५२॥

}}

Line 40,449:

Line 44,925:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पृष्टेनोक्तं त्वया हीनां कृत्वा दुर्योधनाय गाम् ।

| verse_lines = पृष्टेनोक्तं त्वया हीनां कृत्वा दुर्योधनाय गाम् ।;दातुं त्वदायुधं मेऽद्येत्येवमुक्तेऽत्मनोदितम् ।;मैवं कार्षीः पुनरिति द्ध्यायताऽब्धेस्तटे स्वमु ॥ १५३॥

| verse_line2 = दातुं त्वदायुधं मेऽद्येत्येवमुक्तेऽत्मनोदितम् ।

}}

Line 40,458:

Line 44,935:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदस्त्रं प्रज्वलद् दृष्ट्वाऽपाण्डवत्वविधित्सया ।

| verse_lines = तदस्त्रं प्रज्वलद् दृष्ट्वाऽपाण्डवत्वविधित्सया ।;धरायां द्रौणिना मुक्तं कृष्णेन प्रेरितोऽर्जुनः ॥ १५४॥

| verse_line2 = धरायां द्रौणिना मुक्तं कृष्णेन प्रेरितोऽर्जुनः ॥ १५४॥

}}

Line 40,467:

Line 44,945:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वस्त्यस्तु द्रोणपुत्राय भूतेभ्यो मह्यमेव च ।

| verse_lines = स्वस्त्यस्तु द्रोणपुत्राय भूतेभ्यो मह्यमेव च ।;इति ब्रुवंस्तदेवास्त्रमस्त्रशान्त्यै व्यसर्जयत् ॥ १५५॥

| verse_line2 = इति ब्रुवंस्तदेवास्त्रमस्त्रशान्त्यै व्यसर्जयत् ॥ १५५॥

}}

Line 40,476:

Line 44,955:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनस्त्रज्ञेषु मुक्तं तद्धन्यादस्त्रमुचं यतः ।

| verse_lines = अनस्त्रज्ञेषु मुक्तं तद्धन्यादस्त्रमुचं यतः ।;गुरुभक्त्या ततो द्रौणेः स्वस्त्यस्त्वित्याह वासविः ॥ १५६॥

| verse_line2 = गुरुभक्त्या ततो द्रौणेः स्वस्त्यस्त्वित्याह वासविः ॥ १५६॥

}}

Line 40,485:

Line 44,965:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽस्त्रयोस्तु संयोगे भूतानां संहृतिर्भवेत् ।

| verse_lines = तदाऽस्त्रयोस्तु संयोगे भूतानां संहृतिर्भवेत् ।;भूतानां स्वस्तिरप्यत्र काङ्क्षिता करुणात्मना ॥ १५७॥

| verse_line2 = भूतानां स्वस्तिरप्यत्र काङ्क्षिता करुणात्मना ॥ १५७॥

}}

Line 40,494:

Line 44,975:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽप्यस्त्रद्वयं युक्तं भूतानां नाशकृद् ध्रुवम् ।

| verse_lines = तथाऽप्यस्त्रद्वयं युक्तं भूतानां नाशकृद् ध्रुवम् ।;तस्मान्निवारयन् योगं तयोर्मध्येऽभवत् क्षणात् ।;निस्सीमशक्तिः परमः कृष्णः सत्यवतीसुतः ॥ १५८॥

| verse_line2 = तस्मान्निवारयन् योगं तयोर्मध्येऽभवत् क्षणात् ।

}}

Line 40,503:

Line 44,985:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संस्थाप्यास्त्रद्वयं दूरे तावाह पुरुषोत्तमः ।

| verse_lines = संस्थाप्यास्त्रद्वयं दूरे तावाह पुरुषोत्तमः ।;सन्ति ह्यस्त्रविदः पूर्वं प्रायश्चैतन्न तैः कृतम् ।;लोकोपद्रवकृत् कर्म सन्तः कुर्युः कथं क्‍वचित् ॥ १५९॥

| verse_line2 = सन्ति ह्यस्त्रविदः पूर्वं प्रायश्चैतन्न तैः कृतम् ।

}}

Line 40,512:

Line 44,995:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्ते फल्गुनः प्राह मया मुक्तं महापदि ।

| verse_lines = इत्युक्ते फल्गुनः प्राह मया मुक्तं महापदि ।;शान्त्यर्थमेव च विभो क्षन्तव्यं भवता ततः ॥ १६०॥

| verse_line2 = शान्त्यर्थमेव च विभो क्षन्तव्यं भवता ततः ॥ १६०॥

}}

Line 40,521:

Line 45,005:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रौणिरप्येवमेवाऽह तौ वेदपतिरब्रवीत् ।

| verse_lines = द्रौणिरप्येवमेवाऽह तौ वेदपतिरब्रवीत् ।;निवर्त्यतामस्त्रमिति शक्रसूनुस्तथाऽकरोत् ।;निवर्तनाप्रभुं द्रौणिं वासुदेवोऽभ्यभाषत ॥ १६१॥

| verse_line2 = निवर्त्यतामस्त्रमिति शक्रसूनुस्तथाऽकरोत् ।

}}

Line 40,530:

Line 45,015:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षत्रतेजा ब्रह्मचारी कौमारादपि पाण्डवः ।

| verse_lines = क्षत्रतेजा ब्रह्मचारी कौमारादपि पाण्डवः ।;निवर्तने ततः शक्तो नायं द्रोणात्मजोऽपि सन् ।;अब्रह्मचर्यादित्युक्ते व्यासो द्रौणिमभाषत ॥ १६२॥

| verse_line2 = निवर्तने ततः शक्तो नायं द्रोणात्मजोऽपि सन् ।

}}

Line 40,539:

Line 45,025:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवर्तनासमर्थस्त्वं देहि नैसर्गिकं मणिम् ।

| verse_lines = निवर्तनासमर्थस्त्वं देहि नैसर्गिकं मणिम् ।;जितः प्रागेव भीमेन भीमायैव महाप्रभम् ।;अपि केवलया वाचा पार्थेभ्योऽस्त्रं निवर्तय ॥ १६३॥

| verse_line2 = जितः प्रागेव भीमेन भीमायैव महाप्रभम् ।

}}

Line 40,548:

Line 45,035:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो मूर्धजं रत्नं जरामरणनाशनम् ।

| verse_lines = इत्युक्तो मूर्धजं रत्नं जरामरणनाशनम् ।;क्षुत्तृट्श्रमापहं दिव्यगन्धं ध्वान्तहरं(दिव्यं गन्धध्वान्तहरं) शुभम् ॥ १६४॥

| verse_line2 = क्षुत्तृट्श्रमापहं दिव्यगन्धं ध्वान्तहरं(दिव्यं गन्धध्वान्तहरं) शुभम् ॥ १६४॥

}}

Line 40,557:

Line 45,045:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्कृत्य भीमाय ददौ मुक्ताः पञ्चैव पाण्डवाः ।

| verse_lines = उत्कृत्य भीमाय ददौ मुक्ताः पञ्चैव पाण्डवाः ।;अस्त्रादिति ततो वेदभर्ता वासविमब्रवीत् ॥ १६५॥

| verse_line2 = अस्त्रादिति ततो वेदभर्ता वासविमब्रवीत् ॥ १६५॥

}}

Line 40,566:

Line 45,055:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तात मुक्तं द्रौणिनाऽपि त्वमेवास्त्रं निवर्तय ।

| verse_lines = तात मुक्तं द्रौणिनाऽपि त्वमेवास्त्रं निवर्तय ।;इत्युक्तस्तं प्रणम्याऽशु सञ्जहारार्जुनोऽपि तत् ॥ १६६॥

| verse_line2 = इत्युक्तस्तं प्रणम्याऽशु सञ्जहारार्जुनोऽपि तत् ॥ १६६॥

}}

Line 40,575:

Line 45,065:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यादवेशोऽथ गौतम्याः सुतमाहैकसन्ततेः ।

| verse_lines = यादवेशोऽथ गौतम्याः सुतमाहैकसन्ततेः ।;वाचा निवर्तयास्त्रं त्वमित्युक्तो द्रौणिरब्रवीत् ॥ १६७॥

| verse_line2 = वाचा निवर्तयास्त्रं त्वमित्युक्तो द्रौणिरब्रवीत् ॥ १६७॥

}}

Line 40,584:

Line 45,075:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पक्षपातादिच्छसि त्वं भागिनेयस्य सन्ततिम् ।

| verse_lines = पक्षपातादिच्छसि त्वं भागिनेयस्य सन्ततिम् ।;तत्रैव पातयाम्यस्त्रमुत्तरागर्भकृन्तने ॥ १६८॥

| verse_line2 = तत्रैव पातयाम्यस्त्रमुत्तरागर्भकृन्तने ॥ १६८॥

}}

Line 40,593:

Line 45,085:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासुदेवः पुनः प्राह यदि हन्तव्य एव ते ।

| verse_lines = वासुदेवः पुनः प्राह यदि हन्तव्य एव ते ।;गर्भस्तथाऽपि नैवास्त्रं पातयास्मिन् कथञ्चन ॥ १६९॥

| verse_line2 = गर्भस्तथाऽपि नैवास्त्रं पातयास्मिन् कथञ्चन ॥ १६९॥

}}

Line 40,602:

Line 45,095:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभिमन्योर्मृतस्यैव देहे पातय मानद ।

| verse_lines = अभिमन्योर्मृतस्यैव देहे पातय मानद ।;एवं त्वदस्त्रनिहतं गर्भमुज्जीवयाम्यहम् ॥ १७०॥

| verse_line2 = एवं त्वदस्त्रनिहतं गर्भमुज्जीवयाम्यहम् ॥ १७०॥

}}

Line 40,611:

Line 45,105:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पातये गर्भ एवाहमित्यूचे गौतमीसुतः ।

| verse_lines = पातये गर्भ एवाहमित्यूचे गौतमीसुतः ।;अथाऽह वासुदेवस्तमीषत्क्रुद्ध इव प्रभुः ॥ १७१॥

| verse_line2 = अथाऽह वासुदेवस्तमीषत्क्रुद्ध इव प्रभुः ॥ १७१॥

}}

Line 40,620:

Line 45,115:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्मते पश्य मे वीर्यं यत् ते शक्यं कुरुष्व तत् ।

| verse_lines = दुर्मते पश्य मे वीर्यं यत् ते शक्यं कुरुष्व तत् ।;उज्जीवयाम्यहं गर्भं यततः शक्तितोऽपि ते ॥ १७२॥

| verse_line2 = उज्जीवयाम्यहं गर्भं यततः शक्तितोऽपि ते ॥ १७२॥

}}

Line 40,629:

Line 45,125:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्ततिर्वर्षसाहस्रं पाण्डवानां भवेद् भुवि ।

| verse_lines = सन्ततिर्वर्षसाहस्रं पाण्डवानां भवेद् भुवि ।;मत्पालितां न कश्चित् तां तावद्धन्तुं क्षमः क्‍वचित् ॥ १७३॥

| verse_line2 = मत्पालितां न कश्चित् तां तावद्धन्तुं क्षमः क्‍वचित् ॥ १७३॥

}}

Line 40,638:

Line 45,135:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानामि ते मतिं दुष्टां जिघांसोः पार्थसन्ततिम् ।

| verse_lines = जानामि ते मतिं दुष्टां जिघांसोः पार्थसन्ततिम् ।;चिकीर्षोर्धार्तराष्ट्रस्य तन्तुं भूयः सुदुष्करम् ॥ १७४॥

| verse_line2 = चिकीर्षोर्धार्तराष्ट्रस्य तन्तुं भूयः सुदुष्करम् ॥ १७४॥

}}

Line 40,647:

Line 45,145:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मदाज्ञया सा विफला भवित्री वाञ्छा मुमुक्षा विमुखस्य(मुमुक्षोर्विमुखस्य) विष्णोः ।

| verse_lines = मदाज्ञया सा विफला भवित्री वाञ्छा मुमुक्षा विमुखस्य(मुमुक्षोर्विमुखस्य) विष्णोः ।;यथैव तेनैव नराधिरूढो गम्यस्तव स्यान्नच भूमिभागः ॥ १७५॥

| verse_line2 = यथैव तेनैव नराधिरूढो गम्यस्तव स्यान्नच भूमिभागः ॥ १७५॥

}}

Line 40,656:

Line 45,155:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्गन्धयुक्तो व्रणसञ्चिताङ्गः सदा चरः स्या विपिनेषु मन्दः ।

| verse_lines = दुर्गन्धयुक्तो व्रणसञ्चिताङ्गः सदा चरः स्या विपिनेषु मन्दः ।;यावद् भुवि स्यादिह पार्थतन्तुर्व्यासोऽपि तं प्राह तथेति देवः ॥ १७६॥

| verse_line2 = यावद् भुवि स्यादिह पार्थतन्तुर्व्यासोऽपि तं प्राह तथेति देवः ॥ १७६॥

}}

Line 40,665:

Line 45,165:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रूपद्वयेनापि हरेस्तथोक्तो जगाद कालीतनयं स कृष्णम् ।

| verse_lines = रूपद्वयेनापि हरेस्तथोक्तो जगाद कालीतनयं स कृष्णम् ।;त्वया सह स्यान्मम सङ्गमो विभो यथेष्टतः स्यान्नच मेऽत्र विघ्नः ॥ १७७॥

| verse_line2 = त्वया सह स्यान्मम सङ्गमो विभो यथेष्टतः स्यान्नच मेऽत्र विघ्नः ॥ १७७॥

}}

Line 40,674:

Line 45,175:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त ओमिति प्राह भगवान् बादरायणः ।

| verse_lines = इत्युक्त ओमिति प्राह भगवान् बादरायणः ।;तं प्रणम्य ययौ सोऽपि स्वप्नदृष्टमनुस्मरन् ॥ १७८॥

| verse_line2 = तं प्रणम्य ययौ सोऽपि स्वप्नदृष्टमनुस्मरन् ॥ १७८॥

}}

Line 40,683:

Line 45,185:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वप्ने हि द्रौपदेयानां वधो दृष्टोऽत्मना निशि ।

| verse_lines = स्वप्ने हि द्रौपदेयानां वधो दृष्टोऽत्मना निशि ।;अर्जुनेन प्रतिज्ञानं द्रौपद्यै स्ववधं प्रति ॥ १७९॥

| verse_line2 = अर्जुनेन प्रतिज्ञानं द्रौपद्यै स्ववधं प्रति ॥ १७९॥

}}

Line 40,692:

Line 45,195:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निबध्याऽनयनं चैव तेनैव शिबिरं प्रति ।

| verse_lines = निबध्याऽनयनं चैव तेनैव शिबिरं प्रति ।;मुञ्चेति द्रौपदीवाक्यं नेति भीमवचस्तथा ।;कृष्णवाक्यान्मणिं हृत्वा देशान्निर्यापणं (निर्यातनं) तथा ॥ १८०॥

| verse_line2 = मुञ्चेति द्रौपदीवाक्यं नेति भीमवचस्तथा ।

}}

Line 40,701:

Line 45,205:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादि स्वप्नदृष्टं यत् प्रायः सत्यमभूदिति ।

| verse_lines = इत्यादि स्वप्नदृष्टं यत् प्रायः सत्यमभूदिति ।;चिन्तयन् प्रययौ देवं (दावं) द्रौणिः शस्त्रभृतां वरः ॥ १८१॥

| verse_line2 = चिन्तयन् प्रययौ देवं (दावं) द्रौणिः शस्त्रभृतां वरः ॥ १८१॥

}}

Line 40,710:

Line 45,215:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कृष्णोक्तमपि प्राप्य बादरायणशिष्यताम् ।

| verse_lines = स कृष्णोक्तमपि प्राप्य बादरायणशिष्यताम् ।;प्राप्योत्तरद्वापरे च वेदान् संविभजिष्यति ॥ १८२॥

| verse_line2 = प्राप्योत्तरद्वापरे च वेदान् संविभजिष्यति ॥ १८२॥

}}

Line 40,719:

Line 45,225:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः सप्तर्षिर्भूत्वा पाराशर्यप्रसादतः ।

| verse_lines = ततः सप्तर्षिर्भूत्वा पाराशर्यप्रसादतः ।;एकीभावं स्वरूपेण यास्यत्यच्युतनिष्ठया ॥ १८३॥

| verse_line2 = एकीभावं स्वरूपेण यास्यत्यच्युतनिष्ठया ॥ १८३॥

}}

Line 40,728:

Line 45,235:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृपोऽथ पाण्डवान् प्राप्य गौरवात् पूजितश्च तैः ।

| verse_lines = कृपोऽथ पाण्डवान् प्राप्य गौरवात् पूजितश्च तैः ।;अभूदाचार्य एवासौ राज्ञां तत्तन्तुभाविनाम् ॥ १८४॥

| verse_line2 = अभूदाचार्य एवासौ राज्ञां तत्तन्तुभाविनाम् ॥ १८४॥

}}

Line 40,737:

Line 45,245:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = बादरायणशिष्यत्वं पुनः प्राप्य भजन्नमुम् ।

| verse_lines = बादरायणशिष्यत्वं पुनः प्राप्य भजन्नमुम् ।;साकं स्वभागिनेयेन भाव्येको मुनिसप्तके ।;कृतवर्मा द्वारवतीं ययौ कृष्णानुमोदितः ॥ १८५॥

| verse_line2 = साकं स्वभागिनेयेन भाव्येको मुनिसप्तके ।

}}

Line 40,746:

Line 45,255:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णायै तं मणिं(तन्मणिं) दत्वा भीमस्तां पर्यसान्त्वयत् ।

| verse_lines = कृष्णायै तं मणिं(तन्मणिं) दत्वा भीमस्तां पर्यसान्त्वयत् ।;विकोपा भीमवाक्येन राज्ञे सा च मणिं ददौ ॥ १८६॥

| verse_line2 = विकोपा भीमवाक्येन राज्ञे सा च मणिं ददौ ॥ १८६॥

}}

Line 40,755:

Line 45,265:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राजार्हे हि मणौ दत्ते मह्यं भीमेन लौकिकाः ।

| verse_lines = राजार्हे हि मणौ दत्ते मह्यं भीमेन लौकिकाः ।;स्त्रीपक्षपातं राजा च शङ्केयुर्मारुतेरिति ॥ १८७॥

| verse_line2 = स्त्रीपक्षपातं राजा च शङ्केयुर्मारुतेरिति ॥ १८७॥

}}

Line 40,764:

Line 45,275:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मणिं राज्ञे ददौ कृष्णा भर्तृप्रियहिते रता ।

| verse_lines = मणिं राज्ञे ददौ कृष्णा भर्तृप्रियहिते रता ।;सोऽप्याबध्य मणिं मूर्ध्नि रेजे राजा गवामिव ॥ १८८॥

| verse_line2 = सोऽप्याबध्य मणिं मूर्ध्नि रेजे राजा गवामिव ॥ १८८॥

}}

Line 40,773:

Line 45,285:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वेदेश्वरेणापि यदूत्तमेन कृष्णेन युक्तास्तत आशु पार्थाः ।

| verse_lines = वेदेश्वरेणापि यदूत्तमेन कृष्णेन युक्तास्तत आशु पार्थाः ।;ययुः सभार्या निजराजधानीं हत्वैव सन्तोऽन्तररीन् स्वराज्यम् ॥ १८९॥

| verse_line2 = ययुः सभार्या निजराजधानीं हत्वैव सन्तोऽन्तररीन् स्वराज्यम् ॥ १८९॥

}}

Line 40,782:

Line 45,295:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरस्यानु विचित्रवीर्यसुतस्य पादावभिवन्दमानम् ।

| verse_lines = युधिष्ठिरस्यानु विचित्रवीर्यसुतस्य पादावभिवन्दमानम् ।;आकृष्य भीमं परमेश्वरोऽयो मयाकृतिं धात् पुरतो नृपस्य ॥ १९०॥

| verse_line2 = आकृष्य भीमं परमेश्वरोऽयो मयाकृतिं धात् पुरतो नृपस्य ॥ १९०॥

}}

Line 40,791:

Line 45,305:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमाकृतिं तां स सुयोधनेन कारापितामभ्यसने गदायाः ।

| verse_lines = भीमाकृतिं तां स सुयोधनेन कारापितामभ्यसने गदायाः ।;आश्लिष्य चूर्णीकृतवानसृग् वमन् हा तात भीमेति वदन् पपात ॥ १९१॥

| verse_line2 = आश्लिष्य चूर्णीकृतवानसृग् वमन् हा तात भीमेति वदन् पपात ॥ १९१॥

}}

Line 40,800:

Line 45,315:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाह कृष्णो न हतोऽद्य भीमो नच त्वयाऽन्यैरपि शक्यतेऽसौ ।

| verse_lines = तमाह कृष्णो न हतोऽद्य भीमो नच त्वयाऽन्यैरपि शक्यतेऽसौ ।;हन्तुं स्वबुद्धिः प्रथिता त्वयाऽद्य पापा हि ते बुद्धिरद्यापि राजन् ॥ १९२॥

| verse_line2 = हन्तुं स्वबुद्धिः प्रथिता त्वयाऽद्य पापा हि ते बुद्धिरद्यापि राजन् ॥ १९२॥

}}

Line 40,809:

Line 45,325:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वबुद्धिदोषादतिपापशीलपुत्राख्यपापानि विवर्द्धयित्वा ।

| verse_lines = स्वबुद्धिदोषादतिपापशीलपुत्राख्यपापानि विवर्द्धयित्वा ।;नीतो वशं तैः फलमद्य भुञ्जन् न क्रोधितुं चार्हसि भीमसेने ॥ १९३॥

| verse_line2 = नीतो वशं तैः फलमद्य भुञ्जन् न क्रोधितुं चार्हसि भीमसेने ॥ १९३॥

}}

Line 40,818:

Line 45,335:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्ते शान्तबुद्ध्यैव राज्ञाऽऽहूतो वृकोदरः ।

| verse_lines = इत्युक्ते शान्तबुद्ध्यैव राज्ञाऽऽहूतो वृकोदरः ।;अभ्यवन्दत तत्पादावनुजाद्याश्च तस्य ये ॥ १९४॥

| verse_line2 = अभ्यवन्दत तत्पादावनुजाद्याश्च तस्य ये ॥ १९४॥

}}

Line 40,827:

Line 45,345:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वज्राच्च दृढदेहत्वादविकारे वृकोदरे ।

| verse_lines = वज्राच्च दृढदेहत्वादविकारे वृकोदरे ।;न दोषो विवृतोऽस्य स्यादिति कृष्णेन वञ्चितः(चिन्तितम्) ।;सर्वानाश्लिष्य च प्रेम्णा युयोज नृप आशिषः ॥ १९५॥

| verse_line2 = न दोषो विवृतोऽस्य स्यादिति कृष्णेन वञ्चितः(चिन्तितम्) ।

}}

Line 40,836:

Line 45,355:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कुलनाशकरः पापः शापयोग्यस्तव ह्यहम् ।

| verse_lines = कुलनाशकरः पापः शापयोग्यस्तव ह्यहम् ।;इत्युक्त्वैव प्रणमतो गान्धारी सुपदाङ्गुलीः ॥ १९६॥

| verse_line2 = इत्युक्त्वैव प्रणमतो गान्धारी सुपदाङ्गुलीः ॥ १९६॥

}}

Line 40,845:

Line 45,365:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ददर्श धर्मराजस्य पटान्तेन(पट्टान्तेन) प्रकोपिता ।

| verse_lines = ददर्श धर्मराजस्य पटान्तेन(पट्टान्तेन) प्रकोपिता ।;तस्याः क्रोधाग्निनिर्दग्धनखः स कुनखोऽभवत् ॥ १९७॥

| verse_line2 = तस्याः क्रोधाग्निनिर्दग्धनखः स कुनखोऽभवत् ॥ १९७॥

}}

Line 40,854:

Line 45,375:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वन्दमानं पुनर्भीममाह सा क्रोधविह्वला ।

| verse_lines = वन्दमानं पुनर्भीममाह सा क्रोधविह्वला ।;अधर्मतः कथं भीम सुतं मे त्वं निजघ्निवान् ॥ १९८॥

| verse_line2 = अधर्मतः कथं भीम सुतं मे त्वं निजघ्निवान् ॥ १९८॥

}}

Line 40,863:

Line 45,385:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तेऽस्याः (इत्युक्तोऽस्याः) शमयितुं क्रोधमग्रे वृकोदरः ।

| verse_lines = इत्युक्तेऽस्याः (इत्युक्तोऽस्याः) शमयितुं क्रोधमग्रे वृकोदरः ।;प्राह न प्राणसन्देहे पापं स्यात् पापिनो वधे ॥ १९९॥

| verse_line2 = प्राह न प्राणसन्देहे पापं स्यात् पापिनो वधे ॥ १९९॥

}}

Line 40,872:

Line 45,395:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त्वा तां पुनः प्राह प्रतिज्ञाहानिमन्तरा ।

| verse_lines = इत्युक्त्वा तां पुनः प्राह प्रतिज्ञाहानिमन्तरा ।;न मेऽस्ति प्राणसन्देह इति जानन् वृकोदरः ॥ २००॥

| verse_line2 = न मेऽस्ति प्राणसन्देह इति जानन् वृकोदरः ॥ २००॥

}}

Line 40,881:

Line 45,405:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथाप्रतिज्ञं भ्रातृव्यान् रणे मम निजघ्नुषः ।

| verse_lines = यथाप्रतिज्ञं भ्रातृव्यान् रणे मम निजघ्नुषः ।;क्‍वाधर्मः क्षत्रजातेस्तु तद्धानौ जीवनं नहि ॥ २०१॥

| verse_line2 = क्‍वाधर्मः क्षत्रजातेस्तु तद्धानौ जीवनं नहि ॥ २०१॥

}}

Line 40,890:

Line 45,415:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘पापा न शुद्धधर्मेण हन्तव्या’ इति च श्रुतिः ।

| verse_lines = ‘पापा न शुद्धधर्मेण हन्तव्या’ इति च श्रुतिः ।;‘अन्यवत् पापहननं पापयेत्याह’ इति श्रुतिः ।;अतोऽसुरान् नैकृतिकान् निकृत्या घ्नन्ति देवताः ॥ २०२॥

| verse_line2 = ‘अन्यवत् पापहननं पापयेत्याह’ इति श्रुतिः ।

}}

Line 40,899:

Line 45,425:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निकृत्या निकृतिं हन्यान्निकृत्या नैव धार्मिकान्(धार्मिकम्) ।

| verse_lines = निकृत्या निकृतिं हन्यान्निकृत्या नैव धार्मिकान्(धार्मिकम्) ।;इति श्रुतिर्हि परमा पठ्यते पैङ्गिभिः सदा ॥ २०३॥

| verse_line2 = इति श्रुतिर्हि परमा पठ्यते पैङ्गिभिः सदा ॥ २०३॥

}}

Line 40,908:

Line 45,435:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्ता तं पुनः प्राह कथं ते नरशोणितम् ।

| verse_lines = इत्युक्ता तं पुनः प्राह कथं ते नरशोणितम् ।;पीतं नरेणैव सता न पीतमिति सोऽब्रवीत् ॥ २०४॥

| verse_line2 = पीतं नरेणैव सता न पीतमिति सोऽब्रवीत् ॥ २०४॥

}}

Line 40,917:

Line 45,445:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दन्तान्तरं न मे प्राप शोणितं तत् सुतस्य ते ।

| verse_lines = दन्तान्तरं न मे प्राप शोणितं तत् सुतस्य ते ।;प्रतिज्ञापालनायापि प्रतिकर्तुं च तत् कृतम् ॥ २०५॥

| verse_line2 = प्रतिज्ञापालनायापि प्रतिकर्तुं च तत् कृतम् ॥ २०५॥

}}

Line 40,926:

Line 45,455:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीषणाय च शत्रूणां पीतवच्च प्रदर्शितम् ।

| verse_lines = भीषणाय च शत्रूणां पीतवच्च प्रदर्शितम् ।;(वेददृष्टः स्वधर्मोऽयं) वेददृष्टश्च धर्मोऽयमितिपापजनं प्रति ॥ २०६॥

| verse_line2 = (वेददृष्टः स्वधर्मोऽयं) वेददृष्टश्च धर्मोऽयमितिपापजनं प्रति ॥ २०६॥

}}

Line 40,935:

Line 45,465:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तोवाच नैवान्धद्वयस्यास्य वृकोदर ।

| verse_lines = इत्युक्तोवाच नैवान्धद्वयस्यास्य वृकोदर ।;घ्नता पुत्रशतं यष्टिमात्रं चोर्वरितं त्वया ॥ २०७॥

| verse_line2 = घ्नता पुत्रशतं यष्टिमात्रं चोर्वरितं त्वया ॥ २०७॥

}}

Line 40,944:

Line 45,475:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तामाह भीमः पापिष्ठा वधयोग्यापराधिनः ।

| verse_lines = तामाह भीमः पापिष्ठा वधयोग्यापराधिनः ।;सर्वे हता इति पुनः साऽऽह येनाकृतस्तव ।;अपराधः स एकोऽपि किं नास्तीत्यवदत् स ताम् ॥ २०८॥

| verse_line2 = सर्वे हता इति पुनः साऽऽह येनाकृतस्तव ।

}}

Line 40,953:

Line 45,485:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वैः समेतैः कृष्णस्य बन्धनाय विनिश्चितम्(विनिश्चतः) ।

| verse_lines = सर्वैः समेतैः कृष्णस्य बन्धनाय विनिश्चितम्(विनिश्चतः) ।;अन्यानि च सुपापानि कृतान्यत्र पुराऽपिच ॥ २०९॥

| verse_line2 = अन्यानि च सुपापानि कृतान्यत्र पुराऽपिच ॥ २०९॥

}}

Line 40,962:

Line 45,495:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासुदेवं सभासंस्थं ब्रुवाणं धर्मसंहितम्(धर्मसंहिताम्) ।

| verse_lines = वासुदेवं सभासंस्थं ब्रुवाणं धर्मसंहितम्(धर्मसंहिताम्) ।;पुनःपुनरवज्ञाय यान्तं दुर्योधनं बहिः ।;सर्वेऽन्वगच्छन्नित्यादीन्यभिप्रेत्य वृकोदरः ॥ २१०॥

| verse_line2 = पुनःपुनरवज्ञाय यान्तं दुर्योधनं बहिः ।

}}

Line 40,971:

Line 45,505:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैकोऽप्यनपराधी मे स्वयं ताननुशिक्षितुम् ।

| verse_lines = नैकोऽप्यनपराधी मे स्वयं ताननुशिक्षितुम् ।;असमर्था मयि क्रोधं किं करोषि निरर्थकम् ॥ २११॥

| verse_line2 = असमर्था मयि क्रोधं किं करोषि निरर्थकम् ॥ २११॥

}}

Line 40,980:

Line 45,515:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्ता साऽभवत् तूष्णीं क्रमात् सर्वैश्च पाण्डवैः ।

| verse_lines = इत्युक्ता साऽभवत् तूष्णीं क्रमात् सर्वैश्च पाण्डवैः ।;वन्दिता व्यासवाक्याच्च किञ्चिच्छान्ताऽथ साऽभवत् ॥ २१२॥

| verse_line2 = वन्दिता व्यासवाक्याच्च किञ्चिच्छान्ताऽथ साऽभवत् ॥ २१२॥

}}

Line 40,989:

Line 45,525:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्या याश्च स्नुषाः सर्वास्ताभिः सह पुरस्कृताम् ।

| verse_lines = तस्या याश्च स्नुषाः सर्वास्ताभिः सह पुरस्कृताम् ।;कृत्वा तं धृतराष्ट्रं च विदुरादींश्च सर्वशः ॥ २१३॥

| verse_line2 = कृत्वा तं धृतराष्ट्रं च विदुरादींश्च सर्वशः ॥ २१३॥

}}

Line 40,998:

Line 45,535:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाण्डवाः प्रधनस्थानं सभार्याः पृथया सह ।

| verse_lines = पाण्डवाः प्रधनस्थानं सभार्याः पृथया सह ।;कृष्णाभ्यां च ययुस्तत्र गान्धार्यास्तपसो बलम् ॥ २१४॥

| verse_line2 = कृष्णाभ्यां च ययुस्तत्र गान्धार्यास्तपसो बलम् ॥ २१४॥

}}

Line 41,007:

Line 45,545:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जानन् पाण्डवरक्षार्थं चिकीर्षुस्तत्तपोव्ययम् ।

| verse_lines = जानन् पाण्डवरक्षार्थं चिकीर्षुस्तत्तपोव्ययम् ।;वेदेश्वरो ददौ दिव्यं चक्षुः सत्यवतीसुतः ॥ २१५॥

| verse_line2 = वेदेश्वरो ददौ दिव्यं चक्षुः सत्यवतीसुतः ॥ २१५॥

}}

Line 41,016:

Line 45,555:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेन दृष्ट्वा प्रेतदेहान् सर्वांस्तत्र समाकुला(समाकुलान्) ।

| verse_lines = तेन दृष्ट्वा प्रेतदेहान् सर्वांस्तत्र समाकुला(समाकुलान्) ।;शशाप यादवेशानं त्वयाऽस्मत्कुलनाशनम् ।;यत् कृतं तत् तव कुलं गच्छत्वन्योन्यतः क्षयम्(अन्योन्यसङ्‍क्षयम्) ॥ २१६॥

| verse_line2 = शशाप यादवेशानं त्वयाऽस्मत्कुलनाशनम् ।

}}

Line 41,025:

Line 45,565:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो भगवान् कृष्णः स्वचिकीर्षितमेव तत् ।

| verse_lines = इत्युक्तो भगवान् कृष्णः स्वचिकीर्षितमेव तत् ।;अस्त्वेवमित्याह विभुरीश्वरोऽप्यन्यथा कृतौ ॥ २१७॥

| verse_line2 = अस्त्वेवमित्याह विभुरीश्वरोऽप्यन्यथा कृतौ ॥ २१७॥

}}

Line 41,034:

Line 45,575:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेन तस्यास्तपो नष्टं हीना साऽतो हि भर्तृतः ।

| verse_lines = तेन तस्यास्तपो नष्टं हीना साऽतो हि भर्तृतः ।;नाशयेद्धि स्वयं विष्णुः स्वयोग्यादधिकान् गुणान् ॥ २१८॥

| verse_line2 = नाशयेद्धि स्वयं विष्णुः स्वयोग्यादधिकान् गुणान् ॥ २१८॥

}}

Line 41,043:

Line 45,585:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत आश्लिष्य भर्तॄणां देहान् प्ररुदतीः स्त्रियः ।

| verse_lines = तत आश्लिष्य भर्तॄणां देहान् प्ररुदतीः स्त्रियः ।;सर्वा दुर्योधनादीनां दर्शयामास केशवः ।;कृष्णायै सा च तं देवमस्तुवत् पूर्णषड्गुणम् ॥ २१९॥

| verse_line2 = सर्वा दुर्योधनादीनां दर्शयामास केशवः ।

}}

Line 41,052:

Line 45,595:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो देहान् प्रसिद्धानां पार्थाः समदहन् सताम् ।

| verse_lines = ततो देहान् प्रसिद्धानां पार्थाः समदहन् सताम् ।;अन्येषां धृतराष्ट्रादीन् पुरस्कृत्यैव कांश्चन ।;सूतैः पञ्चभिरेव स्वैः सरस्वत्यां प्रचिक्षिपुः(विचिक्षिपुः) ॥ २२०॥

| verse_line2 = अन्येषां धृतराष्ट्रादीन् पुरस्कृत्यैव कांश्चन ।

}}

Line 41,061:

Line 45,605:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्नेहान्नृपो यमौ च स्वान् नाऽजौ तस्मिन् न्ययोजयन् (ह्ययोजयन्) ।

| verse_lines = स्नेहान्नृपो यमौ च स्वान् नाऽजौ तस्मिन् न्ययोजयन् (ह्ययोजयन्) ।;शवाः प्रायो बहुत्वेन तत्रतत्रैव संस्थिताः ॥ २२१॥

| verse_line2 = शवाः प्रायो बहुत्वेन तत्रतत्रैव संस्थिताः ॥ २२१॥

}}

Line 41,070:

Line 45,615:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो ददत्सु पानीयं गङ्गायां स्वजनस्य तु ।

| verse_lines = ततो ददत्सु पानीयं गङ्गायां स्वजनस्य तु ।;पृथा कर्णाय दत्तेति पार्थानाहाग्रजं च तम् ॥ २२२॥

| verse_line2 = पृथा कर्णाय दत्तेति पार्थानाहाग्रजं च तम् ॥ २२२॥

}}

Line 41,079:

Line 45,625:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो हाहेति विलपन् राजा परमदुःखितः ।

| verse_lines = ततो हाहेति विलपन् राजा परमदुःखितः ।;शशाप सर्वनारीणां गुह्यं हृदि न तिष्ठतु ॥ २२३॥

| verse_line2 = शशाप सर्वनारीणां गुह्यं हृदि न तिष्ठतु ॥ २२३॥

}}

Line 41,088:

Line 45,635:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हा मातस्तव धृत्यैव वयं सर्वे भृशं हताः ।

| verse_lines = हा मातस्तव धृत्यैव वयं सर्वे भृशं हताः ।;ज्येष्ठं पितृसमं हत्वा प्रतिपत्स्याम कां गतिम् ॥ २२४॥

| verse_line2 = ज्येष्ठं पितृसमं हत्वा प्रतिपत्स्याम कां गतिम् ॥ २२४॥

}}

Line 41,097:

Line 45,645:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं वदन्तं कौन्तेयं वासुदेवः सनारदः ।

| verse_lines = एवं वदन्तं कौन्तेयं वासुदेवः सनारदः ।;शमयामास सद्वाक्यैर्गुणान् कर्णस्य चाब्रवीत् ॥ २२५॥

| verse_line2 = शमयामास सद्वाक्यैर्गुणान् कर्णस्य चाब्रवीत् ॥ २२५॥

}}

Line 41,106:

Line 45,655:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्ते प्रेतकार्याणि चक्रुः सर्वेऽपि सर्वशः ।

| verse_lines = ततस्ते प्रेतकार्याणि चक्रुः सर्वेऽपि सर्वशः ।;सर्वेषामधिराज्ये च स्थितोऽभूत् पाण्डवाग्रजः ॥ २२६॥

| verse_line2 = सर्वेषामधिराज्ये च स्थितोऽभूत् पाण्डवाग्रजः ॥ २२६॥

}}

Line 41,121:

Line 45,671:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ओं ॥ यदैव कृष्णौ सकलाधिराज्ये युधिष्ठिरं यौवराज्ये च भीमम् ।

| verse_lines = ओं ॥ यदैव कृष्णौ सकलाधिराज्ये युधिष्ठिरं यौवराज्ये च भीमम् ।;विप्रैर्युतावभिषिच्याऽशिषश्च युक्ता दत्वा हर्षयामासतुस्तौ ॥ १॥

| verse_line2 = विप्रैर्युतावभिषिच्याऽशिषश्च युक्ता दत्वा हर्षयामासतुस्तौ ॥ १॥

}}

Line 41,130:

Line 45,681:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव चार्वाक इति प्रसिद्धं रक्षस्त्रिदण्डी यतिरेव भूत्वा ।

| verse_lines = तदैव चार्वाक इति प्रसिद्धं रक्षस्त्रिदण्डी यतिरेव भूत्वा ।;युधिष्ठिरं गर्हयामास विप्रास्त्वां गर्हयन्तीति सुपापशीलः ॥ २॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरं गर्हयामास विप्रास्त्वां गर्हयन्तीति सुपापशीलः ॥ २॥

}}

Line 41,139:

Line 45,691:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वैव तद् दुःखितमाशु धर्मजं दृष्ट्वा विप्राः शेपुरमुं भृशार्ताः ।

| verse_lines = श्रुत्वैव तद् दुःखितमाशु धर्मजं दृष्ट्वा विप्राः शेपुरमुं भृशार्ताः ।;अगर्हितं नित्यमस्माभिरेनं यतोऽवोचो गर्हितमद्य पाप ।;भस्मीभवाऽश्वेव ततस्त्वितीरिते क्षणादभूत् पापतमः स भस्मसात् ॥ ३॥

| verse_line2 = अगर्हितं नित्यमस्माभिरेनं यतोऽवोचो गर्हितमद्य पाप ।

}}

Line 41,148:

Line 45,701:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भस्मीकृतेऽस्मिन् यतिवेषधारिणि युधिष्ठिरं दुःखितं वृष्णिसिंहः ।

| verse_lines = भस्मीकृतेऽस्मिन् यतिवेषधारिणि युधिष्ठिरं दुःखितं वृष्णिसिंहः ।;प्रोवाच नायं यतिरुग्रकर्मा सुयोधनस्यैव सखा सुपापः ॥ ४॥

| verse_line2 = प्रोवाच नायं यतिरुग्रकर्मा सुयोधनस्यैव सखा सुपापः ॥ ४॥

}}

Line 41,157:

Line 45,711:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रक्षोऽधमोऽयं निहतोऽद्य विप्रैस्तमा शुचः कृतकार्योऽसि राजन् ।

| verse_lines = रक्षोऽधमोऽयं निहतोऽद्य विप्रैस्तमा शुचः कृतकार्योऽसि राजन् ।;इतीरितः शान्तमनाः स विप्रान् सन्तर्पयामास धनैश्च भक्त्या ॥ ५॥

| verse_line2 = इतीरितः शान्तमनाः स विप्रान् सन्तर्पयामास धनैश्च भक्त्या ॥ ५॥

}}

Line 41,166:

Line 45,721:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = असान्त्वयच्च बान्धवान् स्वपौरसंश्रयादिकान् ।

| verse_lines = असान्त्वयच्च बान्धवान् स्वपौरसंश्रयादिकान् ।;ददौ यथेष्टतो धनं ररक्ष चानु पुर्ववत्(पुत्रवत्,चानुपूर्ववत्)) ॥ ६॥

| verse_line2 = ददौ यथेष्टतो धनं ररक्ष चानु पुर्ववत्(पुत्रवत्,चानुपूर्ववत्)) ॥ ६॥

}}

Line 41,175:

Line 45,731:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स भीष्मद्रोणकर्णानां वधाद् दुर्योधनस्य च ।

| verse_lines = स भीष्मद्रोणकर्णानां वधाद् दुर्योधनस्य च ।;पापाशङ्की तप्यमानो राज्यत्यागे मनो दधे ॥ ७॥

| verse_line2 = पापाशङ्की तप्यमानो राज्यत्यागे मनो दधे ॥ ७॥

}}

Line 41,184:

Line 45,741:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽनुजैः कृष्णया विप्रैरप्युक्तो धर्मशासनम्(धर्मसाधनम्) ।

| verse_lines = सोऽनुजैः कृष्णया विप्रैरप्युक्तो धर्मशासनम्(धर्मसाधनम्) ।;भीमं सम्प्रार्थयित्वैव(सम्प्रार्थयित्वैनं) न वेत्सीत्याह फल्गुनम् ॥ ८॥

| verse_line2 = भीमं सम्प्रार्थयित्वैव(सम्प्रार्थयित्वैनं) न वेत्सीत्याह फल्गुनम् ॥ ८॥

}}

Line 41,193:

Line 45,751:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मिन् क्रुद्धे नृपं प्राहुर्विप्रास्त्वत्तोऽपि तत्त्ववित् ।

| verse_lines = तस्मिन् क्रुद्धे नृपं प्राहुर्विप्रास्त्वत्तोऽपि तत्त्ववित् ।;शक्रोऽर्जुन इति श्रुत्वाऽप्येतद्धर्मे स संशयम्(ससंशयम्) ॥ ९॥

| verse_line2 = शक्रोऽर्जुन इति श्रुत्वाऽप्येतद्धर्मे स संशयम्(ससंशयम्) ॥ ९॥

}}

Line 41,202:

Line 45,761:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मत्स्नेहादेव सर्वेऽपि धर्मोऽयमिति वादिनः ।

| verse_lines = मत्स्नेहादेव सर्वेऽपि धर्मोऽयमिति वादिनः ।;इत्येवं शङ्कमानं तमूचतुर्विप्रयादवौ ।;कृष्णौ धर्मोऽयमित्येव शास्त्रयुक्त्या पुनः पुनः ॥ १०॥

| verse_line2 = इत्येवं शङ्कमानं तमूचतुर्विप्रयादवौ ।

}}

Line 41,211:

Line 45,771:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नातिनिश्चितबुद्धिं तं तदाऽपि पुरुषोत्तमौ ।

| verse_lines = नातिनिश्चितबुद्धिं तं तदाऽपि पुरुषोत्तमौ ।;हतपक्षगतत्वेन त्वच्छङ्‍काया अगोचरः ।;यतो भीष्मस्ततो याहि तमित्यूचतुरव्ययौ ॥ ११॥

| verse_line2 = हतपक्षगतत्वेन त्वच्छङ्‍काया अगोचरः ।

}}

Line 41,220:

Line 45,781:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स ताभ्यां भ्रातृभिश्चैव मुनिभिश्च समन्वितः ।

| verse_lines = स ताभ्यां भ्रातृभिश्चैव मुनिभिश्च समन्वितः ।;भीष्मं ययौ लज्जितेऽस्मिंस्तं भीष्मायाऽह केशवः ॥ १२॥

| verse_line2 = भीष्मं ययौ लज्जितेऽस्मिंस्तं भीष्मायाऽह केशवः ॥ १२॥

}}

Line 41,229:

Line 45,791:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पृच्छेत्युक्तः स भीष्मेण पप्रच्छाखिलमञ्जसा ।

| verse_lines = पृच्छेत्युक्तः स भीष्मेण पप्रच्छाखिलमञ्जसा ।;तत्रोवाचाखिलान् धर्मान् कृष्णो भीष्मशरीरगः ॥ १३॥

| verse_line2 = तत्रोवाचाखिलान् धर्मान् कृष्णो भीष्मशरीरगः ॥ १३॥

}}

Line 41,238:

Line 45,801:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मो ह्याह हरिं पार्था बोधनीयास्त्वयैव हि ।

| verse_lines = भीष्मो ह्याह हरिं पार्था बोधनीयास्त्वयैव हि ।;का शक्तिर्मम देवेशपार्थान्(देवेश पार्थान्) बोधयितुं प्रभो ॥ १४॥

| verse_line2 = का शक्तिर्मम देवेशपार्थान्(देवेश पार्थान्) बोधयितुं प्रभो ॥ १४॥

}}

Line 41,247:

Line 45,811:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो भगवानाह त्वत्कीर्त्यै त्वयि संस्थितः ।

| verse_lines = इत्युक्तो भगवानाह त्वत्कीर्त्यै त्वयि संस्थितः ।;प्रवक्ष्याम्यखिलान् धर्मान् सूक्ष्मं तत्त्वमपीति ह ॥ १५॥

| verse_line2 = प्रवक्ष्याम्यखिलान् धर्मान् सूक्ष्मं तत्त्वमपीति ह ॥ १५॥

}}

Line 41,256:

Line 45,821:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = राज्ञः प्रथमतो धर्मो भगवद्धर्मपालनम् ।

| verse_lines = राज्ञः प्रथमतो धर्मो भगवद्धर्मपालनम् ।;तदर्थं कण्टकोद्धारो धर्मा भागवता अपि ।;मनोवाक्कर्मभिर्विष्णोरच्छिद्रत्वेन(विष्णोरच्छिन्नत्वेन) चार्चनम् ॥ १६॥

| verse_line2 = तदर्थं कण्टकोद्धारो धर्मा भागवता अपि ।

}}

Line 41,265:

Line 45,831:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूर्णाशेषगुणो विष्णुः स्वतन्त्रश्चैक एव तु ।

| verse_lines = पूर्णाशेषगुणो विष्णुः स्वतन्त्रश्चैक एव तु ।;तद्वशं सर्वमन्यच्च सर्वदेति विनिश्चयः ॥ १७॥

| verse_line2 = तद्वशं सर्वमन्यच्च सर्वदेति विनिश्चयः ॥ १७॥

}}

Line 41,274:

Line 45,841:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवताक्रमविज्ञानमपूजाऽन्यस्य वै हरेः ।

| verse_lines = देवताक्रमविज्ञानमपूजाऽन्यस्य वै हरेः ।;पूजा भागवतत्वेन देवादीनां च सर्वशः ॥ १८॥

| verse_line2 = पूजा भागवतत्वेन देवादीनां च सर्वशः ॥ १८॥

}}

Line 41,283:

Line 45,851:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वृथा कर्माकृतिः क्‍वापि निराशीस्त्वं सदैव च(सदैव तु) ।

| verse_lines = वृथा कर्माकृतिः क्‍वापि निराशीस्त्वं सदैव च(सदैव तु) ।;विष्णोर्भागवतानां च प्रतीपस्याकृतिः सदा ।;परस्परविरोधे तु विशिष्टस्यानुकूलता ॥ १९॥

| verse_line2 = विष्णोर्भागवतानां च प्रतीपस्याकृतिः सदा ।

}}

Line 41,292:

Line 45,861:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रियं विष्णोस्तदीयानामपि सर्वं समाचरेत् ।

| verse_lines = प्रियं विष्णोस्तदीयानामपि सर्वं समाचरेत् ।;धर्ममप्यप्रियं तेषां नैव किञ्चित् समाचरेत् ॥ २०॥

| verse_line2 = धर्ममप्यप्रियं तेषां नैव किञ्चित् समाचरेत् ॥ २०॥

}}

Line 41,301:

Line 45,871:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साम्ये विरोधे च बहूननुवर्तेत वैष्णवान् ।

| verse_lines = साम्ये विरोधे च बहूननुवर्तेत वैष्णवान् ।;एते साधारणा धर्मा ज्ञेया भागवता इति ॥ २१॥

| verse_line2 = एते साधारणा धर्मा ज्ञेया भागवता इति ॥ २१॥

}}

Line 41,310:

Line 45,881:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्त्वविज्ञापनं धर्मो विप्रस्य तु विशेषतः ।

| verse_lines = तत्त्वविज्ञापनं धर्मो विप्रस्य तु विशेषतः ।;शारीरदण्डसन्त्यागः पुत्रभार्यादिकानृते ।;तत्रापि नाङ्गहानिः स्याद् वेदना वा चिरं न तु ॥ २२॥

| verse_line2 = शारीरदण्डसन्त्यागः पुत्रभार्यादिकानृते ।

}}

Line 41,319:

Line 45,891:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न चार्थदण्डः कर्तव्यो विप्रवैश्यादिभिः क्‍वचित् ।

| verse_lines = न चार्थदण्डः कर्तव्यो विप्रवैश्यादिभिः क्‍वचित् ।;शारीरदण्डविषये वैश्यादीनां च विप्रवत् ॥ २३॥

| verse_line2 = शारीरदण्डविषये वैश्यादीनां च विप्रवत् ॥ २३॥

}}

Line 41,328:

Line 45,901:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथालब्धेन वर्तेत भिक्षया वा द्विजोत्तमः ।

| verse_lines = यथालब्धेन वर्तेत भिक्षया वा द्विजोत्तमः ।;शिष्ययाज्योपलब्धैर्वा क्षत्रधर्मेण वाऽऽपदि ॥ २४॥

| verse_line2 = शिष्ययाज्योपलब्धैर्वा क्षत्रधर्मेण वाऽऽपदि ॥ २४॥

}}

Line 41,337:

Line 45,911:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = महापदि विशां धर्मैः क्षत्रियः सुरविप्रयोः ।

| verse_lines = महापदि विशां धर्मैः क्षत्रियः सुरविप्रयोः ।;अन्यत्र सर्ववित्तेन वर्तेतैतांश्च पालयन् ॥ २५॥

| verse_line2 = अन्यत्र सर्ववित्तेन वर्तेतैतांश्च पालयन् ॥ २५॥

}}

Line 41,346:

Line 45,921:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विरोधिनः क्षत्रियाच्च प्रसह्यैव हरेद् धनम् ।

| verse_lines = विरोधिनः क्षत्रियाच्च प्रसह्यैव हरेद् धनम् ।;सामादिक्रमतो धर्मान् वर्तयेद् दण्डतोऽन्ततः ।;अपलायी सदा युद्धेऽसतां कार्यमृते भवेत् ॥ २६॥

| verse_line2 = सामादिक्रमतो धर्मान् वर्तयेद् दण्डतोऽन्ततः ।

}}

Line 41,355:

Line 45,931:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृषिवाणिज्यगोरक्षाकुसीदं वैश्यजीवनम् ।

| verse_lines = कृषिवाणिज्यगोरक्षाकुसीदं वैश्यजीवनम् ।;परिचर्यैव शूद्रस्य वृत्तिरन्ये स्वपूर्ववत् ।;वर्तेयुर्ब्राह्मणाद्याश्च क्रमात् पूज्या हरिप्रियाः ॥ २७॥

| verse_line2 = परिचर्यैव शूद्रस्य वृत्तिरन्ये स्वपूर्ववत् ।

}}

Line 41,364:

Line 45,941:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हरिभक्तावनुच्चस्तु वर्णोच्चो नातिपूज्यते ।

| verse_lines = हरिभक्तावनुच्चस्तु वर्णोच्चो नातिपूज्यते ।;विना प्रणामं पूज्यस्तु वर्णहीनो हरिप्रियः ।;आदरस्तत्र कर्तव्यो यत्र भक्तिर्हरेर्वरा ॥ २८॥

| verse_line2 = विना प्रणामं पूज्यस्तु वर्णहीनो हरिप्रियः ।

}}

Line 41,373:

Line 45,951:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञापनं क्षत्रियाणां च धर्मो विप्राभ्यनुज्ञया ।

| verse_lines = ज्ञापनं क्षत्रियाणां च धर्मो विप्राभ्यनुज्ञया ।;तदभावे तु वैश्यानां शूद्रस्य परमापदि ॥ २९॥

| verse_line2 = तदभावे तु वैश्यानां शूद्रस्य परमापदि ॥ २९॥

}}

Line 41,382:

Line 45,961:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वर्णेष्वज्ञेष्ववर्णस्तु न ज्ञानी स्यात् कथञ्चन ।

| verse_lines = वर्णेष्वज्ञेष्ववर्णस्तु न ज्ञानी स्यात् कथञ्चन ।;इति श्रुतेरवर्णस्य ज्ञापनप्राप्तिरेव न ॥ ३०॥

| verse_line2 = इति श्रुतेरवर्णस्य ज्ञापनप्राप्तिरेव न ॥ ३०॥

}}

Line 41,391:

Line 45,971:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञेयं सर्वं त्रिवर्णस्थः स्त्रीभिर्वेदान् विनाऽखिलम् ।

| verse_lines = ज्ञेयं सर्वं त्रिवर्णस्थः स्त्रीभिर्वेदान् विनाऽखिलम् ।;स्वीयपुन्नियतिः स्त्रीणां स्वदारनियतिर्नृणाम् ॥ ३१॥

| verse_line2 = स्वीयपुन्नियतिः स्त्रीणां स्वदारनियतिर्नृणाम् ॥ ३१॥

}}

Line 41,400:

Line 45,981:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मो गुणोत्तमानां तु स्मृत्यैवान्धं तमो व्रजेत् ।

| verse_lines = धर्मो गुणोत्तमानां तु स्मृत्यैवान्धं तमो व्रजेत् ।;गुणसर्वस्वहानिः स्यादुत्तरोत्तरतोऽत्र च;अधोऽधोऽधिकदोषः स्यात् स्त्रीणामन्यत्र मध्यतः ॥ ३२॥

| verse_line2 = गुणसर्वस्वहानिः स्यादुत्तरोत्तरतोऽत्र च

}}

Line 41,409:

Line 45,991:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वेदा अप्युत्तमस्त्रीभिः कृष्णाद्याभिरिवाखिलाः

| verse_lines = वेदा अप्युत्तमस्त्रीभिः कृष्णाद्याभिरिवाखिलाः;देव्यो मुनिस्त्रियश्चैव नरादिकुलजा अपि ॥ ३३॥

| verse_line2 = देव्यो मुनिस्त्रियश्चैव नरादिकुलजा अपि ॥ ३३॥

}}

Line 41,418:

Line 46,001:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्तमा इति विज्ञेयास्तच्छूद्रैरप्यवैदिकम् ।

| verse_lines = उत्तमा इति विज्ञेयास्तच्छूद्रैरप्यवैदिकम् ।;ज्ञेयमन्यैर्हरेर्नाम निजकर्तव्यमेव च ॥ ३४॥

| verse_line2 = ज्ञेयमन्यैर्हरेर्नाम निजकर्तव्यमेव च ॥ ३४॥

}}

Line 41,427:

Line 46,011:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वथाऽन्धं तमो याति वरं सदृशमेव वा(सदृशमेव च) ।

| verse_lines = सर्वथाऽन्धं तमो याति वरं सदृशमेव वा(सदृशमेव च) ।;यो विष्णोर्मन्यते किञ्चिद् गुणैः कैश्चिदपि क्‍वचित् ॥ ३५॥

| verse_line2 = यो विष्णोर्मन्यते किञ्चिद् गुणैः कैश्चिदपि क्‍वचित् ॥ ३५॥

}}

Line 41,436:

Line 46,021:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मेशानादिकमपि भेदं यो वा न मन्यते ।

| verse_lines = ब्रह्मेशानादिकमपि भेदं यो वा न मन्यते ।;भेददृक् तद्गुणादौ च प्रादुर्भावगतेऽपि यः ॥ ३६॥

| verse_line2 = भेददृक् तद्गुणादौ च प्रादुर्भावगतेऽपि यः ॥ ३६॥

}}

Line 41,445:

Line 46,031:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राकृतं देहमथवा(देहमथ वा) दुःखाज्ञानश्रमादिकम् ।

| verse_lines = प्राकृतं देहमथवा(देहमथ वा) दुःखाज्ञानश्रमादिकम् ।;मन्यते तारतम्यं वा तद्भक्तेष्वन्यथैव यः ॥ ३७॥

| verse_line2 = मन्यते तारतम्यं वा तद्भक्तेष्वन्यथैव यः ॥ ३७॥

}}

Line 41,454:

Line 46,041:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मनोवाक्तनुभिर्यो वा तस्मिन्स्तद्भक्त एव वा ।

| verse_lines = मनोवाक्तनुभिर्यो वा तस्मिन्स्तद्भक्त एव वा ।;विरोधकृद् विष्ण्वधीनादन्यत् किञ्चिदपि स्मरन् ॥ ३८॥

| verse_line2 = विरोधकृद् विष्ण्वधीनादन्यत् किञ्चिदपि स्मरन् ॥ ३८॥

}}

Line 41,463:

Line 46,051:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्याधीनत्वविच्चास्य सर्वपूर्त्यविदेव च ।

| verse_lines = अन्याधीनत्वविच्चास्य सर्वपूर्त्यविदेव च ।;भक्तिहीनश्च ते सर्वे तमोऽन्धं यान्त्यसंशयम् ॥ ३९॥

| verse_line2 = भक्तिहीनश्च ते सर्वे तमोऽन्धं यान्त्यसंशयम् ॥ ३९॥

}}

Line 41,472:

Line 46,061:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्त्वे संशययुक्ता ये सर्वे ते निरयोपगाः ।

| verse_lines = तत्त्वे संशययुक्ता ये सर्वे ते निरयोपगाः ।;दोषेभ्यस्ते गुणाधिक्ये नैव यान्त्यधमां गतिम् ।;गुणदोषसाम्ये मानुष्यं सर्वदैव पुनःपुनः ॥ ४०॥

| verse_line2 = दोषेभ्यस्ते गुणाधिक्ये नैव यान्त्यधमां गतिम् ।

}}

Line 41,481:

Line 46,071:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यावद् दोषक्षयश्चोर्ध्वा गतिः(दोषक्षयश्चोर्ध्वगतिः) क्रमश एव तु ।

| verse_lines = यावद् दोषक्षयश्चोर्ध्वा गतिः(दोषक्षयश्चोर्ध्वगतिः) क्रमश एव तु ।;सर्वदोषक्षये मुक्तिरात्मयोग्यानुसारतः ॥ ४१॥

| verse_line2 = सर्वदोषक्षये मुक्तिरात्मयोग्यानुसारतः ॥ ४१॥

}}

Line 41,490:

Line 46,081:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भक्तिज्ञानोन्नतावेव स्वर्गश्च शुभकर्मणः ।

| verse_lines = भक्तिज्ञानोन्नतावेव स्वर्गश्च शुभकर्मणः ।;विष्णुवैष्णववाक्येन हानिः पापस्य कर्मणः ॥ ४२॥

| verse_line2 = विष्णुवैष्णववाक्येन हानिः पापस्य कर्मणः ॥ ४२॥

}}

Line 41,499:

Line 46,091:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादि धर्मसर्वस्वं भीष्मस्थेनैव विष्णुना ।

| verse_lines = इत्यादि धर्मसर्वस्वं भीष्मस्थेनैव विष्णुना ।;पार्थानां गदितं तच्च श्रुत्वा धर्मसुतोऽनुजान् ।;पप्रच्छ विदुरं चैव सारं धर्मादिषु त्रिषु ॥ ४३॥

| verse_line2 = पार्थानां गदितं तच्च श्रुत्वा धर्मसुतोऽनुजान् ।

}}

Line 41,508:

Line 46,101:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आह क्षत्ता धर्ममेव सारमर्थं च मध्यमम् ।

| verse_lines = आह क्षत्ता धर्ममेव सारमर्थं च मध्यमम् ।;नीचं कामं निष्फलत्वादर्थमेवार्जुनोऽब्रवीत् ॥ ४४॥

| verse_line2 = नीचं कामं निष्फलत्वादर्थमेवार्जुनोऽब्रवीत् ॥ ४४॥

}}

Line 41,517:

Line 46,111:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सारं स द्विविधो ज्ञेयो दैवो मानुष एव च ।

| verse_lines = सारं स द्विविधो ज्ञेयो दैवो मानुष एव च ।;दैवो विद्या हिरण्यादिर्मानुषः परिकीर्तितः ॥ ४५॥

| verse_line2 = दैवो विद्या हिरण्यादिर्मानुषः परिकीर्तितः ॥ ४५॥

}}

Line 41,526:

Line 46,121:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मध्यमो धर्म एवात्र साध्यं साधनमेव च ।

| verse_lines = मध्यमो धर्म एवात्र साध्यं साधनमेव च ।;विद्याह्वयोऽर्थो धर्मस्य विद्ययैव च मुच्यते ॥ ४६॥

| verse_line2 = विद्याह्वयोऽर्थो धर्मस्य विद्ययैव च मुच्यते ॥ ४६॥

}}

Line 41,535:

Line 46,131:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मानुषोऽर्थोऽपि विद्यायाः कारणं सुप्रयोजितः ।

| verse_lines = मानुषोऽर्थोऽपि विद्यायाः कारणं सुप्रयोजितः ।;तुष्टोऽर्थेन गुरुर्यस्मात् कैवल्यं दातुमप्यलम् ॥ ४७॥

| verse_line2 = तुष्टोऽर्थेन गुरुर्यस्मात् कैवल्यं दातुमप्यलम् ॥ ४७॥

}}

Line 41,544:

Line 46,141:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मार्थतां विनाऽप्यर्थैस्तुष्येयुर्गुरुदेवताः ।

| verse_lines = धर्मार्थतां विनाऽप्यर्थैस्तुष्येयुर्गुरुदेवताः ।;यद्यनुद्देशितो धर्मोऽप्यर्थमेवानुसंव्रजेत् ॥ ४८॥

| verse_line2 = यद्यनुद्देशितो धर्मोऽप्यर्थमेवानुसंव्रजेत् ॥ ४८॥

}}

Line 41,553:

Line 46,151:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गुरुताऽर्थगतैव स्यात् कामोऽधस्ताद्धि निष्फलः ।

| verse_lines = गुरुताऽर्थगतैव स्यात् कामोऽधस्ताद्धि निष्फलः ।;यमावत्र विदां श्रेष्ठावर्जुनोक्तमनूचतुः ॥ ४९॥

| verse_line2 = यमावत्र विदां श्रेष्ठावर्जुनोक्तमनूचतुः ॥ ४९॥

}}

Line 41,562:

Line 46,161:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽह भीमः प्रवरः सुतत्त्वदृशां समस्तानभिभाष्य हर्षात् ।

| verse_lines = अथाऽह भीमः प्रवरः सुतत्त्वदृशां समस्तानभिभाष्य हर्षात् ।;स्मयन् न कामादतिरिक्तमस्ति किञ्चिच्छुभं क्कावरतां स यायात् ॥ ५०॥

| verse_line2 = स्मयन् न कामादतिरिक्तमस्ति किञ्चिच्छुभं क्कावरतां स यायात् ॥ ५०॥

}}

Line 41,571:

Line 46,171:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = काम्यं हि कामाभिधमाहुरार्याः काम्याः पुमर्थाः सह साधनैर्यत् ।

| verse_lines = काम्यं हि कामाभिधमाहुरार्याः काम्याः पुमर्थाः सह साधनैर्यत् ।;अकाम्यतां यात्यपुमर्थ एव पुमर्थितत्वाद्धि पुमर्थ उक्तः ॥ ५१॥

| verse_line2 = अकाम्यतां यात्यपुमर्थ एव पुमर्थितत्वाद्धि पुमर्थ उक्तः ॥ ५१॥

}}

Line 41,580:

Line 46,181:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विज्ञानभक्त्यादिकमप्यतीव सत्साधनं कामबहिष्कृतं चेत् ।

| verse_lines = विज्ञानभक्त्यादिकमप्यतीव सत्साधनं कामबहिष्कृतं चेत् ।;न साधनं स्यात् परमोऽपि मोक्षो न साध्यतां याति विना हि कामात् ॥ ५२॥

| verse_line2 = न साधनं स्यात् परमोऽपि मोक्षो न साध्यतां याति विना हि कामात् ॥ ५२॥

}}

Line 41,589:

Line 46,191:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = परात्परोऽप्यादिपुमान् हरिश्च स्वस्येतरेषामपि काम्य एव ।

| verse_lines = परात्परोऽप्यादिपुमान् हरिश्च स्वस्येतरेषामपि काम्य एव ।;अकामितोऽवाग्गतिमेव दद्यात् कामः पुमर्थोऽखिल एव तेन ॥ ५३॥

| verse_line2 = अकामितोऽवाग्गतिमेव दद्यात् कामः पुमर्थोऽखिल एव तेन ॥ ५३॥

}}

Line 41,598:

Line 46,201:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इच्छैव कामोऽस्तु तथाऽपि नैतामृते हि चित्त्वं घटकुड्यवत् स्यात् ।

| verse_lines = इच्छैव कामोऽस्तु तथाऽपि नैतामृते हि चित्त्वं घटकुड्यवत् स्यात् ।;सारस्ततः सैव चिदात्मकाऽपि सा चेतना गूढतनुः सदैव ॥ ५४॥

| verse_line2 = सारस्ततः सैव चिदात्मकाऽपि सा चेतना गूढतनुः सदैव ॥ ५४॥

}}

Line 41,607:

Line 46,211:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न प्रश्नयोग्यः पृथगेव कामस्तेनैष राजन् यदि तारतम्यम् ।

| verse_lines = न प्रश्नयोग्यः पृथगेव कामस्तेनैष राजन् यदि तारतम्यम् ।;इच्छस्ययं ते त्रिविधो हि वेद्यो धर्मार्थयुक्तः परमो मतोऽत्र ।;एकाविरोधी यदि मध्यमोऽसौ द्वयोर्विरोधी तु स एव नीचः ॥ ५५॥

| verse_line2 = इच्छस्ययं ते त्रिविधो हि वेद्यो धर्मार्थयुक्तः परमो मतोऽत्र ।

}}

Line 41,616:

Line 46,221:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मात् स्वबुद्धिप्रमदाभिरेव(सुबुद्धिप्रमदाभिरेव) कामं रमेथा अनुरूपकामः ।

| verse_lines = तस्मात् स्वबुद्धिप्रमदाभिरेव(सुबुद्धिप्रमदाभिरेव) कामं रमेथा अनुरूपकामः ।;राजन् न कामादपरं शुभं हि परो हि कामो हरिरेव येन(तेन) ॥ ५६॥

| verse_line2 = राजन् न कामादपरं शुभं हि परो हि कामो हरिरेव येन(तेन) ॥ ५६॥

}}

Line 41,625:

Line 46,231:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राज्ञः सुहृच्चन्दनसारलिप्तो विचित्रमाल्याभरणैरुपेतः ।

| verse_lines = प्राज्ञः सुहृच्चन्दनसारलिप्तो विचित्रमाल्याभरणैरुपेतः ।;इदं वचो व्याससमासयुक्तं सम्प्रोच्य भीमो वरराम वीरः ॥ ५७॥

| verse_line2 = इदं वचो व्याससमासयुक्तं सम्प्रोच्य भीमो वरराम वीरः ॥ ५७॥

}}

Line 41,634:

Line 46,241:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रशस्य भीममन्यांश्च राजा मोक्षमथास्तुवत् ।

| verse_lines = प्रशस्य भीममन्यांश्च राजा मोक्षमथास्तुवत् ।;स्वयुक्तेरप्रतीपत्वान्निराचक्रे न मारुतिः ॥ ५८॥

| verse_line2 = स्वयुक्तेरप्रतीपत्वान्निराचक्रे न मारुतिः ॥ ५८॥

}}

Line 41,649:

Line 46,257:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ओं ॥ अथ कृष्णमनुस्मृत्य भीष्मे स्वां वसुतां गते ।

| verse_lines = ओं ॥ अथ कृष्णमनुस्मृत्य भीष्मे स्वां वसुतां गते ।;कृत्वा कार्याणि सर्वाणि गङ्गामाश्वास्य दुःखिताम् ॥ १॥

| verse_line2 = कृत्वा कार्याणि सर्वाणि गङ्गामाश्वास्य दुःखिताम् ॥ १॥

}}

Line 41,658:

Line 46,267:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आश्वासितश्च कृष्णाभ्यां धर्मजो दुःखितः पुनः ।

| verse_lines = आश्वासितश्च कृष्णाभ्यां धर्मजो दुःखितः पुनः ।;पराशरसुतेनोक्तः कृष्णेनानन्तराधसा ॥ २॥

| verse_line2 = पराशरसुतेनोक्तः कृष्णेनानन्तराधसा ॥ २॥

}}

Line 41,667:

Line 46,277:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अपापे पापशङ्कित्वादश्वमेधैर्यजाच्युतम् ।

| verse_lines = अपापे पापशङ्कित्वादश्वमेधैर्यजाच्युतम् ।;कुरु राज्यं च धर्मेण पालयापालकाः प्रजाः ॥ ३॥

| verse_line2 = कुरु राज्यं च धर्मेण पालयापालकाः प्रजाः ॥ ३॥

}}

Line 41,676:

Line 46,287:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तः स तथा चक्रे त्यक्त्वा भोगांश्च कृत्स्नशः ।

| verse_lines = इत्युक्तः स तथा चक्रे त्यक्त्वा भोगांश्च कृत्स्नशः ।;गोव्रतादिव्रतैर्युक्तः पालयामास मेदिनीम् ॥ ४॥

| verse_line2 = गोव्रतादिव्रतैर्युक्तः पालयामास मेदिनीम् ॥ ४॥

}}

Line 41,685:

Line 46,297:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ददौ देयानि मुख्यानि यथाकाममखण्डितम् ।

| verse_lines = ददौ देयानि मुख्यानि यथाकाममखण्डितम् ।;नैवार्थी विमुखः कश्चिदभूद् योग्यः कदाचन(कथञ्चन) ॥ ५॥

| verse_line2 = नैवार्थी विमुखः कश्चिदभूद् योग्यः कदाचन(कथञ्चन) ॥ ५॥

}}

Line 41,694:

Line 46,307:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रष्टा च दाताऽखिलराजनम्यो यष्टा च धर्मात्मज एव तत्र ।

| verse_lines = प्रष्टा च दाताऽखिलराजनम्यो यष्टा च धर्मात्मज एव तत्र ।;बभूव पाण्डोर्गृहमावसंश्च राजाधिराजो वनितानिवृत्तः ॥ ६॥

| verse_line2 = बभूव पाण्डोर्गृहमावसंश्च राजाधिराजो वनितानिवृत्तः ॥ ६॥

}}

Line 41,703:

Line 46,317:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमस्तु दौर्योधनमेव सद्म प्रपेदिवानूर्जितवीर्यलब्धम् ।

| verse_lines = भीमस्तु दौर्योधनमेव सद्म प्रपेदिवानूर्जितवीर्यलब्धम् ।;कृष्णासहायः सुरराजयोग्यान् अभुङ्‍क्त भोगान् युवराज एव ॥ ७॥

| verse_line2 = कृष्णासहायः सुरराजयोग्यान् अभुङ्‍क्त भोगान् युवराज एव ॥ ७॥

}}

Line 41,712:

Line 46,327:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णा च पार्थांश्चतुरो विहाय सुव्यक्तसारस्वतशुद्धभावा ।

| verse_lines = कृष्णा च पार्थांश्चतुरो विहाय सुव्यक्तसारस्वतशुद्धभावा ।;रराज राजावरजेन नित्यमनन्ययोगेन शिखेव वह्नेः ॥ ८॥

| verse_line2 = रराज राजावरजेन नित्यमनन्ययोगेन शिखेव वह्नेः ॥ ८॥

}}

Line 41,721:

Line 46,337:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रीत्यैव विज्ञानयुजाऽन्यपार्थैः संवादतः परिहृता गतभाविकाले ।

| verse_lines = प्रीत्यैव विज्ञानयुजाऽन्यपार्थैः संवादतः परिहृता गतभाविकाले ।;अपि स्वकीयं पतिमेव भीममवाप्य सा पर्यचरन्मुदैव ॥ ९॥

| verse_line2 = अपि स्वकीयं पतिमेव भीममवाप्य सा पर्यचरन्मुदैव ॥ ९॥

}}

Line 41,730:

Line 46,347:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रराज राजावरजस्तया स द्विरूपया सोमककाशिजातया ।

| verse_lines = रराज राजावरजस्तया स द्विरूपया सोमककाशिजातया ।;श्रिया भुवा चैव यथाऽब्जनाभो निहत्य सर्वान् दितिजान् पयोब्धौ ॥ १०॥

| verse_line2 = श्रिया भुवा चैव यथाऽब्जनाभो निहत्य सर्वान् दितिजान् पयोब्धौ ॥ १०॥

}}

Line 41,739:

Line 46,357:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वोत्तुङ्गो नामतः प्राणवायोरंशो निशायां गुरुपुत्रसूदितः ।

| verse_lines = सर्वोत्तुङ्गो नामतः प्राणवायोरंशो निशायां गुरुपुत्रसूदितः ।;माताऽस्य देवीति च रौहिणेयी भीमप्रियाऽऽसीद् या पुराऽस्यैव राका ॥ ११॥

| verse_line2 = माताऽस्य देवीति च रौहिणेयी भीमप्रियाऽऽसीद् या पुराऽस्यैव राका ॥ ११॥

}}

Line 41,748:

Line 46,367:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्याश्चाऽसुर्वासुदेव्यो दिशो या आपश्च पूर्वं विंशतिरग्र्यरूपाः ।

| verse_lines = अन्याश्चाऽसुर्वासुदेव्यो दिशो या आपश्च पूर्वं विंशतिरग्र्यरूपाः ।;ताभिर्युतो(युक्तो) दैवतैरप्यलभ्यानभुङ्‍क्त भोगान् विबुधानुगार्चितः ॥ १२॥

| verse_line2 = ताभिर्युतो(युक्तो) दैवतैरप्यलभ्यानभुङ्‍क्त भोगान् विबुधानुगार्चितः ॥ १२॥

}}

Line 41,757:

Line 46,377:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ररक्ष धर्मानखिलान् हरेः स निधाय विप्राननुशास्य युक्तान् ।

| verse_lines = ररक्ष धर्मानखिलान् हरेः स निधाय विप्राननुशास्य युक्तान् ।;सद्वैष्णवान् विदुषः पञ्चपञ्च सवेतनान् ग्राममनु स्वकीयान् ॥ १३॥

| verse_line2 = सद्वैष्णवान् विदुषः पञ्चपञ्च सवेतनान् ग्राममनु स्वकीयान् ॥ १३॥

}}

Line 41,766:

Line 46,387:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दधार दण्डं तदवर्तिषु स्वयं जग्राह चान्वेव मुदाऽथ तद्गतान् ।

| verse_lines = दधार दण्डं तदवर्तिषु स्वयं जग्राह चान्वेव मुदाऽथ तद्गतान् ।;तद्वृत्तमन्यैरपि विप्रवर्यैः संशोधयन् सर्वमसौ यथा व्यधात् ॥ १४॥

| verse_line2 = तद्वृत्तमन्यैरपि विप्रवर्यैः संशोधयन् सर्वमसौ यथा व्यधात् ॥ १४॥

}}

Line 41,775:

Line 46,397:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नावैष्णवः कश्चिदभूत् कुतश्चिन्नैवान्यनिष्ठो नच धर्महन्ता ।

| verse_lines = नावैष्णवः कश्चिदभूत् कुतश्चिन्नैवान्यनिष्ठो नच धर्महन्ता ।;न विध्यवर्ती नच दुःखितोऽभून्नापूर्णवित्तश्च तदीयराष्ट्रे ॥ १५॥

| verse_line2 = न विध्यवर्ती नच दुःखितोऽभून्नापूर्णवित्तश्च तदीयराष्ट्रे ॥ १५॥

}}

Line 41,784:

Line 46,407:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासिष्ठवृष्णिप्रवरौ प्रपश्यतां ताभ्यां च भीमेन मुनीश्वरैश्च ।

| verse_lines = वासिष्ठवृष्णिप्रवरौ प्रपश्यतां ताभ्यां च भीमेन मुनीश्वरैश्च ।;संशिक्षितानां प्रथमाद् युगाच्च गुणाधिकः कलिरासीत् प्रजानाम् ॥ १६॥

| verse_line2 = संशिक्षितानां प्रथमाद् युगाच्च गुणाधिकः कलिरासीत् प्रजानाम् ॥ १६॥

}}

Line 41,793:

Line 46,417:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शुभं महत् स्वल्पफलं कृते हि विपर्ययेणाशुभमेषु दोषः ।

| verse_lines = शुभं महत् स्वल्पफलं कृते हि विपर्ययेणाशुभमेषु दोषः ।;तद्धीनमप्युच्चशुभं कृताद् युगाच्चक्रे कलिं मारुतिरच्युताश्रयात् ॥ १७॥

| verse_line2 = तद्धीनमप्युच्चशुभं कृताद् युगाच्चक्रे कलिं मारुतिरच्युताश्रयात् ॥ १७॥

}}

Line 41,802:

Line 46,427:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धनञ्जयः प्रोद्यतदण्ड आसीत् सदाऽन्यचक्रेषु निजाग्रजेरितः ।

| verse_lines = धनञ्जयः प्रोद्यतदण्ड आसीत् सदाऽन्यचक्रेषु निजाग्रजेरितः ।;विभीषयित्वा नृपतीन् सरत्नान् पदोर्नृपस्याग्रभुवो न्यपातयत् ॥ १८॥

| verse_line2 = विभीषयित्वा नृपतीन् सरत्नान् पदोर्नृपस्याग्रभुवो न्यपातयत् ॥ १८॥

}}

Line 41,811:

Line 46,437:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सदैव कृष्णस्य मुखारविन्दाद् विनिस्सृतं तत्त्वविनिर्णयामृतम् ।

| verse_lines = सदैव कृष्णस्य मुखारविन्दाद् विनिस्सृतं तत्त्वविनिर्णयामृतम् ।;पिबन् सुताद्याधिमसौ क्रमेण त्यजंश्च रेमेऽविरतातिभोगः ॥ १९॥

| verse_line2 = पिबन् सुताद्याधिमसौ क्रमेण त्यजंश्च रेमेऽविरतातिभोगः ॥ १९॥

}}

Line 41,820:

Line 46,447:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुःशासनस्याऽवसथं(अवसथे) सुभद्राचित्राङ्गदासहितोऽध्यावसंश्च ।

| verse_lines = दुःशासनस्याऽवसथं(अवसथे) सुभद्राचित्राङ्गदासहितोऽध्यावसंश्च ।;(स)सचन्द्रिकाकान्तिरनूनबिम्बो नभस्थितश्चन्द्र इवात्यरोचत ॥ २०॥

| verse_line2 = (स)सचन्द्रिकाकान्तिरनूनबिम्बो नभस्थितश्चन्द्र इवात्यरोचत ॥ २०॥

}}

Line 41,829:

Line 46,457:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तभृत्याश्रितवेतनानां माद्रेय आसीत् प्रथमः प्रदाता ।

| verse_lines = समस्तभृत्याश्रितवेतनानां माद्रेय आसीत् प्रथमः प्रदाता ।;स दुर्मुखस्याऽवसथेऽवसच्च स मद्रराजात्मजयाऽग्र्यवर्ती ॥ २१॥

| verse_line2 = स दुर्मुखस्याऽवसथेऽवसच्च स मद्रराजात्मजयाऽग्र्यवर्ती ॥ २१॥

}}

Line 41,838:

Line 46,467:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्धानभेदानुगतप्रवृत्तिस्तिष्ठंश्च दुर्मर्षणशुभ्रसद्मनि ।

| verse_lines = सन्धानभेदानुगतप्रवृत्तिस्तिष्ठंश्च दुर्मर्षणशुभ्रसद्मनि ।;नृपाङ्गरक्षः प्रगृहीतखड्गस्तस्यानुजो मागधकन्ययाऽऽसीत् ॥ २२॥

| verse_line2 = नृपाङ्गरक्षः प्रगृहीतखड्गस्तस्यानुजो मागधकन्ययाऽऽसीत् ॥ २२॥

}}

Line 41,847:

Line 46,477:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सेनापतिः कृप आसीद् युयुत्सुः ससञ्जयो विदुरश्चाऽम्बिकेयम् ।

| verse_lines = सेनापतिः कृप आसीद् युयुत्सुः ससञ्जयो विदुरश्चाऽम्बिकेयम् ।;पार्थेरिताः पर्यचरन् स्वयं च सर्वे यथा दैवतमादरेण ॥ २३॥

| verse_line2 = पार्थेरिताः पर्यचरन् स्वयं च सर्वे यथा दैवतमादरेण ॥ २३॥

}}

Line 41,856:

Line 46,487:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्विरूपकृष्णप्रहितेषु पाण्डुषु क्षितिं प्रशासत्सु न कश्चनाऽतुरः ।

| verse_lines = द्विरूपकृष्णप्रहितेषु पाण्डुषु क्षितिं प्रशासत्सु न कश्चनाऽतुरः ।;नचाक्रमान्मृत्युरभून्न नार्यो विभर्तृका नो विधुरा नराश्च ॥ २४॥

| verse_line2 = नचाक्रमान्मृत्युरभून्न नार्यो विभर्तृका नो विधुरा नराश्च ॥ २४॥

}}

Line 41,865:

Line 46,497:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शब्दादयश्चाऽसुरतीव हृद्या निकामवर्षी च सुरेश्वरोऽभूत् ।

| verse_lines = शब्दादयश्चाऽसुरतीव हृद्या निकामवर्षी च सुरेश्वरोऽभूत् ।;प्रजा अनास्पृष्टसमस्ततापा अनन्यभक्त्याऽच्युतमर्चयन्ति ॥ २५॥

| verse_line2 = प्रजा अनास्पृष्टसमस्ततापा अनन्यभक्त्याऽच्युतमर्चयन्ति ॥ २५॥

}}

Line 41,874:

Line 46,507:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पृथ्वी च गावः ससरस्वतीका निकामदोहा अभवन् सदैव ।

| verse_lines = पृथ्वी च गावः ससरस्वतीका निकामदोहा अभवन् सदैव ।;अब्दाब्धिनद्यो गिरिवृक्षजङ्गमाः सर्वेऽपि रत्नप्रभवा(रत्नप्रसवा) बभूवुः ॥ २६॥

| verse_line2 = अब्दाब्धिनद्यो गिरिवृक्षजङ्गमाः सर्वेऽपि रत्नप्रभवा(रत्नप्रसवा) बभूवुः ॥ २६॥

}}

Line 41,883:

Line 46,517:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णाश्रयात् सर्वमिदं वशे ते विधाय सम्यक् परिपालयन्तः ।

| verse_lines = कृष्णाश्रयात् सर्वमिदं वशे ते विधाय सम्यक् परिपालयन्तः ।;दिवीव देवा मुमुदुः सदैव मुनीन्द्रगन्धर्वनृपादिभिर्वृताः ॥ २७॥

| verse_line2 = दिवीव देवा मुमुदुः सदैव मुनीन्द्रगन्धर्वनृपादिभिर्वृताः ॥ २७॥

}}

Line 41,892:

Line 46,527:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समुज्ज्वला पाण्डवकीर्तिनारी पदं (विधाय)विधायासुरपक्षमूर्धसु(मूर्धनि) ।

| verse_lines = समुज्ज्वला पाण्डवकीर्तिनारी पदं (विधाय)विधायासुरपक्षमूर्धसु(मूर्धनि) ।;वराभये चैव सतां कराभ्यां कृष्णप्रसूता जगदण्डमावृणोत् ॥ २८॥

| verse_line2 = वराभये चैव सतां कराभ्यां कृष्णप्रसूता जगदण्डमावृणोत् ॥ २८॥

}}

Line 41,901:

Line 46,537:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पातालपादां पृथिवीनितम्बामाकाशमध्यां करसन्तताशाम् ।

| verse_lines = पातालपादां पृथिवीनितम्बामाकाशमध्यां करसन्तताशाम् ।;ग्रहर्क्षताराभरनद्युवक्षसं विरिञ्चलोकस्थलसन्मुखाम्बुजाम् ॥ २९॥

| verse_line2 = ग्रहर्क्षताराभरनद्युवक्षसं विरिञ्चलोकस्थलसन्मुखाम्बुजाम् ॥ २९॥

}}

Line 41,910:

Line 46,547:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विकुण्ठनाथाभयहस्तमादरान् मूर्ध्ना वहन्तीं(मूर्ध्नाऽऽवहन्तीं) वरभारताख्याम् ।

| verse_lines = विकुण्ठनाथाभयहस्तमादरान् मूर्ध्ना वहन्तीं(मूर्ध्नाऽऽवहन्तीं) वरभारताख्याम् ।;निशम्य तामीक्ष्य समस्तलोकाः पवित्रिता वेदिभवामिवान्याम् ॥ ३०॥

| verse_line2 = निशम्य तामीक्ष्य समस्तलोकाः पवित्रिता वेदिभवामिवान्याम् ॥ ३०॥

}}

Line 41,919:

Line 46,557:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रपालयत्स्वेव धरां सकृष्णेष्वद्धैव पार्थेषु कलिर्बलिश्च ।

| verse_lines = प्रपालयत्स्वेव धरां सकृष्णेष्वद्धैव पार्थेषु कलिर्बलिश्च ।;सुपापदैत्यौ क्‍वच राष्ट्रविप्लवं सञ्चक्रतुस्तच्छ्रुतमाशु पार्थैः ॥ ३१॥

| verse_line2 = सुपापदैत्यौ क्‍वच राष्ट्रविप्लवं सञ्चक्रतुस्तच्छ्रुतमाशु पार्थैः ॥ ३१॥

}}

Line 41,928:

Line 46,567:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नृपेण कृष्णेन च साधु चोदितो भीमस्तदा तौ सगणौ विजित्य ।

| verse_lines = नृपेण कृष्णेन च साधु चोदितो भीमस्तदा तौ सगणौ विजित्य ।;बलिं प्रविद्राव्य कलिं निबद्ध्य समानयत् कृष्णनृपेन्द्रयोः(कृष्णनरेन्द्रयोः) पुरः ॥ ३२॥

| verse_line2 = बलिं प्रविद्राव्य कलिं निबद्ध्य समानयत् कृष्णनृपेन्द्रयोः(कृष्णनरेन्द्रयोः) पुरः ॥ ३२॥

}}

Line 41,937:

Line 46,577:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पप्रच्छ तं कृष्णपुरो युधिष्ठिर उदारधीः ।

| verse_lines = पप्रच्छ तं कृष्णपुरो युधिष्ठिर उदारधीः ।;कले किमिति मे राष्ट्रं विप्लावयसि दुर्मते ॥ ३३॥

| verse_line2 = कले किमिति मे राष्ट्रं विप्लावयसि दुर्मते ॥ ३३॥

}}

Line 41,946:

Line 46,587:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आह कालोऽयं दुर्योधननिपातनम् ।

| verse_lines = इत्युक्त आह कालोऽयं दुर्योधननिपातनम् ।;आरभ्य मम तत्र त्वं बलादाक्रम्य तिष्ठसि ।;ततो मया कृतो राष्ट्रविप्लवस्ते नराधिप ॥ ३४॥

| verse_line2 = आरभ्य मम तत्र त्वं बलादाक्रम्य तिष्ठसि ।

}}

Line 41,955:

Line 46,597:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाह राजा राज्ञां हि बलाद् राज्यं प्रवर्तते ।

| verse_lines = तमाह राजा राज्ञां हि बलाद् राज्यं प्रवर्तते ।;अपि कालभवं राष्ट्रं त्वदीयं मादृशैर्नृपैः ।;ह्रियते बलवद्भिर्हि राज्याशा ते कुतस्तदा ॥ ३५॥

| verse_line2 = अपि कालभवं राष्ट्रं त्वदीयं मादृशैर्नृपैः ।

}}

Line 41,964:

Line 46,607:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कालो वा कारणं राज्ञो राजा वा कालकारणम् ।

| verse_lines = कालो वा कारणं राज्ञो राजा वा कालकारणम् ।;इति ते संशयो मा भूद् राजा कालस्य कारणम् ॥ ३६॥ (महा.१२.७०.६)

| verse_line2 = इति ते संशयो मा भूद् राजा कालस्य कारणम् ॥ ३६॥ (महा.१२.७०.६)

}}

Line 41,973:

Line 46,617:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमुवाच कलिः काले मदीये त्वादृशः कुतः ।

| verse_lines = तमुवाच कलिः काले मदीये त्वादृशः कुतः ।;राजानं पूर्वमाविश्य विप्रांश्च स्यामहं नृप ॥ ३७॥

| verse_line2 = राजानं पूर्वमाविश्य विप्रांश्च स्यामहं नृप ॥ ३७॥

}}

Line 41,982:

Line 46,627:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासुदेवसहायेषु तेजो युष्मासु मे नहि ।

| verse_lines = वासुदेवसहायेषु तेजो युष्मासु मे नहि ।;क्‍व राजाऽसावृते युष्मान् यो मया नाभिभूयते ॥ ३८॥

| verse_line2 = क्‍व राजाऽसावृते युष्मान् यो मया नाभिभूयते ॥ ३८॥

}}

Line 41,991:

Line 46,637:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मदीयकाले भूपाल विप्रदेव(वेद)विरोधिनि ।

| verse_lines = मदीयकाले भूपाल विप्रदेव(वेद)विरोधिनि ।;मद्दृष्टिपाते(याते) क्‍व गुणाः क्‍व वेदाः क्‍व सुयुक्तयः(क्‍व च सूक्तयः) ॥ ३९॥

| verse_line2 = मद्दृष्टिपाते(याते) क्‍व गुणाः क्‍व वेदाः क्‍व सुयुक्तयः(क्‍व च सूक्तयः) ॥ ३९॥

}}

Line 42,000:

Line 46,647:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = जगाद नृपतिः सत्यं कले वक्ष्यनृतोऽपि सन् ।

| verse_lines = जगाद नृपतिः सत्यं कले वक्ष्यनृतोऽपि सन् ।;मोचये त्वार्तवचनाद् यदाऽस्मत्सन्ततेः परम् ।;विलुम्पस्यखिलान् धर्मान् करं तत्रापि नोऽर्पय ॥ ४०॥

| verse_line2 = मोचये त्वार्तवचनाद् यदाऽस्मत्सन्ततेः परम् ।

}}

Line 42,009:

Line 46,657:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सीमाधिर्बहुवाक्यं च तुलामाने च मे करः ।

| verse_lines = सीमाधिर्बहुवाक्यं च तुलामाने च मे करः ।;नैवातिक्रममेतेषां कुरु सर्वात्मना क्‍वचित् ॥ ४१॥

| verse_line2 = नैवातिक्रममेतेषां कुरु सर्वात्मना क्‍वचित् ॥ ४१॥

}}

Line 42,018:

Line 46,667:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाह भगवान् कृष्णो यावत् पाण्डवसन्ततिः ।

| verse_lines = तमाह भगवान् कृष्णो यावत् पाण्डवसन्ततिः ।;तावन्न ते भवेच्छक्तिः प्रवृत्तस्यापि भूतले ॥ ४२॥

| verse_line2 = तावन्न ते भवेच्छक्तिः प्रवृत्तस्यापि भूतले ॥ ४२॥

}}

Line 42,027:

Line 46,677:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पाण्डवेभ्यः परं यावत् क्षेमकः क्रमवर्द्धिता ।

| verse_lines = पाण्डवेभ्यः परं यावत् क्षेमकः क्रमवर्द्धिता ।;क्षेमकात् परतः पूर्तिं शक्तिस्ते यास्यति ध्रुवम् ॥ ४३॥

| verse_line2 = क्षेमकात् परतः पूर्तिं शक्तिस्ते यास्यति ध्रुवम् ॥ ४३॥

}}

Line 42,036:

Line 46,687:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न द्रष्टव्यं भूतलं ते कुत एव स्पृशेर्भुवम् ।

| verse_lines = न द्रष्टव्यं भूतलं ते कुत एव स्पृशेर्भुवम् ।;यावत् पार्था अहं चात्र ततो भुवि पदं कुरु ॥ ४४॥

| verse_line2 = यावत् पार्था अहं चात्र ततो भुवि पदं कुरु ॥ ४४॥

}}

Line 42,045:

Line 46,697:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो वासुदेवेन मोचितो धर्मजेन च ।

| verse_lines = इत्युक्तो वासुदेवेन मोचितो धर्मजेन च ।;तान् प्रणम्य ययौ पारे समुद्रस्याऽश्रयद् गुहाम् ।;पार्थाश्च कृष्णसहिता रक्षन्तः क्ष्मां मुदं ययुः ॥ ४५॥

| verse_line2 = तान् प्रणम्य ययौ पारे समुद्रस्याऽश्रयद् गुहाम् ।

}}

Line 42,054:

Line 46,707:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं पार्थान् प्रतिष्ठाप्य शक्रप्रस्थे तु सार्जुनः ।

| verse_lines = एवं पार्थान् प्रतिष्ठाप्य शक्रप्रस्थे तु सार्जुनः ।;क्रीडन् दिव्याः कथाः प्राह पुत्रशोकापनुत्तये ।;गीतोक्तं विस्मृतं चास्मै पुनर्विस्तरतोऽवदत् ॥ ४६॥

| verse_line2 = क्रीडन् दिव्याः कथाः प्राह पुत्रशोकापनुत्तये ।

}}

Line 42,063:

Line 46,717:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वाणी प्राणो वासुदेव इत्येतैरखिलं ततम् ।

| verse_lines = वाणी प्राणो वासुदेव इत्येतैरखिलं ततम् ।;सर्वोत्तमत्वमेतेषां सर्वमेतद्वशे जगत् ।;उत्तरोत्तरमेतेऽपि गुणोच्चास्तद्वशेऽपरे ॥ ४७॥

| verse_line2 = सर्वोत्तमत्वमेतेषां सर्वमेतद्वशे जगत् ।

}}

Line 42,072:

Line 46,727:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्थं हरेर्वशे सर्वं गुणपूर्णश्च(सर्वगुणपूर्णश्च) स प्रभुः ।

| verse_lines = इत्थं हरेर्वशे सर्वं गुणपूर्णश्च(सर्वगुणपूर्णश्च) स प्रभुः ।;एक एव नचान्योऽस्ति प्राणोच्चा तदधो रमा ॥ ४८॥

| verse_line2 = एक एव नचान्योऽस्ति प्राणोच्चा तदधो रमा ॥ ४८॥

}}

Line 42,081:

Line 46,737:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स हुताश इति प्रोक्तो(हुताशन इति प्रोक्तो) हुतमत्त्यखिलं यतः ।

| verse_lines = स हुताश इति प्रोक्तो(हुताशन इति प्रोक्तो) हुतमत्त्यखिलं यतः ।;वाक्प्राणमध्यगो नित्यं धारयत्यखिलं जगत् ।;स ईशो ब्रह्मरुद्राद्या जीवा एव प्रकीर्तिताः ॥ ४९॥

| verse_line2 = वाक्प्राणमध्यगो नित्यं धारयत्यखिलं जगत् ।

}}

Line 42,090:

Line 46,747:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एतस्यानादिसद्भक्ता मुक्तियोग्या हि ते स्मृताः ।

| verse_lines = एतस्यानादिसद्भक्ता मुक्तियोग्या हि ते स्मृताः ।;अनादिद्वेषिणो येऽस्मिन्स्तमोयोग्याः सुपापिनः ॥ ५०॥

| verse_line2 = अनादिद्वेषिणो येऽस्मिन्स्तमोयोग्याः सुपापिनः ॥ ५०॥

}}

Line 42,099:

Line 46,757:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मिश्रा मध्या इति ज्ञेयाः संसारपरिवर्तिनः ।

| verse_lines = मिश्रा मध्या इति ज्ञेयाः संसारपरिवर्तिनः ।;एवं जीवास्त्रिधा प्रोक्ता भवन्त्येते नचान्यथा ॥ ५१॥

| verse_line2 = एवं जीवास्त्रिधा प्रोक्ता भवन्त्येते नचान्यथा ॥ ५१॥

}}

Line 42,108:

Line 46,767:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तारतम्यं च विज्ञेयं लिङ्गैर्दैहिकमानसैः ।

| verse_lines = तारतम्यं च विज्ञेयं लिङ्गैर्दैहिकमानसैः ।;विष्णोर्लिङ्गानुसारित्वत् तारतम्यात् तदीक्षणम् ॥ ५२॥

| verse_line2 = विष्णोर्लिङ्गानुसारित्वत् तारतम्यात् तदीक्षणम् ॥ ५२॥

}}

Line 42,117:

Line 46,777:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विष्णोस्तदनुगानां च प्रीतिकृद् धर्म ईरितः ।

| verse_lines = विष्णोस्तदनुगानां च प्रीतिकृद् धर्म ईरितः ।;अधर्मोऽन्य इयं निष्ठा प्रलापः किं करिष्यति ।;एवमाद्यनुशास्याजः पार्थं पार्थैः सुसत्कृतः॥ ५३॥

| verse_line2 = अधर्मोऽन्य इयं निष्ठा प्रलापः किं करिष्यति ।

}}

Line 42,126:

Line 46,787:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कथञ्चित् तानवस्थाप्य सुदूरानुगतान् प्रभुः ।

| verse_lines = कथञ्चित् तानवस्थाप्य सुदूरानुगतान् प्रभुः ।;सुभद्रासहितः प्रायाद् यानेन द्वारकां पुरीम् ॥ ५४॥

| verse_line2 = सुभद्रासहितः प्रायाद् यानेन द्वारकां पुरीम् ॥ ५४॥

}}

Line 42,135:

Line 46,797:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समाधिविरतोदङ्कपरिपृष्टः पथि प्रभुः ।

| verse_lines = समाधिविरतोदङ्कपरिपृष्टः पथि प्रभुः ।;हतं दुर्योधनं प्राह सभ्रातृसुतसैनिकम् ॥ ५५॥

| verse_line2 = हतं दुर्योधनं प्राह सभ्रातृसुतसैनिकम् ॥ ५५॥

}}

Line 42,144:

Line 46,807:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं शिष्यवधकोपेन शप्तुमात्मानमुद्यतम् ।

| verse_lines = तं शिष्यवधकोपेन शप्तुमात्मानमुद्यतम् ।;केशवोऽशमयद् वाक्यैर्विश्वरूपं प्रदर्श्य च ॥ ५६॥

| verse_line2 = केशवोऽशमयद् वाक्यैर्विश्वरूपं प्रदर्श्य च ॥ ५६॥

}}

Line 42,153:

Line 46,817:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मद्भक्तो नितरामेष मदाराधनतत्परः ।

| verse_lines = मद्भक्तो नितरामेष मदाराधनतत्परः ।;मामवज्ञाय निरयं माऽनुत्थानं व्रजेदिति ॥ ५७॥

| verse_line2 = मामवज्ञाय निरयं माऽनुत्थानं व्रजेदिति ॥ ५७॥

}}

Line 42,162:

Line 46,827:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृपया वासुदेवेन बोधितः शान्तमानसः ।

| verse_lines = कृपया वासुदेवेन बोधितः शान्तमानसः ।;पश्चात्तापाभितप्तात्मा तमेव शरणं ययौ ॥ ५८॥

| verse_line2 = पश्चात्तापाभितप्तात्मा तमेव शरणं ययौ ॥ ५८॥

}}

Line 42,171:

Line 46,837:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मै देवोऽभयं दत्त्वा प्रेषयिष्येऽमृतं तव ।

| verse_lines = तस्मै देवोऽभयं दत्त्वा प्रेषयिष्येऽमृतं तव ।;दातुं शक्रमिति प्रोक्त्वा ययौ द्वारवतीं प्रभुः ॥ ५९॥

| verse_line2 = दातुं शक्रमिति प्रोक्त्वा ययौ द्वारवतीं प्रभुः ॥ ५९॥

}}

Line 42,180:

Line 46,847:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽदिदेश देवेशं वासुदेवोऽमृतं मुनेः ।

| verse_lines = अथाऽदिदेश देवेशं वासुदेवोऽमृतं मुनेः ।;देहीति वञ्चयिष्यामीत्याह सोऽपि क्षमापयन् ॥ ६०॥

| verse_line2 = देहीति वञ्चयिष्यामीत्याह सोऽपि क्षमापयन् ॥ ६०॥

}}

Line 42,189:

Line 46,857:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ओमित्युक्तो भगवता तत्स्नेहात् स शचीपतिः ।

| verse_lines = ओमित्युक्तो भगवता तत्स्नेहात् स शचीपतिः ।;सुजुगुप्सितमातङ्गवेषो भूत्वा मुनिं ययौ ॥ ६१॥

| verse_line2 = सुजुगुप्सितमातङ्गवेषो भूत्वा मुनिं ययौ ॥ ६१॥

}}

Line 42,198:

Line 46,867:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मूत्रस्रोतसि सौधञ्च निधाय कलशं वशी ।

| verse_lines = मूत्रस्रोतसि सौधञ्च निधाय कलशं वशी ।;मूत्रयन्निव तं प्राह वासुदेवः सुधामिमाम् ।;महर्षे प्रेषयामास तवार्थे तत् पिबेति च ॥ ६२॥

| verse_line2 = मूत्रयन्निव तं प्राह वासुदेवः सुधामिमाम् ।

}}

Line 42,207:

Line 46,877:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स मूत्रमिति मत्वा तं याहीत्येवाऽह भत्सयन् ।

| verse_lines = स मूत्रमिति मत्वा तं याहीत्येवाऽह भत्सयन् ।;वञ्चयित्वैव तं शक्रो ययौ प्रीतः स्वमालयम् ॥ ६३॥

| verse_line2 = वञ्चयित्वैव तं शक्रो ययौ प्रीतः स्वमालयम् ॥ ६३॥

}}

Line 42,216:

Line 46,887:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = असाधारणमन्नं हि देवानाममृतं सदा ।

| verse_lines = असाधारणमन्नं हि देवानाममृतं सदा ।;अन्यपीतिस्ततस्तस्य देवानां परमाप्रिया ॥ ६४॥

| verse_line2 = अन्यपीतिस्ततस्तस्य देवानां परमाप्रिया ॥ ६४॥

}}

Line 42,225:

Line 46,897:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आत्मदत्तप्रसादाच्च स्वापराधात् प्रचालिते ।

| verse_lines = आत्मदत्तप्रसादाच्च स्वापराधात् प्रचालिते ।;उदङ्के वासुदेवस्तु युक्तिमित्येव मन्यते ॥ ६५॥

| verse_line2 = उदङ्के वासुदेवस्तु युक्तिमित्येव मन्यते ॥ ६५॥

}}

Line 42,234:

Line 46,907:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वपुरीं प्राप्य यदुभिः पूजितः शूरसूनवे ।

| verse_lines = स्वपुरीं प्राप्य यदुभिः पूजितः शूरसूनवे ।;वृत्तान्तं कथयामास केशवो यदुसंसदि ॥ ६६॥

| verse_line2 = वृत्तान्तं कथयामास केशवो यदुसंसदि ॥ ६६॥

}}

Line 42,243:

Line 46,917:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वधमन्तरितं सूनोः सात्वतेशेन सात्वती ।

| verse_lines = वधमन्तरितं सूनोः सात्वतेशेन सात्वती ।;प्रणम्य कथयेत्यूचे तत आह जनार्दनः ॥ ६७॥

| verse_line2 = प्रणम्य कथयेत्यूचे तत आह जनार्दनः ॥ ६७॥

}}

Line 42,252:

Line 46,927:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः सुदुःखिताः शूरपुत्राद्या अभिमन्यवे ।

| verse_lines = ततः सुदुःखिताः शूरपुत्राद्या अभिमन्यवे ।;श्राद्धदानानि बहुशश्चक्रुः केशवसंयुताः ॥ ६८॥

| verse_line2 = श्राद्धदानानि बहुशश्चक्रुः केशवसंयुताः ॥ ६८॥

}}

Line 42,261:

Line 46,937:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निवसत्यत्र विश्वेशे धर्मपुत्रः क्रतूत्तमम् ।

| verse_lines = निवसत्यत्र विश्वेशे धर्मपुत्रः क्रतूत्तमम् ।;अश्वमेधमनुष्ठातुं नाविन्दद् वित्तमञ्जसा ॥ ६९॥

| verse_line2 = अश्वमेधमनुष्ठातुं नाविन्दद् वित्तमञ्जसा ॥ ६९॥

}}

Line 42,270:

Line 46,947:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = हतशेषात् क्षत्रसङ्घात् करं नैच्छद् दयापरः ।

| verse_lines = हतशेषात् क्षत्रसङ्घात् करं नैच्छद् दयापरः ।;नच मध्यमकल्पेन यष्टुं तस्य मनो गतम् ॥ ७०॥

| verse_line2 = नच मध्यमकल्पेन यष्टुं तस्य मनो गतम् ॥ ७०॥

}}

Line 42,279:

Line 46,957:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विज्ञाय नित्यविज्ञातनिखिलो बादरायणः ।

| verse_lines = विज्ञाय नित्यविज्ञातनिखिलो बादरायणः ।;आविर्भूतो हिमवतः शृङ्गं यत्राभिसङ्गतम् ॥ ७१॥

| verse_line2 = आविर्भूतो हिमवतः शृङ्गं यत्राभिसङ्गतम् ॥ ७१॥

}}

Line 42,288:

Line 46,967:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मेरुशृङ्गेण यत्रैव विष्णुः स्वात्मानमव्ययम् ।

| verse_lines = मेरुशृङ्गेण यत्रैव विष्णुः स्वात्मानमव्ययम् ।;लोकस्य सङ्ग्रहायेजे कर्मबन्धोज्झितोऽपि सन् ॥ ७२॥

| verse_line2 = लोकस्य सङ्ग्रहायेजे कर्मबन्धोज्झितोऽपि सन् ॥ ७२॥

}}

Line 42,297:

Line 46,977:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शङ्कराद्याः सुरा यत्र मरुत्तश्चेजिरे हरिम् ।

| verse_lines = शङ्कराद्याः सुरा यत्र मरुत्तश्चेजिरे हरिम् ।;दानवो वृषपर्वा च तत्रास्ति धनमक्षयम् ॥ ७३॥

| verse_line2 = दानवो वृषपर्वा च तत्रास्ति धनमक्षयम् ॥ ७३॥

}}

Line 42,306:

Line 46,987:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तच्छङ्करशरीरस्थं जामदग्न्यं हरिं परम् ।

| verse_lines = तच्छङ्करशरीरस्थं जामदग्न्यं हरिं परम् ।;इष्ट्वैवानुज्ञया तस्य स्वीकृत्य यज तेन च ।;इत्याह व्यासवाक्यानु भीमोऽप्याह नृपोत्तमम् ॥ ७४॥

| verse_line2 = इष्ट्वैवानुज्ञया तस्य स्वीकृत्य यज तेन च ।

}}

Line 42,315:

Line 46,997:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धनस्य देवता विष्णुर्जामदग्न्योऽखिलेश्वरः ।

| verse_lines = धनस्य देवता विष्णुर्जामदग्न्योऽखिलेश्वरः ।;स शङ्करशरीरस्थो यज्ञोच्छिष्टधनाधिपः ॥ ७५॥

| verse_line2 = स शङ्करशरीरस्थो यज्ञोच्छिष्टधनाधिपः ॥ ७५॥

}}

Line 42,324:

Line 47,007:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेनैव विष्णुना दत्तमर्जुनायास्त्रमुत्तमम् ।

| verse_lines = तेनैव विष्णुना दत्तमर्जुनायास्त्रमुत्तमम् ।;कार्याण्यन्यानि चास्माकं कृतान्येतेन विष्णुना ॥ ७६॥

| verse_line2 = कार्याण्यन्यानि चास्माकं कृतान्येतेन विष्णुना ॥ ७६॥

}}

Line 42,333:

Line 47,017:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स ब्रह्मरुद्रशक्रादिपददाताऽखिलप्रदः ।

| verse_lines = स ब्रह्मरुद्रशक्रादिपददाताऽखिलप्रदः ।;स्वतन्त्रः परतन्त्रांस्तानावर्तयति चेच्छया ॥ ७७॥

| verse_line2 = स्वतन्त्रः परतन्त्रांस्तानावर्तयति चेच्छया ॥ ७७॥

}}

Line 42,342:

Line 47,027:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रियोऽस्माकं प्रियास्तस्य सर्वदैव वयं नृप ।

| verse_lines = प्रियोऽस्माकं प्रियास्तस्य सर्वदैव वयं नृप ।;अतस्तदभ्यनुज्ञातधनेनैव यजामहे ॥ ७८॥

| verse_line2 = अतस्तदभ्यनुज्ञातधनेनैव यजामहे ॥ ७८॥

}}

Line 42,351:

Line 47,037:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽयं पितामहोऽस्माकं व्यासस्तन्नः प्रदास्यति ।

| verse_lines = सोऽयं पितामहोऽस्माकं व्यासस्तन्नः प्रदास्यति ।;इत्युक्त्वा तं पुरस्कृत्य कृष्णद्वैपायनं ययुः ॥ ७९॥

| verse_line2 = इत्युक्त्वा तं पुरस्कृत्य कृष्णद्वैपायनं ययुः ॥ ७९॥

}}

Line 42,360:

Line 47,047:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धनं कृष्णः समादाय(स आदाय) समन्ताच्छतयोजनम् ।

| verse_lines = धनं कृष्णः समादाय(स आदाय) समन्ताच्छतयोजनम् ।;ददौ तेषां तेऽपि चोहुर्हस्त्यश्वोष्ट्रनरादिभिः ॥ ८०॥

| verse_line2 = ददौ तेषां तेऽपि चोहुर्हस्त्यश्वोष्ट्रनरादिभिः ॥ ८०॥

}}

Line 42,369:

Line 47,057:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिरमृते सर्वे भीमसेनपुरोगमाः ।

| verse_lines = युधिष्ठिरमृते सर्वे भीमसेनपुरोगमाः ।;यज्ञार्थमूहिरे भूरि स्वर्णमुद्यद्रविप्रभम् ॥ ८१॥

| verse_line2 = यज्ञार्थमूहिरे भूरि स्वर्णमुद्यद्रविप्रभम् ॥ ८१॥

}}

Line 42,378:

Line 47,067:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव वासुदेवोऽपि सभार्यः स सुभद्रया ।

| verse_lines = तदैव वासुदेवोऽपि सभार्यः स सुभद्रया ।;आगच्छन् हस्तिनपुरं पथ्युदङ्केन पूजितः ॥ ८२॥

| verse_line2 = आगच्छन् हस्तिनपुरं पथ्युदङ्केन पूजितः ॥ ८२॥

}}

Line 42,387:

Line 47,077:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्कामवर्षिणो मेघांस्तस्य दत्वोदकार्थिनः ।

| verse_lines = तत्कामवर्षिणो मेघांस्तस्य दत्वोदकार्थिनः ।;सफलं स्ववरं कृत्वा जगाम गजसाह्वयम् ॥ ८३॥

| verse_line2 = सफलं स्ववरं कृत्वा जगाम गजसाह्वयम् ॥ ८३॥

}}

Line 42,396:

Line 47,087:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आसन्नेष्वेव पार्थेषु व्यासे च पुरुषोत्तमे ।

| verse_lines = आसन्नेष्वेव पार्थेषु व्यासे च पुरुषोत्तमे ।;प्रविवेश पुरं कृष्णस्तदाऽसूतोत्तरा मृतम् ॥ ८४॥

| verse_line2 = प्रविवेश पुरं कृष्णस्तदाऽसूतोत्तरा मृतम् ॥ ८४॥

}}

Line 42,405:

Line 47,097:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रौण्यस्त्रसूदितं बालं दृष्ट्वा कुन्त्यादिकाः स्त्रियः ।

| verse_lines = द्रौण्यस्त्रसूदितं बालं दृष्ट्वा कुन्त्यादिकाः स्त्रियः ।;शरण्यं शरणं जग्मुर्वासुदेवं जगत्पतिम् ॥ ८५॥

| verse_line2 = शरण्यं शरणं जग्मुर्वासुदेवं जगत्पतिम् ॥ ८५॥

}}

Line 42,414:

Line 47,107:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रत्यक्षमात्मना गर्भे रक्षितं प्रसवे हतम् ।

| verse_lines = प्रत्यक्षमात्मना गर्भे रक्षितं प्रसवे हतम् ।;पुनरुज्जीवयामास केशवः पार्थतन्तवे ॥ ८६॥

| verse_line2 = पुनरुज्जीवयामास केशवः पार्थतन्तवे ॥ ८६॥

}}

Line 42,423:

Line 47,117:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव विविशुः पार्था सकृष्णाः सधनोच्चयाः(सधनोच्छ्रयाः) ।

| verse_lines = तदैव विविशुः पार्था सकृष्णाः सधनोच्चयाः(सधनोच्छ्रयाः) ।;सर्वे मुमुदिरे दृष्ट्वा पौत्रं केशवरक्षितम् ॥ ८७॥

| verse_line2 = सर्वे मुमुदिरे दृष्ट्वा पौत्रं केशवरक्षितम् ॥ ८७॥

}}

Line 42,432:

Line 47,127:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ददौ दानानि बहुशो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।

| verse_lines = ददौ दानानि बहुशो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।;पौत्रजन्मनि हृष्टात्मा वासुदेवं ननाम च ॥ ८८॥

| verse_line2 = पौत्रजन्मनि हृष्टात्मा वासुदेवं ननाम च ॥ ८८॥

}}

Line 42,441:

Line 47,137:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कुन्तीकृष्णासुभद्राभिर्वैराट्याऽन्याभिरेव च ।

| verse_lines = कुन्तीकृष्णासुभद्राभिर्वैराट्याऽन्याभिरेव च ।;पाण्डवैः पुरुषैश्चान्यैः संस्तुतः प्रणतो हरिः ॥ ८९॥

| verse_line2 = पाण्डवैः पुरुषैश्चान्यैः संस्तुतः प्रणतो हरिः ॥ ८९॥

}}

Line 42,450:

Line 47,147:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कृष्णाभ्यनुज्ञाता पाराशर्यसदस्यकाः ।

| verse_lines = ततः कृष्णाभ्यनुज्ञाता पाराशर्यसदस्यकाः ।;आरेभिरेऽश्वमेधं ते मुनिभिर्ब्रह्मवादिभिः ॥ ९०॥

| verse_line2 = आरेभिरेऽश्वमेधं ते मुनिभिर्ब्रह्मवादिभिः ॥ ९०॥

}}

Line 42,459:

Line 47,157:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वयज्ञात्मकं तेषामश्वमेधं जगत्पतिः ।

| verse_lines = सर्वयज्ञात्मकं तेषामश्वमेधं जगत्पतिः ।;कारयामास भगवान् कृष्णद्वैपायनः स्वयम् ॥ ९१॥

| verse_line2 = कारयामास भगवान् कृष्णद्वैपायनः स्वयम् ॥ ९१॥

}}

Line 42,468:

Line 47,167:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साधनानि तु सर्वाणि शालां चैव हिरण्मयीम् ।

| verse_lines = साधनानि तु सर्वाणि शालां चैव हिरण्मयीम् ।;पवमानसुतश्चक्रे कृष्णद्वैपायनेरितः ॥ ९२॥

| verse_line2 = पवमानसुतश्चक्रे कृष्णद्वैपायनेरितः ॥ ९२॥

}}

Line 42,477:

Line 47,177:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथानुमन्त्रितोत्सृष्टं पुरोहितपुरस्कृतम् ।

| verse_lines = अथानुमन्त्रितोत्सृष्टं पुरोहितपुरस्कृतम् ।;तुरङ्गं (तुरगं) कृष्णसारङ्गमनुवव्राज वासविः ॥ ९३॥

| verse_line2 = तुरङ्गं (तुरगं) कृष्णसारङ्गमनुवव्राज वासविः ॥ ९३॥

}}

Line 42,486:

Line 47,187:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स जित्वा रुन्धतः सर्वान् नृपतीञ्छस्त्रतेजसा ।

| verse_lines = स जित्वा रुन्धतः सर्वान् नृपतीञ्छस्त्रतेजसा ।;चारयामास सर्वेषु राष्ट्रेष्वविजितोऽरिभिः ॥ ९४॥

| verse_line2 = चारयामास सर्वेषु राष्ट्रेष्वविजितोऽरिभिः ॥ ९४॥

}}

Line 42,495:

Line 47,197:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युधिष्ठिराज्ञया तेन न कश्चिन्निहतस्तदा ।

| verse_lines = युधिष्ठिराज्ञया तेन न कश्चिन्निहतस्तदा ।;आहूताश्च नृपास्तेन यज्ञार्थं प्रीयताऽखिलाः ॥ ९५॥

| verse_line2 = आहूताश्च नृपास्तेन यज्ञार्थं प्रीयताऽखिलाः ॥ ९५॥

}}

Line 42,504:

Line 47,207:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मळलूरं (मणलूरं) क्रमात् प्राप्तस्तत्रैनं बभ्रुवाहनः ।

| verse_lines = मळलूरं (मणलूरं) क्रमात् प्राप्तस्तत्रैनं बभ्रुवाहनः ।;अभ्ययादर्घ्यपाद्याद्यैस्तमाह विजयः सुतम् ॥ ९६॥

| verse_line2 = अभ्ययादर्घ्यपाद्याद्यैस्तमाह विजयः सुतम् ॥ ९६॥

}}

Line 42,513:

Line 47,217:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = योद्धुकामोऽर्घ्यमादाय त्वयाऽद्याभिगतो ह्यहम् ।

| verse_lines = योद्धुकामोऽर्घ्यमादाय त्वयाऽद्याभिगतो ह्यहम् ।;न प्रीये पौरुषं धिक् ते यन्मेध्याश्वो न वारितः ॥ ९७॥

| verse_line2 = न प्रीये पौरुषं धिक् ते यन्मेध्याश्वो न वारितः ॥ ९७॥

}}

Line 42,522:

Line 47,227:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदाऽपि(तथाऽपि) पितृभक्त्यैनमयुद्ध्यन्तमुलूपिका ।

| verse_lines = तदाऽपि(तथाऽपि) पितृभक्त्यैनमयुद्ध्यन्तमुलूपिका ।;प्राह युद्ध्यस्व यत् प्रीत्यै(तत् प्रीत्यै) गुरोः कार्यमसंशयम् ।;प्रीणनायैव युद्ध्यस्व पित्रे सन्धर्शयन् बलम् ॥ ९८॥

| verse_line2 = प्राह युद्ध्यस्व यत् प्रीत्यै(तत् प्रीत्यै) गुरोः कार्यमसंशयम् ।

}}

Line 42,531:

Line 47,237:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो युयुधे पित्रा बलं सर्वं प्रदर्शयन् ।

| verse_lines = इत्युक्तो युयुधे पित्रा बलं सर्वं प्रदर्शयन् ।;अर्जुनस्तु सुतस्नेहान्मन्दं योधयति स्मयन् ॥ ९९॥

| verse_line2 = अर्जुनस्तु सुतस्नेहान्मन्दं योधयति स्मयन् ॥ ९९॥

}}

Line 42,540:

Line 47,247:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तु सर्वायुधक्षेपेऽप्यविकारं धनञ्जयम् ।

| verse_lines = स तु सर्वायुधक्षेपेऽप्यविकारं धनञ्जयम् ।;दृष्ट्वा बाल्यात् परीक्षायै मन्त्रपूतं महाशरम् ।;चिक्षेप पित्रे दैवेन तेनैनं मोह आविशत् ॥ १००॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा बाल्यात् परीक्षायै मन्त्रपूतं महाशरम् ।

}}

Line 42,549:

Line 47,257:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मूर्च्छितं तं गुरुं दृष्ट्वा तद्भक्त्या भृशदुःखितः ।

| verse_lines = मूर्च्छितं तं गुरुं दृष्ट्वा तद्भक्त्या भृशदुःखितः ।;प्रायोपविष्टस्तन्माता विललापातिदुःखिता ॥ १०१॥

| verse_line2 = प्रायोपविष्टस्तन्माता विललापातिदुःखिता ॥ १०१॥

}}

Line 42,558:

Line 47,267:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विजगर्ह तदोलूपीं धिग् जगत्त्रयपूजितम् ।

| verse_lines = विजगर्ह तदोलूपीं धिग् जगत्त्रयपूजितम् ।;अजीघनो मे भर्तारं पुत्रेणैवाविजानता ॥ १०२॥

| verse_line2 = अजीघनो मे भर्तारं पुत्रेणैवाविजानता ॥ १०२॥

}}

Line 42,567:

Line 47,277:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = लोकवीरं पतिं हित्वा(हत्वा) न मे कार्यं सुतेन च ।

| verse_lines = लोकवीरं पतिं हित्वा(हत्वा) न मे कार्यं सुतेन च ।;पतिलोकमहं यास्ये तृप्ता भव कलिप्रिये ॥ १०३॥

| verse_line2 = पतिलोकमहं यास्ये तृप्ता भव कलिप्रिये ॥ १०३॥

}}

Line 42,576:

Line 47,287:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त्वा मरणायैव तां विनिश्चितमानसाम् ।

| verse_lines = इत्युक्त्वा मरणायैव तां विनिश्चितमानसाम् ।;धरायां विलुठन्तीं च दृष्ट्वा भुजगनन्दिनी ॥ १०४॥

| verse_line2 = धरायां विलुठन्तीं च दृष्ट्वा भुजगनन्दिनी ॥ १०४॥

}}

Line 42,585:

Line 47,297:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नागलोकात् समादाय विशल्यकरणीं क्षणात् ।

| verse_lines = नागलोकात् समादाय विशल्यकरणीं क्षणात् ।;उत्थापयामास पतिं त्रिलोकातिरथं तया ॥ १०५॥

| verse_line2 = उत्थापयामास पतिं त्रिलोकातिरथं तया ॥ १०५॥

}}

Line 42,594:

Line 47,307:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रहस्योवाच च तदा श्रुतं वाक्यं पुरा मया ।

| verse_lines = प्रहस्योवाच च तदा श्रुतं वाक्यं पुरा मया ।;सुरलोके सुरैः प्रोक्तं भीष्माद्या नातिधर्मतः ॥ १०६॥

| verse_line2 = सुरलोके सुरैः प्रोक्तं भीष्माद्या नातिधर्मतः ॥ १०६॥

}}

Line 42,603:

Line 47,317:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यद्धतास्तेन दोषेण पार्थस्तेनातिवेदनाम् ।

| verse_lines = यद्धतास्तेन दोषेण पार्थस्तेनातिवेदनाम् ।;रणे व्रजेदिति न तत् परतः स्यादिति ह्यहम् ।;वचनादेव देवानां युद्ध्येत्यात्मजमब्रवम् ॥ १०७॥

| verse_line2 = रणे व्रजेदिति न तत् परतः स्यादिति ह्यहम् ।

}}

Line 42,612:

Line 47,327:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवानामेव सङ्कल्पान्मूर्च्छितश्चार्जुनोऽभवत् ।

| verse_lines = देवानामेव सङ्कल्पान्मूर्च्छितश्चार्जुनोऽभवत् ।;भुक्तदोषफलश्चायं पुनर्भोक्ष्यति नान्यतः ॥ १०८॥

| verse_line2 = भुक्तदोषफलश्चायं पुनर्भोक्ष्यति नान्यतः ॥ १०८॥

}}

Line 42,621:

Line 47,337:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्येन पातितस्त्यास्य यशो नश्येत् त्रिलोकगम् ।

| verse_lines = अन्येन पातितस्त्यास्य यशो नश्येत् त्रिलोकगम् ।;नार्जुनस्य यशो नश्येदिति दैवैरिदं कृतम् ॥ १०९॥

| verse_line2 = नार्जुनस्य यशो नश्येदिति दैवैरिदं कृतम् ॥ १०९॥

}}

Line 42,630:

Line 47,347:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तः प्रीतिमापेदे पुत्रभार्यायुतोऽर्जुनः ।

| verse_lines = इत्युक्तः प्रीतिमापेदे पुत्रभार्यायुतोऽर्जुनः ।;यज्ञार्थं तावथाऽहूय पूजितः प्रययौ ततः ॥ ११०॥

| verse_line2 = यज्ञार्थं तावथाऽहूय पूजितः प्रययौ ततः ॥ ११०॥

}}

Line 42,639:

Line 47,357:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वारकायाः समीपस्थं प्रद्युम्नाद्याः सुता हरेः ।

| verse_lines = द्वारकायाः समीपस्थं प्रद्युम्नाद्याः सुता हरेः ।;प्रसह्याश्वमपाजह्रुराह्वयन्तोऽर्जुनं युधे ॥ १११॥

| verse_line2 = प्रसह्याश्वमपाजह्रुराह्वयन्तोऽर्जुनं युधे ॥ १११॥

}}

Line 42,648:

Line 47,367:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुभद्राहरणं मार्ष्टुं नीतेऽश्वे तैर्धनञ्जयः ।

| verse_lines = सुभद्राहरणं मार्ष्टुं नीतेऽश्वे तैर्धनञ्जयः ।;गौरवाद् वासुदेवस्य मातुलस्य च केवलम् ॥ ११२॥

| verse_line2 = गौरवाद् वासुदेवस्य मातुलस्य च केवलम् ॥ ११२॥

}}

Line 42,657:

Line 47,377:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मातुलायाब्रवीदश्वं हृतं पौत्रैरबन्धुवत् ।

| verse_lines = मातुलायाब्रवीदश्वं हृतं पौत्रैरबन्धुवत् ।;स निर्भत्स्य कुमारांस्तान् मेध्यमश्वममोचयत् ॥ ११३॥

| verse_line2 = स निर्भत्स्य कुमारांस्तान् मेध्यमश्वममोचयत् ॥ ११३॥

}}

Line 42,666:

Line 47,387:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मातुलं स प्रणम्याथ यज्ञार्थं तान् निमन्त्र्य च ।

| verse_lines = मातुलं स प्रणम्याथ यज्ञार्थं तान् निमन्त्र्य च ।;गच्छन् गजाह्वयं दूतमग्रतोऽयापयन्नृपे(यातयन्नृपे) ॥ ११४॥

| verse_line2 = गच्छन् गजाह्वयं दूतमग्रतोऽयापयन्नृपे(यातयन्नृपे) ॥ ११४॥

}}

Line 42,675:

Line 47,397:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सकृष्णः सहसोदर्यः श्रुत्वाऽसौ प्राप्तमर्जुनम् ।

| verse_lines = सकृष्णः सहसोदर्यः श्रुत्वाऽसौ प्राप्तमर्जुनम् ।;प्रीतो बाष्पाभिपूर्णाक्षो(बाष्पातिपूर्णाक्षो) भ्रातृस्नेहादभाषत ॥ ११५॥

| verse_line2 = प्रीतो बाष्पाभिपूर्णाक्षो(बाष्पातिपूर्णाक्षो) भ्रातृस्नेहादभाषत ॥ ११५॥

}}

Line 42,684:

Line 47,407:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासुदेव न पश्यामि दुर्लक्षणमथार्जुने ।

| verse_lines = वासुदेव न पश्यामि दुर्लक्षणमथार्जुने ।;केन दुर्लक्षणेनायं बहुदुःखी प्रवासगः ॥ ११६॥

| verse_line2 = केन दुर्लक्षणेनायं बहुदुःखी प्रवासगः ॥ ११६॥

}}

Line 42,693:

Line 47,417:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पृष्टस्तं केशवः प्राह भ्राता ते दीर्घपिण्डकः(पिण्डिकः) ।

| verse_lines = पृष्टस्तं केशवः प्राह भ्राता ते दीर्घपिण्डकः(पिण्डिकः) ।;तेनायं दुःखबहुल इत्युक्त्वा पुनरेव च ।;वदन्तमेव पाञ्चाली कटाक्षेण न्यवारयत् ॥ ११७॥

| verse_line2 = तेनायं दुःखबहुल इत्युक्त्वा पुनरेव च ।

}}

Line 42,702:

Line 47,427:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तलक्षणाभिज्ञाः कृष्णः सत्या वृकोदरः ।

| verse_lines = समस्तलक्षणाभिज्ञाः कृष्णः सत्या वृकोदरः ।;कृष्णा च पञ्चमो नास्ति विद्या शुद्धेयमञ्जसा ॥ ११८॥

| verse_line2 = कृष्णा च पञ्चमो नास्ति विद्या शुद्धेयमञ्जसा ॥ ११८॥

}}

Line 42,711:

Line 47,437:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रसङ्गात् प्राप्तुमिच्छेत् तां विद्याशीलो युधिष्ठिरः ।

| verse_lines = प्रसङ्गात् प्राप्तुमिच्छेत् तां विद्याशीलो युधिष्ठिरः ।;इति लोभात् तु पाञ्चाली वासुदेवं न्यवारयत् ॥ ११९॥

| verse_line2 = इति लोभात् तु पाञ्चाली वासुदेवं न्यवारयत् ॥ ११९॥

}}

Line 42,720:

Line 47,447:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्गौरवाद् वासुदेवो नोत्तरं प्रत्यभाषत ।

| verse_lines = तद्गौरवाद् वासुदेवो नोत्तरं प्रत्यभाषत ।;विस्मारयामास च तं पब्रुवाणः कथान्तरम् ॥ १२०॥

| verse_line2 = विस्मारयामास च तं पब्रुवाणः कथान्तरम् ॥ १२०॥

}}

Line 42,729:

Line 47,457:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उदरस्य किञ्चिदाधिक्यं वृषणाधिक्यमेव च ।

| verse_lines = उदरस्य किञ्चिदाधिक्यं वृषणाधिक्यमेव च ।;सव्यबाहोस्तथाऽऽधिक्यं दुर्लक्षणमथार्जुने(अतोऽर्जुने,अथोऽर्जुने) ॥ १२१॥

| verse_line2 = सव्यबाहोस्तथाऽऽधिक्यं दुर्लक्षणमथार्जुने(अतोऽर्जुने,अथोऽर्जुने) ॥ १२१॥

}}

Line 42,738:

Line 47,467:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैवोक्तं वासुदेवेन दृश्यमानमपि स्फुटम् ।

| verse_lines = नैवोक्तं वासुदेवेन दृश्यमानमपि स्फुटम् ।;ज्ञानानन्दह्रासकरा ह्येते दोषाः सनातनाः (सदातनाः) ॥ १२२॥

| verse_line2 = ज्ञानानन्दह्रासकरा ह्येते दोषाः सनातनाः (सदातनाः) ॥ १२२॥

}}

Line 42,747:

Line 47,477:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तजीवराशौ यद् दुर्लक्षणविवर्जितौ ।

| verse_lines = समस्तजीवराशौ यद् दुर्लक्षणविवर्जितौ ।;पूर्णचित्सुखशक्त्यादेर्योग्यौ कृष्णा च मारुतिः ॥ १२३॥

| verse_line2 = पूर्णचित्सुखशक्त्यादेर्योग्यौ कृष्णा च मारुतिः ॥ १२३॥

}}

Line 42,756:

Line 47,487:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनादिदुःखहीनत्वे सुखाधिक्ये च लक्षणम् ।

| verse_lines = अनादिदुःखहीनत्वे सुखाधिक्ये च लक्षणम् ।;रुग्मिणीसत्यभामादिरूपायाः श्रिय एव तु ॥ १२४॥

| verse_line2 = रुग्मिणीसत्यभामादिरूपायाः श्रिय एव तु ॥ १२४॥

}}

Line 42,765:

Line 47,497:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मुख्यं ततोऽपि(ततोऽति) मुख्यं तु स्वान्तन्त्र्यादेरशेषतः ।

| verse_lines = मुख्यं ततोऽपि(ततोऽति) मुख्यं तु स्वान्तन्त्र्यादेरशेषतः ।;गुणराशेः परं लिङ्गं नित्यं व्यासादिरूपिणः ।;विष्णोरेव नचान्यस्य स ह्येकः पूर्णसद्गुणः ॥ १२५॥

| verse_line2 = गुणराशेः परं लिङ्गं नित्यं व्यासादिरूपिणः ।

}}

Line 42,774:

Line 47,507:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = साश्वेऽर्जुने यज्ञवाटं प्रविष्टेऽस्य सहोदराः ।

| verse_lines = साश्वेऽर्जुने यज्ञवाटं प्रविष्टेऽस्य सहोदराः ।;पूजिताः पूजयामासुर्मुदिताः सहकेशवाः ॥ १२६॥

| verse_line2 = पूजिताः पूजयामासुर्मुदिताः सहकेशवाः ॥ १२६॥

}}

Line 42,783:

Line 47,517:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः स यज्ञो यदुवीररक्षितो व्यासोपदिष्टो मुनिभिः प्रवर्तितः ।

| verse_lines = ततः स यज्ञो यदुवीररक्षितो व्यासोपदिष्टो मुनिभिः प्रवर्तितः ।;अशोभतालं सकलैर्नृपैश्च समागतैर्विप्रवरैश्च जुष्टः ॥ १२७॥

| verse_line2 = अशोभतालं सकलैर्नृपैश्च समागतैर्विप्रवरैश्च जुष्टः ॥ १२७॥

}}

Line 42,792:

Line 47,527:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स कृष्णयुग्मेन च भार्गवेण त्रिधा विभक्तेन परेण पुंसा ।

| verse_lines = स कृष्णयुग्मेन च भार्गवेण त्रिधा विभक्तेन परेण पुंसा ।;अधिष्ठितोऽशोभत विश्वमेतद् विश्वादिरूपेण यथैव तेन ॥ १२८॥

| verse_line2 = अधिष्ठितोऽशोभत विश्वमेतद् विश्वादिरूपेण यथैव तेन ॥ १२८॥

}}

Line 42,801:

Line 47,537:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथा विरिञ्चस्य पुराऽऽस यज्ञो यथैव शक्रस्य शतक्रतुत्वे ।

| verse_lines = यथा विरिञ्चस्य पुराऽऽस यज्ञो यथैव शक्रस्य शतक्रतुत्वे ।;तथैव सोऽभूद् विधिशर्वशक्रपूर्वैः सुरैराविरलङ्कृतोऽधिकम् ॥ १२९॥

| verse_line2 = तथैव सोऽभूद् विधिशर्वशक्रपूर्वैः सुरैराविरलङ्कृतोऽधिकम् ॥ १२९॥

}}

Line 42,810:

Line 47,547:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न देवगन्धर्वमुनिस्वधर्ममर्त्यादिकेष्वास स योऽत्र नाऽस(सम्भ्रमः) ।

| verse_lines = न देवगन्धर्वमुनिस्वधर्ममर्त्यादिकेष्वास स योऽत्र नाऽस(सम्भ्रमः) ।;स्वलङ्कृतैर्नाकिजनैः सकान्तैररूरुचन्नाकवदेतदोकः(दोघः) ॥ १३०॥

| verse_line2 = स्वलङ्कृतैर्नाकिजनैः सकान्तैररूरुचन्नाकवदेतदोकः(दोघः) ॥ १३०॥

}}

Line 42,819:

Line 47,557:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रैव तत्त्वानि ससंशयानि निस्संशयान्यासुरलं विवादे ।

| verse_lines = तत्रैव तत्त्वानि ससंशयानि निस्संशयान्यासुरलं विवादे ।;परस्परोत्थे हरिणा त्रिरूपिणा संस्थापितान्यग्र्यवचोभिरुच्चैः ॥ १३१॥

| verse_line2 = परस्परोत्थे हरिणा त्रिरूपिणा संस्थापितान्यग्र्यवचोभिरुच्चैः ॥ १३१॥

}}

Line 42,828:

Line 47,567:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रगीतगन्धर्ववरः प्रनृत्तसदप्सराः सन्ततवादिविप्रः ।

| verse_lines = प्रगीतगन्धर्ववरः प्रनृत्तसदप्सराः सन्ततवादिविप्रः ।;विवेचयद्देवनृपौघ एको रराज राजाऽखिलसत्क्रतूनाम् ॥ १३२॥

| verse_line2 = विवेचयद्देवनृपौघ एको रराज राजाऽखिलसत्क्रतूनाम् ॥ १३२॥

}}

Line 42,837:

Line 47,577:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तदेव्यः सहवासुदेव्यः स्वलङ्कृताः फुल्लमुखारविन्दाः ।

| verse_lines = समस्तदेव्यः सहवासुदेव्यः स्वलङ्कृताः फुल्लमुखारविन्दाः ।;विचेरुरत्रैव(विरेजुरत्रैव) सहाप्सरोभिर्निषेदुरप्यच्युतसत्कथारमाः ॥ १३३॥

| verse_line2 = विचेरुरत्रैव(विरेजुरत्रैव) सहाप्सरोभिर्निषेदुरप्यच्युतसत्कथारमाः ॥ १३३॥

}}

Line 42,846:

Line 47,587:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न वै मुमुक्षुर्न बभूषुरत्र न वै विवित्सुश्च कुतो बुभुक्षुः ।

| verse_lines = न वै मुमुक्षुर्न बभूषुरत्र न वै विवित्सुश्च कुतो बुभुक्षुः ।;असत्यकामा अभवन् कुतश्चित् प्रदातरि प्राज्ञवरेऽनिलात्मजे ॥ १३४॥

| verse_line2 = असत्यकामा अभवन् कुतश्चित् प्रदातरि प्राज्ञवरेऽनिलात्मजे ॥ १३४॥

}}

Line 42,855:

Line 47,597:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दिनेदिने तत्र महान्नपर्वताः सभक्षसारा रसवन्त ऊर्जिताः ।

| verse_lines = दिनेदिने तत्र महान्नपर्वताः सभक्षसारा रसवन्त ऊर्जिताः ।;नद्यः पयः सर्पिरजस्रपूर्णाः समाक्षिकाद्या अपि पायसह्रदाः ॥ १३५॥

| verse_line2 = नद्यः पयः सर्पिरजस्रपूर्णाः समाक्षिकाद्या अपि पायसह्रदाः ॥ १३५॥

}}

Line 42,864:

Line 47,607:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ह्रदा महान्तस्त्रिदशादियोग्याः सुयोगयुक्ता हरिचन्दनादेः ।

| verse_lines = ह्रदा महान्तस्त्रिदशादियोग्याः सुयोगयुक्ता हरिचन्दनादेः ।;तथाऽञ्जनालक्तकमुख्यमण्डनद्रव्याग्र्यवाप्यो मणिकाञ्चनोद्भवाः ॥ १३६॥

| verse_line2 = तथाऽञ्जनालक्तकमुख्यमण्डनद्रव्याग्र्यवाप्यो मणिकाञ्चनोद्भवाः ॥ १३६॥

}}

Line 42,873:

Line 47,617:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथेष्टपानाशनभोगशिष्टाः सहस्रशो मारुतिना तु कारिताः ।

| verse_lines = यथेष्टपानाशनभोगशिष्टाः सहस्रशो मारुतिना तु कारिताः ।;गन्धा रसाद्याश्च समस्तभोगा दिवीव तत्राऽसुरतीव हृद्याः ॥ १३७॥

| verse_line2 = गन्धा रसाद्याश्च समस्तभोगा दिवीव तत्राऽसुरतीव हृद्याः ॥ १३७॥

}}

Line 42,882:

Line 47,627:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नैतादृशः कश्चन भूतपूर्वो मखो विना रामविरिञ्चवज्रिणाम् ।

| verse_lines = नैतादृशः कश्चन भूतपूर्वो मखो विना रामविरिञ्चवज्रिणाम् ।;मखानिति प्रोचुरशेषलोका दृष्ट्वा मखं तं पुरुषोत्तमेरितम् ॥ १३८॥

| verse_line2 = मखानिति प्रोचुरशेषलोका दृष्ट्वा मखं तं पुरुषोत्तमेरितम् ॥ १३८॥

}}

Line 42,891:

Line 47,637:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स एवमद्धा हरिदैवतः क्रतुः पञ्चाश्वमेधात्मक उच्चकल्पः ।

| verse_lines = स एवमद्धा हरिदैवतः क्रतुः पञ्चाश्वमेधात्मक उच्चकल्पः ।;दिनेदिने स्वृद्धगुणो बभूव मुदावहो वत्सरपञ्चकत्रयम् ॥ १३९॥

| verse_line2 = दिनेदिने स्वृद्धगुणो बभूव मुदावहो वत्सरपञ्चकत्रयम् ॥ १३९॥

}}

Line 42,900:

Line 47,647:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यज्ञावसाने निखिलाश्च पाण्डवाः कृष्णा च पृथ्वीमखिलां सवित्ताम् ।

| verse_lines = यज्ञावसाने निखिलाश्च पाण्डवाः कृष्णा च पृथ्वीमखिलां सवित्ताम् ।;माङ्गल्यमात्रं दयिताशरीरे निधाय सर्वाभरणानि चैव ।;समर्पयामासुरजे वरेण्ये व्यासे विभागाय यथोक्तमृत्विजाम् ॥ १४०॥

| verse_line2 = माङ्गल्यमात्रं दयिताशरीरे निधाय सर्वाभरणानि चैव ।

}}

Line 42,909:

Line 47,657:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रियो विभागो यदमुष्य विष्णोरतो विभागार्थमिवाऽर्पयंस्ते ।

| verse_lines = प्रियो विभागो यदमुष्य विष्णोरतो विभागार्थमिवाऽर्पयंस्ते ।;हृदा समस्तं हरयेऽर्पितं तैः स हि द्विजस्थोऽपि समस्तकर्ता ॥ १४१॥

| verse_line2 = हृदा समस्तं हरयेऽर्पितं तैः स हि द्विजस्थोऽपि समस्तकर्ता ॥ १४१॥

}}

Line 42,918:

Line 47,667:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देहेन्द्रियप्राणमनांसि चेतनैः सहैव तस्मा अतिसृज्य नेमुः ।

| verse_lines = देहेन्द्रियप्राणमनांसि चेतनैः सहैव तस्मा अतिसृज्य नेमुः ।;त्वदीयमेतन्निखिलं वयं च नास्त्यस्मदीयं(न त्वस्मदीयं) क्‍वच किञ्चनेश ।;स्वन्त्र एकोऽसि न कश्चिदन्यः सर्वत्र पूर्णोऽसि सदेति हृष्टाः ॥ १४२॥

| verse_line2 = त्वदीयमेतन्निखिलं वयं च नास्त्यस्मदीयं(न त्वस्मदीयं) क्‍वच किञ्चनेश ।

}}

Line 42,927:

Line 47,677:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो विभक्ते मुनयोऽवदंस्ते प्रत्यर्पयामो वयमेषु राज्यम् ।

| verse_lines = ततो विभक्ते मुनयोऽवदंस्ते प्रत्यर्पयामो वयमेषु राज्यम् ।;पूर्णा हिरण्येन वयं धरायाः प्रपालने योग्यतमा इमे हि ॥ १४३॥

| verse_line2 = पूर्णा हिरण्येन वयं धरायाः प्रपालने योग्यतमा इमे हि ॥ १४३॥

}}

Line 42,936:

Line 47,687:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थाः सभार्या द्विजवाक्यमेतन्निशम्य कृष्णाय पुनः प्रणम्य ।

| verse_lines = पार्थाः सभार्या द्विजवाक्यमेतन्निशम्य कृष्णाय पुनः प्रणम्य ।;ऊचुस्तपो नोऽस्तु वनेऽर्पयित्वा राज्यं मखान्ते त्वयि धर्मलब्धम् ॥ १४४॥

| verse_line2 = ऊचुस्तपो नोऽस्तु वनेऽर्पयित्वा राज्यं मखान्ते त्वयि धर्मलब्धम् ॥ १४४॥

}}

Line 42,945:

Line 47,697:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितः प्राह स बादरायणो मुनीश्वरैरप्यभियाचितः प्रभुः ।

| verse_lines = इतीरितः प्राह स बादरायणो मुनीश्वरैरप्यभियाचितः प्रभुः ।;हिरण्यमेव स्वमिदं मुनीनां मदाज्ञया भूङ्ग्ध्वमशेषराज्यम् ॥ १४५॥

| verse_line2 = हिरण्यमेव स्वमिदं मुनीनां मदाज्ञया भूङ्ग्ध्वमशेषराज्यम् ॥ १४५॥

}}

Line 42,954:

Line 47,707:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समर्पितं मे फलवच्च तत् स्यात् पुनर्ग्रहो नैव च दोषकारी ।

| verse_lines = समर्पितं मे फलवच्च तत् स्यात् पुनर्ग्रहो नैव च दोषकारी ।;पितामहोऽहं भवतां विशेषतो गुरुः पतिश्चैव ततो मदर्हथ ॥ १४६॥

| verse_line2 = पितामहोऽहं भवतां विशेषतो गुरुः पतिश्चैव ततो मदर्हथ ॥ १४६॥

}}

Line 42,963:

Line 47,717:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितास्ते प्रतिपद्य राज्यं ददुर्हिरण्यं निखिलं च तस्मै ।

| verse_lines = इतीरितास्ते प्रतिपद्य राज्यं ददुर्हिरण्यं निखिलं च तस्मै ।;विभज्य विप्रान् स निजं तु भागमदात् पृथायै निखिलम् प्रसन्नः ॥ १४७॥

| verse_line2 = विभज्य विप्रान् स निजं तु भागमदात् पृथायै निखिलम् प्रसन्नः ॥ १४७॥

}}

Line 42,972:

Line 47,727:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सभार्यकाणां वररत्नभूषणान्यशेषतः पुत्रभुवां प्रदाय ।

| verse_lines = सभार्यकाणां वररत्नभूषणान्यशेषतः पुत्रभुवां प्रदाय ।;पृथक्पृथग् योग्यवरांस्तथैभ्यः प्रादात् प्रभुस्ते मुदिताः प्रणेमुः ॥ १४८॥

| verse_line2 = पृथक्पृथग् योग्यवरांस्तथैभ्यः प्रादात् प्रभुस्ते मुदिताः प्रणेमुः ॥ १४८॥

}}

Line 42,981:

Line 47,737:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद् यज्ञपञ्चकमजस्त्रिगुणां स एभ्यः सद्दक्षिणां क्रतुपतिर्निखिलामवाप्य ।

| verse_lines = तद् यज्ञपञ्चकमजस्त्रिगुणां स एभ्यः सद्दक्षिणां क्रतुपतिर्निखिलामवाप्य ।;चक्रेऽश्वमेधत्रयमेकमेकं तेषां हरिर्बहुसुवर्णकनामधेयम् ॥ १४९॥

| verse_line2 = चक्रेऽश्वमेधत्रयमेकमेकं तेषां हरिर्बहुसुवर्णकनामधेयम् ॥ १४९॥

}}

Line 42,990:

Line 47,747:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सकृष्णेष्वथ पार्थेषु सुस्नातावभृथेष्वलम् ।

| verse_lines = सकृष्णेष्वथ पार्थेषु सुस्नातावभृथेष्वलम् ।;पञ्चेन्द्रवद् विराजत्सु स्तूयमानेष्वृषीश्वरैः ॥ १५०॥

| verse_line2 = पञ्चेन्द्रवद् विराजत्सु स्तूयमानेष्वृषीश्वरैः ॥ १५०॥

}}

Line 42,999:

Line 47,757:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्तूयमाने च तद्यज्ञे क्रोधो नकुलतां गतः ।

| verse_lines = स्तूयमाने च तद्यज्ञे क्रोधो नकुलतां गतः ।;कृत्वोग्रगर्जनं यज्ञं तांश्च यज्ञकृतोऽखिलान् ॥ १५१॥

| verse_line2 = कृत्वोग्रगर्जनं यज्ञं तांश्च यज्ञकृतोऽखिलान् ॥ १५१॥

}}

Line 43,008:

Line 47,767:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गर्हयन्नूचिवानित्थं भार्यापुत्रस्नुषायुतः ।

| verse_lines = गर्हयन्नूचिवानित्थं भार्यापुत्रस्नुषायुतः ।;सक्तुप्रस्थमदाद् विप्र उञ्छवृत्तिः सुभक्तितः ॥ १५२॥

| verse_line2 = सक्तुप्रस्थमदाद् विप्र उञ्छवृत्तिः सुभक्तितः ॥ १५२॥

}}

Line 43,017:

Line 47,777:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मायातिथये तस्य कलां नार्हति षोडशीम् ।

| verse_lines = धर्मायातिथये तस्य कलां नार्हति षोडशीम् ।;यज्ञोऽयमिति हेतुं च विप्रैः पृष्टोऽभ्यभाषत ॥ १५३॥

| verse_line2 = यज्ञोऽयमिति हेतुं च विप्रैः पृष्टोऽभ्यभाषत ॥ १५३॥

}}

Line 43,026:

Line 47,787:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतिथेस्तस्य पादोदक्लिन्नः पार्श्वो हिरण्मयः ।

| verse_lines = अतिथेस्तस्य पादोदक्लिन्नः पार्श्वो हिरण्मयः ।;एको ममाभूदपरः सर्वतीर्थादिकेष्वपि ॥ १५४॥

| verse_line2 = एको ममाभूदपरः सर्वतीर्थादिकेष्वपि ॥ १५४॥

}}

Line 43,035:

Line 47,797:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मज्जतोऽवभृथेष्वद्धा यज्ञानामत्र चाऽदरात् ।

| verse_lines = मज्जतोऽवभृथेष्वद्धा यज्ञानामत्र चाऽदरात् ।;नाभूदित्यथ तत्तत्त्ववेदिभिर्मुनिपुङ्गवैः ॥ १५५॥

| verse_line2 = नाभूदित्यथ तत्तत्त्ववेदिभिर्मुनिपुङ्गवैः ॥ १५५॥

}}

Line 43,044:

Line 47,807:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णेन च तमोऽन्धं तं प्रापयद्भिः स्मिते कृते ।

| verse_lines = कृष्णेन च तमोऽन्धं तं प्रापयद्भिः स्मिते कृते ।;अदर्शनं जगामाऽशु तमः प्राप च कालतः ।;तदर्थमेव हैरण्यः पार्श्वस्तस्याभवत् पुरा ॥ १५६॥

| verse_line2 = अदर्शनं जगामाऽशु तमः प्राप च कालतः ।

}}

Line 43,053:

Line 47,817:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृष्णस्य पाण्डवानां च मखादेश्च गुणान् बहून् ।

| verse_lines = कृष्णस्य पाण्डवानां च मखादेश्च गुणान् बहून् ।;वदन्तो भर्त्सयाञ्चक्रुस्तन्मतज्ञा(तं मतज्ञाः) मधुद्विषः ॥ १५७॥

| verse_line2 = वदन्तो भर्त्सयाञ्चक्रुस्तन्मतज्ञा(तं मतज्ञाः) मधुद्विषः ॥ १५७॥

}}

Line 43,062:

Line 47,827:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्राद्धार्थं हि पयः पूर्वं (जामदग्नेः)जमदग्नेरदूषयत् ।

| verse_lines = श्राद्धार्थं हि पयः पूर्वं (जामदग्नेः)जमदग्नेरदूषयत् ।;नाकुलेनैव रूपेण क्रोधस्तं पितरोऽशपन् ॥ १५८॥

| verse_line2 = नाकुलेनैव रूपेण क्रोधस्तं पितरोऽशपन् ॥ १५८॥

}}

Line 43,071:

Line 47,837:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भव त्वं नकुलस्तावद् यावद् धर्मादिकान् सुरान् ।

| verse_lines = भव त्वं नकुलस्तावद् यावद् धर्मादिकान् सुरान् ।;क्षेप्स्यसीति तमो घोरं भूयः पापेन यात्वयम् ।;इत्यभिप्रेत्यः तैः शप्तस्तथा कृत्वा तमोऽभ्ययात् ॥ १५९॥

| verse_line2 = क्षेप्स्यसीति तमो घोरं भूयः पापेन यात्वयम् ।

}}

Line 43,080:

Line 47,847:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यद्यप्यल्पधनत्यक्तं वित्तं बहुफलं भवेत् ।

| verse_lines = यद्यप्यल्पधनत्यक्तं वित्तं बहुफलं भवेत् ।;तथाऽप्यनन्तफलदाः कर्तुरेव महागुणाः ॥ १६०॥

| verse_line2 = तथाऽप्यनन्तफलदाः कर्तुरेव महागुणाः ॥ १६०॥

}}

Line 43,089:

Line 47,857:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सतां प्रीतिश्च तत्रापि सद्वरो हरिरेव हि ।

| verse_lines = सतां प्रीतिश्च तत्रापि सद्वरो हरिरेव हि ।;पार्थेभ्योऽभ्यधिकः कर्ता समो वा को गुणैर्भवेत् ॥ १६१॥

| verse_line2 = पार्थेभ्योऽभ्यधिकः कर्ता समो वा को गुणैर्भवेत् ॥ १६१॥

}}

Line 43,098:

Line 47,867:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सतां च प्रवरो विष्णुः सद्भिर्मुनिवरैर्युतः ।

| verse_lines = सतां च प्रवरो विष्णुः सद्भिर्मुनिवरैर्युतः ।;प्रत्यक्षतः कारयति पार्थैः प्रियतमैश्च तैः ।;यं मखप्रवरं तस्य समं किं शुभसाधनम्(शुभसाधनैः) ॥ १६२॥

| verse_line2 = प्रत्यक्षतः कारयति पार्थैः प्रियतमैश्च तैः ।

}}

Line 43,107:

Line 47,877:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पठन्ति पैङ्गिनश्चैतान् मन्त्रानन्वर्थकानिह ।

| verse_lines = पठन्ति पैङ्गिनश्चैतान् मन्त्रानन्वर्थकानिह ।;अवैष्णवकृतं कर्म सर्वमन्तवदुच्यते ।;अनन्तं वैष्णवकृतं तत्र वर्णक्रमात् परम् ॥ १६३॥

| verse_line2 = अवैष्णवकृतं कर्म सर्वमन्तवदुच्यते ।

}}

Line 43,116:

Line 47,887:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वैष्णवेष्वपि मर्त्यैर्यत् कृतं शतगुणं ततः ।

| verse_lines = वैष्णवेष्वपि मर्त्यैर्यत् कृतं शतगुणं ततः ।;गान्धर्वं कर्म तस्माच्च मुनिभिः पितृभिस्ततः ॥ १६४॥

| verse_line2 = गान्धर्वं कर्म तस्माच्च मुनिभिः पितृभिस्ततः ॥ १६४॥

}}

Line 43,125:

Line 47,897:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवशक्रशिवब्रह्मकृतं तस्मात् क्रमेण च ।

| verse_lines = देवशक्रशिवब्रह्मकृतं तस्मात् क्रमेण च ।;शतोत्तरमिति ज्ञेयं नान्यद् ब्रह्मकृतोपमम् ॥ १६५॥

| verse_line2 = शतोत्तरमिति ज्ञेयं नान्यद् ब्रह्मकृतोपमम् ॥ १६५॥

}}

Line 43,134:

Line 47,907:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वैष्णवत्वं क्रमात् वृद्धं (क्रमोद्वृद्धं) ब्रह्मान्तं जीवराशिषु ।

| verse_lines = वैष्णवत्वं क्रमात् वृद्धं (क्रमोद्वृद्धं) ब्रह्मान्तं जीवराशिषु ।;फलाधिक्यं कर्मणां हि विष्णोः प्रीत्यैव नान्यथा ॥ १६६॥

| verse_line2 = फलाधिक्यं कर्मणां हि विष्णोः प्रीत्यैव नान्यथा ॥ १६६॥

}}

Line 43,143:

Line 47,917:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति तेन न पार्थानां कर्मणाऽन्यत् समं क्‍वचित् ।

| verse_lines = इति तेन न पार्थानां कर्मणाऽन्यत् समं क्‍वचित् ।;गुणैर्ज्ञानादिभिर्वाऽपि तस्मात् क्रोधः स तामसः ।;विनिन्द्य तान् सुसत्त्वस्थांस्तमोऽन्धमुपजग्मिवान् ॥ १६७॥

| verse_line2 = गुणैर्ज्ञानादिभिर्वाऽपि तस्मात् क्रोधः स तामसः ।

}}

Line 43,152:

Line 47,927:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथ पृष्टो वासुदेवः सुरविप्रादिसंसदि ।

| verse_lines = अथ पृष्टो वासुदेवः सुरविप्रादिसंसदि ।;युधिष्ठिरेण संहृष्टो जगादाशेषतः प्रभुः ॥ १६८॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरेण संहृष्टो जगादाशेषतः प्रभुः ॥ १६८॥

}}

Line 43,161:

Line 47,937:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते च श्रुत्वाऽखिलान् धर्मान् भक्त्या परमया युताः ।

| verse_lines = ते च श्रुत्वाऽखिलान् धर्मान् भक्त्या परमया युताः ।;पूजयन्तो जगन्नाथमापुश्च परमां मुदम् ॥ १६९॥

| verse_line2 = पूजयन्तो जगन्नाथमापुश्च परमां मुदम् ॥ १६९॥

}}

Line 43,176:

Line 47,953:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ओं ॥ यज्ञेश्वरेणाभियुतेषु भक्त्या महीं प्रशासत्सु पृथासुतेषु ।

| verse_lines = ओं ॥ यज्ञेश्वरेणाभियुतेषु भक्त्या महीं प्रशासत्सु पृथासुतेषु ।;यियक्षुरागान्निशि विप्रवर्यो युधिष्ठिरं वित्तमभीप्समानः ॥ १॥

| verse_line2 = यियक्षुरागान्निशि विप्रवर्यो युधिष्ठिरं वित्तमभीप्समानः ॥ १॥

}}

Line 43,185:

Line 47,963:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रातर्ददानीति नृपस्य वाक्यं निशम्य विप्रस्त्वरितो मखार्थे ।

| verse_lines = प्रातर्ददानीति नृपस्य वाक्यं निशम्य विप्रस्त्वरितो मखार्थे ।;भीमं ययाचे स नृपोक्तमाशु निशम्य चादान्निजहस्तभूषणम् ॥ २॥

| verse_line2 = भीमं ययाचे स नृपोक्तमाशु निशम्य चादान्निजहस्तभूषणम् ॥ २॥

}}

Line 43,194:

Line 47,973:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनर्घमग्निप्रतिमं(अनर्घ्यमग्निप्रतिमं) विचित्ररत्नान्वितं(रत्नाञ्चितं) विप्रवरस्तदाप्य ।

| verse_lines = अनर्घमग्निप्रतिमं(अनर्घ्यमग्निप्रतिमं) विचित्ररत्नान्वितं(रत्नाञ्चितं) विप्रवरस्तदाप्य ।;ययौ कृतार्थोऽथ च (नन्दिरावं)नन्दिघोषमकारयद् वायुसूनुस्तदैव ॥ ३॥

| verse_line2 = ययौ कृतार्थोऽथ च (नन्दिरावं)नन्दिघोषमकारयद् वायुसूनुस्तदैव ॥ ३॥

}}

Line 43,203:

Line 47,983:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अकालजं तं तु निशम्य राजा पप्रच्छ दूतैस्तमुवाच भीमः ।

| verse_lines = अकालजं तं तु निशम्य राजा पप्रच्छ दूतैस्तमुवाच भीमः ।;यन्मर्त्यदेहोऽपि विनिश्चितायुरभून्नृपस्तेन ममाऽस हर्षः ॥ ४॥

| verse_line2 = यन्मर्त्यदेहोऽपि विनिश्चितायुरभून्नृपस्तेन ममाऽस हर्षः ॥ ४॥

}}

Line 43,212:

Line 47,993:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितोऽसौ नृपतिस्त्वरेत धर्मार्थमित्यस्य मतं प्रपूजयन् ।

| verse_lines = इतीरितोऽसौ नृपतिस्त्वरेत धर्मार्थमित्यस्य मतं प्रपूजयन् ।;जगाद साध्वित्यथ भूय एव धर्मे त्वरावानपि सम्बभूव ॥ ५॥

| verse_line2 = जगाद साध्वित्यथ भूय एव धर्मे त्वरावानपि सम्बभूव ॥ ५॥

}}

Line 43,221:

Line 48,003:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाम्बिकेयं विषयेषु सक्तं दुस्सङ्गदुष्टं कृतभूरिदोषम् ।

| verse_lines = अथाम्बिकेयं विषयेषु सक्तं दुस्सङ्गदुष्टं कृतभूरिदोषम् ।;समस्तराजाप्ययहेतुभूतं विचार्य (निचाय्य) तं मारुतिरन्वकम्पत ॥ ६॥

| verse_line2 = समस्तराजाप्ययहेतुभूतं विचार्य (निचाय्य) तं मारुतिरन्वकम्पत ॥ ६॥

}}

Line 43,230:

Line 48,013:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अकुर्वतस्तीक्ष्णतपः कुतश्चिन्नैवास्य(कुतश्चिन्नैव स्वलोकाप्ति)लोकाप्तिरमुष्य भूयात् ।

| verse_lines = अकुर्वतस्तीक्ष्णतपः कुतश्चिन्नैवास्य(कुतश्चिन्नैव स्वलोकाप्ति)लोकाप्तिरमुष्य भूयात् ।;रागाधिकोऽयं न तपश्च कुर्यादित्यस्य वैराग्यकराणि चक्रे ॥ ७॥

| verse_line2 = रागाधिकोऽयं न तपश्च कुर्यादित्यस्य वैराग्यकराणि चक्रे ॥ ७॥

}}

Line 43,239:

Line 48,023:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आज्ञां परैरस्य निहन्ति सोदरैर्वधूजनैरप्यतिपूजितेऽस्मिन् ।

| verse_lines = आज्ञां परैरस्य निहन्ति सोदरैर्वधूजनैरप्यतिपूजितेऽस्मिन् ।;स निष्टनत्येवमपीतरैः स्वैः सुपूजितो(सम्पूजितो) नाऽस तदा विरागः ॥ ८॥

| verse_line2 = स निष्टनत्येवमपीतरैः स्वैः सुपूजितो(सम्पूजितो) नाऽस तदा विरागः ॥ ८॥

}}

Line 43,248:

Line 48,033:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वे हि पार्थास्तमृते सभार्या वैचित्रवीर्यं परमादरेण ।

| verse_lines = सर्वे हि पार्थास्तमृते सभार्या वैचित्रवीर्यं परमादरेण ।;पर्येव चक्रुः सततं सभार्यं कृष्णा च न स्यात् तनयार्तिमानिति ॥ ९॥

| verse_line2 = पर्येव चक्रुः सततं सभार्यं कृष्णा च न स्यात् तनयार्तिमानिति ॥ ९॥

}}

Line 43,257:

Line 48,043:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स प्रीयमाणो नितरां च तेषु नैवाधिकं प्रीयते भीमसेने ।

| verse_lines = स प्रीयमाणो नितरां च तेषु नैवाधिकं प्रीयते भीमसेने ।;स्मरन् सुतांस्तेन हतान् समस्तानपि प्रभावं परमस्य जानन् ॥ १०॥

| verse_line2 = स्मरन् सुतांस्तेन हतान् समस्तानपि प्रभावं परमस्य जानन् ॥ १०॥

}}

Line 43,266:

Line 48,053:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यापनेतुं विषयेषु सक्तिं द्वेषं तथैवाऽत्मनि भीमसेनः ।

| verse_lines = तस्यापनेतुं विषयेषु सक्तिं द्वेषं तथैवाऽत्मनि भीमसेनः ।;जगाद माद्रीसुतयोः समक्षमास्फोट्य संशृण्वत एव तस्य ॥ ११॥

| verse_line2 = जगाद माद्रीसुतयोः समक्षमास्फोट्य संशृण्वत एव तस्य ॥ ११॥

}}

Line 43,275:

Line 48,063:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ताविमौ मे भुजौ वृत्तौ पीनौ चन्दनरूषितौ ।

| verse_lines = ताविमौ मे भुजौ वृत्तौ पीनौ चन्दनरूषितौ ।;ययोरन्तरमासाद्य जरढस्य सुता हताः ॥ १२॥

| verse_line2 = ययोरन्तरमासाद्य जरढस्य सुता हताः ॥ १२॥

}}

Line 43,284:

Line 48,073:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यमौ तदन्वमोदेतां तत्स्नेहाद् गौरवादपि ।

| verse_lines = यमौ तदन्वमोदेतां तत्स्नेहाद् गौरवादपि ।;नैव तत् कृष्णया ज्ञातं पृथया च सपुत्रया ॥ १३॥

| verse_line2 = नैव तत् कृष्णया ज्ञातं पृथया च सपुत्रया ॥ १३॥

}}

Line 43,293:

Line 48,083:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तच्छ्रुत्वोत्पन्ननिर्वेदं क्षत्ता ज्येष्ठस्य वर्द्धयन् ।

| verse_lines = तच्छ्रुत्वोत्पन्ननिर्वेदं क्षत्ता ज्येष्ठस्य वर्द्धयन् ।;उवाच जीविताशा ते ननु राजन् गरीयसी (महीयसी) ॥ १४॥

| verse_line2 = उवाच जीविताशा ते ननु राजन् गरीयसी (महीयसी) ॥ १४॥

}}

Line 43,302:

Line 48,093:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अहो महीयसी(गरीयसी) जन्तोर्जीविताशा यथा(यया) भवान्।

| verse_lines = अहो महीयसी(गरीयसी) जन्तोर्जीविताशा यथा(यया) भवान्।;भीमापवर्जितं पिण्डमादत्से गृहपालवत् ॥ १५॥

| verse_line2 = भीमापवर्जितं पिण्डमादत्से गृहपालवत् ॥ १५॥

}}

Line 43,311:

Line 48,103:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नचापराधो भीमस्य ब्रुवतस्त्वामिदं वचः ।

| verse_lines = नचापराधो भीमस्य ब्रुवतस्त्वामिदं वचः ।;अग्निर्निसृष्टो दत्तश्च गरो दाराश्च दूषिताः ।;हृतं क्षेत्रं धनं यस्य किं भीमेन कृतं त्वयि ॥ १६॥

| verse_line2 = अग्निर्निसृष्टो दत्तश्च गरो दाराश्च दूषिताः ।

}}

Line 43,320:

Line 48,113:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अलमासज्जतस्तेऽद्य निर्वेदकरमीरितम् ।

| verse_lines = अलमासज्जतस्तेऽद्य निर्वेदकरमीरितम् ।;उपकाराय भीमेन तव द्वेषं त्यजात्र तत् ॥ १७॥

| verse_line2 = उपकाराय भीमेन तव द्वेषं त्यजात्र तत् ॥ १७॥

}}

Line 43,329:

Line 48,123:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विमुच्य द्वेषकामौ त्वं वने तीर्थनिषेवकः ।

| verse_lines = विमुच्य द्वेषकामौ त्वं वने तीर्थनिषेवकः ।;तपसाऽऽराधय हरिं ततः पूतो भविष्यसि ॥ १८॥

| verse_line2 = तपसाऽऽराधय हरिं ततः पूतो भविष्यसि ॥ १८॥

}}

Line 43,338:

Line 48,133:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो द्वेषमुत्सृज्य भीमे निर्वेदमागतः ।

| verse_lines = इत्युक्तो द्वेषमुत्सृज्य भीमे निर्वेदमागतः ।;अनुज्ञां तपसे प्राप्तुमुपवासपरोऽभवत् ॥ १९॥

| verse_line2 = अनुज्ञां तपसे प्राप्तुमुपवासपरोऽभवत् ॥ १९॥

}}

Line 43,347:

Line 48,143:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनश्नन्तं चतुर्थेऽह्नि धृतराष्ट्रं युधिष्ठिरः ।

| verse_lines = अनश्नन्तं चतुर्थेऽह्नि धृतराष्ट्रं युधिष्ठिरः ।;ज्ञात्वा सम्प्रार्थयामास भोजनार्थं पुनःपुनः ॥ २०॥

| verse_line2 = ज्ञात्वा सम्प्रार्थयामास भोजनार्थं पुनःपुनः ॥ २०॥

}}

Line 43,356:

Line 48,153:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुज्ञां वनवासाय त्वत्तः प्राप्यैव सर्वथा ।

| verse_lines = अनुज्ञां वनवासाय त्वत्तः प्राप्यैव सर्वथा ।;भोक्ष्येऽन्यथा नेति वदन् धृतराष्ट्रः श्रमान्वितः ।;उपवासकृशो भार्यां शिश्रिये मूर्च्छितः क्षणात् ॥ २१॥

| verse_line2 = भोक्ष्येऽन्यथा नेति वदन् धृतराष्ट्रः श्रमान्वितः ।

}}

Line 43,365:

Line 48,163:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शन्तमेन(श्रान्तमेनं) करेणाथ धर्मजस्तं मृदु स्पृशन् ।

| verse_lines = शन्तमेन(श्रान्तमेनं) करेणाथ धर्मजस्तं मृदु स्पृशन् ।;शनैः सञ्ज्ञामगमयदब्रवीच्च सुदुःखितः ॥ २२॥

| verse_line2 = शनैः सञ्ज्ञामगमयदब्रवीच्च सुदुःखितः ॥ २२॥

}}

Line 43,374:

Line 48,173:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुरस्कृत्य युयुत्सुं त्वं कुरु राज्यमकण्टकम् ।

| verse_lines = पुरस्कृत्य युयुत्सुं त्वं कुरु राज्यमकण्टकम् ।;वयमेव त्वदर्थाय कुर्मः सर्वे तपो वने ॥ २३॥

| verse_line2 = वयमेव त्वदर्थाय कुर्मः सर्वे तपो वने ॥ २३॥

}}

Line 43,383:

Line 48,183:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नेत्याह धृतराष्ट्रस्तं कुलधर्मो हि नो वने ।

| verse_lines = नेत्याह धृतराष्ट्रस्तं कुलधर्मो हि नो वने ।;अन्ते देहपरित्यागस्तन्माऽनुज्ञातुमर्हसि ॥ २४॥

| verse_line2 = अन्ते देहपरित्यागस्तन्माऽनुज्ञातुमर्हसि ॥ २४॥

}}

Line 43,392:

Line 48,193:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तयोर्विवदतोरेवं कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ।

| verse_lines = तयोर्विवदतोरेवं कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ।;सर्वज्ञः सर्वकर्तेश आविर्भूतोऽब्रवीन्नृपम् ॥ २५॥

| verse_line2 = सर्वज्ञः सर्वकर्तेश आविर्भूतोऽब्रवीन्नृपम् ॥ २५॥

}}

Line 43,401:

Line 48,203:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तपसाऽशेषदोषाणां क्षयकाममिमं नृपम् ।

| verse_lines = तपसाऽशेषदोषाणां क्षयकाममिमं नृपम् ।;अनुजानीहि नैवास्य धर्मविघ्नकरो भव ॥ २६॥

| verse_line2 = अनुजानीहि नैवास्य धर्मविघ्नकरो भव ॥ २६॥

}}

Line 43,410:

Line 48,213:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = काले निर्वेदमापन्नस्तपसा दग्धकिल्बिषः ।

| verse_lines = काले निर्वेदमापन्नस्तपसा दग्धकिल्बिषः ।;शुभ्रां गतिमयं यायादन्यथा न कथञ्चन ॥ २७॥

| verse_line2 = शुभ्रां गतिमयं यायादन्यथा न कथञ्चन ॥ २७॥

}}

Line 43,419:

Line 48,223:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो धर्मराजस्तमनुजज्ञे स चाशितः ।

| verse_lines = इत्युक्तो धर्मराजस्तमनुजज्ञे स चाशितः ।;शिक्षयामास सद्धर्मान् नीतिं च विदुषेऽप्यलम् ।;केवलस्नेहतो(केवलं स्नेहतो) राज्ञे शुश्राव विनयात् स च ॥ २८॥

| verse_line2 = शिक्षयामास सद्धर्मान् नीतिं च विदुषेऽप्यलम् ।

}}

Line 43,428:

Line 48,233:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुज्ञाय गृहं प्राप्ते धर्मजे विदुरं पुनः ।

| verse_lines = अनुज्ञाय गृहं प्राप्ते धर्मजे विदुरं पुनः ।;श्राद्धाय वित्तमाकाङ्क्षन् प्रेषयामास तद्वचः ॥ २९॥

| verse_line2 = श्राद्धाय वित्तमाकाङ्क्षन् प्रेषयामास तद्वचः ॥ २९॥

}}

Line 43,437:

Line 48,243:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा युधिष्ठिरो भीममाह दातव्यमद्य नः ।

| verse_lines = श्रुत्वा युधिष्ठिरो भीममाह दातव्यमद्य नः ।;पुत्रपौत्राप्तबन्धूनां श्राद्धेच्छोर्वित्तमञ्जसा ॥ ३०॥

| verse_line2 = पुत्रपौत्राप्तबन्धूनां श्राद्धेच्छोर्वित्तमञ्जसा ॥ ३०॥

}}

Line 43,446:

Line 48,253:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तमाह भीमः पापानां विमुखानां मधुद्विषः ।

| verse_lines = तमाह भीमः पापानां विमुखानां मधुद्विषः ।;पारलौकिकसाहाय्यं न कार्यमितरार्थतः ।;दत्तेनापि हि वित्तेन पुत्रश्राद्धं करिष्यति ॥ ३१॥

| verse_line2 = पारलौकिकसाहाय्यं न कार्यमितरार्थतः ।

}}

Line 43,455:

Line 48,263:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तज्ज्ञात्वा ददतां दोषो भवेदिति विचिन्तयन् ।

| verse_lines = तज्ज्ञात्वा ददतां दोषो भवेदिति विचिन्तयन् ।;कष्टात् कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ॥ ३२॥

| verse_line2 = कष्टात् कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ॥ ३२॥

}}

Line 43,464:

Line 48,273:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीष्मादीनां वयं श्राद्धकर्तारस्तेन किं ततः ।

| verse_lines = भीष्मादीनां वयं श्राद्धकर्तारस्तेन किं ततः ।;कानीनत्वात्तु कर्णस्य सहास्माभिः पृथैव हि ।;श्राद्धकर्मण्यधिकृता किं तस्मै दीयते धनम् ॥ ३३॥

| verse_line2 = कानीनत्वात्तु कर्णस्य सहास्माभिः पृथैव हि ।

}}

Line 43,473:

Line 48,283:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तवन्तं नृपतिरर्जुनश्चोचतुः पुनः ।

| verse_lines = इत्युक्तवन्तं नृपतिरर्जुनश्चोचतुः पुनः ।;यियासोर्याचमानाय निजबाहुबलार्जितम् ।;देहि वित्तं परमतः किं त्वामेषोऽभियाचते ॥ ३४॥

| verse_line2 = यियासोर्याचमानाय निजबाहुबलार्जितम् ।

}}

Line 43,482:

Line 48,293:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तमपि नेत्येव ब्रुवाणं शुद्धधार्मिकम् ।

| verse_lines = इत्युक्तमपि नेत्येव ब्रुवाणं शुद्धधार्मिकम् ।;अप्रीत्या जोषमास्वेति प्रोच्योवाच युधिष्ठिरः ॥ ३५॥

| verse_line2 = अप्रीत्या जोषमास्वेति प्रोच्योवाच युधिष्ठिरः ॥ ३५॥

}}

Line 43,491:

Line 48,303:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कोशतो यद् बहिर्वित्तं दानभोगादिकारणम् ।

| verse_lines = कोशतो यद् बहिर्वित्तं दानभोगादिकारणम् ।;मम सन्निहितं सर्वं तत् पित्रे चार्पितं (पित्रेऽद्यार्पितं) मया ॥ ३६॥

| verse_line2 = मम सन्निहितं सर्वं तत् पित्रे चार्पितं (पित्रेऽद्यार्पितं) मया ॥ ३६॥

}}

Line 43,500:

Line 48,313:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवमेवार्जुनोऽप्याह विदुरं पुनरूचतुः ।

| verse_lines = एवमेवार्जुनोऽप्याह विदुरं पुनरूचतुः ।;मुख्यधर्मरते भीमे न पिता क्रोद्धुमर्हति ॥ ३७॥

| verse_line2 = मुख्यधर्मरते भीमे न पिता क्रोद्धुमर्हति ॥ ३७॥

}}

Line 43,509:

Line 48,323:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तो वित्तमादाय गत्वा क्षत्ताऽग्रजेऽब्रवीत्।

| verse_lines = इत्युक्तो वित्तमादाय गत्वा क्षत्ताऽग्रजेऽब्रवीत्।;युधिष्ठिरार्जुनौ भक्तिं नितरां त्वयि चक्रतुः ॥ ३८॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरार्जुनौ भक्तिं नितरां त्वयि चक्रतुः ॥ ३८॥

}}

Line 43,518:

Line 48,333:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नातिहृष्टस्त्वदाज्ञायां भीमस्तन्मा क्रुधोऽत्र च।

| verse_lines = नातिहृष्टस्त्वदाज्ञायां भीमस्तन्मा क्रुधोऽत्र च।;शुद्धे क्षत्रियधर्मे हि(शुद्धक्षत्रियधर्मेषु) नितरोऽयं वृकोदरः ॥ ३९॥

| verse_line2 = शुद्धे क्षत्रियधर्मे हि(शुद्धक्षत्रियधर्मेषु) नितरोऽयं वृकोदरः ॥ ३९॥

}}

Line 43,527:

Line 48,343:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नृपार्जुनौ धर्मरतावपि लोककृपापरौ।

| verse_lines = नृपार्जुनौ धर्मरतावपि लोककृपापरौ।;अजातकोपस्तच्छ्रुत्वा धृतराष्ट्रः प्रशान्तधीः ॥ ४०॥

| verse_line2 = अजातकोपस्तच्छ्रुत्वा धृतराष्ट्रः प्रशान्तधीः ॥ ४०॥

}}

Line 43,536:

Line 48,353:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृत्वा श्राद्धानि सर्वेषां महादानान्यनारतम् ।

| verse_lines = कृत्वा श्राद्धानि सर्वेषां महादानान्यनारतम् ।;दशरात्रं ददौ शुद्धमनसा निर्ऋणत्वधीः ॥ ४१ ॥

| verse_line2 = दशरात्रं ददौ शुद्धमनसा निर्ऋणत्वधीः ॥ ४१ ॥

}}

Line 43,545:

Line 48,363:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वं समर्प्य गोविन्दे पार्थेभ्योऽन्येभ्य एव च ।

| verse_lines = सर्वं समर्प्य गोविन्दे पार्थेभ्योऽन्येभ्य एव च ।;स्वजनेभ्यः समादाय स्रवन्नेत्रेभ्य उच्चधीः ।;अनुज्ञां निर्गतः प्राह पौरजानपदान् नृपः ॥ ४२॥

| verse_line2 = स्वजनेभ्यः समादाय स्रवन्नेत्रेभ्य उच्चधीः ।

}}

Line 43,554:

Line 48,373:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मतो रक्षिता यूयमस्मत्पूर्वैर्महात्मभिः ।

| verse_lines = धर्मतो रक्षिता यूयमस्मत्पूर्वैर्महात्मभिः ।;नचाहं परमस्नेहाद् युष्माभिः सुकृपालुभिः ।;अरक्षितेति कथितः प्रमादादपि सज्जनाः ॥ ४३॥

| verse_line2 = नचाहं परमस्नेहाद् युष्माभिः सुकृपालुभिः ।

}}

Line 43,563:

Line 48,383:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इष्टं च यज्ञैः पूर्तैश्च चरितं युष्मदाश्रयात् ।

| verse_lines = इष्टं च यज्ञैः पूर्तैश्च चरितं युष्मदाश्रयात् ।;पुत्रस्तु मम पापात्मा सर्वक्षत्रविनाशकः ।;सर्वातिशङ्की मूढश्च वृद्धानां शासनातिगः ॥ ४४॥

| verse_line2 = पुत्रस्तु मम पापात्मा सर्वक्षत्रविनाशकः ।

}}

Line 43,572:

Line 48,393:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सौभ्रात्रं येन सन्त्यज्य पाण्डवेषु महात्मसु ।

| verse_lines = सौभ्रात्रं येन सन्त्यज्य पाण्डवेषु महात्मसु ।;कृतं विरूपं सुमहत् कुर्याद् यन्नापरः क्‍वचित् ॥ ४५॥

| verse_line2 = कृतं विरूपं सुमहत् कुर्याद् यन्नापरः क्‍वचित् ॥ ४५॥

}}

Line 43,581:

Line 48,403:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अप्रियाणि च कृष्णस्य सुबहून्याचरत् कुधीः ।

| verse_lines = अप्रियाणि च कृष्णस्य सुबहून्याचरत् कुधीः ।;प्रायस्तेनापि मन्देन न युष्मास्वप्यप्रियं(युष्मास्वप्यशिवं,न युष्मास्वशिवं,न युष्मासु शिवं) कृतम् ॥ ४६॥

| verse_line2 = प्रायस्तेनापि मन्देन न युष्मास्वप्यप्रियं(युष्मास्वप्यशिवं,न युष्मास्वशिवं,न युष्मासु शिवं) कृतम् ॥ ४६॥

}}

Line 43,590:

Line 48,413:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भ्रातरोऽस्य च सर्वेऽपि तच्छीलमनुवर्तिनः ।

| verse_lines = भ्रातरोऽस्य च सर्वेऽपि तच्छीलमनुवर्तिनः ।;हताश्च स्वेन पापेन ससुतामात्यबान्धवाः ॥ ४7॥

| verse_line2 = हताश्च स्वेन पापेन ससुतामात्यबान्धवाः ॥ ४7॥

}}

Line 43,599:

Line 48,423:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽहं वयोगतश्चैव पुत्राधिभिरभिप्लुतः(पुत्रादिभिरभिप्लुतः) ।

| verse_lines = सोऽहं वयोगतश्चैव पुत्राधिभिरभिप्लुतः(पुत्रादिभिरभिप्लुतः) ।;तत्सम्बन्धकृतं(तत्सम्बन्धात्कृतं) पापं स्वकृतं चाप्यपेशलम्(चात्यपेशलम्) ।;पाण्डवेषु सकृष्णेषु तपसा मार्ष्टुमुद्यतः ॥ ४८॥

| verse_line2 = तत्सम्बन्धकृतं(तत्सम्बन्धात्कृतं) पापं स्वकृतं चाप्यपेशलम्(चात्यपेशलम्) ।

}}

Line 43,608:

Line 48,433:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र मामनुजानीध्वं कृपया मित्रवत्सलाः ।

| verse_lines = तत्र मामनुजानीध्वं कृपया मित्रवत्सलाः ।;मत्प्रियार्थमपि स्नेहः पाण्डवेषु महात्मसु ॥ ४९॥

| verse_line2 = मत्प्रियार्थमपि स्नेहः पाण्डवेषु महात्मसु ॥ ४९॥

}}

Line 43,617:

Line 48,443:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्रियमाणोऽपि कर्तव्यो भूय एव सदाऽचलः ।

| verse_lines = क्रियमाणोऽपि कर्तव्यो भूय एव सदाऽचलः ।;ते हि मे पुत्रकाः सन्त इहामुत्र च सौख्यदाः ॥ ५०॥

| verse_line2 = ते हि मे पुत्रकाः सन्त इहामुत्र च सौख्यदाः ॥ ५०॥

}}

Line 43,626:

Line 48,453:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्तैः स्वगुणानुच्चैः कीर्तयद्भिः सुदुःखितैः ।

| verse_lines = इत्युक्तैः स्वगुणानुच्चैः कीर्तयद्भिः सुदुःखितैः ।;पर्यश्रुनयनैः कृच्छ्रात् पौरजानपदैश्चिरात् ।;अनुज्ञातो ययौ पार्थैरनुयातः सुदूरतः ॥ ५१॥

| verse_line2 = पर्यश्रुनयनैः कृच्छ्रात् पौरजानपदैश्चिरात् ।

}}

Line 43,635:

Line 48,463:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सञ्जयो विदुरश्चैनं सभार्यमनुजग्मतुः ।

| verse_lines = सञ्जयो विदुरश्चैनं सभार्यमनुजग्मतुः ।;अनुवव्राज तं कुन्ती वनाय कृतनिश्चया ॥ ५२॥

| verse_line2 = अनुवव्राज तं कुन्ती वनाय कृतनिश्चया ॥ ५२॥

}}

Line 43,644:

Line 48,473:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वार्यमाणाऽपि तनयैः सभार्यैर्भृशदुःखितैः ।

| verse_lines = वार्यमाणाऽपि तनयैः सभार्यैर्भृशदुःखितैः ।;संस्थाप्य तान् सुकृच्छ्रेण ययौ साऽन्वेव तं नृपम् ॥ ५३॥

| verse_line2 = संस्थाप्य तान् सुकृच्छ्रेण ययौ साऽन्वेव तं नृपम् ॥ ५३॥

}}

Line 43,653:

Line 48,483:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संन्दर्शितपथो राजा कुन्तीविदुरसञ्जयैः ।

| verse_lines = संन्दर्शितपथो राजा कुन्तीविदुरसञ्जयैः ।;गान्धारीसहितः प्राप कुरुक्षेत्रं जगद्गुरोः ।;क्रमेणैवाऽश्रमं व्यासदेवस्य सुरपूजितम् ॥ ५४॥

| verse_line2 = गान्धारीसहितः प्राप कुरुक्षेत्रं जगद्गुरोः ।

}}

Line 43,662:

Line 48,493:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = त्रिवत्सरेणास्य (त्रिवत्सरादस्य) निजस्य लोकस्याऽप्तिं सभार्यस्य जगाद तत्र ।

| verse_lines = त्रिवत्सरेणास्य (त्रिवत्सरादस्य) निजस्य लोकस्याऽप्तिं सभार्यस्य जगाद तत्र ।;ब्रह्माङ्कजस्तेन भृशं प्रतीतो व्यासोपदिष्टं व्यचरत् तपोऽग्र्यम् ॥ ५५॥

| verse_line2 = ब्रह्माङ्कजस्तेन भृशं प्रतीतो व्यासोपदिष्टं व्यचरत् तपोऽग्र्यम् ॥ ५५॥

}}

Line 43,671:

Line 48,503:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सक्षत्तृगान्धारिपृथे ससञ्जये तपोभिराराधयति प्रभुं हरिम् ।

| verse_lines = सक्षत्तृगान्धारिपृथे ससञ्जये तपोभिराराधयति प्रभुं हरिम् ।;वैचित्रवीर्येऽत्र सदारबन्धुभृत्यास्तु पार्था दृशये समाययुः ॥ ५६॥

| verse_line2 = वैचित्रवीर्येऽत्र सदारबन्धुभृत्यास्तु पार्था दृशये समाययुः ॥ ५६॥

}}

Line 43,680:

Line 48,513:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षत्तैकतामत्र युधिष्ठिरेण प्राप्तोऽथ भार्यासहितं ससञ्जयम् ।

| verse_lines = क्षत्तैकतामत्र युधिष्ठिरेण प्राप्तोऽथ भार्यासहितं ससञ्जयम् ।;उपासमानेषु विचित्रवीर्यपुत्रं पृथां चैव पृथासुतेषु ॥ ५७॥

| verse_line2 = उपासमानेषु विचित्रवीर्यपुत्रं पृथां चैव पृथासुतेषु ॥ ५७॥

}}

Line 43,689:

Line 48,523:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रादुर्बभूवामितशक्ति(प्रादुर्बभूवामृतशक्ति)तेजोज्ञानाद्भुतैश्वर्यसुखादिरूपः ।

| verse_lines = प्रादुर्बभूवामितशक्ति(प्रादुर्बभूवामृतशक्ति)तेजोज्ञानाद्भुतैश्वर्यसुखादिरूपः ।;व्यासो हरिस्तत्र समीक्ष्य सर्वे सम्पूजयामासुरुदग्र्यभक्त्या(सम्पूजयामासुरुदग्रभक्त्या) ॥ ५८॥

| verse_line2 = व्यासो हरिस्तत्र समीक्ष्य सर्वे सम्पूजयामासुरुदग्र्यभक्त्या(सम्पूजयामासुरुदग्रभक्त्या) ॥ ५८॥

}}

Line 43,698:

Line 48,533:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तैः पूजितस्तत्र निषण्ण आह यद्यद् यदिष्टं प्रवदन्तु तत्तत् ।

| verse_lines = तैः पूजितस्तत्र निषण्ण आह यद्यद् यदिष्टं प्रवदन्तु तत्तत् ।;दास्यामि तस्याद्य तदित्यमुष्मिन् भक्त्युच्छ्रयः पाण्डुसुतैः सदारैः ।;वृतोऽत्र कुन्ती रविसूनुजन्ममृत्यूत्थदोषापगमं ययाचे ॥ ५९॥

| verse_line2 = दास्यामि तस्याद्य तदित्यमुष्मिन् भक्त्युच्छ्रयः पाण्डुसुतैः सदारैः ।

}}

Line 43,707:

Line 48,543:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां प्रदत्तेष्वभिवाञ्छितेषु वैचित्रवीर्यः सह भार्ययैव ।

| verse_lines = तेषां प्रदत्तेष्वभिवाञ्छितेषु वैचित्रवीर्यः सह भार्ययैव ।;सम्मन्त्र्य निःशेषरणेहतानां सन्दर्शनं प्रार्थितवांस्तमीशम् ॥ ६०॥

| verse_line2 = सम्मन्त्र्य निःशेषरणेहतानां सन्दर्शनं प्रार्थितवांस्तमीशम् ॥ ६०॥

}}

Line 43,716:

Line 48,553:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु ते सत्यवतीसुतस्य सर्वेश्वरस्याऽज्ञया सर्व एव ।

| verse_lines = ततस्तु ते सत्यवतीसुतस्य सर्वेश्वरस्याऽज्ञया सर्व एव ।;समागताः स्वर्गलोकात् क्षणेन दत्ता च दिव्या दृगमुष्य राज्ञः ॥ ६१॥

| verse_line2 = समागताः स्वर्गलोकात् क्षणेन दत्ता च दिव्या दृगमुष्य राज्ञः ॥ ६१॥

}}

Line 43,725:

Line 48,563:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऊषुश्च रात्रिं परमाज्ञयैव सर्वे स्वभार्यासहिता(सर्वेऽपि भार्यासहिता) यथा पुरा ।

| verse_lines = ऊषुश्च रात्रिं परमाज्ञयैव सर्वे स्वभार्यासहिता(सर्वेऽपि भार्यासहिता) यथा पुरा ।;तृप्तः(तृप्ताः) सदारो नृपतिश्च तत्र सर्वेऽपि दृष्ट्वा महदद्भुतं(परमाद्भुतं) तत् ॥ ६२॥

| verse_line2 = तृप्तः(तृप्ताः) सदारो नृपतिश्च तत्र सर्वेऽपि दृष्ट्वा महदद्भुतं(परमाद्भुतं) तत् ॥ ६२॥

}}

Line 43,734:

Line 48,573:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽज्ञयैवास्य परस्य सर्वाः स्त्रियो निजेशैः सहिता ययुः स्वः (स्वम्) ।

| verse_lines = अथाऽज्ञयैवास्य परस्य सर्वाः स्त्रियो निजेशैः सहिता ययुः स्वः (स्वम्) ।;विनोत्तरां तां तु कथां निशम्य पारीक्षितोऽयाचत तातदृष्टिम् ॥ ६३॥

| verse_line2 = विनोत्तरां तां तु कथां निशम्य पारीक्षितोऽयाचत तातदृष्टिम् ॥ ६३॥

}}

Line 43,743:

Line 48,583:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तं चाऽनयामास तदैव कृष्णो ह्यचिन्त्यशक्तिः स विकुण्ठलोकात् ।

| verse_lines = तं चाऽनयामास तदैव कृष्णो ह्यचिन्त्यशक्तिः स विकुण्ठलोकात् ।;दृष्ट्वा स पारीक्षित आप तुष्टिं स्वतातमीशेन समाहृतं पुनः ॥ ६४॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा स पारीक्षित आप तुष्टिं स्वतातमीशेन समाहृतं पुनः ॥ ६४॥

}}

Line 43,752:

Line 48,593:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्पूज्य तं कृष्णमपीशवन्द्यं क्षमापयामास परीक्षिदात्मजः ।

| verse_lines = सम्पूज्य तं कृष्णमपीशवन्द्यं क्षमापयामास परीक्षिदात्मजः ।;चक्रे च विस्रम्भमतीव भारते पुनश्च तत्रस्थजनैः(तत्रत्यजनैः) समेतः ॥ ६५॥

| verse_line2 = चक्रे च विस्रम्भमतीव भारते पुनश्च तत्रस्थजनैः(तत्रत्यजनैः) समेतः ॥ ६५॥

}}

Line 43,761:

Line 48,603:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पार्थाः पुनः प्राप्य पुरं स्वकीयं धर्मेण पृथ्वीं परिपालयन्तः ।

| verse_lines = पार्थाः पुनः प्राप्य पुरं स्वकीयं धर्मेण पृथ्वीं परिपालयन्तः ।;भोगानरागा अजुषन्त(भोगानारागादषुजन्त) योग्यान् युक्ता जगद्धातरि वासुदेवे ॥ ६६॥

| verse_line2 = भोगानरागा अजुषन्त(भोगानारागादषुजन्त) योग्यान् युक्ता जगद्धातरि वासुदेवे ॥ ६६॥

}}

Line 43,770:

Line 48,613:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वर्षत्रयान्ते त्मसमाहिताग्निं (त्यक्त्वाऽग्निभिः)त्यक्ताग्निभिस्तैर्वनमालिहद्भिः ।

| verse_lines = वर्षत्रयान्ते त्मसमाहिताग्निं (त्यक्त्वाऽग्निभिः)त्यक्ताग्निभिस्तैर्वनमालिहद्भिः ।;ते शुश्रुवुर्धृतराष्ट्रं सभार्यं सहैव कुन्त्या परिदग्धदेहम् ॥ ६७॥

| verse_line2 = ते शुश्रुवुर्धृतराष्ट्रं सभार्यं सहैव कुन्त्या परिदग्धदेहम् ॥ ६७॥

}}

Line 43,779:

Line 48,623:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वीटामुखं(व्रीळामुखा,व्रीडामुखं, व्रीडामुखान्) ध्यानपरा निशम्य स्वर्यातमात्मीयपितृव्यमाशु ।

| verse_lines = वीटामुखं(व्रीळामुखा,व्रीडामुखं, व्रीडामुखान्) ध्यानपरा निशम्य स्वर्यातमात्मीयपितृव्यमाशु ।;समेत्य भर्त्रा प्रतिपूज्यमानां कुन्तीं च तप्ता विदधुः क्रियाश्च ॥ ६८॥

| verse_line2 = समेत्य भर्त्रा प्रतिपूज्यमानां कुन्तीं च तप्ता विदधुः क्रियाश्च ॥ ६८॥

}}

Line 43,788:

Line 48,633:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते विष्णुभक्त्या परिपूतकर्मभिर्ज्ञानेन चान्ते तमनुस्मरन्तः ।

| verse_lines = ते विष्णुभक्त्या परिपूतकर्मभिर्ज्ञानेन चान्ते तमनुस्मरन्तः ।;पार्थैः सुपुत्रैः (कुकृतौर्ध्वकर्मभिः)सुकृतोर्ध्वकर्मभिर्वृद्धिं सुखस्याऽपुरनप्ययां(अनव्ययाम्) शुभाः(शुभाम्) ॥ ६९॥

| verse_line2 = पार्थैः सुपुत्रैः (कुकृतौर्ध्वकर्मभिः)सुकृतोर्ध्वकर्मभिर्वृद्धिं सुखस्याऽपुरनप्ययां(अनव्ययाम्) शुभाः(शुभाम्) ॥ ६९॥

}}

Line 43,797:

Line 48,643:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = (गावल्गणिः)गावद्गणिर्व्याससकाशमेत्य शुश्रूषया तस्य पुनर्निजां गतिम् ।

| verse_lines = (गावल्गणिः)गावद्गणिर्व्याससकाशमेत्य शुश्रूषया तस्य पुनर्निजां गतिम् ।;प्रपेदिवान् पाण्डुसुताश्च कृष्णं प्रतीक्षमाणाः पृथिवीमशासन् ॥ ७०॥

| verse_line2 = प्रपेदिवान् पाण्डुसुताश्च कृष्णं प्रतीक्षमाणाः पृथिवीमशासन् ॥ ७०॥

}}

Line 43,806:

Line 48,653:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अष्टादशाब्दाः पृथिवीं समस्तां प्रशासतामेवमगुर्महात्मनाम् ।

| verse_lines = अष्टादशाब्दाः पृथिवीं समस्तां प्रशासतामेवमगुर्महात्मनाम् ।;अरिक्तधर्मार्थसुखोत्तमानामनुज्झितानन्तपदस्मृतीनाम् ॥ ७१॥

| verse_line2 = अरिक्तधर्मार्थसुखोत्तमानामनुज्झितानन्तपदस्मृतीनाम् ॥ ७१॥

}}

Line 43,821:

Line 48,669:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = OM ॥ ततः कुरुक्षेत्रमवाप्य कृष्णो दीक्षां प्रपेदे द्विषडब्दसत्रे ।

| verse_lines = OM ॥ ततः कुरुक्षेत्रमवाप्य कृष्णो दीक्षां प्रपेदे द्विषडब्दसत्रे ।;स एव च व्यासभृगूद्वहात्मा चक्रेऽत्र सादस्यमजोऽप्रमेयः ॥ १॥

| verse_line2 = स एव च व्यासभृगूद्वहात्मा चक्रेऽत्र सादस्यमजोऽप्रमेयः ॥ १॥

}}

Line 43,830:

Line 48,679:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रर्त्विजो दक्षभृगुप्रधानाः पार्था यदूनां प्रवरैः समेताः ।

| verse_lines = तत्रर्त्विजो दक्षभृगुप्रधानाः पार्था यदूनां प्रवरैः समेताः ।;ब्रह्मेशशक्रप्रमुखाः सुराश्च चक्रुः सुसाचिव्यमनन्तदासाः ॥ २॥

| verse_line2 = ब्रह्मेशशक्रप्रमुखाः सुराश्च चक्रुः सुसाचिव्यमनन्तदासाः ॥ २॥

}}

Line 43,839:

Line 48,689:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वे च जीवा वसुधातलस्था येऽन्येऽन्तरिक्षद्युमुखोत्तरेषु ।

| verse_lines = सर्वे च जीवा वसुधातलस्था येऽन्येऽन्तरिक्षद्युमुखोत्तरेषु ।;वसन्ति नारायणपादसंश्रयास्ते चात्र सर्वे मुमुदुः सनागाः ॥ ३॥

| verse_line2 = वसन्ति नारायणपादसंश्रयास्ते चात्र सर्वे मुमुदुः सनागाः ॥ ३॥

}}

Line 43,848:

Line 48,699:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुनिर्णयस्तत्त्वविनिर्णयार्थिनां तत्त्वस्य चाभूदिह वादशीलिनाम् ।

| verse_lines = सुनिर्णयस्तत्त्वविनिर्णयार्थिनां तत्त्वस्य चाभूदिह वादशीलिनाम् ।;मिथो विवादात् सुरभूसुराणां वाक्याद्धरेर्व्यासभृगूद्वहात्मनः ॥ ४॥

| verse_line2 = मिथो विवादात् सुरभूसुराणां वाक्याद्धरेर्व्यासभृगूद्वहात्मनः ॥ ४॥

}}

Line 43,857:

Line 48,709:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = धर्मार्थकामानखिलानवापुस्तदर्थिनो मुक्तिमपीह कृष्णात् ।

| verse_lines = धर्मार्थकामानखिलानवापुस्तदर्थिनो मुक्तिमपीह कृष्णात् ।;यथेष्टपानाशनवाससो जना विचेरुरत्रा(विरेजुरत्रा)मरमानवादयः ॥ ५॥

| verse_line2 = यथेष्टपानाशनवाससो जना विचेरुरत्रा(विरेजुरत्रा)मरमानवादयः ॥ ५॥

}}

Line 43,866:

Line 48,719:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षेत्रं तदासीद्धरिलोकसम्मितं(तदाऽसीद्धरिलोकसम्मितं) यदीयुरत्राखिलसज्जना युतिम् ।

| verse_lines = क्षेत्रं तदासीद्धरिलोकसम्मितं(तदाऽसीद्धरिलोकसम्मितं) यदीयुरत्राखिलसज्जना युतिम् ।;नानाप्तकामाश्च ततो बभूवुर्निर्यत्नदृश्यश्च यतोऽत्र केशवः ॥ ६॥

| verse_line2 = नानाप्तकामाश्च ततो बभूवुर्निर्यत्नदृश्यश्च यतोऽत्र केशवः ॥ ६॥

}}

Line 43,875:

Line 48,729:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्वादशाब्दं महासत्रमेवमेतादृशं हरिः ।

| verse_lines = द्वादशाब्दं महासत्रमेवमेतादृशं हरिः ।;समाप्यावभृथस्नातः पूजयित्वाऽखिलान् जनान् ॥ ७॥

| verse_line2 = समाप्यावभृथस्नातः पूजयित्वाऽखिलान् जनान् ॥ ७॥

}}

Line 43,884:

Line 48,739:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुजज्ञे क्रमेणैव वत्सरेण समागतान् ।

| verse_lines = अनुजज्ञे क्रमेणैव वत्सरेण समागतान् ।;स्वकुलं सञ्जिहीर्षुः(सञ्जहीर्षुः) स विप्रशापमजीजनत् ॥ ८॥

| verse_line2 = स्वकुलं सञ्जिहीर्षुः(सञ्जहीर्षुः) स विप्रशापमजीजनत् ॥ ८॥

}}

Line 43,893:

Line 48,749:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उपदिश्य परं ज्ञानमुद्धवायामुमाश्रमम् ।

| verse_lines = उपदिश्य परं ज्ञानमुद्धवायामुमाश्रमम् ।;बदर्याख्यं प्रापयित्वा सप्तमाब्दं शतोत्तरम् ।;प्रतीक्षन् पालयामास पार्थैः सह भुवं प्रभुः ॥ ९॥

| verse_line2 = बदर्याख्यं प्रापयित्वा सप्तमाब्दं शतोत्तरम् ।

}}

Line 43,902:

Line 48,759:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समारब्धं कलियुगं यदा दुर्योधनोऽपतत् ।

| verse_lines = समारब्धं कलियुगं यदा दुर्योधनोऽपतत् ।;षट्‍त्रिंशाब्दं पुनः कृष्णः कृतमेवान्ववर्तयत् ॥ १०॥

| verse_line2 = षट्‍त्रिंशाब्दं पुनः कृष्णः कृतमेवान्ववर्तयत् ॥ १०॥

}}

Line 43,911:

Line 48,769:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कृतादपि विशेषोऽयं यत् पुण्यस्याधिकं फलम् ।

| verse_lines = कृतादपि विशेषोऽयं यत् पुण्यस्याधिकं फलम् ।;अल्पमेव च पापस्य कालात् कृष्णाज्ञया तथा ॥ ११॥

| verse_line2 = अल्पमेव च पापस्य कालात् कृष्णाज्ञया तथा ॥ ११॥

}}

Line 43,920:

Line 48,779:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं सुधार्मिके लोके हरिभक्तिपरायणे ।

| verse_lines = एवं सुधार्मिके लोके हरिभक्तिपरायणे ।;नष्टेषु कलिलिङ्गेषु युगवृत्तिमभीप्सवः ॥ १२॥

| verse_line2 = नष्टेषु कलिलिङ्गेषु युगवृत्तिमभीप्सवः ॥ १२॥

}}

Line 43,929:

Line 48,789:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मरुद्रादयो देवाः स्तुत्वा केशवमव्ययम् ।

| verse_lines = ब्रह्मरुद्रादयो देवाः स्तुत्वा केशवमव्ययम् ।;व्यज्ञापयन् स्वलोकाप्तिमोमित्याह स चाच्युतः ॥ १३॥

| verse_line2 = व्यज्ञापयन् स्वलोकाप्तिमोमित्याह स चाच्युतः ॥ १३॥

}}

Line 43,938:

Line 48,799:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्राचुर्ये सज्जनस्य स्यान्न कलेर्वृद्धिरञ्जसा ।

| verse_lines = प्राचुर्ये सज्जनस्य स्यान्न कलेर्वृद्धिरञ्जसा ।;इति स्वकुलसंहृत्यै प्रभासमनयत् प्रभुः ॥ १४॥

| verse_line2 = इति स्वकुलसंहृत्यै प्रभासमनयत् प्रभुः ॥ १४॥

}}

Line 43,947:

Line 48,809:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पुण्यक्षेत्रेऽपि न मृतिः स्वगृहे त्वतिधर्मदा(स्वगृहेऽप्यतिधर्मदा) ।

| verse_lines = पुण्यक्षेत्रेऽपि न मृतिः स्वगृहे त्वतिधर्मदा(स्वगृहेऽप्यतिधर्मदा) ।;गत्यैवाल्पमपि क्षेत्रं स्यान्महत्फलमित्यजः ॥ १५॥

| verse_line2 = गत्यैवाल्पमपि क्षेत्रं स्यान्महत्फलमित्यजः ॥ १५॥

}}

Line 43,956:

Line 48,819:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रकाशयितुमेवैनान् प्रभासाय कुशस्थलात् ।

| verse_lines = प्रकाशयितुमेवैनान् प्रभासाय कुशस्थलात् ।;नीत्वा दानादि(दानादिसद्धर्मान्)सद्धर्मांस्तैरकारयदच्युतः ॥ १६॥

| verse_line2 = नीत्वा दानादि(दानादिसद्धर्मान्)सद्धर्मांस्तैरकारयदच्युतः ॥ १६॥

}}

Line 43,965:

Line 48,829:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते ततः शापदोषेण कृष्णेनैव विमोहिताः ।

| verse_lines = ते ततः शापदोषेण कृष्णेनैव विमोहिताः ।;मैरेयमत्ता अन्योन्यं निपात्य स्वां तनुं गताः ।;तद् दृष्ट्वा बलदेवोऽपि योगेन स्वतनुं जहौ ॥ १७॥

| verse_line2 = मैरेयमत्ता अन्योन्यं निपात्य स्वां तनुं गताः ।

}}

Line 43,974:

Line 48,839:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः परेशोऽगणितानुभावः स्वसारथिं पाण्डवानां सकाशम् ।

| verse_lines = ततः परेशोऽगणितानुभावः स्वसारथिं पाण्डवानां सकाशम् ।;स्वलोकयानप्रतिबोधनाय(स्वलोकयानप्रतिवेदनाय) स्वस्यानु चैषां त्वरयाऽभ्ययातयत् ॥ १८॥

| verse_line2 = स्वलोकयानप्रतिबोधनाय(स्वलोकयानप्रतिवेदनाय) स्वस्यानु चैषां त्वरयाऽभ्ययातयत् ॥ १८॥

}}

Line 43,983:

Line 48,849:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अथाऽसतः पिप्पलमूल ईशितुरूरुस्थितं पादतलं सुताम्रम् ।

| verse_lines = अथाऽसतः पिप्पलमूल ईशितुरूरुस्थितं पादतलं सुताम्रम् ।;दृष्ट्वा जरा नाम ससर्ज शल्यं भक्तोऽप्यलं रोहितं शङ्कमानः ॥ १९॥

| verse_line2 = दृष्ट्वा जरा नाम ससर्ज शल्यं भक्तोऽप्यलं रोहितं शङ्कमानः ॥ १९॥

}}

Line 43,992:

Line 48,859:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अच्छेद्याभेद्यदेहस्य शल्ये पादमुपस्थिते ।

| verse_lines = अच्छेद्याभेद्यदेहस्य शल्ये पादमुपस्थिते ।;समीपमागतो व्याधो दृष्ट्वा भीतोऽपतद् भुवि ॥ २०॥

| verse_line2 = समीपमागतो व्याधो दृष्ट्वा भीतोऽपतद् भुवि ॥ २०॥

}}

Line 44,001:

Line 48,869:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विप्रवाक्यं मानयानः कारयित्वाऽमुना हरिः ।

| verse_lines = विप्रवाक्यं मानयानः कारयित्वाऽमुना हरिः ।;पापं मां जहि देवेति याचन्तमनयद् दिवम् ॥ २१॥

| verse_line2 = पापं मां जहि देवेति याचन्तमनयद् दिवम् ॥ २१॥

}}

Line 44,010:

Line 48,879:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पादप्रहारदोषेण तं भृगुं व्याधतां गतम् ।

| verse_lines = पादप्रहारदोषेण तं भृगुं व्याधतां गतम् ।;पश्चात्तापेन भक्त्या च सुप्रीतस्तच्छरीरिणम् ।;स्वाज्ञाप्राप्तविमानेन दिवं निन्ये जनार्दनः ॥ २२॥

| verse_line2 = पश्चात्तापेन भक्त्या च सुप्रीतस्तच्छरीरिणम् ।

}}

Line 44,019:

Line 48,889:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नीचा योनिर्नीचनीच(नीचां योनिं नीचनीचकर्मा) कर्माऽप्तं नीचकर्मतः ।

| verse_lines = नीचा योनिर्नीचनीच(नीचां योनिं नीचनीचकर्मा) कर्माऽप्तं नीचकर्मतः ।;अदुष्टत्वात्तु मनसो भक्तिलोपो नचाप्यभूत् ।;भृगोरत्राबुद्धिपूर्वं नातिदोषकृदप्यभूत् ॥ २३॥

| verse_line2 = अदुष्टत्वात्तु मनसो भक्तिलोपो नचाप्यभूत् ।

}}

Line 44,028:

Line 48,899:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततो विरिञ्चेशपुरन्दराद्याः पुनः स्तुवन्तोऽभिययुः प्रणम्य ।

| verse_lines = ततो विरिञ्चेशपुरन्दराद्याः पुनः स्तुवन्तोऽभिययुः प्रणम्य ।;कृष्णं स चाऽश्वेव ययौ स्वलोकं स्वतेजसा सर्वमिदं प्रकाशयन् ॥ २४॥

| verse_line2 = कृष्णं स चाऽश्वेव ययौ स्वलोकं स्वतेजसा सर्वमिदं प्रकाशयन् ॥ २४॥

}}

Line 44,037:

Line 48,909:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = गोपालमन्त्रं भजतां फलप्रदस्त्वेकेन रूपेण स भुव्यदृश्यः ।

| verse_lines = गोपालमन्त्रं भजतां फलप्रदस्त्वेकेन रूपेण स भुव्यदृश्यः ।;तस्थौ द्वितीयेन च सूर्यमण्डले तृतीयमासीच्छिवपूजितं वपुः ॥ २५॥

| verse_line2 = तस्थौ द्वितीयेन च सूर्यमण्डले तृतीयमासीच्छिवपूजितं वपुः ॥ २५॥

}}

Line 44,046:

Line 48,919:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सम्पूजितं ब्रह्मलोके चतुर्थं कञ्जोद्भवेनाथ परं स्वधाम ।

| verse_lines = सम्पूजितं ब्रह्मलोके चतुर्थं कञ्जोद्भवेनाथ परं स्वधाम ।;समाप्नुवानं वपुरस्य पञ्चमं भक्त्याऽन्वयुर्देववराः स्वशक्त्या ॥ २६॥

| verse_line2 = समाप्नुवानं वपुरस्य पञ्चमं भक्त्याऽन्वयुर्देववराः स्वशक्त्या ॥ २६॥

}}

Line 44,055:

Line 48,929:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्तेजसा ते प्रतिमुष्टदृष्टयः पुरुष्टुताद्या अमितोरुदीधितेः ।

| verse_lines = तत्तेजसा ते प्रतिमुष्टदृष्टयः पुरुष्टुताद्या अमितोरुदीधितेः ।;यावत् स्वगम्यं त्वनुगम्य तस्थुर्निमीलिताक्षा विहतोर्ध्वचाराः ॥ २७॥

| verse_line2 = यावत् स्वगम्यं त्वनुगम्य तस्थुर्निमीलिताक्षा विहतोर्ध्वचाराः ॥ २७॥

}}

Line 44,064:

Line 48,939:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वीन्द्रेशशेषानुगतः स्वयम्भूर्धाम प्रविष्टं तमजं प्रणम्य ।

| verse_lines = वीन्द्रेशशेषानुगतः स्वयम्भूर्धाम प्रविष्टं तमजं प्रणम्य ।;वीन्द्रादिकैरप्ययुतः स्वपित्राऽऽश्लिष्टो रहश्चाकथयत् तथाऽस्तौत् ॥ २८॥

| verse_line2 = वीन्द्रादिकैरप्ययुतः स्वपित्राऽऽश्लिष्टो रहश्चाकथयत् तथाऽस्तौत् ॥ २८॥

}}

Line 44,073:

Line 48,949:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स पूर्वरूपेण समाप्य चैक्यं विभज्य चेच्छानुसृतोऽथ रेमे ।

| verse_lines = स पूर्वरूपेण समाप्य चैक्यं विभज्य चेच्छानुसृतोऽथ रेमे ।;हरिः श्रिया ब्रह्ममुखैश्च मुक्तैः सम्पूज्यमानोऽमितसद्गुणात्मा ॥ २९॥

| verse_line2 = हरिः श्रिया ब्रह्ममुखैश्च मुक्तैः सम्पूज्यमानोऽमितसद्गुणात्मा ॥ २९॥

}}

Line 44,082:

Line 48,959:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्माऽपि शर्वादियुतः स्वलोकं प्राप्तः पुनस्तत्र गतं च कृष्णम् ।

| verse_lines = ब्रह्माऽपि शर्वादियुतः स्वलोकं प्राप्तः पुनस्तत्र गतं च कृष्णम् ।;रेमेऽभिपश्यन् प्रतिपूजयंस्तं सुराश्च सर्वे रविबिम्बसंस्थम् ॥ ३०॥

| verse_line2 = रेमेऽभिपश्यन् प्रतिपूजयंस्तं सुराश्च सर्वे रविबिम्बसंस्थम् ॥ ३०॥

}}

Line 44,091:

Line 48,969:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यतो न दर्शिता भ्रान्तिः प्रादुर्भावेष्वपि क्‍वचित् ।

| verse_lines = यतो न दर्शिता भ्रान्तिः प्रादुर्भावेष्वपि क्‍वचित् ।;देहत्यागानुसारेण (देहेत्यागानुकारेण) हरिणा तदिहाच्युतः ॥ ३१॥

| verse_line2 = देहत्यागानुसारेण (देहेत्यागानुकारेण) हरिणा तदिहाच्युतः ॥ ३१॥

}}

Line 44,100:

Line 48,979:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मोहयित्वाऽसुरानन्धं तमः प्रापयितुं प्रभुः ।

| verse_lines = मोहयित्वाऽसुरानन्धं तमः प्रापयितुं प्रभुः ।;चिदानन्दैकदेहोऽपि त्यक्तं देहमिवापरम् ।;सृष्ट्वा स्वदेहोपमितं शयानं भुव्यगाद् दिवम् ॥ ३२॥

| verse_line2 = चिदानन्दैकदेहोऽपि त्यक्तं देहमिवापरम् ।

}}

Line 44,109:

Line 48,989:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दारुकोक्त्या समायातः पार्थस्तमदहत् तदा ।

| verse_lines = दारुकोक्त्या समायातः पार्थस्तमदहत् तदा ।;रौहिणेयादिकानां च शरीराणि प्रधानतः ।;दारुको विष्णुलोकं तु पुनराप यथागतम् ॥ ३३॥

| verse_line2 = रौहिणेयादिकानां च शरीराणि प्रधानतः ।

}}

Line 44,118:

Line 48,999:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथैव जनमोहाय प्राप्य वह्नावदृश्यताम् ।

| verse_lines = तथैव जनमोहाय प्राप्य वह्नावदृश्यताम् ।;रुक्मिण्यगाद्धरेः पार्श्वं सत्या कृत्वा तपस्तथा ॥ ३४॥

| verse_line2 = रुक्मिण्यगाद्धरेः पार्श्वं सत्या कृत्वा तपस्तथा ॥ ३४॥

}}

Line 44,127:

Line 49,009:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चिदानन्दैकदेहे हि(चिदानन्दैकदेहेऽपि) द्विरूपे इव ते यतः ।

| verse_lines = चिदानन्दैकदेहे हि(चिदानन्दैकदेहेऽपि) द्विरूपे इव ते यतः ।;एकैवातः कृष्णवत् ते दुष्टान् मोहयतस्तथा ॥ ३५॥

| verse_line2 = एकैवातः कृष्णवत् ते दुष्टान् मोहयतस्तथा ॥ ३५॥

}}

Line 44,136:

Line 49,019:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्या महामहिष्यस्तु त्यक्त्वा देहं हुताशने ।

| verse_lines = अन्या महामहिष्यस्तु त्यक्त्वा देहं हुताशने ।;काश्चित् काश्चित्तु तपसा(काश्चित् काश्चित् तपस्तप्त्वा) त्यक्तदेहा हरिं ययुः ॥ ३६॥

| verse_line2 = काश्चित् काश्चित्तु तपसा(काश्चित् काश्चित् तपस्तप्त्वा) त्यक्तदेहा हरिं ययुः ॥ ३६॥

}}

Line 44,145:

Line 49,029:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रौहिणेयादिकानां च भार्या वह्निमुखे तनुम् ।

| verse_lines = रौहिणेयादिकानां च भार्या वह्निमुखे तनुम् ।;त्यक्त्वा स्वभर्तॄनेवाऽपुः सर्वा एव पतिव्रताः ॥ ३७॥

| verse_line2 = त्यक्त्वा स्वभर्तॄनेवाऽपुः सर्वा एव पतिव्रताः ॥ ३७॥

}}

Line 44,154:

Line 49,039:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वसुदेवः पार्थमुखाच्छ्रुत्वा तद्योगमास्थितः ।

| verse_lines = वसुदेवः पार्थमुखाच्छ्रुत्वा तद्योगमास्थितः ।;त्यक्त्वा देहं कश्यपत्वं प्राप कृष्णानुरागतः ॥ ३८॥

| verse_line2 = त्यक्त्वा देहं कश्यपत्वं प्राप कृष्णानुरागतः ॥ ३८॥

}}

Line 44,163:

Line 49,049:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्यार्जुनोऽश्वमेधाग्नावन्त्यकर्माकरोत् तदा ।

| verse_lines = तस्यार्जुनोऽश्वमेधाग्नावन्त्यकर्माकरोत् तदा ।;त्यक्तदेहास्तस्य भार्या वह्नौ प्रापुस्तमेव च ॥ ३९॥

| verse_line2 = त्यक्तदेहास्तस्य भार्या वह्नौ प्रापुस्तमेव च ॥ ३९॥

}}

Line 44,172:

Line 49,059:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रियो बालांस्तथाऽऽदाय धनं चैव धनञ्जयः ।

| verse_lines = स्त्रियो बालांस्तथाऽऽदाय धनं चैव धनञ्जयः ।;विनिर्ययौ द्वारवत्यास्तां जग्रास(जग्राह) च सागरः ॥ ४० ॥

| verse_line2 = विनिर्ययौ द्वारवत्यास्तां जग्रास(जग्राह) च सागरः ॥ ४० ॥

}}

Line 44,181:

Line 49,069:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रीबालसहिते पार्थ एकस्मिन् पथि गच्छति ।

| verse_lines = स्त्रीबालसहिते पार्थ एकस्मिन् पथि गच्छति ।;शापात् सुपापा आभीराः स्त्रीजनान् जह्रुरुद्धताः ॥ ४१॥

| verse_line2 = शापात् सुपापा आभीराः स्त्रीजनान् जह्रुरुद्धताः ॥ ४१॥

}}

Line 44,190:

Line 49,079:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यास्ताः षोडशसाहस्रवनिताः शतसंयुताः ।

| verse_lines = यास्ताः षोडशसाहस्रवनिताः शतसंयुताः ।;कृष्णशापान्म्लेच्छवशं ययुर्दर्पनिमित्ततः ॥ ४२॥

| verse_line2 = कृष्णशापान्म्लेच्छवशं ययुर्दर्पनिमित्ततः ॥ ४२॥

}}

Line 44,199:

Line 49,089:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ह्रियमाणे धने चैव वनितासु च वासविः ।

| verse_lines = ह्रियमाणे धने चैव वनितासु च वासविः ।;युयुत्सुर्गाण्डिवं सज्यं(सज्जं) कृच्छ्रेणैव चकार ह ॥ ४३॥

| verse_line2 = युयुत्सुर्गाण्डिवं सज्यं(सज्जं) कृच्छ्रेणैव चकार ह ॥ ४३॥

}}

Line 44,208:

Line 49,099:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षीणास्तस्य शरा दैवान्नास्त्राणि स्मृतिमाययुः ।

| verse_lines = क्षीणास्तस्य शरा दैवान्नास्त्राणि स्मृतिमाययुः ।;स तद् दैवकृतं ज्ञात्वा संस्मरन् पुरुषोत्तमम् ।;निघ्नञ्छत्रून् गाण्डिवेन शेषं रक्षन् कुरून् ययौ(कुरूनगात्) ॥ ४४॥

| verse_line2 = स तद् दैवकृतं ज्ञात्वा संस्मरन् पुरुषोत्तमम् ।

}}

Line 44,217:

Line 49,109:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदा कुरुक्षेत्रगतं जगद्गुरुं सुपूर्णविज्ञानबलाब्धिसत्सुखम्(बलर्द्धिसत्सुखम्) ।

| verse_lines = तदा कुरुक्षेत्रगतं जगद्गुरुं सुपूर्णविज्ञानबलाब्धिसत्सुखम्(बलर्द्धिसत्सुखम्) ।;तमेव वासिष्ठकुलोद्भवं हरिं निरीक्ष्य दुःखेन पपात पादयोः ॥ ४५॥

| verse_line2 = तमेव वासिष्ठकुलोद्भवं हरिं निरीक्ष्य दुःखेन पपात पादयोः ॥ ४५॥

}}

Line 44,226:

Line 49,119:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तेन पुंसां प्रवरेण हेतुभिः सम्बोधितोऽज्ञानतमोंऽशुमालिना ।

| verse_lines = स तेन पुंसां प्रवरेण हेतुभिः सम्बोधितोऽज्ञानतमोंऽशुमालिना ।;संस्थाप्य चेतः पुनरेव तस्मिन् जहौ शुचः प्रायश एव धैर्यात् ॥ ४६॥

| verse_line2 = संस्थाप्य चेतः पुनरेव तस्मिन् जहौ शुचः प्रायश एव धैर्यात् ॥ ४६॥

}}

Line 44,235:

Line 49,129:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रियो म्लेच्छहृताः कृष्णप्रेषिताद्(कृष्णप्रेरिताद्) दाल्भ्यतः पुनः ।

| verse_lines = स्त्रियो म्लेच्छहृताः कृष्णप्रेषिताद्(कृष्णप्रेरिताद्) दाल्भ्यतः पुनः ।;गोविन्दैकादशीं श्रुत्वा कृत्वा सारस्वते जले ।;निमज्ज्य वायोर्वचनात् त्यक्तदेहा दिवं ययुः ॥ ४७॥

| verse_line2 = गोविन्दैकादशीं श्रुत्वा कृत्वा सारस्वते जले ।

}}

Line 44,244:

Line 49,139:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अर्जुनस्तु कुरुक्षेत्रे हार्दिक्ययुयुधानयोः ।

| verse_lines = अर्जुनस्तु कुरुक्षेत्रे हार्दिक्ययुयुधानयोः ।;सुतौ सारस्वते चैव देशे राज्येऽभ्यषेचयत् ॥ ४८॥

| verse_line2 = सुतौ सारस्वते चैव देशे राज्येऽभ्यषेचयत् ॥ ४८॥

}}

Line 44,253:

Line 49,149:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनिरुद्धसुतं वज्रं प्रियं कृष्णस्य सद्गुणम् ।

| verse_lines = अनिरुद्धसुतं वज्रं प्रियं कृष्णस्य सद्गुणम् ।;सशूरसेनेन्द्रप्रस्थराजानमकरोद् वशी ॥ ४९॥

| verse_line2 = सशूरसेनेन्द्रप्रस्थराजानमकरोद् वशी ॥ ४९॥

}}

Line 44,262:

Line 49,159:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रीबालांश्च धनं चैव तस्मिन् संस्थाप्य फल्गुनः ।

| verse_lines = स्त्रीबालांश्च धनं चैव तस्मिन् संस्थाप्य फल्गुनः ।;ययौ भ्रातॄनशेषं च वृत्तं तेषामवर्णयत् ॥ ५०॥

| verse_line2 = ययौ भ्रातॄनशेषं च वृत्तं तेषामवर्णयत् ॥ ५०॥

}}

Line 44,271:

Line 49,169:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते चावियोगसमयं स्मरन्तो मुरवैरिणः(मुरवैरिणा) ।

| verse_lines = ते चावियोगसमयं स्मरन्तो मुरवैरिणः(मुरवैरिणा) ।;अभ्यषिञ्चन् भागवतं माहाराज्ये परीक्षितम् ॥ ५१॥

| verse_line2 = अभ्यषिञ्चन् भागवतं माहाराज्ये परीक्षितम् ॥ ५१॥

}}

Line 44,280:

Line 49,179:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्त्रीहारिणां च म्लेच्छानां वधायैनमयोजयन् ।

| verse_lines = स्त्रीहारिणां च म्लेच्छानां वधायैनमयोजयन् ।;कृतं च तेन तत् कर्म वोढ्रा पैतामहीं(पैतामहं) धुरम् ।;समयं परिरक्षद्भिर्न पार्थैरेव यत् कृतम् ॥ ५२॥

| verse_line2 = कृतं च तेन तत् कर्म वोढ्रा पैतामहीं(पैतामहं) धुरम् ।

}}

Line 44,289:

Line 49,189:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वासुदेवपदा स्पृष्टभूकण्टकसमुद्धृतिः(समुद्धतिः) ।

| verse_lines = वासुदेवपदा स्पृष्टभूकण्टकसमुद्धृतिः(समुद्धतिः) ।;समयः पाण्डवानां हि तस्यैवानुगतिः परम् ॥ ५३॥

| verse_line2 = समयः पाण्डवानां हि तस्यैवानुगतिः परम् ॥ ५३॥

}}

Line 44,298:

Line 49,199:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अनुव्रजद्भिर्विश्वेशं नास्माभिर्भूस्तदुज्झिता ।

| verse_lines = अनुव्रजद्भिर्विश्वेशं नास्माभिर्भूस्तदुज्झिता ।;भोज्या रक्ष्याऽपि वा तेषामित्येव समयः पुरा ॥ ५४॥

| verse_line2 = भोज्या रक्ष्याऽपि वा तेषामित्येव समयः पुरा ॥ ५४॥

}}

Line 44,307:

Line 49,209:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्र काली भीमभार्या वैष्णवं योगमास्थिता ।

| verse_lines = तत्र काली भीमभार्या वैष्णवं योगमास्थिता ।;कृष्णयैकत्वमापन्ना त्यक्त्वा देहं तु मानुषम् ॥ ५५॥

| verse_line2 = कृष्णयैकत्वमापन्ना त्यक्त्वा देहं तु मानुषम् ॥ ५५॥

}}

Line 44,316:

Line 49,219:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुभद्राद्यास्तु या भार्याः पार्थानां तु तदाज्ञया ।

| verse_lines = सुभद्राद्यास्तु या भार्याः पार्थानां तु तदाज्ञया ।;युयुत्सुश्चात्र शिक्षार्थं पौत्रस्यैवावसत् (पौत्रस्यैवावसन्) पुरे ॥ ५६॥

| verse_line2 = युयुत्सुश्चात्र शिक्षार्थं पौत्रस्यैवावसत् (पौत्रस्यैवावसन्) पुरे ॥ ५६॥

}}

Line 44,325:

Line 49,229:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सन्त्यज्य राजचिह्नानि (राज्यचिह्नानि) वैष्णवं योगमास्थिताः ।

| verse_lines = सन्त्यज्य राजचिह्नानि (राज्यचिह्नानि) वैष्णवं योगमास्थिताः ।;वीराध्वानं ययुः सर्वे कृष्णया सह पाण्डवाः ॥ ५७॥

| verse_line2 = वीराध्वानं ययुः सर्वे कृष्णया सह पाण्डवाः ॥ ५७॥

}}

Line 44,334:

Line 49,239:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रागुदीचीं दिशं पूर्वं ययुस्तत्रार्जुनो धनुः ।

| verse_lines = प्रागुदीचीं दिशं पूर्वं ययुस्तत्रार्जुनो धनुः ।;नात्यजल्लोभतस्तं तु(लोभतस्तत्तु) समुद्रमुप पावकः ।;दृष्ट्वा ययाचे राजानं तदुक्तः प्रास्यदम्बुधौ ॥ ५८॥

| verse_line2 = नात्यजल्लोभतस्तं तु(लोभतस्तत्तु) समुद्रमुप पावकः ।

}}

Line 44,343:

Line 49,249:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रातिभाव्यं तु वरुणे निस्तीर्याग्निरदृश्यताम् ।

| verse_lines = प्रातिभाव्यं तु वरुणे निस्तीर्याग्निरदृश्यताम् ।;ययौ तेऽपि ययुः क्षिप्रं प्लवन्तः सप्तवारिधीन् ॥ ५९॥

| verse_line2 = ययौ तेऽपि ययुः क्षिप्रं प्लवन्तः सप्तवारिधीन् ॥ ५९॥

}}

Line 44,352:

Line 49,259:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अहोभिः सप्तभिर्योगं समारूढाः प्रदक्षिणम् ।

| verse_lines = अहोभिः सप्तभिर्योगं समारूढाः प्रदक्षिणम् ।;कृत्वा क्‍वचिदसज्जन्त आसेदुर्गन्धमादनम् ।;अत्र नारायणक्षेत्रे तेषां तन्वोऽपतन् क्रमात् ॥ ६०॥

| verse_line2 = कृत्वा क्‍वचिदसज्जन्त आसेदुर्गन्धमादनम् ।

}}

Line 44,361:

Line 49,269:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = द्रौपदीसहदेवादिपञ्चानां तत्र मारुतिः ।

| verse_lines = द्रौपदीसहदेवादिपञ्चानां तत्र मारुतिः ।;सदेहनाकानिच्छुत्वाद् देहप्रपतनं हि तत् ॥ ६१॥

| verse_line2 = सदेहनाकानिच्छुत्वाद् देहप्रपतनं हि तत् ॥ ६१॥

}}

Line 44,370:

Line 49,279:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषामिहेति याथार्थ्यं जानन् पप्रच्छ धर्मजम् ।

| verse_lines = तेषामिहेति याथार्थ्यं जानन् पप्रच्छ धर्मजम् ।;केनकेनापतद् देहो दोषेण न इति क्रमात् ॥ ६२॥

| verse_line2 = केनकेनापतद् देहो दोषेण न इति क्रमात् ॥ ६२॥

}}

Line 44,379:

Line 49,289:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = मृतिकाले हि यो यस्य दोषं वक्त्यृणमोचनम् ।

| verse_lines = मृतिकाले हि यो यस्य दोषं वक्त्यृणमोचनम् ।;तस्मात् स्यादुक्तदोषस्येत्याह यच्छ्रुतिरेव तत् ।;ऋणमोक्षाय सर्वेषां भीमो दोषानवादयत् ॥ ६३॥

| verse_line2 = तस्मात् स्यादुक्तदोषस्येत्याह यच्छ्रुतिरेव तत् ।

}}

Line 44,388:

Line 49,299:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सोऽपीच्छापतितान् देहानजानञ्छुद्धकर्मणाम् ।

| verse_lines = सोऽपीच्छापतितान् देहानजानञ्छुद्धकर्मणाम् ।;अपश्यन् कारणं प्राह दोषान् स्यादेवमित्यपि ।;राजा (सम्भावनामात्रान्न (सम्भावनामात्रं) नहि कार्यमकारणम् ॥ ६४॥

| verse_line2 = अपश्यन् कारणं प्राह दोषान् स्यादेवमित्यपि ।

}}

Line 44,397:

Line 49,309:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्वच्छन्दमृत्यवो योगाद् देहानुत्सृज्य पाण्डवाः ।

| verse_lines = स्वच्छन्दमृत्यवो योगाद् देहानुत्सृज्य पाण्डवाः ।;कृष्णा चाऽपुः परं स्थानं यन्न यान्त्यपि देवताः ।;इति श्रुतेर्न ते पापाद् देहांस्तत्यजुरूर्जिताः ॥ ६५॥

| verse_line2 = कृष्णा चाऽपुः परं स्थानं यन्न यान्त्यपि देवताः ।

}}

Line 44,406:

Line 49,319:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ऋणान्युन्मुच्य(ऋणात् प्रमुच्य) दोषोक्त्या स्वानां भीमः स्वकां तनुम् ।

| verse_lines = ऋणान्युन्मुच्य(ऋणात् प्रमुच्य) दोषोक्त्या स्वानां भीमः स्वकां तनुम् ।;तत्याज परमं ध्यायन्नाप च स्थानमुत्तमम् ।;इति स्कान्दपुराणोक्तं व्यासवाक्यमृषीन् प्रति ॥ ६६॥

| verse_line2 = तत्याज परमं ध्यायन्नाप च स्थानमुत्तमम् ।

}}

Line 44,415:

Line 49,329:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भीमादृते हि चतुर्षु पक्षपातस्तु वासवौ ।

| verse_lines = भीमादृते हि चतुर्षु पक्षपातस्तु वासवौ ।;योग्य एवेति कृष्णाया न दोषः स्यात् कथञ्चन ॥ ६७॥

| verse_line2 = योग्य एवेति कृष्णाया न दोषः स्यात् कथञ्चन ॥ ६७॥

}}

Line 44,424:

Line 49,339:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नीतिरूपे वीर्यबले महान्त्येषां यतः क्रमात् ।

| verse_lines = नीतिरूपे वीर्यबले महान्त्येषां यतः क्रमात् ।;प्राणत्वाद् भोगशक्तिश्च नहि दोषाय मारुतेः ॥ ६८॥

| verse_line2 = प्राणत्वाद् भोगशक्तिश्च नहि दोषाय मारुतेः ॥ ६८॥

}}

Line 44,433:

Line 49,349:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यथास्वरूपविज्ञानमात्मन्यपि न दोषकृत् ।

| verse_lines = यथास्वरूपविज्ञानमात्मन्यपि न दोषकृत् ।;इति व्यासस्मृतेरेषामुक्तदोषोद्भवः कथम् ॥ ६९॥

| verse_line2 = इति व्यासस्मृतेरेषामुक्तदोषोद्भवः कथम् ॥ ६९॥

}}

Line 44,442:

Line 49,359:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कदाचिदतिमानोऽपि त्रयाणामेषु जायते ।

| verse_lines = कदाचिदतिमानोऽपि त्रयाणामेषु जायते ।;तथाऽपि तत्फलं नैतत् तारतम्यं हि मुक्तिगम्(तारतम्यं विमुक्तिगम्) ।;गुणदोषाधिकाल्पत्वादत्रस्थमपि हि श्रुतम् ॥ ७०॥

| verse_line2 = तथाऽपि तत्फलं नैतत् तारतम्यं हि मुक्तिगम्(तारतम्यं विमुक्तिगम्) ।

}}

Line 44,451:

Line 49,369:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रारब्धकर्मनाशे (आरब्धकर्मनाशे) हि पतेद् देहोऽप्यपापिनः ।

| verse_lines = प्रारब्धकर्मनाशे (आरब्धकर्मनाशे) हि पतेद् देहोऽप्यपापिनः ।;युधिष्ठिरोऽपि हि स्वर्गं बुभुजे नैव तत्तनुः ॥ ७१॥

| verse_line2 = युधिष्ठिरोऽपि हि स्वर्गं बुभुजे नैव तत्तनुः ॥ ७१॥

}}

Line 44,460:

Line 49,379:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अतिमानादयो दोषाः कुत एव हि मारुतेः ।

| verse_lines = अतिमानादयो दोषाः कुत एव हि मारुतेः ।;अनादिकालतः सर्वदोषहीना गुणाधिकाः ॥ ७२॥

| verse_line2 = अनादिकालतः सर्वदोषहीना गुणाधिकाः ॥ ७२॥

}}

Line 44,469:

Line 49,389:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वजीवगणेभ्यो ये ते हि(समस्तजीवराशिभ्यस्ते हि) वायुत्वमाप्नुयुः ।

| verse_lines = सर्वजीवगणेभ्यो ये ते हि(समस्तजीवराशिभ्यस्ते हि) वायुत्वमाप्नुयुः ।;ऋजवो नाम ये देवा देवानामपि देवताः ॥ ७३॥

| verse_line2 = ऋजवो नाम ये देवा देवानामपि देवताः ॥ ७३॥

}}

Line 44,478:

Line 49,399:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अभावं ह्यतिमानादेर्भीमस्याऽह च केशवः ।

| verse_lines = अभावं ह्यतिमानादेर्भीमस्याऽह च केशवः ।;यत्किञ्चाऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव ।;सहस्रगुणमप्येतत् त्वयि सम्भावयाम्यहम् ॥ ७४॥

| verse_line2 = यत्किञ्चाऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव ।

}}

Line 44,487:

Line 49,409:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इति तस्माद् यथा युद्धे धर्महानिममन्यत ।

| verse_lines = इति तस्माद् यथा युद्धे धर्महानिममन्यत ।;एवमत्राप्यधर्मेण देहपातं नृपोऽब्रवीत् ॥ ७५॥

| verse_line2 = एवमत्राप्यधर्मेण देहपातं नृपोऽब्रवीत् ॥ ७५॥

}}

Line 44,496:

Line 49,419:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = पूज्येभ्यः(पूर्वेभ्यः) पूर्वमेवैषां देहपातमभीप्सताम् ।

| verse_lines = पूज्येभ्यः(पूर्वेभ्यः) पूर्वमेवैषां देहपातमभीप्सताम् ।;तत्क्रमाद् (तत्कामाद्) देहपातोऽभून्न पापान्मुच्यतां यथा ॥ ७६॥

| verse_line2 = तत्क्रमाद् (तत्कामाद्) देहपातोऽभून्न पापान्मुच्यतां यथा ॥ ७६॥

}}

Line 44,505:

Line 49,429:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न हि पापफलं मुक्तौ(पापफलान्मुक्तौ देहपातः कथञ्चन ।

| verse_lines = न हि पापफलं मुक्तौ(पापफलान्मुक्तौ देहपातः कथञ्चन ।;किन्तु कर्मक्षयादेव तथा सर्वत्र निश्चितः ॥ ७७॥

| verse_line2 = किन्तु कर्मक्षयादेव तथा सर्वत्र निश्चितः ॥ ७७॥

}}

Line 44,514:

Line 49,439:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषु स्वलोकान् प्राप्तेषु धर्मजः श्वाऽत्मना सह(स्वात्मना सह) ।

| verse_lines = तेषु स्वलोकान् प्राप्तेषु धर्मजः श्वाऽत्मना सह(स्वात्मना सह) ।;ययौ पुरो देवरथस्तदाऽस्यावततार ह ॥ ७८॥

| verse_line2 = ययौ पुरो देवरथस्तदाऽस्यावततार ह ॥ ७८॥

}}

Line 44,523:

Line 49,449:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = रथमारुहेति कथितो रथिना पुरतः शुनः ।

| verse_lines = रथमारुहेति कथितो रथिना पुरतः शुनः ।;आरोहमब्रवीन्नैतद् युक्तमित्याह सोऽपि तम् ॥ ७९॥

| verse_line2 = आरोहमब्रवीन्नैतद् युक्तमित्याह सोऽपि तम् ॥ ७९॥

}}

Line 44,532:

Line 49,459:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नाऽरुहेयं विना श्वानमिति तेन स्थिरोदिते ।

| verse_lines = नाऽरुहेयं विना श्वानमिति तेन स्थिरोदिते ।;स्वरूपं दर्शयामास धर्मो ह्याप्तः स्वरूपताम् (श्वरूपताम्) ॥ ८०॥

| verse_line2 = स्वरूपं दर्शयामास धर्मो ह्याप्तः स्वरूपताम् (श्वरूपताम्) ॥ ८०॥

}}

Line 44,541:

Line 49,469:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आनृशंस्यपरत्वेन कीर्तिमेवाऽत्मनो वृषः ।

| verse_lines = आनृशंस्यपरत्वेन कीर्तिमेवाऽत्मनो वृषः ।;ख्यापयामास कौन्तेयरूपिणो धर्मसूक्तिभिः ॥ ८१॥

| verse_line2 = ख्यापयामास कौन्तेयरूपिणो धर्मसूक्तिभिः ॥ ८१॥

}}

Line 44,550:

Line 49,479:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः(यतः) स रथमारुह्य लोकानामुत्तरोत्तरम् ।

| verse_lines = ततः(यतः) स रथमारुह्य लोकानामुत्तरोत्तरम् ।;अतिक्रम्याखिलान् राज्ञो जगाम श्रीपतिप्रियः ॥ ८२॥

| verse_line2 = अतिक्रम्याखिलान् राज्ञो जगाम श्रीपतिप्रियः ॥ ८२॥

}}

Line 44,559:

Line 49,489:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सर्वेषामुत्तरं लोकमैन्द्रं प्राप्येदमेव ते ।

| verse_lines = सर्वेषामुत्तरं लोकमैन्द्रं प्राप्येदमेव ते ।;स्थानमित्युदितो देवैर्दुर्योधनमवैक्षत ॥ ८३॥

| verse_line2 = स्थानमित्युदितो देवैर्दुर्योधनमवैक्षत ॥ ८३॥

}}

Line 44,568:

Line 49,499:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सभ्रातृकं ज्वलन्तं च सर्वेषामुपरि स्थितम् ।

| verse_lines = सभ्रातृकं ज्वलन्तं च सर्वेषामुपरि स्थितम् ।;तं दृष्ट्वा परमक्रुद्धो निमील्य नयने शुभे ॥ ८४॥

| verse_line2 = तं दृष्ट्वा परमक्रुद्धो निमील्य नयने शुभे ॥ ८४॥

}}

Line 44,577:

Line 49,509:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भ्रातरो मे क्‍व कृष्णा च सकर्णाः(कर्णाद्याः) क्‍व च बान्धवाः ।

| verse_lines = भ्रातरो मे क्‍व कृष्णा च सकर्णाः(कर्णाद्याः) क्‍व च बान्धवाः ।;धृष्टद्युम्नादयः पुत्रा हैडिम्बाद्याश्च सर्वशः ॥ ८५॥

| verse_line2 = धृष्टद्युम्नादयः पुत्रा हैडिम्बाद्याश्च सर्वशः ॥ ८५॥

}}

Line 44,586:

Line 49,519:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यादवश्चेति पप्रच्छ देवांस्ते च तमब्रुवन् ।

| verse_lines = यादवश्चेति पप्रच्छ देवांस्ते च तमब्रुवन् ।;किं ते तैः स्वकृतं कर्म भुज्यतेऽत्र नचापरैः ॥ ८६॥

| verse_line2 = किं ते तैः स्वकृतं कर्म भुज्यतेऽत्र नचापरैः ॥ ८६॥

}}

Line 44,595:

Line 49,529:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आह पापोऽयं पृथिवीक्षयकारकः ।

| verse_lines = इत्युक्त आह पापोऽयं पृथिवीक्षयकारकः ।;सर्वातिशङ्की मित्रध्रुङ् नारायणपराङ्‍मुखः ॥ ८७॥

| verse_line2 = सर्वातिशङ्की मित्रध्रुङ् नारायणपराङ्‍मुखः ॥ ८७॥

}}

Line 44,604:

Line 49,539:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नास्तिकोऽतिशठः क्रूरो द्वेष्टा विष्णोश्च तद्भुवाम् ।

| verse_lines = नास्तिकोऽतिशठः क्रूरो द्वेष्टा विष्णोश्च तद्भुवाम् ।;कथं दुर्योधनः स्थानं सर्वोत्तममवाप्तवान् ॥ ८८॥

| verse_line2 = कथं दुर्योधनः स्थानं सर्वोत्तममवाप्तवान् ॥ ८८॥

}}

Line 44,613:

Line 49,549:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कथं च सर्वधर्मज्ञा नारायणपरायणाः ।

| verse_lines = कथं च सर्वधर्मज्ञा नारायणपरायणाः ।;संस्थिताः परमे धर्मे दृश्यन्तेऽत्र न मत्प्रियाः ॥ ८९॥

| verse_line2 = संस्थिताः परमे धर्मे दृश्यन्तेऽत्र न मत्प्रियाः ॥ ८९॥

}}

Line 44,622:

Line 49,559:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यत्र सन्तस्तु ते सन्ति तत्र स्थातव्यमेव मे ।

| verse_lines = यत्र सन्तस्तु ते सन्ति तत्र स्थातव्यमेव मे ।;निरयेऽपि नचात्रापि नानेन सह पापिना ॥ ९०॥

| verse_line2 = निरयेऽपि नचात्रापि नानेन सह पापिना ॥ ९०॥

}}

Line 44,631:

Line 49,569:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अस्य वीरतमस्येदं धार्तराष्ट्रस्य युज्यते ।

| verse_lines = अस्य वीरतमस्येदं धार्तराष्ट्रस्य युज्यते ।;इत्युक्त्वा देवता दूतं स्वानां सन्दर्शनार्थिनः ।;राज्ञः सम्प्रेषयामासुस्तत्सन्दर्शितवर्त्मना ॥ ९१॥

| verse_line2 = इत्युक्त्वा देवता दूतं स्वानां सन्दर्शनार्थिनः ।

}}

Line 44,640:

Line 49,579:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुर्गन्धेन सुकृच्छ्रेण तमसा प्रावृतेन च ।

| verse_lines = दुर्गन्धेन सुकृच्छ्रेण तमसा प्रावृतेन च ।;गत्वैव कियतीं भूमिं तद्दुर्गन्धासहो नृपः ।;इच्छन् निवर्तन तत्र स्वानां वाच इवाशृणोत् ॥ ९२॥

| verse_line2 = गत्वैव कियतीं भूमिं तद्दुर्गन्धासहो नृपः ।

}}

Line 44,649:

Line 49,589:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षणं तिष्ठ महाराज सन्निधानबलात् तव ।

| verse_lines = क्षणं तिष्ठ महाराज सन्निधानबलात् तव ।;वेदना नो न महतीत्येतच्छ्रुत्वा युधिष्ठिरः ॥ ९३॥

| verse_line2 = वेदना नो न महतीत्येतच्छ्रुत्वा युधिष्ठिरः ॥ ९३॥

}}

Line 44,658:

Line 49,599:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = के यूयमिति पप्रच्छ दीनध्वनिविशङ्कितः ।

| verse_lines = के यूयमिति पप्रच्छ दीनध्वनिविशङ्कितः ।;भीमोऽहमर्जुनः कर्ण इत्याद्युक्तमिवाशृणोत् ॥ ९४॥

| verse_line2 = भीमोऽहमर्जुनः कर्ण इत्याद्युक्तमिवाशृणोत् ॥ ९४॥

}}

Line 44,667:

Line 49,609:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = श्रुत्वा तत् कृपयाऽऽविष्टः शोकामर्षसमन्वितः ।

| verse_lines = श्रुत्वा तत् कृपयाऽऽविष्टः शोकामर्षसमन्वितः ।;आह दूतं यथेष्टं त्वं गच्छ नाहमितो व्रजे ॥ ९५॥

| verse_line2 = आह दूतं यथेष्टं त्वं गच्छ नाहमितो व्रजे ॥ ९५॥

}}

Line 44,676:

Line 49,619:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नच स्वर्गेण मे कार्यं त्यक्त्वा स्वजनमीदृशम् ।

| verse_lines = नच स्वर्गेण मे कार्यं त्यक्त्वा स्वजनमीदृशम् ।;इत्युक्तः प्रययौ दूतस्तस्थावत्र युधिष्ठिरः ॥ ९६॥

| verse_line2 = इत्युक्तः प्रययौ दूतस्तस्थावत्र युधिष्ठिरः ॥ ९६॥

}}

Line 44,685:

Line 49,629:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततोऽत्र देवाः पुरुहूतपूर्वकाः समाययुः स्नेहवशाद् युधिष्ठिरे ।

| verse_lines = ततोऽत्र देवाः पुरुहूतपूर्वकाः समाययुः स्नेहवशाद् युधिष्ठिरे ।;तेष्वागतेष्वेव न तत्र वाचो दीना न दुर्गन्धतमोऽप्यपश्यत्(दुर्गन्धतमोऽप्यदृश्यत) ।;स्वर्गोत्तमं देशमपश्यदेतदभ्रान्तचेताः स युधिष्ठिरस्तदा ॥ ९७॥

| verse_line2 = तेष्वागतेष्वेव न तत्र वाचो दीना न दुर्गन्धतमोऽप्यपश्यत्(दुर्गन्धतमोऽप्यदृश्यत) ।

}}

Line 44,694:

Line 49,639:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आहात्र धर्मः पुनरात्मसद्यशः(परमात्मसद्यशः) प्रकाशयन् पाण्डुसुताभिधं स्वम् ।

| verse_lines = आहात्र धर्मः पुनरात्मसद्यशः(परमात्मसद्यशः) प्रकाशयन् पाण्डुसुताभिधं स्वम् ।;धर्माद् विशिष्टा हि सदाऽनृशंसता दृष्टा च सा त्वय्यधिका त्रिशो मया ॥ ९८॥

| verse_line2 = धर्माद् विशिष्टा हि सदाऽनृशंसता दृष्टा च सा त्वय्यधिका त्रिशो मया ॥ ९८॥

}}

Line 44,703:

Line 49,649:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शक्रोऽप्युवाचैनमिदं मृषा ते प्रदर्शितं द्रोणकृते मृषागिरः ।

| verse_lines = शक्रोऽप्युवाचैनमिदं मृषा ते प्रदर्शितं द्रोणकृते मृषागिरः ।;कृच्छ्रादिदं ते कथितं न चातिविस्रम्भ आसीत् तव कृष्णवाक्ये ।;नह्याज्ञया वासुदेवस्य किञ्चित् पापं भवेत् सर्वविधर्मिणोऽपि ॥ ९९॥

| verse_line2 = कृच्छ्रादिदं ते कथितं न चातिविस्रम्भ आसीत् तव कृष्णवाक्ये ।

}}

Line 44,712:

Line 49,659:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ब्रह्मापरोक्ष्येऽपि विकर्म सूचकं प्रारब्धपापस्य विषाशनं यथा ।

| verse_lines = ब्रह्मापरोक्ष्येऽपि विकर्म सूचकं प्रारब्धपापस्य विषाशनं यथा ।;पश्यात्र भीमप्रमुखान् सुखस्थान् सम्पूज्यमानांस्त्रिदशैः सुरूपान्॥ १००॥

| verse_line2 = पश्यात्र भीमप्रमुखान् सुखस्थान् सम्पूज्यमानांस्त्रिदशैः सुरूपान्॥ १००॥

}}

Line 44,721:

Line 49,669:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कुतः परब्रह्मदृशां सुशुद्धसत्कर्मणां कृष्णपरायणानाम् ।

| verse_lines = कुतः परब्रह्मदृशां सुशुद्धसत्कर्मणां कृष्णपरायणानाम् ।;परेण योगेन विसृष्टतन्वां दुःखं भवेद् देववराधिपानाम् ॥ १०१॥

| verse_line2 = परेण योगेन विसृष्टतन्वां दुःखं भवेद् देववराधिपानाम् ॥ १०१॥

}}

Line 44,730:

Line 49,679:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एते हि देवप्रवराः पृथिव्यां जाता भुवो भारजिहीर्षुमीशम् ।

| verse_lines = एते हि देवप्रवराः पृथिव्यां जाता भुवो भारजिहीर्षुमीशम् ।;प्रतोष्य तद्भावितबुद्धिकर्मभिः पुनश्च तेनैव सहाऽपिरे दिवम् ॥ १०२॥

| verse_line2 = प्रतोष्य तद्भावितबुद्धिकर्मभिः पुनश्च तेनैव सहाऽपिरे दिवम् ॥ १०२॥

}}

Line 44,739:

Line 49,689:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = न ते नृपाद्यापि हि मानुषो गतो भावस्ततो द्वेष्टि सुयोधनादीन् ।

| verse_lines = न ते नृपाद्यापि हि मानुषो गतो भावस्ततो द्वेष्टि सुयोधनादीन् ।;निमज्ज्य तद् विष्णुपदोदकेऽत्र विसृज्य देहं भज देवभावम् ॥ १०३॥

| verse_line2 = निमज्ज्य तद् विष्णुपदोदकेऽत्र विसृज्य देहं भज देवभावम् ॥ १०३॥

}}

Line 44,748:

Line 49,699:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = सुयोधनाद्या(दुर्योधनाद्या) यदिमे सुपापा आरब्धकर्मक्षयमाप्य नित्ये ।

| verse_lines = सुयोधनाद्या(दुर्योधनाद्या) यदिमे सुपापा आरब्धकर्मक्षयमाप्य नित्ये ।;निःशेषसौख्योज्झितनित्यदुःखेऽवशाः(नित्यदुःखे वशाः) पतिष्यन्त्यपुनर्निवृत्ताः ॥ १०४॥

| verse_line2 = निःशेषसौख्योज्झितनित्यदुःखेऽवशाः(नित्यदुःखे वशाः) पतिष्यन्त्यपुनर्निवृत्ताः ॥ १०४॥

}}

Line 44,757:

Line 49,709:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = देवांशजा ये तु समस्तशस्ते स्वमूलरूपं समवाप्य काले ।

| verse_lines = देवांशजा ये तु समस्तशस्ते स्वमूलरूपं समवाप्य काले ।;स्वतारतम्यानुसृतां विमुक्तिं प्राप्स्यन्ति नात्रापि विचार्यमस्ति ॥ १०५॥

| verse_line2 = स्वतारतम्यानुसृतां विमुक्तिं प्राप्स्यन्ति नात्रापि विचार्यमस्ति ॥ १०५॥

}}

Line 44,766:

Line 49,719:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्युक्त आश्वेव निमज्ज्य गङ्गां धर्मात्मजस्तत्र विसृज्य(धर्मात्मजस्तं प्रविसृज्य) देहम् ।

| verse_lines = इत्युक्त आश्वेव निमज्ज्य गङ्गां धर्मात्मजस्तत्र विसृज्य(धर्मात्मजस्तं प्रविसृज्य) देहम् ।;सद्यो बभौ दैवमवाप्य(दैवतमाप्य) कायं विसृष्टरोषादिसमस्तदोषः ॥ १०६॥

| verse_line2 = सद्यो बभौ दैवमवाप्य(दैवतमाप्य) कायं विसृष्टरोषादिसमस्तदोषः ॥ १०६॥

}}

Line 44,775:

Line 49,729:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स तु प्रपश्यन् स्वजनं समस्तं स्वमूलरूपातिसमीपसंस्थम् ।

| verse_lines = स तु प्रपश्यन् स्वजनं समस्तं स्वमूलरूपातिसमीपसंस्थम् ।;ददर्श भीमं च मरुत्समीपे मध्ये ज्वलन्तं मरुतां गणस्य ॥ १०७॥

| verse_line2 = ददर्श भीमं च मरुत्समीपे मध्ये ज्वलन्तं मरुतां गणस्य ॥ १०७॥

}}

Line 44,784:

Line 49,739:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ददर्श कृष्णामपि तत्समीपे श्रिया ज्वलन्तीं समतीत्य चान्याः ।

| verse_lines = ददर्श कृष्णामपि तत्समीपे श्रिया ज्वलन्तीं समतीत्य चान्याः ।;स्प्रष्टुं च संस्कारवशादियेष निषिध्य तं प्राह सुराधिराजः ॥ १०८॥

| verse_line2 = स्प्रष्टुं च संस्कारवशादियेष निषिध्य तं प्राह सुराधिराजः ॥ १०८॥

}}

Line 44,793:

Line 49,749:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एषा हि साक्षाज्जगतां प्रियस्य प्राणात्मनो जीववरेश्वरस्य ।

| verse_lines = एषा हि साक्षाज्जगतां प्रियस्य प्राणात्मनो जीववरेश्वरस्य ।;प्राणप्रिया श्रीरिति नाम यस्याः शमात्मकेऽस्मिन् रमते सदैषा ॥ १०९॥

| verse_line2 = प्राणप्रिया श्रीरिति नाम यस्याः शमात्मकेऽस्मिन् रमते सदैषा ॥ १०९॥

}}

Line 44,802:

Line 49,759:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = युष्मच्चतुर्देहगतस्य वायोर्वायुप्रिया भीमतनोस्तथैव ।

| verse_lines = युष्मच्चतुर्देहगतस्य वायोर्वायुप्रिया भीमतनोस्तथैव ।;भोगाय सृष्टा पुरुषोत्तमेन युष्मत्प्रियार्थं भवतां च दारैः ॥ ११०॥

| verse_line2 = भोगाय सृष्टा पुरुषोत्तमेन युष्मत्प्रियार्थं भवतां च दारैः ॥ ११०॥

}}

Line 44,811:

Line 49,769:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रीतिस्ततो ह्यभ्यधिका(ह्यत्यधिका) बभूव भीमस्य चास्यास्तदनु स्म पार्थे ।

| verse_lines = प्रीतिस्ततो ह्यभ्यधिका(ह्यत्यधिका) बभूव भीमस्य चास्यास्तदनु स्म पार्थे ।;ततो भवत्स्वेव यथाक्रमेण गुणानुसारेण समीरणस्य ॥ १११॥

| verse_line2 = ततो भवत्स्वेव यथाक्रमेण गुणानुसारेण समीरणस्य ॥ १११॥

}}

Line 44,820:

Line 49,779:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इयं(इदा,एषा) हि सा शुद्धतनुः प्रजाता शच्यादियोगापगताग्र्यदेहा ।

| verse_lines = इयं(इदा,एषा) हि सा शुद्धतनुः प्रजाता शच्यादियोगापगताग्र्यदेहा ।;यूयं च सर्वे मरुतो विशेषसंयोगहीनाः स्वशरीरसंस्थाः ॥ ११२॥

| verse_line2 = यूयं च सर्वे मरुतो विशेषसंयोगहीनाः स्वशरीरसंस्थाः ॥ ११२॥

}}

Line 44,829:

Line 49,789:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स्पर्शेऽपि नास्याः पवमानपत्न्याः सुपूतताऽलं भवतामिदानीम् ।

| verse_lines = स्पर्शेऽपि नास्याः पवमानपत्न्याः सुपूतताऽलं भवतामिदानीम् ।;नचोत्तरत्रापि भवेत् कथञ्चिद् दिवौकसां मानुषदेहिनो(जन्मनो) यथा ॥ ११३॥

| verse_line2 = नचोत्तरत्रापि भवेत् कथञ्चिद् दिवौकसां मानुषदेहिनो(जन्मनो) यथा ॥ ११३॥

}}

Line 44,838:

Line 49,799:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इतीरितं तं प्रतिसन्निवृत्तं विनाशयन् मानुषवासनां स्वयम् ।

| verse_lines = इतीरितं तं प्रतिसन्निवृत्तं विनाशयन् मानुषवासनां स्वयम् ।;समाश्लिषच्छुद्धतनुः स्तनोत्थो धर्मो हरेः सोऽभवदाशु तत्समः ॥ ११४॥

| verse_line2 = समाश्लिषच्छुद्धतनुः स्तनोत्थो धर्मो हरेः सोऽभवदाशु तत्समः ॥ ११४॥

}}

Line 44,847:

Line 49,809:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु पार्था अखिलाः स्वमूलरूपैः सहैवाऽविविशुर्मुदाऽन्विताः ।

| verse_lines = ततस्तु पार्था अखिलाः स्वमूलरूपैः सहैवाऽविविशुर्मुदाऽन्विताः ।;स्वीयानि धामानि(सद्मानि) ततोऽप्यनूनभोगाः सदारा न्यवसंश्च तत्र ॥ ११५॥

| verse_line2 = स्वीयानि धामानि(सद्मानि) ततोऽप्यनूनभोगाः सदारा न्यवसंश्च तत्र ॥ ११५॥

}}

Line 44,856:

Line 49,819:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तत्रापि कृष्णेन समागमोऽभूत् पुरेव तेषामतितत्पराणाम् ।

| verse_lines = तत्रापि कृष्णेन समागमोऽभूत् पुरेव तेषामतितत्पराणाम् ।;चिक्रीड एभिः सहितस्तथैव कृष्णोऽपि तद्वत् सरथोऽर्जुनेन ॥ ११६॥

| verse_line2 = चिक्रीड एभिः सहितस्तथैव कृष्णोऽपि तद्वत् सरथोऽर्जुनेन ॥ ११६॥

}}

Line 44,865:

Line 49,829:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्ये च(तु) देवांशभवाः समस्ताः स्वमूलरूपैक्यमवापुराशु ।

| verse_lines = अन्ये च(तु) देवांशभवाः समस्ताः स्वमूलरूपैक्यमवापुराशु ।;कर्मक्षयादेव सुरेतरास्तु(सुरेतरास्ते) पुण्यक्षयं प्राप्य भुवि प्रजाताः ॥ ११७॥

| verse_line2 = कर्मक्षयादेव सुरेतरास्तु(सुरेतरास्ते) पुण्यक्षयं प्राप्य भुवि प्रजाताः ॥ ११७॥

}}

Line 44,874:

Line 49,839:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चतुःसहस्रं त्रिशतोत्तरं ते(त्रिशतोत्तरं गते) संवत्सराणामनुभूय दिव्यान् ।

| verse_lines = चतुःसहस्रं त्रिशतोत्तरं ते(त्रिशतोत्तरं गते) संवत्सराणामनुभूय दिव्यान् ।;भोगान् नरत्वेऽपि सदेश्वरोऽहमसज्जगच्चेति धियाऽऽप्नुवंस्तमः ॥ ११८॥

| verse_line2 = भोगान् नरत्वेऽपि सदेश्वरोऽहमसज्जगच्चेति धियाऽऽप्नुवंस्तमः ॥ ११८॥

}}

Line 44,883:

Line 49,849:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = दुःखेऽपि तेषामिह तारतम्यं कलेः परं दुःखमिहाखिलाच्च ।

| verse_lines = दुःखेऽपि तेषामिह तारतम्यं कलेः परं दुःखमिहाखिलाच्च ।;यथा विरिञ्चस्य सुखं परं स्यान्मुक्तौ हरिद्वेषकृतो विशेषः ॥ ११९॥

| verse_line2 = यथा विरिञ्चस्य सुखं परं स्यान्मुक्तौ हरिद्वेषकृतो विशेषः ॥ ११९॥

}}

Line 44,892:

Line 49,859:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = केचित् पिशाचासुरराक्षसत्वमवाप्य विष्णोरपि तत्पराणाम् ।

| verse_lines = केचित् पिशाचासुरराक्षसत्वमवाप्य विष्णोरपि तत्पराणाम् ।;द्वेषात् तमोऽन्धं त्वरया समाप्नुयुर्देवाः स्वकाले निजयोग्यमुक्तिम् ॥ १२०॥

| verse_line2 = द्वेषात् तमोऽन्धं त्वरया समाप्नुयुर्देवाः स्वकाले निजयोग्यमुक्तिम् ॥ १२०॥

}}

Line 44,901:

Line 49,869:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = चतुःसहस्रे त्रिशतोत्तरे गते संवत्सराणां तु कलौ पृथिव्याम् ।

| verse_lines = चतुःसहस्रे त्रिशतोत्तरे गते संवत्सराणां तु कलौ पृथिव्याम् ।;जातः पुनर्विप्रतनुः स भीमो दैत्यैर्निगूढं हरितत्त्वमाह ॥ १२१॥

| verse_line2 = जातः पुनर्विप्रतनुः स भीमो दैत्यैर्निगूढं हरितत्त्वमाह ॥ १२१॥

}}

Line 44,910:

Line 49,879:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदैव कृष्णाऽपि भुवि प्रजाता प्रीत्यै हरेरन्धतमस्यपातयत् ।

| verse_lines = तदैव कृष्णाऽपि भुवि प्रजाता प्रीत्यै हरेरन्धतमस्यपातयत् ।;महासुरान् विष्णुपरार्जुनाद्या कृते प्रजाता हरितोषणाय ।;पुनश्च ते स्थानमवाप्य(पुनश्च तत्स्थानमवाप्य) सर्वे (स्वीयं)स्वीयां परान्ते तु विमुक्तिमाप्नुयुः ॥ १२२॥

| verse_line2 = महासुरान् विष्णुपरार्जुनाद्या कृते प्रजाता हरितोषणाय ।

}}

Line 44,919:

Line 49,889:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = वायुत्वमाप्तः स हनूमदंशो ब्राह्मं पदं प्राप्य वृकोदरश्च ।

| verse_lines = वायुत्वमाप्तः स हनूमदंशो ब्राह्मं पदं प्राप्य वृकोदरश्च ।;वागीश्वरीत्वं (वागीश्वरत्वं) गतयैव कृष्णया सहैव मुक्तिं गमिताऽखिलोत्तमाम् ॥ १२३॥

| verse_line2 = वागीश्वरीत्वं (वागीश्वरत्वं) गतयैव कृष्णया सहैव मुक्तिं गमिताऽखिलोत्तमाम् ॥ १२३॥

}}

Line 44,928:

Line 49,899:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = भुवि द्युलोके च विरिञ्चतायां मुक्तौ च ताभ्यामधिकं समस्तात् ।

| verse_lines = भुवि द्युलोके च विरिञ्चतायां मुक्तौ च ताभ्यामधिकं समस्तात् ।;सन्तोष्यते पूर्णगुणो रमेशः सदैव नित्योर्जिततद्रतिभ्याम्(नित्योदितसद्रतिभ्याम्) ॥ १२४॥

| verse_line2 = सन्तोष्यते पूर्णगुणो रमेशः सदैव नित्योर्जिततद्रतिभ्याम्(नित्योदितसद्रतिभ्याम्) ॥ १२४॥

}}

Line 44,937:

Line 49,909:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ‘भूषन् न योऽधि बभ्रूषु नम्नते’(ऋग्वेद १.१४०.६)(भुषन्न योऽधि बभ्रूषु नम्नते) ‘बळित्था तद्वपुषे धायि दर्शतं’(१.१४१.१) ।

| verse_lines = ‘भूषन् न योऽधि बभ्रूषु नम्नते’(ऋग्वेद १.१४०.६)(भुषन्न योऽधि बभ्रूषु नम्नते) ‘बळित्था तद्वपुषे धायि दर्शतं’(१.१४१.१) ।;‘तां सु ते कीर्तिम् मघवन् महित्वा’(१०.५४.१) इत्यादिसूक्तानि च तत्प्रमाणम् ॥ १२५॥

| verse_line2 = ‘तां सु ते कीर्तिम् मघवन् महित्वा’(१०.५४.१) इत्यादिसूक्तानि च तत्प्रमाणम् ॥ १२५॥

}}

Line 44,946:

Line 49,919:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्यानि वाक्यानि च वैदिकानि सपञ्चरात्रोक्तिपुराणकानि ।

| verse_lines = अन्यानि वाक्यानि च वैदिकानि सपञ्चरात्रोक्तिपुराणकानि ।;पृष्टश्च भीष्मोऽत्र युधिष्ठिरेणैतन्मोक्षधर्मेष्वपि किञ्चिदाह ॥ १२६॥

| verse_line2 = पृष्टश्च भीष्मोऽत्र युधिष्ठिरेणैतन्मोक्षधर्मेष्वपि किञ्चिदाह ॥ १२६॥

}}

Line 44,955:

Line 49,929:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = एवं प्रयातेषु सकेशवेषु स्वानेव लोकान् यदुपाण्डवेषु ।

| verse_lines = एवं प्रयातेषु सकेशवेषु स्वानेव लोकान् यदुपाण्डवेषु ।;परीक्षिदाद्यास्तु तदन्वयोत्था व्यासानुशिष्टाः पृथिवीमरक्षन् ॥ १२७॥

| verse_line2 = परीक्षिदाद्यास्तु तदन्वयोत्था व्यासानुशिष्टाः पृथिवीमरक्षन् ॥ १२७॥

}}

Line 44,964:

Line 49,939:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तैः क्षेमकान्तैरिह भारतादिशास्त्राणि शृण्वद्भिरशेषविद्भिः ।

| verse_lines = तैः क्षेमकान्तैरिह भारतादिशास्त्राणि शृण्वद्भिरशेषविद्भिः ।;व्यासप्रभावाच्च कलौ च धर्मो ज्ञानं च सुत्रातमगान्न(सूत्रार्थमगान्न) नाशम् ॥ १२७॥

| verse_line2 = व्यासप्रभावाच्च कलौ च धर्मो ज्ञानं च सुत्रातमगान्न(सूत्रार्थमगान्न) नाशम् ॥ १२७॥

}}

Line 44,973:

Line 49,949:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = संवत्सराणां तु सहस्रके गते प्राप्तेषु विद्यामखिलेषु सत्सु ।

| verse_lines = संवत्सराणां तु सहस्रके गते प्राप्तेषु विद्यामखिलेषु सत्सु ।;दग्धा पुरा ये त्रिपुरं घ्नतैव(त्रिपुरघ्नतैव) रुद्रेण जाताः पृथिवीतले ते ॥ १२९॥

| verse_line2 = दग्धा पुरा ये त्रिपुरं घ्नतैव(त्रिपुरघ्नतैव) रुद्रेण जाताः पृथिवीतले ते ॥ १२९॥

}}

Line 44,982:

Line 49,959:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अदर्शनं सर्वमुनीन्द्रवृन्दैः सहैव सज्ज्ञानमहानिधाने (निदाने) ।

| verse_lines = अदर्शनं सर्वमुनीन्द्रवृन्दैः सहैव सज्ज्ञानमहानिधाने (निदाने) ।;व्यासे प्रयातेऽपि सुतत्त्वविद्या तत्सम्प्रदायादपि तैरवाप्ता ॥ १३०॥

| verse_line2 = व्यासे प्रयातेऽपि सुतत्त्वविद्या तत्सम्प्रदायादपि तैरवाप्ता ॥ १३०॥

}}

Line 44,991:

Line 49,969:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = उत्सादितत्वात्तु दुरागमानां तत्सम्प्रदायस्य च नाशितत्वात् ।

| verse_lines = उत्सादितत्वात्तु दुरागमानां तत्सम्प्रदायस्य च नाशितत्वात् ।;प्रसारितत्वाच्च सदागमानां पापा अपि ज्ञानमवापुरेतत् ॥ १३१॥

| verse_line2 = प्रसारितत्वाच्च सदागमानां पापा अपि ज्ञानमवापुरेतत् ॥ १३१॥

}}

Line 45,000:

Line 49,979:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शुना पुरोडाशमिवावलीढं वेदश्रुतिं चा(वा)ऽन्त्यजनैरवाप्ताम् ।

| verse_lines = शुना पुरोडाशमिवावलीढं वेदश्रुतिं चा(वा)ऽन्त्यजनैरवाप्ताम् ।;अनन्तदुःखाप्तिसुयोग्यदैत्यैर्विद्यामवाप्तां तु न सेहिरे सुराः ॥ १३२॥

| verse_line2 = अनन्तदुःखाप्तिसुयोग्यदैत्यैर्विद्यामवाप्तां तु न सेहिरे सुराः ॥ १३२॥

}}

Line 45,009:

Line 49,989:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नावाग्गतिः क्‍वापि सुवेदिनां भवेत् प्राप्यं सुखं नित्यमवश्यमेभिः ।

| verse_lines = नावाग्गतिः क्‍वापि सुवेदिनां भवेत् प्राप्यं सुखं नित्यमवश्यमेभिः ।;प्राप्यं तमोऽन्धं त्वसुरैर्न मुक्तिः कदाचिदाप्या तदचिन्तयन् सुराः ॥ १३३॥

| verse_line2 = प्राप्यं तमोऽन्धं त्वसुरैर्न मुक्तिः कदाचिदाप्या तदचिन्तयन् सुराः ॥ १३३॥

}}

Line 45,018:

Line 49,999:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञानप्रदानाय सतां तदन्यज्ञानप्रणाशाय च विष्णुनैते ।

| verse_lines = ज्ञानप्रदानाय सतां तदन्यज्ञानप्रणाशाय च विष्णुनैते ।;क्लृप्तास्ततस्ते सविरिञ्चशर्वा विज्ञापयामासुरुपेत्य विष्णुम् ॥ १३४॥

| verse_line2 = क्लृप्तास्ततस्ते सविरिञ्चशर्वा विज्ञापयामासुरुपेत्य विष्णुम् ॥ १३४॥

}}

Line 45,027:

Line 50,009:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षीरोदधेरुत्तरतीरनिष्ठितै(विष्ठितै)रभिष्टुतः सुष्टुतिभिः पुरुष्टुतः ।

| verse_lines = क्षीरोदधेरुत्तरतीरनिष्ठितै(विष्ठितै)रभिष्टुतः सुष्टुतिभिः पुरुष्टुतः ।;प्रदाय तेषामभयं रमापतिः क्षणादभूच्चारुतराकृतिः (तमाकृतिः) शिशुः ॥ १३५॥

| verse_line2 = प्रदाय तेषामभयं रमापतिः क्षणादभूच्चारुतराकृतिः (तमाकृतिः) शिशुः ॥ १३५॥

}}

Line 45,036:

Line 50,019:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यस्त्रैपुराणां प्रथमोऽत्र जातः शुद्धोदनेत्येव जिनेति चोक्तः ।

| verse_lines = यस्त्रैपुराणां प्रथमोऽत्र जातः शुद्धोदनेत्येव जिनेति चोक्तः ।;क्षेत्रे गयाख्येऽस्य शिशुं प्रजातं सम्प्रास्य दूरेऽत्र बभूव विष्णुः ।;अजानमानाः स्वशिशुं गतं तं शिशुं हरिं वीक्ष्य निजं स्म मेनिरे ॥ १३६॥

| verse_line2 = क्षेत्रे गयाख्येऽस्य शिशुं प्रजातं सम्प्रास्य दूरेऽत्र बभूव विष्णुः ।

}}

Line 45,045:

Line 50,029:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां तदा वैदिककर्म वीक्ष्य सम्प्राहसत् तद्वपुषैव केशवः ।

| verse_lines = तेषां तदा वैदिककर्म वीक्ष्य सम्प्राहसत् तद्वपुषैव केशवः ।;तं जातमात्रं प्रहसन्तमीक्ष्य सुविस्मितैः पृष्ट उवाच विष्णुः ।;बुद्धोऽहमित्येव सुनित्यबोधाज्जगाद(स नित्यबोधाज्जगाद) चैषामथ बुद्धदर्शनम् ॥ १३७॥

| verse_line2 = तं जातमात्रं प्रहसन्तमीक्ष्य सुविस्मितैः पृष्ट उवाच विष्णुः ।

}}

Line 45,054:

Line 50,039:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तथाऽप्यविश्वासमवेक्ष्य तेषां सस्मार देवानखिलान् जनार्दनः ।

| verse_lines = तथाऽप्यविश्वासमवेक्ष्य तेषां सस्मार देवानखिलान् जनार्दनः ।;विज्ञाय ते तस्य मनोगतं निजान् प्रचिक्षिपुर्हेतिगणानमुष्मिन् ॥ १३८॥

| verse_line2 = विज्ञाय ते तस्य मनोगतं निजान् प्रचिक्षिपुर्हेतिगणानमुष्मिन् ॥ १३८॥

}}

Line 45,063:

Line 50,049:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = स जातमात्रः शिवपूर्वकाणां शूलादिहेतीरखिला निगीर्य ।

| verse_lines = स जातमात्रः शिवपूर्वकाणां शूलादिहेतीरखिला निगीर्य ।;दैत्यातिमोहाय निजं च चक्रं स्वमुक्तमाश्वेव समग्रहीद्वशी॥ १३९॥

| verse_line2 = दैत्यातिमोहाय निजं च चक्रं स्वमुक्तमाश्वेव समग्रहीद्वशी॥ १३९॥

}}

Line 45,072:

Line 50,059:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तदासनत्वेन विधाय तस्मिन् समास्थितं देवगणाः प्रणम्य ।

| verse_lines = तदासनत्वेन विधाय तस्मिन् समास्थितं देवगणाः प्रणम्य ।;जग्मुः स्वधामानि वचांसि तस्य (चास्य) स्वीचक्रुराश्वेव जिनादिदैत्याः ॥ १४०॥

| verse_line2 = जग्मुः स्वधामानि वचांसि तस्य (चास्य) स्वीचक्रुराश्वेव जिनादिदैत्याः ॥ १४०॥

}}

Line 45,081:

Line 50,069:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ते ज्ञानधर्मावपहाय पापा विमोहिता देववरेण(दैववरेण) सर्वे ।

| verse_lines = ते ज्ञानधर्मावपहाय पापा विमोहिता देववरेण(दैववरेण) सर्वे ।;जग्मुस्तमोऽन्धं क्षणिकं समस्तं ज्ञानं नसच्चेति दृढं स्मरन्तः ॥ १४१॥

| verse_line2 = जग्मुस्तमोऽन्धं क्षणिकं समस्तं ज्ञानं नसच्चेति दृढं स्मरन्तः ॥ १४१॥

}}

Line 45,090:

Line 50,079:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नारायणोऽप्याप्य(नारायणः प्राप्य) सुरेन्द्रवृन्दं वृत्तं च तेषामखिलं(तेषां निखिलं) निगद्य ।

| verse_lines = नारायणोऽप्याप्य(नारायणः प्राप्य) सुरेन्द्रवृन्दं वृत्तं च तेषामखिलं(तेषां निखिलं) निगद्य ।;पृष्टश्च तैराह निजं हृदिस्थं बौद्धागमार्थं सृतिबन्धमोचनम् ॥ १४२॥

| verse_line2 = पृष्टश्च तैराह निजं हृदिस्थं बौद्धागमार्थं सृतिबन्धमोचनम् ॥ १४२॥

}}

Line 45,099:

Line 50,089:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = क्षणादयं क्षणिकास्तद्विशेषा यतः प्रयान्त्येव निसर्गतोऽखिलाः ।

| verse_lines = क्षणादयं क्षणिकास्तद्विशेषा यतः प्रयान्त्येव निसर्गतोऽखिलाः ।;ततः स्थिरत्वेऽपि विशेषसंश्रयादुक्तं क्षणस्थायि मया समस्तम् ॥ १४३॥

| verse_line2 = ततः स्थिरत्वेऽपि विशेषसंश्रयादुक्तं क्षणस्थायि मया समस्तम् ॥ १४३॥

}}

Line 45,108:

Line 50,099:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तद्वान् विशेषश्च यतो न भिन्नो सदा स्वनिर्वाहकशक्तियुक्तौ ।

| verse_lines = तद्वान् विशेषश्च यतो न भिन्नो सदा स्वनिर्वाहकशक्तियुक्तौ ।;अतः क्षणस्थायि समस्तमेतत् स्थिरात्मकं चेति हि नास्ति भेदः ॥ १४४॥

| verse_line2 = अतः क्षणस्थायि समस्तमेतत् स्थिरात्मकं चेति हि नास्ति भेदः ॥ १४४॥

}}

Line 45,117:

Line 50,109:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ज्ञोऽहं सदैकः परमो मयैतत् सदाऽननीयं हि यतोऽस्वतन्त्रम् ।

| verse_lines = ज्ञोऽहं सदैकः परमो मयैतत् सदाऽननीयं हि यतोऽस्वतन्त्रम् ।;ज्ञानात्मकं विश्वमतो मयोक्तं जडस्वरूपं च किमु स्म चेतनम् ॥ १४५॥

| verse_line2 = ज्ञानात्मकं विश्वमतो मयोक्तं जडस्वरूपं च किमु स्म चेतनम् ॥ १४५॥

}}

Line 45,126:

Line 50,119:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शंशीलकोऽहं यत एव चोच्चः शूनामकस्तद्धि मया निधेयम्(विधेयम्) ।

| verse_lines = शंशीलकोऽहं यत एव चोच्चः शूनामकस्तद्धि मया निधेयम्(विधेयम्) ।;शून्याभिधं दोषविरुद्धरूपो दोषोज्झितोऽन्यस्त्वखिलादनामा ।;एनैव साद्यं त्वसदेव नामतस्त्वभाव एनैव भवेद् यतस्तत् ॥ १४६॥

| verse_line2 = शून्याभिधं दोषविरुद्धरूपो दोषोज्झितोऽन्यस्त्वखिलादनामा ।

}}

Line 45,135:

Line 50,129:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादि बोद्धव्यमिदं समस्तं मयोदितं क्‍वापि न हेयमस्ति ।

| verse_lines = इत्यादि बोद्धव्यमिदं समस्तं मयोदितं क्‍वापि न हेयमस्ति ।;इत्यादि देवान् प्रतिबोधयंश्च देवैः सहोवास स बुद्धदेवः ।;गत्वा स्वधामाप्यपरेण रूपेणाऽस्ते पृथक् चैकतनुर्यथेष्टम् ॥ १४७॥

| verse_line2 = इत्यादि देवान् प्रतिबोधयंश्च देवैः सहोवास स बुद्धदेवः ।

}}

Line 45,144:

Line 50,139:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततस्तु बुद्धोदितपक्षसंस्थो जिनोऽपि चक्रे मतमन्यदेव ।

| verse_lines = ततस्तु बुद्धोदितपक्षसंस्थो जिनोऽपि चक्रे मतमन्यदेव ।;बौद्धेन जैनेन मतेन चैव दैत्यांशकाः प्रीतिमगुः समस्ताः ॥ १४८॥

| verse_line2 = बौद्धेन जैनेन मतेन चैव दैत्यांशकाः प्रीतिमगुः समस्ताः ॥ १४८॥

}}

Line 45,153:

Line 50,149:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = प्रशान्तविद्येत्यभिधं तथाऽन्यद् बुद्धोक्तशास्त्रं त्रिदशा अवाप्य ।

| verse_lines = प्रशान्तविद्येत्यभिधं तथाऽन्यद् बुद्धोक्तशास्त्रं त्रिदशा अवाप्य ।;तोषं ययुर्वेदसमस्तसारं यामाश्रितानामचिरेण मुक्तिः ॥ १४९॥

| verse_line2 = तोषं ययुर्वेदसमस्तसारं यामाश्रितानामचिरेण मुक्तिः ॥ १४९॥

}}

Line 45,162:

Line 50,159:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अन्ये मनुष्या अपि भारताद्यं सत्सम्प्रदायं परिगृह्य विष्णुम् ।

| verse_lines = अन्ये मनुष्या अपि भारताद्यं सत्सम्प्रदायं परिगृह्य विष्णुम् ।;यजन्त आपुः परमां गतिं तन्न सेहिरे क्रोधवशादिदैत्याः ॥ १५०॥

| verse_line2 = यजन्त आपुः परमां गतिं तन्न सेहिरे क्रोधवशादिदैत्याः ॥ १५०॥

}}

Line 45,171:

Line 50,169:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = शैवं तपस्ते विपुलं विधाय जगद्विमोहोर्जितशक्तिमस्मात् ।

| verse_lines = शैवं तपस्ते विपुलं विधाय जगद्विमोहोर्जितशक्तिमस्मात् ।;प्राप्य प्रजाता भुवि मोहनं च चक्रुः कुतर्कैरभिदां वदन्तः ॥ १५१॥

| verse_line2 = प्राप्य प्रजाता भुवि मोहनं च चक्रुः कुतर्कैरभिदां वदन्तः ॥ १५१॥

}}

Line 45,180:

Line 50,179:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तेषां प्रपाताय सतां च मुक्त्यै(विमुक्त्यै) जन्माऽस भीमस्य यदुक्तमत्र ।

| verse_lines = तेषां प्रपाताय सतां च मुक्त्यै(विमुक्त्यै) जन्माऽस भीमस्य यदुक्तमत्र ।;दुर्गा पुनर्विप्रकुलेऽवतीर्णा हनिष्यति व्रातमथासुराणाम् ॥ १५२॥

| verse_line2 = दुर्गा पुनर्विप्रकुलेऽवतीर्णा हनिष्यति व्रातमथासुराणाम् ॥ १५२॥

}}

Line 45,189:

Line 50,189:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = ततः कलेरन्तमवाप्य धर्मज्ञानादिकल्याणगुणप्रहीने ।

| verse_lines = ततः कलेरन्तमवाप्य धर्मज्ञानादिकल्याणगुणप्रहीने ।;लोके विरिञ्चत्रिपुरघ्नशक्रपूर्वाः पयोब्धिं त्रिदशाः प्रजग्मुः ॥ १५३॥

| verse_line2 = लोके विरिञ्चत्रिपुरघ्नशक्रपूर्वाः पयोब्धिं त्रिदशाः प्रजग्मुः ॥ १५३॥

}}

Line 45,198:

Line 50,199:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = नारायणस्तैः स्तुतिपूर्वमर्थितो भवाय लोकस्य स शम्भलाख्ये ।

| verse_lines = नारायणस्तैः स्तुतिपूर्वमर्थितो भवाय लोकस्य स शम्भलाख्ये ।;ग्रामे मुनेर्विष्णुयशोऽभिधस्य गृहे बभूवाऽविरचिन्त्यशक्तिः ॥ १५४॥

| verse_line2 = ग्रामे मुनेर्विष्णुयशोऽभिधस्य गृहे बभूवाऽविरचिन्त्यशक्तिः ॥ १५४॥

}}

Line 45,207:

Line 50,209:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = कलेस्तु कात्कारत(काल्कारत) एव कल्की ज्ञानं कलं कं सुखमेव तद्वान् ।

| verse_lines = कलेस्तु कात्कारत(काल्कारत) एव कल्की ज्ञानं कलं कं सुखमेव तद्वान् ।;कल्कीति वा तेन समस्तदस्युविनाशनं तेन दिनाद् व्यधायि ॥ १५५॥

| verse_line2 = कल्कीति वा तेन समस्तदस्युविनाशनं तेन दिनाद् व्यधायि ॥ १५५॥

}}

Line 45,216:

Line 50,219:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = अधर्मवृत्तं विमुखं हरेश्च निहत्य निःशेषजनं तुरङ्गी ।

| verse_lines = अधर्मवृत्तं विमुखं हरेश्च निहत्य निःशेषजनं तुरङ्गी ।;संस्थापयामास स धर्मकेतुं(सेतुं) ज्ञानं स्वभक्तिं च निजप्रजासु ॥ १५६॥

| verse_line2 = संस्थापयामास स धर्मकेतुं(सेतुं) ज्ञानं स्वभक्तिं च निजप्रजासु ॥ १५६॥

}}

Line 45,225:

Line 50,229:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्याद्यनन्तानि हरेरुदारकर्माणि रूपाणि च सद्गुणाश्च ।

| verse_lines = इत्याद्यनन्तानि हरेरुदारकर्माणि रूपाणि च सद्गुणाश्च ।;नित्यव्यपेताखिलदोषकस्य ब्रह्मेत्यनन्तेति च नाम येन ॥ १५७॥

| verse_line2 = नित्यव्यपेताखिलदोषकस्य ब्रह्मेत्यनन्तेति च नाम येन ॥ १५७॥

}}

Line 45,234:

Line 50,239:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = आनन्दतीर्थाख्यमुनिः सुपूर्णप्रज्ञाभिधो ग्रन्थमिमं चकार ।

| verse_lines = आनन्दतीर्थाख्यमुनिः सुपूर्णप्रज्ञाभिधो ग्रन्थमिमं चकार ।;नारायणेनाभिहितो बदर्यां तस्यैव शिष्यो जगदेकभर्तुः ॥ १५८॥

| verse_line2 = नारायणेनाभिहितो बदर्यां तस्यैव शिष्यो जगदेकभर्तुः ॥ १५८॥

}}

Line 45,243:

Line 50,249:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यस्तत्प्रसादादखिलांश्च वेदान् सपञ्चरात्रान् सरहस्यसङ्ग्रहान् ।

| verse_lines = यस्तत्प्रसादादखिलांश्च वेदान् सपञ्चरात्रान् सरहस्यसङ्ग्रहान् ।;वेदेतिहासांश्च पुराणयुक्तान् यथावदन्या अपि सर्वविद्याः ॥ १५९॥

| verse_line2 = वेदेतिहासांश्च पुराणयुक्तान् यथावदन्या अपि सर्वविद्याः ॥ १५९॥

}}

Line 45,252:

Line 50,259:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = समस्तशास्त्रार्थविनिर्णयोऽयं विशेषतो भारतवर्त्मचारी(भारतमार्गवर्ती) ।

| verse_lines = समस्तशास्त्रार्थविनिर्णयोऽयं विशेषतो भारतवर्त्मचारी(भारतमार्गवर्ती) ।;ग्रन्थः कृतोऽयं जगतां जनित्रं हरिं गुरुं प्रीणयताऽमुनैव ॥ १६०॥

| verse_line2 = ग्रन्थः कृतोऽयं जगतां जनित्रं हरिं गुरुं प्रीणयताऽमुनैव ॥ १६०॥

}}

Line 45,261:

Line 50,269:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = विनिर्णयो नास्त्यमुना विना यद् विप्रस्थितानामिव सर्ववाचाम् ।

| verse_lines = विनिर्णयो नास्त्यमुना विना यद् विप्रस्थितानामिव सर्ववाचाम् ।;तद् ब्रह्मसूत्राणि चकार कृष्णो व्याख्या तथैषामयथा (व्याख्याऽथ तेषामयथा)कृताऽन्यैः ॥ १६१ ॥

| verse_line2 = तद् ब्रह्मसूत्राणि चकार कृष्णो व्याख्या तथैषामयथा (व्याख्याऽथ तेषामयथा)कृताऽन्यैः ॥ १६१ ॥

}}

Line 45,270:

Line 50,279:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = निगूहितं यत् पुरुषोत्तमत्वं सूत्रोक्तमप्यत्र महासुरेन्द्रैः ।

| verse_lines = निगूहितं यत् पुरुषोत्तमत्वं सूत्रोक्तमप्यत्र महासुरेन्द्रैः ।;जीवेश्वरैक्यं प्रवदद्भिरुग्रैर्व्याख्याय सूत्राणि चकार चाऽविः ॥ १६२॥

| verse_line2 = जीवेश्वरैक्यं प्रवदद्भिरुग्रैर्व्याख्याय सूत्राणि चकार चाऽविः ॥ १६२॥

}}

Line 45,279:

Line 50,289:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = व्यासाज्ञया भाष्यवरं विधाय पृथक्पृथक् चोपनिषत्सुभाष्यम् ।

| verse_lines = व्यासाज्ञया भाष्यवरं विधाय पृथक्पृथक् चोपनिषत्सुभाष्यम् ।;कृत्वाऽखिलान्यं पुरुषोत्तमं च हरिं वदन्तीति समर्थयित्वा ॥ १६३॥

| verse_line2 = कृत्वाऽखिलान्यं पुरुषोत्तमं च हरिं वदन्तीति समर्थयित्वा ॥ १६३॥

}}

Line 45,288:

Line 50,299:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तनुस्तृतीया पवनस्य सेयं सद्भारतार्थप्रतिदीपनाय ।

| verse_lines = तनुस्तृतीया पवनस्य सेयं सद्भारतार्थप्रतिदीपनाय ।;ग्रन्थं चकारेममुदीर्णविद्या यस्मिन् रमन्ते हरिपादभक्ताः ॥ १६४॥

| verse_line2 = ग्रन्थं चकारेममुदीर्णविद्या यस्मिन् रमन्ते हरिपादभक्ताः ॥ १६४॥

}}

Line 45,297:

Line 50,309:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ।

| verse_lines = तृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ।;निर्यदीं बुध्नान् महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः ।;यदीमनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहासन्तं मातरिश्वा मथायति ॥ १६५॥(ऋ.१.१४१.२-३)

| verse_line2 = निर्यदीं बुध्नान् महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः ।

}}

Line 45,306:

Line 50,319:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = इत्यादिवाक्योक्तमिदं समस्तं तथा पुराणेषु च पञ्चरात्रे ।

| verse_lines = इत्यादिवाक्योक्तमिदं समस्तं तथा पुराणेषु च पञ्चरात्रे ।;अत्रोदिता याश्च कथाः समस्ता वेदेतिहासादिविनिर्णयोक्ताः(समस्तवेदेतिहासदिविनिर्णयोक्ताः) ॥ १६६॥

| verse_line2 = अत्रोदिता याश्च कथाः समस्ता वेदेतिहासादिविनिर्णयोक्ताः(समस्तवेदेतिहासदिविनिर्णयोक्ताः) ॥ १६६॥

}}

Line 45,315:

Line 50,329:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = तस्मादयं ग्रन्थवरोऽखिलोरुधर्मादिमोक्षान्तपुमर्थहेतुः ।

| verse_lines = तस्मादयं ग्रन्थवरोऽखिलोरुधर्मादिमोक्षान्तपुमर्थहेतुः ।;किं चो(वो)दितैरस्य गुणैस्ततोऽन्यैर्नारायणः प्रीतिमुपैत्यतोऽलम्(प्रीतिमुपैत्यतोऽयम्) ॥ १६७॥

| verse_line2 = किं चो(वो)दितैरस्य गुणैस्ततोऽन्यैर्नारायणः प्रीतिमुपैत्यतोऽलम्(प्रीतिमुपैत्यतोऽयम्) ॥ १६७॥

}}

Line 45,324:

Line 50,339:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यस्य त्रीण्युदितानि वेदवचने रूपाणि दिव्यान्यलं

| verse_lines = यस्य त्रीण्युदितानि वेदवचने रूपाणि दिव्यान्यलं;बट् तद्दर्शतमित्थमेव निहितं देवस्य भर्गो महत् ।;वायो रामवचोनयं प्रथमकं पृक्षो द्वितीयं वपुः;मध्वो यत्तु तृतीयमेतदमुना ग्रन्थः कृतः केशवे ॥ १६८॥

| verse_line2 = बट् तद्दर्शतमित्थमेव निहितं देवस्य भर्गो महत् ।

}}

Line 45,333:

Line 50,349:

| verse_type = shloka

| verse_line1 = यः सर्वगुणसम्पूर्णः सर्वदोषविवर्जितः ।

| verse_lines = यः सर्वगुणसम्पूर्णः सर्वदोषविवर्जितः ।;प्रीयतां प्रीत एवालं विष्णुर्मे परमः सुहृत् ॥ १६९॥

| verse_line2 = प्रीयतां प्रीत एवालं विष्णुर्मे परमः सुहृत् ॥ १६९॥

}}

@@ Line 12: / Line 12: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नारायणाय परिपूर्णगुणार्णवाय विश्वोदयस्थितिलयोन्नियति प्रदाय।
+| verse_lines  = नारायणाय परिपूर्णगुणार्णवाय विश्वोदयस्थितिलयोन्नियति प्रदाय।;ज्ञानप्रदाय विबुधासुरसौख्यदुःखसत्कारणाय वितताय नमो नमस्ते ॥ १॥
 | verse_line2  = ज्ञानप्रदाय विबुधासुरसौख्यदुःखसत्कारणाय वितताय नमो नमस्ते ॥ १॥
 }}
@@ Line 21: / Line 22: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसीदुदारगुणवारिधिरप्रमेयो नारायणः परतमः परमात् स एकः।
+| verse_lines  = आसीदुदारगुणवारिधिरप्रमेयो नारायणः परतमः परमात् स एकः।;संशान्तसंविदखिलं जठरे निधाय लक्ष्मीभुजान्तरगतः स्वरतोऽपि चाग्रे ॥ २॥
 | verse_line2  = संशान्तसंविदखिलं जठरे निधाय लक्ष्मीभुजान्तरगतः स्वरतोऽपि चाग्रे ॥ २॥
 }}
@@ Line 30: / Line 32: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्योदरस्थजगतः सदमन्दसान्द्रस्वानन्दतुष्टवपुषोऽपि रमारमस्य।
+| verse_lines  = तस्योदरस्थजगतः सदमन्दसान्द्रस्वानन्दतुष्टवपुषोऽपि रमारमस्य।;भूत्यै निजाश्रितजनस्य हि सृज्यसृष्टावीक्षा बभूव परनामनिमेषकान्ते ॥ ३॥
 | verse_line2  = भूत्यै निजाश्रितजनस्य हि सृज्यसृष्टावीक्षा बभूव परनामनिमेषकान्ते ॥ ३॥
 }}
@@ Line 39: / Line 42: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा स चेतनगणान् जठरे शयानान् आनन्दमात्रवपुषः सृतिविप्रमुक्तान्।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा स चेतनगणान् जठरे शयानान् आनन्दमात्रवपुषः सृतिविप्रमुक्तान्।;ध्यानं गतान् सृतिगतांश्च सुषुप्तिसंस्थान् ब्रह्मादिकान् कलिपरान् मनुजांस्तथैक्षत् ॥ ४॥
 | verse_line2  = ध्यानं गतान् सृतिगतांश्च सुषुप्तिसंस्थान् ब्रह्मादिकान् कलिपरान् मनुजांस्तथैक्षत् ॥ ४॥
 }}
@@ Line 48: / Line 52: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्रक्ष्ये हि चेतनगणान् सुखदुःखमध्यसम्प्राप्तये तनुभृतां विहृतिं ममेच्छन्।
+| verse_lines  = स्रक्ष्ये हि चेतनगणान् सुखदुःखमध्यसम्प्राप्तये तनुभृतां विहृतिं ममेच्छन्।;सोऽयं विहार इह मे तनुभृत् स्वभावसम्भूतये भवति भूतिकृदेव भूत्याः ॥ ५॥
 | verse_line2  = सोऽयं विहार इह मे तनुभृत् स्वभावसम्भूतये भवति भूतिकृदेव भूत्याः ॥ ५॥
 }}
@@ Line 57: / Line 62: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्थं विचिन्त्य परमः स तु वासुदेवनामा बभूव निजमुक्तिपदप्रदाता।
+| verse_lines  = इत्थं विचिन्त्य परमः स तु वासुदेवनामा बभूव निजमुक्तिपदप्रदाता।;तस्याज्ञयैव नियताऽथ रमाऽपि रूपं बभ्रे द्वितीयमपि यत् प्रवदन्ति मायाम् ॥ ६॥
 | verse_line2  = तस्याज्ञयैव नियताऽथ रमाऽपि रूपं बभ्रे द्वितीयमपि यत् प्रवदन्ति मायाम् ॥ ६॥
 }}
@@ Line 66: / Line 72: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सङ्कर्षणश्च स बभूव पुनः सुनित्यः संहारकारणवपुस्तदनुज्ञयैव।
+| verse_lines  = सङ्कर्षणश्च स बभूव पुनः सुनित्यः संहारकारणवपुस्तदनुज्ञयैव।;देवी जयेत्यनु बभूव स सृष्टिहेतोः प्रद्युम्नतामुपगतः कृतितां च देवी ॥ ७॥
 | verse_line2  = देवी जयेत्यनु बभूव स सृष्टिहेतोः प्रद्युम्नतामुपगतः कृतितां च देवी ॥ ७॥
 }}
@@ Line 75: / Line 82: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्थित्यै पुनः स भगवाननिरुद्धनामा देवी च शान्तिरभवच्छरदां सहस्रम्।
+| verse_lines  = स्थित्यै पुनः स भगवाननिरुद्धनामा देवी च शान्तिरभवच्छरदां सहस्रम्।;स्थित्वा स्वमूर्तिभिरमूभिरचिन्त्यशक्तिः प्रद्युम्नरूपक इमांश्चरमात्मनेऽदात् ॥ ८॥
 | verse_line2  = स्थित्वा स्वमूर्तिभिरमूभिरचिन्त्यशक्तिः प्रद्युम्नरूपक इमांश्चरमात्मनेऽदात् ॥ ८॥
 }}
@@ Line 84: / Line 92: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निर्देहकान् स भगवाननिरुद्धनामा जीवान् स्वकर्मसहितान् उदरे निवेश्य ।
+| verse_lines  = निर्देहकान् स भगवाननिरुद्धनामा जीवान् स्वकर्मसहितान् उदरे निवेश्य ।;चक्रेऽथ देहसहितान् क्रमशः स्वयम्भुप्राणात्मशेषगरुडेशमुखान् समग्रान् ॥ ९॥
 | verse_line2  = चक्रेऽथ देहसहितान् क्रमशः स्वयम्भुप्राणात्मशेषगरुडेशमुखान् समग्रान् ॥ ९॥
 }}
@@ Line 93: / Line 102: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पञ्चात्मकः स भगवान् द्विषडात्मकोऽभूत् पञ्चद्वयी शतसहस्रपरोऽमितश्च।
+| verse_lines  = पञ्चात्मकः स भगवान् द्विषडात्मकोऽभूत् पञ्चद्वयी शतसहस्रपरोऽमितश्च।;एकः समोऽप्यखिलदोषसमुज्झितोऽपि सर्वत्र पूर्णगुणकोऽपि बहूपमोऽभूत् ॥ १०॥
 | verse_line2  = एकः समोऽप्यखिलदोषसमुज्झितोऽपि सर्वत्र पूर्णगुणकोऽपि बहूपमोऽभूत् ॥ १०॥
 }}
@@ Line 102: / Line 112: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निर्दोषपूर्णगुणविग्रह आत्मतन्त्रो निश्चेतनात्मकशरीरगुणैश्च हीनः।
+| verse_lines  = निर्दोषपूर्णगुणविग्रह आत्मतन्त्रो निश्चेतनात्मकशरीरगुणैश्च हीनः।;आनन्दमात्रकरपादमुखोदरादिः सर्वत्र च स्वगतभेदविवर्जितात्मा ॥ ११॥
 | verse_line2  = आनन्दमात्रकरपादमुखोदरादिः सर्वत्र च स्वगतभेदविवर्जितात्मा ॥ ११॥
 }}
@@ Line 111: / Line 122: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कालाच्च देशगुणतोऽस्य न चाऽदिरन्तो वृद्धिक्षयौ न तु परस्य सदातनस्य।
+| verse_lines  = कालाच्च देशगुणतोऽस्य न चाऽदिरन्तो वृद्धिक्षयौ न तु परस्य सदातनस्य।;नैतादृशः क्‍व च बभूव न चैव भाव्यो नास्त्युत्तरः किमु परात् परमस्य विष्णोः ॥ १२॥
 | verse_line2  = नैतादृशः क्‍व च बभूव न चैव भाव्यो नास्त्युत्तरः किमु परात् परमस्य विष्णोः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 120: / Line 132: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वज्ञ ईश्वरतमः स च सर्वशक्तिः पूर्णाव्ययात्मबलचित्-सुखवीर्यसारः।
+| verse_lines  = सर्वज्ञ ईश्वरतमः स च सर्वशक्तिः पूर्णाव्ययात्मबलचित्-सुखवीर्यसारः।;यस्याऽज्ञया रहितमिन्दिरया समेतं ब्रह्मेशपूर्वकमिदं न तु कस्य चेशम् ॥ १३॥
 | verse_line2  = यस्याऽज्ञया रहितमिन्दिरया समेतं ब्रह्मेशपूर्वकमिदं न तु कस्य चेशम् ॥ १३॥
 }}
@@ Line 129: / Line 142: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आभासकोऽस्य पवनः पवनस्य रुद्रः शेषात्मको गरुड एव च शक्रकामौ।
+| verse_lines  = आभासकोऽस्य पवनः पवनस्य रुद्रः शेषात्मको गरुड एव च शक्रकामौ।;वीन्द्रेशयोस्तदपरे त्वनयोश्च तेषां ऋष्यादयः क्रमश ऊनगुणाः शतांशाः ॥ १४॥
 | verse_line2  = वीन्द्रेशयोस्तदपरे त्वनयोश्च तेषां ऋष्यादयः क्रमश ऊनगुणाः शतांशाः ॥ १४॥
 }}
@@ Line 138: / Line 152: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आभासका त्वथ रमाऽस्य मरुत्स्वरूपाच्छ्रेष्ठाऽप्यजात् तदनु गीः शिवतो वरिष्ठा।
+| verse_lines  = आभासका त्वथ रमाऽस्य मरुत्स्वरूपाच्छ्रेष्ठाऽप्यजात् तदनु गीः शिवतो वरिष्ठा।;तस्या उमा विपतिनी च गिरस्तयोऽस्तु शच्यादिकाः क्रमश एव यथा पुमांसः ॥ १५॥
 | verse_line2  = तस्या उमा विपतिनी च गिरस्तयोऽस्तु शच्यादिकाः क्रमश एव यथा पुमांसः ॥ १५॥
 }}
@@ Line 147: / Line 162: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताभ्यश्च ते शतगुणैर्दशतो वरिष्ठाः पञ्चोत्तरैरपि यथाक्रमतः श्रुतिस्थाः।
+| verse_lines  = ताभ्यश्च ते शतगुणैर्दशतो वरिष्ठाः पञ्चोत्तरैरपि यथाक्रमतः श्रुतिस्थाः।;शब्दो बहुत्ववचनः शतमित्यतश्च श्रुत्यन्तरेषु बहुधोक्तिविरुद्धता न ॥ १६॥
 | verse_line2  = शब्दो बहुत्ववचनः शतमित्यतश्च श्रुत्यन्तरेषु बहुधोक्तिविरुद्धता न ॥ १६॥
 }}
@@ Line 156: / Line 172: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां स्वरूपमिदमेव यतोऽथ मुक्तावप्येवमेव सततोच्चविनीचरूपाः।
+| verse_lines  = तेषां स्वरूपमिदमेव यतोऽथ मुक्तावप्येवमेव सततोच्चविनीचरूपाः।;शब्दः शतं दशसहस्रमिति स्म यस्मात् तस्मान्न हीनवचनोऽथ ततोऽग्र्यरूपाः ॥ १७॥
 | verse_line2  = शब्दः शतं दशसहस्रमिति स्म यस्मात् तस्मान्न हीनवचनोऽथ ततोऽग्र्यरूपाः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 165: / Line 182: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं नरोत्तमपरास्तु विमुक्तियोग्या अन्ये च संसृतिपरा असुरास्तमोगाः।
+| verse_lines  = एवं नरोत्तमपरास्तु विमुक्तियोग्या अन्ये च संसृतिपरा असुरास्तमोगाः।;एवं सदैव नियमः क्‍वचिदन्यथा न यावन्न पूर्तिरुत संसृतिगाः समस्ताः ॥ १८॥
 | verse_line2  = एवं सदैव नियमः क्‍वचिदन्यथा न यावन्न पूर्तिरुत संसृतिगाः समस्ताः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 174: / Line 192: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्तिश्च नैव नियमाद् भविता हि यस्मात् तस्मात् समाप्तिमपि यान्ति न जीवसङ्घाः।
+| verse_lines  = पूर्तिश्च नैव नियमाद् भविता हि यस्मात् तस्मात् समाप्तिमपि यान्ति न जीवसङ्घाः।;आनन्त्यमेव गणशोऽस्ति यतो हि तेषां इत्थं ततः सकलकालगता प्रवृत्तिः ॥ १९॥
 | verse_line2  = आनन्त्यमेव गणशोऽस्ति यतो हि तेषां इत्थं ततः सकलकालगता प्रवृत्तिः ॥ १९॥
 }}
@@ Line 183: / Line 202: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतैः सुरादिभिरतिप्रतिभादियुक्तैर्युक्तैः सहैव सततं प्रविचिन्तयद्भिः।
+| verse_lines  = एतैः सुरादिभिरतिप्रतिभादियुक्तैर्युक्तैः सहैव सततं प्रविचिन्तयद्भिः।;पूर्तेरचिन्त्यमहिमः परमः परात्मा नारायणोऽस्य गुणविस्तृतिरन्यगा क्‍व ॥ २०॥
 | verse_line2  = पूर्तेरचिन्त्यमहिमः परमः परात्मा नारायणोऽस्य गुणविस्तृतिरन्यगा क्‍व ॥ २०॥
 }}
@@ Line 192: / Line 212: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साम्यं न चास्य परमस्य च केन चाऽप्यं मुक्तेन च क्‍वचिदतस्त्वभिदा कुतोऽस्य।
+| verse_lines  = साम्यं न चास्य परमस्य च केन चाऽप्यं मुक्तेन च क्‍वचिदतस्त्वभिदा कुतोऽस्य।;प्राप्येत चेतनगणैः सततास्वतन्त्रैः नित्यस्वतन्त्रवपुषः परमात् परस्य ॥ २१॥
 | verse_line2  = प्राप्येत चेतनगणैः सततास्वतन्त्रैः नित्यस्वतन्त्रवपुषः परमात् परस्य ॥ २१॥
 }}
@@ Line 201: / Line 222: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अर्थोऽयमेव निखिलैरपि वेदवाक्यै रामायणैः सहितभारतपञ्चरात्रैः।
+| verse_lines  = अर्थोऽयमेव निखिलैरपि वेदवाक्यै रामायणैः सहितभारतपञ्चरात्रैः।;अन्यैश्च शास्त्रवचनैः सहतत्त्वसूत्रैः निर्णीयते सहृदयं हरिणा सदैव ॥ २२॥
 | verse_line2  = अन्यैश्च शास्त्रवचनैः सहतत्त्वसूत्रैः निर्णीयते सहृदयं हरिणा सदैव ॥ २२॥
 }}
@@ Line 210: / Line 232: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नारायणस्य न समः पुरुषोत्तमोऽहं
+| verse_lines  = नारायणस्य न समः पुरुषोत्तमोऽहं;जीवाक्षरे ह्यतिगतोऽस्मि ततो <span class="gr-reference gr-ref-Brihadaranyakopanishat-id">‘ऽन्यदार्तम्’ (बृ.उ. ५.५.१)</span> ।;<span class="gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id">‘मुक्तोऽपसृप्य’ (ब्र.सू. १.३.२)</span> इह नास्ति कुतश्च कश्चित्;<span class="gr-reference gr-ref-kathopanishat-id">‘नानेव’ (क.उ. २.१.११)</span> धर्मपृथगात्मदृगेत्यधो हि॥ २३॥
 | verse_line2  = जीवाक्षरे ह्यतिगतोऽस्मि ततो <span class="gr-reference gr-ref-Brihadaranyakopanishat-id">‘ऽन्यदार्तम्’ (बृ.उ. ५.५.१)</span> ।
 }}
@@ Line 219: / Line 242: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = <span class="gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id">‘आभास एव’ (ब्र.सू. २.३.५०)</span> पृथगीशत एष जीवो
+| verse_lines  = <span class="gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id">‘आभास एव’ (ब्र.सू. २.३.५०)</span> पृथगीशत एष जीवो;मुक्तस्य नास्ति जगतो विषये तु शक्तिः।;मात्रापरोऽसि न तु तेऽश्नुवते महित्वं;‘षाड्गुण्यविग्रह’ ‘सुपूर्णगुणैकदेहः’॥ २४॥
 | verse_line2  = मुक्तस्य नास्ति जगतो विषये तु शक्तिः।
 }}
@@ Line 228: / Line 252: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘माहात्म्यदेह’ ‘सृतिमुक्तिगते’ ‘शिवश्च
+| verse_lines  = ‘माहात्म्यदेह’ ‘सृतिमुक्तिगते’ ‘शिवश्च;ब्रह्मा च तद्गुणगतौ न कथञ्चनेशौ’ ।;‘न श्रीः कुतस्तदपरे’‘ऽस्य सुखस्य मात्राम्;अश्नन्ति मुक्तसुगणाश्च शतावरेण’ ॥ २५॥
 | verse_line2  = ब्रह्मा च तद्गुणगतौ न कथञ्चनेशौ’ ।
 }}
@@ Line 237: / Line 262: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘आभासकाभासपरावभासरूपाण्यजस्राणि च चेतनानाम् ।
+| verse_lines  = ‘आभासकाभासपरावभासरूपाण्यजस्राणि च चेतनानाम् ।;विष्णोः सदैवाति वशात् कदापि गच्छन्ति केशादिगणा न मुक्तौ’ ॥ २६॥
 | verse_line2  = विष्णोः सदैवाति वशात् कदापि गच्छन्ति केशादिगणा न मुक्तौ’ ॥ २६॥
 }}
@@ Line 246: / Line 272: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘यस्मिन् परेऽन्येऽप्यजजीवकोशा’
+| verse_lines  = ‘यस्मिन् परेऽन्येऽप्यजजीवकोशा’;‘नाहं परायुर्न मरीचिमुख्याः’ ।;‘जानन्ति यद्गुणगणान् न रमादयोऽपि;नित्यस्वतन्त्र उत कोऽस्ति तदन्य ईशः’ ॥ २७॥
 | verse_line2  = ‘नाहं परायुर्न मरीचिमुख्याः’ ।
 }}
@@ Line 255: / Line 282: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘नैवैक एव पुरुषः पुरुषोत्तमोऽसौ
+| verse_lines  = ‘नैवैक एव पुरुषः पुरुषोत्तमोऽसौ;एकः कुतः स पुरुषो’ ‘यत एव जात्या ।;अर्थात् श्रुतेश्च गुणतो निजरूपतश्च;नित्यान्य एव कथमस्मि स इत्यपि स्यात्’ ॥ २८॥
 | verse_line2  = एकः कुतः स पुरुषो’ ‘यत एव जात्या ।
 }}
@@ Line 264: / Line 292: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘सर्वोत्तमो हरिरिदं तु तदाज्ञयैव
+| verse_lines  = ‘सर्वोत्तमो हरिरिदं तु तदाज्ञयैव;चेत्तुं क्षमं स तु हरिः परमस्वतन्त्रः ।;पूर्णाव्ययागणितनित्यगुणार्णवोऽसौ’;इत्येव वेदवचनानि परोक्तयश्च ॥ २९॥
 | verse_line2  = चेत्तुं क्षमं स तु हरिः परमस्वतन्त्रः ।
 }}
@@ Line 273: / Line 302: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘ऋगादयश्च चत्वारः पञ्चरात्रं च भारतम्।
+| verse_lines  = ‘ऋगादयश्च चत्वारः पञ्चरात्रं च भारतम्।;मूलरामायणं ब्रह्मसूत्रं मानं स्वतः स्मृतम् ’॥ ३०॥
 | verse_line2  = मूलरामायणं ब्रह्मसूत्रं मानं स्वतः स्मृतम् ’॥ ३०॥
 }}
@@ Line 282: / Line 312: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अविरुद्धं च यत्त्वस्य प्रमाणं तच्च नान्यथा।
+| verse_lines  = अविरुद्धं च यत्त्वस्य प्रमाणं तच्च नान्यथा।;एतद्विरुद्धं यत्तु स्यान्न तन्मानं कथञ्चन ॥ ३१॥
 | verse_line2  = एतद्विरुद्धं यत्तु स्यान्न तन्मानं कथञ्चन ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 291: / Line 322: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वैष्णवानि पुराणानि पञ्चरात्रात्मकत्वतः।
+| verse_lines  = वैष्णवानि पुराणानि पञ्चरात्रात्मकत्वतः।;प्रमाणान्येव मन्वाद्याः स्मृतयोऽप्यनुकूलतः ॥ ३२॥
 | verse_line2  = प्रमाणान्येव मन्वाद्याः स्मृतयोऽप्यनुकूलतः ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 300: / Line 332: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतेषु विष्णोराधिक्यमुच्यतेऽन्यस्य न क्‍वचित्।
+| verse_lines  = एतेषु विष्णोराधिक्यमुच्यतेऽन्यस्य न क्‍वचित्।;अतस्तदेव मन्तव्यं नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ३३॥
 | verse_line2  = अतस्तदेव मन्तव्यं नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 309: / Line 342: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मोहार्थान्यन्यशास्त्राणि कृतान्येवाऽज्ञया हरेः।
+| verse_lines  = मोहार्थान्यन्यशास्त्राणि कृतान्येवाऽज्ञया हरेः।;अतस्तेषूक्तमग्राह्यम् असुराणां तमोगतेः ॥ ३४॥
 | verse_line2  = अतस्तेषूक्तमग्राह्यम् असुराणां तमोगतेः ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 318: / Line 352: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यस्मात् कृतानि तानीह विष्णुनोक्तैः शिवादिभिः।
+| verse_lines  = यस्मात् कृतानि तानीह विष्णुनोक्तैः शिवादिभिः।;एषां यन्न विरोधि स्यात् तत्रोक्तं तन्न वार्यते ॥ ३५॥
 | verse_line2  = एषां यन्न विरोधि स्यात् तत्रोक्तं तन्न वार्यते ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 327: / Line 362: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्ण्वाधिक्यविरोधीनि यानि वेदवचांस्यपि।
+| verse_lines  = विष्ण्वाधिक्यविरोधीनि यानि वेदवचांस्यपि।;तानि योज्यान्यानुकूल्याद् विष्ण्वाधिक्यस्य सर्वशः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = तानि योज्यान्यानुकूल्याद् विष्ण्वाधिक्यस्य सर्वशः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 336: / Line 372: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवतारेषु यत् किञ्चिद् दर्शयेन्नरवद्धरिः।
+| verse_lines  = अवतारेषु यत् किञ्चिद् दर्शयेन्नरवद्धरिः।;तच्चासुराणां मोहाय दोषा विष्णोर्नहि क्‍वचित् ॥ ३७॥
 | verse_line2  = तच्चासुराणां मोहाय दोषा विष्णोर्नहि क्‍वचित् ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 345: / Line 382: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अज्ञत्वं पारवश्यं वा (छे)वेधभेदादिकं तथा।
+| verse_lines  = अज्ञत्वं पारवश्यं वा (छे)वेधभेदादिकं तथा।;तथा प्राकृतदेहत्वं देहत्यागादिकं तथा ॥ ३८॥
 | verse_line2  = तथा प्राकृतदेहत्वं देहत्यागादिकं तथा ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 354: / Line 392: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनीशत्वं च दुःखित्वं साम्यमन्यैश्च हीनताम्।
+| verse_lines  = अनीशत्वं च दुःखित्वं साम्यमन्यैश्च हीनताम्।;प्रदर्शयति मोहाय दैत्यादीनां हरिः स्वयम् ॥ ३९॥
 | verse_line2  = प्रदर्शयति मोहाय दैत्यादीनां हरिः स्वयम् ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 363: / Line 402: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न तस्य कश्चिद् दोषोऽस्ति पूर्णाखिलगुणो ह्यसौ।
+| verse_lines  = न तस्य कश्चिद् दोषोऽस्ति पूर्णाखिलगुणो ह्यसौ।;सर्वदेहस्थरूपेषु प्रादुर्भावेषु चेश्वरः ॥ ४०॥
 | verse_line2  = सर्वदेहस्थरूपेषु प्रादुर्भावेषु चेश्वरः ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 372: / Line 412: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्माद्यभेदः साम्यं वा कुतस्तस्य महात्मनः।
+| verse_lines  = ब्रह्माद्यभेदः साम्यं वा कुतस्तस्य महात्मनः।;यदेवं वाचकं शास्त्रं तद्धि शास्त्रं परं मतम् ॥ ४१॥
 | verse_line2  = यदेवं वाचकं शास्त्रं तद्धि शास्त्रं परं मतम् ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 381: / Line 422: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निर्णयायैव यत् प्रोक्तं ब्रह्मसूत्रं तु विष्णुना।
+| verse_lines  = निर्णयायैव यत् प्रोक्तं ब्रह्मसूत्रं तु विष्णुना।;व्यासरूपेण तद् ग्राह्यं तत्रोक्ताः सर्वनिर्णयाः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = व्यासरूपेण तद् ग्राह्यं तत्रोक्ताः सर्वनिर्णयाः ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 390: / Line 432: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथार्थवचनानां च मोहार्थानां च संशयम्।
+| verse_lines  = यथार्थवचनानां च मोहार्थानां च संशयम्।;अपनेतुं हि भगवान् ब्रह्मसूत्रमचीक्लृपत् ॥ ४३॥
 | verse_line2  = अपनेतुं हि भगवान् ब्रह्मसूत्रमचीक्लृपत् ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 399: / Line 442: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मात् सूत्रार्थमागृह्य कर्तव्यः सर्वनिर्णयः।
+| verse_lines  = तस्मात् सूत्रार्थमागृह्य कर्तव्यः सर्वनिर्णयः।;सर्वदोषविहीनत्वं गुणैः सर्वैरुदीर्णता ॥ ४४॥
 | verse_line2  = सर्वदोषविहीनत्वं गुणैः सर्वैरुदीर्णता ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 408: / Line 452: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभेदः सर्वरूपेषु जीवभेदः सदैव च।
+| verse_lines  = अभेदः सर्वरूपेषु जीवभेदः सदैव च।;विष्णोरुक्तानि सूत्रेषु सर्ववेदेड्यता तथा ॥ ४५॥
 | verse_line2  = विष्णोरुक्तानि सूत्रेषु सर्ववेदेड्यता तथा ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 417: / Line 462: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तारतम्यं च मुक्तानां विमुक्तिर्विद्यया तथा।
+| verse_lines  = तारतम्यं च मुक्तानां विमुक्तिर्विद्यया तथा।;तस्मादेतद्विरुद्धं यन्मोहाय तदुदाहृतम् ॥ ४६॥
 | verse_line2  = तस्मादेतद्विरुद्धं यन्मोहाय तदुदाहृतम् ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 426: / Line 472: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद् ‘ये ये गुणा विष्णोर्ग्राह्यास्ते सर्व एव तु’।
+| verse_lines  = तस्माद् ‘ये ये गुणा विष्णोर्ग्राह्यास्ते सर्व एव तु’।;इत्याद्युक्तं भगवता भविष्यत्पर्वणि स्फुटम् ॥ ४७॥
 | verse_line2  = इत्याद्युक्तं भगवता भविष्यत्पर्वणि स्फुटम् ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 435: / Line 482: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति।
+| verse_lines  = ‘एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति।;त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥ ४८॥
 | verse_line2  = त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 444: / Line 492: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतत्थ्यानि वितत्थ्यानि दर्शयस्व महाभुज।
+| verse_lines  = अतत्थ्यानि वितत्थ्यानि दर्शयस्व महाभुज।;प्रकाशं कुरु चाऽत्मानम् अप्रकाशं च मां कुरु’ ॥ ४९॥
 | verse_line2  = प्रकाशं कुरु चाऽत्मानम् अप्रकाशं च मां कुरु’ ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 453: / Line 502: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति वाराहवचनं ब्रह्माण्डोक्तं तथाऽपरम् ।
+| verse_lines  = इति वाराहवचनं ब्रह्माण्डोक्तं तथाऽपरम् ।;‘अमोहाय गुणा विष्णोराकारश्चिच्छरीरता ॥ ५०॥
 | verse_line2  = ‘अमोहाय गुणा विष्णोराकारश्चिच्छरीरता ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 462: / Line 512: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निर्दोषत्वं तारतम्यं मुक्तानामपि चोच्यते ।
+| verse_lines  = निर्दोषत्वं तारतम्यं मुक्तानामपि चोच्यते ।;एतद्विरुद्धं यत् सर्वं तन्मोहायेति निर्णयः’ ॥ ५१॥
 | verse_line2  = एतद्विरुद्धं यत् सर्वं तन्मोहायेति निर्णयः’ ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 471: / Line 522: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्कान्देऽप्युक्तं शिवेनैव षण्मुखायैव सादरम् ।
+| verse_lines  = स्कान्देऽप्युक्तं शिवेनैव षण्मुखायैव सादरम् ।;शिवशास्त्रेऽपि तद् ग्राह्यं भगवच्छास्त्रयोगि यत् ॥ ५२॥
 | verse_line2  = शिवशास्त्रेऽपि तद् ग्राह्यं भगवच्छास्त्रयोगि यत् ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 480: / Line 532: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘परमो विष्णुरेवैकस्तज्ज्ञानं मोक्षसाधनम् ।
+| verse_lines  = ‘परमो विष्णुरेवैकस्तज्ज्ञानं मोक्षसाधनम् ।;शास्त्राणां निर्णयस्त्वेष तदन्यन्मोहनाय हि ॥ ५३॥
 | verse_line2  = शास्त्राणां निर्णयस्त्वेष तदन्यन्मोहनाय हि ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 489: / Line 542: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानं विना तु या मुक्तिः साम्यं च मम विष्णुना ।
+| verse_lines  = ज्ञानं विना तु या मुक्तिः साम्यं च मम विष्णुना ।;तीर्थाऽदिमात्रतो ज्ञानं ममाऽधिक्यं च विष्णुतः ॥ ५४॥
 | verse_line2  = तीर्थाऽदिमात्रतो ज्ञानं ममाऽधिक्यं च विष्णुतः ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 498: / Line 552: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभेदश्चास्मदादीनां मुक्तानां हरिणा तथा ।
+| verse_lines  = अभेदश्चास्मदादीनां मुक्तानां हरिणा तथा ।;इत्यादि सर्वं मोहाय कथ्यते पुत्र नान्यथा’ ॥ ५५॥
 | verse_line2  = इत्यादि सर्वं मोहाय कथ्यते पुत्र नान्यथा’ ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 507: / Line 562: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्तं (पा)पद्मपुराणे च शैव एव शिवेन तु ।
+| verse_lines  = उक्तं (पा)पद्मपुराणे च शैव एव शिवेन तु ।;यदुक्तं हरिणा पूर्वं उमायै प्राह तद्धरः ॥ ५६॥
 | verse_line2  = यदुक्तं हरिणा पूर्वं उमायै प्राह तद्धरः ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 516: / Line 572: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘त्वामाराध्य तथा शम्भो ग्रहीष्यामि वरं सदा ।
+| verse_lines  = ‘त्वामाराध्य तथा शम्भो ग्रहीष्यामि वरं सदा ।;द्वापराऽदौ युगे भूत्वा कलया मानुषाऽदिषु ॥ ५७॥
 | verse_line2  = द्वापराऽदौ युगे भूत्वा कलया मानुषाऽदिषु ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 525: / Line 582: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वाऽगमैः कल्पितैस्त्वं च जनान् मद्विमुखान् कुरु ।
+| verse_lines  = स्वाऽगमैः कल्पितैस्त्वं च जनान् मद्विमुखान् कुरु ।;मां च गोपाय येन स्यात् सृष्टिरेषोत्तराधरा’(पद्म पु. ६.७१.१०६-१०७) ॥ ५८॥
 | verse_line2  = मां च गोपाय येन स्यात् सृष्टिरेषोत्तराधरा’(पद्म पु. ६.७१.१०६-१०७) ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 534: / Line 592: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न च वैष्णवशास्त्रेषु वेदेष्वपि हरेः परः ।
+| verse_lines  = न च वैष्णवशास्त्रेषु वेदेष्वपि हरेः परः ।;क्‍वचिदुक्तोऽन्यशास्त्रेषु परमो विष्णुरीरितः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = क्‍वचिदुक्तोऽन्यशास्त्रेषु परमो विष्णुरीरितः ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 543: / Line 602: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निर्दोषत्वाच्च वेदानां वेदोक्तं ग्राह्यमेव हि ।
+| verse_lines  = निर्दोषत्वाच्च वेदानां वेदोक्तं ग्राह्यमेव हि ।;वेदेषु च परो विष्णुः सर्वस्मादुच्यते सदा ॥ ६०॥
 | verse_line2  = वेदेषु च परो विष्णुः सर्वस्मादुच्यते सदा ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 552: / Line 612: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः ।
+| verse_lines  = ‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः ।;विदे हि रुद्रो रुद्रियम् महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत्’(ऋग्वेद ७.४०.५) ॥ ६१॥
 | verse_line2  = विदे हि रुद्रो रुद्रियम् महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत्’(ऋग्वेद ७.४०.५) ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 561: / Line 622: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानं मृगं न भीममुपहत्नुमुग्रम्’ ।
+| verse_lines  = ‘स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानं मृगं न भीममुपहत्नुमुग्रम्’ ।;‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’ ॥ ६२॥
 | verse_line2  = ‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’ ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 570: / Line 632: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ।
+| verse_lines  = ‘एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ।;‘वासुदेवो वा इदमग्र आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ॥ ६३॥
 | verse_line2  = ‘वासुदेवो वा इदमग्र आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 579: / Line 642: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् ।
+| verse_lines  = ‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् ।;तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति’(मु. उ.५.३(३.१.३)) ॥ ६४॥
 | verse_line2  = तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति’(मु. उ.५.३(३.१.३)) ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 588: / Line 652: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘यो वेद निहितं गुहायां परमे व्योमन् ।
+| verse_lines  = ‘यो वेद निहितं गुहायां परमे व्योमन् ।;सोऽश्नुते सर्वान् कामान्त्सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(तै. उ.२.१) ॥ ६५॥
 | verse_line2  = सोऽश्नुते सर्वान् कामान्त्सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(तै. उ.२.१) ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 597: / Line 662: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘प्र घा न्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ ।
+| verse_lines  = ‘प्र घा न्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ ।;‘सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः’(ऋग्वेद २.१५.१, ४.१७.५) ॥ ६६॥
 | verse_line2  = ‘सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः’(ऋग्वेद २.१५.१, ४.१७.५) ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 606: / Line 672: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘यच्चिकेत सत्यमिइत् तन्न मोघं वसु स्पार्हम् उत जेतोत दाता’ ।
+| verse_lines  = ‘यच्चिकेत सत्यमिइत् तन्न मोघं वसु स्पार्हम् उत जेतोत दाता’ ।;‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये’(ऋ.१०.५५.६, ८.३.४) ॥ ६७॥
 | verse_line2  = ‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये’(ऋ.१०.५५.६, ८.३.४) ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 615: / Line 682: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘सत्या विष्णोर्गुणाः सर्वे सत्या जीवेशयोर्भिदा ।
+| verse_lines  = ‘सत्या विष्णोर्गुणाः सर्वे सत्या जीवेशयोर्भिदा ।;सत्यो मिथो जीवभेदः सत्यं च जगदीदृशम् ॥ ६८॥
 | verse_line2  = सत्यो मिथो जीवभेदः सत्यं च जगदीदृशम् ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 624: / Line 692: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = असत्यः स्वगतो भेदो विष्णोर्नान्यदसत्यकम् ।
+| verse_lines  = असत्यः स्वगतो भेदो विष्णोर्नान्यदसत्यकम् ।;जगत्प्रवाहः सत्योऽयं पञ्चभेदसमन्वितः ॥ ६९॥
 | verse_line2  = जगत्प्रवाहः सत्योऽयं पञ्चभेदसमन्वितः ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 633: / Line 702: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जीवेशयोर्भिदा चैव जीवभेदः परस्परम् ।
+| verse_lines  = जीवेशयोर्भिदा चैव जीवभेदः परस्परम् ।;जडेशयोर्जडानां च जडजीवभिदा तथा ॥ ७०॥
 | verse_line2  = जडेशयोर्जडानां च जडजीवभिदा तथा ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 642: / Line 712: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पञ्चभेदा इमे नित्याः सर्वावस्थासु सर्वशः ।
+| verse_lines  = पञ्चभेदा इमे नित्याः सर्वावस्थासु सर्वशः ।;मुक्तानां च न हीयन्ते तारतम्यं च सर्वदा ॥ ७१॥
 | verse_line2  = मुक्तानां च न हीयन्ते तारतम्यं च सर्वदा ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 651: / Line 722: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षितिपा मनुष्यगन्धर्वा दैवाश्च पितरश्चिराः ।
+| verse_lines  = क्षितिपा मनुष्यगन्धर्वा दैवाश्च पितरश्चिराः ।;आजानजाः कर्मजाश्च देवा इन्द्रः पुरन्दरः ॥ ७२॥
 | verse_line2  = आजानजाः कर्मजाश्च देवा इन्द्रः पुरन्दरः ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 660: / Line 732: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रुद्रः सरस्वती वायुर्मुक्ताः शतगुणोत्तराः ।
+| verse_lines  = रुद्रः सरस्वती वायुर्मुक्ताः शतगुणोत्तराः ।;एको ब्रह्मा च वायुश्च वीन्द्रो रुद्रसमस्तथा ।;एको रुद्रस्तथा शेषो न कश्चिद्वायुना समः ॥ ७३॥
 | verse_line2  = एको ब्रह्मा च वायुश्च वीन्द्रो रुद्रसमस्तथा ।
 }}
@@ Line 669: / Line 742: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुक्तेषु श्रीस्तथा वायोः सहस्रगुणिता गुणैः ।
+| verse_lines  = मुक्तेषु श्रीस्तथा वायोः सहस्रगुणिता गुणैः ।;ततोऽनन्तगुणो विष्णुर्न कश्चित् तत्समः सदा’ ॥ ७४॥
 | verse_line2  = ततोऽनन्तगुणो विष्णुर्न कश्चित् तत्समः सदा’ ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 678: / Line 752: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादि वेदवाक्यं विष्णोरुत्कर्षमेव वक्त्युच्चैः ।
+| verse_lines  = इत्यादि वेदवाक्यं विष्णोरुत्कर्षमेव वक्त्युच्चैः ।;तात्पर्यं महदत्रेत्युक्तं ‘यो माम्’ (भ.गी.१५.१९) इति स्वयं तेन ॥ ७५॥
 | verse_line2  = तात्पर्यं महदत्रेत्युक्तं ‘यो माम्’ (भ.गी.१५.१९) इति स्वयं तेन ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 687: / Line 762: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘भूम्नो ज्यायस्त्वम्’(‘भूम्नःक्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’ ब्र.सू.३.३.५९) इति ह्युक्तं सूत्रेषु निर्णयात् तेन ।
+| verse_lines  = ‘भूम्नो ज्यायस्त्वम्’(‘भूम्नःक्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’ ब्र.सू.३.३.५९) इति ह्युक्तं सूत्रेषु निर्णयात् तेन ।;तत्प्रीत्यैव च मोक्षः प्राप्यस्तेनैव नान्येन ॥ ७६॥
 | verse_line2  = तत्प्रीत्यैव च मोक्षः प्राप्यस्तेनैव नान्येन ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 696: / Line 772: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।
+| verse_lines  = ‘नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।;यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनुं(नू) स्वाम्’ (क.उ.१.२.२३; मु.उ.३.२.३) ॥ ७७॥
 | verse_line2  = यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनुं(नू) स्वाम्’ (क.उ.१.२.२३; मु.उ.३.२.३) ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 705: / Line 782: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘विष्णुर्हि दाता मोक्षस्य वायुश्च तदनुज्ञया ।
+| verse_lines  = ‘विष्णुर्हि दाता मोक्षस्य वायुश्च तदनुज्ञया ।;मोक्षो ज्ञानं च क्रमशो मुक्तिगो भोग एव च ॥ ७८॥
 | verse_line2  = मोक्षो ज्ञानं च क्रमशो मुक्तिगो भोग एव च ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 714: / Line 792: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्तरेषां प्रसादेन नीचानां नान्यथा भवेत् ।
+| verse_lines  = उत्तरेषां प्रसादेन नीचानां नान्यथा भवेत् ।;सर्वेषां च हरिर्नित्यं नियन्ता तद्वशाः परे ॥ ७९॥
 | verse_line2  = सर्वेषां च हरिर्नित्यं नियन्ता तद्वशाः परे ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 723: / Line 802: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तारतम्यं ततो ज्ञेयं सर्वोच्चत्वं हरेस्तथा ।
+| verse_lines  = तारतम्यं ततो ज्ञेयं सर्वोच्चत्वं हरेस्तथा ।;एतद्विना न कस्यापि विमुक्तिः स्यात् कथञ्चन ॥ ८०॥
 | verse_line2  = एतद्विना न कस्यापि विमुक्तिः स्यात् कथञ्चन ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 732: / Line 812: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पञ्चभेदांश्च विज्ञाय विष्णोः स्वाभेदमेव च ।
+| verse_lines  = पञ्चभेदांश्च विज्ञाय विष्णोः स्वाभेदमेव च ।;निर्दोषत्वं गुणोद्रेकं ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८१॥
 | verse_line2  = निर्दोषत्वं गुणोद्रेकं ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 741: / Line 822: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवतारान् हरेर्ज्ञात्वा नावतारा हरेश्च ये ।
+| verse_lines  = अवतारान् हरेर्ज्ञात्वा नावतारा हरेश्च ये ।;तदावेशांस्तथा सम्यग् ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८२॥
 | verse_line2  = तदावेशांस्तथा सम्यग् ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 750: / Line 832: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सृष्टिरक्षाऽहृतिज्ञाननियत्यज्ञानबन्धनान् ।
+| verse_lines  = सृष्टिरक्षाऽहृतिज्ञाननियत्यज्ञानबन्धनान् ।;मोक्षं च विष्णुतस्त्वेव ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८३॥
 | verse_line2  = मोक्षं च विष्णुतस्त्वेव ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 759: / Line 842: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वेदांश्च पञ्चरात्राणि सेतिहासपुराणकान् ।
+| verse_lines  = वेदांश्च पञ्चरात्राणि सेतिहासपुराणकान् ।;ज्ञात्वा विष्णुपरानेव मुच्यते नान्यथा क्‍वचित् ॥ ८४॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वा विष्णुपरानेव मुच्यते नान्यथा क्‍वचित् ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 768: / Line 852: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = माहात्म्यज्ञानपूर्वस्तु सुदृढः सर्वतोऽधिकः ।
+| verse_lines  = माहात्म्यज्ञानपूर्वस्तु सुदृढः सर्वतोऽधिकः ।;स्नेहो भक्तिरिति प्रोक्तः तया मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८५॥
 | verse_line2  = स्नेहो भक्तिरिति प्रोक्तः तया मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 777: / Line 862: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्रिविधा जीवसङ्घास्तु देवमानुषदानवाः ।
+| verse_lines  = त्रिविधा जीवसङ्घास्तु देवमानुषदानवाः ।;तत्र देवा मुक्तियोग्या मानुषेषूत्तमास्तथा ॥ ८६॥
 | verse_line2  = तत्र देवा मुक्तियोग्या मानुषेषूत्तमास्तथा ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 786: / Line 872: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मध्यमा मानुषा ये तु सृतियोग्याः सदैव हि ।
+| verse_lines  = मध्यमा मानुषा ये तु सृतियोग्याः सदैव हि ।;अधमा निरयायैव दानवास्तु तमोलयाः ॥ ८७॥
 | verse_line2  = अधमा निरयायैव दानवास्तु तमोलयाः ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 795: / Line 882: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुक्तिर्नित्या तमश्चैव नाऽवृत्तिः पुनरेतयोः ।
+| verse_lines  = मुक्तिर्नित्या तमश्चैव नाऽवृत्तिः पुनरेतयोः ।;देवानां निरयो नास्ति तमश्चापि कथञ्चन ॥ ८८॥
 | verse_line2  = देवानां निरयो नास्ति तमश्चापि कथञ्चन ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 804: / Line 892: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नासुराणां तथा मुक्तिः कदाचित् केनचित् क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = नासुराणां तथा मुक्तिः कदाचित् केनचित् क्‍वचित् ।;मानुषाणां मध्यमानां नैवैतद्द्वयमाप्यते ॥ ८९॥
 | verse_line2  = मानुषाणां मध्यमानां नैवैतद्द्वयमाप्यते ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 813: / Line 902: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = असुराणां तमःप्राप्तिस्तदा नियमतो भवेत् ।
+| verse_lines  = असुराणां तमःप्राप्तिस्तदा नियमतो भवेत् ।;यदा तु ज्ञानिसद्भावे नैव गृह्णन्ति तत्परम् ॥ ९०॥
 | verse_line2  = यदा तु ज्ञानिसद्भावे नैव गृह्णन्ति तत्परम् ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 822: / Line 912: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा मुक्तिश्च देवानां यदा प्रत्यक्षगो हरिः ।
+| verse_lines  = तदा मुक्तिश्च देवानां यदा प्रत्यक्षगो हरिः ।;स्वयोग्ययोपासनया तन्वा तद्योग्यया तथा ॥ ९१॥
 | verse_line2  = स्वयोग्ययोपासनया तन्वा तद्योग्यया तथा ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 831: / Line 922: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वैर्गुणैर्ब्रह्मणा तु समुपास्यो हरिः सदा ।
+| verse_lines  = सर्वैर्गुणैर्ब्रह्मणा तु समुपास्यो हरिः सदा ।;आनन्दो ज्ञः सदात्मेति ह्युपास्यो मानुषैर्हरिः ॥ ९२॥
 | verse_line2  = आनन्दो ज्ञः सदात्मेति ह्युपास्यो मानुषैर्हरिः ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 840: / Line 932: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथाक्रमं गुणोद्रेकात् तदन्यैराविरिञ्चतः ।
+| verse_lines  = यथाक्रमं गुणोद्रेकात् तदन्यैराविरिञ्चतः ।;ब्रह्मत्वयोग्या ऋजवो नाम देवाः पृथग्गणाः ॥ ९३॥
 | verse_line2  = ब्रह्मत्वयोग्या ऋजवो नाम देवाः पृथग्गणाः ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 849: / Line 942: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तैरेवाप्यं पदं तत्तु नैवान्यैः साधनैरपि ।
+| verse_lines  = तैरेवाप्यं पदं तत्तु नैवान्यैः साधनैरपि ।;एवं सर्वपदानां तु योग्याः सन्ति पृथग् गणाः ॥ ९४॥
 | verse_line2  = एवं सर्वपदानां तु योग्याः सन्ति पृथग् गणाः ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 858: / Line 952: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मादनाद्यनन्तं हि तारतम्यं चिदात्मनाम् ।
+| verse_lines  = तस्मादनाद्यनन्तं हि तारतम्यं चिदात्मनाम् ।;तच्च नैवान्यथा कर्तुं शक्यं केनापि कुत्रचित् ॥ ९५॥
 | verse_line2  = तच्च नैवान्यथा कर्तुं शक्यं केनापि कुत्रचित् ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 867: / Line 962: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयोग्यमिच्छन् पुरुषः पतत्येव न संशयः ।
+| verse_lines  = अयोग्यमिच्छन् पुरुषः पतत्येव न संशयः ।;तस्माद् योग्यानुसारेण सेव्यो विष्णुः सदैव हि ॥ ९६॥
 | verse_line2  = तस्माद् योग्यानुसारेण सेव्यो विष्णुः सदैव हि ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 876: / Line 972: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अच्छिद्रसेवनाच्चैव निष्कामत्वाच्च योग्यतः ।
+| verse_lines  = अच्छिद्रसेवनाच्चैव निष्कामत्वाच्च योग्यतः ।;द्रष्टुं शक्यो हरिः सर्वैर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ९७॥
 | verse_line2  = द्रष्टुं शक्यो हरिः सर्वैर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 885: / Line 982: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नियमोऽयं हरेर्यस्मान्नोल्लङ्घ्यः सर्वचेतनैः ।
+| verse_lines  = नियमोऽयं हरेर्यस्मान्नोल्लङ्घ्यः सर्वचेतनैः ।;सत्यसङ्कल्पतो विष्णुर्नान्यथा च करिष्यति ॥ ९८॥
 | verse_line2  = सत्यसङ्कल्पतो विष्णुर्नान्यथा च करिष्यति ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 894: / Line 992: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दानतीर्थतपोयज्ञपूर्वाः सर्वेऽपि सर्वदा ।
+| verse_lines  = दानतीर्थतपोयज्ञपूर्वाः सर्वेऽपि सर्वदा ।;अङ्गानि हरिसेवायां भक्तिस्त्वेका विमुक्तये’ ॥;भविष्यत्पर्ववचनमित्येतदखिलं परम् ॥ ९९॥
 | verse_line2  = अङ्गानि हरिसेवायां भक्तिस्त्वेका विमुक्तये’ ॥
 }}
@@ Line 903: / Line 1,002: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन् अन्यमन्यमतिनेनीयमानः ।
+| verse_lines  = ‘शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन् अन्यमन्यमतिनेनीयमानः ।;एधमानद्विळुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान् ॥ १००॥ \\
 | verse_line2  = एधमानद्विळुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान् ॥ १००॥ \\
 }}
@@ Line 912: / Line 1,012: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = परा पूर्वेषां सख्या वृणक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति ।
+| verse_lines  = परा पूर्वेषां सख्या वृणक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति ।;अनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीरिन्द्रः शरदस्तर्तरीति’(ऋग्वेद ६.४७.१६-१७) ॥ १०१॥
 | verse_line2  = अनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीरिन्द्रः शरदस्तर्तरीति’(ऋग्वेद ६.४७.१६-१७) ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 921: / Line 1,022: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते’(तै. आ. ३.१२.१७, श्वे. उ. ३.८) ।
+| verse_lines  = ‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते’(तै. आ. ३.१२.१७, श्वे. उ. ३.८) ।;‘तमेव विदित्वाऽति मृत्युमेति नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय’ ॥ १०२॥
 | verse_line2  = ‘तमेव विदित्वाऽति मृत्युमेति नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय’ ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 930: / Line 1,032: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘यस्य देवे परा भक्तिर्यथादेवे तथा गुरौ ।
+| verse_lines  = ‘यस्य देवे परा भक्तिर्यथादेवे तथा गुरौ ।;तस्यैतेऽकथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः’(श्वे. उ. ६.२३) ॥ १०३॥
 | verse_line2  = तस्यैतेऽकथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः’(श्वे. उ. ६.२३) ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 939: / Line 1,042: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘भक्त्यर्थान्यखिलान्येव भक्तिर्मोक्षाय केवला ।
+| verse_lines  = ‘भक्त्यर्थान्यखिलान्येव भक्तिर्मोक्षाय केवला ।;मुक्तानामपि भक्तिर्हि नित्यानन्दस्वरूपिणी ॥ १०४॥
 | verse_line2  = मुक्तानामपि भक्तिर्हि नित्यानन्दस्वरूपिणी ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 948: / Line 1,052: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानपूर्वः परः स्नेहो नित्यो भक्तिरितीर्यते’।
+| verse_lines  = ज्ञानपूर्वः परः स्नेहो नित्यो भक्तिरितीर्यते’।;इत्यादि वेदवचनं साधनप्रविधायकम् ॥ १०५॥
 | verse_line2  = इत्यादि वेदवचनं साधनप्रविधायकम् ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 957: / Line 1,062: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘निश्शेषधर्मकर्ताऽप्यभक्तस्ते नरके हरे।
+| verse_lines  = ‘निश्शेषधर्मकर्ताऽप्यभक्तस्ते नरके हरे।;सदा तिष्ठति भक्तश्चेद् ब्रह्महाऽपि विमुच्यते’ ॥ १०६॥
 | verse_line2  = सदा तिष्ठति भक्तश्चेद् ब्रह्महाऽपि विमुच्यते’ ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 966: / Line 1,072: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘धर्मो भवत्यधर्मोऽपि कृतो भक्तैस्तवाऽच्युत ।
+| verse_lines  = ‘धर्मो भवत्यधर्मोऽपि कृतो भक्तैस्तवाऽच्युत ।;पापं भवति धर्मोऽपि यो न भक्तैः कृतो हरे’ ॥ १०७॥
 | verse_line2  = पापं भवति धर्मोऽपि यो न भक्तैः कृतो हरे’ ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 975: / Line 1,082: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन ।
+| verse_lines  = ‘भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन ।;ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप’(भ.गी.११.५४) ॥ १०८॥
 | verse_line2  = ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप’(भ.गी.११.५४) ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 984: / Line 1,092: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘अनादिद्वेषिणो दैत्या विष्णौ द्वेषो विवर्धितः ।
+| verse_lines  = ‘अनादिद्वेषिणो दैत्या विष्णौ द्वेषो विवर्धितः ।;तमस्यन्धे पातयति दैत्यानन्ते विनिश्चयात् ॥ १०९॥
 | verse_line2  = तमस्यन्धे पातयति दैत्यानन्ते विनिश्चयात् ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 993: / Line 1,102: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्णदुःखात्मको द्वेषः सोऽनन्तो ह्यवतिष्ठते ।
+| verse_lines  = पूर्णदुःखात्मको द्वेषः सोऽनन्तो ह्यवतिष्ठते ।;पतितानां तमस्यन्धे निःशेषसुखवर्जिते ॥ ११०॥
 | verse_line2  = पतितानां तमस्यन्धे निःशेषसुखवर्जिते ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 1,002: / Line 1,112: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जीवाभेदो निर्गुणत्वं अपूर्णगुणता तथा ।
+| verse_lines  = जीवाभेदो निर्गुणत्वं अपूर्णगुणता तथा ।;साम्याधिक्ये तदन्येषां भेदस्तद्गत एव च ॥ १११॥
 | verse_line2  = साम्याधिक्ये तदन्येषां भेदस्तद्गत एव च ॥ १११॥
 }}
@@ Line 1,011: / Line 1,122: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रादुर्भावविपर्यासस्तद्भक्तद्वेष एव च ।
+| verse_lines  = प्रादुर्भावविपर्यासस्तद्भक्तद्वेष एव च ।;तत्प्रमाणस्य निन्दा च द्वेषा एतेऽखिला मताः ॥ ११२॥
 | verse_line2  = तत्प्रमाणस्य निन्दा च द्वेषा एतेऽखिला मताः ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 1,020: / Line 1,132: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतैर्विहीना या भक्तिः सा भक्तिरिति निश्चिता ।
+| verse_lines  = एतैर्विहीना या भक्तिः सा भक्तिरिति निश्चिता ।;अनादिभक्तिर्देवानां क्रमाद् वृद्धिं गतैव सा ॥ ११३॥
 | verse_line2  = अनादिभक्तिर्देवानां क्रमाद् वृद्धिं गतैव सा ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 1,029: / Line 1,142: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपरोक्षदृशेर्हेतुर्मुक्तिहेतुश्च सा पुनः ।
+| verse_lines  = अपरोक्षदृशेर्हेतुर्मुक्तिहेतुश्च सा पुनः ।;सैवाऽनन्दस्वरूपेण नित्या मुक्तेषु तिष्ठति ॥ ११४॥
 | verse_line2  = सैवाऽनन्दस्वरूपेण नित्या मुक्तेषु तिष्ठति ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 1,038: / Line 1,152: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा शौक्ल्यादिकं रूपं गोर्भवत्येव सर्वदा ।
+| verse_lines  = यथा शौक्ल्यादिकं रूपं गोर्भवत्येव सर्वदा ।;सुखज्ञानादिकं रूपं एवं भक्तेर्न चान्यथा ॥ ११५॥
 | verse_line2  = सुखज्ञानादिकं रूपं एवं भक्तेर्न चान्यथा ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 1,047: / Line 1,162: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भक्त्यैव तुष्टिमभ्येति विष्णुर्नान्येन केनचित् ।
+| verse_lines  = भक्त्यैव तुष्टिमभ्येति विष्णुर्नान्येन केनचित् ।;स एव मुक्तिदाता च भक्तिस्तत्रैककारणम् ॥ ११६॥
 | verse_line2  = स एव मुक्तिदाता च भक्तिस्तत्रैककारणम् ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 1,056: / Line 1,172: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मादीनां च मुक्तानां तारतम्ये तु कारणम् ।
+| verse_lines  = ब्रह्मादीनां च मुक्तानां तारतम्ये तु कारणम् ।;तारतम्यस्थिताऽनादिर्नित्या भक्तिर्न चेतरत् ॥ ११७॥
 | verse_line2  = तारतम्यस्थिताऽनादिर्नित्या भक्तिर्न चेतरत् ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 1,065: / Line 1,182: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मानुषेष्वधमाः किञ्चिद् द्वेषयुक्ताः सदा हरौ ।
+| verse_lines  = मानुषेष्वधमाः किञ्चिद् द्वेषयुक्ताः सदा हरौ ।;दुःखनिष्ठास्ततस्तेऽपि नित्यमेव न संशयः ॥ ११८॥
 | verse_line2  = दुःखनिष्ठास्ततस्तेऽपि नित्यमेव न संशयः ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 1,074: / Line 1,192: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मध्यमा मिश्रभूतत्वान्नित्यं मिश्रफलाः स्मृताः ।
+| verse_lines  = मध्यमा मिश्रभूतत्वान्नित्यं मिश्रफलाः स्मृताः ।;किञ्चिद्भक्तियुता नित्यं उत्तमास्तेन मोक्षिणः ॥ ११९॥
 | verse_line2  = किञ्चिद्भक्तियुता नित्यं उत्तमास्तेन मोक्षिणः ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 1,083: / Line 1,202: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मणः परमा भक्तिः सर्वेभ्यः परमस्ततः’ ।
+| verse_lines  = ब्रह्मणः परमा भक्तिः सर्वेभ्यः परमस्ततः’ ।;इत्यादीनि च वाक्यानि पुराणेषु पृथक् पृथक् ॥ १२०॥
 | verse_line2  = इत्यादीनि च वाक्यानि पुराणेषु पृथक् पृथक् ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 1,092: / Line 1,212: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘षण्णवत्यङ्गुलो यस्तु न्यग्रोधपरिमण्डलः ।
+| verse_lines  = ‘षण्णवत्यङ्गुलो यस्तु न्यग्रोधपरिमण्डलः ।;सप्तपादश्चतुर्हस्तो द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतः ॥;असंशयः संशयच्छिद् गुरुरुक्तो मनीषिभिः ॥ १२१॥
 | verse_line2  = सप्तपादश्चतुर्हस्तो द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतः ॥
 }}
@@ Line 1,101: / Line 1,222: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद् ब्रह्मा गुरुर्मुख्यः सर्वेषामेव सर्वदा ।
+| verse_lines  = तस्माद् ब्रह्मा गुरुर्मुख्यः सर्वेषामेव सर्वदा ।;अन्येऽपि स्वात्मनो मुख्याः क्रमाद् गुरव ईरिताः ॥ १२२॥
 | verse_line2  = अन्येऽपि स्वात्मनो मुख्याः क्रमाद् गुरव ईरिताः ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 1,110: / Line 1,232: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रमाल्लक्षणहीनाश्च लक्षणालक्षणैः समाः ।
+| verse_lines  = क्रमाल्लक्षणहीनाश्च लक्षणालक्षणैः समाः ।;मानुषा मध्यमाः सम्यग् दुर्लक्षणयुतः कलिः ॥ १२३॥
 | verse_line2  = मानुषा मध्यमाः सम्यग् दुर्लक्षणयुतः कलिः ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 1,119: / Line 1,242: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्यग्लक्षणसम्पन्नो यद् दद्यात् सुप्रसन्नधीः ।
+| verse_lines  = सम्यग्लक्षणसम्पन्नो यद् दद्यात् सुप्रसन्नधीः ।;शिष्याय सत्यं भवति तत्सर्वं नात्र संशयः ॥ १२४॥
 | verse_line2  = शिष्याय सत्यं भवति तत्सर्वं नात्र संशयः ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 1,128: / Line 1,252: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अगम्यत्वाद्धरिस्तस्मिन्नाविष्टो मुक्तिदो भवेत् ।
+| verse_lines  = अगम्यत्वाद्धरिस्तस्मिन्नाविष्टो मुक्तिदो भवेत् ।;नातिप्रसन्नहृदयो यद् दद्याद् गुरुरप्यसौ ॥;न तत् सत्यं भवेत् तस्माद् अर्चनीयो गुरुः सदा ॥ १२५॥
 | verse_line2  = नातिप्रसन्नहृदयो यद् दद्याद् गुरुरप्यसौ ॥
 }}
@@ Line 1,137: / Line 1,262: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वावराणां गुरुत्वं तु भवेत् कारणतः क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = स्वावराणां गुरुत्वं तु भवेत् कारणतः क्‍वचित् ।;मर्यादार्थं तेऽपि पूज्या न तु यद्वत् परो गुरुः’ ॥;इत्येतत् पञ्चरात्रोक्तं पुराणेष्वनुमोदितम् ॥ १२६॥
 | verse_line2  = मर्यादार्थं तेऽपि पूज्या न तु यद्वत् परो गुरुः’ ॥
 }}
@@ Line 1,146: / Line 1,272: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘यदा मुक्तिप्रदानाय स्वयोग्यं पश्यति ध्रुवम् ।
+| verse_lines  = ‘यदा मुक्तिप्रदानाय स्वयोग्यं पश्यति ध्रुवम् ।;रूपं हरेस्तदा तस्य सर्वपापानि भस्मसात् ॥ १२७॥
 | verse_line2  = रूपं हरेस्तदा तस्य सर्वपापानि भस्मसात् ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 1,155: / Line 1,282: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यान्ति पूर्वाण्युत्तराणि न श्लेषं यान्ति कानिचित् ।
+| verse_lines  = यान्ति पूर्वाण्युत्तराणि न श्लेषं यान्ति कानिचित् ।;मोक्षश्च नियतस्तस्मात् स्वयोग्यहरिदर्शने’ ॥ १२८॥
 | verse_line2  = मोक्षश्च नियतस्तस्मात् स्वयोग्यहरिदर्शने’ ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 1,164: / Line 1,292: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भविष्यत्पर्ववचनमित्येतत् सूत्रगं तथा ।
+| verse_lines  = भविष्यत्पर्ववचनमित्येतत् सूत्रगं तथा ।;श्रुतिश्च तत्परा तद्वत् ' तद्यथे' (छा. उ. ४.१४.३)त्यवदत् स्फुटम् ॥ १२९॥
 | verse_line2  = श्रुतिश्च तत्परा तद्वत् ' तद्यथे' (छा. उ. ४.१४.३)त्यवदत् स्फुटम् ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 1,173: / Line 1,302: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘मुक्तास्तु मानुषा देवान् देवा इन्द्रं स शङ्करम् ।
+| verse_lines  = ‘मुक्तास्तु मानुषा देवान् देवा इन्द्रं स शङ्करम् ।;स ब्रह्माणं क्रमेणैव तेन यान्त्यखिला हरिम् ॥ १३०॥
 | verse_line2  = स ब्रह्माणं क्रमेणैव तेन यान्त्यखिला हरिम् ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 1,182: / Line 1,312: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्तरोत्तरवश्याश्च मुक्ता रुद्रपुरस्सराः ।
+| verse_lines  = उत्तरोत्तरवश्याश्च मुक्ता रुद्रपुरस्सराः ।;निर्दोषा नित्यसुखिनः पुनरावृत्तिवर्जिताः ।;स्वेच्छयैव रमन्तेऽत्र नानिष्टं तेषु किञ्चन ॥ १३१॥
 | verse_line2  = निर्दोषा नित्यसुखिनः पुनरावृत्तिवर्जिताः ।
 }}
@@ Line 1,191: / Line 1,322: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = असुराः कलिपर्यन्ता एवं दुःखोत्तरोत्तराः ।
+| verse_lines  = असुराः कलिपर्यन्ता एवं दुःखोत्तरोत्तराः ।;कलिर्दुःखाधिकस्तेषु तेऽप्येवं ब्रह्मवद् गणाः ॥ १३२॥
 | verse_line2  = कलिर्दुःखाधिकस्तेषु तेऽप्येवं ब्रह्मवद् गणाः ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 1,200: / Line 1,332: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽन्येऽप्यसुराः सर्वे गणा योग्यतया सदा ।
+| verse_lines  = तथाऽन्येऽप्यसुराः सर्वे गणा योग्यतया सदा ।;ब्रह्मैवं सर्वजीवेभ्यः सदा सर्वगुणाधिकः ॥ १३३॥
 | verse_line2  = ब्रह्मैवं सर्वजीवेभ्यः सदा सर्वगुणाधिकः ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 1,209: / Line 1,342: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुक्तोऽपि सर्वमुक्तानां आधिपत्ये स्थितः सदा ।
+| verse_lines  = मुक्तोऽपि सर्वमुक्तानां आधिपत्ये स्थितः सदा ।;आश्रयस्तस्य भगवान् सदा नारायणः प्रभुः’ ॥ १३४॥
 | verse_line2  = आश्रयस्तस्य भगवान् सदा नारायणः प्रभुः’ ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 1,218: / Line 1,352: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यृग्यजुःसामाथर्वपञ्चरात्रेतिहासतः ।
+| verse_lines  = इत्यृग्यजुःसामाथर्वपञ्चरात्रेतिहासतः ।;पुराणेभ्यस्तथाऽन्येभ्यः शास्त्रेभ्यो निर्णयः कृतः ॥ १३५॥
 | verse_line2  = पुराणेभ्यस्तथाऽन्येभ्यः शास्त्रेभ्यो निर्णयः कृतः ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 1,227: / Line 1,362: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्ण्वाज्ञयैव विदुषा तत्प्रसादबलोन्नतेः ।
+| verse_lines  = विष्ण्वाज्ञयैव विदुषा तत्प्रसादबलोन्नतेः ।;आनन्दतीर्थमुनिना पूर्णप्रज्ञाभिधायुजा ॥ १३६॥
 | verse_line2  = आनन्दतीर्थमुनिना पूर्णप्रज्ञाभिधायुजा ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 1,236: / Line 1,372: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तात्पर्यं शास्त्राणां सर्वेषामुत्तमं मया प्रोक्तम् ।
+| verse_lines  = तात्पर्यं शास्त्राणां सर्वेषामुत्तमं मया प्रोक्तम् ।;प्राप्यानुज्ञां विष्णोरेतज्ज्ञात्वैव विष्णुराप्योऽसौ ॥ १३७॥
 | verse_line2  = प्राप्यानुज्ञां विष्णोरेतज्ज्ञात्वैव विष्णुराप्योऽसौ ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 1,251: / Line 1,388: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ जयति हरिरचिन्त्यः सर्वदेवैकवन्द्यः परमगुरुरभीष्टावाप्तिदः सज्जनानाम् ।
+| verse_lines  = औं ॥ जयति हरिरचिन्त्यः सर्वदेवैकवन्द्यः परमगुरुरभीष्टावाप्तिदः सज्जनानाम् ।;निखिलगुणगणार्णो नित्यनिर्मुक्तदोषः सरसिजनयनोऽसौ श्रीपतिर्मानदो नः ॥१॥
 | verse_line2  = निखिलगुणगणार्णो नित्यनिर्मुक्तदोषः सरसिजनयनोऽसौ श्रीपतिर्मानदो नः ॥१॥
 }}
@@ Line 1,260: / Line 1,398: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्तः पूर्वेऽध्याये शास्त्राणां निर्णयः परो दिव्यः ।
+| verse_lines  = उक्तः पूर्वेऽध्याये शास्त्राणां निर्णयः परो दिव्यः ।;श्रीमद्भारतवाक्यान्येतैरेवाध्यवस्यन्ते ॥२॥
 | verse_line2  = श्रीमद्भारतवाक्यान्येतैरेवाध्यवस्यन्ते ॥२॥
 }}
@@ Line 1,269: / Line 1,408: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्‍वचिद् ग्रन्थान् प्रक्षिपन्ति क्‍वचिदन्तरितानपि ।
+| verse_lines  = क्‍वचिद् ग्रन्थान् प्रक्षिपन्ति क्‍वचिदन्तरितानपि ।;कुर्युः क्‍वचिच्च व्यत्यासं प्रमादात् क्‍वचिदन्यथा ॥३॥
 | verse_line2  = कुर्युः क्‍वचिच्च व्यत्यासं प्रमादात् क्‍वचिदन्यथा ॥३॥
 }}
@@ Line 1,278: / Line 1,418: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुत्सन्ना अपि ग्रन्था व्याकुला इति सर्वशः ।
+| verse_lines  = अनुत्सन्ना अपि ग्रन्था व्याकुला इति सर्वशः ।;उत्सन्नाः प्रायशः सर्वे कोट्यंशोऽपि न वर्तते ॥४॥
 | verse_line2  = उत्सन्नाः प्रायशः सर्वे कोट्यंशोऽपि न वर्तते ॥४॥
 }}
@@ Line 1,287: / Line 1,428: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ग्रन्थोऽप्येवं विलुळितः किम्वर्थो देवदुर्गमः ।
+| verse_lines  = ग्रन्थोऽप्येवं विलुळितः किम्वर्थो देवदुर्गमः ।;कलावेवं व्याकुलिते निर्णयाय प्रचोदितः ॥५॥
 | verse_line2  = कलावेवं व्याकुलिते निर्णयाय प्रचोदितः ॥५॥
 }}
@@ Line 1,296: / Line 1,438: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हरिणा निर्णयान् वच्मि विजानंस्तत्प्रसादतः ।
+| verse_lines  = हरिणा निर्णयान् वच्मि विजानंस्तत्प्रसादतः ।;शास्त्रान्तराणि सञ्जानन् वेदांश्चास्य प्रसादतः ॥६॥
 | verse_line2  = शास्त्रान्तराणि सञ्जानन् वेदांश्चास्य प्रसादतः ॥६॥
 }}
@@ Line 1,305: / Line 1,448: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देशे देशे तथा ग्रन्थान् दृष्ट्वा चैव पृथग्विधान् ।
+| verse_lines  = देशे देशे तथा ग्रन्थान् दृष्ट्वा चैव पृथग्विधान् ।;यथा स भगवान् व्यासः साक्षान्नारायणः प्रभुः ॥७॥
 | verse_line2  = यथा स भगवान् व्यासः साक्षान्नारायणः प्रभुः ॥७॥
 }}
@@ Line 1,314: / Line 1,458: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जगाद भारताद्येषु तथा वक्ष्ये तदीक्षया ।
+| verse_lines  = जगाद भारताद्येषु तथा वक्ष्ये तदीक्षया ।;सङ्क्षेपात् सर्वशास्त्रार्थं भारतार्थानुसारतः ॥८॥
 | verse_line2  = सङ्क्षेपात् सर्वशास्त्रार्थं भारतार्थानुसारतः ॥८॥
 }}
@@ Line 1,323: / Line 1,468: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निर्णयः सर्वशास्त्राणां भारतं परिकीर्तितम् ॥९॥
+| verse_lines  = निर्णयः सर्वशास्त्राणां भारतं परिकीर्तितम् ॥९॥
 }}
@@ Line 1,331: / Line 1,477: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।
+| verse_lines  = ‘भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।;देवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैरृषिभिश्च समन्वितैः ।;व्यासस्यैवाऽज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम्’ ॥१०॥
 | verse_line2  = देवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैरृषिभिश्च समन्वितैः ।
 }}
@@ Line 1,340: / Line 1,487: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘महत्वाद् भारवत्वाच्च महाभारतमुच्यते ।
+| verse_lines  = ‘महत्वाद् भारवत्वाच्च महाभारतमुच्यते ।;निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते’(महा. १.१.२०९) ॥११॥
 | verse_line2  = निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते’(महा. १.१.२०९) ॥११॥
 }}
@@ Line 1,349: / Line 1,497: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘निर्णयः सर्वशास्त्राणां सदृष्टान्तो हि भारते ।
+| verse_lines  = ‘निर्णयः सर्वशास्त्राणां सदृष्टान्तो हि भारते ।;कृतो विष्णुवशत्वं हि ब्रह्मादीनां प्रकाशितम् ॥१२॥
 | verse_line2  = कृतो विष्णुवशत्वं हि ब्रह्मादीनां प्रकाशितम् ॥१२॥
 }}
@@ Line 1,358: / Line 1,507: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यतः कृष्णवशे सर्वे भीमाद्याः सम्यगीरिताः ।
+| verse_lines  = यतः कृष्णवशे सर्वे भीमाद्याः सम्यगीरिताः ।;सर्वेषां ज्ञानदो विष्णुर्यशोदातेति चोदितः ॥१३॥
 | verse_line2  = सर्वेषां ज्ञानदो विष्णुर्यशोदातेति चोदितः ॥१३॥
 }}
@@ Line 1,367: / Line 1,517: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यस्माद्व्यासात्मना तेषां भारते यश ऊचिवान् ।
+| verse_lines  = यस्माद्व्यासात्मना तेषां भारते यश ऊचिवान् ।;ज्ञानदश्च शुकादीनां ब्रह्मरुद्रादिरूपिणाम् ॥१४॥
 | verse_line2  = ज्ञानदश्च शुकादीनां ब्रह्मरुद्रादिरूपिणाम् ॥१४॥
 }}
@@ Line 1,376: / Line 1,527: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्माधिकश्च देवेभ्यः शेषाद्रुद्रादपीरितः ।
+| verse_lines  = ब्रह्माधिकश्च देवेभ्यः शेषाद्रुद्रादपीरितः ।;प्रियश्च विष्णोः सर्वेभ्य इति भीमनिदर्शनात् ॥१५॥
 | verse_line2  = प्रियश्च विष्णोः सर्वेभ्य इति भीमनिदर्शनात् ॥१५॥
 }}
@@ Line 1,385: / Line 1,537: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भूभारहारिणो विष्णोः प्रधानाङ्गं हि मारुतिः ।
+| verse_lines  = भूभारहारिणो विष्णोः प्रधानाङ्गं हि मारुतिः ।;मागधादिवधादेव दुर्योधनवधादपि ॥१६॥
 | verse_line2  = मागधादिवधादेव दुर्योधनवधादपि ॥१६॥
 }}
@@ Line 1,394: / Line 1,547: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यो य एव बलज्येष्ठः क्षत्रियेषु स उत्तमः ।
+| verse_lines  = यो य एव बलज्येष्ठः क्षत्रियेषु स उत्तमः ।;अङ्गं चेद्विष्णुकार्येषु तद्भक्त्यैव न चान्यथा ॥१७॥
 | verse_line2  = अङ्गं चेद्विष्णुकार्येषु तद्भक्त्यैव न चान्यथा ॥१७॥
 }}
@@ Line 1,403: / Line 1,557: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलं नैसर्गिकं तच्चेद्वरास्त्रादेस्तदन्यथा ।
+| verse_lines  = बलं नैसर्गिकं तच्चेद्वरास्त्रादेस्तदन्यथा ।;अन्यावेशनिमित्तं चेद् बलमन्यात्मकं हि तत् ॥१८॥
 | verse_line2  = अन्यावेशनिमित्तं चेद् बलमन्यात्मकं हि तत् ॥१८॥
 }}
@@ Line 1,412: / Line 1,567: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवेषु बलिनामेव भक्तिज्ञाने न चान्यथा ।
+| verse_lines  = देवेषु बलिनामेव भक्तिज्ञाने न चान्यथा ।;स एव च प्रियो विष्णोर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥१९॥
 | verse_line2  = स एव च प्रियो विष्णोर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥१९॥
 }}
@@ Line 1,421: / Line 1,577: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद्यो यो बलज्येष्ठः स गुणज्येष्ठ एव च ।
+| verse_lines  = तस्माद्यो यो बलज्येष्ठः स गुणज्येष्ठ एव च ।;बलं हि क्षत्रिये व्यक्तं ज्ञायते स्थूलदृष्टिभिः ॥२०॥
 | verse_line2  = बलं हि क्षत्रिये व्यक्तं ज्ञायते स्थूलदृष्टिभिः ॥२०॥
 }}
@@ Line 1,430: / Line 1,587: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानादयो गुणा यस्माज्ज्ञायन्ते सूक्ष्मदृष्टिभिः ।
+| verse_lines  = ज्ञानादयो गुणा यस्माज्ज्ञायन्ते सूक्ष्मदृष्टिभिः ।;तस्माद्यत्र बलं तत्र विज्ञातव्या गुणाः परे ॥२१॥
 | verse_line2  = तस्माद्यत्र बलं तत्र विज्ञातव्या गुणाः परे ॥२१॥
 }}
@@ Line 1,439: / Line 1,597: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवेष्वेव न चान्येषु वासुदेवप्रतीपतः ।
+| verse_lines  = देवेष्वेव न चान्येषु वासुदेवप्रतीपतः ।;क्षत्रादन्येष्वपि बलं प्रमाणं यत्र केशवः ॥ २२॥
 | verse_line2  = क्षत्रादन्येष्वपि बलं प्रमाणं यत्र केशवः ॥ २२॥
 }}
@@ Line 1,448: / Line 1,607: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रवृत्तो दुष्टनिधने ज्ञानकार्ये तथैव च ।
+| verse_lines  = प्रवृत्तो दुष्टनिधने ज्ञानकार्ये तथैव च ।;अन्यत्र ब्राह्मणानां तु प्रमाणं ज्ञानमेव हि ।;क्षत्रियाणां बलं चैव सर्वेषां विष्णुकार्यता ॥२३॥
 | verse_line2  = अन्यत्र ब्राह्मणानां तु प्रमाणं ज्ञानमेव हि ।
 }}
@@ Line 1,457: / Line 1,617: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णरामादिरूपेषु बलकार्यो जनार्दनः ।
+| verse_lines  = कृष्णरामादिरूपेषु बलकार्यो जनार्दनः ।;दत्तव्यासादिरूपेषु ज्ञानकार्यस्तथा प्रभुः ॥२४॥
 | verse_line2  = दत्तव्यासादिरूपेषु ज्ञानकार्यस्तथा प्रभुः ॥२४॥
 }}
@@ Line 1,466: / Line 1,627: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मत्स्यकूर्मवराहाश्च सिंहवामनभार्गवाः ।
+| verse_lines  = मत्स्यकूर्मवराहाश्च सिंहवामनभार्गवाः ।;राघवः कृष्णबुद्धौ च कृष्णद्वैपायनस्तथा ॥२५॥
 | verse_line2  = राघवः कृष्णबुद्धौ च कृष्णद्वैपायनस्तथा ॥२५॥
 }}
@@ Line 1,475: / Line 1,637: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कपिलो दत्त ऋषभौ शिंशुमारो रुचेः सुतः ।
+| verse_lines  = कपिलो दत्त ऋषभौ शिंशुमारो रुचेः सुतः ।;नारायणो हरिः कृष्णस्तापसो मनुरेव च ॥२६॥
 | verse_line2  = नारायणो हरिः कृष्णस्तापसो मनुरेव च ॥२६॥
 }}
@@ Line 1,484: / Line 1,647: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = महिदासस्तथा हंसः स्त्रीरूपो हयशीर्षवान् ।
+| verse_lines  = महिदासस्तथा हंसः स्त्रीरूपो हयशीर्षवान् ।;तथैव वडवावक्त्रः कल्की धन्वन्तरिः प्रभुः ॥२७॥
 | verse_line2  = तथैव वडवावक्त्रः कल्की धन्वन्तरिः प्रभुः ॥२७॥
 }}
@@ Line 1,493: / Line 1,657: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्याद्याः केवलो विष्णुर्नैषां भेदः कथञ्चन ।
+| verse_lines  = इत्याद्याः केवलो विष्णुर्नैषां भेदः कथञ्चन ।;न विशेषो गुणैः सर्वैर्बलज्ञानादिभिः क्‍वचित् ॥२८॥
 | verse_line2  = न विशेषो गुणैः सर्वैर्बलज्ञानादिभिः क्‍वचित् ॥२८॥
 }}
@@ Line 1,502: / Line 1,667: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रीब्रह्मरुद्रशेषाश्च वीन्द्रेन्द्रौ काम एव च ।
+| verse_lines  = श्रीब्रह्मरुद्रशेषाश्च वीन्द्रेन्द्रौ काम एव च ।;कामपुत्रोऽनिरुद्धश्च सूर्यश्चन्द्रो बृहस्पतिः ॥२९॥
 | verse_line2  = कामपुत्रोऽनिरुद्धश्च सूर्यश्चन्द्रो बृहस्पतिः ॥२९॥
 }}
@@ Line 1,511: / Line 1,677: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्म एषां तथा भार्या दक्षाद्या मनवस्तथा ।
+| verse_lines  = धर्म एषां तथा भार्या दक्षाद्या मनवस्तथा ।;मनुपुत्राश्च ऋषयो नारदः पर्वतस्तथा ॥३०॥
 | verse_line2  = मनुपुत्राश्च ऋषयो नारदः पर्वतस्तथा ॥३०॥
 }}
@@ Line 1,520: / Line 1,687: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कश्यपः सनकाद्याश्च वह्न्याद्याश्चैव देवताः ।
+| verse_lines  = कश्यपः सनकाद्याश्च वह्न्याद्याश्चैव देवताः ।;भरतः कार्तवीर्यश्च वैन्याद्याश्चक्रवर्तिनः ॥३१॥
 | verse_line2  = भरतः कार्तवीर्यश्च वैन्याद्याश्चक्रवर्तिनः ॥३१॥
 }}
@@ Line 1,529: / Line 1,697: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गयश्च लक्ष्मणाद्याश्च त्रयो रोहिणिनन्दनः ।
+| verse_lines  = गयश्च लक्ष्मणाद्याश्च त्रयो रोहिणिनन्दनः ।;प्रद्युम्नो रौक्मिणेयश्च तत्पुत्रश्चानिरुद्धकः ॥३२ ॥
 | verse_line2  = प्रद्युम्नो रौक्मिणेयश्च तत्पुत्रश्चानिरुद्धकः ॥३२ ॥
 }}
@@ Line 1,538: / Line 1,707: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नरः फल्गुन इत्याद्या विशेषावेशिनो हरेः ।
+| verse_lines  = नरः फल्गुन इत्याद्या विशेषावेशिनो हरेः ।;वालि साम्बादयश्चैव किञ्चिदावेशिनो हरेः ॥३३॥
 | verse_line2  = वालि साम्बादयश्चैव किञ्चिदावेशिनो हरेः ॥३३॥
 }}
@@ Line 1,547: / Line 1,717: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद्बलप्रवृत्तस्य रामकृष्णात्मनो हरेः ।
+| verse_lines  = तस्माद्बलप्रवृत्तस्य रामकृष्णात्मनो हरेः ।;अन्तरङ्गं हनूमांश्च भीमस्तत्कार्यसाधकौ ॥३४॥
 | verse_line2  = अन्तरङ्गं हनूमांश्च भीमस्तत्कार्यसाधकौ ॥३४॥
 }}
@@ Line 1,556: / Line 1,727: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मात्मको यतो वायुः पदं ब्राह्ममगात् पुरा ।
+| verse_lines  = ब्रह्मात्मको यतो वायुः पदं ब्राह्ममगात् पुरा ।;वायोरन्यस्य न ब्राह्मं पदं तस्मात् स एव सः ॥३५॥
 | verse_line2  = वायोरन्यस्य न ब्राह्मं पदं तस्मात् स एव सः ॥३५॥
 }}
@@ Line 1,565: / Line 1,737: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यत्र रूपं तत्र गुणाः भक्त्याद्यास्त्रीषु नित्यशः ।
+| verse_lines  = यत्र रूपं तत्र गुणाः भक्त्याद्यास्त्रीषु नित्यशः ।;रूपं हि स्थूलदृष्टीनां दृश्यं व्यक्तं ततो हि तत् ॥३६॥
 | verse_line2  = रूपं हि स्थूलदृष्टीनां दृश्यं व्यक्तं ततो हि तत् ॥३६॥
 }}
@@ Line 1,574: / Line 1,747: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रायो वेत्तुं न शक्यन्ते भक्त्याद्यास्त्रीषु यत् ततः ।
+| verse_lines  = प्रायो वेत्तुं न शक्यन्ते भक्त्याद्यास्त्रीषु यत् ततः ।;यासां रूपं गुणास्तासां भक्त्याद्या इति निश्चयः ॥३७॥
 | verse_line2  = यासां रूपं गुणास्तासां भक्त्याद्या इति निश्चयः ॥३७॥
 }}
@@ Line 1,583: / Line 1,757: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तच्च नैसर्गिकं रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतम् ।
+| verse_lines  = तच्च नैसर्गिकं रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतम् ।;नालक्षणं वपुर्मात्रं गुणहेतुः कथञ्चन ॥३८॥
 | verse_line2  = नालक्षणं वपुर्मात्रं गुणहेतुः कथञ्चन ॥३८॥
 }}
@@ Line 1,592: / Line 1,767: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसुरीणां वरादेस्तु वपुर्मात्रं भविष्यति ।
+| verse_lines  = आसुरीणां वरादेस्तु वपुर्मात्रं भविष्यति ।;न लक्षणान्यतस्तासां नैव भक्तिः कथञ्चन ॥३९॥
 | verse_line2  = न लक्षणान्यतस्तासां नैव भक्तिः कथञ्चन ॥३९॥
 }}
@@ Line 1,601: / Line 1,777: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद् रूपगुणोदारा जानकी रुग्मिणी तथा ।
+| verse_lines  = तस्माद् रूपगुणोदारा जानकी रुग्मिणी तथा ।;सत्यभामेत्यादिरूपा श्रीः सर्वपरमा मता ॥४०॥
 | verse_line2  = सत्यभामेत्यादिरूपा श्रीः सर्वपरमा मता ॥४०॥
 }}
@@ Line 1,610: / Line 1,787: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः पश्चाद् द्रौपदी च सर्वाभ्यो रूपतो वरा ।
+| verse_lines  = ततः पश्चाद् द्रौपदी च सर्वाभ्यो रूपतो वरा ।;भूभारक्षपणे साक्षादङ्गं भीमवदीशितुः ॥४१॥
 | verse_line2  = भूभारक्षपणे साक्षादङ्गं भीमवदीशितुः ॥४१॥
 }}
@@ Line 1,619: / Line 1,797: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हन्ता च वैरहेतुश्च भीमः पापजनस्य तु ।
+| verse_lines  = हन्ता च वैरहेतुश्च भीमः पापजनस्य तु ।;द्रौपदी वैरहेतुः सा तस्माद् भीमादनन्तरा ॥४२॥
 | verse_line2  = द्रौपदी वैरहेतुः सा तस्माद् भीमादनन्तरा ॥४२॥
 }}
@@ Line 1,628: / Line 1,807: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलदेवस्ततः पश्चात् ततः पश्चाच्च फल्गुनः ।
+| verse_lines  = बलदेवस्ततः पश्चात् ततः पश्चाच्च फल्गुनः ।;नरावेशादन्यथा तु द्रौणिः पश्चात् ततोऽपरे ॥४३॥
 | verse_line2  = नरावेशादन्यथा तु द्रौणिः पश्चात् ततोऽपरे ॥४३॥
 }}
@@ Line 1,637: / Line 1,817: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामवज्जाम्बवत्याद्याः षट् ततो रेवती तथा ।
+| verse_lines  = रामवज्जाम्बवत्याद्याः षट् ततो रेवती तथा ।;लक्ष्मणो हनुमत्पश्चात् ततो भरतवालिनौ ।;शत्रुघ्नस्तु ततः पश्चात् सुग्रीवाद्यास्ततोऽवराः ॥४४॥
 | verse_line2  = लक्ष्मणो हनुमत्पश्चात् ततो भरतवालिनौ ।
 }}
@@ Line 1,646: / Line 1,827: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामकार्यं तु यैः सम्यक् स्वयोग्यं न कृतं पुरा ।
+| verse_lines  = रामकार्यं तु यैः सम्यक् स्वयोग्यं न कृतं पुरा ।;तैः पूरितं तत् कृष्णाय बीभत्स्वाद्यैः समन्ततः ॥४५॥
 | verse_line2  = तैः पूरितं तत् कृष्णाय बीभत्स्वाद्यैः समन्ततः ॥४५॥
 }}
@@ Line 1,655: / Line 1,837: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अधिकं यैः कृतं तत्र तैरूनं कृतमत्र तत् ।
+| verse_lines  = अधिकं यैः कृतं तत्र तैरूनं कृतमत्र तत् ।;कर्णाद्यैरधिकं यैस्तु प्रादुर्भावद्वये कृतम् ।;विविदाद्यैर्हि तैः पश्चाद् विप्रतीपं कृतं हरेः ॥४६॥
 | verse_line2  = कर्णाद्यैरधिकं यैस्तु प्रादुर्भावद्वये कृतम् ।
 }}
@@ Line 1,664: / Line 1,847: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रादुर्भावद्वये ह्यस्मिन् सर्वेषां निर्णयः कृतः ।
+| verse_lines  = प्रादुर्भावद्वये ह्यस्मिन् सर्वेषां निर्णयः कृतः ।;नैतयोरकृतं किञ्चिच्छुभं वा यदि वाऽशुभम् ।;अन्यत्र पूर्यते क्‍वापि तस्मादत्रैव निर्णयः ॥४७॥
 | verse_line2  = नैतयोरकृतं किञ्चिच्छुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
 }}
@@ Line 1,673: / Line 1,857: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पश्चात्तनत्वात् कृष्णस्य वैशेष्यात् तत्र निर्णयः ।
+| verse_lines  = पश्चात्तनत्वात् कृष्णस्य वैशेष्यात् तत्र निर्णयः ।;प्रादुर्भावमिमं यस्माद् गृहीत्वा भारतं कृतम् ॥४८॥
 | verse_line2  = प्रादुर्भावमिमं यस्माद् गृहीत्वा भारतं कृतम् ॥४८॥
 }}
@@ Line 1,682: / Line 1,867: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्ता रामकथाऽप्यस्मिन् मार्कण्डेयसमाख्य(स्य)या ।
+| verse_lines  = उक्ता रामकथाऽप्यस्मिन् मार्कण्डेयसमाख्य(स्य)या ।;तस्माद् यद् भारते नोक्तं तद्धि नैवास्ति कुत्रचित् ।;॥४९॥
 | verse_line2  = तस्माद् यद् भारते नोक्तं तद्धि नैवास्ति कुत्रचित् ।
 }}
@@ Line 1,691: / Line 1,877: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अत्रोक्तं सर्वशास्त्रेषु नहि सम्यगुदाहृतम्'।
+| verse_lines  = अत्रोक्तं सर्वशास्त्रेषु नहि सम्यगुदाहृतम्'।;इत्यादि कथितं सर्वं ब्रह्माण्डे हरिणा स्वयम् ॥५०॥
 | verse_line2  = इत्यादि कथितं सर्वं ब्रह्माण्डे हरिणा स्वयम् ॥५०॥
 }}
@@ Line 1,700: / Line 1,887: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मार्कण्डेयेऽपि कथितं भारतस्य प्रशंसनम् ।
+| verse_lines  = मार्कण्डेयेऽपि कथितं भारतस्य प्रशंसनम् ।;‘देवतानां यथा व्यासो द्विपदां ब्राह्मणो वरः ॥५१॥
 | verse_line2  = ‘देवतानां यथा व्यासो द्विपदां ब्राह्मणो वरः ॥५१॥
 }}
@@ Line 1,709: / Line 1,897: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आयुधानां यथा वज्रमोषधीनां यथा यवाः ।
+| verse_lines  = आयुधानां यथा वज्रमोषधीनां यथा यवाः ।;तथैव सर्वशास्त्राणां महाभारतमुत्तमम्' ॥५२॥
 | verse_line2  = तथैव सर्वशास्त्राणां महाभारतमुत्तमम्' ॥५२॥
 }}
@@ Line 1,718: / Line 1,907: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वायुप्रोक्तेऽपि तत् प्रोक्तं भारतस्य प्रशंसनम् ।
+| verse_lines  = वायुप्रोक्तेऽपि तत् प्रोक्तं भारतस्य प्रशंसनम् ।;‘कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम् ।;को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ॥५३॥(पद्म पु. १.१.४३-४४; विष्णु पु. ३.४-५; महा. १२.३३४.९(१२.३५६.११))
 | verse_line2  = ‘कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम् ।
 }}
@@ Line 1,727: / Line 1,917: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं हि सर्वशास्त्रेषु पृथक् पृथगुदीरितम् ।
+| verse_lines  = एवं हि सर्वशास्त्रेषु पृथक् पृथगुदीरितम् ।;उक्तोऽर्थः सर्व एवायं माहात्म्यक्रमपूर्वकः ॥५४॥
 | verse_line2  = उक्तोऽर्थः सर्व एवायं माहात्म्यक्रमपूर्वकः ॥५४॥
 }}
@@ Line 1,736: / Line 1,927: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भारतेऽपि यथा प्रोक्तो निर्णयोऽयं क्रमेण तु ।
+| verse_lines  = भारतेऽपि यथा प्रोक्तो निर्णयोऽयं क्रमेण तु ।;तथा प्रदर्शयिष्यामस्तद्वाक्यैरेव सर्वशः ॥५५॥
 | verse_line2  = तथा प्रदर्शयिष्यामस्तद्वाक्यैरेव सर्वशः ॥५५॥
 }}
@@ Line 1,745: / Line 1,937: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘नारायणं सुरगुरुं जगदेकनाथं भक्तप्रियं सकललोकनमस्कृतं च ।
+| verse_lines  = ‘नारायणं सुरगुरुं जगदेकनाथं भक्तप्रियं सकललोकनमस्कृतं च ।;त्रैगुण्यवर्जितमजं विभुमाद्यमीशं वन्दे भवघ्नममरासुरसिद्धवन्द्यम्’ ॥५६॥
 | verse_line2  = त्रैगुण्यवर्जितमजं विभुमाद्यमीशं वन्दे भवघ्नममरासुरसिद्धवन्द्यम्’ ॥५६॥
 }}
@@ Line 1,754: / Line 1,947: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानप्रदः स भगवान् कमलाविरिञ्चशर्वादिपूर्वजगतो निखिलाद्वरिष्ठः ।
+| verse_lines  = ज्ञानप्रदः स भगवान् कमलाविरिञ्चशर्वादिपूर्वजगतो निखिलाद्वरिष्ठः ।;भक्त्यैव तुष्यति हरिप्रवणत्वमेव सर्वस्य धर्म इति पूर्वविभागसंस्थः ॥५७॥
 | verse_line2  = भक्त्यैव तुष्यति हरिप्रवणत्वमेव सर्वस्य धर्म इति पूर्वविभागसंस्थः ॥५७॥
 }}
@@ Line 1,763: / Line 1,957: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निर्दोषकः सृतिविहीन उदारपूर्णसंविद्गुणः प्रथमकृत् सकलात्मशक्तिः ।
+| verse_lines  = निर्दोषकः सृतिविहीन उदारपूर्णसंविद्गुणः प्रथमकृत् सकलात्मशक्तिः ।;मोक्षैकहेतुरसुरूपसुरैश्च मुक्तैर्वन्द्यः स एक इति चोक्तमथोत्तरार्धे ॥५८॥
 | verse_line2  = मोक्षैकहेतुरसुरूपसुरैश्च मुक्तैर्वन्द्यः स एक इति चोक्तमथोत्तरार्धे ॥५८॥
 }}
@@ Line 1,772: / Line 1,967: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नम्यत्वमुक्तमुभयत्र यतस्ततोऽस्य मुक्तैरमुक्तिगगणैश्च विनम्यतोक्ता ।
+| verse_lines  = नम्यत्वमुक्तमुभयत्र यतस्ततोऽस्य मुक्तैरमुक्तिगगणैश्च विनम्यतोक्ता ।;इत्थं हि सर्वगुणपूर्तिरमुष्य विष्णोः प्रस्ताविता प्रथमतः प्रतिजानतैव ॥५९॥
 | verse_line2  = इत्थं हि सर्वगुणपूर्तिरमुष्य विष्णोः प्रस्ताविता प्रथमतः प्रतिजानतैव ॥५९॥
 }}
@@ Line 1,781: / Line 1,977: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘कृष्णो यज्ञैरिज्यते सोमपूतैः कृष्णो वीरैरिज्यते विक्रमद्भिः ।
+| verse_lines  = ‘कृष्णो यज्ञैरिज्यते सोमपूतैः कृष्णो वीरैरिज्यते विक्रमद्भिः ।;कृष्णो वन्यैरिज्यते सम्मृशानैः कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः’ ॥६०॥
 | verse_line2  = कृष्णो वन्यैरिज्यते सम्मृशानैः कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः’ ॥६०॥
 }}
@@ Line 1,790: / Line 1,987: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सृष्टा ब्रह्मादयो देवा निहता येन दानवाः ।
+| verse_lines  = सृष्टा ब्रह्मादयो देवा निहता येन दानवाः ।;तस्मै देवादिदेवाय नमस्ते शार्ङ्गधारिणे ॥६१॥
 | verse_line2  = तस्मै देवादिदेवाय नमस्ते शार्ङ्गधारिणे ॥६१॥
 }}
@@ Line 1,799: / Line 1,997: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्रष्टृत्वं देवानां मुक्तिस्रष्टृत्वमुच्यते नान्यत् ।
+| verse_lines  = स्रष्टृत्वं देवानां मुक्तिस्रष्टृत्वमुच्यते नान्यत् ।;उत्पत्तिर्दैत्यानामपि यस्मात् सम्मिता विशेषोऽयम् ॥६२॥
 | verse_line2  = उत्पत्तिर्दैत्यानामपि यस्मात् सम्मिता विशेषोऽयम् ॥६२॥
 }}
@@ Line 1,808: / Line 2,007: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ च दैत्यहतिस्तमसि स्थिरा नियतसंस्थितिरेव न चान्यथा ।
+| verse_lines  = अथ च दैत्यहतिस्तमसि स्थिरा नियतसंस्थितिरेव न चान्यथा ।;तनुविभागकृतिः सकलेष्वियं नहि विशेषकृता सुरदैत्यगा ॥६३॥
 | verse_line2  = तनुविभागकृतिः सकलेष्वियं नहि विशेषकृता सुरदैत्यगा ॥६३॥
 }}
@@ Line 1,817: / Line 2,017: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमिममेव सुरासुरसञ्चये हरिकृतं प्रविशेषमुदीक्षितुम् ।
+| verse_lines  = तमिममेव सुरासुरसञ्चये हरिकृतं प्रविशेषमुदीक्षितुम् ।;प्रतिविभज्य च भीमसुयोधनौ स्वपरपक्षभिदा कथिता कथा ॥६४॥
 | verse_line2  = प्रतिविभज्य च भीमसुयोधनौ स्वपरपक्षभिदा कथिता कथा ॥६४॥
 }}
@@ Line 1,826: / Line 2,027: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ।
+| verse_lines  = ‘नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ।;यस्य प्रसादाद् वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥६५॥
 | verse_line2  = यस्य प्रसादाद् वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥६५॥
 }}
@@ Line 1,835: / Line 2,037: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासुदेवस्तु भगवान् कीर्तितोऽत्र सनातनः ।
+| verse_lines  = वासुदेवस्तु भगवान् कीर्तितोऽत्र सनातनः ।;प्रतिबिम्बमिवाऽदर्शे यं पश्यन्त्यात्मनि स्थितम् ॥६६॥
 | verse_line2  = प्रतिबिम्बमिवाऽदर्शे यं पश्यन्त्यात्मनि स्थितम् ॥६६॥
 }}
@@ Line 1,844: / Line 2,047: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति ।
+| verse_lines  = नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति ।;एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम्' ॥६७॥
 | verse_line2  = एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम्' ॥६७॥
 }}
@@ Line 1,853: / Line 2,057: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आद्यन्तयोरित्यवदत् स यस्माद् व्यासात्मको विष्णुरुदारशक्तिः ।
+| verse_lines  = आद्यन्तयोरित्यवदत् स यस्माद् व्यासात्मको विष्णुरुदारशक्तिः ।;तस्मात् समस्ता हरिसद्गुणानां निर्णीयते(तये) भारतगा कथैषा ॥६८॥
 | verse_line2  = तस्मात् समस्ता हरिसद्गुणानां निर्णीयते(तये) भारतगा कथैषा ॥६८॥
 }}
@@ Line 1,862: / Line 2,067: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते ।
+| verse_lines  = ‘सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते ।;वेदशास्त्रात् परं नास्ति न दैवं केशवात् परम्’ ॥६९॥
 | verse_line2  = वेदशास्त्रात् परं नास्ति न दैवं केशवात् परम्’ ॥६९॥
 }}
@@ Line 1,871: / Line 2,077: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘आलोड्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनः पुनः ।
+| verse_lines  = ‘आलोड्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनः पुनः ।;इदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा’(अनुषासपर्वणि.१८६.११,गरुडपुाणे आचारकाण्डे.२३०.१) ॥७०॥
 | verse_line2  = इदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा’(अनुषासपर्वणि.१८६.११,गरुडपुाणे आचारकाण्डे.२३०.१) ॥७०॥
 }}
@@ Line 1,880: / Line 2,087: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘स्मर्तव्यः सततं विष्णुर्विस्मर्तव्यो न जातुचित् ।
+| verse_lines  = ‘स्मर्तव्यः सततं विष्णुर्विस्मर्तव्यो न जातुचित् ।;सर्वे विधिनिषेधाः स्युरेतयोरेव किङ्कराः’(पाद्मे.उत्तरखण्डे.७१.१००) ॥७१॥
 | verse_line2  = सर्वे विधिनिषेधाः स्युरेतयोरेव किङ्कराः’(पाद्मे.उत्तरखण्डे.७१.१००) ॥७१॥
 }}
@@ Line 1,889: / Line 2,097: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘को हि तं वेदितुं शक्तो यो न स्यात् तद्विधोऽपरः(तद्वधः परः) ।
+| verse_lines  = ‘को हि तं वेदितुं शक्तो यो न स्यात् तद्विधोऽपरः(तद्वधः परः) ।;तद्विधश्चापरो नास्ति तस्मात् तं वेद सः स्वयम् ॥७२॥
 | verse_line2  = तद्विधश्चापरो नास्ति तस्मात् तं वेद सः स्वयम् ॥७२॥
 }}
@@ Line 1,898: / Line 2,107: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = को हि तं वेदितुं शक्तो नारायणमनामयम् ।
+| verse_lines  = को हि तं वेदितुं शक्तो नारायणमनामयम् ।;ऋते सत्यवतीसूनोः कृष्णाद् वा देवकीसुतात् (म.भा.सभा.प.६१.३१) ॥७३॥
 | verse_line2  = ऋते सत्यवतीसूनोः कृष्णाद् वा देवकीसुतात् (म.भा.सभा.प.६१.३१) ॥७३॥
 }}
@@ Line 1,907: / Line 2,117: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अप्रमेयोऽनियोज्यश्च स्वयं कामगमो वशी ।
+| verse_lines  = अप्रमेयोऽनियोज्यश्च स्वयं कामगमो वशी ।;मोदत्येष सदा भूतैर्बालः क्रीडनकैरिव ॥७४॥
 | verse_line2  = मोदत्येष सदा भूतैर्बालः क्रीडनकैरिव ॥७४॥
 }}
@@ Line 1,916: / Line 2,127: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न प्रमातुं महाबाहुः शक्योऽयं मधुसूदनः ।
+| verse_lines  = न प्रमातुं महाबाहुः शक्योऽयं मधुसूदनः ।;परमात् परमेतस्माद् विश्वरूपान्न विद्यते ॥७५॥
 | verse_line2  = परमात् परमेतस्माद् विश्वरूपान्न विद्यते ॥७५॥
 }}
@@ Line 1,925: / Line 2,137: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वसुदेवसुतो नायं नायं गर्भेऽवसत् प्रभुः ।
+| verse_lines  = वसुदेवसुतो नायं नायं गर्भेऽवसत् प्रभुः ।;नायं दशरथाज्जातो न चापि जमदग्नितः ॥७६॥
 | verse_line2  = नायं दशरथाज्जातो न चापि जमदग्नितः ॥७६॥
 }}
@@ Line 1,934: / Line 2,147: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जायते नैव कुत्रापि म्रियते कुत एव तु ।
+| verse_lines  = जायते नैव कुत्रापि म्रियते कुत एव तु ।;न(म) वेध्यो मुह्यते नायं बद्ध्यते नैव केनचित् ।;कुतो दुःखं स्वतन्त्रस्य नित्यानन्दैकरूपिणः ॥७७॥
 | verse_line2  = न(म) वेध्यो मुह्यते नायं बद्ध्यते नैव केनचित् ।
 }}
@@ Line 1,943: / Line 2,157: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ईशन्नपि हि देवेशः सर्वस्य जगतो हरिः ।
+| verse_lines  = ईशन्नपि हि देवेशः सर्वस्य जगतो हरिः ।;कर्माणि कुरुते नित्यं कीनाश इव दुर्बलः (म.भा.उद्योग.६७.१४)॥७८॥
 | verse_line2  = कर्माणि कुरुते नित्यं कीनाश इव दुर्बलः (म.भा.उद्योग.६७.१४)॥७८॥
 }}
@@ Line 1,952: / Line 2,167: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नाऽत्मानं वेद मुग्धोऽयं दुःखी सीतां च मार्गते ।
+| verse_lines  = नाऽत्मानं वेद मुग्धोऽयं दुःखी सीतां च मार्गते ।;बद्धः शक्रजितेत्यादि लीलैषाऽसुरमोहिनी ॥७९॥
 | verse_line2  = बद्धः शक्रजितेत्यादि लीलैषाऽसुरमोहिनी ॥७९॥
 }}
@@ Line 1,961: / Line 2,177: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुह्यते शस्त्रपातेन भिन्नत्वग्रुधिरस्रवः ।
+| verse_lines  = मुह्यते शस्त्रपातेन भिन्नत्वग्रुधिरस्रवः ।;अजानन् पृच्छति स्मान्यांस्तनुं त्यक्त्वा दिवं गतः ॥८०॥
 | verse_line2  = अजानन् पृच्छति स्मान्यांस्तनुं त्यक्त्वा दिवं गतः ॥८०॥
 }}
@@ Line 1,970: / Line 2,187: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्याद्यसुरमोहाय दर्शयामास नाट्यवत् ।
+| verse_lines  = इत्याद्यसुरमोहाय दर्शयामास नाट्यवत् ।;अविद्यमानमेवेशः कुहकं तद्विदुः सुराः ॥८१॥
 | verse_line2  = अविद्यमानमेवेशः कुहकं तद्विदुः सुराः ॥८१॥
 }}
@@ Line 1,979: / Line 2,197: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रादुर्भावा हरेः सर्वे नैव प्रकृतिदेहिनः ।
+| verse_lines  = प्रादुर्भावा हरेः सर्वे नैव प्रकृतिदेहिनः ।;निर्दोषा गुणसम्पूर्णा दर्शयन्त्यन्यथैव तु ॥८२॥
 | verse_line2  = निर्दोषा गुणसम्पूर्णा दर्शयन्त्यन्यथैव तु ॥८२॥
 }}
@@ Line 1,988: / Line 2,207: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुष्टानां मोहनार्थाय सतामपि तु(च) कुत्रचित् ।
+| verse_lines  = दुष्टानां मोहनार्थाय सतामपि तु(च) कुत्रचित् ।;यथायोग्यफलप्राप्त्यै लीलैषा परमात्मनः’ ॥८३॥
 | verse_line2  = यथायोग्यफलप्राप्त्यै लीलैषा परमात्मनः’ ॥८३॥
 }}
@@ Line 1,997: / Line 2,217: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।
+| verse_lines  = ‘ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।;यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते’(भ. गी. ७.२) ॥८४॥
 | verse_line2  = यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते’(भ. गी. ७.२) ॥८४॥
 }}
@@ Line 2,006: / Line 2,227: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रळयस्तथा ।
+| verse_lines  = ‘अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रळयस्तथा ।;मत्तः परतरं नान्यत् किञ्चिदस्ति धनञ्जय’(भ. गी. ७.६-७) ॥८५॥
 | verse_line2  = मत्तः परतरं नान्यत् किञ्चिदस्ति धनञ्जय’(भ. गी. ७.६-७) ॥८५॥
 }}
@@ Line 2,015: / Line 2,237: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्’(भ. गी. ९.११) ।
+| verse_lines  = ‘अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्’(भ. गी. ९.११) ।;परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्॥८६॥
 | verse_line2  = परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्॥८६॥
 }}
@@ Line 2,024: / Line 2,247: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।
+| verse_lines  = ‘मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।;राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहनीं श्रिताः’(भ. गी. ९.१२) ॥८७॥
 | verse_line2  = राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहनीं श्रिताः’(भ. गी. ९.१२) ॥८७॥
 }}
@@ Line 2,033: / Line 2,257: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।
+| verse_lines  = ‘महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।;भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्’(भ. गी. ९.१३) ॥८८॥
 | verse_line2  = भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्’(भ. गी. ९.१३) ॥८८॥
 }}
@@ Line 2,042: / Line 2,267: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘पिताऽसि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् ।
+| verse_lines  = ‘पिताऽसि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् ।;न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव’(भ. गी. ११.४३) ॥८९॥
 | verse_line2  = न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव’(भ. गी. ११.४३) ॥८९॥
 }}
@@ Line 2,051: / Line 2,277: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।
+| verse_lines  = ‘परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।;यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः’(भ. गी. १४.१) ॥९०॥
 | verse_line2  = यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः’(भ. गी. १४.१) ॥९०॥
 }}
@@ Line 2,060: / Line 2,287: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘ममयोनिर्महद् ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् ।
+| verse_lines  = ‘ममयोनिर्महद् ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् ।;सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत’(भ. गी. १४.३) ॥९१॥
 | verse_line2  = सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत’(भ. गी. १४.३) ॥९१॥
 }}
@@ Line 2,069: / Line 2,297: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
+| verse_lines  = ‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।;क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥९२॥
 | verse_line2  = क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥९२॥
 }}
@@ Line 2,078: / Line 2,307: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।
+| verse_lines  = उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।;यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥९३॥
 | verse_line2  = यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥९३॥
 }}
@@ Line 2,087: / Line 2,317: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यस्मात् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।
+| verse_lines  = यस्मात् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।;अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥९४॥
 | verse_line2  = अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥९४॥
 }}
@@ Line 2,096: / Line 2,327: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।
+| verse_lines  = यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।;स सर्वविद् भजति मां सर्वभावेन भारत ॥९५॥ (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।;सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥)
 | verse_line2  = स सर्वविद् भजति मां सर्वभावेन भारत ॥९५॥ (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।
 }}
@@ Line 2,105: / Line 2,337: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।
+| verse_lines  = (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।;सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥(भ.गी.१४.२))इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ ।;एतद् बुद्‍ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत’(भ. गी. १५.१६-२०) ॥९६॥
 | verse_line2  = सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥(भ.गी.१४.२))इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ ।
 }}
@@ Line 2,114: / Line 2,347: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च । दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु’(भ. गी. १६.६) ॥९७॥
+| verse_lines  = ‘द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च । दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु’(भ. गी. १६.६) ॥९७॥
 }}
@@ Line 2,122: / Line 2,356: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्’ ।
+| verse_lines  = ‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्’ ।;अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम्॥(भ. गी. १६.८) ’॥९८॥
 | verse_line2  = अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम्॥(भ. गी. १६.८) ’॥९८॥
 }}
@@ Line 2,131: / Line 2,366: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः ।
+| verse_lines  = एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः ।;प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोहिताः॥’ (भ. गी. १६.९)॥९९ ॥
 | verse_line2  = प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोहिताः॥’ (भ. गी. १६.९)॥९९ ॥
 }}
@@ Line 2,140: / Line 2,376: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान् सुखी ।आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया’(भ. गी. १६.१४-१५) ॥१००॥
+| verse_lines  = ‘ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान् सुखी ।आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया’(भ. गी. १६.१४-१५) ॥१००॥
 }}
@@ Line 2,148: / Line 2,385: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः’(भ. गी. १६.१८)।
+| verse_lines  = ‘मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः’(भ. गी. १६.१८)।;‘ तानहं द्विषतः क्रूरान् संसारेषु नराधमान् ।;क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु’(भ. गी. १६.१९) ॥१०१॥
 | verse_line2  = ‘ तानहं द्विषतः क्रूरान् संसारेषु नराधमान् ।
 }}
@@ Line 2,157: / Line 2,395: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।
+| verse_lines  = ‘आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।;मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्’(भ. गी. १६.२०) ॥१०२॥
 | verse_line2  = मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्’(भ. गी. १६.२०) ॥१०२॥
 }}
@@ Line 2,166: / Line 2,405: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।
+| verse_lines  = ‘सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।;अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्विकम्’(भ. गी. १८.२०) ॥१०३॥
 | verse_line2  = अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्विकम्’(भ. गी. १८.२०) ॥१०३॥
 }}
@@ Line 2,175: / Line 2,415: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः ।
+| verse_lines  = ‘सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः ।;इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्’(भ. गी. १८.६४) ॥१०४॥
 | verse_line2  = इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्’(भ. गी. १८.६४) ॥१०४॥
 }}
@@ Line 2,184: / Line 2,425: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
+| verse_lines  = ‘मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।;मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे’(भ. गी. १८.६५) ॥१०५॥
 | verse_line2  = मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे’(भ. गी. १८.६५) ॥१०५॥
 }}
@@ Line 2,193: / Line 2,435: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य वक्ता नारायणः स्वयम् ।
+| verse_lines  = ‘पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य वक्ता नारायणः स्वयम् ।;सर्वेष्वेतेषु राजेन्द्र ज्ञानेष्वेतद् विशिष्यते’(महा. १२.३३७.६३(२५९.६८)) ॥१०६॥
 | verse_line2  = सर्वेष्वेतेषु राजेन्द्र ज्ञानेष्वेतद् विशिष्यते’(महा. १२.३३७.६३(२५९.६८)) ॥१०६॥
 }}
@@ Line 2,202: / Line 2,445: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘ज्ञानेष्वेतेषु राजेन्द्र साङ्ख्यपाशुपतादिषु ।
+| verse_lines  = ‘ज्ञानेष्वेतेषु राजेन्द्र साङ्ख्यपाशुपतादिषु ।;यथायोगं यथान्यायं निष्ठा नारायणः परः’(महा. १२.३३७.६४ \३५९.६९) ॥१०७॥
 | verse_line2  = यथायोगं यथान्यायं निष्ठा नारायणः परः’(महा. १२.३३७.६४ \३५९.६९) ॥१०७॥
 }}
@@ Line 2,211: / Line 2,455: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘पञ्चरात्रविदो मुख्या यथाक्रमपरा नृप ।
+| verse_lines  = ‘पञ्चरात्रविदो मुख्या यथाक्रमपरा नृप ।;एकान्तभावोपगता वासुदेवं विशन्ति ते’(महा. १२.३३७.६७ \३५९.७२)  ॥१०८॥
 | verse_line2  = एकान्तभावोपगता वासुदेवं विशन्ति ते’(महा. १२.३३७.६७ \३५९.७२)  ॥१०८॥
 }}
@@ Line 2,220: / Line 2,465: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = \ (जनमेजय उवाच)
+| verse_lines  = \ (जनमेजय उवाच);‘बहवः पुरुषा ब्रह्मन्नुताहो एक एव तु ।;को ह्यत्र पुरुषश्रेष्ठस्तं भवान् वक्तुमर्हति’(महा. १२.३३८.१ \३६०.१) ॥१०९॥
 | verse_line2  = ‘बहवः पुरुषा ब्रह्मन्नुताहो एक एव तु ।
 }}
@@ Line 2,229: / Line 2,475: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = (वैशम्पायन उवाच)‘ नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ।
+| verse_lines  = (वैशम्पायन उवाच)‘ नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ।;बहूनां पुरुषाणां हि यथैका योनिरुच्यते ।;तथा तं पुरुषं विश्वमाख्यास्यामि गुणाधिकम्’(महा. १२.३३८.२\३६०.३ ) ॥११०॥
 | verse_line2  = बहूनां पुरुषाणां हि यथैका योनिरुच्यते ।
 }}
@@ Line 2,238: / Line 2,485: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘आह ब्रह्मैतमेवार्थं महादेवाय पृच्छते ।
+| verse_lines  = ‘आह ब्रह्मैतमेवार्थं महादेवाय पृच्छते ।;तस्यैकस्य ममत्वं हि स चैकः पुरुषो विराट्’(महा.१२.३६१.९ ) ॥१११॥
 | verse_line2  = तस्यैकस्य ममत्वं हि स चैकः पुरुषो विराट्’(महा.१२.३६१.९ ) ॥१११॥
 }}
@@ Line 2,247: / Line 2,495: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘अहं ब्रह्मा चाऽद्य ईशः प्रजानां तस्माज्जातस्त्वं च मत्तः प्रसूतः ।
+| verse_lines  = ‘अहं ब्रह्मा चाऽद्य ईशः प्रजानां तस्माज्जातस्त्वं च मत्तः प्रसूतः ।;मत्तो जगत् स्थावरं जङ्गमं च सर्वे वेदा सरहस्याश्च पुत्र’(महा.१२.३६१.२०-२१ ) ॥११२॥
 | verse_line2  = मत्तो जगत् स्थावरं जङ्गमं च सर्वे वेदा सरहस्याश्च पुत्र’(महा.१२.३६१.२०-२१ ) ॥११२॥
 }}
@@ Line 2,256: / Line 2,505: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथैव भीमवचनं धर्मजं प्रत्युदीरितम् ।
+| verse_lines  = तथैव भीमवचनं धर्मजं प्रत्युदीरितम् ।;‘ब्रह्मेशानादिभिः सर्वैः समेतैर्यद्गुणांशकः ।;नावसाययितुं शक्यो व्याचक्षाणैश्च सर्वदा ॥११३॥
 | verse_line2  = ‘ब्रह्मेशानादिभिः सर्वैः समेतैर्यद्गुणांशकः ।
 }}
@@ Line 2,265: / Line 2,515: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स एष भगवान् कृष्णो नैव केवलमानुषः ।
+| verse_lines  = स एष भगवान् कृष्णो नैव केवलमानुषः ।;यस्य प्रसादजो ब्रह्मा रुद्रश्च क्रोधसम्भवः’(महा.१२.३५०.१२ ) ॥११४॥
 | verse_line2  = यस्य प्रसादजो ब्रह्मा रुद्रश्च क्रोधसम्भवः’(महा.१२.३५०.१२ ) ॥११४॥
 }}
@@ Line 2,274: / Line 2,525: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वचनं चैव कृष्णस्य ज्येष्ठं कुन्तीसुतं प्रति ।
+| verse_lines  = वचनं चैव कृष्णस्य ज्येष्ठं कुन्तीसुतं प्रति ।;‘रुद्रं समाश्रिता देवा रुद्रो ब्रह्माणमाश्रितः ।;ब्रह्मा मामाश्रितो नित्यं नाहं (कि)कञ्चिदुपाश्रितः (म.भा.१४.११८.३७)॥११५॥
 | verse_line2  = ‘रुद्रं समाश्रिता देवा रुद्रो ब्रह्माणमाश्रितः ।
 }}
@@ Line 2,283: / Line 2,535: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथाऽऽश्रितानि ज्योतींषि ज्योतिःश्रेष्ठं दिवाकरम् ।
+| verse_lines  = यथाऽऽश्रितानि ज्योतींषि ज्योतिःश्रेष्ठं दिवाकरम् ।;एवं मुक्तगणाः सर्वे वासुदेवमुपाश्रिताः’ ॥११६॥
 | verse_line2  = एवं मुक्तगणाः सर्वे वासुदेवमुपाश्रिताः’ ॥११६॥
 }}
@@ Line 2,292: / Line 2,545: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भविष्यत्पर्वगं चापि वचो व्यासस्य सादरम् ।
+| verse_lines  = भविष्यत्पर्वगं चापि वचो व्यासस्य सादरम् ।;‘वासुदेवस्य महिमा भारते निर्णयोदितः ॥११७॥
 | verse_line2  = ‘वासुदेवस्य महिमा भारते निर्णयोदितः ॥११७॥
 }}
@@ Line 2,301: / Line 2,555: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदर्थास्तु कथाः सर्वा नान्यार्थं वैष्णवं यशः ।
+| verse_lines  = तदर्थास्तु कथाः सर्वा नान्यार्थं वैष्णवं यशः ।;तत्प्रतीपं तु यद् दृश्येन्न तन्मम मनीषितम् ॥११८॥
 | verse_line2  = तत्प्रतीपं तु यद् दृश्येन्न तन्मम मनीषितम् ॥११८॥
 }}
@@ Line 2,310: / Line 2,565: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भाषास्तु त्रिविधास्तत्र मया वै सम्प्रदर्शिताः ।
+| verse_lines  = भाषास्तु त्रिविधास्तत्र मया वै सम्प्रदर्शिताः ।;उक्तो यो महिमा विष्णोः स तूक्तो हि समाधिना ॥११९॥
 | verse_line2  = उक्तो यो महिमा विष्णोः स तूक्तो हि समाधिना ॥११९॥
 }}
@@ Line 2,319: / Line 2,575: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शैवदर्शनमालम्ब्य क्‍वचिच्छैवी कथोदिता ।
+| verse_lines  = शैवदर्शनमालम्ब्य क्‍वचिच्छैवी कथोदिता ।;समाधिभाषयोक्तं यत् तत् सर्वं ग्राह्यमेव हि ॥१२०॥
 | verse_line2  = समाधिभाषयोक्तं यत् तत् सर्वं ग्राह्यमेव हि ॥१२०॥
 }}
@@ Line 2,328: / Line 2,585: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अविरुद्धं समाधेस्तु दर्शनोक्तं च गृह्यते ।
+| verse_lines  = अविरुद्धं समाधेस्तु दर्शनोक्तं च गृह्यते ।;आद्यन्तयोर्विरुद्धं यद् दर्शनं तदुदाहृतम् ॥१२१॥
 | verse_line2  = आद्यन्तयोर्विरुद्धं यद् दर्शनं तदुदाहृतम् ॥१२१॥
 }}
@@ Line 2,337: / Line 2,595: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दर्शनान्तरसिद्धं च गुह्यभाषाऽन्यथा भवेत् ।
+| verse_lines  = दर्शनान्तरसिद्धं च गुह्यभाषाऽन्यथा भवेत् ।;तस्माद् विष्णोर्हि महिमा भारतोक्तो यथार्थतः ॥१२२॥
 | verse_line2  = तस्माद् विष्णोर्हि महिमा भारतोक्तो यथार्थतः ॥१२२॥
 }}
@@ Line 2,346: / Line 2,605: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्याङ्गं प्रथमं वायुः प्रादुर्भावत्रयान्वितः ।
+| verse_lines  = तस्याङ्गं प्रथमं वायुः प्रादुर्भावत्रयान्वितः ।;प्रथमो हनुमान् नाम द्वितीयो भीम एव च ।;पूर्णप्रज्ञस्तृतीयस्तु भगवत्कार्यसाधकः ॥१२३॥
 | verse_line2  = प्रथमो हनुमान् नाम द्वितीयो भीम एव च ।
 }}
@@ Line 2,355: / Line 2,615: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्रेताद्येषु युगेष्वेष सम्भूतः केशवाज्ञया ।
+| verse_lines  = त्रेताद्येषु युगेष्वेष सम्भूतः केशवाज्ञया ।;एकैकशस्त्रिषु पृथग् द्वितीयाङ्गं सरस्वती ॥१२४॥
 | verse_line2  = एकैकशस्त्रिषु पृथग् द्वितीयाङ्गं सरस्वती ॥१२४॥
 }}
@@ Line 2,364: / Line 2,625: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शंरूपे तु रतेर्वायौ श्रीरित्येव च कीर्त्यते ।
+| verse_lines  = शंरूपे तु रतेर्वायौ श्रीरित्येव च कीर्त्यते ।;सैव च द्रौपदी नाम काळी चन्द्रेति चोच्यते ॥१२५॥
 | verse_line2  = सैव च द्रौपदी नाम काळी चन्द्रेति चोच्यते ॥१२५॥
 }}
@@ Line 2,373: / Line 2,635: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तृतीयाङ्गं हरेः शेषः प्रादुर्भावसमन्वितः ।
+| verse_lines  = तृतीयाङ्गं हरेः शेषः प्रादुर्भावसमन्वितः ।;प्रादुर्भावा नरश्चैव लक्ष्मणो बल एव च ॥१२६॥
 | verse_line2  = प्रादुर्भावा नरश्चैव लक्ष्मणो बल एव च ॥१२६॥
 }}
@@ Line 2,382: / Line 2,645: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रुद्रात्मकत्वाच्छेषस्य शुको द्रौणिश्च तत्तनू ।
+| verse_lines  = रुद्रात्मकत्वाच्छेषस्य शुको द्रौणिश्च तत्तनू ।;इन्द्रे नरांशसम्पत्त्या पार्थोऽपीषत् तदात्मकः ॥१२७॥
 | verse_line2  = इन्द्रे नरांशसम्पत्त्या पार्थोऽपीषत् तदात्मकः ॥१२७॥
 }}
@@ Line 2,391: / Line 2,655: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रद्युम्नाद्यास्ततो विष्णोरङ्गभूताः क्रमेण तु ।
+| verse_lines  = प्रद्युम्नाद्यास्ततो विष्णोरङ्गभूताः क्रमेण तु ।;चरितं वैष्णवानां (च)तद् विष्णूद्रेकाय कथ्यते’ ॥१२८॥
 | verse_line2  = चरितं वैष्णवानां (च)तद् विष्णूद्रेकाय कथ्यते’ ॥१२८॥
 }}
@@ Line 2,400: / Line 2,665: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथा भागवतेऽप्युक्तं हनूमद्वचनं परम् ।
+| verse_lines  = तथा भागवतेऽप्युक्तं हनूमद्वचनं परम् ।;‘मर्त्यावतारस्त्विह मर्त्यशिक्षणं रक्षोवधायैव न केवलं विभोः ।;कुतोऽन्यथा स्यू(स्य हि स्यू) रमतः स्व आत्मन् सीताकृतानि व्यसनानीश्वरस्य ॥१२९॥
 | verse_line2  = ‘मर्त्यावतारस्त्विह मर्त्यशिक्षणं रक्षोवधायैव न केवलं विभोः ।
 }}
@@ Line 2,409: / Line 2,675: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न वै स आत्माऽऽत्मवतामधीश्वरो भुङ्क्ते हि दुःखं भगवान् वासुदेवः ।
+| verse_lines  = न वै स आत्माऽऽत्मवतामधीश्वरो भुङ्क्ते हि दुःखं भगवान् वासुदेवः ।;न स्त्रीकृतं कश्मलमश्नुवीत न लक्ष्मणं चापि जहाति कर्हिचित्’(भा.पु. ५.१९.५-६) ॥१३०॥
 | verse_line2  = न स्त्रीकृतं कश्मलमश्नुवीत न लक्ष्मणं चापि जहाति कर्हिचित्’(भा.पु. ५.१९.५-६) ॥१३०॥
 }}
@@ Line 2,418: / Line 2,685: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यत्पादपङ्कजपरागनिषेवकाणां दुःखानि सर्वाणि लयं प्रयान्ति ।
+| verse_lines  = यत्पादपङ्कजपरागनिषेवकाणां दुःखानि सर्वाणि लयं प्रयान्ति ।;स ब्रह्मवन्द्यचरणो जनमोहनाय स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥१३१॥
 | verse_line2  = स ब्रह्मवन्द्यचरणो जनमोहनाय स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥१३१॥
 }}
@@ Line 2,427: / Line 2,695: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘क्‍वचिच्छिवं क्‍वचिदृषीन् क्‍वचिद् देवान् क्‍वचिन्नरान् ।
+| verse_lines  = ‘क्‍वचिच्छिवं क्‍वचिदृषीन् क्‍वचिद् देवान् क्‍वचिन्नरान् ।;नमत्यर्चयति स्तौति वरानर्थयतेऽपि च ॥१३२॥
 | verse_line2  = नमत्यर्चयति स्तौति वरानर्थयतेऽपि च ॥१३२॥
 }}
@@ Line 2,436: / Line 2,705: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लिङ्गं प्रतिष्ठापयति वृणोत्यसुरतो वरान् ।
+| verse_lines  = लिङ्गं प्रतिष्ठापयति वृणोत्यसुरतो वरान् ।;सर्वेश्वरः स्वतन्त्रोऽपि सर्वशक्तिश्च सर्वदा ।;सर्वज्ञोऽपि विमोहाय जनानां पुरुषोत्तमः’ ॥१३३॥
 | verse_line2  = सर्वेश्वरः स्वतन्त्रोऽपि सर्वशक्तिश्च सर्वदा ।
 }}
@@ Line 2,445: / Line 2,715: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद् यो महिमा विष्णोः सर्वशास्त्रोदितः स हि ।
+| verse_lines  = तस्माद् यो महिमा विष्णोः सर्वशास्त्रोदितः स हि ।;नान्यदित्येष शास्त्राणां निर्णयः समुदाहृतः॥१३४॥
 | verse_line2  = नान्यदित्येष शास्त्राणां निर्णयः समुदाहृतः॥१३४॥
 }}
@@ Line 2,454: / Line 2,725: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भारतार्थस्त्रिधा प्रोक्तः स्वयं भगवतैव हि ।
+| verse_lines  = भारतार्थस्त्रिधा प्रोक्तः स्वयं भगवतैव हि ।;‘मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथा परे ।;तथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते’(महा. १.१.५०) ॥१३५॥
 | verse_line2  = ‘मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथा परे ।
 }}
@@ Line 2,463: / Line 2,735: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘सकृष्णान् पाण्डवान् गृह्य योऽयमर्थः प्रवर्तते ।
+| verse_lines  = ‘सकृष्णान् पाण्डवान् गृह्य योऽयमर्थः प्रवर्तते ।;प्रातिलोम्यादिवैचित्र्यात् तमास्तीकं प्रचक्षते ॥१३६॥
 | verse_line2  = प्रातिलोम्यादिवैचित्र्यात् तमास्तीकं प्रचक्षते ॥१३६॥
 }}
@@ Line 2,472: / Line 2,745: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मो भक्त्यादिदशकः श्रुतादिः शीलवैनयौ ।
+| verse_lines  = धर्मो भक्त्यादिदशकः श्रुतादिः शीलवैनयौ ।;सब्रह्मकास्तु ते यत्र मन्वादिं तं विदुर्बुधाः ॥१३७॥
 | verse_line2  = सब्रह्मकास्तु ते यत्र मन्वादिं तं विदुर्बुधाः ॥१३७॥
 }}
@@ Line 2,481: / Line 2,755: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नारायणस्य नामानि सर्वाणि वचनानि तु ।
+| verse_lines  = नारायणस्य नामानि सर्वाणि वचनानि तु ।;तत्सामर्थ्याभिधायीनि तमौपरिचरं विदुः ॥१३८॥
 | verse_line2  = तत्सामर्थ्याभिधायीनि तमौपरिचरं विदुः ॥१३८॥
 }}
@@ Line 2,490: / Line 2,765: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भक्तिर्ज्ञानं सवैराग्यं प्रज्ञा मेधा धृतिः स्थितिः ।
+| verse_lines  = भक्तिर्ज्ञानं सवैराग्यं प्रज्ञा मेधा धृतिः स्थितिः ।;योगः प्राणो बलं चैव वृकोदर इति स्मृतः ॥१३७॥
 | verse_line2  = योगः प्राणो बलं चैव वृकोदर इति स्मृतः ॥१३७॥
 }}
@@ Line 2,499: / Line 2,775: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतद्दशात्मको वायुस्तस्माद् भीमस्तदात्मकः ।
+| verse_lines  = एतद्दशात्मको वायुस्तस्माद् भीमस्तदात्मकः ।;सर्वविद्या द्रौपदी तु यस्मात् सैव सरस्वती ॥१३५॥
 | verse_line2  = सर्वविद्या द्रौपदी तु यस्मात् सैव सरस्वती ॥१३५॥
 }}
@@ Line 2,508: / Line 2,785: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अज्ञानादिस्वरूपस्तु कलिर्दुर्योधनः स्मृतः ।
+| verse_lines  = अज्ञानादिस्वरूपस्तु कलिर्दुर्योधनः स्मृतः ।;विपरीतं तु यज्ज्ञानं दुःशासन इतीरितः ॥१४१॥
 | verse_line2  = विपरीतं तु यज्ज्ञानं दुःशासन इतीरितः ॥१४१॥
 }}
@@ Line 2,517: / Line 2,795: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नास्तिक्यं शकुनिर्नाम सर्वदोषात्मकाः परे ।
+| verse_lines  = नास्तिक्यं शकुनिर्नाम सर्वदोषात्मकाः परे ।;धार्तराष्ट्रास्त्वहङ्कारो द्रौणी रुद्रात्मको यतः ॥१४२॥
 | verse_line2  = धार्तराष्ट्रास्त्वहङ्कारो द्रौणी रुद्रात्मको यतः ॥१४२॥
 }}
@@ Line 2,526: / Line 2,805: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणाद्या इन्द्रियाण्येव पापान्यन्ये तु सैनिकाः ।
+| verse_lines  = द्रोणाद्या इन्द्रियाण्येव पापान्यन्ये तु सैनिकाः ।;पाण्डवेयाश्च पुण्यानि तेषां विष्णुर्नियोजकः ॥१४३॥
 | verse_line2  = पाण्डवेयाश्च पुण्यानि तेषां विष्णुर्नियोजकः ॥१४३॥
 }}
@@ Line 2,535: / Line 2,815: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवमध्यात्मनिष्ठं हि भारतं सर्वमुच्यते ।
+| verse_lines  = एवमध्यात्मनिष्ठं हि भारतं सर्वमुच्यते ।;दुर्विज्ञेयमतः सर्वैर्भारतं तु सुरैरपि ॥१४४॥
 | verse_line2  = दुर्विज्ञेयमतः सर्वैर्भारतं तु सुरैरपि ॥१४४॥
 }}
@@ Line 2,544: / Line 2,825: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयं व्यासो हि तद् वेद ब्रह्मा वा तत्प्रसादतः ।
+| verse_lines  = स्वयं व्यासो हि तद् वेद ब्रह्मा वा तत्प्रसादतः ।;तथाऽपि विष्णुपरता भारते सारसङ्ग्रहः’ ॥१४५॥
 | verse_line2  = तथाऽपि विष्णुपरता भारते सारसङ्ग्रहः’ ॥१४५॥
 }}
@@ Line 2,553: / Line 2,835: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादिव्यासवाक्यैस्तु विष्णूत्कर्षोऽवगम्यते ।
+| verse_lines  = इत्यादिव्यासवाक्यैस्तु विष्णूत्कर्षोऽवगम्यते ।;वाय्वादीनां क्रमश्चैव तद्वाक्यैरेव चिन्त्यते ॥१४६॥
 | verse_line2  = वाय्वादीनां क्रमश्चैव तद्वाक्यैरेव चिन्त्यते ॥१४६॥
 }}
@@ Line 2,562: / Line 2,845: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘वायुर्हि ब्रह्मतामेति तस्माद् ब्रह्मैव स स्मृतः ।
+| verse_lines  = ‘वायुर्हि ब्रह्मतामेति तस्माद् ब्रह्मैव स स्मृतः ।;न ब्रह्मसदृशः कश्चिच्छिवादिषु कथञ्चन’ ॥१४७॥
 | verse_line2  = न ब्रह्मसदृशः कश्चिच्छिवादिषु कथञ्चन’ ॥१४७॥
 }}
@@ Line 2,571: / Line 2,855: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘ज्ञाने विरागे हरिभक्तिभावे धृतिस्थितिप्राणबलेषु योगे ।
+| verse_lines  = ‘ज्ञाने विरागे हरिभक्तिभावे धृतिस्थितिप्राणबलेषु योगे ।;बुद्धौ च नान्यो हनुमत्समानः पुमान् कदाचित् क्‍व च कश्चनैव’ ॥१४८॥
 | verse_line2  = बुद्धौ च नान्यो हनुमत्समानः पुमान् कदाचित् क्‍व च कश्चनैव’ ॥१४८॥
 }}
@@ Line 2,580: / Line 2,865: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘बळित्था तद् वपुषे धायि दर्शतं देवस्य भर्गः सहसो यतो जनि ।
+| verse_lines  = ‘बळित्था तद् वपुषे धायि दर्शतं देवस्य भर्गः सहसो यतो जनि ।;यदीमुप ह्वरते साधते मतिर्ऋतस्य धेना अनयन्त सस्रुतः ॥१४९॥
 | verse_line2  = यदीमुप ह्वरते साधते मतिर्ऋतस्य धेना अनयन्त सस्रुतः ॥१४९॥
 }}
@@ Line 2,589: / Line 2,875: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पृक्षो वपुः पितुमान् नित्य आ शये द्वितीयमा सप्तशिवासु मातृषु ।
+| verse_lines  = पृक्षो वपुः पितुमान् नित्य आ शये द्वितीयमा सप्तशिवासु मातृषु ।;तृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ॥१५०॥
 | verse_line2  = तृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ॥१५०॥
 }}
@@ Line 2,598: / Line 2,885: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निर्यदीं बुध्नान्महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः ।
+| verse_lines  = निर्यदीं बुध्नान्महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः ।;यदीमनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहा सन्तम् मातरिश्वा मथायति ॥१५१॥
 | verse_line2  = यदीमनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहा सन्तम् मातरिश्वा मथायति ॥१५१॥
 }}
@@ Line 2,607: / Line 2,895: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्र यत्पितुः परमान्नीयते पर्या पृक्षुधो वीरुधो दंसु रोहति ।
+| verse_lines  = प्र यत्पितुः परमान्नीयते पर्या पृक्षुधो वीरुधो दंसु रोहति ।;उभा यदस्य जनुषं यदिन्वत आदिद् यविष्ठो अभवद् घृणा शुचिः ॥१५२॥
 | verse_line2  = उभा यदस्य जनुषं यदिन्वत आदिद् यविष्ठो अभवद् घृणा शुचिः ॥१५२॥
 }}
@@ Line 2,616: / Line 2,905: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आदिन् मात्रॄराविशद्यास्वा शुचिरहिंस्यमान उर्विया वि वावृधे ।
+| verse_lines  = आदिन् मात्रॄराविशद्यास्वा शुचिरहिंस्यमान उर्विया वि वावृधे ।;अनु यत्पूर्वा अरुहत् सनाजुवो नि नव्यसीष्ववरासु धावते’(ऋग्वेद १.१४१.१-५) ॥१५३॥
 | verse_line2  = अनु यत्पूर्वा अरुहत् सनाजुवो नि नव्यसीष्ववरासु धावते’(ऋग्वेद १.१४१.१-५) ॥१५३॥
 }}
@@ Line 2,625: / Line 2,915: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘अश्वमेधः क्रतुश्रेष्ठो ज्योतिःश्रेष्ठो दिवाकरः ।
+| verse_lines  = ‘अश्वमेधः क्रतुश्रेष्ठो ज्योतिःश्रेष्ठो दिवाकरः ।;ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो देवश्रेष्ठस्तु मारुतः’(म.भा.१.१२९.४६) ॥१५४॥
 | verse_line2  = ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो देवश्रेष्ठस्तु मारुतः’(म.भा.१.१२९.४६) ॥१५४॥
 }}
@@ Line 2,634: / Line 2,925: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘बलमिन्द्रस्य गिरिशो गिरिशस्य बलं मरुत् ।
+| verse_lines  = ‘बलमिन्द्रस्य गिरिशो गिरिशस्य बलं मरुत् ।;बलं तस्य हरिः साक्षान्न हरेर्बलमन्यतः’ ॥१५५॥
 | verse_line2  = बलं तस्य हरिः साक्षान्न हरेर्बलमन्यतः’ ॥१५५॥
 }}
@@ Line 2,643: / Line 2,935: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘वायुर्भीमो भीमनादो महौजाः सर्वेषां च प्राणिनां प्राणभूतः ।
+| verse_lines  = ‘वायुर्भीमो भीमनादो महौजाः सर्वेषां च प्राणिनां प्राणभूतः ।;अनावृत्तिर्देहिनां देहपाते तस्माद् वायुर्देवदेवो विशिष्टः’(म.भा.१२.२६४.४१) ॥१५६॥
 | verse_line2  = अनावृत्तिर्देहिनां देहपाते तस्माद् वायुर्देवदेवो विशिष्टः’(म.भा.१२.२६४.४१) ॥१५६॥
 }}
@@ Line 2,652: / Line 2,945: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘तत्त्वज्ञाने विष्णुभक्तौ धैर्ये स्थैर्ये पराक्रमे ।
+| verse_lines  = ‘तत्त्वज्ञाने विष्णुभक्तौ धैर्ये स्थैर्ये पराक्रमे ।;वेगे च लाघवे चैव प्रलापस्य च वर्जने ॥१५७॥
 | verse_line2  = वेगे च लाघवे चैव प्रलापस्य च वर्जने ॥१५७॥
 }}
@@ Line 2,661: / Line 2,955: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमसेनसमो नास्ति सेनयोरुभयोरपि ।
+| verse_lines  = भीमसेनसमो नास्ति सेनयोरुभयोरपि ।;पाण्डित्ये च पटुत्वे च शूरत्वे च बलेऽपि च’ ॥१५८॥
 | verse_line2  = पाण्डित्ये च पटुत्वे च शूरत्वे च बलेऽपि च’ ॥१५८॥
 }}
@@ Line 2,670: / Line 2,965: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथा युधिष्ठिरेणापि भीमं प्रति समीरितम् ।
+| verse_lines  = तथा युधिष्ठिरेणापि भीमं प्रति समीरितम् ।;‘ धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्चैव यशो ध्रुवम् ।;त्वय्यायत्तमिदं सर्वं सर्वलोकस्य भारत’ ॥१५९॥
 | verse_line2  = ‘ धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्चैव यशो ध्रुवम् ।
 }}
@@ Line 2,679: / Line 2,975: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विराटपर्वगं चापि वचो दुर्योधनस्य हि ।
+| verse_lines  = विराटपर्वगं चापि वचो दुर्योधनस्य हि ।;‘वीराणां शास्त्रविदुषां कृतिनां तत्त्वनिर्णये ।;सत्त्वे बाहुबले धैर्ये प्राणे शारीरसम्भवे’(म.भा.४.३२.१६) ॥१६०॥
 | verse_line2  = ‘वीराणां शास्त्रविदुषां कृतिनां तत्त्वनिर्णये ।
 }}
@@ Line 2,688: / Line 2,985: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साम्प्रतं मानुषे लोके सदैत्यनरराक्षसे ।
+| verse_lines  = साम्प्रतं मानुषे लोके सदैत्यनरराक्षसे ।;चत्वारः प्राणिनां श्रेष्ठाः सम्पूर्णबलपौरुषाः(म.भा.४.३२.१७) ॥१६१॥
 | verse_line2  = चत्वारः प्राणिनां श्रेष्ठाः सम्पूर्णबलपौरुषाः(म.भा.४.३२.१७) ॥१६१॥
 }}
@@ Line 2,697: / Line 2,995: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमश्च बलभद्रश्च मद्रराजश्च वीर्यवान् ।
+| verse_lines  = भीमश्च बलभद्रश्च मद्रराजश्च वीर्यवान् ।;चतुर्थः कीचकस्तेषां पञ्चमं नानुशुश्रुमः ॥(म.भा.४.३२.१८);अन्योन्यानन्तरबलाः क्रमादेव प्रकीर्तिताः’(म.भा.४.३२.१९) ॥१६२॥
 | verse_line2  = चतुर्थः कीचकस्तेषां पञ्चमं नानुशुश्रुमः ॥(म.भा.४.३२.१८)
 }}
@@ Line 2,706: / Line 3,005: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वचनं वासुदेवस्य तथोद्योगगतं परम् ।
+| verse_lines  = वचनं वासुदेवस्य तथोद्योगगतं परम् ।;‘यत् किञ्चाऽऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव ।;सहस्रगुणमप्येतत् त्वयि सम्भावयाम्यहम्(म.भा.५.७६.३) ॥१६३॥
 | verse_line2  = ‘यत् किञ्चाऽऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव ।
 }}
@@ Line 2,715: / Line 3,015: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यादृशे च कुले जातः सर्वराजाभिपूजिते ।
+| verse_lines  = यादृशे च कुले जातः सर्वराजाभिपूजिते ।;यादृशानि च कर्माणि भीम त्वमसि तादृशः’(महा. ५.७६.४) ॥१६४॥
 | verse_line2  = यादृशानि च कर्माणि भीम त्वमसि तादृशः’(महा. ५.७६.४) ॥१६४॥
 }}
@@ Line 2,724: / Line 3,025: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘अस्मिन् युद्धे भीमसेन त्वयि भारः समाहितः ।
+| verse_lines  = ‘अस्मिन् युद्धे भीमसेन त्वयि भारः समाहितः ।;धूरर्जुनेन वोढव्या वोढव्य इतरो जनः’ (महा. ५.७६.१८ )॥१६५॥
 | verse_line2  = धूरर्जुनेन वोढव्या वोढव्य इतरो जनः’ (महा. ५.७६.१८ )॥१६५॥
 }}
@@ Line 2,733: / Line 3,035: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्तं पुराणे ब्रह्माण्डे ब्रह्मणा नारदाय च ।
+| verse_lines  = उक्तं पुराणे ब्रह्माण्डे ब्रह्मणा नारदाय च ।;‘यस्याः प्रसादात् परमं विदन्ति शेषः सुपर्णो गिरिशः सुरेन्द्रः ।;माता च यैषां प्रथमैव भारती सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ ॥१६६॥
 | verse_line2  = ‘यस्याः प्रसादात् परमं विदन्ति शेषः सुपर्णो गिरिशः सुरेन्द्रः ।
 }}
@@ Line 2,742: / Line 3,045: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = या मारुताद् गर्भमधत्त पूर्वं शेषं सुपर्णं गिरीशं सुरेन्द्रम् ।
+| verse_lines  = या मारुताद् गर्भमधत्त पूर्वं शेषं सुपर्णं गिरीशं सुरेन्द्रम् ।;चतुर्मुखाभांश्चतुरः कुमारान् सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ’ ॥१६७॥
 | verse_line2  = चतुर्मुखाभांश्चतुरः कुमारान् सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ’ ॥१६७॥
 }}
@@ Line 2,751: / Line 3,055: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘यस्याधिको बले नास्ति भीमसेनमृते(भीममेकमृते) क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = ‘यस्याधिको बले नास्ति भीमसेनमृते(भीममेकमृते) क्‍वचित् ।;न विज्ञाने न च ज्ञान एष रामः स लाङ्गली’ ॥१६८॥
 | verse_line2  = न विज्ञाने न च ज्ञान एष रामः स लाङ्गली’ ॥१६८॥
 }}
@@ Line 2,760: / Line 3,065: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘यस्य न प्रतियोद्धाऽस्ति भीमेमेकमृते क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = ‘यस्य न प्रतियोद्धाऽस्ति भीमेमेकमृते क्‍वचित् ।;अन्विष्यापि त्रिलोकेषु स एष मुसलायुधः’ ॥१६९॥
 | verse_line2  = अन्विष्यापि त्रिलोकेषु स एष मुसलायुधः’ ॥१६९॥
 }}
@@ Line 2,769: / Line 3,075: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथा युधिष्ठिरेणैव भीमाय समुदीरितम् ।
+| verse_lines  = तथा युधिष्ठिरेणैव भीमाय समुदीरितम् ।;‘अनुज्ञातो रौहिणेयात् त्वया चैवापराजित । सर्वविद्यासु बीभत्सुः कृष्णेन च महात्मना ॥१७०॥
 | verse_line2  = ‘अनुज्ञातो रौहिणेयात् त्वया चैवापराजित । सर्वविद्यासु बीभत्सुः कृष्णेन च महात्मना ॥१७०॥
 }}
@@ Line 2,778: / Line 3,085: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्वेष रौहिणेयं च त्वां च भीमापराजितम् ।
+| verse_lines  = अन्वेष रौहिणेयं च त्वां च भीमापराजितम् ।;वीर्ये शौर्येऽपि वा नान्यस्तृतीयः फल्गुनादृते’ ॥१७१॥
 | verse_line2  = वीर्ये शौर्येऽपि वा नान्यस्तृतीयः फल्गुनादृते’ ॥१७१॥
 }}
@@ Line 2,787: / Line 3,095: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथैव द्रौपदीवाक्यं वासुदेवं प्रतीरितम् ।
+| verse_lines  = तथैव द्रौपदीवाक्यं वासुदेवं प्रतीरितम् ।;‘अधिज्यमपि यत् कर्तुं शक्यते नैव गाण्डिवम् ।;अन्यत्र भीमपार्थाभ्यां भवतश्च जनार्दन’ ॥१७२॥
 | verse_line2  = ‘अधिज्यमपि यत् कर्तुं शक्यते नैव गाण्डिवम् ।
 }}
@@ Line 2,796: / Line 3,105: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथैवान्यत्र वचनं कृष्णद्वैपायनेरितम् ।
+| verse_lines  = तथैवान्यत्र वचनं कृष्णद्वैपायनेरितम् ।;‘द्वावेव पुरुषौ लोके वासुदेवादनन्तरौ ।;भीमस्तु प्रथमस्तत्र द्वितीयो द्रौणिरेव च ॥१६८॥
 | verse_line2  = ‘द्वावेव पुरुषौ लोके वासुदेवादनन्तरौ ।
 }}
@@ Line 2,805: / Line 3,115: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षयाविषुधी दिव्ये ध्वजो वानरलक्षणः ।
+| verse_lines  = अक्षयाविषुधी दिव्ये ध्वजो वानरलक्षणः ।;गाण्डीवं धनुषां श्रेष्ठं तेन द्रौणेर्वरोऽर्जुनः’ ॥१७४॥
 | verse_line2  = गाण्डीवं धनुषां श्रेष्ठं तेन द्रौणेर्वरोऽर्जुनः’ ॥१७४॥
 }}
@@ Line 2,814: / Line 3,125: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्याद्यनन्तवाक्यानि सन्त्येवार्थे विवक्षिते ।
+| verse_lines  = इत्याद्यनन्तवाक्यानि सन्त्येवार्थे विवक्षिते ।;कानिचिद् दर्शितान्यत्र दिङ्मात्रप्रतिपत्तये ॥१७५॥
 | verse_line2  = कानिचिद् दर्शितान्यत्र दिङ्मात्रप्रतिपत्तये ॥१७५॥
 }}
@@ Line 2,823: / Line 3,135: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मादुक्तक्रमेणैव पुरुषोत्तमता हरेः ।
+| verse_lines  = तस्मादुक्तक्रमेणैव पुरुषोत्तमता हरेः ।;अनौपचारिकी सिद्धा ब्रह्मता च विनिर्णयात् ॥१७६॥
 | verse_line2  = अनौपचारिकी सिद्धा ब्रह्मता च विनिर्णयात् ॥१७६॥
 }}
@@ Line 2,832: / Line 3,145: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्णप्रज्ञकृतेयं सङ्क्षेपादुद्धृतिः सुवाक्यानाम् । श्रीमद्भारतगानां विष्णोः पूर्णत्वनिर्णयायैव ॥१७७॥
+| verse_lines  = पूर्णप्रज्ञकृतेयं सङ्क्षेपादुद्धृतिः सुवाक्यानाम् । श्रीमद्भारतगानां विष्णोः पूर्णत्वनिर्णयायैव ॥१७७॥
 }}
@@ Line 2,840: / Line 3,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स प्रीयतां परतमः परमादनन्तः सन्तारकः सततसंसृतिदुस्तरार्णात् । यत्पादपद्ममकरन्दजुषो हि पार्थाः स्वाराज्यमापुरुभयत्र सदा विनोदात् ॥१७८॥
+| verse_lines  = स प्रीयतां परतमः परमादनन्तः सन्तारकः सततसंसृतिदुस्तरार्णात् । यत्पादपद्ममकरन्दजुषो हि पार्थाः स्वाराज्यमापुरुभयत्र सदा विनोदात् ॥१७८॥
 }}
@@ Line 2,854: / Line 3,169: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ जयत्यजोऽखण्डगुणोरुमण्डलः सदोदितो ज्ञानमरीचिमाली ।
+| verse_lines  = औं ॥ जयत्यजोऽखण्डगुणोरुमण्डलः सदोदितो ज्ञानमरीचिमाली ।;स्वभक्तहार्दोच्चतमोनिहन्ता व्यासावतारो हरिरात्मभास्करः ॥ १॥
 | verse_line2  = स्वभक्तहार्दोच्चतमोनिहन्ता व्यासावतारो हरिरात्मभास्करः ॥ १॥
 }}
@@ Line 2,863: / Line 3,179: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जयत्यजोऽक्षीणसुखात्मबिम्बः स्वैश्वर्यकान्तिप्रततः सदोदितः ।
+| verse_lines  = जयत्यजोऽक्षीणसुखात्मबिम्बः स्वैश्वर्यकान्तिप्रततः सदोदितः ।;स्वभक्तसन्तापदुरिष्टहन्ता रामावतारो हरिरीशचन्द्रमाः ॥ २॥
 | verse_line2  = स्वभक्तसन्तापदुरिष्टहन्ता रामावतारो हरिरीशचन्द्रमाः ॥ २॥
 }}
@@ Line 2,872: / Line 3,189: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जयत्यसङ्ख्योरुबलाम्बुपूरो गुणोच्चरत्नाकर आत्मवैभवः ।
+| verse_lines  = जयत्यसङ्ख्योरुबलाम्बुपूरो गुणोच्चरत्नाकर आत्मवैभवः ।;सदा सदात्मज्ञनदीभिराप्यः कृष्णावतारो हरिरेकसागरः ॥ ३॥
 | verse_line2  = सदा सदात्मज्ञनदीभिराप्यः कृष्णावतारो हरिरेकसागरः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 2,881: / Line 3,199: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
+| verse_lines  = ‘नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।;देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरये’ ॥ ४॥
 | verse_line2  = देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरये’ ॥ ४॥
 }}
@@ Line 2,890: / Line 3,209: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जयो नामेतिहासोऽयं कृष्णद्वैपायनेरितः ।
+| verse_lines  = जयो नामेतिहासोऽयं कृष्णद्वैपायनेरितः ।;वायुर्नरोत्तमो नाम देवीति श्रीरुदीरिता ॥ ५॥
 | verse_line2  = वायुर्नरोत्तमो नाम देवीति श्रीरुदीरिता ॥ ५॥
 }}
@@ Line 2,899: / Line 3,219: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नारायणो व्यास इति वाच्यवक्तृस्वरूपकः ।
+| verse_lines  = नारायणो व्यास इति वाच्यवक्तृस्वरूपकः ।;एकः स भगवानुक्तः साधकेशो नरोत्तमः ॥ ६॥
 | verse_line2  = एकः स भगवानुक्तः साधकेशो नरोत्तमः ॥ ६॥
 }}
@@ Line 2,908: / Line 3,229: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उपसाधको नरश्चोक्तो देवी भाग्यात्मिका नृणाम् ।
+| verse_lines  = उपसाधको नरश्चोक्तो देवी भाग्यात्मिका नृणाम् ।;सरस्वती वाक्यरूपा तस्मान्नम्या हि तेऽखिलाः ॥ ७॥
 | verse_line2  = सरस्वती वाक्यरूपा तस्मान्नम्या हि तेऽखिलाः ॥ ७॥
 }}
@@ Line 2,917: / Line 3,239: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णौ सत्या भीमपार्थौ कृष्णेत्युक्ता हि भारते ॥ ८॥
+| verse_lines  = कृष्णौ सत्या भीमपार्थौ कृष्णेत्युक्ता हि भारते ॥ ८॥
 }}
@@ Line 2,925: / Line 3,248: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वस्य निर्णयसुवाक्यसमुद्धृती तु स्वाध्याययोर्हरिपदस्मरणेन कृत्वा ।
+| verse_lines  = सर्वस्य निर्णयसुवाक्यसमुद्धृती तु स्वाध्याययोर्हरिपदस्मरणेन कृत्वा ।;आनन्दतीर्थवरनामवती तृतीया (भौ) भैमी तनुर्मरुत आह कथाः परस्य ॥ ९॥
 | verse_line2  = आनन्दतीर्थवरनामवती तृतीया (भौ) भैमी तनुर्मरुत आह कथाः परस्य ॥ ९॥
 }}
@@ Line 2,934: / Line 3,258: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यूढश्चतुर्धा भगवान् स एको मायां श्रियं सृष्टिविधित्सयाऽऽर ।
+| verse_lines  = व्यूढश्चतुर्धा भगवान् स एको मायां श्रियं सृष्टिविधित्सयाऽऽर ।;रूपेण पूर्वेण स वासुदेवनाम्ना विरिञ्चं सुषुवे च साऽतः ॥ १०॥
 | verse_line2  = रूपेण पूर्वेण स वासुदेवनाम्ना विरिञ्चं सुषुवे च साऽतः ॥ १०॥
 }}
@@ Line 2,943: / Line 3,268: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सङ्कर्षणाच्चापि जयातनूजो बभूव साक्षाद्बलसंविदात्मा ।
+| verse_lines  = सङ्कर्षणाच्चापि जयातनूजो बभूव साक्षाद्बलसंविदात्मा ।;वायुर्य एवाथ विरिञ्चनामा भविष्य आद्यो न परस्ततो हि ॥ ११॥
 | verse_line2  = वायुर्य एवाथ विरिञ्चनामा भविष्य आद्यो न परस्ततो हि ॥ ११॥
 }}
@@ Line 2,952: / Line 3,278: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सूत्रं स वायुः पुरुषो विरिञ्चः प्रद्युम्नतश्चाथ कृतौ स्त्रियौ द्वे ।
+| verse_lines  = सूत्रं स वायुः पुरुषो विरिञ्चः प्रद्युम्नतश्चाथ कृतौ स्त्रियौ द्वे ।;प्रजज्ञतुर्यमळे तत्र पूर्वा प्रधानसञ्ज्ञा प्रकृतिर्जनित्री ॥ १२॥
 | verse_line2  = प्रजज्ञतुर्यमळे तत्र पूर्वा प्रधानसञ्ज्ञा प्रकृतिर्जनित्री ॥ १२॥
 }}
@@ Line 2,961: / Line 3,288: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रद्धा द्वितीयाऽथ तयोश्च योगो बभूव पुंसैव च सूत्रनाम्ना ।
+| verse_lines  = श्रद्धा द्वितीयाऽथ तयोश्च योगो बभूव पुंसैव च सूत्रनाम्ना ।;हरेर्नियोगादथ सम्प्रसूतौ शेषः सुपर्णश्च तयोः सहैव ॥ १३॥
 | verse_line2  = हरेर्नियोगादथ सम्प्रसूतौ शेषः सुपर्णश्च तयोः सहैव ॥ १३॥
 }}
@@ Line 2,970: / Line 3,298: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शेषस्तयोरेव हि जीवनामा कालात्मकः सोऽथ सुपर्ण आसीत् ।
+| verse_lines  = शेषस्तयोरेव हि जीवनामा कालात्मकः सोऽथ सुपर्ण आसीत् ।;तौ वाहनं शयनं चैव विष्णोः काला जयाद्याश्च तत प्रसूताः ॥ १४॥
 | verse_line2  = तौ वाहनं शयनं चैव विष्णोः काला जयाद्याश्च तत प्रसूताः ॥ १४॥
 }}
@@ Line 2,979: / Line 3,308: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = काला जयाद्या अपि विष्णुपार्षदा यस्मादण्डात् परतः सम्प्रसूताः ।
+| verse_lines  = काला जयाद्या अपि विष्णुपार्षदा यस्मादण्डात् परतः सम्प्रसूताः ।;नीचाः सुरेभ्यस्तत एव तेऽखिला विष्वक्सेनो वायुजः खेन तुल्यः ॥ १५॥
 | verse_line2  = नीचाः सुरेभ्यस्तत एव तेऽखिला विष्वक्सेनो वायुजः खेन तुल्यः ॥ १५॥
 }}
@@ Line 2,988: / Line 3,318: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यूहात्तृतीयात्पुनरेव विष्णोर्देवांश्चतुर्वर्णगतान् समस्तान् ।
+| verse_lines  = व्यूहात्तृतीयात्पुनरेव विष्णोर्देवांश्चतुर्वर्णगतान् समस्तान् ।;सङ्गृह्य बीजात्मतयाऽनिरुद्धो न्यधत्त शान्त्यां त्रिगुणात्मिकायाम् ॥ १६॥
 | verse_line2  = सङ्गृह्य बीजात्मतयाऽनिरुद्धो न्यधत्त शान्त्यां त्रिगुणात्मिकायाम् ॥ १६॥
 }}
@@ Line 2,997: / Line 3,328: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो महत्तत्त्वतनुर्विरिञ्चः स्थूलात्मनैवाजनि वाक् च देवी ।
+| verse_lines  = ततो महत्तत्त्वतनुर्विरिञ्चः स्थूलात्मनैवाजनि वाक् च देवी ।;तस्यामहङ्कारतनुं स रुद्रं ससर्ज बुद्धिं च तदर्द्धदेहाम् ॥ १७॥
 | verse_line2  = तस्यामहङ्कारतनुं स रुद्रं ससर्ज बुद्धिं च तदर्द्धदेहाम् ॥ १७॥
 }}
@@ Line 3,006: / Line 3,338: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बुद्ध्यामुमायां स शिवस्त्रिरूपो मनश्च वैकारिकदेवसङ्घान् ।
+| verse_lines  = बुद्ध्यामुमायां स शिवस्त्रिरूपो मनश्च वैकारिकदेवसङ्घान् ।;दशेन्द्रियाण्येव च तैजसानि क्रमेण खादीन् विषयैश्च सार्द्धम् ॥ १८॥
 | verse_line2  = दशेन्द्रियाण्येव च तैजसानि क्रमेण खादीन् विषयैश्च सार्द्धम् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 3,015: / Line 3,348: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुंसः प्रकृत्यां च पुनर्विरिञ्चाच्छिवोऽथ तस्मादखिलाः सुरेशाः ।
+| verse_lines  = पुंसः प्रकृत्यां च पुनर्विरिञ्चाच्छिवोऽथ तस्मादखिलाः सुरेशाः ।;जाताः सशक्राः पुनरेव सूत्राच्छ्रद्धा सुतानाप सुरप्रवीरान् ।;शेषं शिवं चेन्द्रमथेन्द्रतश्च सर्वे सुरा यज्ञगणाश्च जाताः ॥ १९॥
 | verse_line2  = जाताः सशक्राः पुनरेव सूत्राच्छ्रद्धा सुतानाप सुरप्रवीरान् ।
 }}
@@ Line 3,024: / Line 3,358: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च माया त्रिविधा बभूव सत्त्वादिरूपैरथ वासुदेवात् ।
+| verse_lines  = पुनश्च माया त्रिविधा बभूव सत्त्वादिरूपैरथ वासुदेवात् ।;सत्त्वात्मिकायां स बभूव तस्मात् स विष्णुनामैव निरन्तरोऽपि ।;रजस्तनौ चैव विरिञ्च आसीत् तमस्तनौ शर्व इति त्रयोऽस्मात् ॥ २०॥
 | verse_line2  = सत्त्वात्मिकायां स बभूव तस्मात् स विष्णुनामैव निरन्तरोऽपि ।
 }}
@@ Line 3,033: / Line 3,368: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एते हि देवाः पुनरण्डसृष्टावशक्नुवन्तो हरिमेत्य तुष्टुवुः ।
+| verse_lines  = एते हि देवाः पुनरण्डसृष्टावशक्नुवन्तो हरिमेत्य तुष्टुवुः ।;त्वन्नो जगच्चित्रविचित्रसर्गनिस्सीमशक्तिः कुरु सन्निकेतम् ॥ २१॥
 | verse_line2  = त्वन्नो जगच्चित्रविचित्रसर्गनिस्सीमशक्तिः कुरु सन्निकेतम् ॥ २१॥
 }}
@@ Line 3,042: / Line 3,378: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति स्तुतस्तैः पुरुषोत्तमोऽसौ स विष्णुनामा श्रियमाप सृष्टये ।
+| verse_lines  = इति स्तुतस्तैः पुरुषोत्तमोऽसौ स विष्णुनामा श्रियमाप सृष्टये ।;सुषाव सैवाण्डमधोक्षजस्य शुष्मं हिरण्यात्मकमम्बुमध्ये ॥ २२॥
 | verse_line2  = सुषाव सैवाण्डमधोक्षजस्य शुष्मं हिरण्यात्मकमम्बुमध्ये ॥ २२॥
 }}
@@ Line 3,051: / Line 3,388: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् प्रविष्टा हरिणैव सार्द्धं सर्वे सुरास्तस्य बभूव नाभेः ।
+| verse_lines  = तस्मिन् प्रविष्टा हरिणैव सार्द्धं सर्वे सुरास्तस्य बभूव नाभेः ।;लोकात्मकं पद्मममुष्य मध्ये पुनर्विरिञ्चोऽजनि सद्गुणात्मा ॥ २३॥
 | verse_line2  = लोकात्मकं पद्मममुष्य मध्ये पुनर्विरिञ्चोऽजनि सद्गुणात्मा ॥ २३॥
 }}
@@ Line 3,060: / Line 3,398: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मात् पुनः सर्वसुराः प्रसूतास्ते जायमाना अपि निर्णयाय ।
+| verse_lines  = तस्मात् पुनः सर्वसुराः प्रसूतास्ते जायमाना अपि निर्णयाय ।;निस्सृत्य कायादुत पद्मयोनेः सम्प्राविशन् क्रमशो मारुतान्ताः ॥ २४॥
 | verse_line2  = निस्सृत्य कायादुत पद्मयोनेः सम्प्राविशन् क्रमशो मारुतान्ताः ॥ २४॥
 }}
@@ Line 3,069: / Line 3,408: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पपात वायोर्गमनाच्छरीरं तस्यैव चावेशत उत्थितं पुनः ।
+| verse_lines  = पपात वायोर्गमनाच्छरीरं तस्यैव चावेशत उत्थितं पुनः ।;तस्मात् स एको विबुधप्रधान इत्याश्रिता देवगणास्तमेव । ॥ २५॥
 | verse_line2  = तस्मात् स एको विबुधप्रधान इत्याश्रिता देवगणास्तमेव । ॥ २५॥
 }}
@@ Line 3,078: / Line 3,418: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हरेर्विरिञ्चस्य च मध्यसंस्थितेस्तदन्यदेवाधिपतिः स मारुतः ।
+| verse_lines  = हरेर्विरिञ्चस्य च मध्यसंस्थितेस्तदन्यदेवाधिपतिः स मारुतः ।;ततो विरिञ्चो भुवनानि सप्त ससप्तकान्याशु चकार सोऽब्जात् ॥ २६॥
 | verse_line2  = ततो विरिञ्चो भुवनानि सप्त ससप्तकान्याशु चकार सोऽब्जात् ॥ २६॥
 }}
@@ Line 3,087: / Line 3,428: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माच्च देवा ऋषयः पुनश्च वैकारिकाद्याः सशिवा बभूवुः ॥ २७ ॥
+| verse_lines  = तस्माच्च देवा ऋषयः पुनश्च वैकारिकाद्याः सशिवा बभूवुः ॥ २७ ॥
 }}
@@ Line 3,095: / Line 3,437: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अग्रे शिवोऽहं भव एव बुद्धेरुमा मनोजौ सह शक्रकामौ ।
+| verse_lines  = अग्रे शिवोऽहं भव एव बुद्धेरुमा मनोजौ सह शक्रकामौ ।;गुरुर्मनुर्दक्ष उतानिरुद्धः सहैव (पश्चान्) शच्या मनसः प्रसूताः ॥ २८ ॥
 | verse_line2  = गुरुर्मनुर्दक्ष उतानिरुद्धः सहैव (पश्चान्) शच्या मनसः प्रसूताः ॥ २८ ॥
 }}
@@ Line 3,104: / Line 3,447: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चक्षुःश्रुतिभ्यां स्पर्शात्सहैव रविः शशी धर्म इमे प्रसूताः ।
+| verse_lines  = चक्षुःश्रुतिभ्यां स्पर्शात्सहैव रविः शशी धर्म इमे प्रसूताः ।;जिह्वाभवो वारिपतिर्नसोश्च नासत्यदस्रौ क्रमशः प्रसूताः ।;ततः सनाद्याश्च मरीचिमुख्या देवाश्च सर्वे क्रमशः प्रसूताः ॥ २९ ॥
 | verse_line2  = जिह्वाभवो वारिपतिर्नसोश्च नासत्यदस्रौ क्रमशः प्रसूताः ।
 }}
@@ Line 3,113: / Line 3,457: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽसुराद्या ऋषयो मनुष्या जगद्विचित्रं च विरिञ्चतोऽभूत् ॥ ३०॥
+| verse_lines  = ततोऽसुराद्या ऋषयो मनुष्या जगद्विचित्रं च विरिञ्चतोऽभूत् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 3,121: / Line 3,466: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्तक्रमात् पूर्वभवस्तु यो यः श्रेष्ठः स स ह्यासुरकानृते च ।
+| verse_lines  = उक्तक्रमात् पूर्वभवस्तु यो यः श्रेष्ठः स स ह्यासुरकानृते च ।;पूर्वश्च (पूर्वस्तु) पश्चात् पुनरेव जातो नाश्रेष्ठतामेति कथञ्चिदस्य ।;गुणास्तु कालात् पितृमातृदोषात् स्वकर्मतो वाऽभिभवं प्रयान्ति ॥ ३१॥
 | verse_line2  = पूर्वश्च (पूर्वस्तु) पश्चात् पुनरेव जातो नाश्रेष्ठतामेति कथञ्चिदस्य ।
 }}
@@ Line 3,130: / Line 3,476: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लयो भवेद् व्युत्क्रमतो हि तेषां ततो हरिः प्रलये श्रीसहायः ।
+| verse_lines  = लयो भवेद् व्युत्क्रमतो हि तेषां ततो हरिः प्रलये श्रीसहायः ।;शेते निजानन्दममन्दसान्द्रसन्दोहमेकोऽनुभवन्ननन्तः ॥ ३२॥
 | verse_line2  = शेते निजानन्दममन्दसान्द्रसन्दोहमेकोऽनुभवन्ननन्तः ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 3,139: / Line 3,486: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्तशीर्षास्यकरोरुपादः सोऽनन्तमूर्तिः स्वगुणाननन्तान् ।
+| verse_lines  = अनन्तशीर्षास्यकरोरुपादः सोऽनन्तमूर्तिः स्वगुणाननन्तान् ।;अनन्तशक्तिः परिपूर्णभोगो भुञ्जन्नजस्रं निजरूप आस्ते ॥ ३३॥
 | verse_line2  = अनन्तशक्तिः परिपूर्णभोगो भुञ्जन्नजस्रं निजरूप आस्ते ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 3,148: / Line 3,496: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं पुनः सृजते सर्वमेतदनाद्यनन्तो हि जगत्प्रवाहः ।
+| verse_lines  = एवं पुनः सृजते सर्वमेतदनाद्यनन्तो हि जगत्प्रवाहः ।;नित्या हि (श्च) जीवाः प्रकृतिश्च नित्या कालश्च नित्यः किमु देवदेवः ॥ ३४॥
 | verse_line2  = नित्या हि (श्च) जीवाः प्रकृतिश्च नित्या कालश्च नित्यः किमु देवदेवः ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 3,157: / Line 3,506: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा समुद्रात् सरितः प्रजाताः पुनस्तमेव प्रविशन्ति शश्वत् ।
+| verse_lines  = यथा समुद्रात् सरितः प्रजाताः पुनस्तमेव प्रविशन्ति शश्वत् ।;एवं हरेर्नित्यजगत्प्रवाहस्तमेव चासौ प्रविशत्यजस्रम् ॥ ३५॥
 | verse_line2  = एवं हरेर्नित्यजगत्प्रवाहस्तमेव चासौ प्रविशत्यजस्रम् ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 3,166: / Line 3,516: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं विदुर्ये परमामनन्तामजस्य शक्तिं पुरुषोत्तमस्य ।
+| verse_lines  = एवं विदुर्ये परमामनन्तामजस्य शक्तिं पुरुषोत्तमस्य ।;तस्य प्रसादादथ दग्धदोषास्तमाप्नुवन्त्याशु परं सुरेशम् ॥ ३६॥
 | verse_line2  = तस्य प्रसादादथ दग्धदोषास्तमाप्नुवन्त्याशु परं सुरेशम् ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 3,175: / Line 3,526: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवानिमान् मुक्तसमस्तदोषान् स्वसन्निधाने विनिवेश्य देवः ।
+| verse_lines  = देवानिमान् मुक्तसमस्तदोषान् स्वसन्निधाने विनिवेश्य देवः ।;पुनस्तदन्यानधिकारयोग्यांस्तत्तद्गणानेव पदे नियुङ्क्ते ॥ ३७॥
 | verse_line2  = पुनस्तदन्यानधिकारयोग्यांस्तत्तद्गणानेव पदे नियुङ्क्ते ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 3,184: / Line 3,536: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च मारीचत एव देवाः जाता आदित्यामसुराश्च दित्याम् ।
+| verse_lines  = पुनश्च मारीचत एव देवाः जाता आदित्यामसुराश्च दित्याम् ।;गावो मृगाः पक्ष्युरगादिसत्त्वा दाक्षायणीष्वेव समस्तशोऽपि ॥ ३८॥
 | verse_line2  = गावो मृगाः पक्ष्युरगादिसत्त्वा दाक्षायणीष्वेव समस्तशोऽपि ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 3,193: / Line 3,546: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः स मग्नामलयो लयोदधौ महीं विलोक्याशु हरिर्वराहः ।
+| verse_lines  = ततः स मग्नामलयो लयोदधौ महीं विलोक्याशु हरिर्वराहः ।;भूत्वा विरिञ्चार्थमिमां सशैलामुद्धृत्य वारामुपरि न्यधात् स्थिरम् ॥ ३९॥
 | verse_line2  = भूत्वा विरिञ्चार्थमिमां सशैलामुद्धृत्य वारामुपरि न्यधात् स्थिरम् ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 3,202: / Line 3,556: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाब्जनाभप्रतिहारपालौ शापात् त्रिशो भूमितले प्रजातौ ।
+| verse_lines  = अथाब्जनाभप्रतिहारपालौ शापात् त्रिशो भूमितले प्रजातौ ।;दित्यां हिरण्यावथ राक्षसौ च पैतृष्वसेयौ च हरेः परस्तात् ॥ ४०॥
 | verse_line2  = दित्यां हिरण्यावथ राक्षसौ च पैतृष्वसेयौ च हरेः परस्तात् ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 3,211: / Line 3,566: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = (हतो) ततो हिरण्याक्ष उदारविक्रमो दितेः सुतो योऽवरजः सुरार्थे ।
+| verse_lines  = (हतो) ततो हिरण्याक्ष उदारविक्रमो दितेः सुतो योऽवरजः सुरार्थे ।;धात्रार्थितेनैव वराहरूपिणा धरोद्धृतौ पूर्वहतोऽब्जजोद्भवः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = धात्रार्थितेनैव वराहरूपिणा धरोद्धृतौ पूर्वहतोऽब्जजोद्भवः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 3,220: / Line 3,576: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो विधातुर्मुखतो विनिःसृतान् वेदान् हयास्यो जगृहेऽसुरेन्द्रः ।
+| verse_lines  = अथो विधातुर्मुखतो विनिःसृतान् वेदान् हयास्यो जगृहेऽसुरेन्द्रः ।;निहत्य तं मत्स्यवपुर्जुगोप मनुं मुनींस्तांश्च ददौ विधातुः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = निहत्य तं मत्स्यवपुर्जुगोप मनुं मुनींस्तांश्च ददौ विधातुः ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 3,229: / Line 3,586: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मन्वन्तरप्रलये मत्स्यरूपो विद्यामदान्मनवे देवदेवः ।
+| verse_lines  = मन्वन्तरप्रलये मत्स्यरूपो विद्यामदान्मनवे देवदेवः ।;वैवस्वतायोत्तमसंविदात्मा विष्णोः स्वरूपप्रतिपत्तिरूपाम् ॥ ४३॥
 | verse_line2  = वैवस्वतायोत्तमसंविदात्मा विष्णोः स्वरूपप्रतिपत्तिरूपाम् ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 3,238: / Line 3,596: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो दितेर्ज्येष्ठसुतेन शश्वत् प्रपीडिता ब्रह्मवरात् सुरेशाः ।
+| verse_lines  = अथो दितेर्ज्येष्ठसुतेन शश्वत् प्रपीडिता ब्रह्मवरात् सुरेशाः ।;हरिं विरिञ्चेन सहोपजग्मुर्दौरात्म्यमस्यापि शशंसुरस्मै ॥ ४४॥
 | verse_line2  = हरिं विरिञ्चेन सहोपजग्मुर्दौरात्म्यमस्यापि शशंसुरस्मै ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 3,247: / Line 3,606: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभिष्टुतस्तैर्हरिरुग्रवीर्यो नृसिंहरूपेण स आविरासीत् ।
+| verse_lines  = अभिष्टुतस्तैर्हरिरुग्रवीर्यो नृसिंहरूपेण स आविरासीत् ।;हत्वा हिरण्यं च सुताय तस्य दत्वाऽभयं देवगणानतोषयत् ॥ ४५॥
 | verse_line2  = हत्वा हिरण्यं च सुताय तस्य दत्वाऽभयं देवगणानतोषयत् ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 3,256: / Line 3,616: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुरासुराणामुदधिं विमथ्नतां दधार पृष्ठेन गिरिं स मन्दरम् ।
+| verse_lines  = सुरासुराणामुदधिं विमथ्नतां दधार पृष्ठेन गिरिं स मन्दरम् ।;वरप्रदानादपरैरधार्यं हरस्य कूर्मो बृहदण्डवोढा ॥ ४६॥
 | verse_line2  = वरप्रदानादपरैरधार्यं हरस्य कूर्मो बृहदण्डवोढा ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 3,265: / Line 3,626: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरादजेयत्वमवाप दैत्यराट् चतुर्मुखस्यैव बलिर्यदा तदा ।
+| verse_lines  = वरादजेयत्वमवाप दैत्यराट् चतुर्मुखस्यैव बलिर्यदा तदा ।;अजायतेन्द्रावरजोऽदितेः सुतो महानजोऽप्यब्जभवादिसंस्तुतः ॥ ४७॥
 | verse_line2  = अजायतेन्द्रावरजोऽदितेः सुतो महानजोऽप्यब्जभवादिसंस्तुतः ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 3,274: / Line 3,636: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘स वामनात्माऽसुरभूभृतोऽध्वरं जगाम गां सन्नमयन् पदे पदे ।
+| verse_lines  = ‘स वामनात्माऽसुरभूभृतोऽध्वरं जगाम गां सन्नमयन् पदे पदे ।;जहार चास्माच्छलतस्त्रिविष्टपं त्रिभिः क्रमैस्तच्च ददौ निजाग्रजे’ ॥ ४८॥
 | verse_line2  = जहार चास्माच्छलतस्त्रिविष्टपं त्रिभिः क्रमैस्तच्च ददौ निजाग्रजे’ ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 3,283: / Line 3,646: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पितामहेनास्य पुरा हि (भि) याचितो बलेः कृते केशव आह यद्वचः ।
+| verse_lines  = पितामहेनास्य पुरा हि (भि) याचितो बलेः कृते केशव आह यद्वचः ।;नायाञ्चयाऽहं प्रतिहन्मि तं बलिं शुभाननेत्येव ततोऽभ्ययाचत ॥ ४९॥
 | verse_line2  = नायाञ्चयाऽहं प्रतिहन्मि तं बलिं शुभाननेत्येव ततोऽभ्ययाचत ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 3,292: / Line 3,656: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बभूविरे चन्द्रललामतो वरात् पुरा ह्यजेया असुरा धरातले ।
+| verse_lines  = बभूविरे चन्द्रललामतो वरात् पुरा ह्यजेया असुरा धरातले ।;तैरर्दिता वासवनायकाः सुराः पुरो निधायाब्जजमस्तुवन् हरिम् ॥ ५०॥
 | verse_line2  = तैरर्दिता वासवनायकाः सुराः पुरो निधायाब्जजमस्तुवन् हरिम् ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 3,301: / Line 3,666: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विरिञ्चसृष्टैर्नितरामवध्यौ वराद् विधातुर्दितिजौ हिरण्यकौ ।
+| verse_lines  = विरिञ्चसृष्टैर्नितरामवध्यौ वराद् विधातुर्दितिजौ हिरण्यकौ ।;तथा हयग्रीव उदारविक्रमस्त्वया हता ब्रह्मपुरातनेन ॥ ५१॥
 | verse_line2  = तथा हयग्रीव उदारविक्रमस्त्वया हता ब्रह्मपुरातनेन ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 3,310: / Line 3,676: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चासुरान् रुद्रवरादवध्यानिमान् समस्तैरपि देवदेव ।
+| verse_lines  = स चासुरान् रुद्रवरादवध्यानिमान् समस्तैरपि देवदेव ।;निःसीमशक्त्यैव निहत्य सर्वान् हृदम्बुजे नो निवसाथ शश्वत् ॥ ५२॥
 | verse_line2  = निःसीमशक्त्यैव निहत्य सर्वान् हृदम्बुजे नो निवसाथ शश्वत् ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 3,319: / Line 3,686: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादरोक्तस्त्रिदशैरजेयः स शार्ङ्गधन्वाऽथ भृगूद्वहोऽभूत् ।
+| verse_lines  = इत्यादरोक्तस्त्रिदशैरजेयः स शार्ङ्गधन्वाऽथ भृगूद्वहोऽभूत् ।;रामो निहत्यासुरपूगमुग्रं (न) ह्रदाननादिर्विदधेऽसृजैव ॥ ५३॥
 | verse_line2  = रामो निहत्यासुरपूगमुग्रं (न) ह्रदाननादिर्विदधेऽसृजैव ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 3,328: / Line 3,696: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः पुलस्त्यस्य कुले प्रसूतौ तावादिदैत्यौ जगदेकशत्रू ।
+| verse_lines  = ततः पुलस्त्यस्य कुले प्रसूतौ तावादिदैत्यौ जगदेकशत्रू ।;परैरवध्यौ वरतः पुरा हरेः सुरैरजेयौ च वराद्विधातुः ॥ ५४॥
 | verse_line2  = परैरवध्यौ वरतः पुरा हरेः सुरैरजेयौ च वराद्विधातुः ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 3,337: / Line 3,706: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वैरजेयः स च कुम्भकर्णः पुरातने जन्मनि धातुरेव ।
+| verse_lines  = सर्वैरजेयः स च कुम्भकर्णः पुरातने जन्मनि धातुरेव ।;वरान्नरादीनृत एव रावणस्तदातनात्तौ त्रिदशानबाधताम् ॥ ५५॥
 | verse_line2  = वरान्नरादीनृत एव रावणस्तदातनात्तौ त्रिदशानबाधताम् ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 3,346: / Line 3,716: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽब्जजं शूलिनमेव चाग्रतो निधाय देवाः पुरुहूतपूर्वकाः ।
+| verse_lines  = तदाऽब्जजं शूलिनमेव चाग्रतो निधाय देवाः पुरुहूतपूर्वकाः ।;पयोम्बुधौ भोगिपभोगशायिनं समेत्य योग्यां स्तुतिमभ्ययोजयन् ॥ ५६॥
 | verse_line2  = पयोम्बुधौ भोगिपभोगशायिनं समेत्य योग्यां स्तुतिमभ्ययोजयन् ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 3,355: / Line 3,726: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वमेक ईशः परमः स्वतन्त्रस्त्वमादिरन्तो जगतो नियोक्ता ।
+| verse_lines  = त्वमेक ईशः परमः स्वतन्त्रस्त्वमादिरन्तो जगतो नियोक्ता ।;त्वदाज्ञयैवाखिलमम्बुजोद्भवा वितेनिरेऽग्र्याश्चरमाश्च येऽन्ये ॥ ५७॥
 | verse_line2  = त्वदाज्ञयैवाखिलमम्बुजोद्भवा वितेनिरेऽग्र्याश्चरमाश्च येऽन्ये ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 3,364: / Line 3,736: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मनुष्यमानात् त्रिशतं सषष्टिकं दिवौकसामेकमुशन्ति वत्सरम् ।
+| verse_lines  = मनुष्यमानात् त्रिशतं सषष्टिकं दिवौकसामेकमुशन्ति वत्सरम् ।;द्विषट्सहस्रैरपि तैश्चतुर्युगं त्रेतादिभिः पादश एव हीनैः ॥ ५८॥
 | verse_line2  = द्विषट्सहस्रैरपि तैश्चतुर्युगं त्रेतादिभिः पादश एव हीनैः ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 3,373: / Line 3,746: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सहस्त्रवृत्तं तदहः स्वयम्भुवो निशा च तन्मानमितं शरच्छतम् ।
+| verse_lines  = सहस्त्रवृत्तं तदहः स्वयम्भुवो निशा च तन्मानमितं शरच्छतम् ।;त्वदाज्ञया स्वाननुभूय भोगानुपैति सोऽपि त्वरितस्त्वदन्तिकम् ॥ ५९॥
 | verse_line2  = त्वदाज्ञया स्वाननुभूय भोगानुपैति सोऽपि त्वरितस्त्वदन्तिकम् ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 3,382: / Line 3,756: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वया पुरा कर्णपुटाद्विनिर्मितौ महासुरौ तौ मधुकैटभाख्यौ ।
+| verse_lines  = त्वया पुरा कर्णपुटाद्विनिर्मितौ महासुरौ तौ मधुकैटभाख्यौ ।;प्रभञ्जनावेशवशात् (तवाऽज्ञया) त्वदाज्ञया बलोद्धतावाशु जलेऽभ्यवर्धताम् (व्यवर्धताम्)॥ ६०॥
 | verse_line2  = प्रभञ्जनावेशवशात् (तवाऽज्ञया) त्वदाज्ञया बलोद्धतावाशु जलेऽभ्यवर्धताम् (व्यवर्धताम्)॥ ६०॥
 }}
@@ Line 3,391: / Line 3,766: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वदाज्ञया ब्रह्मवरादवध्यौ चिक्रीडिषासम्भवया (मुखोद्गतान्) मुखोद्गतौ ।
+| verse_lines  = त्वदाज्ञया ब्रह्मवरादवध्यौ चिक्रीडिषासम्भवया (मुखोद्गतान्) मुखोद्गतौ ।;स्वयम्भुवो वेदगणानहार्षतां तदाऽभवस्त्वं हयशीर्ष ईश्वरः ॥ ६१॥
 | verse_line2  = स्वयम्भुवो वेदगणानहार्षतां तदाऽभवस्त्वं हयशीर्ष ईश्वरः ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 3,400: / Line 3,776: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आहृत्य वेदानखिलान् प्रदाय स्वयम्भुवे तौ च जघन्थ दस्यू ।
+| verse_lines  = आहृत्य वेदानखिलान् प्रदाय स्वयम्भुवे तौ च जघन्थ दस्यू ।;निष्पीड्य तावूरुतळे कराभ्यां तन्मेदसैवाऽशु चकर्थ मेदिनीम् ॥ ६२॥
 | verse_line2  = निष्पीड्य तावूरुतळे कराभ्यां तन्मेदसैवाऽशु चकर्थ मेदिनीम् ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 3,409: / Line 3,786: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं सुराणां च निसर्गजं बलं तथाऽसुराणां वरदानसम्भवम् ।
+| verse_lines  = एवं सुराणां च निसर्गजं बलं तथाऽसुराणां वरदानसम्भवम् ।;वशे तवैतद्द्वयमप्यतो वयं निवेदयामः पितुरेव तेऽखिलम् ॥ ६३॥
 | verse_line2  = वशे तवैतद्द्वयमप्यतो वयं निवेदयामः पितुरेव तेऽखिलम् ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 3,418: / Line 3,796: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इमौ च रक्षोऽधिपती विरोद्धतौ जहि स्ववीर्येण नृषु प्रभूतः ।
+| verse_lines  = इमौ च रक्षोऽधिपती विरोद्धतौ जहि स्ववीर्येण नृषु प्रभूतः ।;इतीरिते तैरखिलैः सुरेश्वरैर्बभूव रामो जगतीपतिः प्रभुः ॥ ६४॥
 | verse_line2  = इतीरिते तैरखिलैः सुरेश्वरैर्बभूव रामो जगतीपतिः प्रभुः ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 3,427: / Line 3,806: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कश्यपस्यादितिगर्भजन्मनो विवस्वतस्तन्तुभवस्य भूभृतः ।
+| verse_lines  = स कश्यपस्यादितिगर्भजन्मनो विवस्वतस्तन्तुभवस्य भूभृतः ।;गृहे दशस्यन्दननामिनोऽभूत् कौसल्यकानाम्नि तदर्थिनेष्टः ॥ ६५ ॥
 | verse_line2  = गृहे दशस्यन्दननामिनोऽभूत् कौसल्यकानाम्नि तदर्थिनेष्टः ॥ ६५ ॥
 }}
@@ Line 3,436: / Line 3,816: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाज्ञया देवगणा बभूविरे पुरैव पश्चादपि तस्य भूम्नः ।
+| verse_lines  = तदाज्ञया देवगणा बभूविरे पुरैव पश्चादपि तस्य भूम्नः ।;निषेवणायोरुगुणस्य वानरेष्वथो नरेष्वेव च पश्चिमोद्भवाः ॥ ६६ ॥
 | verse_line2  = निषेवणायोरुगुणस्य वानरेष्वथो नरेष्वेव च पश्चिमोद्भवाः ॥ ६६ ॥
 }}
@@ Line 3,445: / Line 3,826: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स देवतानां प्रथमो गुणाधिको बभूव नाम्ना हनुमान् प्रभञ्जनः ।
+| verse_lines  = स देवतानां प्रथमो गुणाधिको बभूव नाम्ना हनुमान् प्रभञ्जनः ।;स्वसम्भवः केसरिणो गृहे प्रभुर्बभूव वाली स्वत एव वासवः ॥ ६७॥
 | verse_line2  = स्वसम्भवः केसरिणो गृहे प्रभुर्बभूव वाली स्वत एव वासवः ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 3,454: / Line 3,836: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुग्रीव आसीत् परमेष्ठितेजसा युतो रविः स्वात्मत एव जाम्बवान् ।
+| verse_lines  = सुग्रीव आसीत् परमेष्ठितेजसा युतो रविः स्वात्मत एव जाम्बवान् ।;य एव पूर्वं परमेष्ठिवक्षसस्त्वगुद्भवो धर्म इहाऽस्यतोऽभवत् ॥ ६८॥
 | verse_line2  = य एव पूर्वं परमेष्ठिवक्षसस्त्वगुद्भवो धर्म इहाऽस्यतोऽभवत् ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 3,463: / Line 3,846: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = य एव सूर्यात् पुनरेव संज्ञया नाम्ना यमो दक्षिणदिक्प आसीत् ।
+| verse_lines  = य एव सूर्यात् पुनरेव संज्ञया नाम्ना यमो दक्षिणदिक्प आसीत् ।;स जाम्बवान् दैवतकार्यदर्शिना पुरैव सृष्टो मुखतः स्वयम्भुवा ॥ ६९॥
 | verse_line2  = स जाम्बवान् दैवतकार्यदर्शिना पुरैव सृष्टो मुखतः स्वयम्भुवा ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 3,472: / Line 3,856: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मोद्भवः सोम उतास्य सूनोरत्रेरभूत् सोऽङ्गद एव जातः ।
+| verse_lines  = ब्रह्मोद्भवः सोम उतास्य सूनोरत्रेरभूत् सोऽङ्गद एव जातः ।;बृहस्पतिस्तार उतो शची च शक्रस्य भार्यैव बभूव तारा ॥ ७०॥
 | verse_line2  = बृहस्पतिस्तार उतो शची च शक्रस्य भार्यैव बभूव तारा ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 3,481: / Line 3,866: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बृहस्पतिर्ब्रह्मसुतोऽपि पूर्वं सहैव शच्या मनसोऽभिजातः ।
+| verse_lines  = बृहस्पतिर्ब्रह्मसुतोऽपि पूर्वं सहैव शच्या मनसोऽभिजातः ।;ब्रह्मोद्भवस्याङ्गिरसः सुतोऽभून्मारीचजस्यैव शची पुलोम्नः ॥ ७१॥
 | verse_line2  = ब्रह्मोद्भवस्याङ्गिरसः सुतोऽभून्मारीचजस्यैव शची पुलोम्नः ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 3,490: / Line 3,876: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स एव शच्या सह वानरोऽभूत् स्वयम्भुवो देवगुरुर्बृहस्पतिः ।
+| verse_lines  = स एव शच्या सह वानरोऽभूत् स्वयम्भुवो देवगुरुर्बृहस्पतिः ।;अभूत् सुषेणो वरुणोऽश्विनौ च बभूवतुस्तौ विविदश्च मैन्दः ॥ ७२॥
 | verse_line2  = अभूत् सुषेणो वरुणोऽश्विनौ च बभूवतुस्तौ विविदश्च मैन्दः ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 3,499: / Line 3,886: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मोद्भवौ तौ पुनरेव सूर्याद् बभूवतुस्तत्र कनीयसस्तु ।
+| verse_lines  = ब्रह्मोद्भवौ तौ पुनरेव सूर्याद् बभूवतुस्तत्र कनीयसस्तु ।;आवेश ऐन्द्रो वरदानतोऽभूत् ततो बलीयान् विविदो हि मैन्दात् ॥ ७३॥
 | verse_line2  = आवेश ऐन्द्रो वरदानतोऽभूत् ततो बलीयान् विविदो हि मैन्दात् ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 3,508: / Line 3,896: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नीलोऽग्निरासीत् कमलोद्भवोत्थः कामः पुनः श्रीरमणाद् रमायाम् ।
+| verse_lines  = नीलोऽग्निरासीत् कमलोद्भवोत्थः कामः पुनः श्रीरमणाद् रमायाम् ।;प्रद्युम्ननामाऽभवदेवमीशात् स स्कन्दतामाप स चक्रतां च ॥ ७४॥
 | verse_line2  = प्रद्युम्ननामाऽभवदेवमीशात् स स्कन्दतामाप स चक्रतां च ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 3,517: / Line 3,906: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं हरेश्चक्रमभूद्धि दुर्गा तमःस्थिता श्रीरिति यां वदन्ति ।
+| verse_lines  = पूर्वं हरेश्चक्रमभूद्धि दुर्गा तमःस्थिता श्रीरिति यां वदन्ति ।;सत्त्वात्मिका शङ्खमथो रजस्था भूर्नामिका पद्ममभूद्धरेर्हि ॥ ७५॥
 | verse_line2  = सत्त्वात्मिका शङ्खमथो रजस्था भूर्नामिका पद्ममभूद्धरेर्हि ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 3,526: / Line 3,916: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गदा तु वायुर्बलसंविदात्मा शार्ङ्गं च विद्येति रमैव खड्गः ।
+| verse_lines  = गदा तु वायुर्बलसंविदात्मा शार्ङ्गं च विद्येति रमैव खड्गः ।;दुर्गात्मिका सैव च चर्मनाम्नी पञ्चात्मको मारुत एव बाणाः ॥ ७६॥
 | verse_line2  = दुर्गात्मिका सैव च चर्मनाम्नी पञ्चात्मको मारुत एव बाणाः ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 3,535: / Line 3,926: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं स्थितेष्वेव पुरातनेषु वराद् रथाङ्गत्वमवाप कामः ।
+| verse_lines  = एवं स्थितेष्वेव पुरातनेषु वराद् रथाङ्गत्वमवाप कामः ।;तत्सूनुतामाप च सोऽनिरुद्धो ब्रह्मोद्भवः शङ्खतनुः पुमात्मा ॥ ७७॥
 | verse_line2  = तत्सूनुतामाप च सोऽनिरुद्धो ब्रह्मोद्भवः शङ्खतनुः पुमात्मा ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 3,544: / Line 3,936: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तावेव जातौ भरतश्च नाम्ना शत्रुघ्न इत्येष च रामतोऽनु ।
+| verse_lines  = तावेव जातौ भरतश्च नाम्ना शत्रुघ्न इत्येष च रामतोऽनु ।;पूर्वं सुमित्रातनयश्च शेषः स लक्ष्मणो नाम रघूत्तमादनु ॥ ७८॥
 | verse_line2  = पूर्वं सुमित्रातनयश्च शेषः स लक्ष्मणो नाम रघूत्तमादनु ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 3,553: / Line 3,946: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कौसल्यकापुत्र उरुक्रमोऽसावेकस्तथैको भरतस्य मातुः ।
+| verse_lines  = कौसल्यकापुत्र उरुक्रमोऽसावेकस्तथैको भरतस्य मातुः ।;उभौ सुमित्रातनयौ नृपस्य चत्वार एते ह्यमरोत्तमाः सुताः ॥ ७९॥
 | verse_line2  = उभौ सुमित्रातनयौ नृपस्य चत्वार एते ह्यमरोत्तमाः सुताः ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 3,562: / Line 3,956: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सङ्कर्षणाद्यैस्त्रिभिरेव रूपैराविष्ट आसीत् त्रिषु तेषु विष्णुः ।
+| verse_lines  = सङ्कर्षणाद्यैस्त्रिभिरेव रूपैराविष्ट आसीत् त्रिषु तेषु विष्णुः ।;इन्द्रोऽङ्गदे चैव ततोऽङ्गदो हि बली नितान्तं स बभूव शश्वत् ॥ ८०॥
 | verse_line2  = इन्द्रोऽङ्गदे चैव ततोऽङ्गदो हि बली नितान्तं स बभूव शश्वत् ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 3,571: / Line 3,966: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = येऽन्ये च भूपाः कृतवीर्यजाद्याः बलाधिकाः सन्ति सहस्रशोऽपि ।
+| verse_lines  = येऽन्ये च भूपाः कृतवीर्यजाद्याः बलाधिकाः सन्ति सहस्रशोऽपि ।;सर्वे हरेः सन्निधिभावयुक्ताः धर्मप्रधानाश्च गुणप्रधानाः ॥ ८१॥
 | verse_line2  = सर्वे हरेः सन्निधिभावयुक्ताः धर्मप्रधानाश्च गुणप्रधानाः ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 3,580: / Line 3,976: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयं रमा सीरत एव जाता सीतेति रामार्थमनूपमा या ।
+| verse_lines  = स्वयं रमा सीरत एव जाता सीतेति रामार्थमनूपमा या ।;विदेहराजस्य हि यज्ञभूमौ सुतेति तस्यैव ततस्तु साऽभूत् ॥ ८२॥
 | verse_line2  = विदेहराजस्य हि यज्ञभूमौ सुतेति तस्यैव ततस्तु साऽभूत् ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 3,589: / Line 3,986: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादिकल्पोत्थित एष सर्गो मया समस्तागमनिर्णयात्मकः ।
+| verse_lines  = इत्यादिकल्पोत्थित एष सर्गो मया समस्तागमनिर्णयात्मकः ।;सहानुसर्गः कथितोऽत्र पूर्वो यो यो गुणैर्नित्यमसौ वरो हि ॥ ८३॥
 | verse_line2  = सहानुसर्गः कथितोऽत्र पूर्वो यो यो गुणैर्नित्यमसौ वरो हि ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 3,598: / Line 3,996: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाश्चात्त्यकल्पेष्वपि सर्गभेदाः श्रुतौ पुराणेष्वपि चान्यथोक्ताः ।
+| verse_lines  = पाश्चात्त्यकल्पेष्वपि सर्गभेदाः श्रुतौ पुराणेष्वपि चान्यथोक्ताः ।;नोत्कर्षहेतुः प्रथमत्वमेषु विशेषवाक्यैरवगम्यमेतत् ॥ ८४॥
 | verse_line2  = नोत्कर्षहेतुः प्रथमत्वमेषु विशेषवाक्यैरवगम्यमेतत् ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 3,613: / Line 4,012: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ अथाभ्यवर्धंश्चतुराः कुमारा नृपस्य गेहे पुरुषोत्तमाद्याः ।
+| verse_lines  = औं ॥ अथाभ्यवर्धंश्चतुराः कुमारा नृपस्य गेहे पुरुषोत्तमाद्याः ।;नित्यप्रवृद्धस्य च तस्य वृद्धिरपेक्ष्य लोकस्य हि मन्ददृष्टिम् ॥ १॥
 | verse_line2  = नित्यप्रवृद्धस्य च तस्य वृद्धिरपेक्ष्य लोकस्य हि मन्ददृष्टिम् ॥ १॥
 }}
@@ Line 3,622: / Line 4,022: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरीक्ष्य नित्यं चतुरः कुमारान् पिता मुदं सन्ततमाप चोच्चम् ।
+| verse_lines  = निरीक्ष्य नित्यं चतुरः कुमारान् पिता मुदं सन्ततमाप चोच्चम् ।;विशेषतो राममुखेन्दुबिम्बमवेक्ष्य राजा कृतकृत्य आसीत् ॥ २॥
 | verse_line2  = विशेषतो राममुखेन्दुबिम्बमवेक्ष्य राजा कृतकृत्य आसीत् ॥ २॥
 }}
@@ Line 3,631: / Line 4,032: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तन्मातरः पौरजना अमात्या अन्तःपुरा वैषयिकाश्च सर्वे ।
+| verse_lines  = तन्मातरः पौरजना अमात्या अन्तःपुरा वैषयिकाश्च सर्वे ।;अवेक्षमाणाः परमं पुमांसं स्वानन्दतृप्ता इव सम्बभूवुः ॥ ३॥
 | verse_line2  = अवेक्षमाणाः परमं पुमांसं स्वानन्दतृप्ता इव सम्बभूवुः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 3,640: / Line 4,042: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः सुवंशे शशिनः प्रसूतो गाधीति शक्रस्तनुजोऽस्य चाऽसीत् ।
+| verse_lines  = ततः सुवंशे शशिनः प्रसूतो गाधीति शक्रस्तनुजोऽस्य चाऽसीत् ।;वरेण विप्रत्वमवाप योऽसौ विश्वस्य मित्रं स इहाऽजगाम ॥ ४॥
 | verse_line2  = वरेण विप्रत्वमवाप योऽसौ विश्वस्य मित्रं स इहाऽजगाम ॥ ४॥
 }}
@@ Line 3,649: / Line 4,052: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनार्थितो यज्ञरिरक्षयैव कृच्छ्रेण पित्राऽस्य भयाद्विसृष्टः ।
+| verse_lines  = तेनार्थितो यज्ञरिरक्षयैव कृच्छ्रेण पित्राऽस्य भयाद्विसृष्टः ।;जगाम रामः सह लक्ष्मणेन सिद्धाश्रमं सिद्धजनाभिवन्द्यः ॥ ५॥
 | verse_line2  = जगाम रामः सह लक्ष्मणेन सिद्धाश्रमं सिद्धजनाभिवन्द्यः ॥ ५॥
 }}
@@ Line 3,658: / Line 4,062: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुग्रहार्थं स ऋषेरवाप सलक्ष्मणोऽस्त्रं मुनितो हि केवलम् ।
+| verse_lines  = अनुग्रहार्थं स ऋषेरवाप सलक्ष्मणोऽस्त्रं मुनितो हि केवलम् ।;ववन्दिरे ब्रह्ममुखाः सुरेशास्तमस्त्ररूपाः प्रकटाः समेत्य ॥ ६॥
 | verse_line2  = ववन्दिरे ब्रह्ममुखाः सुरेशास्तमस्त्ररूपाः प्रकटाः समेत्य ॥ ६॥
 }}
@@ Line 3,667: / Line 4,072: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो जघानाऽऽशु शरेण ताटकां वराद् विधातुस्तदनन्यवध्याम् ।
+| verse_lines  = अथो जघानाऽऽशु शरेण ताटकां वराद् विधातुस्तदनन्यवध्याम् ।;ररक्ष यज्ञं च मुनेर्निहत्य सुबाहुमीशानगिरा विमृत्युम् ॥ ७॥
 | verse_line2  = ररक्ष यज्ञं च मुनेर्निहत्य सुबाहुमीशानगिरा विमृत्युम् ॥ ७॥
 }}
@@ Line 3,676: / Line 4,082: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शरेण मारीचमथार्णवेऽक्षिपद् वचो विरिञ्चस्य तु मानयानः ।
+| verse_lines  = शरेण मारीचमथार्णवेऽक्षिपद् वचो विरिञ्चस्य तु मानयानः ।;अवध्यता तेन हि तस्य दत्ता जघान चान्यान् रजनीचरानथ ॥ ८॥
 | verse_line2  = अवध्यता तेन हि तस्य दत्ता जघान चान्यान् रजनीचरानथ ॥ ८॥
 }}
@@ Line 3,685: / Line 4,092: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा विदेहेन सुतास्वयंवरो विघोषितो दिक्षु विदिक्षु सर्वशः ।
+| verse_lines  = तदा विदेहेन सुतास्वयंवरो विघोषितो दिक्षु विदिक्षु सर्वशः ।;निधार्य तद् गाधिसुतानुयायी ययौ विदेहाननुजानुयातः ॥ ९॥
 | verse_line2  = निधार्य तद् गाधिसुतानुयायी ययौ विदेहाननुजानुयातः ॥ ९॥
 }}
@@ Line 3,694: / Line 4,102: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो अहल्यां पतिनाऽभिशप्तां प्रधर्षणादिन्द्रकृताच्छिलीकृताम् ।
+| verse_lines  = अथो अहल्यां पतिनाऽभिशप्तां प्रधर्षणादिन्द्रकृताच्छिलीकृताम् ।;स्वदर्शनान्मानुषतामुपेतां सुयोजयामास स गौतमेन ॥ १०॥
 | verse_line2  = स्वदर्शनान्मानुषतामुपेतां सुयोजयामास स गौतमेन ॥ १०॥
 }}
@@ Line 3,703: / Line 4,112: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलं स्वभक्तेरधिकं प्रकाशयन्ननुग्रहं च त्रिदशेष्वतुल्यम् ।
+| verse_lines  = बलं स्वभक्तेरधिकं प्रकाशयन्ननुग्रहं च त्रिदशेष्वतुल्यम् ।;अनन्यभक्तां च सुरेशकाङ्क्षया विधाय नारीं प्रययौ तयाऽर्चितः ॥ ११॥
 | verse_line2  = अनन्यभक्तां च सुरेशकाङ्क्षया विधाय नारीं प्रययौ तयाऽर्चितः ॥ ११॥
 }}
@@ Line 3,712: / Line 4,122: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्यामावदाते जगदेकसारे स्वनन्तचन्द्राधिककान्तिकान्ते ।
+| verse_lines  = श्यामावदाते जगदेकसारे स्वनन्तचन्द्राधिककान्तिकान्ते ।;सहानुजे कार्मुकबाणपाणौ पुरीं प्रविष्टे तुतुषुर्विदेहजाः ॥ १२॥
 | verse_line2  = सहानुजे कार्मुकबाणपाणौ पुरीं प्रविष्टे तुतुषुर्विदेहजाः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 3,721: / Line 4,132: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पपुर्नितान्तं सरसाक्षिभृङ्गैर्वराननाब्जं पुरुषोत्तमस्य ।
+| verse_lines  = पपुर्नितान्तं सरसाक्षिभृङ्गैर्वराननाब्जं पुरुषोत्तमस्य ।;विदेहनारीनरवर्यसङ्घा यथा महापौरुषिकास्तदङ्घ्रिम् (महापूरुषिकास्तदङ्घ्रिम्) ॥ १३॥
 | verse_line2  = विदेहनारीनरवर्यसङ्घा यथा महापौरुषिकास्तदङ्घ्रिम् (महापूरुषिकास्तदङ्घ्रिम्) ॥ १३॥
 }}
@@ Line 3,730: / Line 4,142: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथा विदेहः प्रतिलभ्य रामं सहस्रनेत्रावरजं गविष्ठम् ।
+| verse_lines  = तथा विदेहः प्रतिलभ्य रामं सहस्रनेत्रावरजं गविष्ठम् ।;समर्चयामास सहानुजं तमृषिं च साक्षाज्ज्वलनप्रकाशम् ॥ १४॥
 | verse_line2  = समर्चयामास सहानुजं तमृषिं च साक्षाज्ज्वलनप्रकाशम् ॥ १४॥
 }}
@@ Line 3,739: / Line 4,152: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मेने च जामातरमात्मकन्यागुणोचितं रूपनवावतारम् ।
+| verse_lines  = मेने च जामातरमात्मकन्यागुणोचितं रूपनवावतारम् ।;उवाच चास्मै ऋषिरुग्रतेजाः कुरुष्व जामातरमेनमाश्विति ॥ १५॥
 | verse_line2  = उवाच चास्मै ऋषिरुग्रतेजाः कुरुष्व जामातरमेनमाश्विति ॥ १५॥
 }}
@@ Line 3,748: / Line 4,162: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स आह चैनं परमं वचस्ते करोमि नात्रास्ति विचारणा मे ।
+| verse_lines  = स आह चैनं परमं वचस्ते करोमि नात्रास्ति विचारणा मे ।;शृणुष्व मेऽथापि यथा प्रतिज्ञा सुताप्रदानाय कृता पुरस्तात् ॥ १६॥
 | verse_line2  = शृणुष्व मेऽथापि यथा प्रतिज्ञा सुताप्रदानाय कृता पुरस्तात् ॥ १६॥
 }}
@@ Line 3,757: / Line 4,172: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तपो मया चीर्णमुमापतेः पुरा वरायुधावाप्तिधृतेन चेतसा ।
+| verse_lines  = तपो मया चीर्णमुमापतेः पुरा वरायुधावाप्तिधृतेन चेतसा ।;स मे ददौ दिव्यमिदं धनुस्तदा कथञ्चनाचाल्यमृते पिनाकिनम् ॥ १७॥
 | verse_line2  = स मे ददौ दिव्यमिदं धनुस्तदा कथञ्चनाचाल्यमृते पिनाकिनम् ॥ १७॥
 }}
@@ Line 3,766: / Line 4,182: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न देवदैत्योरगदेवगायका अलं धनुश्चालयितुं सवासवाः ।
+| verse_lines  = न देवदैत्योरगदेवगायका अलं धनुश्चालयितुं सवासवाः ।;कुतो नरास्तद्वरतो हि किङ्कराः सहानसैवात्र कृषन्ति कृच्छ्रतः ॥ १८॥
 | verse_line2  = कुतो नरास्तद्वरतो हि किङ्कराः सहानसैवात्र कृषन्ति कृच्छ्रतः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 3,775: / Line 4,192: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अधार्यमेतद्धनुराप्य शङ्करादहं नृणां वीर्यपरीक्षणे धृतः ।
+| verse_lines  = अधार्यमेतद्धनुराप्य शङ्करादहं नृणां वीर्यपरीक्षणे धृतः ।;सुतार्थमेतां चकर प्रतिज्ञां ददामि कन्यां य इदं हि पूरयेत् ॥ १९॥
 | verse_line2  = सुतार्थमेतां चकर प्रतिज्ञां ददामि कन्यां य इदं हि पूरयेत् ॥ १९॥
 }}
@@ Line 3,784: / Line 4,202: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितां मे गिरमभ्यवेत्य दितेः सुता दानवयक्षराक्षसाः ।
+| verse_lines  = इतीरितां मे गिरमभ्यवेत्य दितेः सुता दानवयक्षराक्षसाः ।;समेत्य भूपाश्च समीपमाशु प्रगृह्य तच्चालयितुं न शेकुः ॥ २०॥
 | verse_line2  = समेत्य भूपाश्च समीपमाशु प्रगृह्य तच्चालयितुं न शेकुः ॥ २०॥
 }}
@@ Line 3,793: / Line 4,212: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संस्विन्नगात्राः परिवृत्तनेत्राः दशाननाद्याः पतिता विमूर्छिताः ।
+| verse_lines  = संस्विन्नगात्राः परिवृत्तनेत्राः दशाननाद्याः पतिता विमूर्छिताः ।;तथाऽपि मां धर्षयितुं न शेकुः सुताकृते ते वचनात्स्वयम्भुवः ॥ २१॥
 | verse_line2  = तथाऽपि मां धर्षयितुं न शेकुः सुताकृते ते वचनात्स्वयम्भुवः ॥ २१॥
 }}
@@ Line 3,802: / Line 4,222: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा हि मेऽदात् प्रभुरब्जजो वरं प्रसादितो मे तपसा कथञ्चन ।
+| verse_lines  = पुरा हि मेऽदात् प्रभुरब्जजो वरं प्रसादितो मे तपसा कथञ्चन ।;बलान्न ते कश्चिदुपैति कन्यकां तदिच्छुभिस्ते न च धर्षणेति ॥ २२॥
 | verse_line2  = बलान्न ते कश्चिदुपैति कन्यकां तदिच्छुभिस्ते न च धर्षणेति ॥ २२॥
 }}
@@ Line 3,811: / Line 4,232: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु ते नष्टमदा इतो गताः समस्तशो ह्यस्तन एव पार्थिवाः ।
+| verse_lines  = ततस्तु ते नष्टमदा इतो गताः समस्तशो ह्यस्तन एव पार्थिवाः ।;ततो ममायं प्रतिपूर्य मानसं वृणोतु कन्यामयमेव मेऽर्थितः ॥ २३॥
 | verse_line2  = ततो ममायं प्रतिपूर्य मानसं वृणोतु कन्यामयमेव मेऽर्थितः ॥ २३॥
 }}
@@ Line 3,820: / Line 4,242: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथेति चोक्ते मुनिना स किङ्करैरनन्तभोगोपममाश्वथाऽनयत् ।
+| verse_lines  = तथेति चोक्ते मुनिना स किङ्करैरनन्तभोगोपममाश्वथाऽनयत् ।;समीक्ष्य तद्वामकरेण राघवः सलीलमुद्धृत्य हसन्नपूरयत् ॥ २४॥
 | verse_line2  = समीक्ष्य तद्वामकरेण राघवः सलीलमुद्धृत्य हसन्नपूरयत् ॥ २४॥
 }}
@@ Line 3,829: / Line 4,252: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विकृष्यमाणं तदनन्तराधसा परेण निःसीमबलेन लीलया ।
+| verse_lines  = विकृष्यमाणं तदनन्तराधसा परेण निःसीमबलेन लीलया ।;अभज्यतासह्यममुष्य तद्बलं प्रसोढुमीशं कुत एव तद्भवेत् ॥ २५॥
 | verse_line2  = अभज्यतासह्यममुष्य तद्बलं प्रसोढुमीशं कुत एव तद्भवेत् ॥ २५॥
 }}
@@ Line 3,838: / Line 4,262: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मध्यतस्तत् प्रविभज्य लीलया यथेक्षुदण्डं शतमन्युकुञ्जरः ।
+| verse_lines  = स मध्यतस्तत् प्रविभज्य लीलया यथेक्षुदण्डं शतमन्युकुञ्जरः ।;विलोकयन् वक्त्रमृषेरवस्थितः सलक्ष्मणः पूर्णतनुर्यथा शशी ॥ २६॥
 | verse_line2  = विलोकयन् वक्त्रमृषेरवस्थितः सलक्ष्मणः पूर्णतनुर्यथा शशी ॥ २६॥
 }}
@@ Line 3,847: / Line 4,272: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमब्जनेत्रं पृथुतुङ्गवक्षसं श्यामावदातं चलकुण्डलोज्ज्वलम् ।
+| verse_lines  = तमब्जनेत्रं पृथुतुङ्गवक्षसं श्यामावदातं चलकुण्डलोज्ज्वलम् ।;शशक्षतोत्थोपमचन्दनोक्षितं ददर्श विद्युद्वसनं नृपात्मजा ॥ २७॥
 | verse_line2  = शशक्षतोत्थोपमचन्दनोक्षितं ददर्श विद्युद्वसनं नृपात्मजा ॥ २७॥
 }}
@@ Line 3,856: / Line 4,282: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो कराभ्यां प्रतिगृह्य मालामम्लानपद्मां जलजायताक्षी ।
+| verse_lines  = अथो कराभ्यां प्रतिगृह्य मालामम्लानपद्मां जलजायताक्षी ।;उपेत्य मन्दं ललितैः पदैस्तां तदंस आसज्य च पार्श्वतोऽभवत्(पार्श्वतोऽभूत्) ॥ २८॥
 | verse_line2  = उपेत्य मन्दं ललितैः पदैस्तां तदंस आसज्य च पार्श्वतोऽभवत्(पार्श्वतोऽभूत्) ॥ २८॥
 }}
@@ Line 3,865: / Line 4,292: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः प्रमोदो नितरां जनानां विदेहपुर्यामभवत् समन्तात् ।
+| verse_lines  = ततः प्रमोदो नितरां जनानां विदेहपुर्यामभवत् समन्तात् ।;रामं समालोक्य नरेन्द्रपुत्र्या समेतमानन्दनिधिं परेशम् ॥ २९॥
 | verse_line2  = रामं समालोक्य नरेन्द्रपुत्र्या समेतमानन्दनिधिं परेशम् ॥ २९॥
 }}
@@ Line 3,874: / Line 4,302: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लक्ष्म्या समेते प्रकटं रमेशे सम्प्रेषयामास तदाऽऽशु पित्रे ।
+| verse_lines  = लक्ष्म्या समेते प्रकटं रमेशे सम्प्रेषयामास तदाऽऽशु पित्रे ।;‘विदेहराजो दशदिग्रथाय स तन्निशम्याऽशु तुतोष भूमिपः’ ॥ ३०॥
 | verse_line2  = ‘विदेहराजो दशदिग्रथाय स तन्निशम्याऽशु तुतोष भूमिपः’ ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 3,883: / Line 4,312: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽत्मजाभ्यां सहितः सभार्यो ययौ गजस्यन्दनपत्तियुक्तया ।
+| verse_lines  = अथाऽत्मजाभ्यां सहितः सभार्यो ययौ गजस्यन्दनपत्तियुक्तया ।;स्वसेनयाऽग्रे प्रणिधाय धातृजं वसिष्ठमाश्वेव स यत्र मैथिलः ॥ ३१॥(भा\.पु\. ७\.८\.३६)
 | verse_line2  = स्वसेनयाऽग्रे प्रणिधाय धातृजं वसिष्ठमाश्वेव स यत्र मैथिलः ॥ ३१॥(भा\.पु\. ७\.८\.३६)
 }}
@@ Line 3,892: / Line 4,322: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मैथिलेनातितरां समर्चितो विवाहयामास सुतं मुदम्भरः ।
+| verse_lines  = स मैथिलेनातितरां समर्चितो विवाहयामास सुतं मुदम्भरः ।;पुरोहितो गाधिसुतानुमोदितो जुहाव वह्निं विधिना वसिष्ठः ॥ ३२॥
 | verse_line2  = पुरोहितो गाधिसुतानुमोदितो जुहाव वह्निं विधिना वसिष्ठः ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 3,901: / Line 4,332: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा विमानावलिभिर्नभस्तलं दिदृक्षतां सङ्कुलमास नाकिनाम् ।
+| verse_lines  = तदा विमानावलिभिर्नभस्तलं दिदृक्षतां सङ्कुलमास नाकिनाम् ।;सुरानका दुन्दभयो विनेदिरे जगुश्व गन्धर्ववराः सहस्रशः ॥ ३३॥
 | verse_line2  = सुरानका दुन्दभयो विनेदिरे जगुश्व गन्धर्ववराः सहस्रशः ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 3,910: / Line 4,342: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विजानमाना जगतां हि मातरं पुराऽर्थितुं नाऽययुरत्र देवताः ।
+| verse_lines  = विजानमाना जगतां हि मातरं पुराऽर्थितुं नाऽययुरत्र देवताः ।;तदा तु रामं रमया युतं प्रभुं दिदृक्षवश्चक्रुरलं नभस्तलम् ॥ ३४॥
 | verse_line2  = तदा तु रामं रमया युतं प्रभुं दिदृक्षवश्चक्रुरलं नभस्तलम् ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 3,919: / Line 4,352: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा पुरा सागरजास्वयंवरे सुमानसानामभवत्समागमः ।
+| verse_lines  = यथा पुरा सागरजास्वयंवरे सुमानसानामभवत्समागमः ।;तथा ह्यभूत्सर्वदिवौकसां तदा तथा मुनीनां सहभूभृतां भुवि ॥ ३५॥
 | verse_line2  = तथा ह्यभूत्सर्वदिवौकसां तदा तथा मुनीनां सहभूभृतां भुवि ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 3,928: / Line 4,362: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रगृह्य पाणिं च नृपात्मजाया रराज राजीवसमाननेत्रः ।
+| verse_lines  = प्रगृह्य पाणिं च नृपात्मजाया रराज राजीवसमाननेत्रः ।;यथा पुरा सागरजासमेतः सुरासुराणाममृताब्धिमन्थने ॥ ३६॥
 | verse_line2  = यथा पुरा सागरजासमेतः सुरासुराणाममृताब्धिमन्थने ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 3,937: / Line 4,372: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वलङ्कृतास्तत्र विचेरुरङ्गना विदेहराजस्य च या हि योषितः ।
+| verse_lines  = स्वलङ्कृतास्तत्र विचेरुरङ्गना विदेहराजस्य च या हि योषितः ।;मुदा समेतं रमया रमापतिं विलोक्य रामाय ददौ धनं नृपः ॥ ३७॥
 | verse_line2  = मुदा समेतं रमया रमापतिं विलोक्य रामाय ददौ धनं नृपः ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 3,946: / Line 4,382: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रियाणि वस्त्राणि रथान् सकुञ्जरान् परार्द्ध्यरत्नान्यखिलस्य चेशितुः ।
+| verse_lines  = प्रियाणि वस्त्राणि रथान् सकुञ्जरान् परार्द्ध्यरत्नान्यखिलस्य चेशितुः ।;ददौ च कन्यात्रयमुत्तमं मुदा तदा स रामावरजेभ्य एव च ॥ ३८॥
 | verse_line2  = ददौ च कन्यात्रयमुत्तमं मुदा तदा स रामावरजेभ्य एव च ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 3,955: / Line 4,392: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = महोत्सवं तं त्वनुभूय देवता नराश्च सर्वे प्रययुर्यथाऽऽगतम् ।
+| verse_lines  = महोत्सवं तं त्वनुभूय देवता नराश्च सर्वे प्रययुर्यथाऽऽगतम् ।;पिता च रामस्य सुतैः समन्वितो ययावयोध्यां स्वपुरीं मुदा ततः ॥ ३९॥
 | verse_line2  = पिता च रामस्य सुतैः समन्वितो ययावयोध्यां स्वपुरीं मुदा ततः ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 3,964: / Line 4,402: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदन्तरे सोऽथ ददर्श भार्गवं सहस्रलक्षामितभानुदीधितिम् ।
+| verse_lines  = तदन्तरे सोऽथ ददर्श भार्गवं सहस्रलक्षामितभानुदीधितिम् ।;विभासमानं निजरश्मिमण्डले धनुर्धरं दीप्तपरश्वधायुधम् ॥ ४०॥
 | verse_line2  = विभासमानं निजरश्मिमण्डले धनुर्धरं दीप्तपरश्वधायुधम् ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 3,973: / Line 4,412: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अजानतां राघवमादिपूरुषं समागतं ज्ञापयितुं निदर्शनैः ।
+| verse_lines  = अजानतां राघवमादिपूरुषं समागतं ज्ञापयितुं निदर्शनैः ।;समाह्वयन्तं रघुपं स्पृधेव नृपो ययाचे प्रणिपत्य भीतः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = समाह्वयन्तं रघुपं स्पृधेव नृपो ययाचे प्रणिपत्य भीतः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 3,982: / Line 4,422: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न मे सुतं हन्तुमिहार्हसि प्रभो वयोगतस्येत्युदितः स भार्गवः ।
+| verse_lines  = न मे सुतं हन्तुमिहार्हसि प्रभो वयोगतस्येत्युदितः स भार्गवः ।;सुतत्रयं ते प्रददामि राघवं रणे स्थितं द्रष्टुमिहाऽऽगतोऽस्म्यहम् ॥ ४२॥
 | verse_line2  = सुतत्रयं ते प्रददामि राघवं रणे स्थितं द्रष्टुमिहाऽऽगतोऽस्म्यहम् ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 3,991: / Line 4,432: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स इत्थमुक्त्वा नृपतिं रघूत्तमं भृगूत्तमः प्राह निजां तनुं हरिः ।
+| verse_lines  = स इत्थमुक्त्वा नृपतिं रघूत्तमं भृगूत्तमः प्राह निजां तनुं हरिः ।;अभेदमज्ञेष्वपि दर्शयन् परं पुरातनोऽहं हरिरेष इत्यपि ॥ ४३॥
 | verse_line2  = अभेदमज्ञेष्वपि दर्शयन् परं पुरातनोऽहं हरिरेष इत्यपि ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 4,000: / Line 4,442: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शृणुष्व राम त्वमिहोदितं मया धनुर्द्वयं पूर्वमभून्महाद्भुतम् ।
+| verse_lines  = शृणुष्व राम त्वमिहोदितं मया धनुर्द्वयं पूर्वमभून्महाद्भुतम् ।;उमापतिस्त्वेकमधारयत् ततो रमापतिश्चापरमुत्तमोत्तमम् ॥ ४४॥
 | verse_line2  = उमापतिस्त्वेकमधारयत् ततो रमापतिश्चापरमुत्तमोत्तमम् ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 4,009: / Line 4,452: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा तु लोकस्य निदर्शनार्थिभिः समर्थितौ तौ हरिशङ्करौ सुरैः ।
+| verse_lines  = तदा तु लोकस्य निदर्शनार्थिभिः समर्थितौ तौ हरिशङ्करौ सुरैः ।;रणस्थितौ वां प्रसमीक्षितुं वयं समर्थयामोऽत्र निदर्शनार्थिनः ॥ ४५॥
 | verse_line2  = रणस्थितौ वां प्रसमीक्षितुं वयं समर्थयामोऽत्र निदर्शनार्थिनः ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 4,018: / Line 4,462: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो हि युद्धाय रमेशशङ्करौ व्यवस्थितौ तौ धनुषी प्रगृह्य ।
+| verse_lines  = ततो हि युद्धाय रमेशशङ्करौ व्यवस्थितौ तौ धनुषी प्रगृह्य ।;यतोऽन्तरस्यैष नियामको हरिस्ततो हरोऽग्रेऽस्य शिलोपमोऽभूत् ॥ ४६॥
 | verse_line2  = यतोऽन्तरस्यैष नियामको हरिस्ततो हरोऽग्रेऽस्य शिलोपमोऽभूत् ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 4,027: / Line 4,472: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शशाक नैवाथ यदाऽभिवीक्षितुं प्रस्पन्दितुं वा कुत एव योद्धुम् ।
+| verse_lines  = शशाक नैवाथ यदाऽभिवीक्षितुं प्रस्पन्दितुं वा कुत एव योद्धुम् ।;शिवस्तदा देवगणास्समस्ताः शशंसुरुच्चैर्जगतो हरेर्बलम् ॥ ४७॥
 | verse_line2  = शिवस्तदा देवगणास्समस्ताः शशंसुरुच्चैर्जगतो हरेर्बलम् ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 4,036: / Line 4,482: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदीरणेनैव विनैष शङ्करः शशाक न प्रश्वसितुं च केवलम् ।
+| verse_lines  = यदीरणेनैव विनैष शङ्करः शशाक न प्रश्वसितुं च केवलम् ।;किमत्र वक्तव्यमतो हरेर्बलं हरात् परं सर्वत एव चेति ॥ ४८॥
 | verse_line2  = किमत्र वक्तव्यमतो हरेर्बलं हरात् परं सर्वत एव चेति ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 4,045: / Line 4,492: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः प्रणम्याऽऽशु जनार्दनं हरः प्रसन्नदृष्ट्या हरिणाऽभिवीक्षितः ।
+| verse_lines  = ततः प्रणम्याऽऽशु जनार्दनं हरः प्रसन्नदृष्ट्या हरिणाऽभिवीक्षितः ।;जगाम कैलासममुष्य तद्धनुस्त्वया प्रभग्नं किल लोकसन्निधौ ॥ ४९॥
 | verse_line2  = जगाम कैलासममुष्य तद्धनुस्त्वया प्रभग्नं किल लोकसन्निधौ ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 4,054: / Line 4,502: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धनुर्यदन्यद्धरिहस्तयोग्यं तत्कार्मुकात् कोटिगुणं पुनश्च ।
+| verse_lines  = धनुर्यदन्यद्धरिहस्तयोग्यं तत्कार्मुकात् कोटिगुणं पुनश्च ।;वरं हि हस्ते तदिदं गृहीतं मया गृहाणैतदतो हि वैष्णवम् ॥ ५०॥
 | verse_line2  = वरं हि हस्ते तदिदं गृहीतं मया गृहाणैतदतो हि वैष्णवम् ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 4,063: / Line 4,512: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदीदमागृह्य विकर्षसि त्वं तदा हरिर्नात्र विचार्यमस्ति ।
+| verse_lines  = यदीदमागृह्य विकर्षसि त्वं तदा हरिर्नात्र विचार्यमस्ति ।;इति ब्रुवाणः प्रददौ धनुर्वरं प्रदर्शयत् विष्णुबलं हराद्वरम् ॥ ५१॥
 | verse_line2  = इति ब्रुवाणः प्रददौ धनुर्वरं प्रदर्शयत् विष्णुबलं हराद्वरम् ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 4,072: / Line 4,522: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रगृह्य तच्चापवरं स राघवश्चकार सज्यं निमिषेण लीलया ।
+| verse_lines  = प्रगृह्य तच्चापवरं स राघवश्चकार सज्यं निमिषेण लीलया ।;चकर्ष सन्धाय शरं च पश्यतः समस्तलोकस्य च संशयं नुदन् ॥ ५२॥
 | verse_line2  = चकर्ष सन्धाय शरं च पश्यतः समस्तलोकस्य च संशयं नुदन् ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 4,081: / Line 4,532: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रदर्शिते विष्णुबले समस्ततो हराच्च निःसङ्ख्यतया महाधिके ।
+| verse_lines  = प्रदर्शिते विष्णुबले समस्ततो हराच्च निःसङ्ख्यतया महाधिके ।;जगाद मेघौघगभीरया गिरा स राघवं भार्गव आदिपूरुषः ॥ ५३॥
 | verse_line2  = जगाद मेघौघगभीरया गिरा स राघवं भार्गव आदिपूरुषः ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 4,090: / Line 4,542: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अलं बलं ते जगतोऽखिलाद्वरं परोऽसि नारायण एव नान्यथा ।
+| verse_lines  = अलं बलं ते जगतोऽखिलाद्वरं परोऽसि नारायण एव नान्यथा ।;विसर्जयस्वेह शरं तपोमये महासुरे लोकमये वराद्विभोः ॥ ५४॥
 | verse_line2  = विसर्जयस्वेह शरं तपोमये महासुरे लोकमये वराद्विभोः ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 4,099: / Line 4,552: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरोऽतुलो नाम महासुरोऽभवद् वरात् स तु ब्रह्मण आप लोकताम् ।
+| verse_lines  = पुरोऽतुलो नाम महासुरोऽभवद् वरात् स तु ब्रह्मण आप लोकताम् ।;पुनश्च तं प्राह जगद्गुरुर्यदा हरिर्जितः स्याद्धि तदैव वध्यसे ॥ ५५॥
 | verse_line2  = पुनश्च तं प्राह जगद्गुरुर्यदा हरिर्जितः स्याद्धि तदैव वध्यसे ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 4,108: / Line 4,562: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो वधार्थं जगदन्तकस्य सर्वाजितोऽहं जितवद् व्यवस्थितः ।
+| verse_lines  = अतो वधार्थं जगदन्तकस्य सर्वाजितोऽहं जितवद् व्यवस्थितः ।;इतीरिते लोकमये स राघवो मुमोच बाणं जगदन्तकेऽसुरे ॥ ५६॥
 | verse_line2  = इतीरिते लोकमये स राघवो मुमोच बाणं जगदन्तकेऽसुरे ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 4,117: / Line 4,572: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा वरोऽनेन शिवोपलम्भितो मुमुक्षया विष्णुतनुप्रवेशनम् ।
+| verse_lines  = पुरा वरोऽनेन शिवोपलम्भितो मुमुक्षया विष्णुतनुप्रवेशनम् ।;स तेन रामोदरगो बहिर्गतस्तदाज्ञयैवाऽऽशु बभूव भस्मसात् ॥ ५७॥
 | verse_line2  = स तेन रामोदरगो बहिर्गतस्तदाज्ञयैवाऽऽशु बभूव भस्मसात् ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 4,126: / Line 4,582: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीव रामाय स राघवः शरं विकर्षमाणो विनिहत्य चासुरम् ।
+| verse_lines  = इतीव रामाय स राघवः शरं विकर्षमाणो विनिहत्य चासुरम् ।;तपस्तदीयं प्रवदन् मुमोद तदीयमेव ह्यभवत् समस्तम् ॥ ५८॥
 | verse_line2  = तपस्तदीयं प्रवदन् मुमोद तदीयमेव ह्यभवत् समस्तम् ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 4,135: / Line 4,592: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरन्तरानन्तविबोधसारः स जानमानोऽखिलमादिपूरुषः ।
+| verse_lines  = निरन्तरानन्तविबोधसारः स जानमानोऽखिलमादिपूरुषः ।;वदञ्छृणोतीव विनोदतो हरिः स एक एव द्वितनुर्मुमोद ॥ ५९॥
 | verse_line2  = वदञ्छृणोतीव विनोदतो हरिः स एक एव द्वितनुर्मुमोद ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 4,144: / Line 4,602: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चेष्टितं चैव निजाश्रयस्य जनस्य सत्तत्त्वविबोधकारणम् ।
+| verse_lines  = स चेष्टितं चैव निजाश्रयस्य जनस्य सत्तत्त्वविबोधकारणम् ।;विमोहकं चान्यतमस्य कुर्वन् चिक्रीड एकोऽपि नरान्तरे यथा ॥ ६०॥
 | verse_line2  = विमोहकं चान्यतमस्य कुर्वन् चिक्रीड एकोऽपि नरान्तरे यथा ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 4,153: / Line 4,612: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः स कारुण्यनिधिर्निजे जने नितान्तमैक्यं स्वगतं प्रकाशयन् ।
+| verse_lines  = ततः स कारुण्यनिधिर्निजे जने नितान्तमैक्यं स्वगतं प्रकाशयन् ।;द्विधेव भूत्वा भृगुवर्य आत्मना रघूत्तमेनैक्यमगात् समक्षम् ॥ ६१॥
 | verse_line2  = द्विधेव भूत्वा भृगुवर्य आत्मना रघूत्तमेनैक्यमगात् समक्षम् ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 4,162: / Line 4,622: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समेत्य चैक्यं जगतोऽभिपश्यतः प्रणुद्य शङ्कामखिलां जनस्य ।
+| verse_lines  = समेत्य चैक्यं जगतोऽभिपश्यतः प्रणुद्य शङ्कामखिलां जनस्य ।;प्रदाय रामाय धनुर्वरं तदा जगाम रामानुमतो रमापतिः ॥ ६२॥
 | verse_line2  = प्रदाय रामाय धनुर्वरं तदा जगाम रामानुमतो रमापतिः ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 4,171: / Line 4,632: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो नृपोऽत्यर्थमुदाऽभिपूरितः सुतैः समस्तैः स्वपुरीमवाप ह ।
+| verse_lines  = ततो नृपोऽत्यर्थमुदाऽभिपूरितः सुतैः समस्तैः स्वपुरीमवाप ह ।;रेमेऽथ रामोऽपि रमास्वरूपया तयैव राजात्मजया हि सीतया ॥ ६३॥
 | verse_line2  = रेमेऽथ रामोऽपि रमास्वरूपया तयैव राजात्मजया हि सीतया ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 4,180: / Line 4,642: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा पुरा श्रीरमणः श्रिया तया रतो नितान्तं हि पयोब्धिमध्ये ।
+| verse_lines  = यथा पुरा श्रीरमणः श्रिया तया रतो नितान्तं हि पयोब्धिमध्ये ।;तथा त्वयोध्यापुरिगो रघूत्तमोऽप्युवास कालं सुचिरं रतस्तया ॥ ६४॥
 | verse_line2  = तथा त्वयोध्यापुरिगो रघूत्तमोऽप्युवास कालं सुचिरं रतस्तया ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 4,189: / Line 4,652: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इमानि कर्माणि रघूत्तमस्य हरेर्विचित्राण्यपि नाद्भुतानि ।
+| verse_lines  = इमानि कर्माणि रघूत्तमस्य हरेर्विचित्राण्यपि नाद्भुतानि ।;दुरन्तशक्तेरथ चास्य वैभवं स्वकीयकर्तव्यतयाऽनुवर्ण्यते ॥ ६५॥
 | verse_line2  = दुरन्तशक्तेरथ चास्य वैभवं स्वकीयकर्तव्यतयाऽनुवर्ण्यते ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 4,204: / Line 4,668: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ इत्थं विश्वेश्वरेऽस्मिन्नखिलजगदवस्थाप्य सीतासहाये भूमिष्ठे सर्वलोकास्तुतुषुरनुदिनं वृद्धभक्त्यानितान्तम् ।
+| verse_lines  = औं ॥ इत्थं विश्वेश्वरेऽस्मिन्नखिलजगदवस्थाप्य सीतासहाये भूमिष्ठे सर्वलोकास्तुतुषुरनुदिनं वृद्धभक्त्यानितान्तम् ।;राजा राज्याभिषेके प्रकृतिजनवचो मानयन्नात्मनोऽर्थ्यं दध्रे तन्मन्थरायाः श्रुतिपथमगमद् भूमिगाया अलक्ष्म्याः ॥ १॥
 | verse_line2  = राजा राज्याभिषेके प्रकृतिजनवचो मानयन्नात्मनोऽर्थ्यं दध्रे तन्मन्थरायाः श्रुतिपथमगमद् भूमिगाया अलक्ष्म्याः ॥ १॥
 }}
@@ Line 4,213: / Line 4,678: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं क्षीराब्धिजाता कथमपि तपसैवाप्सरस्त्वं प्रयाता तां नेतुं तत्तमोऽन्धं कमलजनिरुवाचाऽऽशु रामाभिषेकम् ।
+| verse_lines  = पूर्वं क्षीराब्धिजाता कथमपि तपसैवाप्सरस्त्वं प्रयाता तां नेतुं तत्तमोऽन्धं कमलजनिरुवाचाऽऽशु रामाभिषेकम् ।;भूत्वा दासी विलुम्प स्वगतिमपि ततः कर्मणा प्राप्स्यसे त्वं सेत्युक्ता मन्थराऽऽसीत् तदनु कृतवत्येव चैतत् कुकर्म ॥ २॥
 | verse_line2  = भूत्वा दासी विलुम्प स्वगतिमपि ततः कर्मणा प्राप्स्यसे त्वं सेत्युक्ता मन्थराऽऽसीत् तदनु कृतवत्येव चैतत् कुकर्म ॥ २॥
 }}
@@ Line 4,222: / Line 4,688: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्वाक्यात् कैकयी सा पतिगवरबलादाजहारैव राज्यं रामस्तद्गौरवेण त्रिदशमुनिकृतेऽरण्यमेवाऽविवेश ।
+| verse_lines  = तद्वाक्यात् कैकयी सा पतिगवरबलादाजहारैव राज्यं रामस्तद्गौरवेण त्रिदशमुनिकृतेऽरण्यमेवाऽविवेश ।;सीतायुक्तोऽनुजेन प्रतिदिनसुविवृद्धोरुभक्त्या समेतः संस्थाप्याशेषजन्तून् स्वविरहजशुचा त्यक्तसर्वेषणार्थान् ॥ ३॥
 | verse_line2  = सीतायुक्तोऽनुजेन प्रतिदिनसुविवृद्धोरुभक्त्या समेतः संस्थाप्याशेषजन्तून् स्वविरहजशुचा त्यक्तसर्वेषणार्थान् ॥ ३॥
 }}
@@ Line 4,231: / Line 4,698: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वृक्षान् पक्षीभकीटान् पितरमथ सखीन् मातृपूर्वान् विसृज्य प्रोत्थां गङ्गांस्वपादाद्धर इव गुहेनार्चितः सोऽथ तीर्त्वा ।
+| verse_lines  = वृक्षान् पक्षीभकीटान् पितरमथ सखीन् मातृपूर्वान् विसृज्य प्रोत्थां गङ्गांस्वपादाद्धर इव गुहेनार्चितः सोऽथ तीर्त्वा ।;देवार्च्यस्यापि पुत्रादृषिगणसहितात् प्राप्य पूजां प्रयातः शैलेशं चित्रकूटं कतिपयदिवसान्यत्र मोदन्नुवास ॥ ४॥
 | verse_line2  = देवार्च्यस्यापि पुत्रादृषिगणसहितात् प्राप्य पूजां प्रयातः शैलेशं चित्रकूटं कतिपयदिवसान्यत्र मोदन्नुवास ॥ ४॥
 }}
@@ Line 4,240: / Line 4,708: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतस्मिन्नेव काले दशरथनृपतिः स्वर्गतोऽभूद्वियोगाद् रामस्यैवाथ पुत्रौ विधिसुतसहितैर्मन्त्रिभिः केकयेभ्यः ।
+| verse_lines  = एतस्मिन्नेव काले दशरथनृपतिः स्वर्गतोऽभूद्वियोगाद् रामस्यैवाथ पुत्रौ विधिसुतसहितैर्मन्त्रिभिः केकयेभ्यः ।;आनीतौ तस्य कृत्वा श्रुतिगणविहितप्रेतकार्याणि सद्यः शोचन्तौ राममार्गं पुरजनसहितौ जग्मतुर्मातृभिश्च ॥ ५॥
 | verse_line2  = आनीतौ तस्य कृत्वा श्रुतिगणविहितप्रेतकार्याणि सद्यः शोचन्तौ राममार्गं पुरजनसहितौ जग्मतुर्मातृभिश्च ॥ ५॥
 }}
@@ Line 4,249: / Line 4,718: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धिक्कुर्वन्तौ नितान्तं सकलदुरितगां मन्थरां कैकयीं च प्राप्तौ रामस्य पादौ मुनिगणसहितौ तत्र चोवाच नत्वा ।
+| verse_lines  = धिक्कुर्वन्तौ नितान्तं सकलदुरितगां मन्थरां कैकयीं च प्राप्तौ रामस्य पादौ मुनिगणसहितौ तत्र चोवाच नत्वा ।;रामं राजीवनेत्रं भरत इह पुनः प्रीतयेऽस्माकमीश प्राप्याऽऽशु स्वामयोध्यामवरजसहितः पालयेमां धरित्रीम् ॥ ६॥
 | verse_line2  = रामं राजीवनेत्रं भरत इह पुनः प्रीतयेऽस्माकमीश प्राप्याऽऽशु स्वामयोध्यामवरजसहितः पालयेमां धरित्रीम् ॥ ६॥
 }}
@@ Line 4,258: / Line 4,728: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तः कर्तुमीशः सकलसुरगणाप्यायनं रामदेवः सत्यां कर्तुं च वाणीमवददतितरां नेति सद्भक्तिनम्रम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तः कर्तुमीशः सकलसुरगणाप्यायनं रामदेवः सत्यां कर्तुं च वाणीमवददतितरां नेति सद्भक्तिनम्रम् ।;भूयोभूयोऽर्थयन्तं द्विगुणितशरदां सप्तके त्वभ्यतीते कर्तैतत्ते वचोऽहं सुदृढमृतमिदं मे वचो नात्र शङ्का ॥ ७॥
 | verse_line2  = भूयोभूयोऽर्थयन्तं द्विगुणितशरदां सप्तके त्वभ्यतीते कर्तैतत्ते वचोऽहं सुदृढमृतमिदं मे वचो नात्र शङ्का ॥ ७॥
 }}
@@ Line 4,267: / Line 4,738: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वैतद्रामवाक्यं हुतभुजि पतने स प्रतिज्ञां च कृत्वा रामोक्तस्यान्यथात्वे न तु परमभिवेक्ष्येऽहमित्येव तावत् ।
+| verse_lines  = श्रुत्वैतद्रामवाक्यं हुतभुजि पतने स प्रतिज्ञां च कृत्वा रामोक्तस्यान्यथात्वे न तु परमभिवेक्ष्येऽहमित्येव तावत् ।;कृत्वाऽन्यां स प्रतिज्ञामवसदथ बहिर्ग्रामके नन्दिनाम्नि श्रीशस्यैवास्य कृत्वा शिरसि परमकं पौरटं पादपीठम् ॥ ८॥
 | verse_line2  = कृत्वाऽन्यां स प्रतिज्ञामवसदथ बहिर्ग्रामके नन्दिनाम्नि श्रीशस्यैवास्य कृत्वा शिरसि परमकं पौरटं पादपीठम् ॥ ८॥
 }}
@@ Line 4,276: / Line 4,748: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तपौरानुगतेऽनुजे गते स चित्रकूटे भगवानुवास ह ।
+| verse_lines  = समस्तपौरानुगतेऽनुजे गते स चित्रकूटे भगवानुवास ह ।;अथाऽजगामेन्द्रसुतोऽपि वायसो महासुरेणाऽत्मगतेन चोदितः ॥ ९॥
 | verse_line2  = अथाऽजगामेन्द्रसुतोऽपि वायसो महासुरेणाऽत्मगतेन चोदितः ॥ ९॥
 }}
@@ Line 4,285: / Line 4,758: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चासुरावेशवशाद्रमास्तने यदा व्यधात्तुण्डमथाभिवीक्षितः ।
+| verse_lines  = स चासुरावेशवशाद्रमास्तने यदा व्यधात्तुण्डमथाभिवीक्षितः ।;जनार्दनेनाऽऽशु तृणे प्रयोजिते चचार तेन ज्वलताऽनुयातः ॥ १०॥
 | verse_line2  = जनार्दनेनाऽऽशु तृणे प्रयोजिते चचार तेन ज्वलताऽनुयातः ॥ १०॥
 }}
@@ Line 4,294: / Line 4,768: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयम्भुशर्वेन्द्रमुखान्सुरेश्वरान् जिजीविषुस्ताञ्छरणं गतोऽपि ।
+| verse_lines  = स्वयम्भुशर्वेन्द्रमुखान्सुरेश्वरान् जिजीविषुस्ताञ्छरणं गतोऽपि ।;बहिष्कृतस्तैर्हरिभक्तिभावतो ह्यलङ्घ्यशक्त्या परमस्य चाक्षमैः ॥ ११॥
 | verse_line2  = बहिष्कृतस्तैर्हरिभक्तिभावतो ह्यलङ्घ्यशक्त्या परमस्य चाक्षमैः ॥ ११॥
 }}
@@ Line 4,303: / Line 4,778: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः प्रयातः शरणं रघूत्तमं विसर्जितस्तेन निहत्य चासुरम् ।
+| verse_lines  = पुनः प्रयातः शरणं रघूत्तमं विसर्जितस्तेन निहत्य चासुरम् ।;तदक्षिगं साक्षिकमप्यवध्यं प्रसादतश्चन्द्रविभूषणस्य ॥ १२॥
 | verse_line2  = तदक्षिगं साक्षिकमप्यवध्यं प्रसादतश्चन्द्रविभूषणस्य ॥ १२॥
 }}
@@ Line 4,312: / Line 4,788: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स वायसानामसुरोऽखिलानां वरादुमेशस्य बभूव चाक्षिगः ।
+| verse_lines  = स वायसानामसुरोऽखिलानां वरादुमेशस्य बभूव चाक्षिगः ।;निपातितोऽसौ सह वायसाक्षिभिस्तृणेन रामस्य बभूव भस्मसात् ॥ १३॥
 | verse_line2  = निपातितोऽसौ सह वायसाक्षिभिस्तृणेन रामस्य बभूव भस्मसात् ॥ १३॥
 }}
@@ Line 4,321: / Line 4,798: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ददुर्हि तस्मै विवरं बलार्थिनो यद्वायसास्तेन तदक्षिपातनम् ।
+| verse_lines  = ददुर्हि तस्मै विवरं बलार्थिनो यद्वायसास्तेन तदक्षिपातनम् ।;कृतं रमेशेन तदेकनेत्रा बभूवुरन्येऽपि तु वायसास्तदा ॥ १४॥
 | verse_line2  = कृतं रमेशेन तदेकनेत्रा बभूवुरन्येऽपि तु वायसास्तदा ॥ १४॥
 }}
@@ Line 4,330: / Line 4,808: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भविष्यतामप्यथ यावदेव द्विनेत्रता काककुलोद्भवानाम् ।
+| verse_lines  = भविष्यतामप्यथ यावदेव द्विनेत्रता काककुलोद्भवानाम् ।;तावत्तदक्ष्यस्य कुरङ्गनाम्नः शिवेन दत्तं दितिजस्य चाक्षयम् ॥ १५॥
 | verse_line2  = तावत्तदक्ष्यस्य कुरङ्गनाम्नः शिवेन दत्तं दितिजस्य चाक्षयम् ॥ १५॥
 }}
@@ Line 4,339: / Line 4,818: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः पुनर्भावममुष्य हिन्वन् भविष्यतश्चैकदृशश्चकार ।
+| verse_lines  = अतः पुनर्भावममुष्य हिन्वन् भविष्यतश्चैकदृशश्चकार ।;स वायसान् राघव आदिपूरुषस्ततो ययौ शक्रसुतस्तदाज्ञया ॥ १६॥
 | verse_line2  = स वायसान् राघव आदिपूरुषस्ततो ययौ शक्रसुतस्तदाज्ञया ॥ १६॥
 }}
@@ Line 4,348: / Line 4,828: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामोऽथ दण्डकवनं मुनिवर्यनीतो लोकाननेकश उदारबलैर्निरस्तान् ।
+| verse_lines  = रामोऽथ दण्डकवनं मुनिवर्यनीतो लोकाननेकश उदारबलैर्निरस्तान् ।;श्रुत्वा खरप्रभृतिभिर्वरतो हरस्य सर्वैरवध्यतनुभिः प्रययौ सभार्यः ॥ १७॥
 | verse_line2  = श्रुत्वा खरप्रभृतिभिर्वरतो हरस्य सर्वैरवध्यतनुभिः प्रययौ सभार्यः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 4,357: / Line 4,838: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसीच्च तत्र शरभङ्ग इति स्म जीर्णो लोकं हरेर्जिगमिषुर्मुनिरुग्रतेजाः ।
+| verse_lines  = आसीच्च तत्र शरभङ्ग इति स्म जीर्णो लोकं हरेर्जिगमिषुर्मुनिरुग्रतेजाः ।;तेनाऽदरोपहृतसार्ध्यसपर्यया स प्रीतो ददौ निजपदं परमं रमेशः ॥ १८॥
 | verse_line2  = तेनाऽदरोपहृतसार्ध्यसपर्यया स प्रीतो ददौ निजपदं परमं रमेशः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 4,366: / Line 4,848: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मो यतोऽस्य वनगस्य नितान्तशक्तिह्रासे स्वधर्मकरणस्य हुताशनादौ ।
+| verse_lines  = धर्मो यतोऽस्य वनगस्य नितान्तशक्तिह्रासे स्वधर्मकरणस्य हुताशनादौ ।;देहात्ययः स तत एव तनुं निजाग्नौ सन्त्यज्य रामपुरतः प्रययौ परेशम् ॥ १९॥
 | verse_line2  = देहात्ययः स तत एव तनुं निजाग्नौ सन्त्यज्य रामपुरतः प्रययौ परेशम् ॥ १९॥
 }}
@@ Line 4,375: / Line 4,858: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामोऽपि तत्र ददृशे धनदस्य शापाद् गन्धर्वमुर्वशिरतेरथ यातुधानीम् ।
+| verse_lines  = रामोऽपि तत्र ददृशे धनदस्य शापाद् गन्धर्वमुर्वशिरतेरथ यातुधानीम् ।;प्राप्तं दशां सपदि तुम्बुरुनामधेयं नाम्ना विराधमपि शर्ववरादवध्यम् ॥ २०॥
 | verse_line2  = प्राप्तं दशां सपदि तुम्बुरुनामधेयं नाम्ना विराधमपि शर्ववरादवध्यम् ॥ २०॥
 }}
@@ Line 4,384: / Line 4,868: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भङ्क्त्वाऽस्य बाहुयुगलं बिलगं चकार सम्मानयन् वचनमम्बुजजन्मनोऽसौ ।
+| verse_lines  = भङ्क्त्वाऽस्य बाहुयुगलं बिलगं चकार सम्मानयन् वचनमम्बुजजन्मनोऽसौ ।;प्रादाच्च तस्य सुगतिं निजगायकस्य भक्षार्थमंसकमितोऽपि सहानुजेन ॥ २१॥
 | verse_line2  = प्रादाच्च तस्य सुगतिं निजगायकस्य भक्षार्थमंसकमितोऽपि सहानुजेन ॥ २१॥
 }}
@@ Line 4,393: / Line 4,878: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रीतिं विधित्सुरगमद्भवनं निजस्य कुम्भोद्भवस्य परमादरतोऽमुना च ।
+| verse_lines  = प्रीतिं विधित्सुरगमद्भवनं निजस्य कुम्भोद्भवस्य परमादरतोऽमुना च ।;सम्पूजितो धनुरनेन गृहीतमिन्द्राच्छार्ङ्गं तदादिपुरुषो निजमाजहार ॥ २२॥
 | verse_line2  = सम्पूजितो धनुरनेन गृहीतमिन्द्राच्छार्ङ्गं तदादिपुरुषो निजमाजहार ॥ २२॥
 }}
@@ Line 4,402: / Line 4,888: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आत्मार्थमेव हि पुरा हरिणा प्रदत्तमिन्द्रे तदिन्द्र उत रामकरार्थमेव ।
+| verse_lines  = आत्मार्थमेव हि पुरा हरिणा प्रदत्तमिन्द्रे तदिन्द्र उत रामकरार्थमेव ।;प्रादादगस्त्यमुनये तदवाप्य रामो रक्षन् ऋषीनवसदेव स दण्डकेषु ॥ २३॥
 | verse_line2  = प्रादादगस्त्यमुनये तदवाप्य रामो रक्षन् ऋषीनवसदेव स दण्डकेषु ॥ २३॥
 }}
@@ Line 4,411: / Line 4,898: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = काले तदैव खरदूषणयोर्बलेन रक्षःस्वसा पतिनिमार्गणतत्पराऽऽसीत् ।
+| verse_lines  = काले तदैव खरदूषणयोर्बलेन रक्षःस्वसा पतिनिमार्गणतत्पराऽऽसीत् ।;व्यापादिते निजपतौ हि दशाननेन प्रामादिकेन विधिनाऽभिससार रामम् ॥ २४॥
 | verse_line2  = व्यापादिते निजपतौ हि दशाननेन प्रामादिकेन विधिनाऽभिससार रामम् ॥ २४॥
 }}
@@ Line 4,420: / Line 4,908: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साऽनुज्ञयैव रजनीचरभर्तुरुग्रा भ्रातृद्वयेन सहिता वनमावसन्ती ।
+| verse_lines  = साऽनुज्ञयैव रजनीचरभर्तुरुग्रा भ्रातृद्वयेन सहिता वनमावसन्ती ।;रामं समेत्य भव मे पतिरित्यवोचद्भानुं यथा तम उपेत्य सुयोगकामम् ॥ २५॥
 | verse_line2  = रामं समेत्य भव मे पतिरित्यवोचद्भानुं यथा तम उपेत्य सुयोगकामम् ॥ २५॥
 }}
@@ Line 4,429: / Line 4,918: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तां तत्र हास्यकथया जनकासुताग्रे गच्छानुजं म इह मेति वचः स उक्त्वा ।
+| verse_lines  = तां तत्र हास्यकथया जनकासुताग्रे गच्छानुजं म इह मेति वचः स उक्त्वा ।;तेनैव दुष्टचरितां हि विकर्णनासां चक्रे समस्तरजनीचरनाशहेतोः ॥ २६॥
 | verse_line2  = तेनैव दुष्टचरितां हि विकर्णनासां चक्रे समस्तरजनीचरनाशहेतोः ॥ २६॥
 }}
@@ Line 4,438: / Line 4,928: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्प्रेरितान् सपदि भीमबलान् प्रयातांस्तस्याः खरत्रिशिरदूषणमुख्यबन्धून् ।
+| verse_lines  = तत्प्रेरितान् सपदि भीमबलान् प्रयातांस्तस्याः खरत्रिशिरदूषणमुख्यबन्धून् ।;जघ्ने चतुर्दशसहस्रमवारणीयकोदण्डपाणिरखिलस्य सुखं विधातुम् ॥ २७॥
 | verse_line2  = जघ्ने चतुर्दशसहस्रमवारणीयकोदण्डपाणिरखिलस्य सुखं विधातुम् ॥ २७॥
 }}
@@ Line 4,447: / Line 4,938: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दत्तेऽभये रघुवरेण महामुनीनां दत्ते भये च रजनीचरमण्डलस्य ।
+| verse_lines  = दत्तेऽभये रघुवरेण महामुनीनां दत्ते भये च रजनीचरमण्डलस्य ।;रक्षःपतिः स्वसृमुखादविकम्पनाच्च श्रुत्वा बलं रघुपतेः परमाप चिन्ताम् ॥ २८॥
 | verse_line2  = रक्षःपतिः स्वसृमुखादविकम्पनाच्च श्रुत्वा बलं रघुपतेः परमाप चिन्ताम् ॥ २८॥
 }}
@@ Line 4,456: / Line 4,948: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वाऽऽशु कार्यमवमृश्य जगाम तीरे क्षेत्रं नदीनदपतेः श्रवणं धरित्र्याः ।
+| verse_lines  = श्रुत्वाऽऽशु कार्यमवमृश्य जगाम तीरे क्षेत्रं नदीनदपतेः श्रवणं धरित्र्याः ।;मारीचमत्र तपसि प्रतिवर्तमानं भीतं शराद्रघुपतेर्नितरां ददर्श ॥ २९॥
 | verse_line2  = मारीचमत्र तपसि प्रतिवर्तमानं भीतं शराद्रघुपतेर्नितरां ददर्श ॥ २९॥
 }}
@@ Line 4,465: / Line 4,958: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनार्थितः सपदि राघववञ्चनार्थे मारीच आह शरवेगममुष्य जानन् ।
+| verse_lines  = तेनार्थितः सपदि राघववञ्चनार्थे मारीच आह शरवेगममुष्य जानन् ।;शक्यो न ते रघुवरेण हि विग्रहोऽत्र जानामि संस्पर्शमस्य शरस्य पूर्वम् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = शक्यो न ते रघुवरेण हि विग्रहोऽत्र जानामि संस्पर्शमस्य शरस्य पूर्वम् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 4,474: / Line 4,968: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवन्तमथ रावण आह खड्गं निष्कृष्य हन्मि यदि मे न करोषि वाक्यम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तवन्तमथ रावण आह खड्गं निष्कृष्य हन्मि यदि मे न करोषि वाक्यम् ।;तच्छुश्रुवान् भययुतोऽथ निसर्गतश्च पापो जगाम रघुवर्यसकाशमाशु ॥ ३१॥
 | verse_line2  = तच्छुश्रुवान् भययुतोऽथ निसर्गतश्च पापो जगाम रघुवर्यसकाशमाशु ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 4,483: / Line 4,978: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्प्राप्य हैममृगतां बहुरत्नचित्रः सीतासमीप उरुधा विचचार शीघ्रम् ।
+| verse_lines  = सम्प्राप्य हैममृगतां बहुरत्नचित्रः सीतासमीप उरुधा विचचार शीघ्रम् ।;निर्दोषनित्यवरसंविदपि स्म देवी रक्षोवधाय जनमोहकृते तथाऽऽह ॥ ३२॥
 | verse_line2  = निर्दोषनित्यवरसंविदपि स्म देवी रक्षोवधाय जनमोहकृते तथाऽऽह ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 4,492: / Line 4,988: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवेममाशु परिगृह्य च देहि मे त्वं क्रीडामृगं त्विति तयोदित एव रामः ।
+| verse_lines  = देवेममाशु परिगृह्य च देहि मे त्वं क्रीडामृगं त्विति तयोदित एव रामः ।;अन्वक् ससार ह शरासनबाणपाणिर्मायामृगं निशिचरं निजघान जानन् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = अन्वक् ससार ह शरासनबाणपाणिर्मायामृगं निशिचरं निजघान जानन् ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 4,501: / Line 4,998: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनाऽहतः शरवरेण भृशं ममार विक्रुश्य लक्ष्मणमुरुव्यथया स पापः ।
+| verse_lines  = तेनाऽहतः शरवरेण भृशं ममार विक्रुश्य लक्ष्मणमुरुव्यथया स पापः ।;श्रुत्वैव लक्ष्मणमचूचुददुग्रवाक्यैः सोऽप्याप रामपथमेव सचापबाणः ॥ ३४॥
 | verse_line2  = श्रुत्वैव लक्ष्मणमचूचुददुग्रवाक्यैः सोऽप्याप रामपथमेव सचापबाणः ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 4,510: / Line 5,008: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यां यां परेश उरुधैव करोति लीलां तां तां करोत्यनु तथैव रमापि देवी ।
+| verse_lines  = यां यां परेश उरुधैव करोति लीलां तां तां करोत्यनु तथैव रमापि देवी ।;नैतावताऽस्य परमस्य तथा रमाया दोषोऽणुरप्यनुविचिन्त्य उरुप्रभू यत् ॥ ३५॥
 | verse_line2  = नैतावताऽस्य परमस्य तथा रमाया दोषोऽणुरप्यनुविचिन्त्य उरुप्रभू यत् ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 4,519: / Line 5,018: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्‍वाज्ञानमापदपि मन्दकटाक्षमात्रात् सर्गस्थितिप्रलयसंसृतिमोक्षहेतोः ।
+| verse_lines  = क्‍वाज्ञानमापदपि मन्दकटाक्षमात्रात् सर्गस्थितिप्रलयसंसृतिमोक्षहेतोः ।;देव्या हरेः किमु विडम्बनमात्रमेतद् विक्रीडतोः सुरनरादिदेव तस्मात् ॥ ३६॥
 | verse_line2  = देव्या हरेः किमु विडम्बनमात्रमेतद् विक्रीडतोः सुरनरादिदेव तस्मात् ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 4,528: / Line 5,028: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देव्याः समीपमथ रावण आससाद साऽदृश्यतामगमदप्यविषह्यशक्तिः ।
+| verse_lines  = देव्याः समीपमथ रावण आससाद साऽदृश्यतामगमदप्यविषह्यशक्तिः ।;सृष्ट्वाऽऽत्मनः प्रतिकृतिं प्रययौ च शीघ्रं कैलासमर्चितपदा न्यवसच्छिवाभ्याम् ॥ ३७॥
 | verse_line2  = सृष्ट्वाऽऽत्मनः प्रतिकृतिं प्रययौ च शीघ्रं कैलासमर्चितपदा न्यवसच्छिवाभ्याम् ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 4,537: / Line 5,038: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यास्तु तां प्रतिकृतिं प्रविवेश शक्रो देव्याश्च सन्निधियुतां व्यवहारसिद्ध्यै ।
+| verse_lines  = तस्यास्तु तां प्रतिकृतिं प्रविवेश शक्रो देव्याश्च सन्निधियुतां व्यवहारसिद्ध्यै ।;आदाय तामथ ययौ रजनीचरेन्द्रो हत्वा जटायुषमुरुश्रमतो निरुद्धः ॥ ३८॥
 | verse_line2  = आदाय तामथ ययौ रजनीचरेन्द्रो हत्वा जटायुषमुरुश्रमतो निरुद्धः ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 4,546: / Line 5,048: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मार्गे व्रजन्तमभियाय ततो हनूमान् संवारितो रविसुतेन च जानमानः ।
+| verse_lines  = मार्गे व्रजन्तमभियाय ततो हनूमान् संवारितो रविसुतेन च जानमानः ।;दैवं तु कार्यमथ कीर्तिमभीप्समानो रामस्य नैनमहनद्वचनाद्धरेश्व ॥ ३९॥
 | verse_line2  = दैवं तु कार्यमथ कीर्तिमभीप्समानो रामस्य नैनमहनद्वचनाद्धरेश्व ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 4,555: / Line 5,058: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राप्यैव राक्षस उताऽऽत्मपुरीं स तत्र सीताकृतिं प्रतिनिधाय ररक्ष चाथ ।
+| verse_lines  = प्राप्यैव राक्षस उताऽऽत्मपुरीं स तत्र सीताकृतिं प्रतिनिधाय ररक्ष चाथ ।;रामोऽपि तत्तु विनिहत्य सुदुष्टरक्षः प्राप्याऽश्रमं स्वदयितां नहि पश्यतीव ॥ ४०॥
 | verse_line2  = रामोऽपि तत्तु विनिहत्य सुदुष्टरक्षः प्राप्याऽश्रमं स्वदयितां नहि पश्यतीव ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 4,564: / Line 5,068: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्वेषमाण इव तं च ददर्श गृध्रं सीतां रिरक्षिषुमथो रिपुणा विशस्तम् ।
+| verse_lines  = अन्वेषमाण इव तं च ददर्श गृध्रं सीतां रिरक्षिषुमथो रिपुणा विशस्तम् ।;मन्दात्मचेष्टममुनोक्तमरेश्च कर्म श्रुत्वा मृतं तमदहत् स्वगतिं तथाऽदात् ॥ ४१॥
 | verse_line2  = मन्दात्मचेष्टममुनोक्तमरेश्च कर्म श्रुत्वा मृतं तमदहत् स्वगतिं तथाऽदात् ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 4,573: / Line 5,078: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्यत्र चैव विचरन् सहितोऽनुजेन प्राप्तः करौ स सहसाऽथ कबन्धनाम्नः ।
+| verse_lines  = अन्यत्र चैव विचरन् सहितोऽनुजेन प्राप्तः करौ स सहसाऽथ कबन्धनाम्नः ।;धातुर्वरादखिलजायिन उज्झितस्य मृत्योश्च वज्रपतनादतिकुञ्चितस्य ॥ ४२॥
 | verse_line2  = धातुर्वरादखिलजायिन उज्झितस्य मृत्योश्च वज्रपतनादतिकुञ्चितस्य ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 4,582: / Line 5,088: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = छित्वाऽस्य बाहुयुगलं सहितोऽनुजेन तं पूर्ववत् प्रतिविधाय सुरेन्द्रभृत्यम् ।
+| verse_lines  = छित्वाऽस्य बाहुयुगलं सहितोऽनुजेन तं पूर्ववत् प्रतिविधाय सुरेन्द्रभृत्यम् ।;नाम्ना दनुं त्रिजटयैव पुराऽभिजातं गन्धर्वमाशु च ततोऽपि तदर्चितोऽगात् ॥ ४३॥
 | verse_line2  = नाम्ना दनुं त्रिजटयैव पुराऽभिजातं गन्धर्वमाशु च ततोऽपि तदर्चितोऽगात् ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 4,591: / Line 5,098: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा तमेव शबरी परमं हरिं च ज्ञात्वा विवेश दहनं पुरतोऽस्य तस्यै ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा तमेव शबरी परमं हरिं च ज्ञात्वा विवेश दहनं पुरतोऽस्य तस्यै ।;प्रादात् स्वलोकमिममेव हि सा प्रतीक्ष्य पूर्वं मतङ्गवचनेन वनेऽत्र साऽभूत् ॥ ४४॥
 | verse_line2  = प्रादात् स्वलोकमिममेव हि सा प्रतीक्ष्य पूर्वं मतङ्गवचनेन वनेऽत्र साऽभूत् ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 4,600: / Line 5,108: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शापाद् वराप्सरसमेव हि तां विमुच्य शच्या कृतात् पतिपुरस्त्वतिदर्पहेतोः ।
+| verse_lines  = शापाद् वराप्सरसमेव हि तां विमुच्य शच्या कृतात् पतिपुरस्त्वतिदर्पहेतोः ।;गत्वा ददर्श पवनात्मजमृश्यमूके स ह्येक एनमवगच्छति सम्यगीशम् ॥ ४५॥
 | verse_line2  = गत्वा ददर्श पवनात्मजमृश्यमूके स ह्येक एनमवगच्छति सम्यगीशम् ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 4,609: / Line 5,118: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देहेऽपि यत्र पवनोऽत्र हरिर्यतोऽसौ तत्रैव वायुरिति वेदवचः प्रसिद्धम् ।
+| verse_lines  = देहेऽपि यत्र पवनोऽत्र हरिर्यतोऽसौ तत्रैव वायुरिति वेदवचः प्रसिद्धम् ।;‘कस्मिन् न्वहं’ त्विति तथैव हि सोऽवतारे तस्मात् स मारुतिकृते रविजं ररक्ष ॥ ४६॥
 | verse_line2  = ‘कस्मिन् न्वहं’ त्विति तथैव हि सोऽवतारे तस्मात् स मारुतिकृते रविजं ररक्ष ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 4,618: / Line 5,128: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं स कृष्णतनुरर्जुनमप्यरक्षद् भीमार्थमेव तदरिं रविजं निहत्य ।
+| verse_lines  = एवं स कृष्णतनुरर्जुनमप्यरक्षद् भीमार्थमेव तदरिं रविजं निहत्य ।;पूर्वं हि मारुतिमवाप रवेः सुतोऽयं तेनास्य वालिनमहन् रघुपः प्रतीपम् ॥ ४७॥
 | verse_line2  = पूर्वं हि मारुतिमवाप रवेः सुतोऽयं तेनास्य वालिनमहन् रघुपः प्रतीपम् ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 4,627: / Line 5,138: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं सुराश्च पवनस्य वशे यतोऽतः सुग्रीवमत्र तु परत्र च शक्रसूनुम् ।
+| verse_lines  = एवं सुराश्च पवनस्य वशे यतोऽतः सुग्रीवमत्र तु परत्र च शक्रसूनुम् ।;सर्वे श्रिता हनुमतस्तदनुग्रहाय तत्रागमद् रघुपतिः सह लक्ष्मणेन ॥ ४८॥
 | verse_line2  = सर्वे श्रिता हनुमतस्तदनुग्रहाय तत्रागमद् रघुपतिः सह लक्ष्मणेन ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 4,636: / Line 5,148: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘यत्पादपङ्कजरजः शिरसा विभर्ति श्रीरब्जजश्च गिरिशः सह लोकपालैः’ ।
+| verse_lines  = ‘यत्पादपङ्कजरजः शिरसा विभर्ति श्रीरब्जजश्च गिरिशः सह लोकपालैः’ ।;सर्वेश्वरस्य परमस्य हि सर्वशक्तेः किं तस्य शत्रुहनने कपयः सहायाः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = सर्वेश्वरस्य परमस्य हि सर्वशक्तेः किं तस्य शत्रुहनने कपयः सहायाः ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 4,645: / Line 5,158: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समागते तु राघवे प्लवङ्गमाः ससूर्यजाः ।
+| verse_lines  = समागते तु राघवे प्लवङ्गमाः ससूर्यजाः ।;विपुप्लुवुर्भयार्दिता न्यवारयच्च मारुतिः (भा\.पु\. १०\.५८\.३८)॥ ५०॥
 | verse_line2  = विपुप्लुवुर्भयार्दिता न्यवारयच्च मारुतिः (भा\.पु\. १०\.५८\.३८)॥ ५०॥
 }}
@@ Line 4,654: / Line 5,168: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संस्थाप्याऽशु हरीन्द्रान् जानन् विष्णोर्गुणाननन्तान् सः ।
+| verse_lines  = संस्थाप्याऽशु हरीन्द्रान् जानन् विष्णोर्गुणाननन्तान् सः ।;साक्षाद् ब्रह्मपिताऽसावित्येतेनास्य पादयोः पेते ॥ ५१॥
 | verse_line2  = साक्षाद् ब्रह्मपिताऽसावित्येतेनास्य पादयोः पेते ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 4,669: / Line 5,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ उत्थाप्य चैनमरविन्ददलायताक्षश्चक्राङ्कितेन वरदेन कराम्बुजेन ।
+| verse_lines  = औं ॥ उत्थाप्य चैनमरविन्ददलायताक्षश्चक्राङ्कितेन वरदेन कराम्बुजेन ।;कृत्वा च संविदमनेन नुतोऽस्य चांसं प्रीत्याऽऽरुरोह स हसन् सह लक्ष्मणेन ॥ १॥
 | verse_line2  = कृत्वा च संविदमनेन नुतोऽस्य चांसं प्रीत्याऽऽरुरोह स हसन् सह लक्ष्मणेन ॥ १॥
 }}
@@ Line 4,678: / Line 5,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आरोप्य चांसयुगळं भगवन्तमेनं तस्यानुजं च हनुमान् प्रययौ कपीन्द्रम् ।
+| verse_lines  = आरोप्य चांसयुगळं भगवन्तमेनं तस्यानुजं च हनुमान् प्रययौ कपीन्द्रम् ।;सख्यं चकार हुतभुक्प्रमुखे च तस्य रामेण शाश्वतनिजार्तिहरेण शीघ्रम् ॥ २॥
 | verse_line2  = सख्यं चकार हुतभुक्प्रमुखे च तस्य रामेण शाश्वतनिजार्तिहरेण शीघ्रम् ॥ २॥
 }}
@@ Line 4,687: / Line 5,204: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वाऽस्य दुःखमथ देववरः प्रतिज्ञां चक्रे स वालिनिधनाय हरीश्वरोऽपि ।
+| verse_lines  = श्रुत्वाऽस्य दुःखमथ देववरः प्रतिज्ञां चक्रे स वालिनिधनाय हरीश्वरोऽपि ।;सीतानुमार्गणकृतेऽथ स वालिनैव क्षिप्तां हि दुन्दुभितनुं समदर्शयच्च ॥ ३॥
 | verse_line2  = सीतानुमार्गणकृतेऽथ स वालिनैव क्षिप्तां हि दुन्दुभितनुं समदर्शयच्च ॥ ३॥
 }}
@@ Line 4,696: / Line 5,214: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वीक्ष्यैव तां निपतितामथ रामदेवः सोऽङ्गुष्ठमात्रचलनादतिलीलयैव ।
+| verse_lines  = वीक्ष्यैव तां निपतितामथ रामदेवः सोऽङ्गुष्ठमात्रचलनादतिलीलयैव ।;सम्प्रास्य योजनशतेऽथ तयैव चोर्वीं सर्वान् विदार्य दितिजानहनद्रसास्थान् ॥ ४॥
 | verse_line2  = सम्प्रास्य योजनशतेऽथ तयैव चोर्वीं सर्वान् विदार्य दितिजानहनद्रसास्थान् ॥ ४॥
 }}
@@ Line 4,705: / Line 5,224: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शर्वप्रसादजबलाद्दितिजानवध्यान् सर्वान् निहत्य कुणपेन पुनश्च सख्या ।
+| verse_lines  = शर्वप्रसादजबलाद्दितिजानवध्यान् सर्वान् निहत्य कुणपेन पुनश्च सख्या ।;भीतेन वालिबलतः कथितः स्म सप्तसालान् प्रदर्श्य दितिजान् सुदृढांश्च वज्रात् ॥ ५॥
 | verse_line2  = भीतेन वालिबलतः कथितः स्म सप्तसालान् प्रदर्श्य दितिजान् सुदृढांश्च वज्रात् ॥ ५॥
 }}
@@ Line 4,714: / Line 5,234: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकैकमेषु स विकम्पयितुं समर्थः पत्राणि लोप्तुमपि तूत्सहते न शक्तः ।
+| verse_lines  = एकैकमेषु स विकम्पयितुं समर्थः पत्राणि लोप्तुमपि तूत्सहते न शक्तः ।;विष्वक्स्थितान् यदि भवान् प्रतिभेत्स्यतीमानेकेषुणा तर्हि वालिवधे समर्थः ॥ ६॥
 | verse_line2  = विष्वक्स्थितान् यदि भवान् प्रतिभेत्स्यतीमानेकेषुणा तर्हि वालिवधे समर्थः ॥ ६॥
 }}
@@ Line 4,723: / Line 5,244: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जेतुं चतुर्गुणबलो हि पुमान् प्रभुः स्याद्धन्तुं शताधिकबलोऽतिबलं सुशक्तः ।
+| verse_lines  = जेतुं चतुर्गुणबलो हि पुमान् प्रभुः स्याद्धन्तुं शताधिकबलोऽतिबलं सुशक्तः ।;तस्मादिमान् हरिहयात्मजबाह्वलोप्यपत्रान् विभिद्य मम संशयमाशु भिन्धि ॥ ७॥
 | verse_line2  = तस्मादिमान् हरिहयात्मजबाह्वलोप्यपत्रान् विभिद्य मम संशयमाशु भिन्धि ॥ ७॥
 }}
@@ Line 4,732: / Line 5,254: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वाऽस्य वाक्यमवमृश्य दितेः सुतांस्तान् धातुर्वरादखिलपुम्भिरभेद्यरूपान् ।
+| verse_lines  = श्रुत्वाऽस्य वाक्यमवमृश्य दितेः सुतांस्तान् धातुर्वरादखिलपुम्भिरभेद्यरूपान् ।;ब्रह्मत्वमाप्तुमचलं तपसि प्रवृत्तानेकेषुणा सपदि तान् प्रबिभेद रामः ॥ ८॥
 | verse_line2  = ब्रह्मत्वमाप्तुमचलं तपसि प्रवृत्तानेकेषुणा सपदि तान् प्रबिभेद रामः ॥ ८॥
 }}
@@ Line 4,741: / Line 5,264: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्धाय कार्मुकवरे निशिते तु बाणेऽथाऽकृष्य दक्षिणभुजेन तदा प्रमुक्ते ।
+| verse_lines  = सन्धाय कार्मुकवरे निशिते तु बाणेऽथाऽकृष्य दक्षिणभुजेन तदा प्रमुक्ते ।;रामेण सत्वरमनन्तबलेन सर्वे चूर्णीकृताः सपदि ते तरवो रवेण ॥ ९॥
 | verse_line2  = रामेण सत्वरमनन्तबलेन सर्वे चूर्णीकृताः सपदि ते तरवो रवेण ॥ ९॥
 }}
@@ Line 4,750: / Line 5,274: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भित्त्वा च तान् सगिरिकुं भगवत्प्रमुक्तः पातालसप्तकमथात्र च ये त्ववध्याः ।
+| verse_lines  = भित्त्वा च तान् सगिरिकुं भगवत्प्रमुक्तः पातालसप्तकमथात्र च ये त्ववध्याः ।;नाम्नाऽसुराः कुमुदिनोऽब्जजवाक्यरक्षाः सर्वांश्च तानदहदाशु शरः स एकः ॥ १०॥
 | verse_line2  = नाम्नाऽसुराः कुमुदिनोऽब्जजवाक्यरक्षाः सर्वांश्च तानदहदाशु शरः स एकः ॥ १०॥
 }}
@@ Line 4,759: / Line 5,284: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैतद्विचित्रममितोरुबलस्य विष्णोर्यत्प्रेरणात् सपवनस्य भवेत् प्रवृत्तिः ।
+| verse_lines  = नैतद्विचित्रममितोरुबलस्य विष्णोर्यत्प्रेरणात् सपवनस्य भवेत् प्रवृत्तिः ।;लोकस्य सप्रकृतिकस्य सरुद्रकालकर्मादिकस्य तदपीदमनन्यसाध्यम् ॥ ११॥
 | verse_line2  = लोकस्य सप्रकृतिकस्य सरुद्रकालकर्मादिकस्य तदपीदमनन्यसाध्यम् ॥ ११॥
 }}
@@ Line 4,768: / Line 5,294: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा बलं भगवतोऽथ हरीश्वरोऽसावग्रे निधाय तमयात् पुरमग्रजस्य ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा बलं भगवतोऽथ हरीश्वरोऽसावग्रे निधाय तमयात् पुरमग्रजस्य ।;आश्रुत्य रावमनुजस्य बिलात् स चाऽगादभ्येनमाशु दयिताप्रतिवारितोऽपि ॥ १२॥
 | verse_line2  = आश्रुत्य रावमनुजस्य बिलात् स चाऽगादभ्येनमाशु दयिताप्रतिवारितोऽपि ॥ १२॥
 }}
@@ Line 4,777: / Line 5,304: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तन्मुष्टिभिः प्रतिहतः प्रययावशक्तः सुग्रीव आशु रघुपोऽपि हि धर्ममीक्षन् ।
+| verse_lines  = तन्मुष्टिभिः प्रतिहतः प्रययावशक्तः सुग्रीव आशु रघुपोऽपि हि धर्ममीक्षन् ।;नैनं जघान विदिताखिललोकचेष्टोऽप्येनं स आह युधि वां न मया विविक्तौ ॥ १३॥
 | verse_line2  = नैनं जघान विदिताखिललोकचेष्टोऽप्येनं स आह युधि वां न मया विविक्तौ ॥ १३॥
 }}
@@ Line 4,786: / Line 5,314: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सौभ्रात्रमेष यदि वाञ्छति वालिनैव नाहं निरागसमथाग्रजनिं हनिष्ये ।
+| verse_lines  = सौभ्रात्रमेष यदि वाञ्छति वालिनैव नाहं निरागसमथाग्रजनिं हनिष्ये ।;दीर्घः सहोदरगतो न भवेद्धि कोपो दीर्घोऽपि कारणमृते विनिवर्तते च ॥ १४॥
 | verse_line2  = दीर्घः सहोदरगतो न भवेद्धि कोपो दीर्घोऽपि कारणमृते विनिवर्तते च ॥ १४॥
 }}
@@ Line 4,795: / Line 5,324: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कोपः सहोदरजने पुनरन्तकाले प्रायो निवृत्तिमुपगच्छति तापकश्च ।
+| verse_lines  = कोपः सहोदरजने पुनरन्तकाले प्रायो निवृत्तिमुपगच्छति तापकश्च ।;एकस्य भङ्ग इति नैव झटित्यपास्तदोषो निहन्तुमिह योग्य इति स्म मेने ॥ १५॥
 | verse_line2  = एकस्य भङ्ग इति नैव झटित्यपास्तदोषो निहन्तुमिह योग्य इति स्म मेने ॥ १५॥
 }}
@@ Line 4,804: / Line 5,334: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मान्न बन्धुजनगे जनिते विरोधे कार्यो वधस्तदनुबन्धिभिराश्वितीह ।
+| verse_lines  = तस्मान्न बन्धुजनगे जनिते विरोधे कार्यो वधस्तदनुबन्धिभिराश्वितीह ।;धर्मं प्रदर्शयितुमेव रवेः सुतस्य भावी न ताप इति विच्च न तं जघान ॥ १६॥
 | verse_line2  = धर्मं प्रदर्शयितुमेव रवेः सुतस्य भावी न ताप इति विच्च न तं जघान ॥ १६॥
 }}
@@ Line 4,813: / Line 5,344: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यः प्रेरकः सकलशेमुषिसन्ततेश्च तस्याज्ञता कुत इहेशवरस्य विष्णोः ।
+| verse_lines  = यः प्रेरकः सकलशेमुषिसन्ततेश्च तस्याज्ञता कुत इहेशवरस्य विष्णोः ।;तेनोदितोऽथ सुदृढं पुनरागतेन वज्रोपमं शरममूमुचदिन्द्रसूनौ ॥ १७॥
 | verse_line2  = तेनोदितोऽथ सुदृढं पुनरागतेन वज्रोपमं शरममूमुचदिन्द्रसूनौ ॥ १७॥
 }}
@@ Line 4,822: / Line 5,354: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामाज्ञयैव लतया रविजे विभक्ते वायोः सुतेन रघुपेण शरे च मुक्ते ।
+| verse_lines  = रामाज्ञयैव लतया रविजे विभक्ते वायोः सुतेन रघुपेण शरे च मुक्ते ।;श्रुत्वाऽस्य शब्दमतुलं हृदि तेन विद्ध इन्द्रात्मजो गिरिरिवापतदाशु सन्नः ॥ १८॥
 | verse_line2  = श्रुत्वाऽस्य शब्दमतुलं हृदि तेन विद्ध इन्द्रात्मजो गिरिरिवापतदाशु सन्नः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 4,831: / Line 5,364: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भक्तो ममैष यदि मामभिपश्यतीह पादौ ध्रुवं मम समेष्यति निर्विचारः ।
+| verse_lines  = भक्तो ममैष यदि मामभिपश्यतीह पादौ ध्रुवं मम समेष्यति निर्विचारः ।;योग्यो वधो नहि जनस्य पदानतस्य राज्यार्थिना रविसुतेन वधोऽर्थितश्च ॥ १९॥
 | verse_line2  = योग्यो वधो नहि जनस्य पदानतस्य राज्यार्थिना रविसुतेन वधोऽर्थितश्च ॥ १९॥
 }}
@@ Line 4,840: / Line 5,374: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कार्यं ह्यभीष्टमपि तत् प्रणतस्य पूर्वं शस्तो वधो न पदयोः प्रणतस्य चैव ।
+| verse_lines  = कार्यं ह्यभीष्टमपि तत् प्रणतस्य पूर्वं शस्तो वधो न पदयोः प्रणतस्य चैव ।;तस्माददृश्यतनुरेव निहन्मि शक्रपुत्रं त्वितिस्म तमदृष्टतया जघान ॥ २०॥
 | verse_line2  = तस्माददृश्यतनुरेव निहन्मि शक्रपुत्रं त्वितिस्म तमदृष्टतया जघान ॥ २०॥
 }}
@@ Line 4,849: / Line 5,384: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यः प्रेरकः सकललोकबलस्य नित्यं पूर्णाव्ययोच्चबलवीर्यतनुः स्वतन्त्रः ।
+| verse_lines  = यः प्रेरकः सकललोकबलस्य नित्यं पूर्णाव्ययोच्चबलवीर्यतनुः स्वतन्त्रः ।;किं तस्य दृष्टिपथगस्य च वानरोऽयं कर्तैशचापमपि येन पुरा प्रभग्नम् ॥ २१॥
 | verse_line2  = किं तस्य दृष्टिपथगस्य च वानरोऽयं कर्तैशचापमपि येन पुरा प्रभग्नम् ॥ २१॥
 }}
@@ Line 4,858: / Line 5,394: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्नेऽथ वालिनि जगाम च तस्य पार्श्वं प्राहैनमार्द्रवचसा यदि वाञ्छसि त्वम् ।
+| verse_lines  = सन्नेऽथ वालिनि जगाम च तस्य पार्श्वं प्राहैनमार्द्रवचसा यदि वाञ्छसि त्वम् ।;उज्जीवयिष्य इति नैच्छदसौ त्वदग्रे को नाम नेच्छति मृतिं पुरुषोत्तमेति ॥ २२॥
 | verse_line2  = उज्जीवयिष्य इति नैच्छदसौ त्वदग्रे को नाम नेच्छति मृतिं पुरुषोत्तमेति ॥ २२॥
 }}
@@ Line 4,867: / Line 5,404: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कार्याणि तस्य चरमाणि विधाय पुत्रं त्वग्रे निधाय रविजः कपिराज्य आसीत् ।
+| verse_lines  = कार्याणि तस्य चरमाणि विधाय पुत्रं त्वग्रे निधाय रविजः कपिराज्य आसीत् ।;रामोऽपि तद्गिरिवरे चतुरोऽथ मासान् दृष्ट्वा घनागममुवास सलक्ष्मणोऽसौ ॥ २३॥
 | verse_line2  = रामोऽपि तद्गिरिवरे चतुरोऽथ मासान् दृष्ट्वा घनागममुवास सलक्ष्मणोऽसौ ॥ २३॥
 }}
@@ Line 4,876: / Line 5,414: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथातिसक्ते क्षितिपे कपीनां प्रविस्मृते रामकृतोपकारे ।
+| verse_lines  = अथातिसक्ते क्षितिपे कपीनां प्रविस्मृते रामकृतोपकारे ।;प्रसह्य तं बुद्धिमतां वरिष्ठो रामाङ्घ्रिभक्तो हनुमानुवाच ॥ २४॥
 | verse_line2  = प्रसह्य तं बुद्धिमतां वरिष्ठो रामाङ्घ्रिभक्तो हनुमानुवाच ॥ २४॥
 }}
@@ Line 4,885: / Line 5,424: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न विस्मृतिस्ते रघुवर्यकार्ये कार्या कथञ्चित् स हि नोऽभिपूज्यः ।
+| verse_lines  = न विस्मृतिस्ते रघुवर्यकार्ये कार्या कथञ्चित् स हि नोऽभिपूज्यः ।;न चेत् स्वयं कर्तुमभीष्टमद्य ते ध्रुवं बलेनापि हि कारयामि ॥ २५॥
 | verse_line2  = न चेत् स्वयं कर्तुमभीष्टमद्य ते ध्रुवं बलेनापि हि कारयामि ॥ २५॥
 }}
@@ Line 4,894: / Line 5,434: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स एवमुक्त्वा हरिराजसन्निधौ द्वीपेषु सप्तस्वपि वानरान् प्रति ।
+| verse_lines  = स एवमुक्त्वा हरिराजसन्निधौ द्वीपेषु सप्तस्वपि वानरान् प्रति ।;सम्मेलनायाऽशुगतीन् स्म वानरान् प्रस्थापयामास समस्तशः प्रभुः ॥ २६॥
 | verse_line2  = सम्मेलनायाऽशुगतीन् स्म वानरान् प्रस्थापयामास समस्तशः प्रभुः ॥ २६॥
 }}
@@ Line 4,903: / Line 5,444: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हरीश्वराज्ञाप्रणिधानपूर्वकं हनूमता ते प्रहिता हि वानराः ।
+| verse_lines  = हरीश्वराज्ञाप्रणिधानपूर्वकं हनूमता ते प्रहिता हि वानराः ।;समस्तशैलद्रुमषण्डसंस्थितान् हरीन् समादाय तदाऽभिजग्मुः ॥ २७॥
 | verse_line2  = समस्तशैलद्रुमषण्डसंस्थितान् हरीन् समादाय तदाऽभिजग्मुः ॥ २७॥
 }}
@@ Line 4,912: / Line 5,454: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव रामोऽपि हि भोगसक्तं प्रमत्तमालक्ष्य कपीश्वरं प्रभुः ।
+| verse_lines  = तदैव रामोऽपि हि भोगसक्तं प्रमत्तमालक्ष्य कपीश्वरं प्रभुः ।;जगाद सौमित्रिमिदं वचो मे प्लवङ्गमेशाय वदाऽशु याहि ॥ २८॥
 | verse_line2  = जगाद सौमित्रिमिदं वचो मे प्लवङ्गमेशाय वदाऽशु याहि ॥ २८॥
 }}
@@ Line 4,921: / Line 5,464: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदि प्रमत्तोऽसि मदीयकार्ये नयाम्यहं त्वेन्द्रसुतस्य मार्गम् ।
+| verse_lines  = यदि प्रमत्तोऽसि मदीयकार्ये नयाम्यहं त्वेन्द्रसुतस्य मार्गम् ।;प्रायः स्वकार्ये प्रतिपादिते हि मदोद्धता न प्रतिकर्तुमीशते ॥ २९॥
 | verse_line2  = प्रायः स्वकार्ये प्रतिपादिते हि मदोद्धता न प्रतिकर्तुमीशते ॥ २९॥
 }}
@@ Line 4,930: / Line 5,474: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीड्यरामेण समीरिते तदा ययौ सबाणः सधनुः स लक्ष्मणः ।
+| verse_lines  = इतीड्यरामेण समीरिते तदा ययौ सबाणः सधनुः स लक्ष्मणः ।;दृष्ट्वैव तं तेन सहैव तापनिर्भयाद्ययौ रामपदान्तिकं त्वरन् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वैव तं तेन सहैव तापनिर्भयाद्ययौ रामपदान्तिकं त्वरन् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 4,939: / Line 5,484: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हनूमतः साधुवचोभिराशु प्रसन्नचेतस्यधिपे कपीनाम् ।
+| verse_lines  = हनूमतः साधुवचोभिराशु प्रसन्नचेतस्यधिपे कपीनाम् ।;समागते सर्वहरिप्रवीरैः सहैव तं वीक्ष्य ननन्द राघवः ॥ ३१॥
 | verse_line2  = समागते सर्वहरिप्रवीरैः सहैव तं वीक्ष्य ननन्द राघवः ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 4,948: / Line 5,494: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ससम्भ्रमं तं पतितं पदाब्जयोस्त्वरन् समुत्थाप्य समाश्लिषत् प्रभुः ।
+| verse_lines  = ससम्भ्रमं तं पतितं पदाब्जयोस्त्वरन् समुत्थाप्य समाश्लिषत् प्रभुः ।;स चोपविष्टो जगदीशसन्निधौ तदाज्ञयैवाऽऽदिशदाशु वानरान् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = स चोपविष्टो जगदीशसन्निधौ तदाज्ञयैवाऽऽदिशदाशु वानरान् ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 4,957: / Line 5,504: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तदिक्षु प्रहितेषु तेन प्रभुर्हनूमन्तमिदं बभाषे ।
+| verse_lines  = समस्तदिक्षु प्रहितेषु तेन प्रभुर्हनूमन्तमिदं बभाषे ।;न कश्चिदीशस्त्वदृतेऽस्ति साधने समस्तकार्यप्रवरस्य मेऽस्य ॥ ३३॥
 | verse_line2  = न कश्चिदीशस्त्वदृतेऽस्ति साधने समस्तकार्यप्रवरस्य मेऽस्य ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 4,966: / Line 5,514: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतस्त्वमेव प्रतियाहि दक्षिणां दिशं समादाय मदङ्गुलीयकम् ।
+| verse_lines  = अतस्त्वमेव प्रतियाहि दक्षिणां दिशं समादाय मदङ्गुलीयकम् ।;इतीरितोऽसौ पुरुषोत्तमेन ययौ दिशं तां युवराजयुक्तः ॥ ३४॥
 | verse_line2  = इतीरितोऽसौ पुरुषोत्तमेन ययौ दिशं तां युवराजयुक्तः ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 4,975: / Line 5,524: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तदिक्षु प्रतियापिता हि ते हरीश्वराज्ञामुपधार्य मासतः ।
+| verse_lines  = समस्तदिक्षु प्रतियापिता हि ते हरीश्वराज्ञामुपधार्य मासतः ।;समाययुस्तेऽङ्गदजाम्बवन्मुखाः सुतेन वायोः सहिता न चाययुः ॥ ३५॥
 | verse_line2  = समाययुस्तेऽङ्गदजाम्बवन्मुखाः सुतेन वायोः सहिता न चाययुः ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 4,984: / Line 5,534: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तदुर्गप्रवरं दुरासदं विमार्गतां विन्ध्यगिरिं महात्मनाम् ।
+| verse_lines  = समस्तदुर्गप्रवरं दुरासदं विमार्गतां विन्ध्यगिरिं महात्मनाम् ।;गतः स कालो हरिराडुदीरितः समासदंश्चाथ बिलं महाद्भुतम् ॥ ३६॥
 | verse_line2  = गतः स कालो हरिराडुदीरितः समासदंश्चाथ बिलं महाद्भुतम् ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 4,993: / Line 5,544: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृतं मयेनातिविचित्रमुत्तमं समीक्ष्य तत्तार उवाच चाङ्गदम् ।
+| verse_lines  = कृतं मयेनातिविचित्रमुत्तमं समीक्ष्य तत्तार उवाच चाङ्गदम् ।;वयं न यामो हरिराजसन्निधिं विलङ्घितो नः समयो यतोऽस्य ॥ ३७॥
 | verse_line2  = वयं न यामो हरिराजसन्निधिं विलङ्घितो नः समयो यतोऽस्य ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 5,002: / Line 5,554: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुरासदोऽसावतिचण्डशासनो हनिष्यति त्वामपि किं मदादिकान् ।
+| verse_lines  = दुरासदोऽसावतिचण्डशासनो हनिष्यति त्वामपि किं मदादिकान् ।;अगम्यमेतद् बिलमाप्य तत् सुखं वसाम सर्वे किमसाविहाऽऽचरेत् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = अगम्यमेतद् बिलमाप्य तत् सुखं वसाम सर्वे किमसाविहाऽऽचरेत् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 5,011: / Line 5,564: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न चैव रामेण सलक्ष्मणेन प्रयोजनं नो वनचारिणां सदा ।
+| verse_lines  = न चैव रामेण सलक्ष्मणेन प्रयोजनं नो वनचारिणां सदा ।;न चेह नः पीडयितुं स च क्षमस्ततो ममेयं सुविनिश्चिता मतिः ॥ ३९॥
 | verse_line2  = न चेह नः पीडयितुं स च क्षमस्ततो ममेयं सुविनिश्चिता मतिः ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 5,020: / Line 5,574: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितं मातुलवाक्यमाशु स आददे वालिसुतोऽपि सादरम् ।
+| verse_lines  = इतीरितं मातुलवाक्यमाशु स आददे वालिसुतोऽपि सादरम् ।;उवाच वाक्यं च न नो हरीश्वरः क्षमी भवेल्लङ्घितशासनानाम् ॥ ४०॥
 | verse_line2  = उवाच वाक्यं च न नो हरीश्वरः क्षमी भवेल्लङ्घितशासनानाम् ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 5,029: / Line 5,584: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राज्यार्थिना येन हि घातितोऽग्रजो हृताश्च दाराः सुनृशंसकेन ।
+| verse_lines  = राज्यार्थिना येन हि घातितोऽग्रजो हृताश्च दाराः सुनृशंसकेन ।;स नः कथं रक्षति शासनातिगान् निराश्रयान् दुर्बलकान् बले स्थितः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = स नः कथं रक्षति शासनातिगान् निराश्रयान् दुर्बलकान् बले स्थितः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 5,038: / Line 5,594: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते शक्रसुतात्मजेन तथेति होचुः सह जाम्बवन्मुखाः ।
+| verse_lines  = इतीरिते शक्रसुतात्मजेन तथेति होचुः सह जाम्बवन्मुखाः ।;सर्वेऽपि तेषामथ चैकमत्यं दृष्ट्वा हनूमानिदमाबभाषे ॥ ४२॥
 | verse_line2  = सर्वेऽपि तेषामथ चैकमत्यं दृष्ट्वा हनूमानिदमाबभाषे ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 5,047: / Line 5,604: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विज्ञातमेतद्धि मयाऽङ्गदस्य राज्याय ताराभिहितं हि वाक्यम् ।
+| verse_lines  = विज्ञातमेतद्धि मयाऽङ्गदस्य राज्याय ताराभिहितं हि वाक्यम् ।;साध्यं न चैतन्नहि वायुसूनू रामप्रतीपं वचनं सहेत ॥ ४३॥
 | verse_line2  = साध्यं न चैतन्नहि वायुसूनू रामप्रतीपं वचनं सहेत ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 5,056: / Line 5,614: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न चाहमाक्रष्टुमुपायतोऽपि शक्यः कथञ्चित् सकलैः समेतैः ।
+| verse_lines  = न चाहमाक्रष्टुमुपायतोऽपि शक्यः कथञ्चित् सकलैः समेतैः ।;सन्मार्गतो नैव च राघवस्य दुरन्तशक्तेर्बिलमप्रधृष्यम् ॥ ४४॥
 | verse_line2  = सन्मार्गतो नैव च राघवस्य दुरन्तशक्तेर्बिलमप्रधृष्यम् ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 5,065: / Line 5,624: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वचो ममैतद्यदि चाऽऽदरेण ग्राह्यं भवेद्वस्तदतिप्रियं मे ।
+| verse_lines  = वचो ममैतद्यदि चाऽऽदरेण ग्राह्यं भवेद्वस्तदतिप्रियं मे ।;न चेद् बलादप्यनये प्रवृत्तान् प्रशास्य सन्मार्गगतान् करोमि ॥ ४५॥
 | verse_line2  = न चेद् बलादप्यनये प्रवृत्तान् प्रशास्य सन्मार्गगतान् करोमि ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 5,074: / Line 5,634: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितं तत् पवनात्मजस्य श्रुत्वाऽतिभीता धृतमूकभावाः ।
+| verse_lines  = इतीरितं तत् पवनात्मजस्य श्रुत्वाऽतिभीता धृतमूकभावाः ।;सर्वेऽनुजग्मुस्तमथाद्रिमुख्यं महेन्द्रमासेदुरगाधबोधाः ॥ ४६॥
 | verse_line2  = सर्वेऽनुजग्मुस्तमथाद्रिमुख्यं महेन्द्रमासेदुरगाधबोधाः ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 5,083: / Line 5,644: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरीक्ष्य ते सागरमप्रधृष्यमपारमेयं सहसा विषण्णाः ।
+| verse_lines  = निरीक्ष्य ते सागरमप्रधृष्यमपारमेयं सहसा विषण्णाः ।;दृढं निराशाश्च मतिं हि दध्रुः प्रायोपवेशाय तथा च चक्रुः ॥ ४७॥
 | verse_line2  = दृढं निराशाश्च मतिं हि दध्रुः प्रायोपवेशाय तथा च चक्रुः ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 5,092: / Line 5,654: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रायोपविष्टाश्च कथा वदन्तो रामस्य संसारविमुक्तिदातुः ।
+| verse_lines  = प्रायोपविष्टाश्च कथा वदन्तो रामस्य संसारविमुक्तिदातुः ।;जटायुषः पातनमूचिरे तत्सम्पातिनाम्नः श्रवणं जगाम ॥ ४८॥
 | verse_line2  = जटायुषः पातनमूचिरे तत्सम्पातिनाम्नः श्रवणं जगाम ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 5,101: / Line 5,664: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्याग्रजोऽसावरुणस्य सूनुः सूर्यस्य बिम्बं सह तेन यातः ।
+| verse_lines  = तस्याग्रजोऽसावरुणस्य सूनुः सूर्यस्य बिम्बं सह तेन यातः ।;जवं परीक्षन्नथ तं सुतप्तं गुप्त्वा पतत्रक्षयमाप्य चापतत् ॥ ४९॥
 | verse_line2  = जवं परीक्षन्नथ तं सुतप्तं गुप्त्वा पतत्रक्षयमाप्य चापतत् ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 5,110: / Line 5,674: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स दग्धपक्षः सवितृप्रतापाच्छ्रुत्वैव रामस्य कथां सपक्षः ।
+| verse_lines  = स दग्धपक्षः सवितृप्रतापाच्छ्रुत्वैव रामस्य कथां सपक्षः ।;भूत्वा पुनश्चापि मृतिं जटायुषः शुश्राव पृष्ट्वा पुनरेव सम्यक् ॥ ५०॥
 | verse_line2  = भूत्वा पुनश्चापि मृतिं जटायुषः शुश्राव पृष्ट्वा पुनरेव सम्यक् ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 5,119: / Line 5,684: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स रावणस्याथ गतिं सुतोक्तां निवेद्य दृष्ट्वा जनकात्मजाकृतिम् ।
+| verse_lines  = स रावणस्याथ गतिं सुतोक्तां निवेद्य दृष्ट्वा जनकात्मजाकृतिम् ।;स्वयं तथाऽशोकवने निषण्णामवोचदेभ्यो हरिपुङ्गवेभ्यः ॥ ५१॥
 | verse_line2  = स्वयं तथाऽशोकवने निषण्णामवोचदेभ्यो हरिपुङ्गवेभ्यः ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 5,128: / Line 5,694: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु ते ब्रह्मसुतेन पृष्टा न्यवेदयन्नात्मबलं पृथक् पृथक् ।
+| verse_lines  = ततस्तु ते ब्रह्मसुतेन पृष्टा न्यवेदयन्नात्मबलं पृथक् पृथक् ।;दशैव चाऽरभ्य दशोत्तरस्य क्रमात् पथो योजनतोऽभियाने ॥ ५२॥
 | verse_line2  = दशैव चाऽरभ्य दशोत्तरस्य क्रमात् पथो योजनतोऽभियाने ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 5,137: / Line 5,704: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सनीलमैन्दद्विविदाः सताराः सर्वेऽप्यशीत्याः परतो न शक्ताः ।
+| verse_lines  = सनीलमैन्दद्विविदाः सताराः सर्वेऽप्यशीत्याः परतो न शक्ताः ।;गन्तुं यदाऽऽथाऽत्मबलं स जाम्बवान् जगाद तस्मात् पुनरष्टमांशम् ॥ ५३॥
 | verse_line2  = गन्तुं यदाऽऽथाऽत्मबलं स जाम्बवान् जगाद तस्मात् पुनरष्टमांशम् ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 5,146: / Line 5,714: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलेर्यदा विष्णुरवाप लोकांस्त्रिभिः क्रमैर्नन्दिरवं प्रकुर्वता ।
+| verse_lines  = बलेर्यदा विष्णुरवाप लोकांस्त्रिभिः क्रमैर्नन्दिरवं प्रकुर्वता ।;तदा मया भ्रान्तमिदं जगत्त्रयं सवेदनं जानु ममाऽऽस मेरुतः ॥ ५४॥
 | verse_line2  = तदा मया भ्रान्तमिदं जगत्त्रयं सवेदनं जानु ममाऽऽस मेरुतः ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 5,155: / Line 5,724: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो जवो मे न हि पूर्वसम्मितः पुरा त्वहं षण्णवतिप्लवोऽस्मि ।
+| verse_lines  = अतो जवो मे न हि पूर्वसम्मितः पुरा त्वहं षण्णवतिप्लवोऽस्मि ।;ततः कुमारोऽङ्गद आह चास्माच्छतं प्लवेयं न ततोऽभिजाने ॥ ५५॥
 | verse_line2  = ततः कुमारोऽङ्गद आह चास्माच्छतं प्लवेयं न ततोऽभिजाने ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 5,164: / Line 5,734: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपूरिते तैः सकलैः शतस्य गमागमे शत्रुबलं च वीक्ष्य ।
+| verse_lines  = अपूरिते तैः सकलैः शतस्य गमागमे शत्रुबलं च वीक्ष्य ।;सुदुर्गमत्वं च निशाचरेशपुर्याः स धातुः सुत आबभाषे ॥ ५६॥
 | verse_line2  = सुदुर्गमत्वं च निशाचरेशपुर्याः स धातुः सुत आबभाषे ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 5,173: / Line 5,744: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयं हि गृध्रः शतयोजनं गिरिं त्रिकूटमाहेत उतात्र विघ्नाः ।
+| verse_lines  = अयं हि गृध्रः शतयोजनं गिरिं त्रिकूटमाहेत उतात्र विघ्नाः ।;भवेयुरन्येऽपि ततो हनूमानेकः समर्थो न परोऽस्ति कश्चित् ॥ ५७॥
 | verse_line2  = भवेयुरन्येऽपि ततो हनूमानेकः समर्थो न परोऽस्ति कश्चित् ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 5,182: / Line 5,754: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्त्वा स इत्थं पुनराह सूनुं प्राणस्य निःसीमबलं प्रशंसयन् ।
+| verse_lines  = उक्त्वा स इत्थं पुनराह सूनुं प्राणस्य निःसीमबलं प्रशंसयन् ।;त्वमेक एवात्र परं समर्थः कुरुष्व चैतत् परिपाहि वानरान् ॥ ५८॥
 | verse_line2  = त्वमेक एवात्र परं समर्थः कुरुष्व चैतत् परिपाहि वानरान् ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 5,191: / Line 5,764: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितोऽसौ हनुमान् निजेप्सितं तेषामशक्तिं प्रकटां विधाय ।
+| verse_lines  = इतीरितोऽसौ हनुमान् निजेप्सितं तेषामशक्तिं प्रकटां विधाय ।;अवर्धताऽऽशु प्रविचिन्त्य रामं सुपूर्णशक्तिं चरितोस्तदाज्ञाम् ॥ ५९॥
 | verse_line2  = अवर्धताऽऽशु प्रविचिन्त्य रामं सुपूर्णशक्तिं चरितोस्तदाज्ञाम् ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 5,206: / Line 5,780: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ रामाय शाश्वतसुविस्तृतषड्गुणाय सर्वेश्वराय सुखसारमहार्णवाय।
+| verse_lines  = औं ॥ रामाय शाश्वतसुविस्तृतषड्गुणाय सर्वेश्वराय सुखसारमहार्णवाय।;नत्वा लिलङ्घयिषुरर्णवमुत्पपात निष्पीड्य तं गिरिवरं पवनस्य सूनुः ॥ १॥
 | verse_line2  = नत्वा लिलङ्घयिषुरर्णवमुत्पपात निष्पीड्य तं गिरिवरं पवनस्य सूनुः ॥ १॥
 }}
@@ Line 5,215: / Line 5,790: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चुक्षोभ वारिधिरनुप्रययौ च शीघ्रं यादोगणैः सह तदीयबलाभिकृष्टः ।
+| verse_lines  = चुक्षोभ वारिधिरनुप्रययौ च शीघ्रं यादोगणैः सह तदीयबलाभिकृष्टः ।;वृक्षाश्च पर्वतगताः पवनेन पूर्वं क्षिप्तोऽर्णवे गिरिरुदागमदस्य हेतोः ॥ २॥
 | verse_line2  = वृक्षाश्च पर्वतगताः पवनेन पूर्वं क्षिप्तोऽर्णवे गिरिरुदागमदस्य हेतोः ॥ २॥
 }}
@@ Line 5,224: / Line 5,800: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्यालो हरस्य गिरिपक्षविनाशकाले क्षिप्तोऽर्णवे स मरुतोर्वरितात्मपक्षः ।
+| verse_lines  = श्यालो हरस्य गिरिपक्षविनाशकाले क्षिप्तोऽर्णवे स मरुतोर्वरितात्मपक्षः ।;हैमो गिरिः पवनजस्य तु विश्रमार्थमुद्भिद्य वारिधिमवर्द्धदनेकसानुः ॥ ३॥
 | verse_line2  = हैमो गिरिः पवनजस्य तु विश्रमार्थमुद्भिद्य वारिधिमवर्द्धदनेकसानुः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 5,233: / Line 5,810: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैवात्र विश्रमणमैच्छत निःश्रमोऽसौ निःसीमपौरुषगुणस्य कुतः श्रमोऽस्य ।
+| verse_lines  = नैवात्र विश्रमणमैच्छत निःश्रमोऽसौ निःसीमपौरुषगुणस्य कुतः श्रमोऽस्य ।;आश्लिष्य पर्वतवरं स ददर्श गच्छन् देवैस्तु नागजननीं प्रहितां वरेण ॥ ४॥
 | verse_line2  = आश्लिष्य पर्वतवरं स ददर्श गच्छन् देवैस्तु नागजननीं प्रहितां वरेण ॥ ४॥
 }}
@@ Line 5,242: / Line 5,820: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जिज्ञासुभिर्निजबलं तव भक्षमेतु यद्यत् त्वमिच्छसि तदित्यमरोदितायाः ।
+| verse_lines  = जिज्ञासुभिर्निजबलं तव भक्षमेतु यद्यत् त्वमिच्छसि तदित्यमरोदितायाः ।;आस्यं प्रविश्य सपदि प्रविनिस्सृतोऽस्माद् देवाननन्दयदुत स्वृतमेषु रक्षन् ॥ ५॥
 | verse_line2  = आस्यं प्रविश्य सपदि प्रविनिस्सृतोऽस्माद् देवाननन्दयदुत स्वृतमेषु रक्षन् ॥ ५॥
 }}
@@ Line 5,251: / Line 5,830: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा सुरप्रणयितां बलमस्य चोग्रं देवाः प्रतुष्टुवुरमुं सुमनोभिवृष्ट्या ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा सुरप्रणयितां बलमस्य चोग्रं देवाः प्रतुष्टुवुरमुं सुमनोभिवृष्ट्या ।;तैरादृतः पुनरसौ वियतैव गच्छन् छायाग्रहं प्रतिददर्श च सिंहिकाख्यम् ॥ ६॥
 | verse_line2  = तैरादृतः पुनरसौ वियतैव गच्छन् छायाग्रहं प्रतिददर्श च सिंहिकाख्यम् ॥ ६॥
 }}
@@ Line 5,260: / Line 5,840: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लङ्कावनाय सकलस्य च निग्रहेऽस्याः सामर्थ्यमप्रतिहतं प्रददौ विधाता ।
+| verse_lines  = लङ्कावनाय सकलस्य च निग्रहेऽस्याः सामर्थ्यमप्रतिहतं प्रददौ विधाता ।;छायामवाक्षिपदसौ पवनात्मजस्य सोऽस्याः शरीरमनुविश्य बिभेद चाऽशु ॥ ७॥
 | verse_line2  = छायामवाक्षिपदसौ पवनात्मजस्य सोऽस्याः शरीरमनुविश्य बिभेद चाऽशु ॥ ७॥
 }}
@@ Line 5,269: / Line 5,850: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निस्सीममात्मबलमित्यनुदर्शयानो हत्वैव तामपि विधातृवराभिगुप्ताम् ।
+| verse_lines  = निस्सीममात्मबलमित्यनुदर्शयानो हत्वैव तामपि विधातृवराभिगुप्ताम् ।;लम्बे स लम्बशिखरे निपपात लङ्काप्राकाररूपकगिरावथ सञ्चुकोच ॥ ८॥
 | verse_line2  = लम्बे स लम्बशिखरे निपपात लङ्काप्राकाररूपकगिरावथ सञ्चुकोच ॥ ८॥
 }}
@@ Line 5,278: / Line 5,860: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भूत्वा बिडालसमितो निशि तां पुरीं च प्राप्स्यन् ददर्श निजरूपवतीं स लङ्काम् ।
+| verse_lines  = भूत्वा बिडालसमितो निशि तां पुरीं च प्राप्स्यन् ददर्श निजरूपवतीं स लङ्काम् ।;रुद्धोऽनयाऽऽश्वथ विजित्य च तां स्वमुष्टिपिष्टां तयाऽनुमत एव विवेश लङ्काम् ॥ ९॥
 | verse_line2  = रुद्धोऽनयाऽऽश्वथ विजित्य च तां स्वमुष्टिपिष्टां तयाऽनुमत एव विवेश लङ्काम् ॥ ९॥
 }}
@@ Line 5,287: / Line 5,870: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मार्गमाणो बहिश्चान्तः सोऽशोकवनिकातले ।
+| verse_lines  = मार्गमाणो बहिश्चान्तः सोऽशोकवनिकातले ।;ददर्श शिंशपावृक्षमूलस्थितरमाकृतिम् ॥ १०॥
 | verse_line2  = ददर्श शिंशपावृक्षमूलस्थितरमाकृतिम् ॥ १०॥
 }}
@@ Line 5,296: / Line 5,880: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नरलोकविडम्बस्य जानन् रामस्य हृद्गतम् ।
+| verse_lines  = नरलोकविडम्बस्य जानन् रामस्य हृद्गतम् ।;तस्य चेष्टानुसारेण कृत्वा चेष्टाश्च संविदः ॥ ११॥
 | verse_line2  = तस्य चेष्टानुसारेण कृत्वा चेष्टाश्च संविदः ॥ ११॥
 }}
@@ Line 5,305: / Line 5,890: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तादृक्चेष्टासमेताया अङ्गुलीयमदात् ततः ।
+| verse_lines  = तादृक्चेष्टासमेताया अङ्गुलीयमदात् ततः ।;सीताया यानि चैवाऽऽसन्नाकृतेस्तानि सर्वशः ॥ १२॥
 | verse_line2  = सीताया यानि चैवाऽऽसन्नाकृतेस्तानि सर्वशः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 5,314: / Line 5,900: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भूषणानि द्विधा भूत्वा तान्येवाऽसन् तथैव च ।
+| verse_lines  = भूषणानि द्विधा भूत्वा तान्येवाऽसन् तथैव च ।;अथ चूडामणिं दिव्यं दातुं रामाय सा ददौ ॥ १३॥
 | verse_line2  = अथ चूडामणिं दिव्यं दातुं रामाय सा ददौ ॥ १३॥
 }}
@@ Line 5,323: / Line 5,910: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यद्यप्येतन्न पश्यन्ति निशाचरगणास्तु ते ।
+| verse_lines  = यद्यप्येतन्न पश्यन्ति निशाचरगणास्तु ते ।;द्युलोकचारिणः सर्वं पश्यन्त्यृषय एव च ॥ १४ ॥
 | verse_line2  = द्युलोकचारिणः सर्वं पश्यन्त्यृषय एव च ॥ १४ ॥
 }}
@@ Line 5,332: / Line 5,920: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां विडम्बनायैव दैत्यानां वञ्चनाय च ।
+| verse_lines  = तेषां विडम्बनायैव दैत्यानां वञ्चनाय च ।;पश्यतां कलिमुख्यानां विडम्बोऽयं कृतो भवेत् ॥ १५॥
 | verse_line2  = पश्यतां कलिमुख्यानां विडम्बोऽयं कृतो भवेत् ॥ १५॥
 }}
@@ Line 5,341: / Line 5,930: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृत्वा कार्यमिदं सर्वं विशङ्कः पवनात्मजः ।
+| verse_lines  = कृत्वा कार्यमिदं सर्वं विशङ्कः पवनात्मजः ।;आत्माविष्करणे चित्तं चक्रे मतिमतां वरः ॥ १६॥
 | verse_line2  = आत्माविष्करणे चित्तं चक्रे मतिमतां वरः ॥ १६॥
 }}
@@ Line 5,350: / Line 5,940: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ वनमखिलं तद् रावणस्यावलुम्प्य क्षितिरुहमिममेकं वर्जयित्वाऽऽशु वीरः ।
+| verse_lines  = अथ वनमखिलं तद् रावणस्यावलुम्प्य क्षितिरुहमिममेकं वर्जयित्वाऽऽशु वीरः ।;रजनिचरविनाशं काङ्क्षमाणोऽतिवेलं मुहुरतिरवनादी तोरणं चाऽऽरुरोह ॥ १७॥
 | verse_line2  = रजनिचरविनाशं काङ्क्षमाणोऽतिवेलं मुहुरतिरवनादी तोरणं चाऽऽरुरोह ॥ १७॥
 }}
@@ Line 5,359: / Line 5,950: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाशृणोद्दशाननः कपीन्द्रचेष्टितं परम् ।
+| verse_lines  = अथाशृणोद्दशाननः कपीन्द्रचेष्टितं परम् ।;दिदेश किङ्करान् बहून् कपिर्निगृह्यतामिति ॥ १८॥
 | verse_line2  = दिदेश किङ्करान् बहून् कपिर्निगृह्यतामिति ॥ १८॥
 }}
@@ Line 5,368: / Line 5,960: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तशो विमृत्यवो वराद्धरस्य किङ्कराः ।
+| verse_lines  = समस्तशो विमृत्यवो वराद्धरस्य किङ्कराः ।;समासदन् महाबलम् सुरान्तरात्मनोऽङ्गजम् ॥ १८॥
 | verse_line2  = समासदन् महाबलम् सुरान्तरात्मनोऽङ्गजम् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 5,377: / Line 5,970: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अशीतिकोटियूथपं पुरस्सराष्टकायुतम् ।
+| verse_lines  = अशीतिकोटियूथपं पुरस्सराष्टकायुतम् ।;अनेकहेतिसङ्कुलं कपीन्द्रमावृणोद् बलम् ॥ २०॥
 | verse_line2  = अनेकहेतिसङ्कुलं कपीन्द्रमावृणोद् बलम् ॥ २०॥
 }}
@@ Line 5,386: / Line 5,980: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समावृतस्तथाऽऽयुधैः स ताडितश्च तैर्भृशम् ।
+| verse_lines  = समावृतस्तथाऽऽयुधैः स ताडितश्च तैर्भृशम् ।;चकार तान् समस्तशस्तलप्रहारचूर्णितान् ॥ २१॥
 | verse_line2  = चकार तान् समस्तशस्तलप्रहारचूर्णितान् ॥ २१॥
 }}
@@ Line 5,395: / Line 5,990: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च मन्त्रिपुत्रकान् स रावणप्रचोदितान् ।
+| verse_lines  = पुनश्च मन्त्रिपुत्रकान् स रावणप्रचोदितान् ।;ममर्द सप्तपर्वतप्रभान् वराभिरक्षितान् ॥ २२॥
 | verse_line2  = ममर्द सप्तपर्वतप्रभान् वराभिरक्षितान् ॥ २२॥
 }}
@@ Line 5,404: / Line 6,000: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलाग्रगामिनस्तथा स शर्ववाक्सुगर्वितान् ।
+| verse_lines  = बलाग्रगामिनस्तथा स शर्ववाक्सुगर्वितान् ।;निहत्य सर्वरक्षसां तृतीयभागमक्षिणोत् ॥ २३॥
 | verse_line2  = निहत्य सर्वरक्षसां तृतीयभागमक्षिणोत् ॥ २३॥
 }}
@@ Line 5,413: / Line 6,010: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनौपमं हरेर्बलं निशम्य राक्षसाधिपः ।
+| verse_lines  = अनौपमं हरेर्बलं निशम्य राक्षसाधिपः ।;कुमारमक्षमात्मनः समं सुतं न्ययोजयत् ॥ २४॥
 | verse_line2  = कुमारमक्षमात्मनः समं सुतं न्ययोजयत् ॥ २४॥
 }}
@@ Line 5,422: / Line 6,020: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स सर्वलोकसाक्षिणः सुतं शरैर्ववर्ष ह ।
+| verse_lines  = स सर्वलोकसाक्षिणः सुतं शरैर्ववर्ष ह ।;शितैर्वरास्त्रमन्त्रितैर्न चैनमभ्यचालयत् ॥ २५॥
 | verse_line2  = शितैर्वरास्त्रमन्त्रितैर्न चैनमभ्यचालयत् ॥ २५॥
 }}
@@ Line 5,431: / Line 6,030: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मण्डमध्यकासुतं समीक्ष्य रावणोपमम् ।
+| verse_lines  = स मण्डमध्यकासुतं समीक्ष्य रावणोपमम् ।;तृतीय एष चांशको बलस्य हीत्यचिन्तयत् ॥ २६॥
 | verse_line2  = तृतीय एष चांशको बलस्य हीत्यचिन्तयत् ॥ २६॥
 }}
@@ Line 5,440: / Line 6,040: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निधार्य एव रावणः स राघवस्य नान्यथा ।
+| verse_lines  = निधार्य एव रावणः स राघवस्य नान्यथा ।;यदीन्द्रजिन्मया हतो न चास्य शक्तिरीक्ष्यते ॥ २७॥
 | verse_line2  = यदीन्द्रजिन्मया हतो न चास्य शक्तिरीक्ष्यते ॥ २७॥
 }}
@@ Line 5,449: / Line 6,050: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतस्तयोः समो मया तृतीय एष हन्यते ।
+| verse_lines  = अतस्तयोः समो मया तृतीय एष हन्यते ।;विचार्य चैवमाशु तं पदोः प्रगृह्य पुप्लुवे ॥ २८॥
 | verse_line2  = विचार्य चैवमाशु तं पदोः प्रगृह्य पुप्लुवे ॥ २८॥
 }}
@@ Line 5,458: / Line 6,060: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चक्रवद् भ्रमातुरं विधाय रावणात्मजम् ।
+| verse_lines  = स चक्रवद् भ्रमातुरं विधाय रावणात्मजम् ।;अपोथयद् धरातले क्षणेन मारुतीतनुः ॥ २९॥
 | verse_line2  = अपोथयद् धरातले क्षणेन मारुतीतनुः ॥ २९॥
 }}
@@ Line 5,467: / Line 6,070: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचूर्णिते धरातले निजे सुते स रावणः ।
+| verse_lines  = विचूर्णिते धरातले निजे सुते स रावणः ।;निशम्य शोकतापितस्तदग्रजं समादिशत् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = निशम्य शोकतापितस्तदग्रजं समादिशत् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 5,476: / Line 6,080: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथेन्द्रजिन्महाशरैर्वरास्त्रसम्प्रयोजितैः ।
+| verse_lines  = अथेन्द्रजिन्महाशरैर्वरास्त्रसम्प्रयोजितैः ।;ततक्ष वानरोत्तमं न चाशकद् विचालने ॥ ३१॥
 | verse_line2  = ततक्ष वानरोत्तमं न चाशकद् विचालने ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 5,485: / Line 6,090: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथास्त्रमुत्तमं विधेर्युयोज सर्वदुस्सहम् ।
+| verse_lines  = अथास्त्रमुत्तमं विधेर्युयोज सर्वदुस्सहम् ।;स तेन ताडितो हरिर्व्यचिन्तयन्निराकुलः ॥ ३२॥
 | verse_line2  = स तेन ताडितो हरिर्व्यचिन्तयन्निराकुलः ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 5,494: / Line 6,100: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मया वरा विलङ्घिता ह्यनेकशः स्वयम्भुवः ।
+| verse_lines  = मया वरा विलङ्घिता ह्यनेकशः स्वयम्भुवः ।;स माननीय एव मे ततोऽत्र मानयाम्यहम् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = स माननीय एव मे ततोऽत्र मानयाम्यहम् ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 5,503: / Line 6,110: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इमे च कुर्युरत्र किं प्रहृष्टरक्षसां गणाः ।
+| verse_lines  = इमे च कुर्युरत्र किं प्रहृष्टरक्षसां गणाः ।;इतीह लक्ष्यमेव मे स रावणश्च दृश्यते ॥ ३४॥
 | verse_line2  = इतीह लक्ष्यमेव मे स रावणश्च दृश्यते ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 5,512: / Line 6,120: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इदं समीक्ष्य बद्धवत् स्थितं कपीन्द्रमाशु ते ।
+| verse_lines  = इदं समीक्ष्य बद्धवत् स्थितं कपीन्द्रमाशु ते ।;बबन्धुरन्यपाशकैर्जगाम चास्त्रमस्य तत् ॥ ३५॥
 | verse_line2  = बबन्धुरन्यपाशकैर्जगाम चास्त्रमस्य तत् ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 5,521: / Line 6,130: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ प्रगृह्य तं कपिं समीपमानयंश्च ते ।
+| verse_lines  = अथ प्रगृह्य तं कपिं समीपमानयंश्च ते ।;निशाचरेश्वरस्य तं स पृष्टवांश्च रावणः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = निशाचरेश्वरस्य तं स पृष्टवांश्च रावणः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 5,530: / Line 6,140: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कपे कुतोऽसि कस्य वा किमर्थमीदृशं कृतम् ।
+| verse_lines  = कपे कुतोऽसि कस्य वा किमर्थमीदृशं कृतम् ।;इतीरितः स चावदत् प्रणम्य राममीश्वरम् ॥ ३७॥
 | verse_line2  = इतीरितः स चावदत् प्रणम्य राममीश्वरम् ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 5,539: / Line 6,150: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवैहि दूतमागतं दुरन्तविक्रमस्य माम् ।
+| verse_lines  = अवैहि दूतमागतं दुरन्तविक्रमस्य माम् ।;रघूत्तमस्य मारुतिं कुलक्षये तवेश्वरम् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = रघूत्तमस्य मारुतिं कुलक्षये तवेश्वरम् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 5,548: / Line 6,160: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न चेत् प्रदास्यसि त्वरन् रघूत्तमप्रियां तदा ।
+| verse_lines  = न चेत् प्रदास्यसि त्वरन् रघूत्तमप्रियां तदा ।;सपुत्रमित्रबान्धवो विनाशमाशु यास्यसि ॥ ३९॥
 | verse_line2  = सपुत्रमित्रबान्धवो विनाशमाशु यास्यसि ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 5,557: / Line 6,170: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न रामबाणधारणे क्षमाः सुरेश्वरा अपि ।
+| verse_lines  = न रामबाणधारणे क्षमाः सुरेश्वरा अपि ।;विरिञ्चिशर्वपूर्वकाः किमु त्वमल्पसारकः ॥ ४०॥
 | verse_line2  = विरिञ्चिशर्वपूर्वकाः किमु त्वमल्पसारकः ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 5,566: / Line 6,180: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रकोपितस्य तस्य कः पुरस्थितौ क्षमो भवेत् ।
+| verse_lines  = प्रकोपितस्य तस्य कः पुरस्थितौ क्षमो भवेत् ।;सुरासुरोरगादिके जगत्यचिन्त्यकर्मणः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = सुरासुरोरगादिके जगत्यचिन्त्यकर्मणः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 5,575: / Line 6,190: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते वधोद्यतं न्यवारयद् विभीषणः ।
+| verse_lines  = इतीरिते वधोद्यतं न्यवारयद् विभीषणः ।;स पुच्छदाहकर्मणि न्ययोजयन्निशाचरान् ॥ ४२॥
 | verse_line2  = स पुच्छदाहकर्मणि न्ययोजयन्निशाचरान् ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 5,584: / Line 6,200: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथास्य वस्त्रसञ्चयैः पिधाय पुच्छमग्नये ।
+| verse_lines  = अथास्य वस्त्रसञ्चयैः पिधाय पुच्छमग्नये ।;दुदुर्ददाह नास्य तन्मरुत्सखो हुताशनः ॥ ४३॥
 | verse_line2  = दुदुर्ददाह नास्य तन्मरुत्सखो हुताशनः ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 5,593: / Line 6,210: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ममर्ष सर्वचेष्टितं स रक्षसां निरामयः ।
+| verse_lines  = ममर्ष सर्वचेष्टितं स रक्षसां निरामयः ।;बलोद्धतश्च कौतुकात् प्रदग्धुमेव तां पुरीम् ॥ ४४॥
 | verse_line2  = बलोद्धतश्च कौतुकात् प्रदग्धुमेव तां पुरीम् ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 5,602: / Line 6,220: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ददाह चाखिलं पुरं स्वपुच्छगेन वह्निना ।
+| verse_lines  = ददाह चाखिलं पुरं स्वपुच्छगेन वह्निना ।;कृतस्तु विश्वकर्मणोऽप्यदह्यतास्य तेजसा ॥ ४५॥
 | verse_line2  = कृतस्तु विश्वकर्मणोऽप्यदह्यतास्य तेजसा ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 5,611: / Line 6,230: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुवर्णरत्नकारितां स राक्षसोत्तमैः सह ।
+| verse_lines  = सुवर्णरत्नकारितां स राक्षसोत्तमैः सह ।;प्रदह्य सर्वशः पुरीं मुदाऽन्वितो जगर्ज च ॥ ४६॥
 | verse_line2  = प्रदह्य सर्वशः पुरीं मुदाऽन्वितो जगर्ज च ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 5,620: / Line 6,240: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स रावणं सपुत्रकं तृणोपमं विधाय च ।
+| verse_lines  = स रावणं सपुत्रकं तृणोपमं विधाय च ।;तयोः प्रपश्यतोः पुरं विधाय भस्मसाद्ययौ ॥ ४७॥
 | verse_line2  = तयोः प्रपश्यतोः पुरं विधाय भस्मसाद्ययौ ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 5,629: / Line 6,250: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विलङ्घ्य चार्णवं पुनः स्वजातिभिः प्रपूजितः ।
+| verse_lines  = विलङ्घ्य चार्णवं पुनः स्वजातिभिः प्रपूजितः ।;प्रभक्ष्य वानरेशितुर्मधु प्रभुं समेयिवान् ॥ ४८॥
 | verse_line2  = प्रभक्ष्य वानरेशितुर्मधु प्रभुं समेयिवान् ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 5,638: / Line 6,260: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामं सुरेश्वरमगण्यगुणाभिरामं सम्प्राप्य सर्वकपिवीरवरैः समेतः ।
+| verse_lines  = रामं सुरेश्वरमगण्यगुणाभिरामं सम्प्राप्य सर्वकपिवीरवरैः समेतः ।;चूडामणिं पवनजः पदयोर्निधाय सर्वाङ्गकैः प्रणतिमस्य चकार भक्त्या ॥ ४९॥
 | verse_line2  = चूडामणिं पवनजः पदयोर्निधाय सर्वाङ्गकैः प्रणतिमस्य चकार भक्त्या ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 5,647: / Line 6,270: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामोऽपि नान्यदनुदातुममुष्य योग्यमत्यन्तभक्तिभरितस्य विलक्ष्य किञ्चित् ।
+| verse_lines  = रामोऽपि नान्यदनुदातुममुष्य योग्यमत्यन्तभक्तिभरितस्य विलक्ष्य किञ्चित् ।;स्वात्मप्रदानमधिकं पवनात्मजस्य कुर्वन् समाश्लिषदमुं परमाभितुष्टः ॥ ५०॥
 | verse_line2  = स्वात्मप्रदानमधिकं पवनात्मजस्य कुर्वन् समाश्लिषदमुं परमाभितुष्टः ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 5,662: / Line 6,286: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ श्रुत्वा हनूमदुदितं कृतमस्य सर्वं प्रीतः प्रयाणमभिरोचयते स रामः ।
+| verse_lines  = औं ॥ श्रुत्वा हनूमदुदितं कृतमस्य सर्वं प्रीतः प्रयाणमभिरोचयते स रामः ।;आरुह्य वायुसुतमङ्गदगेन युक्तः सौमित्रिणा सरविजः सह सेनयाऽगात् ॥ १॥
 | verse_line2  = आरुह्य वायुसुतमङ्गदगेन युक्तः सौमित्रिणा सरविजः सह सेनयाऽगात् ॥ १॥
 }}
@@ Line 5,671: / Line 6,296: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्प्राप्य दक्षिणमपान्निधिमत्र देवः शिश्ये जगद्गुरुतमोऽप्यविषह्यशक्तिः (विचिन्त्यशक्तिः) ।
+| verse_lines  = सम्प्राप्य दक्षिणमपान्निधिमत्र देवः शिश्ये जगद्गुरुतमोऽप्यविषह्यशक्तिः (विचिन्त्यशक्तिः) ।;अग्रे हि मार्दवमनुप्रथयन् स धर्मं पन्थानमर्थितुमपाम्पतितः प्रतीतः ॥ २॥
 | verse_line2  = अग्रे हि मार्दवमनुप्रथयन् स धर्मं पन्थानमर्थितुमपाम्पतितः प्रतीतः ॥ २॥
 }}
@@ Line 5,680: / Line 6,306: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्राऽऽजगाम स विभीषणनामधेयो रक्षःपतेरवरजोऽप्यथ रावणेन ।
+| verse_lines  = तत्राऽऽजगाम स विभीषणनामधेयो रक्षःपतेरवरजोऽप्यथ रावणेन ।;भक्तोऽधिकं रघुपताविति धर्मनिष्ठस्त्यक्तो जगाम शरणं च रघूत्तमं तम् ॥ ३॥
 | verse_line2  = भक्तोऽधिकं रघुपताविति धर्मनिष्ठस्त्यक्तो जगाम शरणं च रघूत्तमं तम् ॥ ३॥
 }}
@@ Line 5,689: / Line 6,316: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मात्मजेन रविजेन बलप्रणेत्रा नीलेन मैन्दविविदाङ्गदतारपूर्वैः ।
+| verse_lines  = ब्रह्मात्मजेन रविजेन बलप्रणेत्रा नीलेन मैन्दविविदाङ्गदतारपूर्वैः ।;सर्वैश्च शत्रुसदनादुपयात एष भ्राताऽस्य न ग्रहणयोग्य इति स्थिरोक्तः ॥ ४॥
 | verse_line2  = सर्वैश्च शत्रुसदनादुपयात एष भ्राताऽस्य न ग्रहणयोग्य इति स्थिरोक्तः ॥ ४॥
 }}
@@ Line 5,698: / Line 6,326: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अत्राऽह रूपमपरं बलदेवताया ग्राह्यः स एष नितरां शरणं प्रपन्नः ।
+| verse_lines  = अत्राऽह रूपमपरं बलदेवताया ग्राह्यः स एष नितरां शरणं प्रपन्नः ।;भक्तश्च रामपदयोर्विनशिष्णु रक्षो विज्ञाय राज्यमुपभोक्तुमिहाभियातः ॥ ५॥
 | verse_line2  = भक्तश्च रामपदयोर्विनशिष्णु रक्षो विज्ञाय राज्यमुपभोक्तुमिहाभियातः ॥ ५॥
 }}
@@ Line 5,707: / Line 6,336: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवत्यथ हनूमति देवदेवः सङ्गृह्य तद्वचनमाह यथैव पूर्वम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तवत्यथ हनूमति देवदेवः सङ्गृह्य तद्वचनमाह यथैव पूर्वम् ।;सुग्रीवहेतुत इमं स्थिरमाग्रहीष्ये पादप्रपन्नमिदमेव सदा व्रतं मे ॥ ६॥
 | verse_line2  = सुग्रीवहेतुत इमं स्थिरमाग्रहीष्ये पादप्रपन्नमिदमेव सदा व्रतं मे ॥ ६॥
 }}
@@ Line 5,716: / Line 6,346: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सब्रह्मकाः सुरगणाः सहदैत्यमर्त्याः सर्वे समेत्य च मदङ्गुलिचालनेऽपि ।
+| verse_lines  = सब्रह्मकाः सुरगणाः सहदैत्यमर्त्याः सर्वे समेत्य च मदङ्गुलिचालनेऽपि ।;नेशा भयं न मम रात्रिचरादमुष्माच्छुद्धस्वभाव इति चैनमहं विजाने ॥ ७॥
 | verse_line2  = नेशा भयं न मम रात्रिचरादमुष्माच्छुद्धस्वभाव इति चैनमहं विजाने ॥ ७॥
 }}
@@ Line 5,725: / Line 6,356: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवाक्य उत तं स्वजनं विधाय राज्येऽभ्यषेचयदपारसुसत्त्वराशिः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तवाक्य उत तं स्वजनं विधाय राज्येऽभ्यषेचयदपारसुसत्त्वराशिः ।;मत्वा तृणोपममशेषसदन्तकं तं रक्षःपतेस्त्ववरजस्य ददौ स लङ्काम् ॥ ८॥
 | verse_line2  = मत्वा तृणोपममशेषसदन्तकं तं रक्षःपतेस्त्ववरजस्य ददौ स लङ्काम् ॥ ८॥
 }}
@@ Line 5,734: / Line 6,366: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘कल्पान्तमस्य निशिचारिपतित्वपूर्वमायुः प्रदाय निजलोकगतिं तदन्ते ।
+| verse_lines  = ‘कल्पान्तमस्य निशिचारिपतित्वपूर्वमायुः प्रदाय निजलोकगतिं तदन्ते ।;रात्रित्रयेऽप्यनुपगामिनमीक्ष्य सोऽब्धिं चुक्रोध रक्तनयनान्तमयुञ्जदब्धौ ॥ ९॥
 | verse_line2  = रात्रित्रयेऽप्यनुपगामिनमीक्ष्य सोऽब्धिं चुक्रोध रक्तनयनान्तमयुञ्जदब्धौ ॥ ९॥
 }}
@@ Line 5,743: / Line 6,376: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स क्रोधदीप्तनयनान्तहतः परस्य शोषं क्षणादुपगतो दनुजादिसत्त्वैः ।
+| verse_lines  = स क्रोधदीप्तनयनान्तहतः परस्य शोषं क्षणादुपगतो दनुजादिसत्त्वैः ।;सिन्धुः शिरस्यर्हणं परिगृह्य रूपी पादारविन्दमुपगम्य बभाष एतत् ॥ १०॥
 | verse_line2  = सिन्धुः शिरस्यर्हणं परिगृह्य रूपी पादारविन्दमुपगम्य बभाष एतत् ॥ १०॥
 }}
@@ Line 5,752: / Line 6,386: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं त्वा वयं जडधियो न विदाम भूमन् कूटस्थमादिपुरुषं जगतामधीशम् ।
+| verse_lines  = तं त्वा वयं जडधियो न विदाम भूमन् कूटस्थमादिपुरुषं जगतामधीशम् ।;त्वं सत्वतः सुरगणान् रजसो मनुष्यांस्तार्तीयतोऽसुरगणानभितस्तथाऽस्राः ॥ ११॥
 | verse_line2  = त्वं सत्वतः सुरगणान् रजसो मनुष्यांस्तार्तीयतोऽसुरगणानभितस्तथाऽस्राः ॥ ११॥
 }}
@@ Line 5,761: / Line 6,396: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘कामं प्रयाहि जहि विश्रवसोऽवमेहं त्रैलोक्यरावणमवाप्नुहि वीर पत्नीम् ।
+| verse_lines  = ‘कामं प्रयाहि जहि विश्रवसोऽवमेहं त्रैलोक्यरावणमवाप्नुहि वीर पत्नीम् ।;बध्नीहि सेतुमिह ते यशसो वितत्यै गायन्ति दिग्विजयिनो यमुपेत्य भूपाः’ ॥ १२॥
 | verse_line2  = बध्नीहि सेतुमिह ते यशसो वितत्यै गायन्ति दिग्विजयिनो यमुपेत्य भूपाः’ ॥ १२॥
 }}
@@ Line 5,770: / Line 6,406: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवन्तममुमाश्वनुगृह्य बाणं तस्मै धृतं दितिसुतात्मसु चान्त्यजेषु ।(भा\.पु\. ९\.१०\.१३\-१५)
+| verse_lines  = इत्युक्तवन्तममुमाश्वनुगृह्य बाणं तस्मै धृतं दितिसुतात्मसु चान्त्यजेषु ।(भा\.पु\. ९\.१०\.१३\-१५);शार्वाद्वराद्विगतमृत्युषु दुर्जयेषु निःसङ्ख्यकेष्वमुचदाशु ददाह सर्वान् ॥ १३॥
 | verse_line2  = शार्वाद्वराद्विगतमृत्युषु दुर्जयेषु निःसङ्ख्यकेष्वमुचदाशु ददाह सर्वान् ॥ १३॥
 }}
@@ Line 5,779: / Line 6,416: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृत्वेरिणं तदथ मूलफलानि चात्र सम्यग्विधाय भवशत्रुरमोघचेष्टः ।
+| verse_lines  = कृत्वेरिणं तदथ मूलफलानि चात्र सम्यग्विधाय भवशत्रुरमोघचेष्टः ।;बद्धुं दिदेश सुरवर्धकिणोऽवतारं तज्जं नलं हरिवरानपरांश्च सेतुम् ॥ १४॥
 | verse_line2  = बद्धुं दिदेश सुरवर्धकिणोऽवतारं तज्जं नलं हरिवरानपरांश्च सेतुम् ॥ १४॥
 }}
@@ Line 5,788: / Line 6,426: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बध्वोदधौ रघुपतिर्विविधाद्रिकूटैः सेतुं कपीन्द्रकरकम्पितभूरुहाङ्गैः ।
+| verse_lines  = बध्वोदधौ रघुपतिर्विविधाद्रिकूटैः सेतुं कपीन्द्रकरकम्पितभूरुहाङ्गैः ।;सुग्रीवनीलहनुमत्प्रमुखैरनेकैर्लङ्कां विभीषणदृशाऽविशदाशु दग्धाम् ॥ १५॥
 | verse_line2  = सुग्रीवनीलहनुमत्प्रमुखैरनेकैर्लङ्कां विभीषणदृशाऽविशदाशु दग्धाम् ॥ १५॥
 }}
@@ Line 5,797: / Line 6,436: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राप्तं निशम्य परमं भुवनैकसारं निःसीमपौरुषमनन्तमसौ दशास्यः ।
+| verse_lines  = प्राप्तं निशम्य परमं भुवनैकसारं निःसीमपौरुषमनन्तमसौ दशास्यः ।;त्रासाद्विषण्णहृदयो नितरां बभूव कर्तव्यकर्मविषये च विमूढचेताः ॥ १६॥
 | verse_line2  = त्रासाद्विषण्णहृदयो नितरां बभूव कर्तव्यकर्मविषये च विमूढचेताः ॥ १६॥
 }}
@@ Line 5,806: / Line 6,446: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रस्थाप्य वालिसुतमेव च राजनीत्यै रामस्तदुक्तवचनेऽप्यमुनाऽगृहीते ।
+| verse_lines  = प्रस्थाप्य वालिसुतमेव च राजनीत्यै रामस्तदुक्तवचनेऽप्यमुनाऽगृहीते ।;द्वारो रुरोध स च तत्र उदीर्णसैन्यो रक्षःपतेः पुर उदारगुणः परेशः ॥ १७॥
 | verse_line2  = द्वारो रुरोध स च तत्र उदीर्णसैन्यो रक्षःपतेः पुर उदारगुणः परेशः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 5,815: / Line 6,456: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वारां निरोधसमये स दिदेश पुत्रं वाराम्पतेर्दिशि सुरेश्वरशत्रुमुग्रम् ।
+| verse_lines  = द्वारां निरोधसमये स दिदेश पुत्रं वाराम्पतेर्दिशि सुरेश्वरशत्रुमुग्रम् ।;प्राच्यां प्रहस्तमदिशद्दिशि वज्रदंष्ट्रं प्रेताधिपस्य शशिनः स्वयमेव चागात् ॥ १८॥
 | verse_line2  = प्राच्यां प्रहस्तमदिशद्दिशि वज्रदंष्ट्रं प्रेताधिपस्य शशिनः स्वयमेव चागात् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 5,824: / Line 6,466: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विज्ञाय तत् स भगवान् हनुमन्तमेव देवेन्द्रशत्रुविजयाय दिदेश चाऽऽशु ।
+| verse_lines  = विज्ञाय तत् स भगवान् हनुमन्तमेव देवेन्द्रशत्रुविजयाय दिदेश चाऽऽशु ।;नीलं प्रहस्तनिधनाय च वज्रदंष्ट्रं हन्तुं सुरेन्द्रसुतसूनुमथाऽऽदिदेश ॥ १९॥
 | verse_line2  = नीलं प्रहस्तनिधनाय च वज्रदंष्ट्रं हन्तुं सुरेन्द्रसुतसूनुमथाऽऽदिदेश ॥ १९॥
 }}
@@ Line 5,833: / Line 6,476: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मध्ये हरीश्वरमधिज्य धनुर्नियुज्य यस्यां स राक्षसपतिस्स्वयमेव तां हि ।
+| verse_lines  = मध्ये हरीश्वरमधिज्य धनुर्नियुज्य यस्यां स राक्षसपतिस्स्वयमेव तां हि ।;उद्दिश्य संस्थित उपात्तशरः सखड्गो देदीप्यमानवपुरुत्तमपूरुषोऽसौ ॥ २०॥
 | verse_line2  = उद्दिश्य संस्थित उपात्तशरः सखड्गो देदीप्यमानवपुरुत्तमपूरुषोऽसौ ॥ २०॥
 }}
@@ Line 5,842: / Line 6,486: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्रावितो हनुमतेन्द्रजिदाशु हस्तं तस्य प्रपन्न इव वीर्यममुष्य जानन् ।
+| verse_lines  = विद्रावितो हनुमतेन्द्रजिदाशु हस्तं तस्य प्रपन्न इव वीर्यममुष्य जानन् ।;नीलो विभीषण उभौ शिलया च शक्त्या सञ्चक्रतुर्यमवशं गमितं प्रहस्तम् ॥ २१॥
 | verse_line2  = नीलो विभीषण उभौ शिलया च शक्त्या सञ्चक्रतुर्यमवशं गमितं प्रहस्तम् ॥ २१॥
 }}
@@ Line 5,851: / Line 6,496: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नीलस्य नैव वशमेति स इत्यमोघशक्त्या विभीषण इमं प्रजहार साकम् ।
+| verse_lines  = नीलस्य नैव वशमेति स इत्यमोघशक्त्या विभीषण इमं प्रजहार साकम् ।;तस्मिन् हतेऽङ्गद उपेत्य जघान वज्रदंष्ट्रं निपात्य भुवि शीर्षममुष्य (मृत्नन्) मृद्गन् ॥ २२॥
 | verse_line2  = तस्मिन् हतेऽङ्गद उपेत्य जघान वज्रदंष्ट्रं निपात्य भुवि शीर्षममुष्य (मृत्नन्) मृद्गन् ॥ २२॥
 }}
@@ Line 5,860: / Line 6,506: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वेषु तेषु निहतेषु दिदेश धूम्रनेत्रं स राक्षसपतिः स च पश्चिमेन ।
+| verse_lines  = सर्वेषु तेषु निहतेषु दिदेश धूम्रनेत्रं स राक्षसपतिः स च पश्चिमेन ।;द्वारेण मारुतसुतं समुपेत्य दग्धो गुप्तोऽपि शूलिवचनेन दुरन्तशक्तिम् ॥ २३॥
 | verse_line2  = द्वारेण मारुतसुतं समुपेत्य दग्धो गुप्तोऽपि शूलिवचनेन दुरन्तशक्तिम् ॥ २३॥
 }}
@@ Line 5,869: / Line 6,516: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अकम्पनोऽपि राक्षसो निशाचरेशचोदितः ।
+| verse_lines  = अकम्पनोऽपि राक्षसो निशाचरेशचोदितः ।;उमापतेर्वरोद्धतः क्षणाद्धतो हनूमता ॥ २४॥
 | verse_line2  = उमापतेर्वरोद्धतः क्षणाद्धतो हनूमता ॥ २४॥
 }}
@@ Line 5,878: / Line 6,526: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथास्त्रसम्प्रदीपितैः समस्तशो महोल्मुकैः ।
+| verse_lines  = अथास्त्रसम्प्रदीपितैः समस्तशो महोल्मुकैः ।;रघुप्रवीरचोदिताः पुरं निशि स्वदाहयन् ॥ २५॥
 | verse_line2  = रघुप्रवीरचोदिताः पुरं निशि स्वदाहयन् ॥ २५॥
 }}
@@ Line 5,887: / Line 6,536: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तौ निकुम्भोऽथ कुम्भश्च कोपात् प्रदिष्टौ दशास्येन कुम्भश्रुतेर्हि ।
+| verse_lines  = ततस्तौ निकुम्भोऽथ कुम्भश्च कोपात् प्रदिष्टौ दशास्येन कुम्भश्रुतेर्हि ।;सुतौ सुप्रहृष्टौ रणायाभियातौ कपींस्तान् बहिः सर्वशो यातयित्वा ॥ २६॥
 | verse_line2  = सुतौ सुप्रहृष्टौ रणायाभियातौ कपींस्तान् बहिः सर्वशो यातयित्वा ॥ २६॥
 }}
@@ Line 5,896: / Line 6,546: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कुम्भो विधातुः सुतं तारनीलौ नलं चाश्विपुत्रौ जिगायाङ्गदं च ।
+| verse_lines  = स कुम्भो विधातुः सुतं तारनीलौ नलं चाश्विपुत्रौ जिगायाङ्गदं च ।;सुयुद्धं च कृत्वा दिनेशात्मजेन प्रणीतो यमस्याऽशु लोकं सुपापः ॥ २७॥
 | verse_line2  = सुयुद्धं च कृत्वा दिनेशात्मजेन प्रणीतो यमस्याऽशु लोकं सुपापः ॥ २७॥
 }}
@@ Line 5,905: / Line 6,556: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो निकुम्भोऽद्रिवरप्रदारणं महान्तमुग्रं परिघं प्रगृह्य ।
+| verse_lines  = ततो निकुम्भोऽद्रिवरप्रदारणं महान्तमुग्रं परिघं प्रगृह्य ।;ससार सूर्यात्मजमाशु भीतः स पुप्लुवे पश्चिमतो धनुःशतम् ॥ २८॥
 | verse_line2  = ससार सूर्यात्मजमाशु भीतः स पुप्लुवे पश्चिमतो धनुःशतम् ॥ २८॥
 }}
@@ Line 5,914: / Line 6,566: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं भ्रामयत्याशु भुजेन वीरे भ्रान्ता दिशो द्यौश्च (सचन्द्रसूर्या) सचन्द्रसूर्याः ।
+| verse_lines  = तं भ्रामयत्याशु भुजेन वीरे भ्रान्ता दिशो द्यौश्च (सचन्द्रसूर्या) सचन्द्रसूर्याः ।;सुराश्च तस्योरुबलं वरं च शर्वोद्भवं वीक्ष्य विषेदुरीषत् ॥ २९॥
 | verse_line2  = सुराश्च तस्योरुबलं वरं च शर्वोद्भवं वीक्ष्य विषेदुरीषत् ॥ २९॥
 }}
@@ Line 5,923: / Line 6,576: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्यसाध्यं तमथो निरीक्ष्य समुत्पपाताऽशु पुरोऽस्य मारुतिः ।
+| verse_lines  = अनन्यसाध्यं तमथो निरीक्ष्य समुत्पपाताऽशु पुरोऽस्य मारुतिः ।;प्रकाश्य बाह्वन्तरमाह चैनं किमेभिरत्र प्रहराऽयुधं ते ॥ ३०॥
 | verse_line2  = प्रकाश्य बाह्वन्तरमाह चैनं किमेभिरत्र प्रहराऽयुधं ते ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 5,932: / Line 6,586: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितस्तेन स राक्षसोत्तमो वरादमोघं प्रजहार वक्षसि ।
+| verse_lines  = इतीरितस्तेन स राक्षसोत्तमो वरादमोघं प्रजहार वक्षसि ।;विचूर्णितोऽसौ तदुरस्यभेद्ये यथैव वज्रो विपतौ वृथाऽभवत् ॥ ३१॥
 | verse_line2  = विचूर्णितोऽसौ तदुरस्यभेद्ये यथैव वज्रो विपतौ वृथाऽभवत् ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 5,941: / Line 6,596: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचूर्णिते निजायुधे निकुम्भ एत्य मारुतिम् ।
+| verse_lines  = विचूर्णिते निजायुधे निकुम्भ एत्य मारुतिम् ।;प्रगृह्य चात्मनोंऽसके निधाय जग्मिवान् द्रुतम् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = प्रगृह्य चात्मनोंऽसके निधाय जग्मिवान् द्रुतम् ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 5,950: / Line 6,606: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रगृह्य कण्ठमस्य स प्रधानमारुतात्मजः ।
+| verse_lines  = प्रगृह्य कण्ठमस्य स प्रधानमारुतात्मजः ।;स्वमाशु मोचयंस्ततो न्यपातयद् धरातले ॥ ३३॥
 | verse_line2  = स्वमाशु मोचयंस्ततो न्यपातयद् धरातले ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 5,959: / Line 6,616: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चकार तं रणात्मके मखे रमेशदैवते ।
+| verse_lines  = चकार तं रणात्मके मखे रमेशदैवते ।;पशुं प्रभञ्जनात्मजो विनेदुरत्र देवताः ॥ ३४॥
 | verse_line2  = पशुं प्रभञ्जनात्मजो विनेदुरत्र देवताः ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 5,968: / Line 6,626: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च शकुनिर्देवतापनः ।
+| verse_lines  = सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च शकुनिर्देवतापनः ।;विद्युज्जिह्वः प्रमाथी च शुकसारणसंयुताः ॥ ३५॥
 | verse_line2  = विद्युज्जिह्वः प्रमाथी च शुकसारणसंयुताः ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 5,977: / Line 6,636: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रावणप्रेरिताः सर्वान् मथ्नन्तः कपिकुञ्जरान् ।
+| verse_lines  = रावणप्रेरिताः सर्वान् मथ्नन्तः कपिकुञ्जरान् ।;अवध्या ब्रह्मवरतो निहता रामसायकैः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = अवध्या ब्रह्मवरतो निहता रामसायकैः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 5,986: / Line 6,646: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च देवान्तकनरान्तकौ ।
+| verse_lines  = युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च देवान्तकनरान्तकौ ।;त्रिशिरा अतिकायश्च निर्ययू रावणाज्ञया ॥ ३७॥
 | verse_line2  = त्रिशिरा अतिकायश्च निर्ययू रावणाज्ञया ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 5,995: / Line 6,656: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नरान्तको रावणजो हयवर्योपरि स्थितः ।
+| verse_lines  = नरान्तको रावणजो हयवर्योपरि स्थितः ।;अभीः ससार समरे प्रासोद्यतकरो हरीन् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = अभीः ससार समरे प्रासोद्यतकरो हरीन् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 6,004: / Line 6,666: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं दहन्तमनीकानि युवराजोऽङ्गदो बली ।
+| verse_lines  = तं दहन्तमनीकानि युवराजोऽङ्गदो बली ।;उत्पपात निरीक्ष्याऽशु समदर्शयदप्युरः ॥ ३९॥
 | verse_line2  = उत्पपात निरीक्ष्याऽशु समदर्शयदप्युरः ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 6,013: / Line 6,676: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्योरसि प्रासवरं प्रजहार स राक्षसः ।
+| verse_lines  = तस्योरसि प्रासवरं प्रजहार स राक्षसः ।;द्विधा समभवत् तत्तु वालिपुत्रस्य तेजसा ॥ ४०॥
 | verse_line2  = द्विधा समभवत् तत्तु वालिपुत्रस्य तेजसा ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 6,022: / Line 6,686: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथास्य हयमाश्वेव निजघान मुखे कपिः ।
+| verse_lines  = अथास्य हयमाश्वेव निजघान मुखे कपिः ।;पेततुश्चाक्षिणी तस्य स पपात ममार च ॥ ४१॥
 | verse_line2  = पेततुश्चाक्षिणी तस्य स पपात ममार च ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 6,031: / Line 6,696: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स खड्गवरमादाय प्रससार रणे कपिम् ।
+| verse_lines  = स खड्गवरमादाय प्रससार रणे कपिम् ।;आच्छिद्य खड्गमस्यैव निहतो वालिसूनुना ॥ ४२॥
 | verse_line2  = आच्छिद्य खड्गमस्यैव निहतो वालिसूनुना ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 6,040: / Line 6,706: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गन्धर्वकन्यकासूते निहते रावणात्मजे ।
+| verse_lines  = गन्धर्वकन्यकासूते निहते रावणात्मजे ।;आजगामाग्रजस्तस्य सोदर्यो देवतान्तकः ॥ ४३॥
 | verse_line2  = आजगामाग्रजस्तस्य सोदर्यो देवतान्तकः ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 6,049: / Line 6,716: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्याऽपतत एवाऽशु शरवर्षप्रतापिताः ।
+| verse_lines  = तस्याऽपतत एवाऽशु शरवर्षप्रतापिताः ।;प्रदुद्रुवुर्भयात् सर्वे कपयो जाम्बवन्मुखाः ॥ ४४॥
 | verse_line2  = प्रदुद्रुवुर्भयात् सर्वे कपयो जाम्बवन्मुखाः ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 6,058: / Line 6,726: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स शरं तरसाऽऽदाय रविपुत्रायुधोपमम् ।
+| verse_lines  = स शरं तरसाऽऽदाय रविपुत्रायुधोपमम् ।;अङ्गदं प्रजहारोरस्यपतत् स मुमोह च ॥ ४५॥
 | verse_line2  = अङ्गदं प्रजहारोरस्यपतत् स मुमोह च ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 6,067: / Line 6,736: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ तिग्मांशुतनयः शैलं प्रचलपादपम् ।
+| verse_lines  = अथ तिग्मांशुतनयः शैलं प्रचलपादपम् ।;अभिदुद्राव सङ्गृह्य चिक्षेप च निशाचरे ॥ ४६॥
 | verse_line2  = अभिदुद्राव सङ्गृह्य चिक्षेप च निशाचरे ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 6,076: / Line 6,746: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमापतन्तमालक्ष्य दूराच्छरविदारितम् ।
+| verse_lines  = तमापतन्तमालक्ष्य दूराच्छरविदारितम् ।;सुरान्तकश्चकाराऽशु दधार च परं शरम् ॥ ४७॥
 | verse_line2  = सुरान्तकश्चकाराऽशु दधार च परं शरम् ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 6,085: / Line 6,756: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तमाकर्णमाकृष्य यमदण्डोपमं शरम् ।
+| verse_lines  = स तमाकर्णमाकृष्य यमदण्डोपमं शरम् ।;अविद्ध्यद्धृदये राज्ञः कपीनां स पपात ह ॥ ४८॥
 | verse_line2  = अविद्ध्यद्धृदये राज्ञः कपीनां स पपात ह ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 6,094: / Line 6,766: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलमप्रतिमं वीक्ष्य सुरशत्रोस्तु मारुतिः ।
+| verse_lines  = बलमप्रतिमं वीक्ष्य सुरशत्रोस्तु मारुतिः ।;आह्वयामास युद्धाय केशवः कैटभं यथा ॥ ४९॥
 | verse_line2  = आह्वयामास युद्धाय केशवः कैटभं यथा ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 6,103: / Line 6,776: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमापतन्तमालोक्य रथं सहयसारथिम् ।
+| verse_lines  = तमापतन्तमालोक्य रथं सहयसारथिम् ।;चूर्णयित्वा धनुश्चास्य समाच्छिद्य बभञ्ज ह ॥ ५०॥
 | verse_line2  = चूर्णयित्वा धनुश्चास्य समाच्छिद्य बभञ्ज ह ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 6,112: / Line 6,786: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ खड्गं समादाय पुर आपततो रिपोः ।
+| verse_lines  = अथ खड्गं समादाय पुर आपततो रिपोः ।;हरिः प्रगृह्य केशेषु पातयित्वैनमाहवे ।;शिरो ममर्द तरसा पवमानात्मजः पदा ॥ ५१॥
 | verse_line2  = हरिः प्रगृह्य केशेषु पातयित्वैनमाहवे ।
 }}
@@ Line 6,121: / Line 6,796: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरदानादवध्यं तं निहत्य पवनात्मजः ।
+| verse_lines  = वरदानादवध्यं तं निहत्य पवनात्मजः ।;समीडितः सुरवरैः प्लवगैर्वीक्षितो मुदा ॥ ५२॥
 | verse_line2  = समीडितः सुरवरैः प्लवगैर्वीक्षितो मुदा ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 6,130: / Line 6,806: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्राविताखिलकपिं वरात् त्रिशिरसं विभोः ।
+| verse_lines  = विद्राविताखिलकपिं वरात् त्रिशिरसं विभोः ।;भङ्क्त्वा रथं धनुः खड्गमाच्छिद्याशिरसं व्यधात् ॥ ५३॥
 | verse_line2  = भङ्क्त्वा रथं धनुः खड्गमाच्छिद्याशिरसं व्यधात् ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 6,139: / Line 6,816: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च पार्वतीवरदर्पितौ ।
+| verse_lines  = युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च पार्वतीवरदर्पितौ ।;प्रमथ्नन्तौ कपीन् सर्वान् हतौ मारुतिमुष्टिना ॥ ५४॥
 | verse_line2  = प्रमथ्नन्तौ कपीन् सर्वान् हतौ मारुतिमुष्टिना ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 6,148: / Line 6,826: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽतिकायोऽतिरथो रथेन स्वयम्भुदत्तेन हरीन् (प्रमृद्गन्) प्रमृत्नन्।
+| verse_lines  = ततोऽतिकायोऽतिरथो रथेन स्वयम्भुदत्तेन हरीन् (प्रमृद्गन्) प्रमृत्नन्।;चचार कालानलसन्निकाशो गन्धर्विकायां जनितो दशास्यात् ॥ ५५॥
 | verse_line2  = चचार कालानलसन्निकाशो गन्धर्विकायां जनितो दशास्यात् ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 6,157: / Line 6,836: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बृहत्तनुः कुम्भवदेव कर्णावस्येत्यतो नाम च कुम्भकर्णः ।
+| verse_lines  = बृहत्तनुः कुम्भवदेव कर्णावस्येत्यतो नाम च कुम्भकर्णः ।;इत्यस्य सोऽर्कात्मजपूर्वकान् कपीन् जिगाय रामं सहसाऽभ्यधावत् ॥ ५६॥
 | verse_line2  = इत्यस्य सोऽर्कात्मजपूर्वकान् कपीन् जिगाय रामं सहसाऽभ्यधावत् ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 6,166: / Line 6,846: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमापतन्तं शरवर्षधारं महाघनाभं स्तनयित्नुघोषम् ।
+| verse_lines  = तमापतन्तं शरवर्षधारं महाघनाभं स्तनयित्नुघोषम् ।;निवारयामास यथा समीरः सौमित्रिरात्तेष्वसनः शरौघैः ॥ ५७॥
 | verse_line2  = निवारयामास यथा समीरः सौमित्रिरात्तेष्वसनः शरौघैः ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 6,175: / Line 6,856: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ववर्षतुस्तावतिमात्रवीर्यौ शरान् सुरेशाशनितुल्यवेगान् ।
+| verse_lines  = ववर्षतुस्तावतिमात्रवीर्यौ शरान् सुरेशाशनितुल्यवेगान् ।;तमोमयं चक्रतुरन्तरिक्षं स्वशिक्षया क्षिप्रतरास्त्रबाणैः ॥ ५८॥
 | verse_line2  = तमोमयं चक्रतुरन्तरिक्षं स्वशिक्षया क्षिप्रतरास्त्रबाणैः ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 6,184: / Line 6,866: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शरैः शरानस्य निवार्य वीरः सौमित्रिरस्त्राणि महास्त्रजालैः ।
+| verse_lines  = शरैः शरानस्य निवार्य वीरः सौमित्रिरस्त्राणि महास्त्रजालैः ।;चिच्छेद बाहू शिरसा सहैव चतुर्भुजोऽभूत् स पुनर्द्विशीर्षः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = चिच्छेद बाहू शिरसा सहैव चतुर्भुजोऽभूत् स पुनर्द्विशीर्षः ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 6,193: / Line 6,876: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = छिन्नेषु तेषु द्विगुणास्यबाहुः पुनःपुनः सोऽथ बभूव वीरः ।
+| verse_lines  = छिन्नेषु तेषु द्विगुणास्यबाहुः पुनःपुनः सोऽथ बभूव वीरः ।;उवाच सौमित्रिमथान्तरात्मा समस्तलोकस्य मरुद् विषण्णम् ॥ ६०॥
 | verse_line2  = उवाच सौमित्रिमथान्तरात्मा समस्तलोकस्य मरुद् विषण्णम् ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 6,202: / Line 6,886: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मास्त्रतोऽन्येन न वध्य एष वराद् विधातुः सुमुखेत्यदृश्यः ।
+| verse_lines  = ब्रह्मास्त्रतोऽन्येन न वध्य एष वराद् विधातुः सुमुखेत्यदृश्यः ।;रक्षःसुतस्याश्रवणीयमित्थमुक्त्वा समीरोऽरुहदन्तरिक्षम् ॥ ६१॥
 | verse_line2  = रक्षःसुतस्याश्रवणीयमित्थमुक्त्वा समीरोऽरुहदन्तरिक्षम् ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 6,211: / Line 6,896: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथानुजो देवतमस्य सोऽस्त्रं ब्राह्मं तनूजे दशकन्धरस्य ।
+| verse_lines  = अथानुजो देवतमस्य सोऽस्त्रं ब्राह्मं तनूजे दशकन्धरस्य ।;मुमोच दग्धः सरथाश्वसूतस्तेनातिकायः प्रवरोऽस्त्रवित्सु ॥ ६२॥
 | verse_line2  = मुमोच दग्धः सरथाश्वसूतस्तेनातिकायः प्रवरोऽस्त्रवित्सु ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 6,220: / Line 6,906: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हतेषु पुत्रेषु स राक्षसेशः स्वयं प्रयाणं समरार्थमैच्छत् ।
+| verse_lines  = हतेषु पुत्रेषु स राक्षसेशः स्वयं प्रयाणं समरार्थमैच्छत् ।;सज्जीभवत्येव निशाचरेशे खरात्मजः प्राह धनुर्धरोत्तमः ॥ ६३॥
 | verse_line2  = सज्जीभवत्येव निशाचरेशे खरात्मजः प्राह धनुर्धरोत्तमः ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 6,229: / Line 6,916: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नियुङ्क्ष्व मां मे पितुरन्तकस्य वधाय राजन् सहलक्ष्मणं तम् ।
+| verse_lines  = नियुङ्क्ष्व मां मे पितुरन्तकस्य वधाय राजन् सहलक्ष्मणं तम् ।;कपिप्रवीरांश्च निहत्य सर्वान् प्रतोषये त्वामहमद्य सुष्ठु ॥ ६४॥
 | verse_line2  = कपिप्रवीरांश्च निहत्य सर्वान् प्रतोषये त्वामहमद्य सुष्ठु ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 6,238: / Line 6,926: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते तेन  नियोजितः स जगाम वीरो मकराक्षनामा ।
+| verse_lines  = इतीरिते तेन  नियोजितः स जगाम वीरो मकराक्षनामा ।;विधूय सर्वांश्च हरिप्रवीरान् सहाङ्गदान् सूर्यसुतेन साकम् ॥ ६५॥
 | verse_line2  = विधूय सर्वांश्च हरिप्रवीरान् सहाङ्गदान् सूर्यसुतेन साकम् ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 6,247: / Line 6,936: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अचिन्तयन् लक्ष्मणबाणसङ्घानवज्ञया राममथाऽह्वयद् रणे ।
+| verse_lines  = अचिन्तयन् लक्ष्मणबाणसङ्घानवज्ञया राममथाऽह्वयद् रणे ।;उवाच रामं रजनीचरोऽसौ हतो जनस्थानगतः पिता त्वया ॥ ६६॥
 | verse_line2  = उवाच रामं रजनीचरोऽसौ हतो जनस्थानगतः पिता त्वया ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 6,256: / Line 6,946: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = केनाप्युपायेन धनुर्धराणां वरः फलं तस्य ददामि तेऽद्य ।
+| verse_lines  = केनाप्युपायेन धनुर्धराणां वरः फलं तस्य ददामि तेऽद्य ।;इति ब्रुवाणः स सरोजयोनेर्वरादवध्योऽमुचदस्त्रसङ्घान् ॥ ६७॥
 | verse_line2  = इति ब्रुवाणः स सरोजयोनेर्वरादवध्योऽमुचदस्त्रसङ्घान् ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 6,265: / Line 6,956: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रहस्य रामोऽस्य निवार्य चास्त्रैरस्त्राण्यमेयोऽशनिसन्निभेन ।
+| verse_lines  = प्रहस्य रामोऽस्य निवार्य चास्त्रैरस्त्राण्यमेयोऽशनिसन्निभेन ।;शिरः शरेणोत्तमकुण्डलोज्ज्वलं खरात्मजस्याथ समुन्ममाथ ॥ ६८॥
 | verse_line2  = शिरः शरेणोत्तमकुण्डलोज्ज्वलं खरात्मजस्याथ समुन्ममाथ ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 6,274: / Line 6,966: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विदुद्रुवुस्तस्य तु येऽनुयायिनः कपिप्रवीरैर्निहतावशेषिताः ।
+| verse_lines  = विदुद्रुवुस्तस्य तु येऽनुयायिनः कपिप्रवीरैर्निहतावशेषिताः ।;यथैव धूम्राक्षमुखेषु पूर्वं हतेषु पृथ्वीरुहशैलधारिभिः ॥ ६९॥
 | verse_line2  = यथैव धूम्राक्षमुखेषु पूर्वं हतेषु पृथ्वीरुहशैलधारिभिः ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 6,283: / Line 6,976: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः स सज्जीकृतमात्तधन्वा रथं समास्थाय निशाचरेश्वरः ।
+| verse_lines  = ततः स सज्जीकृतमात्तधन्वा रथं समास्थाय निशाचरेश्वरः ।;वृतः सहस्रायुतकोट्यनीकपैर्निशाचरैराशु ययौ रणाय ॥ ७०॥
 | verse_line2  = वृतः सहस्रायुतकोट्यनीकपैर्निशाचरैराशु ययौ रणाय ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 6,292: / Line 6,986: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलैस्तु तस्याथ बलं कपीनां नैकप्रकारायुधपूगभग्नम् ।
+| verse_lines  = बलैस्तु तस्याथ बलं कपीनां नैकप्रकारायुधपूगभग्नम् ।;दिशः प्रदुद्राव हरीन्द्रमुख्याः समार्दयन्नाशु निशाचरांस्तदा ॥ ७१॥
 | verse_line2  = दिशः प्रदुद्राव हरीन्द्रमुख्याः समार्दयन्नाशु निशाचरांस्तदा ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 6,301: / Line 6,996: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गजो गवाक्षो गवयो वृषश्च सगन्धमादा धनदेन जाताः ।
+| verse_lines  = गजो गवाक्षो गवयो वृषश्च सगन्धमादा धनदेन जाताः ।;प्राणादयः पञ्च मरुत्प्रवीराः स कत्थनो वित्तपतिश्च जघ्नुः ॥ ७२॥
 | verse_line2  = प्राणादयः पञ्च मरुत्प्रवीराः स कत्थनो वित्तपतिश्च जघ्नुः ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 6,310: / Line 7,006: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शरैस्तु तान् षड्भिरमोघवेगैर्निपातयामास दशाननो द्राक् ।
+| verse_lines  = शरैस्तु तान् षड्भिरमोघवेगैर्निपातयामास दशाननो द्राक् ।;अथाश्विपुत्रौ (च) सहजाम्बवन्तौ प्रजह्रतुः शैलवरैस्त्रिभिस्तम् ॥ ७३॥
 | verse_line2  = अथाश्विपुत्रौ (च) सहजाम्बवन्तौ प्रजह्रतुः शैलवरैस्त्रिभिस्तम् ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 6,319: / Line 7,016: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गिरीन् विदार्याऽशु शरैरथान्याञ्छरान् दशास्योऽमुचदाशु तेषु ।
+| verse_lines  = गिरीन् विदार्याऽशु शरैरथान्याञ्छरान् दशास्योऽमुचदाशु तेषु ।;एकैकमेभिर्विनिपातितास्ते ससार तं शक्रसुतात्मजोऽथ ॥ ७४॥
 | verse_line2  = एकैकमेभिर्विनिपातितास्ते ससार तं शक्रसुतात्मजोऽथ ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 6,328: / Line 7,026: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिलां समादाय तमापतन्तं विभेद रक्षो हृदये शरेण ।
+| verse_lines  = शिलां समादाय तमापतन्तं विभेद रक्षो हृदये शरेण ।;दृढाहतः सोऽप्यगमद् धरातलं रवेः सुतोऽथैनमभिप्रजग्मिवान् ॥ ७५॥
 | verse_line2  = दृढाहतः सोऽप्यगमद् धरातलं रवेः सुतोऽथैनमभिप्रजग्मिवान् ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 6,337: / Line 7,036: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्धस्तगं भूरुहमाशु बाणैर्दशाननः खण्डश एव कृत्वा ।
+| verse_lines  = तद्धस्तगं भूरुहमाशु बाणैर्दशाननः खण्डश एव कृत्वा ।;ग्रीवाप्रदेशेऽस्य मुमोच बाणं भृशाहतः सोऽपि पपात भूमौ ॥ ७६॥
 | verse_line2  = ग्रीवाप्रदेशेऽस्य मुमोच बाणं भृशाहतः सोऽपि पपात भूमौ ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 6,346: / Line 7,046: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो हनूमानुरगेन्द्रभोगसमं स्वबाहुं भृशमुन्नमय्य ।
+| verse_lines  = अथो हनूमानुरगेन्द्रभोगसमं स्वबाहुं भृशमुन्नमय्य ।;तताड वक्षस्यधिपं तु रक्षसां मुखैः स रक्तं प्रवमन् पपात ॥ ७७॥
 | verse_line2  = तताड वक्षस्यधिपं तु रक्षसां मुखैः स रक्तं प्रवमन् पपात ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 6,355: / Line 7,056: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स लब्धसञ्ज्ञः प्रशशंस मारुतिं त्वया समो नास्ति पुमान् हि कश्चित् ।
+| verse_lines  = स लब्धसञ्ज्ञः प्रशशंस मारुतिं त्वया समो नास्ति पुमान् हि कश्चित् ।;कः प्रापयेदन्य इमां दशां मामितीरितो मारुतिराह तं पुनः ॥ ७८॥
 | verse_line2  = कः प्रापयेदन्य इमां दशां मामितीरितो मारुतिराह तं पुनः ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 6,364: / Line 7,066: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अत्यल्पमेतद् यदुपात्तजीवितः पुनस्त्वमित्युक्त उवाच रावणः ।
+| verse_lines  = अत्यल्पमेतद् यदुपात्तजीवितः पुनस्त्वमित्युक्त उवाच रावणः ।;गृहाण मत्तोऽपि समुद्यतं त्वं मुष्टिप्रहारं त्विति तं पुपोथ ॥ ७९॥
 | verse_line2  = गृहाण मत्तोऽपि समुद्यतं त्वं मुष्टिप्रहारं त्विति तं पुपोथ ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 6,373: / Line 7,076: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किञ्चित् प्रहारेण तु विह्वलाङ्गवत् स्थिते हि तस्मिन्निदमन्तरं मम ।
+| verse_lines  = किञ्चित् प्रहारेण तु विह्वलाङ्गवत् स्थिते हि तस्मिन्निदमन्तरं मम ।;इत्यग्निसूनुं प्रययौ स रावणो निवारितो मारुतिनाऽपि वाचा ॥ ८०॥
 | verse_line2  = इत्यग्निसूनुं प्रययौ स रावणो निवारितो मारुतिनाऽपि वाचा ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 6,382: / Line 7,086: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य नीलो धनुर्ध्वजाग्राश्वरथेषु तस्य ।
+| verse_lines  = तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य नीलो धनुर्ध्वजाग्राश्वरथेषु तस्य ।;चचार मूर्धस्वपि चञ्चलोऽलं जडीकृतस्तेन स रावणोऽपि ॥ ८१॥
 | verse_line2  = चचार मूर्धस्वपि चञ्चलोऽलं जडीकृतस्तेन स रावणोऽपि ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 6,391: / Line 7,096: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स क्षिप्रमादाय हुताशनास्त्रं मुमोच नीले रजनीचरेशः ।
+| verse_lines  = स क्षिप्रमादाय हुताशनास्त्रं मुमोच नीले रजनीचरेशः ।;स तेन भूमौ पतितो नचैनं ददाह वह्निः स्वतनुर्यतोऽसौ ॥ ८२॥
 | verse_line2  = स तेन भूमौ पतितो नचैनं ददाह वह्निः स्वतनुर्यतोऽसौ ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 6,400: / Line 7,106: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो ययौ राघवमेव रावणो निवारयामास तमाशु लक्ष्मणः ।
+| verse_lines  = ततो ययौ राघवमेव रावणो निवारयामास तमाशु लक्ष्मणः ।;ततक्षतुस्तावधिकौ धनुर्भृतां शरैः शरीरावरणावदारणैः ॥ ८३॥
 | verse_line2  = ततक्षतुस्तावधिकौ धनुर्भृतां शरैः शरीरावरणावदारणैः ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 6,409: / Line 7,116: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवारितस्तेन स रावणो (दशाननो) भृशं रुषाऽन्वितो बाणममोघमुग्रम् ।
+| verse_lines  = निवारितस्तेन स रावणो (दशाननो) भृशं रुषाऽन्वितो बाणममोघमुग्रम् ।;स्वयम्भुदत्तं प्रविकृष्य चाऽशु ललाटमध्ये प्रमुमोच तस्य ॥ ८४॥
 | verse_line2  = स्वयम्भुदत्तं प्रविकृष्य चाऽशु ललाटमध्ये प्रमुमोच तस्य ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 6,418: / Line 7,126: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भृशाहतस्तेन मुमोह लक्ष्मणो रथादवप्लुत्य दशाननोऽपि ।
+| verse_lines  = भृशाहतस्तेन मुमोह लक्ष्मणो रथादवप्लुत्य दशाननोऽपि ।;क्षणादभिद्रुत्य बलात् प्रगृह्य स्वबाहुभिर्नेतुमिमं समैच्छत् ॥ ८५॥
 | verse_line2  = क्षणादभिद्रुत्य बलात् प्रगृह्य स्वबाहुभिर्नेतुमिमं समैच्छत् ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 6,427: / Line 7,136: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्प्राप्य सञ्ज्ञां स सुविह्वलोऽपि सस्मार रूपं निजमेव लक्ष्मणः ।
+| verse_lines  = सम्प्राप्य सञ्ज्ञां स सुविह्वलोऽपि सस्मार रूपं निजमेव लक्ष्मणः ।;शेषं हरेरंशयुतं नचास्य स चालनायापि शशाक रावणः ॥ ८६॥
 | verse_line2  = शेषं हरेरंशयुतं नचास्य स चालनायापि शशाक रावणः ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 6,436: / Line 7,146: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलात् स्वदोर्भिः प्रतिगृह्य चाखिलैर्यदा स वीरं प्रचकर्ष रावणः ।
+| verse_lines  = बलात् स्वदोर्भिः प्रतिगृह्य चाखिलैर्यदा स वीरं प्रचकर्ष रावणः ।;चचाल पृथ्वी सहमेरुमन्दरा ससागरा नैव चचाल लक्ष्मणः ॥ ८७॥
 | verse_line2  = चचाल पृथ्वी सहमेरुमन्दरा ससागरा नैव चचाल लक्ष्मणः ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 6,445: / Line 7,156: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सहस्रमूर्ध्नोऽस्य बतैकमूर्ध्नि ससप्तपाता(ल)ळगिरीन्द्रसागरा ।
+| verse_lines  = सहस्रमूर्ध्नोऽस्य बतैकमूर्ध्नि ससप्तपाता(ल)ळगिरीन्द्रसागरा ।;धराऽखिलेयं ननु सर्षपायति प्रसह्य को नाम हरेत् तमेनम् ॥ ८८॥
 | verse_line2  = धराऽखिलेयं ननु सर्षपायति प्रसह्य को नाम हरेत् तमेनम् ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 6,454: / Line 7,166: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रकर्षति त्वेव निशाचरेश्वरे तथैव रामावरजं त्वरान्वितः ।
+| verse_lines  = प्रकर्षति त्वेव निशाचरेश्वरे तथैव रामावरजं त्वरान्वितः ।;समस्तजीवाधिपतेः परा तनुः समुत्पपातास्य पुरो हनूमान् ॥ ८९॥
 | verse_line2  = समस्तजीवाधिपतेः परा तनुः समुत्पपातास्य पुरो हनूमान् ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 6,463: / Line 7,176: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मुष्टिमावृत्य (आवर्त्य)  च वज्रकल्पं जघान तेनैव च रावणं रुषा ।
+| verse_lines  = स मुष्टिमावृत्य (आवर्त्य)  च वज्रकल्पं जघान तेनैव च रावणं रुषा ।;प्रसार्य बाहूनखिलैर्मुखैर्वमन् स रक्तमुष्णं व्यसुवत् पपात ॥ ९०॥
 | verse_line2  = प्रसार्य बाहूनखिलैर्मुखैर्वमन् स रक्तमुष्णं व्यसुवत् पपात ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 6,472: / Line 7,186: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निपात्य रक्षोधिपतिं स मारुतिः प्रगृह्य सौमित्रिमुरङ्गशायिनः ।
+| verse_lines  = निपात्य रक्षोधिपतिं स मारुतिः प्रगृह्य सौमित्रिमुरङ्गशायिनः ।;जगाम रामाख्यतनोः समीपं सौमित्रिमुद्धर्तुमलं ह्यसौ कपिः ॥ ९१॥
 | verse_line2  = जगाम रामाख्यतनोः समीपं सौमित्रिमुद्धर्तुमलं ह्यसौ कपिः ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 6,481: / Line 7,196: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स रामसंस्पर्शनिवारितक्लमः समुत्थितस्तेन समुद्धृते शरे ।
+| verse_lines  = स रामसंस्पर्शनिवारितक्लमः समुत्थितस्तेन समुद्धृते शरे ।;बभौ यथा राहुमुखात् प्रमुक्तः शशी सुपूर्णो (विचकत्स्वरश्मिभिः)विकचस्वरश्मिभिः ॥ ९२॥
 | verse_line2  = बभौ यथा राहुमुखात् प्रमुक्तः शशी सुपूर्णो (विचकत्स्वरश्मिभिः)विकचस्वरश्मिभिः ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 6,490: / Line 7,206: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स शेषभोगाभमथो जनार्दनः प्रगृह्य चापं सशरं पुनश्च ।
+| verse_lines  = स शेषभोगाभमथो जनार्दनः प्रगृह्य चापं सशरं पुनश्च ।;सुलब्धसञ्ज्ञं रजनीचरेशं जगाद सज्जीभव रावणेति ॥ ९३॥
 | verse_line2  = सुलब्धसञ्ज्ञं रजनीचरेशं जगाद सज्जीभव रावणेति ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 6,499: / Line 7,216: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रथं समारुह्य पुनः सकार्मुकः समार्गणो रावण आशु रामम् ।
+| verse_lines  = रथं समारुह्य पुनः सकार्मुकः समार्गणो रावण आशु रामम् ।;अभ्येत्य सर्वाश्च दिशश्चकार शरान्धकाराः परमास्त्रवेत्ता ॥ ९४॥
 | verse_line2  = अभ्येत्य सर्वाश्च दिशश्चकार शरान्धकाराः परमास्त्रवेत्ता ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 6,508: / Line 7,226: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रथस्थितेऽस्मिन् रजनीचरेशे न मे पतिर्भूमितळे(ले) स्थितः स्यात् ।
+| verse_lines  = रथस्थितेऽस्मिन् रजनीचरेशे न मे पतिर्भूमितळे(ले) स्थितः स्यात् ।;इति स्म पुत्रः पवनस्य रामं स्कन्धं समारोप्य ययौ च राक्षसम् ॥ ९५॥
 | verse_line2  = इति स्म पुत्रः पवनस्य रामं स्कन्धं समारोप्य ययौ च राक्षसम् ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 6,517: / Line 7,236: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रहस्य रामोऽस्य हयान् निहत्य सूतं च कृत्वा तिलशो ध्वजं रथम् ।
+| verse_lines  = प्रहस्य रामोऽस्य हयान् निहत्य सूतं च कृत्वा तिलशो ध्वजं रथम् ।;धनूंषि खड्गं सकलायुधानि छत्रं च सञ्छिद्य चकर्त मौलिम् ॥ ९६॥
 | verse_line2  = धनूंषि खड्गं सकलायुधानि छत्रं च सञ्छिद्य चकर्त मौलिम् ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 6,526: / Line 7,246: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्तव्यमूढं तमवेक्ष्य रामः पुनर्जगादाऽशु गृहं प्रयाहि ।
+| verse_lines  = कर्तव्यमूढं तमवेक्ष्य रामः पुनर्जगादाऽशु गृहं प्रयाहि ।;समस्तभोगाननुभूय शीघ्रं प्रतोष्य बन्धून् पुनरेहि मर्तुम् ॥ ९७॥
 | verse_line2  = समस्तभोगाननुभूय शीघ्रं प्रतोष्य बन्धून् पुनरेहि मर्तुम् ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 6,535: / Line 7,256: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितोऽवाग्वदनो ययौ गृहं विचार्य कार्यं सह मन्त्रिभिः स्वकैः ।
+| verse_lines  = इतीरितोऽवाग्वदनो ययौ गृहं विचार्य कार्यं सह मन्त्रिभिः स्वकैः ।;हतावशेषैरथ कुम्भकर्णप्रबोधनायाऽशु मतिं चकार ॥ ९८॥
 | verse_line2  = हतावशेषैरथ कुम्भकर्णप्रबोधनायाऽशु मतिं चकार ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 6,544: / Line 7,266: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सशैलशृङ्गासिपरश्वधायुधैर्निशाचराणामयुतैरनेकैः ।
+| verse_lines  = सशैलशृङ्गासिपरश्वधायुधैर्निशाचराणामयुतैरनेकैः ।;तच्छ्वासवेगाभिहतैः कथञ्चिद् गतैः समीपं कथमप्यबोधयत् ॥ ९९॥
 | verse_line2  = तच्छ्वासवेगाभिहतैः कथञ्चिद् गतैः समीपं कथमप्यबोधयत् ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 6,553: / Line 7,276: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शैलोपमानस्य च मांसराशीन् विधाय (भक्षान्) भक्ष्यानपि शोणितह्रदान् ।
+| verse_lines  = शैलोपमानस्य च मांसराशीन् विधाय (भक्षान्) भक्ष्यानपि शोणितह्रदान् ।;सुतृप्तमेनं परमादरेण समाह्वयामास सभातला(ळा)य ॥ १००॥
 | verse_line2  = सुतृप्तमेनं परमादरेण समाह्वयामास सभातला(ळा)य ॥ १००॥
 }}
@@ Line 6,562: / Line 7,286: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाच चैनं रजनीचरेन्द्रः पराजितोऽस्म्यद्य हि जीवति त्वयि ।
+| verse_lines  = उवाच चैनं रजनीचरेन्द्रः पराजितोऽस्म्यद्य हि जीवति त्वयि ।;रणे नरेणैव च (हि) रामनाम्ना कुरुष्व मे प्रीतिममुं निहत्य ॥ १०१॥
 | verse_line2  = रणे नरेणैव च (हि) रामनाम्ना कुरुष्व मे प्रीतिममुं निहत्य ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 6,571: / Line 7,296: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः कारणमप्यशेषं श्रुत्वा जगर्हाग्रजमेव वीरः ।
+| verse_lines  = इतीरितः कारणमप्यशेषं श्रुत्वा जगर्हाग्रजमेव वीरः ।;अमोघवीर्येण हि राघवेण त्वया विरोधश्चरितो बताद्य ॥ १०२॥
 | verse_line2  = अमोघवीर्येण हि राघवेण त्वया विरोधश्चरितो बताद्य ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 6,580: / Line 7,306: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रशस्यते नो बलिभिर्विरोधः कथञ्चिदेषोऽतिबलो मतो मम ।
+| verse_lines  = प्रशस्यते नो बलिभिर्विरोधः कथञ्चिदेषोऽतिबलो मतो मम ।;इतीरितो रावण आह दुर्नयोऽप्यहं त्वयाऽव्यो हि किमन्यथा त्वया ॥ १०३॥
 | verse_line2  = इतीरितो रावण आह दुर्नयोऽप्यहं त्वयाऽव्यो हि किमन्यथा त्वया ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 6,589: / Line 7,316: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चरन्ति राजान उताक्रमं क्‍वचित् त्वयोपमान् बन्धुजनान् बलाधिकान् ।
+| verse_lines  = चरन्ति राजान उताक्रमं क्‍वचित् त्वयोपमान् बन्धुजनान् बलाधिकान् ।;समीक्ष्य हीत्थं गदितोऽग्रजेन स कुम्भकर्णः प्रययौ रणाय ॥ १०४॥
 | verse_line2  = समीक्ष्य हीत्थं गदितोऽग्रजेन स कुम्भकर्णः प्रययौ रणाय ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 6,598: / Line 7,326: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राकारमुल्लङ्घ्य(मालङ्घ्य) स पञ्चयोजनं यदा ययौ शूलवरायुधो रणम् ।
+| verse_lines  = प्राकारमुल्लङ्घ्य(मालङ्घ्य) स पञ्चयोजनं यदा ययौ शूलवरायुधो रणम् ।;कपिप्रवीरा अखिलाः प्रदुद्रुवुर्भयादतीत्यैव च सेतुमाशु ॥ १०५॥
 | verse_line2  = कपिप्रवीरा अखिलाः प्रदुद्रुवुर्भयादतीत्यैव च सेतुमाशु ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 6,607: / Line 7,336: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शतवलिपनसाख्यौ तत्र वस्वंशभूतौ पवनगणवरांशौ श्वेतसम्पातिनौ च ।
+| verse_lines  = शतवलिपनसाख्यौ तत्र वस्वंशभूतौ पवनगणवरांशौ श्वेतसम्पातिनौ च ।;निर्ऋतितनुमथोग्रं दुर्मुखं केसरीति प्रवरमथ मरुत्सु प्रास्यदेतान् मुखे सः ॥ १०६॥
 | verse_line2  = निर्ऋतितनुमथोग्रं दुर्मुखं केसरीति प्रवरमथ मरुत्सु प्रास्यदेतान् मुखे सः ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 6,616: / Line 7,346: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रजनिचरवरोऽसौ कुम्भकर्णः प्रतापी कुमुदमपि जयन्तं पाणिना सम्पिपेष ।
+| verse_lines  = रजनिचरवरोऽसौ कुम्भकर्णः प्रतापी कुमुदमपि जयन्तं पाणिना सम्पिपेष ।;नळ(ल)मथ च गजादीन् पञ्च नीलं सतारं गिरिवरतरुहस्तान् मुष्टिनाऽपातयच्च ॥ १०७॥
 | verse_line2  = नळ(ल)मथ च गजादीन् पञ्च नीलं सतारं गिरिवरतरुहस्तान् मुष्टिनाऽपातयच्च ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 6,625: / Line 7,356: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाङ्गदश्च जाम्बवानिनात्मजश्च वानरैः ।
+| verse_lines  = अथाङ्गदश्च जाम्बवानिनात्मजश्च वानरैः ।;निजघ्निरे निशाचरं सवृक्षशैलसानुभिः ॥ १०८॥
 | verse_line2  = निजघ्निरे निशाचरं सवृक्षशैलसानुभिः ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 6,634: / Line 7,366: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचूर्णिताश्च पर्वतास्तनौ निशाचरस्य ते ।
+| verse_lines  = विचूर्णिताश्च पर्वतास्तनौ निशाचरस्य ते ।;बभूव काचन व्यथा नचास्य बाहुषालि(ळि)नः ॥ १०९॥
 | verse_line2  = बभूव काचन व्यथा नचास्य बाहुषालि(ळि)नः ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 6,643: / Line 7,376: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथापरं महाचलं प्रगृह्य भास्करात्मजः ।
+| verse_lines  = अथापरं महाचलं प्रगृह्य भास्करात्मजः ।;मुमोच राक्षसेऽथ तं प्रगृह्य तं जघान सः ॥ ११०॥
 | verse_line2  = मुमोच राक्षसेऽथ तं प्रगृह्य तं जघान सः ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 6,652: / Line 7,386: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा पपात सूर्यजस्तताड चाङ्गदं रुषा ।
+| verse_lines  = तदा पपात सूर्यजस्तताड चाङ्गदं रुषा ।;स जाम्बवन्तमाशु तौ निपेततुस्तला(ळा)हतौ ॥ १११॥
 | verse_line2  = स जाम्बवन्तमाशु तौ निपेततुस्तला(ळा)हतौ ॥ १११॥
 }}
@@ Line 6,661: / Line 7,396: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ प्रगृह्य भास्करिं ययौ स राक्षसो बली ।
+| verse_lines  = अथ प्रगृह्य भास्करिं ययौ स राक्षसो बली ।;जगाम चानु मारुतिः सुसूक्ष्ममक्षिकोपमः ॥ ११२॥
 | verse_line2  = जगाम चानु मारुतिः सुसूक्ष्ममक्षिकोपमः ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 6,670: / Line 7,406: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदैनमेष बाधते तदा विमोचयाम्यहम् ।
+| verse_lines  = यदैनमेष बाधते तदा विमोचयाम्यहम् ।;यदि स्म शक्यतेऽस्य तु स्वमोचनाय तद्वरम् ॥ ११३॥
 | verse_line2  = यदि स्म शक्यतेऽस्य तु स्वमोचनाय तद्वरम् ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 6,679: / Line 7,416: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति व्रजत्यनु स्म तं मरुत्सुते निशाचरः ।
+| verse_lines  = इति व्रजत्यनु स्म तं मरुत्सुते निशाचरः ।;पुरं विवेश चार्चितः स्वबन्धुभिः समस्तशः ॥ ११४॥
 | verse_line2  = पुरं विवेश चार्चितः स्वबन्धुभिः समस्तशः ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 6,688: / Line 7,426: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तुहिनसलिलमाल्यैः सर्वतोऽभिप्रवृष्टे रजनिचरवरेऽस्मिंस्तेन सिक्तः कपीशः ।
+| verse_lines  = तुहिनसलिलमाल्यैः सर्वतोऽभिप्रवृष्टे रजनिचरवरेऽस्मिंस्तेन सिक्तः कपीशः ।;विगतसकलयुद्धग्लानिरावञ्चयित्वा रजनिचरवरं तं तस्य नासां ददंश ॥ ११५॥
 | verse_line2  = विगतसकलयुद्धग्लानिरावञ्चयित्वा रजनिचरवरं तं तस्य नासां ददंश ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 6,697: / Line 7,436: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कराभ्यामस्य कर्णौ च नासिकां दशनैरपि ।
+| verse_lines  = कराभ्यामस्य कर्णौ च नासिकां दशनैरपि ।;सञ्छिद्य क्षिप्रमेवासावुत्पपात हरीश्वरः ॥ ११६॥
 | verse_line2  = सञ्छिद्य क्षिप्रमेवासावुत्पपात हरीश्वरः ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 6,706: / Line 7,446: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तळेन चैनं निजघान राक्षसः पिपेष भूमौ पतितं ततोऽपि ।
+| verse_lines  = तळेन चैनं निजघान राक्षसः पिपेष भूमौ पतितं ततोऽपि ।;समुद्गतोऽसौ विवरेऽङ्गुलीनां जघान शूलेन पुनः स राक्षसः ॥ ११७॥
 | verse_line2  = समुद्गतोऽसौ विवरेऽङ्गुलीनां जघान शूलेन पुनः स राक्षसः ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 6,715: / Line 7,456: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अमोघशूलं प्रपतन् (प्रपतत्)तमीक्ष्य(तदीक्ष्य) रवेः सुतस्योपरि मारुतात्मजः ।
+| verse_lines  = अमोघशूलं प्रपतन् (प्रपतत्)तमीक्ष्य(तदीक्ष्य) रवेः सुतस्योपरि मारुतात्मजः ।;प्रगृह्य जानौ प्रणिधाय शीघ्रं बभञ्ज तं प्रेक्ष्य ननाद चोच्चैः ॥ ११८॥
 | verse_line2  = प्रगृह्य जानौ प्रणिधाय शीघ्रं बभञ्ज तं प्रेक्ष्य ननाद चोच्चैः ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 6,724: / Line 7,466: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथैनमावृत्य जघान मुष्टिना स राक्षसो वायुसुतं स्तनान्तरे ।
+| verse_lines  = अथैनमावृत्य जघान मुष्टिना स राक्षसो वायुसुतं स्तनान्तरे ।;जगर्ज तेनाभिहतो हनूमानचिन्तयंस्तत् प्रजहार चैनम् ॥ ११९॥
 | verse_line2  = जगर्ज तेनाभिहतो हनूमानचिन्तयंस्तत् प्रजहार चैनम् ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 6,733: / Line 7,476: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तले(ळे)न वक्षस्यभिताडितो रुषा हनूमता मोहमवाप राक्षसः ।
+| verse_lines  = तले(ळे)न वक्षस्यभिताडितो रुषा हनूमता मोहमवाप राक्षसः ।;पुनश्च सञ्ज्ञां समवाप्य शीघ्रं ययौ स यत्रैव रघुप्रवीरः ॥ १२०॥
 | verse_line2  = पुनश्च सञ्ज्ञां समवाप्य शीघ्रं ययौ स यत्रैव रघुप्रवीरः ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 6,742: / Line 7,486: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचिन्तयामास ततो हनूमान् मयैव हन्तुं समरे हि शक्यः ।
+| verse_lines  = विचिन्तयामास ततो हनूमान् मयैव हन्तुं समरे हि शक्यः ।;असौ तथाऽप्येनमहं न हन्मि यशो हि रामस्य दृढं प्रकाशयन् ॥ १२१॥
 | verse_line2  = असौ तथाऽप्येनमहं न हन्मि यशो हि रामस्य दृढं प्रकाशयन् ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 6,751: / Line 7,496: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्यवध्यं तमिमं निहत्य स्वयं स रामो यश आहरेत ।
+| verse_lines  = अनन्यवध्यं तमिमं निहत्य स्वयं स रामो यश आहरेत ।;दत्तो वरो द्वारपयोः स्वयं च जनार्दनेनैव पुरातनश्च ॥ १२२॥
 | verse_line2  = दत्तो वरो द्वारपयोः स्वयं च जनार्दनेनैव पुरातनश्च ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 6,760: / Line 7,506: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मयैव वध्यौ भवतं त्रिजन्मसु प्रवृद्धवीर्याविति केशवेन ।
+| verse_lines  = मयैव वध्यौ भवतं त्रिजन्मसु प्रवृद्धवीर्याविति केशवेन ।;उक्तं ममैवैष यदप्यनुग्रहं वधेऽस्य कुर्यान्नतु मे स धर्मः ॥ १२३॥
 | verse_line2  = उक्तं ममैवैष यदप्यनुग्रहं वधेऽस्य कुर्यान्नतु मे स धर्मः ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 6,769: / Line 7,516: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति स्म सञ्चिन्त्य कपीशयुक्तो जगाम यत्रैव कपिप्रवीराः ।
+| verse_lines  = इति स्म सञ्चिन्त्य कपीशयुक्तो जगाम यत्रैव कपिप्रवीराः ।;स कुम्भकर्णोऽखिलवानरांस्तु प्रभक्षयन् राममुपाजगाम ॥ १२४॥
 | verse_line2  = स कुम्भकर्णोऽखिलवानरांस्तु प्रभक्षयन् राममुपाजगाम ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 6,778: / Line 7,526: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते भक्षितास्तेन कपिप्रवीराः सर्वे विनिर्जग्मुरमुष्य देहात् ।
+| verse_lines  = ते भक्षितास्तेन कपिप्रवीराः सर्वे विनिर्जग्मुरमुष्य देहात् ।;स्रोतोभिरेवाथ च रोमकूपैः केचित् तमेवाऽरुरुहुर्यथा गिरिम् ॥ १२५॥
 | verse_line2  = स्रोतोभिरेवाथ च रोमकूपैः केचित् तमेवाऽरुरुहुर्यथा गिरिम् ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 6,787: / Line 7,536: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तान् विधूयाऽशु यथा महागजो जगाम रामं समरार्थमेकः ।
+| verse_lines  = स तान् विधूयाऽशु यथा महागजो जगाम रामं समरार्थमेकः ।;प्रभक्षयन् स्वानपरांश्च सर्वशो मत्तः समाघ्राय च शोणितं पिबन् ॥ १२६॥
 | verse_line2  = प्रभक्षयन् स्वानपरांश्च सर्वशो मत्तः समाघ्राय च शोणितं पिबन् ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 6,796: / Line 7,546: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न्यवारयत् तं शरवर्षधारया स लक्ष्मणो नैनमचिन्तयत् सः ।
+| verse_lines  = न्यवारयत् तं शरवर्षधारया स लक्ष्मणो नैनमचिन्तयत् सः ।;जगाम रामं गिरिशृङ्गधारी समाह्वयत् तं समराय चाऽशु ॥ १२७॥
 | verse_line2  = जगाम रामं गिरिशृङ्गधारी समाह्वयत् तं समराय चाऽशु ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 6,805: / Line 7,556: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो समादाय धनुः सुघोरं शरान्सुरेशाशनितुल्यवेगान् ।
+| verse_lines  = अथो समादाय धनुः सुघोरं शरान्सुरेशाशनितुल्यवेगान् ।;प्रवेशयामास निशाचरे प्रभुः स राघवः पूर्वहतेषु यद्वत् ॥ १२८॥
 | verse_line2  = प्रवेशयामास निशाचरे प्रभुः स राघवः पूर्वहतेषु यद्वत् ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 6,814: / Line 7,566: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यावद्बलेन न्यहनत् खरादिकान् न तावतैव न्यपतत् स राक्षसः ।
+| verse_lines  = यावद्बलेन न्यहनत् खरादिकान् न तावतैव न्यपतत् स राक्षसः ।;अथ प्रहस्याऽत्मबलैकदेशं प्रदर्शयन् बाणवरान् मुमोच ॥ १२९॥
 | verse_line2  = अथ प्रहस्याऽत्मबलैकदेशं प्रदर्शयन् बाणवरान् मुमोच ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 6,823: / Line 7,576: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वाभ्यां स बाहू निचकर्त तस्य पदद्वयं चैव तथा शराभ्याम् ।
+| verse_lines  = द्वाभ्यां स बाहू निचकर्त तस्य पदद्वयं चैव तथा शराभ्याम् ।;अथापरेणास्य शिरो निकृत्य सम्प्राक्षिपत् सागरतोय आशु ॥ १३०॥
 | verse_line2  = अथापरेणास्य शिरो निकृत्य सम्प्राक्षिपत् सागरतोय आशु ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 6,832: / Line 7,586: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवर्धताब्धिः पतितेऽस्य काये महाचलाभे क्षणदाचरस्य ।
+| verse_lines  = अवर्धताब्धिः पतितेऽस्य काये महाचलाभे क्षणदाचरस्य ।;सुराश्च सर्वे ववृषुः प्रसूनैर्मुदा स्तुवन्तो रघुवर्यमूर्ध्नि ॥ १३१॥
 | verse_line2  = सुराश्च सर्वे ववृषुः प्रसूनैर्मुदा स्तुवन्तो रघुवर्यमूर्ध्नि ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 6,841: / Line 7,596: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = योजनानां त्रिलक्षं हि कुम्भकर्णोऽभ्यवर्धत ।
+| verse_lines  = योजनानां त्रिलक्षं हि कुम्भकर्णोऽभ्यवर्धत ।;पूर्वं पश्चात् सञ्चुकोच लङ्कायामुषितुं स्वयम् ॥ १३२॥
 | verse_line2  = पूर्वं पश्चात् सञ्चुकोच लङ्कायामुषितुं स्वयम् ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 6,850: / Line 7,606: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तु स्वभावमापन्नो म्रियमाणोऽभ्यवर्धत ।
+| verse_lines  = स तु स्वभावमापन्नो म्रियमाणोऽभ्यवर्धत ।;तेनास्मिन् पतिते त्वब्धिरवर्धदधिकं तदा ॥ १३३॥
 | verse_line2  = तेनास्मिन् पतिते त्वब्धिरवर्धदधिकं तदा ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 6,859: / Line 7,616: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथापरे ये रजनीचरास्तदा कपिप्रवीरैर्निहताश्च सर्वशः ।
+| verse_lines  = अथापरे ये रजनीचरास्तदा कपिप्रवीरैर्निहताश्च सर्वशः ।;हतावशिष्टास्त्वरिताः प्रदुद्रुवुर्भ्रातुर्वधं चोचुरुपेत्य रावणम् ॥ १३४॥
 | verse_line2  = हतावशिष्टास्त्वरिताः प्रदुद्रुवुर्भ्रातुर्वधं चोचुरुपेत्य रावणम् ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 6,868: / Line 7,626: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स दुःखतप्तो निपपात मूर्छितो निराशकश्चाभवदात्मजीविते ।
+| verse_lines  = स दुःखतप्तो निपपात मूर्छितो निराशकश्चाभवदात्मजीविते ।;तमाह पुत्रस्त्रिदशेशशत्रुर्नियुङ्क्ष्व मां शत्रुवधाय माचिरम् ॥ १३५॥
 | verse_line2  = तमाह पुत्रस्त्रिदशेशशत्रुर्नियुङ्क्ष्व मां शत्रुवधाय माचिरम् ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 6,877: / Line 7,636: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मया गृहीतस्त्रिदशेश्वरः पुरा विषीदसे किं नरराजपुत्रतः ।
+| verse_lines  = मया गृहीतस्त्रिदशेश्वरः पुरा विषीदसे किं नरराजपुत्रतः ।;स एवमुक्त्वा प्रजुहाव पावकं शिवं समभ्यर्च्य समारुहद्रथम् ॥ १३६॥
 | verse_line2  = स एवमुक्त्वा प्रजुहाव पावकं शिवं समभ्यर्च्य समारुहद्रथम् ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 6,886: / Line 7,646: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स आत्तधन्वा सशरो रथेन वियत्समारुह्य ययावदर्शनम् ।
+| verse_lines  = स आत्तधन्वा सशरो रथेन वियत्समारुह्य ययावदर्शनम् ।;स नागपाशैर्वरतः शिवस्य बबन्ध सर्वान् कपिवीरसङ्घान् ॥ १३७॥
 | verse_line2  = स नागपाशैर्वरतः शिवस्य बबन्ध सर्वान् कपिवीरसङ्घान् ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 6,895: / Line 7,656: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुराऽवताराय यदा स विष्णुर्दिदेश सर्वांस्त्रिदशांस्तदैव ।
+| verse_lines  = पुराऽवताराय यदा स विष्णुर्दिदेश सर्वांस्त्रिदशांस्तदैव ।;ममापि सेवा भवता(भवते) प्रयोज्येत्येवं गरुत्मानवदद् वृषाकपिम् ॥ १३८॥
 | verse_line2  = ममापि सेवा भवता(भवते) प्रयोज्येत्येवं गरुत्मानवदद् वृषाकपिम् ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 6,904: / Line 7,666: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाह विष्णुर्न भुवि प्रजातिमुपैहि सेवां तव चान्यथाऽहम् ।
+| verse_lines  = तमाह विष्णुर्न भुवि प्रजातिमुपैहि सेवां तव चान्यथाऽहम् ।;आदास्य एवात्र यथा यशः स्याद् धर्मश्च कर्तव्यकृदेव च स्याः ॥ १३९॥
 | verse_line2  = आदास्य एवात्र यथा यशः स्याद् धर्मश्च कर्तव्यकृदेव च स्याः ॥ १३९॥
 }}
@@ Line 6,913: / Line 7,676: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरेण शर्वस्य हि रावणात्मजो यदा निबध्नाति कपीन् सलक्ष्मणान् ।
+| verse_lines  = वरेण शर्वस्य हि रावणात्मजो यदा निबध्नाति कपीन् सलक्ष्मणान् ।;उरङ्गपाशेन तदा त्वमेव समेत्य सर्वानपि मोचयस्व ॥ १४०॥
 | verse_line2  = उरङ्गपाशेन तदा त्वमेव समेत्य सर्वानपि मोचयस्व ॥ १४०॥
 }}
@@ Line 6,922: / Line 7,686: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अहं समर्थोऽपि स लक्ष्मणश्च तथा हनूमान् न विमोचयामः ।
+| verse_lines  = अहं समर्थोऽपि स लक्ष्मणश्च तथा हनूमान् न विमोचयामः ।;तव प्रियार्थं गरुडैष एव कृतस्तवाऽदेश इमं कुरुष्व ॥ १४१॥
 | verse_line2  = तव प्रियार्थं गरुडैष एव कृतस्तवाऽदेश इमं कुरुष्व ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 6,931: / Line 7,696: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदेतदुक्तं हि पुराऽऽत्मना यत् ततो हि रामो न मुमोच कञ्चन ।
+| verse_lines  = तदेतदुक्तं हि पुराऽऽत्मना यत् ततो हि रामो न मुमोच कञ्चन ।;(स) न लक्ष्मणो नैव च मारुतात्मजः स चैव जानाति हि देवगुह्यम् ॥ १४२॥
 | verse_line2  = (स) न लक्ष्मणो नैव च मारुतात्मजः स चैव जानाति हि देवगुह्यम् ॥ १४२॥
 }}
@@ Line 6,940: / Line 7,706: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो निबद्ध्याऽशु हरीन् सलक्ष्मणान् जगाम रक्षः स्वपितुः सकाशम् ।
+| verse_lines  = अथो निबद्ध्याऽशु हरीन् सलक्ष्मणान् जगाम रक्षः स्वपितुः सकाशम् ।;ननन्द चासौ पिशिताशनेश्वरः शशंस पुत्रं च कृतात्मकार्यम् ॥ १४३॥
 | verse_line2  = ननन्द चासौ पिशिताशनेश्वरः शशंस पुत्रं च कृतात्मकार्यम् ॥ १४३॥
 }}
@@ Line 6,949: / Line 7,716: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पक्षिराजोऽथ हरेर्निदेशं स्मरंस्त्वरावानिह चाऽजगाम ।
+| verse_lines  = स पक्षिराजोऽथ हरेर्निदेशं स्मरंस्त्वरावानिह चाऽजगाम ।;तत्पक्षवातस्पर्शेन केवलं विनष्ट एषां स उरङ्गबन्धः ॥ १४४॥
 | verse_line2  = तत्पक्षवातस्पर्शेन केवलं विनष्ट एषां स उरङ्गबन्धः ॥ १४४॥
 }}
@@ Line 6,958: / Line 7,726: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स राममानम्य परात्मदैवतं ययौ सुमाल्याभरणानुलेपनः ।
+| verse_lines  = स राममानम्य परात्मदैवतं ययौ सुमाल्याभरणानुलेपनः ।;कपिप्रवीराश्च तरूञ्छिलाश्च प्रगृह्य नेदुर्बलिनः प्रहृष्टाः ॥ १४५॥
 | verse_line2  = कपिप्रवीराश्च तरूञ्छिलाश्च प्रगृह्य नेदुर्बलिनः प्रहृष्टाः ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 6,967: / Line 7,736: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा निनादं प्लवगेश्वराणां पुनः सपुत्रोऽत्रसदत्र रावणः ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा निनादं प्लवगेश्वराणां पुनः सपुत्रोऽत्रसदत्र रावणः ।;बन्धादमुष्मात् प्रतिनिस्सृतास्ते किमत्र कार्यं त्विति चिन्तयानः ॥ १४६॥
 | verse_line2  = बन्धादमुष्मात् प्रतिनिस्सृतास्ते किमत्र कार्यं त्विति चिन्तयानः ॥ १४६॥
 }}
@@ Line 6,976: / Line 7,746: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च हुत्वा स हुताशमेव रथं समारुह्य ययावदर्शनम् ।
+| verse_lines  = पुनश्च हुत्वा स हुताशमेव रथं समारुह्य ययावदर्शनम् ।;ववर्ष चास्त्राणि महान्त्यजस्रं वरादुमेशस्य तथाऽब्जजस्य ॥ १४७॥
 | verse_line2  = ववर्ष चास्त्राणि महान्त्यजस्रं वरादुमेशस्य तथाऽब्जजस्य ॥ १४७॥
 }}
@@ Line 6,985: / Line 7,756: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च तस्यास्त्रनिपीडितास्ते निपेतुरुर्व्यां कपयः सलक्ष्मणाः ।
+| verse_lines  = पुनश्च तस्यास्त्रनिपीडितास्ते निपेतुरुर्व्यां कपयः सलक्ष्मणाः ।;स्पृशन्ति नास्त्राणि दुरन्तशक्तिं तनुं समीरस्य हि कानिचित् क्‍वचित् ॥ १४८॥
 | verse_line2  = स्पृशन्ति नास्त्राणि दुरन्तशक्तिं तनुं समीरस्य हि कानिचित् क्‍वचित् ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 6,994: / Line 7,766: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विज्ञातुकामः पुरि सम्प्रवृत्तिं विभीषणः पूर्वगतस्तदाऽऽगात् ।
+| verse_lines  = विज्ञातुकामः पुरि सम्प्रवृत्तिं विभीषणः पूर्वगतस्तदाऽऽगात् ।;ददर्श सर्वान् पतितान् स वानरान् मरुत्सुतं त्वेकमनाकुलं च ॥ १४९॥
 | verse_line2  = ददर्श सर्वान् पतितान् स वानरान् मरुत्सुतं त्वेकमनाकुलं च ॥ १४९॥
 }}
@@ Line 7,003: / Line 7,776: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तं समादाय ययौ विधातृजं विमूर्च्छितं चोदकसेकतस्तम् ।
+| verse_lines  = स तं समादाय ययौ विधातृजं विमूर्च्छितं चोदकसेकतस्तम् ।;आश्वास्य किं जीवसि हीत्युवाच तथेति स प्राह च मन्दवाक्यः ॥ १५०॥
 | verse_line2  = आश्वास्य किं जीवसि हीत्युवाच तथेति स प्राह च मन्दवाक्यः ॥ १५०॥
 }}
@@ Line 7,012: / Line 7,786: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऊचे पुनर्जीवति किं हनूमान् जीवाम सर्वेऽपि हि जीवमाने ।
+| verse_lines  = ऊचे पुनर्जीवति किं हनूमान् जीवाम सर्वेऽपि हि जीवमाने ।;तस्मिन् हते निहताश्चैव सर्व इतीरितेऽस्मीत्यवदत् स मारुतिः ॥ १५१॥
 | verse_line2  = तस्मिन् हते निहताश्चैव सर्व इतीरितेऽस्मीत्यवदत् स मारुतिः ॥ १५१॥
 }}
@@ Line 7,021: / Line 7,796: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो जाम्बवानाह हनूमन्तमनन्तरम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो जाम्बवानाह हनूमन्तमनन्तरम् ।;योऽसौ मेरोः समीपस्थो गन्धमादनसञ्ज्ञितः(संज्ञकः) ।;गिरिस्तस्मात् समाहार्यं त्वयौषधि(ध)चतुष्टयम् ॥ १५२॥
 | verse_line2  = योऽसौ मेरोः समीपस्थो गन्धमादनसञ्ज्ञितः(संज्ञकः) ।
 }}
@@ Line 7,030: / Line 7,806: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मृतसञ्जीवनी मुख्या सन्धानकरणी परा ।
+| verse_lines  = मृतसञ्जीवनी मुख्या सन्धानकरणी परा ।;सवर्णकरणी चैव विशल्यकरणीति च ॥ १५३॥
 | verse_line2  = सवर्णकरणी चैव विशल्यकरणीति च ॥ १५३॥
 }}
@@ Line 7,039: / Line 7,816: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तः स क्षणेनैव प्रापतद् गन्धमादनम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तः स क्षणेनैव प्रापतद् गन्धमादनम् ।;अवाप चाम्बरचरो राममुक्तः शरो यथा ॥ १५४॥
 | verse_line2  = अवाप चाम्बरचरो राममुक्तः शरो यथा ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 7,048: / Line 7,826: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्तर्हिताश्चौषधीस्तु तदा विज्ञाय मारुतिः ।
+| verse_lines  = अन्तर्हिताश्चौषधीस्तु तदा विज्ञाय मारुतिः ।;उद्बबर्ह गिरिं क्रोधाच्छतयोजनमण्डलम् ॥ १५५॥
 | verse_line2  = उद्बबर्ह गिरिं क्रोधाच्छतयोजनमण्डलम् ॥ १५५॥
 }}
@@ Line 7,057: / Line 7,836: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तं समुत्पाट्य गिरिं करेण प्रतोल(ळ)यित्वा बलदेवसूनुः ।
+| verse_lines  = स तं समुत्पाट्य गिरिं करेण प्रतोल(ळ)यित्वा बलदेवसूनुः ।;समुत्पपाताम्बरमुग्रवेगो यथा हरिश्चक्रधरस्त्रिविक्रमे ॥ १५६॥
 | verse_line2  = समुत्पपाताम्बरमुग्रवेगो यथा हरिश्चक्रधरस्त्रिविक्रमे ॥ १५६॥
 }}
@@ Line 7,066: / Line 7,846: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवाप चाक्ष्णोः स निमेषमात्रतो निपातिता यत्र कपिप्रवीराः ।
+| verse_lines  = अवाप चाक्ष्णोः स निमेषमात्रतो निपातिता यत्र कपिप्रवीराः ।;तच्छैलवातस्पर्शात् समुत्थिताः समस्तशो वानरयूथपाः क्षणात् ॥ १५७॥
 | verse_line2  = तच्छैलवातस्पर्शात् समुत्थिताः समस्तशो वानरयूथपाः क्षणात् ॥ १५७॥
 }}
@@ Line 7,075: / Line 7,856: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपूजयन् मारुतिमुग्रपौरुषं रघूत्तमोऽस्यानुजनिस्तथाऽपरे ।
+| verse_lines  = अपूजयन् मारुतिमुग्रपौरुषं रघूत्तमोऽस्यानुजनिस्तथाऽपरे ।;पपात मूर्ध्न्यस्य च पुष्पसन्ततिः प्रमोदितैर्देववरैर्विसर्जिता ॥ १५८॥
 | verse_line2  = पपात मूर्ध्न्यस्य च पुष्पसन्ततिः प्रमोदितैर्देववरैर्विसर्जिता ॥ १५८॥
 }}
@@ Line 7,084: / Line 7,866: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स देवगन्धर्वमहर्षिसत्तमैरभिष्टुतो रामकरोप(करेण)गूहितः ।
+| verse_lines  = स देवगन्धर्वमहर्षिसत्तमैरभिष्टुतो रामकरोप(करेण)गूहितः ।;पुनर्गिरिं तं शतयोजनोच्छ्रितं न्यपातयत् संस्थित एव तत्र (च) ॥ १५९॥
 | verse_line2  = पुनर्गिरिं तं शतयोजनोच्छ्रितं न्यपातयत् संस्थित एव तत्र (च) ॥ १५९॥
 }}
@@ Line 7,093: / Line 7,876: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पूर्ववन्मारुतिवेगचोदितो निरन्तरं श्लिष्टतरोऽत्र चाभवत् ।
+| verse_lines  = स पूर्ववन्मारुतिवेगचोदितो निरन्तरं श्लिष्टतरोऽत्र चाभवत् ।;पुनश्च सर्वे तरुशैलहस्ता रणाय चोत्तस्थुरलं नदन्तः ॥ १६०॥
 | verse_line2  = पुनश्च सर्वे तरुशैलहस्ता रणाय चोत्तस्थुरलं नदन्तः ॥ १६०॥
 }}
@@ Line 7,102: / Line 7,886: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च तान् प्रेक्ष्य समुत्थितान् कपीन् भयं महच्छक्रजितं विवेश ।
+| verse_lines  = पुनश्च तान् प्रेक्ष्य समुत्थितान् कपीन् भयं महच्छक्रजितं विवेश ।;स पूर्ववद्धव्यवहे समर्च्य शिवं तथाऽदर्शनमेव जग्मिवान् ॥ १६१॥
 | verse_line2  = स पूर्ववद्धव्यवहे समर्च्य शिवं तथाऽदर्शनमेव जग्मिवान् ॥ १६१॥
 }}
@@ Line 7,111: / Line 7,896: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वराश्रयेणाजगिरीशयोस्तथा पुनर्महास्त्रैः स बबन्ध तान् कपीन् ।
+| verse_lines  = वराश्रयेणाजगिरीशयोस्तथा पुनर्महास्त्रैः स बबन्ध तान् कपीन् ।;अथाऽह रामस्य मनोऽनुसारतः पुराऽस्त्रमेवानुसरन् स लक्ष्मणः ॥ १६२॥
 | verse_line2  = अथाऽह रामस्य मनोऽनुसारतः पुराऽस्त्रमेवानुसरन् स लक्ष्मणः ॥ १६२॥
 }}
@@ Line 7,120: / Line 7,906: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पितामहास्त्रेण निहन्मि दुर्मतिं तवाऽज्ञया शक्रजितं सबान्धवम् ।
+| verse_lines  = पितामहास्त्रेण निहन्मि दुर्मतिं तवाऽज्ञया शक्रजितं सबान्धवम् ।;इतीरिते तेन स चाऽह राघवो भयाददृश्ये न विमोक्तुमर्हसि ॥ १६३॥
 | verse_line2  = इतीरिते तेन स चाऽह राघवो भयाददृश्ये न विमोक्तुमर्हसि ॥ १६३॥
 }}
@@ Line 7,129: / Line 7,916: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न सोढुमीशोऽसि यदि त्वमेतदस्त्रं तदाऽहं शरमात्रकेण ।
+| verse_lines  = न सोढुमीशोऽसि यदि त्वमेतदस्त्रं तदाऽहं शरमात्रकेण ।;अदृश्यमप्याशु निहन्मि सन्तं रसातले(ळे)ऽथापि हि सत्यलोके ॥ १६४॥
 | verse_line2  = अदृश्यमप्याशु निहन्मि सन्तं रसातले(ळे)ऽथापि हि सत्यलोके ॥ १६४॥
 }}
@@ Line 7,138: / Line 7,926: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति स्म वीन्द्रस्य हनूमतश्च बलप्रकाशाय पुरा प्रभुः स्वयम् ।
+| verse_lines  = इति स्म वीन्द्रस्य हनूमतश्च बलप्रकाशाय पुरा प्रभुः स्वयम् ।;सम्मानयित्वाऽस्त्रममुष्य रामो दुरन्तशक्तिः शरमाददेऽथ ॥ १६५॥
 | verse_line2  = सम्मानयित्वाऽस्त्रममुष्य रामो दुरन्तशक्तिः शरमाददेऽथ ॥ १६५॥
 }}
@@ Line 7,147: / Line 7,936: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनेन दृष्टोऽहमिति स्म दुष्टो विज्ञाय बाह्वोर्बलमस्य चोग्रम् ।
+| verse_lines  = अनेन दृष्टोऽहमिति स्म दुष्टो विज्ञाय बाह्वोर्बलमस्य चोग्रम् ।;विनिश्चयं देवतमस्य पश्यन् प्रदुद्रुवे प्राणपरीप्सुराशु ॥ १६६॥
 | verse_line2  = विनिश्चयं देवतमस्य पश्यन् प्रदुद्रुवे प्राणपरीप्सुराशु ॥ १६६॥
 }}
@@ Line 7,156: / Line 7,946: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हाहाकृते प्रद्रुत इन्द्रशत्रौ रघूत्तमः शत्रुविभीषणत्वात् ।
+| verse_lines  = हाहाकृते प्रद्रुत इन्द्रशत्रौ रघूत्तमः शत्रुविभीषणत्वात् ।;विभीषणेत्येव सुरैरभिष्टुतो विज्ञानमस्त्रं त्वमुचत् स्वसैन्ये ॥ १६७॥
 | verse_line2  = विभीषणेत्येव सुरैरभिष्टुतो विज्ञानमस्त्रं त्वमुचत् स्वसैन्ये ॥ १६७॥
 }}
@@ Line 7,165: / Line 7,956: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निशाचरास्त्रं ह्यगमत् क्षणेन रामास्त्रवीर्याद्धरयो नदन्तः ।
+| verse_lines  = निशाचरास्त्रं ह्यगमत् क्षणेन रामास्त्रवीर्याद्धरयो नदन्तः ।;उत्तस्थुरुच्चोरुगिरीन् प्रगृह्य प्रशंसमाना रघुवीरमुच्चैः ॥ १६८॥
 | verse_line2  = उत्तस्थुरुच्चोरुगिरीन् प्रगृह्य प्रशंसमाना रघुवीरमुच्चैः ॥ १६८॥
 }}
@@ Line 7,174: / Line 7,966: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुरैश्च पुष्पं वर्षद्भिरीडितस्तस्थौ धनुष्पाणिरनन्तवीर्यः ।
+| verse_lines  = सुरैश्च पुष्पं वर्षद्भिरीडितस्तस्थौ धनुष्पाणिरनन्तवीर्यः ।;स रावणस्याथ सुतो निकुम्भिलां पुनः समासाद्य जुहाव पावकम् ॥ १६९॥
 | verse_line2  = स रावणस्याथ सुतो निकुम्भिलां पुनः समासाद्य जुहाव पावकम् ॥ १६९॥
 }}
@@ Line 7,183: / Line 7,976: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विभीषणोऽथाऽह रघूत्तमं प्रभुं नियोजयाद्यैव वधाय दुर्मतेः ।
+| verse_lines  = विभीषणोऽथाऽह रघूत्तमं प्रभुं नियोजयाद्यैव वधाय दुर्मतेः ।;कृताग्निपूजो नहि वध्य एष वरो विधातुः प्रथितोऽस्य तादृशः ॥ १७०॥
 | verse_line2  = कृताग्निपूजो नहि वध्य एष वरो विधातुः प्रथितोऽस्य तादृशः ॥ १७०॥
 }}
@@ Line 7,192: / Line 7,986: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न वै वधं राम इयेष तस्य पलायितस्याऽत्मसमीक्षणात् पुनः ।
+| verse_lines  = न वै वधं राम इयेष तस्य पलायितस्याऽत्मसमीक्षणात् पुनः ।;सत्त्वोज्झितोऽसावपि कूटयोधी न मे वधार्होऽयमिति स्म स प्रभुः ॥ १७१॥
 | verse_line2  = सत्त्वोज्झितोऽसावपि कूटयोधी न मे वधार्होऽयमिति स्म स प्रभुः ॥ १७१॥
 }}
@@ Line 7,201: / Line 7,996: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स आदिदेशावरजं जनार्दनो हनूमता चैव विभीषणेन ।
+| verse_lines  = स आदिदेशावरजं जनार्दनो हनूमता चैव विभीषणेन ।;सहैव सर्वैरपि वानरेन्द्रैर्ययौ महात्मा स च तद्वधाय ॥ १७२॥
 | verse_line2  = सहैव सर्वैरपि वानरेन्द्रैर्ययौ महात्मा स च तद्वधाय ॥ १७२॥
 }}
@@ Line 7,210: / Line 8,006: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स जुह्वतस्तस्य चकार विघ्नं प्लवङ्गमैः सोऽथ युयुत्सया रथम् ।
+| verse_lines  = स जुह्वतस्तस्य चकार विघ्नं प्लवङ्गमैः सोऽथ युयुत्सया रथम् ।;समास्थितः कार्मुकबाणपाणिः प्रत्युद्ययौ लक्ष्मणमाशु गर्जन् ॥ १७३॥
 | verse_line2  = समास्थितः कार्मुकबाणपाणिः प्रत्युद्ययौ लक्ष्मणमाशु गर्जन् ॥ १७३॥
 }}
@@ Line 7,219: / Line 8,016: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उभौ च तावस्त्रविदां वरिष्ठौ शरैः शरीरान्तकरैस्ततक्षतुः ।
+| verse_lines  = उभौ च तावस्त्रविदां वरिष्ठौ शरैः शरीरान्तकरैस्ततक्षतुः ।;दिशश्च सर्वाः प्रदिशः शरोत्तमैर्विधाय शिक्षास्त्रबलैर्निरन्तराः ॥ १७४॥
 | verse_line2  = दिशश्च सर्वाः प्रदिशः शरोत्तमैर्विधाय शिक्षास्त्रबलैर्निरन्तराः ॥ १७४॥
 }}
@@ Line 7,228: / Line 8,026: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्राणि तस्यास्त्रवरैः स लक्ष्मणो निवार्य शत्रोश्चलकुण्डलोज्ज्वलम् ।
+| verse_lines  = अस्त्राणि तस्यास्त्रवरैः स लक्ष्मणो निवार्य शत्रोश्चलकुण्डलोज्ज्वलम् ।;शिरः शरेणाऽशु समुन्ममाथ सुरैः प्रसूनैरथ चाभिवृष्टः ॥ १७५॥
 | verse_line2  = शिरः शरेणाऽशु समुन्ममाथ सुरैः प्रसूनैरथ चाभिवृष्टः ॥ १७५॥
 }}
@@ Line 7,237: / Line 8,036: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निपातितेऽस्मिन् नितरां निशाचरान् प्लवङ्गमा जघ्नुरनेककोटिशः ।
+| verse_lines  = निपातितेऽस्मिन् नितरां निशाचरान् प्लवङ्गमा जघ्नुरनेककोटिशः ।;हतावशिष्टास्तु दशाननाय शशंसुरत्याप्तसुतप्रणाशम् ॥ १७६॥
 | verse_line2  = हतावशिष्टास्तु दशाननाय शशंसुरत्याप्तसुतप्रणाशम् ॥ १७६॥
 }}
@@ Line 7,246: / Line 8,046: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तन्निशम्याप्रियमुग्ररूपं भृशं विनिश्वस्य विलप्य दुःखात् ।
+| verse_lines  = स तन्निशम्याप्रियमुग्ररूपं भृशं विनिश्वस्य विलप्य दुःखात् ।;संस्थापयामास मतिं पुनश्च मरिष्य इत्येव विनिश्चितार्थः ॥ १७७॥
 | verse_line2  = संस्थापयामास मतिं पुनश्च मरिष्य इत्येव विनिश्चितार्थः ॥ १७७॥
 }}
@@ Line 7,255: / Line 8,056: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मरणाभिमुखः शीघ्रं रावणो रणकर्मणे ।
+| verse_lines  = मरणाभिमुखः शीघ्रं रावणो रणकर्मणे ।;सज्जीभवन्नन्तरैव दिदेश बलमूर्जितम् ॥ १७८॥
 | verse_line2  = सज्जीभवन्नन्तरैव दिदेश बलमूर्जितम् ॥ १७८॥
 }}
@@ Line 7,264: / Line 8,066: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्रिंशत् सहस्राणि महौघकानामक्षोहिणीनां (अपि) सह षट्सहस्रम् ।
+| verse_lines  = त्रिंशत् सहस्राणि महौघकानामक्षोहिणीनां (अपि) सह षट्सहस्रम् ।;श्रमेण संयोजयताऽशु रामं सज्जो भवामीति दिदेश रावणः ॥ १७९॥
 | verse_line2  = श्रमेण संयोजयताऽशु रामं सज्जो भवामीति दिदेश रावणः ॥ १७९॥
 }}
@@ Line 7,273: / Line 8,076: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदप्रधृष्यं वरतः स्वयम्भुवो युगान्तकालार्णवघूर्णितोपमम् ।
+| verse_lines  = तदप्रधृष्यं वरतः स्वयम्भुवो युगान्तकालार्णवघूर्णितोपमम् ।;प्रगृह्य नानाविधमस्त्रशस्त्रं बलं कपीञ्छीघ्रतमं जगाम ॥ १८०॥
 | verse_line2  = प्रगृह्य नानाविधमस्त्रशस्त्रं बलं कपीञ्छीघ्रतमं जगाम ॥ १८०॥
 }}
@@ Line 7,282: / Line 8,086: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आगच्छमानं तदपारमेयं बलं सुघोरं प्रल(ळ)यार्णवोपमम् ।
+| verse_lines  = आगच्छमानं तदपारमेयं बलं सुघोरं प्रल(ळ)यार्णवोपमम् ।;भयात् समुद्विग्नविषण्णचेतसः कपिप्रवीरा नितरां प्रदुद्रुवुः ॥ १८१॥
 | verse_line2  = भयात् समुद्विग्नविषण्णचेतसः कपिप्रवीरा नितरां प्रदुद्रुवुः ॥ १८१॥
 }}
@@ Line 7,291: / Line 8,096: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरो हि दत्तोऽस्य पुरा स्वयम्भुवा धरातले(ळे)ऽल्पेऽपि निवासशक्तिः ।
+| verse_lines  = वरो हि दत्तोऽस्य पुरा स्वयम्भुवा धरातले(ळे)ऽल्पेऽपि निवासशक्तिः ।;अजेयता चेत्यत एव सार्कजाः प्लवङ्गमा द्रष्टुमपि स्म नाशकन् ॥ १८२॥
 | verse_line2  = अजेयता चेत्यत एव सार्कजाः प्लवङ्गमा द्रष्टुमपि स्म नाशकन् ॥ १८२॥
 }}
@@ Line 7,300: / Line 8,106: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रगृह्य रामोऽथ धनुः शरांश्च समन्ततस्तानवधीच्छरौघैः ।
+| verse_lines  = प्रगृह्य रामोऽथ धनुः शरांश्च समन्ततस्तानवधीच्छरौघैः ।;स एव सर्वत्र च दृश्यमानो विदिक्षु दिक्षु प्रजहार सर्वशः ॥ १८३॥
 | verse_line2  = स एव सर्वत्र च दृश्यमानो विदिक्षु दिक्षु प्रजहार सर्वशः ॥ १८३॥
 }}
@@ Line 7,309: / Line 8,116: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षणेन सर्वांश्च निहत्य राघवः प्लवङ्गमानामृषभैः स पूजितः ।
+| verse_lines  = क्षणेन सर्वांश्च निहत्य राघवः प्लवङ्गमानामृषभैः स पूजितः ।;अभिष्टुतः सर्वसुरोत्तमैर्मुदा भृशं प्रसूनोत्करवर्षिभिः प्रभुः ॥ १८४॥
 | verse_line2  = अभिष्टुतः सर्वसुरोत्तमैर्मुदा भृशं प्रसूनोत्करवर्षिभिः प्रभुः ॥ १८४॥
 }}
@@ Line 7,318: / Line 8,126: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽययौ सर्वनिशाचरेश्वरो हतावशिष्टेन बलेन संवृतः ।
+| verse_lines  = अथाऽययौ सर्वनिशाचरेश्वरो हतावशिष्टेन बलेन संवृतः ।;विमानमारुह्य च पुष्पकं त्वरन् शरीरनाशाय महायुधोद्धतः ॥ १८५॥
 | verse_line2  = विमानमारुह्य च पुष्पकं त्वरन् शरीरनाशाय महायुधोद्धतः ॥ १८५॥
 }}
@@ Line 7,327: / Line 8,136: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विरूपनेत्रोऽथच यूपनेत्रस्तथा महापार्श्वमहोदरौ च ।
+| verse_lines  = विरूपनेत्रोऽथच यूपनेत्रस्तथा महापार्श्वमहोदरौ च ।;ययुस्तमावृत्य सहैव मन्त्रिणो मृतिं पुरोधाय रणाय यान्तम् ॥ १८६॥
 | verse_line2  = ययुस्तमावृत्य सहैव मन्त्रिणो मृतिं पुरोधाय रणाय यान्तम् ॥ १८६॥
 }}
@@ Line 7,336: / Line 8,146: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथास्य सैन्यानि निजघ्नुरोजसा समन्ततः शैलशिलाभिवृष्टिभिः ।
+| verse_lines  = अथास्य सैन्यानि निजघ्नुरोजसा समन्ततः शैलशिलाभिवृष्टिभिः ।;प्लवङ्गमास्तानभिवीक्ष्य वीर्यवान् ससार वेगेन महोदरो रुषा ॥ १८७॥
 | verse_line2  = प्लवङ्गमास्तानभिवीक्ष्य वीर्यवान् ससार वेगेन महोदरो रुषा ॥ १८७॥
 }}
@@ Line 7,345: / Line 8,156: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वीक्ष्यातिकायं तमभिद्रवन्तं स कुम्भकर्णोऽयमिति ब्रुवन्तः ।
+| verse_lines  = वीक्ष्यातिकायं तमभिद्रवन्तं स कुम्भकर्णोऽयमिति ब्रुवन्तः ।;प्रदुद्रुवुर्वानरवीरसङ्घास्तमाससादाऽशु सुतोऽथ वालिनः ॥ १८८॥
 | verse_line2  = प्रदुद्रुवुर्वानरवीरसङ्घास्तमाससादाऽशु सुतोऽथ वालिनः ॥ १८८॥
 }}
@@ Line 7,354: / Line 8,166: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वदन् स तिष्ठध्वमिति स्म वीरो विभीषिकामात्रमिदं न यात ।
+| verse_lines  = वदन् स तिष्ठध्वमिति स्म वीरो विभीषिकामात्रमिदं न यात ।;इतीरयन्नग्रत एष पुप्लुवे महोदरस्येन्द्रसुतात्मजो बली ॥ १८९॥
 | verse_line2  = इतीरयन्नग्रत एष पुप्लुवे महोदरस्येन्द्रसुतात्मजो बली ॥ १८९॥
 }}
@@ Line 7,363: / Line 8,176: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो शरानाशु विमुञ्चमानं शिरः परामृश्य निपात्य भूतळे ।
+| verse_lines  = अथो शरानाशु विमुञ्चमानं शिरः परामृश्य निपात्य भूतळे ।;ममर्द पद्भ्यामभवद् गतासुर्महोदरो वालिसुतेन चूर्णितः ॥ १९०॥
 | verse_line2  = ममर्द पद्भ्यामभवद् गतासुर्महोदरो वालिसुतेन चूर्णितः ॥ १९०॥
 }}
@@ Line 7,372: / Line 8,186: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो महापार्श्व उपाजगाम प्रवर्षमाणोऽस्य शराम्बुधाराः ।
+| verse_lines  = अथो महापार्श्व उपाजगाम प्रवर्षमाणोऽस्य शराम्बुधाराः ।;प्रसह्य चाऽच्छिद्य धनुः करस्थं समाददे खड्गममुष्य सोऽङ्गदः ॥ १९१॥
 | verse_line2  = प्रसह्य चाऽच्छिद्य धनुः करस्थं समाददे खड्गममुष्य सोऽङ्गदः ॥ १९१॥
 }}
@@ Line 7,381: / Line 8,196: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निगृह्य केशेषु निपात्य भूतले(ळे) चकर्त वामांसत औदरं परम् ।
+| verse_lines  = निगृह्य केशेषु निपात्य भूतले(ळे) चकर्त वामांसत औदरं परम् ।;यथोपवीतं स तथा द्विधाकृतो ममार मन्त्री रजनीचरेशितुः ॥ १९२॥
 | verse_line2  = यथोपवीतं स तथा द्विधाकृतो ममार मन्त्री रजनीचरेशितुः ॥ १९२॥
 }}
@@ Line 7,390: / Line 8,206: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथैनमाजग्मतुरुद्यतायुधौ विरूपनेत्रोऽप्यथ यूपनेत्रः ।
+| verse_lines  = अथैनमाजग्मतुरुद्यतायुधौ विरूपनेत्रोऽप्यथ यूपनेत्रः ।;यथैव मेघौ दिवि तिग्मरश्मिं तथा समाच्छादयतां शरौघैः ॥ १९३॥
 | verse_line2  = यथैव मेघौ दिवि तिग्मरश्मिं तथा समाच्छादयतां शरौघैः ॥ १९३॥
 }}
@@ Line 7,399: / Line 8,216: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताभ्यां स बद्धः शरपञ्जरेण विचेष्टितुं नाशकदत्र वीरः ।
+| verse_lines  = ताभ्यां स बद्धः शरपञ्जरेण विचेष्टितुं नाशकदत्र वीरः ।;हरीश्वरः शैलमतिप्रमाणमुत्पाट्य चिक्षेप तयोः शरीरे ॥ १९४॥
 | verse_line2  = हरीश्वरः शैलमतिप्रमाणमुत्पाट्य चिक्षेप तयोः शरीरे ॥ १९४॥
 }}
@@ Line 7,408: / Line 8,226: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उभौ च तौ तेन विचूर्णितौ रणे रवेः सुतस्योरुबलेरितेन ।
+| verse_lines  = उभौ च तौ तेन विचूर्णितौ रणे रवेः सुतस्योरुबलेरितेन ।;निशाचरेशोऽथ शरेण सूर्यजं बिभेद वक्षस्यपि सोऽपतद् भुवि ॥ १९५॥
 | verse_line2  = निशाचरेशोऽथ शरेण सूर्यजं बिभेद वक्षस्यपि सोऽपतद् भुवि ॥ १९५॥
 }}
@@ Line 7,417: / Line 8,236: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु सर्वांश्च हरिप्रवीरान् विधूय बाणैर्बलवान् दशाननः ।
+| verse_lines  = ततस्तु सर्वांश्च हरिप्रवीरान् विधूय बाणैर्बलवान् दशाननः ।;जगाम रामाभिमुखस्तदैनं रुरोध रामावरजः शरौघैः ॥ १९६॥
 | verse_line2  = जगाम रामाभिमुखस्तदैनं रुरोध रामावरजः शरौघैः ॥ १९६॥
 }}
@@ Line 7,426: / Line 8,246: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा दशास्योऽन्तकदण्डकल्पां मयाय दत्तां कमलोद्भवेन ।
+| verse_lines  = तदा दशास्योऽन्तकदण्डकल्पां मयाय दत्तां कमलोद्भवेन ।;मयाद्गृहीतां च विवाहकाले प्रगृह्य शक्तिं विससर्ज लक्ष्मणे ॥ १९७॥
 | verse_line2  = मयाद्गृहीतां च विवाहकाले प्रगृह्य शक्तिं विससर्ज लक्ष्मणे ॥ १९७॥
 }}
@@ Line 7,435: / Line 8,256: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तया स वीरः सुविदारितोराः पपात भूमौ सुभृशं विमूर्च्छितः ।
+| verse_lines  = तया स वीरः सुविदारितोराः पपात भूमौ सुभृशं विमूर्च्छितः ।;मरुत्सुतः शैलमतिप्रमाणं चिक्षेप रक्षःपतिवक्षसि द्रुतम् ॥ १९८॥
 | verse_line2  = मरुत्सुतः शैलमतिप्रमाणं चिक्षेप रक्षःपतिवक्षसि द्रुतम् ॥ १९८॥
 }}
@@ Line 7,444: / Line 8,266: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनातिगाढं व्यथितो दशाननो मुखैर्वमञ्छोणितपूरमाशु ।
+| verse_lines  = तेनातिगाढं व्यथितो दशाननो मुखैर्वमञ्छोणितपूरमाशु ।;तदन्तरेण प्रतिगृह्य लक्ष्मणं जगाम शक्त्या सह रामसन्निधिम् ॥ १९९॥
 | verse_line2  = तदन्तरेण प्रतिगृह्य लक्ष्मणं जगाम शक्त्या सह रामसन्निधिम् ॥ १९९॥
 }}
@@ Line 7,453: / Line 8,276: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समुद्बबर्हाथ च तां स राघवो दिदेश च प्राणवरात्मजं पुनः ।
+| verse_lines  = समुद्बबर्हाथ च तां स राघवो दिदेश च प्राणवरात्मजं पुनः ।;प्रभुः समानेतुमथो वरौषधीः स चाऽनिनायाऽशु गिरिं पुनस्तम् ॥ २००॥
 | verse_line2  = प्रभुः समानेतुमथो वरौषधीः स चाऽनिनायाऽशु गिरिं पुनस्तम् ॥ २००॥
 }}
@@ Line 7,462: / Line 8,286: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्गन्धमात्रेण समुत्थितोऽसौ सौमित्रिरात्तोरुबलश्च पूर्ववत् ।
+| verse_lines  = तद्गन्धमात्रेण समुत्थितोऽसौ सौमित्रिरात्तोरुबलश्च पूर्ववत् ।;शशंस चाश्लिष्य मरुत्सुतं प्रभुः स राघवोऽगण्यगुणार्णवः स्मयन् ॥ २०१॥
 | verse_line2  = शशंस चाश्लिष्य मरुत्सुतं प्रभुः स राघवोऽगण्यगुणार्णवः स्मयन् ॥ २०१॥
 }}
@@ Line 7,471: / Line 8,296: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राक्षिपत् तं गिरिवरं लङ्कास्थः सन् स मारुतिः ।
+| verse_lines  = प्राक्षिपत् तं गिरिवरं लङ्कास्थः सन् स मारुतिः ।;अर्धलक्षे योजनानां यत्रासौ पूर्वसंस्थितः ॥ २०२॥
 | verse_line2  = अर्धलक्षे योजनानां यत्रासौ पूर्वसंस्थितः ॥ २०२॥
 }}
@@ Line 7,480: / Line 8,306: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्बाहुवेगात् संश्लेषं प्राप पूर्ववदेव सः ।
+| verse_lines  = तद्बाहुवेगात् संश्लेषं प्राप पूर्ववदेव सः ।;मृताश्च ये प्लवङ्गास्तु तद्गन्धात् तेऽपि जीविताः ॥ २०३॥
 | verse_line2  = मृताश्च ये प्लवङ्गास्तु तद्गन्धात् तेऽपि जीविताः ॥ २०३॥
 }}
@@ Line 7,489: / Line 8,316: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामाज्ञयैव रक्षांसि हरयोऽब्धाववाक्षिपन् ।
+| verse_lines  = रामाज्ञयैव रक्षांसि हरयोऽब्धाववाक्षिपन् ।;नोज्जीवितास्ततस्ते तु वानरा निरुजोऽभवन् ॥ २०४॥
 | verse_line2  = नोज्जीवितास्ततस्ते तु वानरा निरुजोऽभवन् ॥ २०४॥
 }}
@@ Line 7,498: / Line 8,326: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = छिन्नप्ररोहिणश्चैव विशल्याः पूर्ववर्णिनः ।
+| verse_lines  = छिन्नप्ररोहिणश्चैव विशल्याः पूर्ववर्णिनः ।;औषधीनां प्रभावेन सर्वेऽपि हरयोऽभवन् ॥ २०५॥
 | verse_line2  = औषधीनां प्रभावेन सर्वेऽपि हरयोऽभवन् ॥ २०५॥
 }}
@@ Line 7,507: / Line 8,336: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽससादोत्तमपूरुषं प्रभुं विमानगो रावण आयुधौघान् ।
+| verse_lines  = अथाऽससादोत्तमपूरुषं प्रभुं विमानगो रावण आयुधौघान् ।;प्रवर्षमाणो रघुवंशनाथं तमात्तधन्वाऽभिययौ च रामः(राघवः) ॥ २०६॥
 | verse_line2  = प्रवर्षमाणो रघुवंशनाथं तमात्तधन्वाऽभिययौ च रामः(राघवः) ॥ २०६॥
 }}
@@ Line 7,516: / Line 8,346: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्मानयन् राघवमादिपूरुषं निर्यातयामास रथं पुरन्दरः ।
+| verse_lines  = सम्मानयन् राघवमादिपूरुषं निर्यातयामास रथं पुरन्दरः ।;सहायुधं मातलिसङ्गृहीतं समारुरोहाऽशु स लक्ष्मणाग्रजः ॥ २०७॥
 | verse_line2  = सहायुधं मातलिसङ्गृहीतं समारुरोहाऽशु स लक्ष्मणाग्रजः ॥ २०७॥
 }}
@@ Line 7,525: / Line 8,356: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आरुह्य तं रथवरं जगदेकनाथो लोकाभयाय रजनीचरनाथमाशु ।
+| verse_lines  = आरुह्य तं रथवरं जगदेकनाथो लोकाभयाय रजनीचरनाथमाशु ।;अभ्युद्ययौ दशशतांशुरिवान्धकारं लोकानशेषत इमान् निगिरन्तमुद्यन् ॥ २०८॥
 | verse_line2  = अभ्युद्ययौ दशशतांशुरिवान्धकारं लोकानशेषत इमान् निगिरन्तमुद्यन् ॥ २०८॥
 }}
@@ Line 7,534: / Line 8,366: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आयान्तमीक्ष्य रजनीचरलोकनाथः शस्त्राण्यथास्त्रसहितानि मुमोच रामे ।
+| verse_lines  = आयान्तमीक्ष्य रजनीचरलोकनाथः शस्त्राण्यथास्त्रसहितानि मुमोच रामे ।;रामस्तु तानि विनिकृत्य(विनिवार्य) निजैर्महास्त्रैस्तस्योत्तमाङ्गदशकं युगपन्न्यकृन्तत् ॥ २०९॥
 | verse_line2  = रामस्तु तानि विनिकृत्य(विनिवार्य) निजैर्महास्त्रैस्तस्योत्तमाङ्गदशकं युगपन्न्यकृन्तत् ॥ २०९॥
 }}
@@ Line 7,543: / Line 8,376: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृत्तानि तानि पुनरेव समुत्थितानि दृष्ट्वा वराच्छतधृतेर्हृदयं विभेद ।
+| verse_lines  = कृत्तानि तानि पुनरेव समुत्थितानि दृष्ट्वा वराच्छतधृतेर्हृदयं विभेद ।;बाणेन वज्रसदृशेन स भिन्नहृत्को रक्तं वमन् न्यपतदाशु महाविमानात् ॥ २१०॥
 | verse_line2  = बाणेन वज्रसदृशेन स भिन्नहृत्को रक्तं वमन् न्यपतदाशु महाविमानात् ॥ २१०॥
 }}
@@ Line 7,552: / Line 8,386: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् हते त्रिजगतां परमप्रतीपे ब्रह्मा शिवेन सहितः सह लोकपालैः ।
+| verse_lines  = तस्मिन् हते त्रिजगतां परमप्रतीपे ब्रह्मा शिवेन सहितः सह लोकपालैः ।;अभ्येत्य पादयुगळं जगदेकभर्तू रामस्य भक्तिभरितः शिरसा ननाम ॥ २११॥
 | verse_line2  = अभ्येत्य पादयुगळं जगदेकभर्तू रामस्य भक्तिभरितः शिरसा ननाम ॥ २११॥
 }}
@@ Line 7,561: / Line 8,396: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथैनमस्तौत् पितरं कृताञ्जलिर्गुणाभिरामं जगतः पितामहः ।
+| verse_lines  = अथैनमस्तौत् पितरं कृताञ्जलिर्गुणाभिरामं जगतः पितामहः ।;जितं जितं तेऽजित लोकभावन प्रपन्नपालाय नताः स्म ते वयम् ॥ २१२॥
 | verse_line2  = जितं जितं तेऽजित लोकभावन प्रपन्नपालाय नताः स्म ते वयम् ॥ २१२॥
 }}
@@ Line 7,570: / Line 8,406: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वमेक ईशोऽस्य नचाऽदिरन्तस्तवेड्य कालेन तथैव देशतः ।
+| verse_lines  = त्वमेक ईशोऽस्य नचाऽदिरन्तस्तवेड्य कालेन तथैव देशतः ।;गुणा ह्यगण्यास्तव तेप्यनन्ताः प्रत्येकशश्चाऽदिविनाशवर्जिताः ॥ २१३॥
 | verse_line2  = गुणा ह्यगण्यास्तव तेप्यनन्ताः प्रत्येकशश्चाऽदिविनाशवर्जिताः ॥ २१३॥
 }}
@@ Line 7,579: / Line 8,416: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नचोद्भवो नैव तिरस्कृतिस्ते क्‍वचिद् गुणानां परतः स्वतो वा ।
+| verse_lines  = नचोद्भवो नैव तिरस्कृतिस्ते क्‍वचिद् गुणानां परतः स्वतो वा ।;त्वमेक आद्यः परमः स्वतन्त्रो भृत्यास्तवाहं शिवपूर्वकाश्च ये ॥ २१४॥
 | verse_line2  = त्वमेक आद्यः परमः स्वतन्त्रो भृत्यास्तवाहं शिवपूर्वकाश्च ये ॥ २१४॥
 }}
@@ Line 7,588: / Line 8,426: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथाऽर्चिषोऽग्नेः पवनस्य वेगा मरीचयोऽर्कस्य नदीषु चाऽपः ।
+| verse_lines  = यथाऽर्चिषोऽग्नेः पवनस्य वेगा मरीचयोऽर्कस्य नदीषु चाऽपः ।;गच्छन्ति चाऽयन्ति च सन्तताश्च तद्वन्मदाद्याः शिवपूर्वकाश्च ये ॥ २१५॥
 | verse_line2  = गच्छन्ति चाऽयन्ति च सन्तताश्च तद्वन्मदाद्याः शिवपूर्वकाश्च ये ॥ २१५॥
 }}
@@ Line 7,597: / Line 8,436: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ये ये च मुक्तास्त्वथ ये च बद्धाः सर्वे तवेशेश वशे सदैव ।
+| verse_lines  = ये ये च मुक्तास्त्वथ ये च बद्धाः सर्वे तवेशेश वशे सदैव ।;वयं सदा त्वद्गुणपूगमुच्चैः सर्वे वदन्तोऽपि न पारगामिनः ॥ २१६॥
 | verse_line2  = वयं सदा त्वद्गुणपूगमुच्चैः सर्वे वदन्तोऽपि न पारगामिनः ॥ २१६॥
 }}
@@ Line 7,606: / Line 8,446: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किमेष ईदृग्गुणकस्य ते प्रभो रक्षोवधोऽशेषसुरप्रपालनम् ।
+| verse_lines  = किमेष ईदृग्गुणकस्य ते प्रभो रक्षोवधोऽशेषसुरप्रपालनम् ।;अनन्यसाध्यं हि तथाऽपि तद् द्वयं कृतं त्वया तस्य नमोनमस्ते ॥ २१७॥
 | verse_line2  = अनन्यसाध्यं हि तथाऽपि तद् द्वयं कृतं त्वया तस्य नमोनमस्ते ॥ २१७॥
 }}
@@ Line 7,615: / Line 8,456: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते त्वब्जभवेन शूली समाह्वयद् राघवमाहवाय ।
+| verse_lines  = इतीरिते त्वब्जभवेन शूली समाह्वयद् राघवमाहवाय ।;वरं मदीयं त्वगणय्य रक्षो हतं त्वया तेन रणाय मेहि (मैहि)॥ २१८॥
 | verse_line2  = वरं मदीयं त्वगणय्य रक्षो हतं त्वया तेन रणाय मेहि (मैहि)॥ २१८॥
 }}
@@ Line 7,624: / Line 8,466: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितेऽस्त्वित्यभिधाय राघवो धनुः प्रगृह्याऽशु शरं च सन्दधे ।
+| verse_lines  = इतीरितेऽस्त्वित्यभिधाय राघवो धनुः प्रगृह्याऽशु शरं च सन्दधे ।;विकृष्यमाणे चलिता वसुन्धरा पपात रुद्रोऽपि धराप्रकम्पतः ॥ २१९॥
 | verse_line2  = विकृष्यमाणे चलिता वसुन्धरा पपात रुद्रोऽपि धराप्रकम्पतः ॥ २१९॥
 }}
@@ Line 7,633: / Line 8,476: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथोत्थितश्चाऽसुरभाववर्जितः क्षमस्व देवेति ननाम पादयोः ।
+| verse_lines  = अथोत्थितश्चाऽसुरभाववर्जितः क्षमस्व देवेति ननाम पादयोः ।;उवाच च त्वद्वशगोऽस्मि सर्वदा प्रसीद मे त्वद्विषयं मनः कुरु ॥ २२०॥
 | verse_line2  = उवाच च त्वद्वशगोऽस्मि सर्वदा प्रसीद मे त्वद्विषयं मनः कुरु ॥ २२०॥
 }}
@@ Line 7,642: / Line 8,486: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथेन्द्रमुख्याश्च तमूचिरे सुरास्त्वयाऽविताः स्मोऽद्य निशाचराद् वयम् ।
+| verse_lines  = अथेन्द्रमुख्याश्च तमूचिरे सुरास्त्वयाऽविताः स्मोऽद्य निशाचराद् वयम् ।;तथैव सर्वापद एव नस्त्वं प्रपाहि सर्वे भवदीयकाः स्म ॥ २२१॥
 | verse_line2  = तथैव सर्वापद एव नस्त्वं प्रपाहि सर्वे भवदीयकाः स्म ॥ २२१॥
 }}
@@ Line 7,651: / Line 8,496: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सीताकृतिं तामथ तत्र चाऽगतां दिव्यच्छलेन प्रणिधाय पावके ।
+| verse_lines  = सीताकृतिं तामथ तत्र चाऽगतां दिव्यच्छलेन प्रणिधाय पावके ।;कैलासतस्तां पुनरेव चाऽगतां सीतामगृह्णाद्धुतभुक्समर्पिताम् ॥ २२२॥
 | verse_line2  = कैलासतस्तां पुनरेव चाऽगतां सीतामगृह्णाद्धुतभुक्समर्पिताम् ॥ २२२॥
 }}
@@ Line 7,660: / Line 8,506: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानन् गिरीशालयगां स सीतां समग्रहीत् पावकसम्प्रदत्ताम् ।
+| verse_lines  = जानन् गिरीशालयगां स सीतां समग्रहीत् पावकसम्प्रदत्ताम् ।;मुमोद सम्प्राप्य च तां स रामः सा चैव देवी भगवन्तमाप्य ॥ २२३॥
 | verse_line2  = मुमोद सम्प्राप्य च तां स रामः सा चैव देवी भगवन्तमाप्य ॥ २२३॥
 }}
@@ Line 7,669: / Line 8,516: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो गिरेरानयनात् परस्ताद् ये वानरा रावणबाणपीडिताः ।
+| verse_lines  = अथो गिरेरानयनात् परस्ताद् ये वानरा रावणबाणपीडिताः ।;तारापिता तान् निरुजश्चकार सुषेणनामा भिषजां वरिष्ठः ॥ २२४॥
 | verse_line2  = तारापिता तान् निरुजश्चकार सुषेणनामा भिषजां वरिष्ठः ॥ २२४॥
 }}
@@ Line 7,678: / Line 8,526: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा मृतान् राघव आनिनाय यमक्षयाद् देवगणांश्च सर्वशः ।
+| verse_lines  = तदा मृतान् राघव आनिनाय यमक्षयाद् देवगणांश्च सर्वशः ।;समन्वजानात् पितरं च तत्र समागतं गन्तुमियेष चाथ ॥ २२५॥
 | verse_line2  = समन्वजानात् पितरं च तत्र समागतं गन्तुमियेष चाथ ॥ २२५॥
 }}
@@ Line 7,687: / Line 8,536: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विभीषणेनार्पितमारुरोह स पुष्पकं तत्सहितः सवानरः ।
+| verse_lines  = विभीषणेनार्पितमारुरोह स पुष्पकं तत्सहितः सवानरः ।;पुरीं जगामाऽशु निजामयोध्यां पुरो हनूमन्तमथ न्ययोजयत् ॥ २२६॥
 | verse_line2  = पुरीं जगामाऽशु निजामयोध्यां पुरो हनूमन्तमथ न्ययोजयत् ॥ २२६॥
 }}
@@ Line 7,696: / Line 8,546: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ददर्श चासौ भरतं हुताशनं प्रवेष्टुकामं जगदीश्वरस्य ।
+| verse_lines  = ददर्श चासौ भरतं हुताशनं प्रवेष्टुकामं जगदीश्वरस्य ।;अदर्शनात् तं विनिवार्य रामं समागतं चास्य शशंस मारुतिः ॥ २२७॥
 | verse_line2  = अदर्शनात् तं विनिवार्य रामं समागतं चास्य शशंस मारुतिः ॥ २२७॥
 }}
@@ Line 7,705: / Line 8,556: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा प्रमोदोरुभरः स तेन सहैव पौरैः सहितः समातृकः ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा प्रमोदोरुभरः स तेन सहैव पौरैः सहितः समातृकः ।;शत्रुघ्नयुक्तोऽभिसमेत्य राघवं ननाम बाष्पाकुललोचनाननः ॥ २२८॥
 | verse_line2  = शत्रुघ्नयुक्तोऽभिसमेत्य राघवं ननाम बाष्पाकुललोचनाननः ॥ २२८॥
 }}
@@ Line 7,714: / Line 8,566: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्थाप्य तं रघुपतिः सस्वजे प्रणयान्वितः ।
+| verse_lines  = उत्थाप्य तं रघुपतिः सस्वजे प्रणयान्वितः ।;शत्रुघ्नं च तदन्येषु प्रतिपेदे यथावयः ॥ २२९॥
 | verse_line2  = शत्रुघ्नं च तदन्येषु प्रतिपेदे यथावयः ॥ २२९॥
 }}
@@ Line 7,723: / Line 8,576: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरीं प्रविश्य मुनिभिः साम्राज्ये चाभिषेचितः ।
+| verse_lines  = पुरीं प्रविश्य मुनिभिः साम्राज्ये चाभिषेचितः ।;यथोचितं च सम्मान्य सर्वानाहेदमीश्वरः ॥ २३०॥
 | verse_line2  = यथोचितं च सम्मान्य सर्वानाहेदमीश्वरः ॥ २३०॥
 }}
@@ Line 7,732: / Line 8,586: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वैर्भवद्भिः सुकृतं विधाय देहं मनोवाक्सहितं मदीयम् ।
+| verse_lines  = सर्वैर्भवद्भिः सुकृतं विधाय देहं मनोवाक्सहितं मदीयम् ।;एतावदेवाखिलसद्विधेयं यत् कायवाक्चित्तभवं मदर्चनम् ॥ २३१॥
 | verse_line2  = एतावदेवाखिलसद्विधेयं यत् कायवाक्चित्तभवं मदर्चनम् ॥ २३१॥
 }}
@@ Line 7,741: / Line 8,596: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुक्तिप्रदानात् प्रतिकर्तृता मे सर्वस्य चाथो भवतां भवेत (त्)।
+| verse_lines  = मुक्तिप्रदानात् प्रतिकर्तृता मे सर्वस्य चाथो भवतां भवेत (त्)।;हनूमतो न प्रतिकर्तृता स्यात् स्वभावभक्तस्य निरौपधं मे ॥ २३२॥
 | verse_line2  = हनूमतो न प्रतिकर्तृता स्यात् स्वभावभक्तस्य निरौपधं मे ॥ २३२॥
 }}
@@ Line 7,750: / Line 8,606: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मद्भक्तौ ज्ञानपूर्तावनुपधिकबलप्रोन्नतिस्थैर्यधैर्यस्वाभाव्याधिक्यतेजःसुमतिदमशमेष्वस्य तुल्यो न कश्चित् ।
+| verse_lines  = मद्भक्तौ ज्ञानपूर्तावनुपधिकबलप्रोन्नतिस्थैर्यधैर्यस्वाभाव्याधिक्यतेजःसुमतिदमशमेष्वस्य तुल्यो न कश्चित् ।;शेषो रुद्रः सुपर्णोऽप्युरुगुणसमितौ नो सहस्रांशतुल्या अस्येत्यस्मान् (अस्मिन्) मदैशं (मदंशं) पदमहममुना सार्धमेवोपभोक्ष्ये ॥ २३३॥
 | verse_line2  = शेषो रुद्रः सुपर्णोऽप्युरुगुणसमितौ नो सहस्रांशतुल्या अस्येत्यस्मान् (अस्मिन्) मदैशं (मदंशं) पदमहममुना सार्धमेवोपभोक्ष्ये ॥ २३३॥
 }}
@@ Line 7,759: / Line 8,616: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं जिगाय भुवनं दशकन्धरोऽसावब्जोद्भवस्य वरतो नतु तं कदाचित् ।
+| verse_lines  = पूर्वं जिगाय भुवनं दशकन्धरोऽसावब्जोद्भवस्य वरतो नतु तं कदाचित् ।;कश्चिज्जिगाय पुरुहूतसुतः कपित्वाद् विष्णोर्वरादजयदर्जुन एव चैनम् ॥ २३४॥
 | verse_line2  = कश्चिज्जिगाय पुरुहूतसुतः कपित्वाद् विष्णोर्वरादजयदर्जुन एव चैनम् ॥ २३४॥
 }}
@@ Line 7,768: / Line 8,626: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दत्तो वरो न मनुजान् प्रति वानरांश्च धात्राऽस्य तेन विजितो युधि वालिनैषः ।
+| verse_lines  = दत्तो वरो न मनुजान् प्रति वानरांश्च धात्राऽस्य तेन विजितो युधि वालिनैषः ।;अब्जोद्भवस्य वरमाश्वभिभूय रक्षो जिग्ये त्वहं रणमुखे बलिमाह्वयन्तम् ॥ २३५॥
 | verse_line2  = अब्जोद्भवस्य वरमाश्वभिभूय रक्षो जिग्ये त्वहं रणमुखे बलिमाह्वयन्तम् ॥ २३५॥
 }}
@@ Line 7,777: / Line 8,636: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलेर्द्वारस्थोऽहं वरमस्मै सम्प्रदाय पूर्वं तु ।
+| verse_lines  = बलेर्द्वारस्थोऽहं वरमस्मै सम्प्रदाय पूर्वं तु ।;तेन मया रक्षोऽस्तं योजनमयुतं पदाङ्गुल्या ॥ २३६॥
 | verse_line2  = तेन मया रक्षोऽस्तं योजनमयुतं पदाङ्गुल्या ॥ २३६॥
 }}
@@ Line 7,786: / Line 8,646: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च युद्धाय समाह्वयन्तं न्यपातयं रावणमेकमुष्टिना ।
+| verse_lines  = पुनश्च युद्धाय समाह्वयन्तं न्यपातयं रावणमेकमुष्टिना ।;महाबलोऽहं कपिलाख्यरूपस्त्रिकोटिरूपः पवनश्च मे सुतः ॥ २३७॥
 | verse_line2  = महाबलोऽहं कपिलाख्यरूपस्त्रिकोटिरूपः पवनश्च मे सुतः ॥ २३७॥
 }}
@@ Line 7,795: / Line 8,656: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आवां स्वशक्त्या जयिनाविति स्म शिवो वरान्मेऽजयदेनमेवम् ।
+| verse_lines  = आवां स्वशक्त्या जयिनाविति स्म शिवो वरान्मेऽजयदेनमेवम् ।;ज्ञात्वा सुराजेयमिमं हि वव्रे हरो जयेयाहममुं दशाननम् ॥ २३८॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वा सुराजेयमिमं हि वव्रे हरो जयेयाहममुं दशाननम् ॥ २३८॥
 }}
@@ Line 7,804: / Line 8,666: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः स्वभावाज्जयिनावहं च वायुश्च वायुर्हनुमान् स एषः ।
+| verse_lines  = अतः स्वभावाज्जयिनावहं च वायुश्च वायुर्हनुमान् स एषः ।;अमुष्य हेतोस्तु पुरा हि वायुना शिवेन्द्रपूर्वा अपि काष्ठवत् कृताः ॥ २३९॥
 | verse_line2  = अमुष्य हेतोस्तु पुरा हि वायुना शिवेन्द्रपूर्वा अपि काष्ठवत् कृताः ॥ २३९॥
 }}
@@ Line 7,813: / Line 8,676: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो हनूमान् पदमेतु धातुर्मदाज्ञया सृष्ट्यवनादि कर्म ।
+| verse_lines  = अतो हनूमान् पदमेतु धातुर्मदाज्ञया सृष्ट्यवनादि कर्म ।;मोक्षं च लोकस्य सदैव कुर्वन् मुक्तश्च मुक्तान् सुखयन् प्रवर्तताम् ॥ २४०॥
 | verse_line2  = मोक्षं च लोकस्य सदैव कुर्वन् मुक्तश्च मुक्तान् सुखयन् प्रवर्तताम् ॥ २४०॥
 }}
@@ Line 7,822: / Line 8,686: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भोगाश्च ये यानि च कर्मजातान्यनाद्यनन्तानि ममेह सन्ति ।
+| verse_lines  = भोगाश्च ये यानि च कर्मजातान्यनाद्यनन्तानि ममेह सन्ति ।;मदाज्ञया तान्यखिलानि सन्ति धातुः पदे तत् सहभोगनाम ॥ २४१॥
 | verse_line2  = मदाज्ञया तान्यखिलानि सन्ति धातुः पदे तत् सहभोगनाम ॥ २४१॥
 }}
@@ Line 7,831: / Line 8,696: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतादृशं मे सहभोजनं ते मया प्रदत्तं हनुमन् सदैव ।
+| verse_lines  = एतादृशं मे सहभोजनं ते मया प्रदत्तं हनुमन् सदैव ।;इतीरितस्तं हनुमान् प्रणम्य जगाद वाक्यं स्थिरभक्तिनम्रः ॥ २४२॥
 | verse_line2  = इतीरितस्तं हनुमान् प्रणम्य जगाद वाक्यं स्थिरभक्तिनम्रः ॥ २४२॥
 }}
@@ Line 7,840: / Line 8,706: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = को न्वीश ते पादसरोजभाजां सुदुर्लभोऽर्थेषु चतुर्ष्वपीह ।
+| verse_lines  = को न्वीश ते पादसरोजभाजां सुदुर्लभोऽर्थेषु चतुर्ष्वपीह ।;तथाऽपि नाहं प्रवृणोमि भूमन् भवत्पदाम्भोजनिषेवणादृते ॥ २४३॥
 | verse_line2  = तथाऽपि नाहं प्रवृणोमि भूमन् भवत्पदाम्भोजनिषेवणादृते ॥ २४३॥
 }}
@@ Line 7,849: / Line 8,716: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वमेव साक्षात् परमस्वतन्त्रस्त्वमेव साक्षादखिलोरुशक्तिः ।
+| verse_lines  = त्वमेव साक्षात् परमस्वतन्त्रस्त्वमेव साक्षादखिलोरुशक्तिः ।;त्वमेव चागण्यगुणार्णवः सदा रमाविरिञ्चादिभिरप्यशेषैः ॥ २४४॥
 | verse_line2  = त्वमेव चागण्यगुणार्णवः सदा रमाविरिञ्चादिभिरप्यशेषैः ॥ २४४॥
 }}
@@ Line 7,858: / Line 8,726: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समेत्य सर्वेऽपि सदा वदन्तोऽप्यनन्तकालाच्च नवै समाप्नुयुः ।
+| verse_lines  = समेत्य सर्वेऽपि सदा वदन्तोऽप्यनन्तकालाच्च नवै समाप्नुयुः ।;गुणांस्त्वदीयान् परिपूर्णसौख्यज्ञानात्मकस्त्वं हि सदाऽतिशुद्धः ॥ २४५॥
 | verse_line2  = गुणांस्त्वदीयान् परिपूर्णसौख्यज्ञानात्मकस्त्वं हि सदाऽतिशुद्धः ॥ २४५॥
 }}
@@ Line 7,867: / Line 8,736: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यस्ते कथासेवक एव सर्वदा सदारतिस्त्वय्यचलैकभक्तिः ।
+| verse_lines  = यस्ते कथासेवक एव सर्वदा सदारतिस्त्वय्यचलैकभक्तिः ।;स जीवमानो न परः कथञ्चित् तज्जीवनं मेऽस्त्वधिकं समस्तात् ॥ २४६॥
 | verse_line2  = स जीवमानो न परः कथञ्चित् तज्जीवनं मेऽस्त्वधिकं समस्तात् ॥ २४६॥
 }}
@@ Line 7,876: / Line 8,746: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रवर्द्धतां भक्तिरलं क्षणेक्षणे त्वयीश मे ह्रासविवर्जिता सदा ।
+| verse_lines  = प्रवर्द्धतां भक्तिरलं क्षणेक्षणे त्वयीश मे ह्रासविवर्जिता सदा ।;अनुग्रहस्ते मयि चैवमेव निरौपधौ तौ मम सर्वकामः ॥ २४७॥
 | verse_line2  = अनुग्रहस्ते मयि चैवमेव निरौपधौ तौ मम सर्वकामः ॥ २४७॥
 }}
@@ Line 7,885: / Line 8,756: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितस्तस्य ददौ स तद्द्वयं पदं विधातुं सकलैश्च शोभनम् ।
+| verse_lines  = इतीरितस्तस्य ददौ स तद्द्वयं पदं विधातुं सकलैश्च शोभनम् ।;समाश्लिषच्चैनमथाऽर्द्रया धिया यथोचितं सर्वजनानपूजयत् ॥ २४८॥
 | verse_line2  = समाश्लिषच्चैनमथाऽर्द्रया धिया यथोचितं सर्वजनानपूजयत् ॥ २४८॥
 }}
@@ Line 7,900: / Line 8,772: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ अथाऽप्तराज्यो भगवान् स लक्ष्मणं जगाद राजा तरुणो भवाऽशु ।
+| verse_lines  = औं ॥ अथाऽप्तराज्यो भगवान् स लक्ष्मणं जगाद राजा तरुणो भवाऽशु ।;इतीरितस्त्वाह स लक्ष्मणो गुरुं भवत्पदाब्जान्न परं वृणोम्यहम् ॥ १॥
 | verse_line2  = इतीरितस्त्वाह स लक्ष्मणो गुरुं भवत्पदाब्जान्न परं वृणोम्यहम् ॥ १॥
 }}
@@ Line 7,909: / Line 8,782: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न मां भवत्पादनिषेवणैकस्पृहं तदन्यत्र नियोक्तुमर्हति ।
+| verse_lines  = न मां भवत्पादनिषेवणैकस्पृहं तदन्यत्र नियोक्तुमर्हति ।;नहीदृशः कश्चिदनुग्रहः क्‍वचित् तदेव मे देहि ततः सदैव ॥ २॥
 | verse_line2  = नहीदृशः कश्चिदनुग्रहः क्‍वचित् तदेव मे देहि ततः सदैव ॥ २॥
 }}
@@ Line 7,918: / Line 8,792: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितस्तस्य तदेव दत्त्वा दृढं समाश्लिष्य च राघवः प्रभुः ।
+| verse_lines  = इतीरितस्तस्य तदेव दत्त्वा दृढं समाश्लिष्य च राघवः प्रभुः ।;स यौवराज्यं भरते निधाय जुगोप लोकानखिलान् सधर्मकान् ॥ ३॥
 | verse_line2  = स यौवराज्यं भरते निधाय जुगोप लोकानखिलान् सधर्मकान् ॥ ३॥
 }}
@@ Line 7,927: / Line 8,802: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रशासतीशे पृथिवी बभूव विरिञ्चलोकस्य समा गुणोन्नतौ ।
+| verse_lines  = प्रशासतीशे पृथिवी बभूव विरिञ्चलोकस्य समा गुणोन्नतौ ।;जनोऽखिलो विष्णुपरो बभूव न धर्महानिश्च बभूव कस्यचित् ॥ ४॥
 | verse_line2  = जनोऽखिलो विष्णुपरो बभूव न धर्महानिश्च बभूव कस्यचित् ॥ ४॥
 }}
@@ Line 7,936: / Line 8,812: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गुणैश्च सर्वैरुदिताश्च सर्वे यथायथा योग्यतयोच्चनीचाः ।
+| verse_lines  = गुणैश्च सर्वैरुदिताश्च सर्वे यथायथा योग्यतयोच्चनीचाः ।;समस्तरोगादिभिरुज्झिताश्च सर्वे सहस्रायुष ऊर्जिता धनैः ॥ ५॥
 | verse_line2  = समस्तरोगादिभिरुज्झिताश्च सर्वे सहस्रायुष ऊर्जिता धनैः ॥ ५॥
 }}
@@ Line 7,945: / Line 8,822: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वेऽजरा नित्यबलोपपन्ना यथेष्टसिद्ध्या च सदोपपन्नाः ।
+| verse_lines  = सर्वेऽजरा नित्यबलोपपन्ना यथेष्टसिद्ध्या च सदोपपन्नाः ।;समस्तदोषैश्च सदा विहीनाः सर्वे सुरूपाश्च सदा महोत्सवाः ॥ ६॥
 | verse_line2  = समस्तदोषैश्च सदा विहीनाः सर्वे सुरूपाश्च सदा महोत्सवाः ॥ ६॥
 }}
@@ Line 7,954: / Line 8,832: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वे मनोवाक्तनुभिः सदैव विष्णुं यजन्ते नतु कञ्चिदन्यम् ।
+| verse_lines  = सर्वे मनोवाक्तनुभिः सदैव विष्णुं यजन्ते नतु कञ्चिदन्यम् ।;समस्तरत्नोद्भरिता च पृथ्वी यथेष्टधान्या बहुदुग्धगोमती ॥ ७॥
 | verse_line2  = समस्तरत्नोद्भरिता च पृथ्वी यथेष्टधान्या बहुदुग्धगोमती ॥ ७॥
 }}
@@ Line 7,963: / Line 8,842: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तगन्धाश्च सदाऽतिहृद्या रसा मनोहारिण एव तत्र ।
+| verse_lines  = समस्तगन्धाश्च सदाऽतिहृद्या रसा मनोहारिण एव तत्र ।;शब्दाश्च सर्वे श्रवणातिहारिणः स्पर्शाश्च सर्वे स्पर्शेन्द्रियप्रियाः ॥ ८॥
 | verse_line2  = शब्दाश्च सर्वे श्रवणातिहारिणः स्पर्शाश्च सर्वे स्पर्शेन्द्रियप्रियाः ॥ ८॥
 }}
@@ Line 7,972: / Line 8,852: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न कस्यचिद् दुःखमभूत् कथञ्चिन्न वित्तहीनश्च बभूव कस्यचित् (कश्चन) ।
+| verse_lines  = न कस्यचिद् दुःखमभूत् कथञ्चिन्न वित्तहीनश्च बभूव कस्यचित् (कश्चन) ।;नाधर्मशीलो न च कश्चनाप्रजो न दुष्प्रजो नैव कुभार्यकश्च ॥ ९॥
 | verse_line2  = नाधर्मशीलो न च कश्चनाप्रजो न दुष्प्रजो नैव कुभार्यकश्च ॥ ९॥
 }}
@@ Line 7,981: / Line 8,862: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रियो नचाऽसन् विधवाः कथञ्चिन्न वै पुमांसो विधुरा बभूवुः ।
+| verse_lines  = स्त्रियो नचाऽसन् विधवाः कथञ्चिन्न वै पुमांसो विधुरा बभूवुः ।;नानिष्टयोगश्च बभूव कस्यचिन्नचेष्टहानिर्नच पूर्वमृत्युः ॥ १०॥
 | verse_line2  = नानिष्टयोगश्च बभूव कस्यचिन्नचेष्टहानिर्नच पूर्वमृत्युः ॥ १०॥
 }}
@@ Line 7,990: / Line 8,872: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथेष्टमाल्याभरणानुलेपना यथेष्टपानाशनवाससोऽखिलाः ।
+| verse_lines  = यथेष्टमाल्याभरणानुलेपना यथेष्टपानाशनवाससोऽखिलाः ।;बभूवुरीशे जगतां प्रशासति प्रकृष्टधर्मेण जनार्दने नृपे ॥ ११॥
 | verse_line2  = बभूवुरीशे जगतां प्रशासति प्रकृष्टधर्मेण जनार्दने नृपे ॥ ११॥
 }}
@@ Line 7,999: / Line 8,882: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स ब्रह्मरुद्रमरुदश्विदिवाकरादिमूर्द्धन्यरत्नपरिघट्टितपादपीठः ।
+| verse_lines  = स ब्रह्मरुद्रमरुदश्विदिवाकरादिमूर्द्धन्यरत्नपरिघट्टितपादपीठः ।;नित्यं सुरैः सह नरैरथ वानरैश्च सम्पूज्यमानचरणो रमते रमेशः ॥ १२॥
 | verse_line2  = नित्यं सुरैः सह नरैरथ वानरैश्च सम्पूज्यमानचरणो रमते रमेशः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 8,008: / Line 8,892: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्याखिलेशितुरनाद्यनुगैव लक्ष्मीः सीताभिधा त्वरमयत् स्वरतं सुरेशम् ।
+| verse_lines  = तस्याखिलेशितुरनाद्यनुगैव लक्ष्मीः सीताभिधा त्वरमयत् स्वरतं सुरेशम् ।;नित्यावियोगिपरमोच्चनिजस्वभावा सौन्दर्यविभ्रमसुलक्षणपूर्वभावा ॥ १३॥
 | verse_line2  = नित्यावियोगिपरमोच्चनिजस्वभावा सौन्दर्यविभ्रमसुलक्षणपूर्वभावा ॥ १३॥
 }}
@@ Line 8,017: / Line 8,902: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रेमे तया स परमः स्वरतोऽपि नित्यं नित्योन्नतप्रमदभारभृतस्वभावः ।
+| verse_lines  = रेमे तया स परमः स्वरतोऽपि नित्यं नित्योन्नतप्रमदभारभृतस्वभावः ।;पूर्णोडुराजसुविराजितसन्निशासु दीप्यन्नशोकवनिकासु सुपुष्पितासु ॥ १४॥
 | verse_line2  = पूर्णोडुराजसुविराजितसन्निशासु दीप्यन्नशोकवनिकासु सुपुष्पितासु ॥ १४॥
 }}
@@ Line 8,026: / Line 8,912: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गायन्ति चैनमनुरक्तधियः सुकण्ठा गन्धर्वचारणगणाः सह चाप्सरोभिः ।
+| verse_lines  = गायन्ति चैनमनुरक्तधियः सुकण्ठा गन्धर्वचारणगणाः सह चाप्सरोभिः ।;तं तुष्टुवुर्मुनिगणाः सहिताः सुरेशै राजान एनमनुयान्ति सदाऽप्रमत्ताः ॥ १५॥
 | verse_line2  = तं तुष्टुवुर्मुनिगणाः सहिताः सुरेशै राजान एनमनुयान्ति सदाऽप्रमत्ताः ॥ १५॥
 }}
@@ Line 8,035: / Line 8,922: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं त्रयोदशसहस्रमसौ समास्तु पृथ्वीं ररक्ष विजितारिरमोघवीर्यः ।
+| verse_lines  = एवं त्रयोदशसहस्रमसौ समास्तु पृथ्वीं ररक्ष विजितारिरमोघवीर्यः ।;आनन्दमिन्दुरिव सन्दधदिन्दिरेशो लोकस्य सान्द्रसुखवारिधिरप्रमेयः ॥ १६॥
 | verse_line2  = आनन्दमिन्दुरिव सन्दधदिन्दिरेशो लोकस्य सान्द्रसुखवारिधिरप्रमेयः ॥ १६॥
 }}
@@ Line 8,044: / Line 8,932: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देव्यां स चाजनयदिन्द्रहुताशनौ द्वौ पुत्रौ यमौ कुशलवौ बलिनौ गुणाढ्यौ ।
+| verse_lines  = देव्यां स चाजनयदिन्द्रहुताशनौ द्वौ पुत्रौ यमौ कुशलवौ बलिनौ गुणाढ्यौ ।;शत्रुघ्नतो लवणमुद्बणबाणदग्धं कृत्वा चकार मधुरां पुरमुग्रवीर्यः ॥ १७॥
 | verse_line2  = शत्रुघ्नतो लवणमुद्बणबाणदग्धं कृत्वा चकार मधुरां पुरमुग्रवीर्यः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 8,053: / Line 8,942: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कोटित्रयं स निजघान तथाऽसुराणां गन्धर्वजन्म भरतेन सतां च धर्मम् ।
+| verse_lines  = कोटित्रयं स निजघान तथाऽसुराणां गन्धर्वजन्म भरतेन सतां च धर्मम् ।;संशिक्षयन्नयजदुत्तमकल्पकैः स्वं यज्ञैर्भवाजमुखसत्सचिवाश्च यत्र ॥ १८॥
 | verse_line2  = संशिक्षयन्नयजदुत्तमकल्पकैः स्वं यज्ञैर्भवाजमुखसत्सचिवाश्च यत्र ॥ १८॥
 }}
@@ Line 8,062: / Line 8,952: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ शूद्रतपश्चर्यानिहतं विप्रपुत्रकम् ।
+| verse_lines  = अथ शूद्रतपश्चर्यानिहतं विप्रपुत्रकम् ।;उज्जीवयामास विभुर्हत्वा तं शूद्रतापसम् ॥ १९॥
 | verse_line2  = उज्जीवयामास विभुर्हत्वा तं शूद्रतापसम् ॥ १९॥
 }}
@@ Line 8,071: / Line 8,962: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जङ्घनामाऽसुरः पूर्वं गिरिजावरदानतः ।
+| verse_lines  = जङ्घनामाऽसुरः पूर्वं गिरिजावरदानतः ।;बभूव शूद्रः कल्पायुः स लोकक्षयकाम्यया ।;तपश्चचार दुर्बुद्धिरिच्छन् माहेश्वरं पदम् ॥ २०॥
 | verse_line2  = बभूव शूद्रः कल्पायुः स लोकक्षयकाम्यया ।
 }}
@@ Line 8,080: / Line 8,972: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्यवध्यं तं तस्माज्जघान पुरुषोत्तमः ।
+| verse_lines  = अनन्यवध्यं तं तस्माज्जघान पुरुषोत्तमः ।;श्वेतदत्तां तथा मालामगस्त्यादाप राघवः ॥ २१॥
 | verse_line2  = श्वेतदत्तां तथा मालामगस्त्यादाप राघवः ॥ २१॥
 }}
@@ Line 8,089: / Line 8,982: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्नयज्ञकृच्छ्वेतो राजा क्षुद्विनिवर्तनम् ।
+| verse_lines  = अनन्नयज्ञकृच्छ्वेतो राजा क्षुद्विनिवर्तनम् ।;कुर्वन् स्वमांसैर्धात्रोक्तो मालां रामार्थमर्पयत् ।;अगस्त्याय न साक्षात्तु रामे दद्यादयं नृपः ॥ २२॥
 | verse_line2  = कुर्वन् स्वमांसैर्धात्रोक्तो मालां रामार्थमर्पयत् ।
 }}
@@ Line 8,098: / Line 8,992: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षुदभावमात्रफलदं न साक्षाद् राघवेऽर्पितम् ।
+| verse_lines  = क्षुदभावमात्रफलदं न साक्षाद् राघवेऽर्पितम् ।;क्षुदभावमात्रमाकाङ्क्षन् मामसौ परिपृच्छति ॥ २३॥
 | verse_line2  = क्षुदभावमात्रमाकाङ्क्षन् मामसौ परिपृच्छति ॥ २३॥
 }}
@@ Line 8,107: / Line 9,002: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यवधानतस्ततो रामे दद्याच्छ्वेत इति प्रभुः ।
+| verse_lines  = व्यवधानतस्ततो रामे दद्याच्छ्वेत इति प्रभुः ।;मत्वा ब्रह्माऽदिशन्मालां प्रदातुं कुम्भयोनये ॥ २४॥
 | verse_line2  = मत्वा ब्रह्माऽदिशन्मालां प्रदातुं कुम्भयोनये ॥ २४॥
 }}
@@ Line 8,116: / Line 9,012: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तामगस्त्यकरपल्लवार्पितां भक्त एष मम कुम्भसम्भवः ।
+| verse_lines  = तामगस्त्यकरपल्लवार्पितां भक्त एष मम कुम्भसम्भवः ।;इत्यवेत्य जगृहे जनार्दनस्तेन संस्तुत उपागमत् पुरम् ॥ २५॥
 | verse_line2  = इत्यवेत्य जगृहे जनार्दनस्तेन संस्तुत उपागमत् पुरम् ॥ २५॥
 }}
@@ Line 8,125: / Line 9,022: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ केचिदासुरसुराः सुराणका इत्युरुप्रथितपौरुषाः पुरा ।
+| verse_lines  = अथ केचिदासुरसुराः सुराणका इत्युरुप्रथितपौरुषाः पुरा ।;ते तपः सुमहदास्थिता विभुं पद्मसम्भवमवेत्य (अवेक्ष्य) चोचिरे ॥ २६॥
 | verse_line2  = ते तपः सुमहदास्थिता विभुं पद्मसम्भवमवेत्य (अवेक्ष्य) चोचिरे ॥ २६॥
 }}
@@ Line 8,134: / Line 9,032: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भूरिपापकृतिनोऽपि निश्चयान्मुक्तिमाप्नुम उदारसद्गुण ।
+| verse_lines  = भूरिपापकृतिनोऽपि निश्चयान्मुक्तिमाप्नुम उदारसद्गुण ।;इत्युदीरितमजोऽवधार्य तत् प्राह च प्रहसिताननः प्रभुः ॥ २७॥
 | verse_line2  = इत्युदीरितमजोऽवधार्य तत् प्राह च प्रहसिताननः प्रभुः ॥ २७॥
 }}
@@ Line 8,143: / Line 9,042: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यावदेव रमया रमेश्वरं नो वियोजयथ सद्गुणार्णवम् ।
+| verse_lines  = यावदेव रमया रमेश्वरं नो वियोजयथ सद्गुणार्णवम् ।;तावदुच्चमपि दुष्कृतं भवन्मोक्षमार्गपरिपन्थि नो भवेत् ॥ २८॥
 | verse_line2  = तावदुच्चमपि दुष्कृतं भवन्मोक्षमार्गपरिपन्थि नो भवेत् ॥ २८॥
 }}
@@ Line 8,152: / Line 9,052: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युदीरितमवेत्य तेऽसुराः क्षिप्रमोक्षगमनोत्सुकाः क्षितौ ।
+| verse_lines  = इत्युदीरितमवेत्य तेऽसुराः क्षिप्रमोक्षगमनोत्सुकाः क्षितौ ।;साधनोपचयकाङ्क्षिणो हरौ शासति क्षितिमशेषतोऽभवन् ॥ २९॥
 | verse_line2  = साधनोपचयकाङ्क्षिणो हरौ शासति क्षितिमशेषतोऽभवन् ॥ २९॥
 }}
@@ Line 8,161: / Line 9,062: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताननादिकृतदोषसञ्चयैर्मोक्षमार्गगतियोग्यतोज्झितान् ।
+| verse_lines  = ताननादिकृतदोषसञ्चयैर्मोक्षमार्गगतियोग्यतोज्झितान् ।;मैथिलस्य तनया व्यचालयन्मायया स्वतनुवा स्वमार्गतः ॥ ३०॥
 | verse_line2  = मैथिलस्य तनया व्यचालयन्मायया स्वतनुवा स्वमार्गतः ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 8,170: / Line 9,072: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आज्ञयैव हि हरेस्तु मायया मोहितास्तु दितिजा व्यनिन्दयन् ।
+| verse_lines  = आज्ञयैव हि हरेस्तु मायया मोहितास्तु दितिजा व्यनिन्दयन् ।;राघवो निशिचराहृतां पुनर्जानकीं जगृह इत्यनेकशः ॥ ३१॥
 | verse_line2  = राघवो निशिचराहृतां पुनर्जानकीं जगृह इत्यनेकशः ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 8,179: / Line 9,082: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मवाक्यमृतमेव कारयन् पातयंस्तमसि चान्ध आसुरान् ।
+| verse_lines  = ब्रह्मवाक्यमृतमेव कारयन् पातयंस्तमसि चान्ध आसुरान् ।;नित्यमेव सहितोऽपि सीतया सोऽज्ञसाक्षिकमभूद् वियुक्तवत् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = नित्यमेव सहितोऽपि सीतया सोऽज्ञसाक्षिकमभूद् वियुक्तवत् ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 8,188: / Line 9,092: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेन चान्धतम ईयुरासुरा यज्ञमाह्वयदसौ च मैथिलीम् ।
+| verse_lines  = तेन चान्धतम ईयुरासुरा यज्ञमाह्वयदसौ च मैथिलीम् ।;तत्र भूमिशपथच्छलान्नृणां दृष्टिमार्गमपहाय सा स्थिता ॥ ३३॥
 | verse_line2  = तत्र भूमिशपथच्छलान्नृणां दृष्टिमार्गमपहाय सा स्थिता ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 8,197: / Line 9,102: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गुरुं हि जगतो विष्णुर्ब्रह्माणमसृजत् स्वयम् ।
+| verse_lines  = गुरुं हि जगतो विष्णुर्ब्रह्माणमसृजत् स्वयम् ।;तेन तद्वचनं सत्सु नानृतं कुरुते क्‍वचित् ॥ ३४॥
 | verse_line2  = तेन तद्वचनं सत्सु नानृतं कुरुते क्‍वचित् ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 8,206: / Line 9,112: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नासत्स्वप्यनृतं कुर्याद् वचनं पारलौकिकम् ।
+| verse_lines  = नासत्स्वप्यनृतं कुर्याद् वचनं पारलौकिकम् ।;ऐहिकं त्वसुरेष्वेव क्‍वचिद्धन्ति जनार्दनः ॥ ३५॥
 | verse_line2  = ऐहिकं त्वसुरेष्वेव क्‍वचिद्धन्ति जनार्दनः ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 8,215: / Line 9,122: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निजाधिक्यस्य विज्ञप्त्यै क्‍वचिद् वायुस्तदाज्ञया ।
+| verse_lines  = निजाधिक्यस्य विज्ञप्त्यै क्‍वचिद् वायुस्तदाज्ञया ।;हन्ति ब्रह्मत्वमात्मीयमद्धा ज्ञापयितुं प्रभुः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = हन्ति ब्रह्मत्वमात्मीयमद्धा ज्ञापयितुं प्रभुः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 8,224: / Line 9,132: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नान्यः कश्चित् तद्वराणां शापानामप्यतिक्रमी ।
+| verse_lines  = नान्यः कश्चित् तद्वराणां शापानामप्यतिक्रमी ।;अयोग्येषु तु रुद्रादिवाक्यं तौ कुरुतो मृषा ।;एकदेशेन सत्यं तु योग्येष्वपि कदाचन ॥ ३७॥
 | verse_line2  = अयोग्येषु तु रुद्रादिवाक्यं तौ कुरुतो मृषा ।
 }}
@@ Line 8,233: / Line 9,142: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न विष्णोर्वचनं क्‍वापि मृषा भवति कस्यचित् ।
+| verse_lines  = न विष्णोर्वचनं क्‍वापि मृषा भवति कस्यचित् ।;एतदर्थोऽवतारश्च विष्णोर्भवति सर्वदा ॥ ३८॥
 | verse_line2  = एतदर्थोऽवतारश्च विष्णोर्भवति सर्वदा ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 8,242: / Line 9,152: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रविश्य भूमौ सा देवी लोकदृष्ट्यनुसारतः ।
+| verse_lines  = प्रविश्य भूमौ सा देवी लोकदृष्ट्यनुसारतः ।;रेमे रामेणावियुक्ता भास्करेण प्रभा यथा ॥ ३९॥
 | verse_line2  = रेमे रामेणावियुक्ता भास्करेण प्रभा यथा ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 8,251: / Line 9,162: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं रमालाळितपादपल्लवः पुनः स यज्ञैरयजत्स्वमेव ।
+| verse_lines  = एवं रमालाळितपादपल्लवः पुनः स यज्ञैरयजत्स्वमेव ।;वराश्वमेधादिभिराप्तकामो रेमेऽभिरामो नृपतीन् विशिक्षयन् ॥ ४०॥
 | verse_line2  = वराश्वमेधादिभिराप्तकामो रेमेऽभिरामो नृपतीन् विशिक्षयन् ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 8,260: / Line 9,172: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामस्य दृश्या त्वन्येषामदृश्या जनकात्मजा ।
+| verse_lines  = रामस्य दृश्या त्वन्येषामदृश्या जनकात्मजा ।;भूमिप्रवेशादूर्ध्वं सा रेमे सप्तशतं समाः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = भूमिप्रवेशादूर्ध्वं सा रेमे सप्तशतं समाः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 8,269: / Line 9,182: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं विधान्यगणितानि जनार्दनस्य रामावतारचरितानि तदन्यपुम्भिः ।
+| verse_lines  = एवं विधान्यगणितानि जनार्दनस्य रामावतारचरितानि तदन्यपुम्भिः ।;शक्यानि नैव मनसाऽपि हि तानि कर्तुं ब्रह्मेशशेषपुरुहूतमुखैः सुरैश्च ॥ ४२॥
 | verse_line2  = शक्यानि नैव मनसाऽपि हि तानि कर्तुं ब्रह्मेशशेषपुरुहूतमुखैः सुरैश्च ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 8,278: / Line 9,192: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यैवमब्जभवलोकसमामिमां क्ष्मां कृत्वाऽनुशासत उदीक्ष्य गुणान् धरायाः ।
+| verse_lines  = तस्यैवमब्जभवलोकसमामिमां क्ष्मां कृत्वाऽनुशासत उदीक्ष्य गुणान् धरायाः ।;वैशेष्यमात्मसदनस्य हि काङ्क्षमाणा वृन्दारकाः कमलजं प्रति तच्छशंसुः ॥ ४३॥
 | verse_line2  = वैशेष्यमात्मसदनस्य हि काङ्क्षमाणा वृन्दारकाः कमलजं प्रति तच्छशंसुः ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 8,287: / Line 9,202: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आमन्त्र्य तैः सह विभुर्भगवत्प्रयाणं स्वीयाय सद्मन इयेष दिदेश चाशु ।
+| verse_lines  = आमन्त्र्य तैः सह विभुर्भगवत्प्रयाणं स्वीयाय सद्मन इयेष दिदेश चाशु ।;रुद्रं स्वलोकगमनाय रघूत्तमस्य सम्प्रार्थने स च समेत्य विभुं ययाचे ॥ ४४॥
 | verse_line2  = रुद्रं स्वलोकगमनाय रघूत्तमस्य सम्प्रार्थने स च समेत्य विभुं ययाचे ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 8,296: / Line 9,212: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकान्तमेत्य रघुपेण समस्तकालो रुद्रो जगाद वचनं जगतो विधातुः ।
+| verse_lines  = एकान्तमेत्य रघुपेण समस्तकालो रुद्रो जगाद वचनं जगतो विधातुः ।;वैशेष्यमात्मभवनस्य हि काङ्क्षमाणास्त्वामर्थयन्ति विबुधाः सहिता विधात्रा ॥ ४५॥
 | verse_line2  = वैशेष्यमात्मभवनस्य हि काङ्क्षमाणास्त्वामर्थयन्ति विबुधाः सहिता विधात्रा ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 8,305: / Line 9,222: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुत्रस्तवेश कमलप्रभवस्तथाऽहं पौत्रस्तु पौत्रकवचो यदपि ह्ययोग्यम् ।
+| verse_lines  = पुत्रस्तवेश कमलप्रभवस्तथाऽहं पौत्रस्तु पौत्रकवचो यदपि ह्ययोग्यम् ।;सम्भावयन्ति गुणिनस्तदहं ययाचे गन्तुं स्वसद्म नतिपूर्वमितो भवन्तम् ॥ ४६॥
 | verse_line2  = सम्भावयन्ति गुणिनस्तदहं ययाचे गन्तुं स्वसद्म नतिपूर्वमितो भवन्तम् ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 8,314: / Line 9,232: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यत्कार्यसाधनकृते विबुधार्थितस्त्वं प्रादुश्चकर्थ निजरूपमशेषमेव ।
+| verse_lines  = यत्कार्यसाधनकृते विबुधार्थितस्त्वं प्रादुश्चकर्थ निजरूपमशेषमेव ।;तत् साधितं हि भवता तदितः स्वधाम क्षिप्रं प्रयाहि हर्षं विबुधेषु कुर्वन् ॥ ४७॥
 | verse_line2  = तत् साधितं हि भवता तदितः स्वधाम क्षिप्रं प्रयाहि हर्षं विबुधेषु कुर्वन् ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 8,323: / Line 9,242: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ओम् इत्युवाच भगवांस्तदशेषमेव श्रुत्वा रहस्यथ तनुस्त्वपरा हरस्य ।
+| verse_lines  = ओम् इत्युवाच भगवांस्तदशेषमेव श्रुत्वा रहस्यथ तनुस्त्वपरा हरस्य ।;दुर्वासनामयुगिहाऽगमदाशु राम मां भोजय क्षुधितमित्यसकृद् ब्रुवाणः ॥ ४८॥
 | verse_line2  = दुर्वासनामयुगिहाऽगमदाशु राम मां भोजय क्षुधितमित्यसकृद् ब्रुवाणः ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 8,332: / Line 9,252: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सिद्धं न देयमथ साध्यमपीति वाचं श्रुत्वाऽस्य वाक्समयजातमुरु स्वहस्तात् ।
+| verse_lines  = सिद्धं न देयमथ साध्यमपीति वाचं श्रुत्वाऽस्य वाक्समयजातमुरु स्वहस्तात् ।;अन्नं चतुर्गुणमदादमृतोपमानं रामस्तदाप्य बुभुजेऽथ मुनिः सुतुष्टः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = अन्नं चतुर्गुणमदादमृतोपमानं रामस्तदाप्य बुभुजेऽथ मुनिः सुतुष्टः ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 8,341: / Line 9,262: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तृप्तो ययौ च सकलान् प्रति कोपयानः कश्चिन्न मेऽर्थितवरं प्रतिदातुमीशः ।
+| verse_lines  = तृप्तो ययौ च सकलान् प्रति कोपयानः कश्चिन्न मेऽर्थितवरं प्रतिदातुमीशः ।;एवम्प्रतिज्ञक ऋषिः स हि तत्प्रतिज्ञां मोघां चकार भगवान् नतु कश्चिदन्यः ॥ ५०॥
 | verse_line2  = एवम्प्रतिज्ञक ऋषिः स हि तत्प्रतिज्ञां मोघां चकार भगवान् नतु कश्चिदन्यः ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 8,350: / Line 9,272: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कुन्ती तु तस्य हि मुनेर्वरतोऽजयत् तु रामः स कृष्णतनुवा स्वबलाज्जिगाय ।
+| verse_lines  = कुन्ती तु तस्य हि मुनेर्वरतोऽजयत् तु रामः स कृष्णतनुवा स्वबलाज्जिगाय ।;तस्मिञ्छिवे प्रतिगते मुनिरूपके च याहीति लक्ष्मणमुवाच रमापतिः सः ॥ ५१॥
 | verse_line2  = तस्मिञ्छिवे प्रतिगते मुनिरूपके च याहीति लक्ष्मणमुवाच रमापतिः सः ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 8,359: / Line 9,282: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकान्ते तु यदा रामश्चक्रे रुद्रेण संविदम् ।
+| verse_lines  = एकान्ते तु यदा रामश्चक्रे रुद्रेण संविदम् ।;द्वारपालं स कृतवांस्तदा लक्ष्मणमेव सः ॥ ५२॥
 | verse_line2  = द्वारपालं स कृतवांस्तदा लक्ष्मणमेव सः ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 8,368: / Line 9,292: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यद्यत्र प्रविशेत् कश्चिद्धन्मि त्वेति वचो ब्रुवन् ।
+| verse_lines  = यद्यत्र प्रविशेत् कश्चिद्धन्मि त्वेति वचो ब्रुवन् ।;तदन्तराऽऽगतमृषिं दृष्ट्वाऽमन्यत लक्ष्मणः ॥ ५३॥
 | verse_line2  = तदन्तराऽऽगतमृषिं दृष्ट्वाऽमन्यत लक्ष्मणः ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 8,377: / Line 9,302: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्वाससः प्रतिज्ञा तु रामं प्राप्यैव भज्यताम् ।
+| verse_lines  = दुर्वाससः प्रतिज्ञा तु रामं प्राप्यैव भज्यताम् ।;अन्यथा त्वयशो रामे करोत्येष मुनिर्ध्रुवम् ॥ ५४॥
 | verse_line2  = अन्यथा त्वयशो रामे करोत्येष मुनिर्ध्रुवम् ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 8,386: / Line 9,312: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राघवो घ्नन्नपि तु मां करोत्येव दयां मयि ।
+| verse_lines  = राघवो घ्नन्नपि तु मां करोत्येव दयां मयि ।;इति मत्वा ददौ मार्गं स तु दुर्वाससे तदा ॥ ५५॥
 | verse_line2  = इति मत्वा ददौ मार्गं स तु दुर्वाससे तदा ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 8,395: / Line 9,322: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वलोकगमनाकाङ्क्षी स्वयमेव तु राघवः ।
+| verse_lines  = स्वलोकगमनाकाङ्क्षी स्वयमेव तु राघवः ।;इयं प्रतिज्ञा हेतुः स्यादिति हन्मीति सोऽकरोत् ॥ ५६॥
 | verse_line2  = इयं प्रतिज्ञा हेतुः स्यादिति हन्मीति सोऽकरोत् ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 8,404: / Line 9,332: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अत्यन्तबन्धुनिधनं त्याग एवेति चिन्तयन् ।
+| verse_lines  = अत्यन्तबन्धुनिधनं त्याग एवेति चिन्तयन् ।;याहि स्वलोकमचिरादित्युवाच स लक्ष्मणम् ॥ ५७॥
 | verse_line2  = याहि स्वलोकमचिरादित्युवाच स लक्ष्मणम् ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 8,413: / Line 9,342: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तः स ययौ जगद्भवभयध्वान्तच्छिदं राघवं ध्यायन्नाप च तत्पदं दशशतैर्युक्तो मुखाम्भोरुहैः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तः स ययौ जगद्भवभयध्वान्तच्छिदं राघवं ध्यायन्नाप च तत्पदं दशशतैर्युक्तो मुखाम्भोरुहैः ।;आसिच्छेषमहाफणी मुसलभृद् दिव्याकृतिर्लाङ्गली पर्यङ्कत्वमवाप यो जलनिधौ विष्णोः शयानस्य च ॥ ५८॥
 | verse_line2  = आसिच्छेषमहाफणी मुसलभृद् दिव्याकृतिर्लाङ्गली पर्यङ्कत्वमवाप यो जलनिधौ विष्णोः शयानस्य च ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 8,422: / Line 9,352: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ राघवः स्वभवनोपगतौ विदधे मतिं सह जनैरखिलैः ।
+| verse_lines  = अथ राघवः स्वभवनोपगतौ विदधे मतिं सह जनैरखिलैः ।;समघोषयच्च य इहेच्छति तत् पदमक्षयं सपदि मैत्वितिसः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = समघोषयच्च य इहेच्छति तत् पदमक्षयं सपदि मैत्वितिसः ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 8,431: / Line 9,362: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा तु तद् य इह मोक्षपदेच्छवस्ते सर्वे समाययुरथाऽतृणमापिपीलम् ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा तु तद् य इह मोक्षपदेच्छवस्ते सर्वे समाययुरथाऽतृणमापिपीलम् ।;रामाज्ञया गमनशक्तिरभूत् तृणादेर्ये तत्र दीर्घभविनो नहि ते तदैच्छन् ॥ ६०॥
 | verse_line2  = रामाज्ञया गमनशक्तिरभूत् तृणादेर्ये तत्र दीर्घभविनो नहि ते तदैच्छन् ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 8,440: / Line 9,372: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संस्थापयामास कुशं स्वराज्ये तैः साकमेव च लवं युवराजमीशः ।
+| verse_lines  = संस्थापयामास कुशं स्वराज्ये तैः साकमेव च लवं युवराजमीशः ।;संस्थाप्य वालितनयं कपिराज्य आशु सूर्यात्मजोऽपि रघुवीरसमीपमायात् ॥ ६१॥
 | verse_line2  = संस्थाप्य वालितनयं कपिराज्य आशु सूर्यात्मजोऽपि रघुवीरसमीपमायात् ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 8,449: / Line 9,382: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽह वायुनन्दनं स राघवः समाश्लिषन् ।
+| verse_lines  = अथाऽह वायुनन्दनं स राघवः समाश्लिषन् ।;तवाहमक्षगोचरः सदा भवामि नान्यथा ॥ ६२॥
 | verse_line2  = तवाहमक्षगोचरः सदा भवामि नान्यथा ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 8,458: / Line 9,392: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वया सदा महत् तपः सुकार्यमुत्तमोत्तमम् ।
+| verse_lines  = त्वया सदा महत् तपः सुकार्यमुत्तमोत्तमम् ।;तदेव मे महत् प्रियं चिरं तपस्त्वया कृतम् ॥ ६३॥
 | verse_line2  = तदेव मे महत् प्रियं चिरं तपस्त्वया कृतम् ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 8,467: / Line 9,402: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दशास्यकुम्भकर्णकौ यथा सुशक्तिमानपि ।
+| verse_lines  = दशास्यकुम्भकर्णकौ यथा सुशक्तिमानपि ।;जघन्थ न प्रियाय मे तथैव जीव कल्पकम् ॥ ६४॥
 | verse_line2  = जघन्थ न प्रियाय मे तथैव जीव कल्पकम् ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 8,476: / Line 9,412: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पयोब्धिमध्यगं च मे सुसद्म चान्यदेव वा ।
+| verse_lines  = पयोब्धिमध्यगं च मे सुसद्म चान्यदेव वा ।;यथेष्टतो गमिष्यसि स्वदेहसंयुतोऽपि सन् ॥ ६५॥
 | verse_line2  = यथेष्टतो गमिष्यसि स्वदेहसंयुतोऽपि सन् ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 8,485: / Line 9,422: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथेष्टभोगसंयुतः सुरेशगायकादिभिः ।
+| verse_lines  = यथेष्टभोगसंयुतः सुरेशगायकादिभिः ।;समीड्यमानसद्यशा रमस्व मत्पुरः सदा ॥ ६६॥
 | verse_line2  = समीड्यमानसद्यशा रमस्व मत्पुरः सदा ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 8,494: / Line 9,432: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तवेप्सितं न किञ्चन क्‍वचित् कदाचिदेव (कुतश्चिदेव) वा ।
+| verse_lines  = तवेप्सितं न किञ्चन क्‍वचित् कदाचिदेव (कुतश्चिदेव) वा ।;मृषा भवेत् प्रियश्च मे पुनःपुनर्भविष्यसि ॥ ६७॥
 | verse_line2  = मृषा भवेत् प्रियश्च मे पुनःपुनर्भविष्यसि ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 8,503: / Line 9,442: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितो मरुत्सुतो जगाद विश्वनायकम् ।
+| verse_lines  = इतीरितो मरुत्सुतो जगाद विश्वनायकम् ।;विधेहि पादपङ्कजे तवेश भक्तिमुत्तमाम् ॥ ६८॥
 | verse_line2  = विधेहि पादपङ्कजे तवेश भक्तिमुत्तमाम् ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 8,512: / Line 9,452: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सदा प्रवर्द्धमानया तया रमेऽहमञ्जसा ।
+| verse_lines  = सदा प्रवर्द्धमानया तया रमेऽहमञ्जसा ।;समस्तजीवसञ्चयात् सदाऽधिका हि मेऽस्तु सा ॥ ६९॥
 | verse_line2  = समस्तजीवसञ्चयात् सदाऽधिका हि मेऽस्तु सा ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 8,521: / Line 9,462: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नमो नमो नमो नमो नतोऽस्मि ते सदा पदम् ।
+| verse_lines  = नमो नमो नमो नमो नतोऽस्मि ते सदा पदम् ।;समस्तसद्गुणोच्छ्रितं नमामि ते पदं पुनः ॥ ७०॥
 | verse_line2  = समस्तसद्गुणोच्छ्रितं नमामि ते पदं पुनः ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 8,530: / Line 9,472: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते तथेति तं जगाद पुष्करेक्षणः ।
+| verse_lines  = इतीरिते तथेति तं जगाद पुष्करेक्षणः ।;जगाम धाम चाऽत्मनस्तृणादिना सहैव सः ॥ ७१॥
 | verse_line2  = जगाम धाम चाऽत्मनस्तृणादिना सहैव सः ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 8,539: / Line 9,482: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = खगा मृगास्तृणादयः पिपीलिकाश्च गर्दभाः ।
+| verse_lines  = खगा मृगास्तृणादयः पिपीलिकाश्च गर्दभाः ।;तदाऽऽसुरुत्तमा यतो नृवानरास्तु किं पुनः ॥ ७२॥
 | verse_line2  = तदाऽऽसुरुत्तमा यतो नृवानरास्तु किं पुनः ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 8,548: / Line 9,492: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सदैव रामभावनात् (रामभावनाः) सदा सुतत्त्ववेदिनः ।
+| verse_lines  = सदैव रामभावनात् (रामभावनाः) सदा सुतत्त्ववेदिनः ।;यतोऽभवंस्ततस्तु ते ययुः पदं हरेस्तदा ॥ ७३॥
 | verse_line2  = यतोऽभवंस्ततस्तु ते ययुः पदं हरेस्तदा ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 8,557: / Line 9,502: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘स तैः समावृतो विभुर्ययौ दिशं तदोत्तराम् ।
+| verse_lines  = ‘स तैः समावृतो विभुर्ययौ दिशं तदोत्तराम् ।;अनन्तसूर्यदीधितिर्दुरन्तसद्गुणार्णवः’(भा\.पु\. ५\.९\.१८) ॥ ७४॥
 | verse_line2  = अनन्तसूर्यदीधितिर्दुरन्तसद्गुणार्णवः’(भा\.पु\. ५\.९\.१८) ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 8,566: / Line 9,512: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सहस्रसूर्यमण्डलज्वलत्किरीटमूर्द्धजः ।
+| verse_lines  = सहस्रसूर्यमण्डलज्वलत्किरीटमूर्द्धजः ।;सुनीलकुन्तला(ळा)वृतामितेन्दुकान्तसन्मुखः ॥ ७५॥
 | verse_line2  = सुनीलकुन्तला(ळा)वृतामितेन्दुकान्तसन्मुखः ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 8,575: / Line 9,522: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुरक्तपद्मलोचनः सुविद्युदाभकुण्डलः ।
+| verse_lines  = सुरक्तपद्मलोचनः सुविद्युदाभकुण्डलः ।;सुहासविद्रुमाधरः समस्तवेदवाग्रसः ॥ ७६॥
 | verse_line2  = सुहासविद्रुमाधरः समस्तवेदवाग्रसः ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 8,584: / Line 9,532: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दिवाकरौघकौस्तुभप्रभासकोरुकन्धरः ।
+| verse_lines  = दिवाकरौघकौस्तुभप्रभासकोरुकन्धरः ।;सुपीवरोन्नतोरुसज्जगद्भरांसयुग्मकः ॥ ७७॥
 | verse_line2  = सुपीवरोन्नतोरुसज्जगद्भरांसयुग्मकः ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 8,593: / Line 9,542: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुवृत्तदीर्घपीवरोल्लसद्भुजद्वयाङ्कितः ।
+| verse_lines  = सुवृत्तदीर्घपीवरोल्लसद्भुजद्वयाङ्कितः ।;जगद् विमथ्य सम्भृतः शरोऽस्य दक्षिणे करे ॥ ७८॥
 | verse_line2  = जगद् विमथ्य सम्भृतः शरोऽस्य दक्षिणे करे ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 8,602: / Line 9,552: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयं स तेन निर्मितो हतौ मधुश्च कैटभः ।
+| verse_lines  = स्वयं स तेन निर्मितो हतौ मधुश्च कैटभः ।;शरेण तेन विष्णुना ददौ च लक्ष्मणानुजे ॥ ७९॥
 | verse_line2  = शरेण तेन विष्णुना ददौ च लक्ष्मणानुजे ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 8,611: / Line 9,562: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स शत्रुसूदनोऽवधीन्मधोः सुतं रसाह्वयम् ।
+| verse_lines  = स शत्रुसूदनोऽवधीन्मधोः सुतं रसाह्वयम् ।;शरेण येन चाकरोत् पुरीं च माधुराभिधाम् ॥ ८०॥
 | verse_line2  = शरेण येन चाकरोत् पुरीं च माधुराभिधाम् ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 8,620: / Line 9,572: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तसारसम्भवं शरं दधार तं करे ।
+| verse_lines  = समस्तसारसम्भवं शरं दधार तं करे ।;स वामबाहुना धनुर्दधार शार्ङ्गसञ्ज्ञितम् ॥ ८१॥
 | verse_line2  = स वामबाहुना धनुर्दधार शार्ङ्गसञ्ज्ञितम् ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 8,629: / Line 9,582: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उदारबाहुभूषणः शुभाङ्गदः सकङ्कणः ।
+| verse_lines  = उदारबाहुभूषणः शुभाङ्गदः सकङ्कणः ।;महाङ्गुलीयभूषितः सुरक्तसत्कराम्बुजः ॥ ८२॥
 | verse_line2  = महाङ्गुलीयभूषितः सुरक्तसत्कराम्बुजः ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 8,638: / Line 9,592: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनर्घ्यरत्नमालया वनाख्यया च मालया ।
+| verse_lines  = अनर्घ्यरत्नमालया वनाख्यया च मालया ।;विलासिविस्तृतोरसा बभार च श्रियं प्रभुः ॥ ८३॥
 | verse_line2  = विलासिविस्तृतोरसा बभार च श्रियं प्रभुः ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 8,647: / Line 9,602: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स भूतिवत्सभूषणस्तनूदरे वलित्रयी ।
+| verse_lines  = स भूतिवत्सभूषणस्तनूदरे वलित्रयी ।;उदारमध्यभूषणोल्लसत्तडित्प्रभाम्बरः ॥ ८४॥
 | verse_line2  = उदारमध्यभूषणोल्लसत्तडित्प्रभाम्बरः ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 8,656: / Line 9,612: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = करीन्द्रसत्करोरुयुक् सुवृत्तजानुमण्डलः ।
+| verse_lines  = करीन्द्रसत्करोरुयुक् सुवृत्तजानुमण्डलः ।;क्रमाल्पवृत्तजङ्घकः सुरक्तपादपल्लवः ॥ ८५॥
 | verse_line2  = क्रमाल्पवृत्तजङ्घकः सुरक्तपादपल्लवः ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 8,665: / Line 9,622: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लसद्धरिन्मणिद्युती रराज राघवोऽधिकम् ।
+| verse_lines  = लसद्धरिन्मणिद्युती रराज राघवोऽधिकम् ।;असङ्ख्यसत्सुखार्णवः समस्तशक्तिसत्तनुः ॥ ८६॥
 | verse_line2  = असङ्ख्यसत्सुखार्णवः समस्तशक्तिसत्तनुः ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 8,674: / Line 9,632: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानं नेत्राब्जयुग्मान्मुखवरकमलात् सर्ववेदार्थसारान्स्तन्वा ब्रह्माण्डबाह्यान्तरमधिकरुचा भासयन् भासुरास्यः ।
+| verse_lines  = ज्ञानं नेत्राब्जयुग्मान्मुखवरकमलात् सर्ववेदार्थसारान्स्तन्वा ब्रह्माण्डबाह्यान्तरमधिकरुचा भासयन् भासुरास्यः ।;सर्वाभीष्टाभये च स्वकरवरयुगेनार्थिनामादधानः प्रायाद् देवाधिदेवः स्वपदमभिमुखश्चोत्तराशां विशोकाम् ॥ ८७॥
 | verse_line2  = सर्वाभीष्टाभये च स्वकरवरयुगेनार्थिनामादधानः प्रायाद् देवाधिदेवः स्वपदमभिमुखश्चोत्तराशां विशोकाम् ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 8,683: / Line 9,642: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दघ्रे च्छत्रं हनूमान् स्रवदमृतमयं पूर्णचन्द्रायुताभं सीता सैवाखिलाक्ष्णां विषयमुपगता श्रीरिति ह्रीरथैका ।
+| verse_lines  = दघ्रे च्छत्रं हनूमान् स्रवदमृतमयं पूर्णचन्द्रायुताभं सीता सैवाखिलाक्ष्णां विषयमुपगता श्रीरिति ह्रीरथैका ।;द्वेधा भूत्वा दधार व्यजनमुभयतः पूर्णचन्द्रांशुगौरं प्रोद्यद्भास्वत्प्रभाभा सकलगुणतनुर्भूषिता भूषणैः स्वैः ॥ ८८॥
 | verse_line2  = द्वेधा भूत्वा दधार व्यजनमुभयतः पूर्णचन्द्रांशुगौरं प्रोद्यद्भास्वत्प्रभाभा सकलगुणतनुर्भूषिता भूषणैः स्वैः ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 8,692: / Line 9,652: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साक्षाच्चक्रतनुस्तथैव भरतश्चक्रं दधद् दक्षिणेनाऽयात् सव्यत एव शङ्खवरभृच्छङ्खात्मकः शत्रुहा ।
+| verse_lines  = साक्षाच्चक्रतनुस्तथैव भरतश्चक्रं दधद् दक्षिणेनाऽयात् सव्यत एव शङ्खवरभृच्छङ्खात्मकः शत्रुहा ।;अग्रे ब्रह्मपुरोगमाः सुरगणा वेदाश्च सोङ्कारकाः पश्चात् सर्वजगज्जगाम रघुपं यान्तं निजं धाम तम् ॥ ८९॥
 | verse_line2  = अग्रे ब्रह्मपुरोगमाः सुरगणा वेदाश्च सोङ्कारकाः पश्चात् सर्वजगज्जगाम रघुपं यान्तं निजं धाम तम् ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 8,701: / Line 9,662: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्य सूर्यसुतपूर्ववानरा दक्षिणेन मनुजास्तु सव्यतः ।
+| verse_lines  = तस्य सूर्यसुतपूर्ववानरा दक्षिणेन मनुजास्तु सव्यतः ।;रामजन्मचरितानि तस्य ते कीर्तयन्त उचथैर्द्रुतं ययुः ॥ ९०॥
 | verse_line2  = रामजन्मचरितानि तस्य ते कीर्तयन्त उचथैर्द्रुतं ययुः ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 8,710: / Line 9,672: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गन्धर्वैर्गीयमानो विबुधमुनिगणैरब्जसम्भूतिपूर्वैर्वेदोदारार्थवाग्भिः प्रणिहितसुमनः सर्वदा स्तूयमानः ।
+| verse_lines  = गन्धर्वैर्गीयमानो विबुधमुनिगणैरब्जसम्भूतिपूर्वैर्वेदोदारार्थवाग्भिः प्रणिहितसुमनः सर्वदा स्तूयमानः ।;सर्वैर्भूतैश्च भक्त्या स्वनिमिषनयनैः कौतुकाद् वीक्ष्यमाणः प्रायाच्छेषगरुत्मदादिकनिजैः संसेवितः स्वं पदम् ॥ ९१॥
 | verse_line2  = सर्वैर्भूतैश्च भक्त्या स्वनिमिषनयनैः कौतुकाद् वीक्ष्यमाणः प्रायाच्छेषगरुत्मदादिकनिजैः संसेवितः स्वं पदम् ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 8,719: / Line 9,682: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मरुद्रगरुडैः सशेषकैः प्रोच्यमानसुगुणोरुविस्तरः ।
+| verse_lines  = ब्रह्मरुद्रगरुडैः सशेषकैः प्रोच्यमानसुगुणोरुविस्तरः ।;आरुरोह विभुरम्बरं शनैस्ते च दिव्यवपुषोऽभवंस्तदा ॥ ९२॥
 | verse_line2  = आरुरोह विभुरम्बरं शनैस्ते च दिव्यवपुषोऽभवंस्तदा ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 8,728: / Line 9,692: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ ब्रह्मा हरिं स्तुत्वा जगादेदं वचो विभुम् ।
+| verse_lines  = अथ ब्रह्मा हरिं स्तुत्वा जगादेदं वचो विभुम् ।;त्वदाज्ञया मया दत्तं स्थानं दशरथस्य हि ॥ ९३॥
 | verse_line2  = त्वदाज्ञया मया दत्तं स्थानं दशरथस्य हि ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 8,737: / Line 9,702: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मातॄणां चापि तल्लोकस्त्वयुताब्दादितोऽग्रतः ।
+| verse_lines  = मातॄणां चापि तल्लोकस्त्वयुताब्दादितोऽग्रतः ।;अनर्हायास्त्वयाऽऽज्ञप्ता कैकेय्या अपि सद्गतिः ।;सूत्वा तु भरतं नैषा गच्छेत निरयानिति ॥ ९४॥
 | verse_line2  = अनर्हायास्त्वयाऽऽज्ञप्ता कैकेय्या अपि सद्गतिः ।
 }}
@@ Line 8,746: / Line 9,712: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽपि सा यदावेशाच्चकार त्वय्यशोभनम् ।
+| verse_lines  = तथाऽपि सा यदावेशाच्चकार त्वय्यशोभनम् ।;निकृतिर्नाम सा क्षिप्ता मया तमसि शाश्वते ॥ ९५॥
 | verse_line2  = निकृतिर्नाम सा क्षिप्ता मया तमसि शाश्वते ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 8,755: / Line 9,722: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कैकयी तु चलान् लोकान् प्राप्ता नैवाचलान् क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = कैकयी तु चलान् लोकान् प्राप्ता नैवाचलान् क्‍वचित् ।;पश्चाद् भक्तिमती यस्मात् त्वयि सा युक्तमेव तत् ॥ ९६॥
 | verse_line2  = पश्चाद् भक्तिमती यस्मात् त्वयि सा युक्तमेव तत् ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 8,764: / Line 9,732: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मन्थरा तु तमस्यन्धे पातिता दुष्टचारिणी ।
+| verse_lines  = मन्थरा तु तमस्यन्धे पातिता दुष्टचारिणी ।;सीतार्थं येऽप्यनिन्दंस्त्वां तेऽपि याता महत् तमः ॥ ९७॥
 | verse_line2  = सीतार्थं येऽप्यनिन्दंस्त्वां तेऽपि याता महत् तमः ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 8,773: / Line 9,742: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रायशो राक्षसाश्चैव त्वयि कृष्णत्वमागते ।
+| verse_lines  = प्रायशो राक्षसाश्चैव त्वयि कृष्णत्वमागते ।;शेषा यास्यन्ति तच्छेषा अष्टाविंशे कलौ युगे ।;गते चतुस्सहस्राब्दे तमोगास्त्रिशतोत्तरे ॥ ९८॥
 | verse_line2  = शेषा यास्यन्ति तच्छेषा अष्टाविंशे कलौ युगे ।
 }}
@@ Line 8,782: / Line 9,752: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ ये त्वत्पदाम्भोजमकरन्दैकलिप्सवः ।
+| verse_lines  = अथ ये त्वत्पदाम्भोजमकरन्दैकलिप्सवः ।;त्वया सहाऽगतास्तेषां विधेहि स्थानमुत्तमम् ॥ ९९॥
 | verse_line2  = त्वया सहाऽगतास्तेषां विधेहि स्थानमुत्तमम् ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 8,791: / Line 9,762: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अहं भवः सुरेशाद्याः किङ्कराः स्म तवेश्वर ।
+| verse_lines  = अहं भवः सुरेशाद्याः किङ्कराः स्म तवेश्वर ।;यच्च कार्यमिहास्माभिस्तदप्याज्ञापयाऽशु नः ॥ १००॥
 | verse_line2  = यच्च कार्यमिहास्माभिस्तदप्याज्ञापयाऽशु नः ॥ १००॥
 }}
@@ Line 8,800: / Line 9,772: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युदीरितमाकर्ण्य शतानन्देन राघवः ।
+| verse_lines  = इत्युदीरितमाकर्ण्य शतानन्देन राघवः ।;जगाद भावगम्भीरं सुस्मिताधरपल्लवः ॥ १०१॥
 | verse_line2  = जगाद भावगम्भीरं सुस्मिताधरपल्लवः ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 8,809: / Line 9,782: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जगद्गुरुत्वमादिष्टं मया ते कमलोद्भव ।
+| verse_lines  = जगद्गुरुत्वमादिष्टं मया ते कमलोद्भव ।;गुर्वादेशानुसारेण मयाऽऽदिष्टा च सद्गतिः ॥ १०२॥
 | verse_line2  = गुर्वादेशानुसारेण मयाऽऽदिष्टा च सद्गतिः ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 8,818: / Line 9,792: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतस्त्वया प्रदेया हि लोका एषां मदाज्ञया ।
+| verse_lines  = अतस्त्वया प्रदेया हि लोका एषां मदाज्ञया ।;हृदि स्थितं च जानासि त्वमेवैकः सदा मम ॥ १०३॥
 | verse_line2  = हृदि स्थितं च जानासि त्वमेवैकः सदा मम ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 8,827: / Line 9,802: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितो हरेर्भावविज्ञानी कञ्जसम्भवः ।
+| verse_lines  = इतीरितो हरेर्भावविज्ञानी कञ्जसम्भवः ।;पिपीलिकातृणान्तानां ददौ लोकाननुत्तमान् ।;वैष्णवान् सन्ततत्वाच्च नाम्ना सान्तानिकान् विभुः ॥ १०४॥
 | verse_line2  = पिपीलिकातृणान्तानां ददौ लोकाननुत्तमान् ।
 }}
@@ Line 8,836: / Line 9,812: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते जरामृतिहीनाश्च सर्वदुःखविवर्जिताः ।
+| verse_lines  = ते जरामृतिहीनाश्च सर्वदुःखविवर्जिताः ।;संसारमुक्ता न्यवसंस्तत्र नित्यसुखाधिकाः ॥ १०५॥
 | verse_line2  = संसारमुक्ता न्यवसंस्तत्र नित्यसुखाधिकाः ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 8,845: / Line 9,822: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ये तु देवा इहोद्भूता नृवानरशरीरिणः ।
+| verse_lines  = ये तु देवा इहोद्भूता नृवानरशरीरिणः ।;ते सर्वे स्वांशितामापुस्तन्मैन्दविविदावृते ॥ १०६॥
 | verse_line2  = ते सर्वे स्वांशितामापुस्तन्मैन्दविविदावृते ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 8,854: / Line 9,832: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = असुरावेशतस्तौ तु न राममनुजग्मतुः ।
+| verse_lines  = असुरावेशतस्तौ तु न राममनुजग्मतुः ।;पीतामृतौ पुरा यस्मान्मम्रतुर्नच तौ तदा ॥ १०७॥
 | verse_line2  = पीतामृतौ पुरा यस्मान्मम्रतुर्नच तौ तदा ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 8,863: / Line 9,842: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोश्च तपसा तुष्टश्चक्रे तावजरामरौ ।
+| verse_lines  = तयोश्च तपसा तुष्टश्चक्रे तावजरामरौ ।;पुरा स्वयम्भूस्तेनोभौ दर्पादमृतमन्थने ।;प्रसह्यापिबतां देवैर्देवांशत्वादुपेक्षितौ ॥ १०८॥
 | verse_line2  = पुरा स्वयम्भूस्तेनोभौ दर्पादमृतमन्थने ।
 }}
@@ Line 8,872: / Line 9,852: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पीतामृतेषु देवेषु युद्ध्यमानेषु दानवैः ।
+| verse_lines  = पीतामृतेषु देवेषु युद्ध्यमानेषु दानवैः ।;तैर्दत्तमात्महस्ते ते रक्षायै पीतमाशु तत् ।;तस्माद् दोषादापतुस्तावासुरं भावमूर्जितम् ॥ १०९॥
 | verse_line2  = तैर्दत्तमात्महस्ते ते रक्षायै पीतमाशु तत् ।
 }}
@@ Line 8,881: / Line 9,862: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अङ्गदः कालतस्त्यक्त्वा देहमाप निजां तनुम् ।
+| verse_lines  = अङ्गदः कालतस्त्यक्त्वा देहमाप निजां तनुम् ।;रामाज्ञयैव कुर्वाणो राज्यं कुशसमन्वितः ॥ ११०॥
 | verse_line2  = रामाज्ञयैव कुर्वाणो राज्यं कुशसमन्वितः ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 8,890: / Line 9,872: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विभीषणश्च धर्मात्मा राघवाज्ञापुरस्कृतः ।
+| verse_lines  = विभीषणश्च धर्मात्मा राघवाज्ञापुरस्कृतः ।;सेनापतिर्धनेशस्य कल्पमावीत् स राक्षसान् ॥ १११॥
 | verse_line2  = सेनापतिर्धनेशस्य कल्पमावीत् स राक्षसान् ॥ १११॥
 }}
@@ Line 8,899: / Line 9,882: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामाज्ञया जाम्बवांश्च न्यवसत् पृथिवीतले(ळे) ।
+| verse_lines  = रामाज्ञया जाम्बवांश्च न्यवसत् पृथिवीतले(ळे) ।;उत्पत्त्यर्थं जाम्बवत्यास्तदर्थं सुतपश्चरन् ॥ ११२॥
 | verse_line2  = उत्पत्त्यर्थं जाम्बवत्यास्तदर्थं सुतपश्चरन् ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 8,908: / Line 9,892: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो रघूणां प्रवरः सुरार्चितः स्वयैकतन्वा न्यवसत् सुरालये ।
+| verse_lines  = अथो रघूणां प्रवरः सुरार्चितः स्वयैकतन्वा न्यवसत् सुरालये ।;द्वितीयया ब्रह्मसदस्यधीश्वरस्तेनार्चितोऽथापरया निजालये ॥ ११३॥
 | verse_line2  = द्वितीयया ब्रह्मसदस्यधीश्वरस्तेनार्चितोऽथापरया निजालये ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 8,917: / Line 9,902: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तृतीयरूपेण निजं पदं प्रभुं व्रजन्तमुच्चैरनुगम्य देवताः ।
+| verse_lines  = तृतीयरूपेण निजं पदं प्रभुं व्रजन्तमुच्चैरनुगम्य देवताः ।;अगम्यमर्यादमुपेत्य च क्रमाद् विलोकयन्तोऽतिविदूरतोऽस्तुवन् ॥ ११४॥
 | verse_line2  = अगम्यमर्यादमुपेत्य च क्रमाद् विलोकयन्तोऽतिविदूरतोऽस्तुवन् ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 8,926: / Line 9,912: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मा मरुन्मारुतसूनुरीशः शेषो गरुत्मान् हरिजः शक्रकाद्याः ।
+| verse_lines  = ब्रह्मा मरुन्मारुतसूनुरीशः शेषो गरुत्मान् हरिजः शक्रकाद्याः ।;क्रमादनुव्रज्य तु राघवस्य शिरस्यथाऽज्ञां प्रणिधाय निर्ययुः ॥ ११५॥
 | verse_line2  = क्रमादनुव्रज्य तु राघवस्य शिरस्यथाऽज्ञां प्रणिधाय निर्ययुः ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 8,935: / Line 9,922: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वं स्वं च सर्वे सदनं सुरा ययुः पुरन्दराद्याश्च विरिञ्चपूर्वकाः ।
+| verse_lines  = स्वं स्वं च सर्वे सदनं सुरा ययुः पुरन्दराद्याश्च विरिञ्चपूर्वकाः ।;मरुत्सुतोऽथो बदरीमवाप्य नारायणस्यैव पदं सिषेवे ॥ ११६॥
 | verse_line2  = मरुत्सुतोऽथो बदरीमवाप्य नारायणस्यैव पदं सिषेवे ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 8,944: / Line 9,932: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तशास्त्रोद्भरितं हरेर्वचो मुदा तदा श्रोत्रपुटेन सम्भरन् ।
+| verse_lines  = समस्तशास्त्रोद्भरितं हरेर्वचो मुदा तदा श्रोत्रपुटेन सम्भरन् ।;वदंश्च तत्त्वं विबुधर्षभाणां सदा मुनीनां च सुखं ह्युवास ॥ ११७॥
 | verse_line2  = वदंश्च तत्त्वं विबुधर्षभाणां सदा मुनीनां च सुखं ह्युवास ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 8,953: / Line 9,942: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामाज्ञया किम्पुरुषेषु राज्यं चकार रूपेण तथाऽपरेण ।
+| verse_lines  = रामाज्ञया किम्पुरुषेषु राज्यं चकार रूपेण तथाऽपरेण ।;रूपैस्तथाऽन्यैश्च समस्तसद्मन्युवास विष्णोः सततं यथेष्टम् ॥ ११८॥
 | verse_line2  = रूपैस्तथाऽन्यैश्च समस्तसद्मन्युवास विष्णोः सततं यथेष्टम् ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 8,962: / Line 9,952: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्थं स गायञ्छतकोटिविस्तरं रामायणं भारतपञ्चरात्रम् ।
+| verse_lines  = इत्थं स गायञ्छतकोटिविस्तरं रामायणं भारतपञ्चरात्रम् ।;वेदांश्च सर्वान् सहितब्रह्मसूत्रान् व्याचक्षाणो नित्यसुखोद्भरोऽभूत् ॥ ११९॥
 | verse_line2  = वेदांश्च सर्वान् सहितब्रह्मसूत्रान् व्याचक्षाणो नित्यसुखोद्भरोऽभूत् ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 8,971: / Line 9,962: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामोऽपि सार्द्धं पवमानात्मजेन ससीतया लक्ष्मणपूर्वकैश्च ।
+| verse_lines  = रामोऽपि सार्द्धं पवमानात्मजेन ससीतया लक्ष्मणपूर्वकैश्च ।;तथा गरुत्मत्प्रमुखैश्च पार्षदैः संसेव्यमानो न्यवसत् पयोब्धौ ॥ १२०॥
 | verse_line2  = तथा गरुत्मत्प्रमुखैश्च पार्षदैः संसेव्यमानो न्यवसत् पयोब्धौ ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 8,980: / Line 9,972: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कदाचिदीशः सकलावतारानेकं विधायाहिपतौ च शेते ।
+| verse_lines  = कदाचिदीशः सकलावतारानेकं विधायाहिपतौ च शेते ।;पृथक् च संव्यूह्य कदाचिदिच्छया रेमे रमेशोऽमितसद्गुणार्णवः ॥ १२१॥
 | verse_line2  = पृथक् च संव्यूह्य कदाचिदिच्छया रेमे रमेशोऽमितसद्गुणार्णवः ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 8,989: / Line 9,982: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यशेषपुराणेभ्यः पञ्चरात्रेभ्य एव च ।
+| verse_lines  = इत्यशेषपुराणेभ्यः पञ्चरात्रेभ्य एव च ।;भारताच्चैव वेदेभ्यो महारामायणादपि ॥ १२२॥
 | verse_line2  = भारताच्चैव वेदेभ्यो महारामायणादपि ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 8,998: / Line 9,992: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = परस्परविरोधस्य हानान्निर्णीय तत्त्वतः ।
+| verse_lines  = परस्परविरोधस्य हानान्निर्णीय तत्त्वतः ।;युक्त्या बुद्धिबलाच्चैव विष्णोरेव प्रसादतः ॥ १२३॥
 | verse_line2  = युक्त्या बुद्धिबलाच्चैव विष्णोरेव प्रसादतः ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 9,007: / Line 10,002: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बहुकल्पानुसारेण मयेयं सत्कथोदिता ।
+| verse_lines  = बहुकल्पानुसारेण मयेयं सत्कथोदिता ।;नैकग्रन्थाश्रयात् तस्मान्नाऽशङ्क्याऽत्र विरुद्धता ॥ १२४॥
 | verse_line2  = नैकग्रन्थाश्रयात् तस्मान्नाऽशङ्क्याऽत्र विरुद्धता ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 9,016: / Line 10,012: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्‍वचिन्मोहायासुराणां व्यत्यासः प्रतिलोमता ।
+| verse_lines  = क्‍वचिन्मोहायासुराणां व्यत्यासः प्रतिलोमता ।;उक्ता ग्रन्थेषु तस्माद्धि निर्णयोऽयं कृतो मया ॥ १२५॥
 | verse_line2  = उक्ता ग्रन्थेषु तस्माद्धि निर्णयोऽयं कृतो मया ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 9,025: / Line 10,022: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं च वक्ष्यमाणेषु नैवाऽशङ्क्या विरुद्धता ।
+| verse_lines  = एवं च वक्ष्यमाणेषु नैवाऽशङ्क्या विरुद्धता ।;सर्वकल्पसमश्चायं पारम्पर्यक्रमः सदा ॥ १२६॥
 | verse_line2  = सर्वकल्पसमश्चायं पारम्पर्यक्रमः सदा ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 9,034: / Line 10,032: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुंव्यत्यासेन चोक्तिः स्यात् पुराणादिषु कुत्रचित् ।
+| verse_lines  = पुंव्यत्यासेन चोक्तिः स्यात् पुराणादिषु कुत्रचित् ।;कृष्णामाह यथा कृष्णो धनञ्जयशरैर्हतान् ।;शतं दुर्योधनादींस्ते दर्शयिष्य इति प्रभुः ॥ १२७॥
 | verse_line2  = कृष्णामाह यथा कृष्णो धनञ्जयशरैर्हतान् ।
 }}
@@ Line 9,043: / Line 10,042: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमसेनहतास्ते हि ज्ञायन्ते बहुवाक्यतः ।
+| verse_lines  = भीमसेनहतास्ते हि ज्ञायन्ते बहुवाक्यतः ।;विस्तारे भीमनिहताः सङ्क्षेपेऽर्जुनपातिताः ।;उच्यन्ते बहवश्चान्ये पुंव्यत्याससमाश्रयात् ॥ १२८॥
 | verse_line2  = विस्तारे भीमनिहताः सङ्क्षेपेऽर्जुनपातिताः ।
 }}
@@ Line 9,052: / Line 10,052: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विस्तारे कृष्णनिहता बलभद्रहता इति ।
+| verse_lines  = विस्तारे कृष्णनिहता बलभद्रहता इति ।;उच्यन्ते च क्‍वचित् कालव्यत्यासोऽपि क्‍वचिद् भवेत् ॥ १२९॥
 | verse_line2  = उच्यन्ते च क्‍वचित् कालव्यत्यासोऽपि क्‍वचिद् भवेत् ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 9,061: / Line 10,062: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा सुयोधनं भीमः प्राहसत् कृष्णसन्निधौ ।
+| verse_lines  = यथा सुयोधनं भीमः प्राहसत् कृष्णसन्निधौ ।;इति वाक्येषु बहुषु ज्ञायते(ज्ञायन्ते) निर्णयादपि ।;अनिर्णये तु कृष्णस्य पूर्वमुक्ता गतिस्ततः ॥ १३०॥
 | verse_line2  = इति वाक्येषु बहुषु ज्ञायते(ज्ञायन्ते) निर्णयादपि ।
 }}
@@ Line 9,070: / Line 10,072: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यत्यासास्त्वेवमाद्याश्च प्रातिलोम्यादयस्तथा ।
+| verse_lines  = व्यत्यासास्त्वेवमाद्याश्च प्रातिलोम्यादयस्तथा ।;दृश्यन्ते भारताद्येषु लक्षणग्रन्थतश्च ते ।;ज्ञायन्ते बहुभिर्वाक्यैर्निर्णयग्रन्थतस्तथा ॥ १३१॥
 | verse_line2  = दृश्यन्ते भारताद्येषु लक्षणग्रन्थतश्च ते ।
 }}
@@ Line 9,079: / Line 10,082: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद् विनिर्णयग्रन्थानाश्रित्यैव च लक्षणम् ।
+| verse_lines  = तस्माद् विनिर्णयग्रन्थानाश्रित्यैव च लक्षणम् ।;बहुवाक्यानुसारेण निर्णयोऽयं मया कृतः ॥ १३२॥
 | verse_line2  = बहुवाक्यानुसारेण निर्णयोऽयं मया कृतः ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 9,088: / Line 10,092: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्तं लक्षणशास्त्रे च कृष्णद्वैपायनोदिते ।
+| verse_lines  = उक्तं लक्षणशास्त्रे च कृष्णद्वैपायनोदिते ।;त्रिभाषा यो न जानाति रीतीनां शतमेव च ॥ १३३॥
 | verse_line2  = त्रिभाषा यो न जानाति रीतीनां शतमेव च ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 9,097: / Line 10,102: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यत्यासादीन् सप्तभेदान् वेदाद्यर्थं तथा वदेत् ।
+| verse_lines  = व्यत्यासादीन् सप्तभेदान् वेदाद्यर्थं तथा वदेत् ।;स याति निरयं घोरमन्यथाज्ञानसम्भवम् ।;इत्यन्येषु च शास्त्रेषु तत्र तत्रोदितं बहु ॥ १३४॥
 | verse_line2  = स याति निरयं घोरमन्यथाज्ञानसम्भवम् ।
 }}
@@ Line 9,106: / Line 10,112: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘व्यत्यासः प्रातिलोम्यं च गोमूत्री प्रघसस्तथा ।
+| verse_lines  = ‘व्यत्यासः प्रातिलोम्यं च गोमूत्री प्रघसस्तथा ।;उक्षणः सुधुरः साधु सप्त भेदाः प्रकीर्तिताः’ ॥ १३५॥
 | verse_line2  = उक्षणः सुधुरः साधु सप्त भेदाः प्रकीर्तिताः’ ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 9,115: / Line 10,122: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादिलक्षणान्यत्र नोच्यन्तेऽन्यप्रसङ्गतः ।
+| verse_lines  = इत्यादिलक्षणान्यत्र नोच्यन्तेऽन्यप्रसङ्गतः ।;अनुसारेण तेषां तु निर्णयः क्रियते मया ।;तस्मान्निर्णयशास्त्रत्वाद् ग्राह्यमेतद् बुभूषुभिः ॥ १३६॥
 | verse_line2  = अनुसारेण तेषां तु निर्णयः क्रियते मया ।
 }}
@@ Line 9,124: / Line 10,132: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिता रामकथा परा मया समस्तशास्त्रानुसृतेर्भवापहा ।
+| verse_lines  = इतीरिता रामकथा परा मया समस्तशास्त्रानुसृतेर्भवापहा ।;पठेदिमां यः शृणुयादथापि वा विमुक्तबन्धश्चरणं हरेर्व्रजेत् ॥ १३७॥
 | verse_line2  = पठेदिमां यः शृणुयादथापि वा विमुक्तबन्धश्चरणं हरेर्व्रजेत् ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 9,139: / Line 10,148: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ओं ॥ द्वापरेऽथ युगे प्राप्ते त्वष्टाविंशतिमे पुनः ।
+| verse_lines  = ओं ॥ द्वापरेऽथ युगे प्राप्ते त्वष्टाविंशतिमे पुनः ।;स्वयम्भुशर्वशक्राद्या दुग्धाब्धेस्तीरमाययुः ॥ १॥
 | verse_line2  = स्वयम्भुशर्वशक्राद्या दुग्धाब्धेस्तीरमाययुः ॥ १॥
 }}
@@ Line 9,148: / Line 10,158: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पयोब्धेरुत्तरं तीरमासाद्य विबुधर्षभाः ।
+| verse_lines  = पयोब्धेरुत्तरं तीरमासाद्य विबुधर्षभाः ।;तुष्टुवुः पुण्डरीकाक्षमक्षयं पुरुषोत्तमम् ॥ २॥
 | verse_line2  = तुष्टुवुः पुण्डरीकाक्षमक्षयं पुरुषोत्तमम् ॥ २॥
 }}
@@ Line 9,157: / Line 10,168: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नमोनमोऽगण्यगुणैकधाम्ने समस्तविज्ञानमरीचिमालिने ।
+| verse_lines  = नमोनमोऽगण्यगुणैकधाम्ने समस्तविज्ञानमरीचिमालिने ।;अनाद्यविज्ञानतमोनिहन्त्रे परामृतानन्दपदप्रदायिने ॥ ३॥
 | verse_line2  = अनाद्यविज्ञानतमोनिहन्त्रे परामृतानन्दपदप्रदायिने ॥ ३॥
 }}
@@ Line 9,166: / Line 10,178: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वदत्तमालाभुविपातकोपतो दुर्वाससः शापत आशु हि श्रिया ।
+| verse_lines  = स्वदत्तमालाभुविपातकोपतो दुर्वाससः शापत आशु हि श्रिया ।;शक्रे विहीने दितिजैः पराजिते पुरा वयं त्वां शरणं गता स्म ॥ ४॥
 | verse_line2  = शक्रे विहीने दितिजैः पराजिते पुरा वयं त्वां शरणं गता स्म ॥ ४॥
 }}
@@ Line 9,175: / Line 10,188: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वदाज्ञया बलिना सन्दधाना वराद् गिरीशस्य परैरचाल्यम् ।
+| verse_lines  = त्वदाज्ञया बलिना सन्दधाना वराद् गिरीशस्य परैरचाल्यम् ।;वृन्दारका मन्दरमेत्य बाहुभिर्न शेकुरुद्धर्तुमिमे समेताः ॥ ५॥
 | verse_line2  = वृन्दारका मन्दरमेत्य बाहुभिर्न शेकुरुद्धर्तुमिमे समेताः ॥ ५॥
 }}
@@ Line 9,184: / Line 10,198: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा त्वया नित्यबलत्वहेतुतो योऽनन्तनामा गरुडस्तदंसके ।
+| verse_lines  = तदा त्वया नित्यबलत्वहेतुतो योऽनन्तनामा गरुडस्तदंसके ।;उत्पाट्य चैकेन करेण मन्दरो निधापितस्तं स सह त्वयाऽवहत् ॥ ६॥
 | verse_line2  = उत्पाट्य चैकेन करेण मन्दरो निधापितस्तं स सह त्वयाऽवहत् ॥ ६॥
 }}
@@ Line 9,193: / Line 10,208: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः परीक्षद्भिरसौ गिरिः सुरैः सहासुरैरुन्नमितस्तदंसतः ।
+| verse_lines  = पुनः परीक्षद्भिरसौ गिरिः सुरैः सहासुरैरुन्नमितस्तदंसतः ।;व्यचूर्णयत् तानखिलान् पुनश्च ते त्वदीक्षया पूर्ववदुत्थिताः प्रभो ॥ ७॥
 | verse_line2  = व्यचूर्णयत् तानखिलान् पुनश्च ते त्वदीक्षया पूर्ववदुत्थिताः प्रभो ॥ ७॥
 }}
@@ Line 9,202: / Line 10,218: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च वामेन करेण वीश्वरे निधाय तं स्कन्धगतस्त्वमस्य ।
+| verse_lines  = पुनश्च वामेन करेण वीश्वरे निधाय तं स्कन्धगतस्त्वमस्य ।;अगाः पयोब्धिं सहितः सुरासुरैर्मथ्ना च तेनाब्धिमथाप्यमथ्नाः ॥ ८॥
 | verse_line2  = अगाः पयोब्धिं सहितः सुरासुरैर्मथ्ना च तेनाब्धिमथाप्यमथ्नाः ॥ ८॥
 }}
@@ Line 9,211: / Line 10,228: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृतश्च कद्रो(द्र्वा)स्तनयोऽत्र वासुकिर्नेत्रं त्वया कश्यपजः स नागराट् ।
+| verse_lines  = कृतश्च कद्रो(द्र्वा)स्तनयोऽत्र वासुकिर्नेत्रं त्वया कश्यपजः स नागराट् ।;ममन्थुरब्धिं सहितास्त्वया सुराः सहासुरा दिव्यपयो घृताधिकम् ॥ ९॥
 | verse_line2  = ममन्थुरब्धिं सहितास्त्वया सुराः सहासुरा दिव्यपयो घृताधिकम् ॥ ९॥
 }}
@@ Line 9,220: / Line 10,238: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैच्छन्त पुच्छं दितिजा अमङ्गलं(ळं) तदित्यथाग्रं जगृहुर्विषोल्बणम् ।
+| verse_lines  = नैच्छन्त पुच्छं दितिजा अमङ्गलं(ळं) तदित्यथाग्रं जगृहुर्विषोल्बणम् ।;श्रान्ताश्च तेऽतो विबुधास्तु पुच्छं त्वया समेता जगृहुस्त्वदाश्रयाः ॥ १०॥
 | verse_line2  = श्रान्ताश्च तेऽतो विबुधास्तु पुच्छं त्वया समेता जगृहुस्त्वदाश्रयाः ॥ १०॥
 }}
@@ Line 9,229: / Line 10,248: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथातिभारादविशत् सुकाञ्चनो गिरिः स पाताल(ळ)मथ त्वमेव ।
+| verse_lines  = अथातिभारादविशत् सुकाञ्चनो गिरिः स पाताल(ळ)मथ त्वमेव ।;तं कच्छपात्मा त्वभरः स्वपृष्ठे ह्यनन्यधार्यं पुरुलीलयैव ॥ ११॥
 | verse_line2  = तं कच्छपात्मा त्वभरः स्वपृष्ठे ह्यनन्यधार्यं पुरुलीलयैव ॥ ११॥
 }}
@@ Line 9,238: / Line 10,258: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उपर्यधश्चाऽत्मनि नेत्रगोत्रयोस्त्वया परेणाऽविशता समेधिताः ।
+| verse_lines  = उपर्यधश्चाऽत्मनि नेत्रगोत्रयोस्त्वया परेणाऽविशता समेधिताः ।;ममन्थुरब्धिं तरसा मदोत्कटाः सुरासुराः क्षोभितनक्रचक्रम्(भाग. ८.७.१३) ॥ १२॥
 | verse_line2  = ममन्थुरब्धिं तरसा मदोत्कटाः सुरासुराः क्षोभितनक्रचक्रम्(भाग. ८.७.१३) ॥ १२॥
 }}
@@ Line 9,247: / Line 10,268: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रान्तेषु तेष्वेक उरुक्रम त्वं सुधारसाप्त्यै मुदितो ह्यमथ्नाः ।
+| verse_lines  = श्रान्तेषु तेष्वेक उरुक्रम त्वं सुधारसाप्त्यै मुदितो ह्यमथ्नाः ।;तदा जगद्ग्रासि विषं समुत्थितं त्वदाज्ञया वायुरधात् करे निजे ॥ १३॥
 | verse_line2  = तदा जगद्ग्रासि विषं समुत्थितं त्वदाज्ञया वायुरधात् करे निजे ॥ १३॥
 }}
@@ Line 9,256: / Line 10,278: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कलेः स्वरूपं तदतीव दुष्षहं वराद् विधातुः सकलैश्च दुःस्पृशम् ।
+| verse_lines  = कलेः स्वरूपं तदतीव दुष्षहं वराद् विधातुः सकलैश्च दुःस्पृशम् ।;करे विमथ्यास्तबलं विधाय ददौ स किञ्चिद् गिरिशाय वायुः ॥ १४॥
 | verse_line2  = करे विमथ्यास्तबलं विधाय ददौ स किञ्चिद् गिरिशाय वायुः ॥ १४॥
 }}
@@ Line 9,265: / Line 10,288: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तत् पिबत्(पिबन्) कण्ठगतेन तेन निपातितो मूर्च्छित आशु रुद्रः ।
+| verse_lines  = स तत् पिबत्(पिबन्) कण्ठगतेन तेन निपातितो मूर्च्छित आशु रुद्रः ।;हरेः करस्पर्शबलात् स सञ्ज्ञामवाप नीलोऽस्य गल(ळ)स्तदाऽऽसीत् ॥ १५॥
 | verse_line2  = हरेः करस्पर्शबलात् स सञ्ज्ञामवाप नीलोऽस्य गल(ळ)स्तदाऽऽसीत् ॥ १५॥
 }}
@@ Line 9,274: / Line 10,298: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ त्वदाज्ञां पुरतो निधाय निधाय पात्रे तपनीयरूपे ।
+| verse_lines  = अथ त्वदाज्ञां पुरतो निधाय निधाय पात्रे तपनीयरूपे ।;स्वयं च निर्मथ्य बलोपपन्नं पपौ स वायुस्तदु चास्य जीर्णम् ॥ १६॥
 | verse_line2  = स्वयं च निर्मथ्य बलोपपन्नं पपौ स वायुस्तदु चास्य जीर्णम् ॥ १६॥
 }}
@@ Line 9,283: / Line 10,308: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अत्यल्पपानाच्च बभूव शूला शिवस्य शीर्ष्ण्यस्य करावशिष्टम् ।
+| verse_lines  = अत्यल्पपानाच्च बभूव शूला शिवस्य शीर्ष्ण्यस्य करावशिष्टम् ।;अभूत् कलिः सर्वजगत्सु पूर्णं पीत्वा विकारो न बभूव वायोः ।;कलेः शरीरादभवन् कुनागाः सवृश्चिकाः श्वापदयातुधानाः ॥ १७॥
 | verse_line2  = अभूत् कलिः सर्वजगत्सु पूर्णं पीत्वा विकारो न बभूव वायोः ।
 }}
@@ Line 9,292: / Line 10,318: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ त्वयाऽब्धौ तु विमथ्यमाने सुराऽभवत् तामसुरा अवापुः ।
+| verse_lines  = अथ त्वयाऽब्धौ तु विमथ्यमाने सुराऽभवत् तामसुरा अवापुः ।;उच्चैःश्रवा नाम तुरङ्गमोऽथ करी तथैरावतनामधेयः ॥ १८॥
 | verse_line2  = उच्चैःश्रवा नाम तुरङ्गमोऽथ करी तथैरावतनामधेयः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 9,301: / Line 10,328: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्ये च दिक्पालगजा बभूवुर्वरं तथैवाप्सरसां सहस्रम् ।
+| verse_lines  = अन्ये च दिक्पालगजा बभूवुर्वरं तथैवाप्सरसां सहस्रम् ।;तथाऽऽयुधान्याभरणानि चैव दिवौकसां पारिजातस्तरुश्च ॥ १९॥
 | verse_line2  = तथाऽऽयुधान्याभरणानि चैव दिवौकसां पारिजातस्तरुश्च ॥ १९॥
 }}
@@ Line 9,310: / Line 10,338: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथैव साक्षात् सुरभिर्निशेशो बभूव तत् कौस्तुभं लोकसारम् ।
+| verse_lines  = तथैव साक्षात् सुरभिर्निशेशो बभूव तत् कौस्तुभं लोकसारम् ।;अथेन्दिरा यद्यपि नित्यदेहा बभूव तत्रापरया स्वतन्वा ॥ २०॥
 | verse_line2  = अथेन्दिरा यद्यपि नित्यदेहा बभूव तत्रापरया स्वतन्वा ॥ २०॥
 }}
@@ Line 9,319: / Line 10,348: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो भवान् दक्षिणबाहुना सुधाकमण्डलुं कलशं चापरेण ।
+| verse_lines  = ततो भवान् दक्षिणबाहुना सुधाकमण्डलुं कलशं चापरेण ।;प्रगृह्य तस्मान्निरगात् समुद्राद् धन्वन्तरिर्नाम हरिन्मणिद्युतिः ॥ २१॥
 | verse_line2  = प्रगृह्य तस्मान्निरगात् समुद्राद् धन्वन्तरिर्नाम हरिन्मणिद्युतिः ॥ २१॥
 }}
@@ Line 9,328: / Line 10,358: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो भवद्धस्तगतं दितेः सुताः सुधाभरं कलशं चापजह्रुः ।
+| verse_lines  = ततो भवद्धस्तगतं दितेः सुताः सुधाभरं कलशं चापजह्रुः ।;मुक्तं त्वया शक्तिमताऽपि दैत्यान् सत्यच्युतान् कारयितुं वधाय ॥ २२॥
 | verse_line2  = मुक्तं त्वया शक्तिमताऽपि दैत्यान् सत्यच्युतान् कारयितुं वधाय ॥ २२॥
 }}
@@ Line 9,337: / Line 10,368: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो भवाननुपममुत्तमं वपुर्बभूव दिव्यप्रमदात्मकं त्वरन् ।
+| verse_lines  = ततो भवाननुपममुत्तमं वपुर्बभूव दिव्यप्रमदात्मकं त्वरन् ।;श्यामं नितम्बार्पितरत्नमेखलं जाम्बूनदाभाम्बरभृत् सुमध्यमम् ॥ २३॥
 | verse_line2  = श्यामं नितम्बार्पितरत्नमेखलं जाम्बूनदाभाम्बरभृत् सुमध्यमम् ॥ २३॥
 }}
@@ Line 9,346: / Line 10,378: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बृहन्नितम्बं कलशोपमस्तनं सत्पुण्डरीकायतनेत्रमुज्ज्वलम् ।
+| verse_lines  = बृहन्नितम्बं कलशोपमस्तनं सत्पुण्डरीकायतनेत्रमुज्ज्वलम् ।;समस्तसारं परिपूर्णसद्गुणं दृष्ट्वैव तत् सम्मुमुहुः सुरारयः ॥ २४॥
 | verse_line2  = समस्तसारं परिपूर्णसद्गुणं दृष्ट्वैव तत् सम्मुमुहुः सुरारयः ॥ २४॥
 }}
@@ Line 9,355: / Line 10,388: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = परस्परं तेऽमृतहेतुतोऽखिला विरुद्ध्यमानाः प्रददुः स्म ते करे ।
+| verse_lines  = परस्परं तेऽमृतहेतुतोऽखिला विरुद्ध्यमानाः प्रददुः स्म ते करे ।;समं सुधायाः कलशं विभज्य निपाययास्मानिति वञ्चितास्त्वया ॥ २५॥
 | verse_line2  = समं सुधायाः कलशं विभज्य निपाययास्मानिति वञ्चितास्त्वया ॥ २५॥
 }}
@@ Line 9,364: / Line 10,398: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मच्छलं पापजनेषु धर्म इति त्वया ज्ञापयितुं तदोक्तम् ।
+| verse_lines  = धर्मच्छलं पापजनेषु धर्म इति त्वया ज्ञापयितुं तदोक्तम् ।;यद्यत् कृतं मे भवतां यदीह संवाद एवोद्विभजे सुधामिमाम् ॥ २६॥
 | verse_line2  = यद्यत् कृतं मे भवतां यदीह संवाद एवोद्विभजे सुधामिमाम् ॥ २६॥
 }}
@@ Line 9,373: / Line 10,408: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथेष्टतोऽहं विभजामि सर्वथा न विश्वसध्वं(अविश्वसध्वं) मयि केनचित् क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = यथेष्टतोऽहं विभजामि सर्वथा न विश्वसध्वं(अविश्वसध्वं) मयि केनचित् क्‍वचित् ।;इति प्रहस्याभिहितं निशम्य स्त्रीभावमुग्धास्तु तथेति तेऽवदन् ॥ २७॥
 | verse_line2  = इति प्रहस्याभिहितं निशम्य स्त्रीभावमुग्धास्तु तथेति तेऽवदन् ॥ २७॥
 }}
@@ Line 9,382: / Line 10,418: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततश्च संस्थाप्य पृथक् सुरासुरांस्तवातिरूपोच्चलितान् सुरेतरान् ।
+| verse_lines  = ततश्च संस्थाप्य पृथक् सुरासुरांस्तवातिरूपोच्चलितान् सुरेतरान् ।;सर्वान् भवद्दर्शिन ईक्ष्य लज्जिताऽस्म्यहं दृशो मीलयतेत्यवोचः ॥ २८॥
 | verse_line2  = सर्वान् भवद्दर्शिन ईक्ष्य लज्जिताऽस्म्यहं दृशो मीलयतेत्यवोचः ॥ २८॥
 }}
@@ Line 9,391: / Line 10,428: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निमीलिताक्षेष्वसुरेषु देवता न्यपाययः साध्वमृतं ततः पुमान् ।
+| verse_lines  = निमीलिताक्षेष्वसुरेषु देवता न्यपाययः साध्वमृतं ततः पुमान् ।;क्षणेन भूत्वा पिबतः सुधां शिरो राहोर्न्यकृन्तश्च सुदर्शनेन ॥ २९॥
 | verse_line2  = क्षणेन भूत्वा पिबतः सुधां शिरो राहोर्न्यकृन्तश्च सुदर्शनेन ॥ २९॥
 }}
@@ Line 9,400: / Line 10,438: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनामृतार्थं हि सहस्रजन्मसु प्रतप्य भूयस्तप आरितो वरः ।
+| verse_lines  = तेनामृतार्थं हि सहस्रजन्मसु प्रतप्य भूयस्तप आरितो वरः ।;स्वयम्भुवस्तेन भवान् करेऽस्य बिन्दुं सुधां प्रास्य शिरो जहार ॥ ३०॥
 | verse_line2  = स्वयम्भुवस्तेन भवान् करेऽस्य बिन्दुं सुधां प्रास्य शिरो जहार ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 9,409: / Line 10,448: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिरस्तु तस्य ग्रहतामवाप सुरैः समाविष्टमथो सबाहुः ।
+| verse_lines  = शिरस्तु तस्य ग्रहतामवाप सुरैः समाविष्टमथो सबाहुः ।;क्षिप्तः कबन्धोऽस्य शुभोदसागरे त्वया स्थितोऽद्यापि हि तत्र सामृतः ॥ ३१॥
 | verse_line2  = क्षिप्तः कबन्धोऽस्य शुभोदसागरे त्वया स्थितोऽद्यापि हि तत्र सामृतः ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 9,418: / Line 10,458: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथासुराः प्रत्यपतन्नुदायुधाः समस्तशस्ते च हतास्त्वया रणे ।
+| verse_lines  = अथासुराः प्रत्यपतन्नुदायुधाः समस्तशस्ते च हतास्त्वया रणे ।;कलिस्तु स ब्रह्मवरादजेयो ऋते भवन्तं पुरुषेषु संस्थितः ॥ ३२॥
 | verse_line2  = कलिस्तु स ब्रह्मवरादजेयो ऋते भवन्तं पुरुषेषु संस्थितः ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 9,427: / Line 10,468: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यार्द्धदेहात् समभूदलक्ष्मीस्तत्पुत्रका दोषगणाश्च सर्वशः ।
+| verse_lines  = तस्यार्द्धदेहात् समभूदलक्ष्मीस्तत्पुत्रका दोषगणाश्च सर्वशः ।;अथेन्दिरा वक्षसि ते समास्थिता त्वत्कण्ठगं कौस्तुभमास धाता ॥ ३३॥
 | verse_line2  = अथेन्दिरा वक्षसि ते समास्थिता त्वत्कण्ठगं कौस्तुभमास धाता ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 9,436: / Line 10,478: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथाविभागं च सुरेषु दत्तास्त्वया तथाऽन्येऽपि हि तत्र जाताः ।
+| verse_lines  = यथाविभागं च सुरेषु दत्तास्त्वया तथाऽन्येऽपि हि तत्र जाताः ।;इत्थं त्वया साध्वमृतं सुरेषु दत्तं हि मोक्षस्य निदर्शनाय ॥ ३४॥
 | verse_line2  = इत्थं त्वया साध्वमृतं सुरेषु दत्तं हि मोक्षस्य निदर्शनाय ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 9,445: / Line 10,488: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भवेद्धि मोक्षो नियतं सुराणां नैवासुराणां स कथञ्चन स्यात् ।
+| verse_lines  = भवेद्धि मोक्षो नियतं सुराणां नैवासुराणां स कथञ्चन स्यात् ।;उत्साहयुक्तस्य च तत् प्रतीपं भवेद्धि राहोरिव दुःखरूपम् ॥ ३५॥
 | verse_line2  = उत्साहयुक्तस्य च तत् प्रतीपं भवेद्धि राहोरिव दुःखरूपम् ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 9,454: / Line 10,498: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कलिस्त्वयं ब्रह्मवरादिदानीं विबाधतेऽस्मान् सकलान् प्रजाश्च ।
+| verse_lines  = कलिस्त्वयं ब्रह्मवरादिदानीं विबाधतेऽस्मान् सकलान् प्रजाश्च ।;अज्ञानमिथ्यामतिरूपतोऽसौ प्रविश्य सज्ज्ञानविरुद्धरूपः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = अज्ञानमिथ्यामतिरूपतोऽसौ प्रविश्य सज्ज्ञानविरुद्धरूपः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 9,463: / Line 10,508: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वदाज्ञया तस्य वरोऽब्जजेन दत्तः स आविश्य शिवं चकार ।
+| verse_lines  = त्वदाज्ञया तस्य वरोऽब्जजेन दत्तः स आविश्य शिवं चकार ।;कदागमांस्तस्य कुयुक्तिबाधाम् नहि त्वदन्यश्चरितुं(चलितुं) समर्थः ॥ ३७॥
 | verse_line2  = कदागमांस्तस्य कुयुक्तिबाधाम् नहि त्वदन्यश्चरितुं(चलितुं) समर्थः ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 9,472: / Line 10,518: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वेदाश्च सर्वे सहशास्त्रसङ्घा उत्सादितास्तेन न सन्ति तेऽद्य ।
+| verse_lines  = वेदाश्च सर्वे सहशास्त्रसङ्घा उत्सादितास्तेन न सन्ति तेऽद्य ।;तत् साधु भूमाववतीर्य वेदानुद्धृत्य शास्त्राणि कुरुष्व सम्यक् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = तत् साधु भूमाववतीर्य वेदानुद्धृत्य शास्त्राणि कुरुष्व सम्यक् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 9,481: / Line 10,528: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अदृश्यमज्ञेयमतर्क्यरूपं कलिं निलीनं हृदयेऽखिलस्य ।
+| verse_lines  = अदृश्यमज्ञेयमतर्क्यरूपं कलिं निलीनं हृदयेऽखिलस्य ।;सच्छास्त्रशस्त्रेण निहत्य शीघ्रं पदं निजं देहि महाजनस्य ॥ ३९॥
 | verse_line2  = सच्छास्त्रशस्त्रेण निहत्य शीघ्रं पदं निजं देहि महाजनस्य ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 9,490: / Line 10,538: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऋते भवन्तं नहि तं निहन्ता(तन्निहन्ता) त्वमेक एवाखिलशक्तिपूर्णः ।
+| verse_lines  = ऋते भवन्तं नहि तं निहन्ता(तन्निहन्ता) त्वमेक एवाखिलशक्तिपूर्णः ।;ततो भवन्तं शरणं गता वयं तमोनिहत्यै निजबोधविग्रहम् ॥ ४०॥
 | verse_line2  = ततो भवन्तं शरणं गता वयं तमोनिहत्यै निजबोधविग्रहम् ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 9,499: / Line 10,548: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितस्तैरभयं प्रदाय सुरेश्वराणां परमोऽप्रमेयः ।
+| verse_lines  = इतीरितस्तैरभयं प्रदाय सुरेश्वराणां परमोऽप्रमेयः ।;प्रादुर्बभूवामृतभूरिला(ळा)यां विशुद्धविज्ञानघनस्वरूपः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = प्रादुर्बभूवामृतभूरिला(ळा)यां विशुद्धविज्ञानघनस्वरूपः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 9,508: / Line 10,558: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वसिष्ठनामा कमलोद्भवात्मजः सुतोऽस्य शक्तिस्तनयः पराशरः ।
+| verse_lines  = वसिष्ठनामा कमलोद्भवात्मजः सुतोऽस्य शक्तिस्तनयः पराशरः ।;तस्योत्तमं सोऽपि तपोऽचरद्धरिः सुतो मम स्यादिति तद्धरिर्ददौ ॥ ४२॥
 | verse_line2  = तस्योत्तमं सोऽपि तपोऽचरद्धरिः सुतो मम स्यादिति तद्धरिर्ददौ ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 9,517: / Line 10,568: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाच चैनं भगवान् सुतोषितो वसोर्मदीयस्य सुताऽस्ति शोभना ।
+| verse_lines  = उवाच चैनं भगवान् सुतोषितो वसोर्मदीयस्य सुताऽस्ति शोभना ।;वने मृगार्थं चरतोऽस्य वीर्यं पपात भार्यां मनसा गतस्य ॥ ४३॥
 | verse_line2  = वने मृगार्थं चरतोऽस्य वीर्यं पपात भार्यां मनसा गतस्य ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 9,526: / Line 10,578: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तच्छ्येनहस्ते प्रददौ स तस्यै दातुं तदन्येन तु युद्ध्यतोऽपतत् ।
+| verse_lines  = तच्छ्येनहस्ते प्रददौ स तस्यै दातुं तदन्येन तु युद्ध्यतोऽपतत् ।;जग्रास तन्मत्स्यवधूर्यमस्वसुर्जलस्थमेनां जगृहुस्म (श्च) दाशाः ॥ ४४॥
 | verse_line2  = जग्रास तन्मत्स्यवधूर्यमस्वसुर्जलस्थमेनां जगृहुस्म (श्च) दाशाः ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 9,535: / Line 10,588: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्गर्भतोऽभून्मिथुनं स्वराज्ञे न्यवेदयन् सोऽपि वसोः समर्पयत् ।
+| verse_lines  = तद्गर्भतोऽभून्मिथुनं स्वराज्ञे न्यवेदयन् सोऽपि वसोः समर्पयत् ।;पुत्रं समादाय सुतां स तस्मै ददौ सुतोऽभूदथ मत्स्यराजः ॥ ४५॥
 | verse_line2  = पुत्रं समादाय सुतां स तस्मै ददौ सुतोऽभूदथ मत्स्यराजः ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 9,544: / Line 10,598: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कन्या तु सा दाशराजस्य सद्मन्यवर्द्धतातीव सुरूपयुक्ता ।
+| verse_lines  = कन्या तु सा दाशराजस्य सद्मन्यवर्द्धतातीव सुरूपयुक्ता ।;नाम्ना च सा सत्यवतीति तस्यां तवाऽत्मजोऽहं भविताऽस्म्यजोऽपि ॥ ४६॥
 | verse_line2  = नाम्ना च सा सत्यवतीति तस्यां तवाऽत्मजोऽहं भविताऽस्म्यजोऽपि ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 9,553: / Line 10,608: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितश्चक्रधरेण तां मुनिर्जगाम मार्ताण्डसुतां समुद्रगाम् ।
+| verse_lines  = इतीरितश्चक्रधरेण तां मुनिर्जगाम मार्ताण्डसुतां समुद्रगाम् ।;उत्तारयन्तीमथ तत्र विष्णुः प्रादुर्बभूवाऽशु विशुद्धचिद्घनः ॥ ४७॥
 | verse_line2  = उत्तारयन्तीमथ तत्र विष्णुः प्रादुर्बभूवाऽशु विशुद्धचिद्घनः ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 9,562: / Line 10,618: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विदोषविज्ञानसुखैकरूपोऽप्यजो जनान् मोहयितुं मृषैव ।
+| verse_lines  = विदोषविज्ञानसुखैकरूपोऽप्यजो जनान् मोहयितुं मृषैव ।;योषित्सु पुंसो ह्यजनीव दृश्यते न जायते क्‍वापि बलादिविग्रहः ॥ ४८॥
 | verse_line2  = योषित्सु पुंसो ह्यजनीव दृश्यते न जायते क्‍वापि बलादिविग्रहः ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 9,571: / Line 10,628: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा नृसिंहाकृतिराविरासीत् स्तम्भात् तथा नित्यतनुत्वतो विभुः ।
+| verse_lines  = यथा नृसिंहाकृतिराविरासीत् स्तम्भात् तथा नित्यतनुत्वतो विभुः ।;आविर्भवेद् योषिति नो मलोत्थस्तथाऽपि मोहाय निदर्शयेत् तथा ॥ ४९॥
 | verse_line2  = आविर्भवेद् योषिति नो मलोत्थस्तथाऽपि मोहाय निदर्शयेत् तथा ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 9,580: / Line 10,638: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रीपुम्प्रसङ्गात् परतो यतो हरिः प्रादुर्भवत्येष विमोहयन् जनम् ।
+| verse_lines  = स्त्रीपुम्प्रसङ्गात् परतो यतो हरिः प्रादुर्भवत्येष विमोहयन् जनम् ।;अतो मलोत्थोऽयमिति स्म मन्यते जनोऽशुभः पूर्णगुणैकविग्रहम् ॥ ५०॥
 | verse_line2  = अतो मलोत्थोऽयमिति स्म मन्यते जनोऽशुभः पूर्णगुणैकविग्रहम् ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 9,589: / Line 10,648: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वीपे भगिन्याः स(तु/च) यमस्य विश्वकृत् प्रकाशते ज्ञानमरीचिमण्डलः ।
+| verse_lines  = द्वीपे भगिन्याः स(तु/च) यमस्य विश्वकृत् प्रकाशते ज्ञानमरीचिमण्डलः ।;प्रभासयन्नण्डबहिस्तथाऽन्तः सहस्रलक्षामितसूर्य(भानु)दीधितिः ॥ ५१॥
 | verse_line2  = प्रभासयन्नण्डबहिस्तथाऽन्तः सहस्रलक्षामितसूर्य(भानु)दीधितिः ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 9,598: / Line 10,658: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अगण्यदिव्योरुगुणार्णवः प्रभुः समस्तविद्याधिपतिर्जगद्गुरुः ।
+| verse_lines  = अगण्यदिव्योरुगुणार्णवः प्रभुः समस्तविद्याधिपतिर्जगद्गुरुः ।;अनन्तशक्तिर्जगदीश्वरः समस्तदोषातिविदूरविग्रहः ॥ ५२॥
 | verse_line2  = अनन्तशक्तिर्जगदीश्वरः समस्तदोषातिविदूरविग्रहः ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 9,607: / Line 10,668: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शुभमरतकवर्णो रक्तपादाब्जनेत्राधरकरनखरसनाग्रश्चक्रशङ्खाब्जरेखः ।
+| verse_lines  = शुभमरतकवर्णो रक्तपादाब्जनेत्राधरकरनखरसनाग्रश्चक्रशङ्खाब्जरेखः ।;रविकरवरगौरं चर्म चैणं वसानस्तटिदमलजटासन्दीप्तजूटं दधानः ॥ ५३॥
 | verse_line2  = रविकरवरगौरं चर्म चैणं वसानस्तटिदमलजटासन्दीप्तजूटं दधानः ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 9,616: / Line 10,678: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विस्तीर्णवक्षाः कमलायताक्षो बृहद्भुजः कम्बुसमानकण्ठः ।
+| verse_lines  = विस्तीर्णवक्षाः कमलायताक्षो बृहद्भुजः कम्बुसमानकण्ठः ।;समस्तवेदान् मुखतः समुद्गिरन्ननन्तचन्द्राधिककान्तसन्मुखः ॥ ५४॥
 | verse_line2  = समस्तवेदान् मुखतः समुद्गिरन्ननन्तचन्द्राधिककान्तसन्मुखः ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 9,625: / Line 10,688: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रबोधमुद्राभयदोर्द्वयान्वि(ङ्कि)तो यज्ञोपवीताजिनमेखलोल्लसन् ।
+| verse_lines  = प्रबोधमुद्राभयदोर्द्वयान्वि(ङ्कि)तो यज्ञोपवीताजिनमेखलोल्लसन् ।;दृशा महाज्ञानभुजङ्गदष्टमुज्जीवयानो जगदत्यरोचत ॥ ५५॥
 | verse_line2  = दृशा महाज्ञानभुजङ्गदष्टमुज्जीवयानो जगदत्यरोचत ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 9,634: / Line 10,698: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स लोकधर्माभिरिरक्षया पितुर्द्विजत्वमाप्याऽशु पितुर्ददौ निजम् ।
+| verse_lines  = स लोकधर्माभिरिरक्षया पितुर्द्विजत्वमाप्याऽशु पितुर्ददौ निजम् ।;ज्ञानं तयोः संस्मृतिमात्रतः सदा प्रत्यक्षभावं परमात्मनो ददौ ॥ ५६॥
 | verse_line2  = ज्ञानं तयोः संस्मृतिमात्रतः सदा प्रत्यक्षभावं परमात्मनो ददौ ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 9,643: / Line 10,708: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वैपायनः सोऽथ जगाम मेरुं चतुर्मुखाद्यैरनुगम्यमानः ।
+| verse_lines  = द्वैपायनः सोऽथ जगाम मेरुं चतुर्मुखाद्यैरनुगम्यमानः ।;उद्धृत्य वेदानखिलान् सुरेभ्यो ददौ मुनिभ्यश्च यथाऽऽदिसृष्टौ ॥ ५७॥
 | verse_line2  = उद्धृत्य वेदानखिलान् सुरेभ्यो ददौ मुनिभ्यश्च यथाऽऽदिसृष्टौ ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 9,652: / Line 10,718: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वाणि शास्त्राणि तथैव कृत्वा विनिर्णयं ब्रह्मसूत्रं चकार ।
+| verse_lines  = सर्वाणि शास्त्राणि तथैव कृत्वा विनिर्णयं ब्रह्मसूत्रं चकार ।;तच्छुश्रुवुर्ब्रह्मगिरीशमुख्याः सुरा मुनीनां प्रवराश्च तस्मात् ॥ ५८॥
 | verse_line2  = तच्छुश्रुवुर्ब्रह्मगिरीशमुख्याः सुरा मुनीनां प्रवराश्च तस्मात् ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 9,661: / Line 10,728: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तशास्त्रार्थनिदर्शनात्मकं चक्रे महाभारतनामधेयम् ।
+| verse_lines  = समस्तशास्त्रार्थनिदर्शनात्मकं चक्रे महाभारतनामधेयम् ।;वेदोत्तमं तच्च विधातृशङ्करप्रधानकैस्तन्मुखतः सुरैः श्रुतम् ॥ ५९॥
 | verse_line2  = वेदोत्तमं तच्च विधातृशङ्करप्रधानकैस्तन्मुखतः सुरैः श्रुतम् ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 9,670: / Line 10,738: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो गिरीशादिमनोनुशायी कलिर्ममाराऽशु सुवाङ्मयैः शरैः ।
+| verse_lines  = अथो गिरीशादिमनोनुशायी कलिर्ममाराऽशु सुवाङ्मयैः शरैः ।;निकृत्तशीर्षो भगवन्मुखेरितैः सुराश्च सज्ज्ञानसुधारसं पपुः ॥ ६०॥
 | verse_line2  = निकृत्तशीर्षो भगवन्मुखेरितैः सुराश्च सज्ज्ञानसुधारसं पपुः ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 9,679: / Line 10,748: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो मनुष्येषु तथाऽसुरेषु रूपान्तरैः कलिरेवावशिष्टः ।
+| verse_lines  = अथो मनुष्येषु तथाऽसुरेषु रूपान्तरैः कलिरेवावशिष्टः ।;ततो मनुष्येषु च सत्सु संस्थितो विनाश्य इत्येव(ष) हरिर्व्यचिन्तयत् ॥ ६१॥
 | verse_line2  = ततो मनुष्येषु च सत्सु संस्थितो विनाश्य इत्येव(ष) हरिर्व्यचिन्तयत् ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 9,688: / Line 10,758: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो नृणां कालबलात् सुमन्दमायुर्मतिं कर्म च वीक्ष्य कृष्णः ।
+| verse_lines  = ततो नृणां कालबलात् सुमन्दमायुर्मतिं कर्म च वीक्ष्य कृष्णः ।;विव्यास वेदान् स विभुश्चतुर्धा चक्रे तथा भागवतं पुराणम् ॥ ६२॥
 | verse_line2  = विव्यास वेदान् स विभुश्चतुर्धा चक्रे तथा भागवतं पुराणम् ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 9,697: / Line 10,768: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = येये च सन्तस्तमसाऽनुविष्टास्तांस्तान् सुवाक्यैस्तमसो विमुञ्चन् ।
+| verse_lines  = येये च सन्तस्तमसाऽनुविष्टास्तांस्तान् सुवाक्यैस्तमसो विमुञ्चन् ।;चचार लोकान् स पथि प्रयान्तं कीटं व्यपश्यत् तमुवाच कृष्णः ॥ ६३॥
 | verse_line2  = चचार लोकान् स पथि प्रयान्तं कीटं व्यपश्यत् तमुवाच कृष्णः ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 9,706: / Line 10,778: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भवस्व राजा कुशरीरमेतत् त्यक्त्वेति नैच्छत् तदसौ ततस्तम् ।
+| verse_lines  = भवस्व राजा कुशरीरमेतत् त्यक्त्वेति नैच्छत् तदसौ ततस्तम् ।;अत्यक्तदेहं नृपतिं चकार पुरा स्वभक्तं वृषलं सुलुब्धम् ॥ ६४॥
 | verse_line2  = अत्यक्तदेहं नृपतिं चकार पुरा स्वभक्तं वृषलं सुलुब्धम् ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 9,715: / Line 10,788: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लोभात् स कीटत्वमुपेत्य कृष्णप्रसादतश्चाऽशु बभूव राजा ।
+| verse_lines  = लोभात् स कीटत्वमुपेत्य कृष्णप्रसादतश्चाऽशु बभूव राजा ।;तदैव तं सर्वनृपाः प्रणेमुर्ददुः करं चास्य यथैव वैश्याः ॥ ६५॥
 | verse_line2  = तदैव तं सर्वनृपाः प्रणेमुर्ददुः करं चास्य यथैव वैश्याः ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 9,724: / Line 10,798: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाच तं भगवान् मुक्तिमस्मिंस्तव क्षणे दातुमहं समर्थः ।
+| verse_lines  = उवाच तं भगवान् मुक्तिमस्मिंस्तव क्षणे दातुमहं समर्थः ।;तथाऽपि सीमार्थमवाप्य विप्रतनुं विमुक्तो भव मत्प्रसादात् ॥ ६६॥
 | verse_line2  = तथाऽपि सीमार्थमवाप्य विप्रतनुं विमुक्तो भव मत्प्रसादात् ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 9,733: / Line 10,808: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानं च तस्मै विमलं ददौ स महीं च सर्वां बुभुजे तदन्ते ।
+| verse_lines  = ज्ञानं च तस्मै विमलं ददौ स महीं च सर्वां बुभुजे तदन्ते ।;त्यक्त्वा तनुं विप्रवरत्वमेत्य पदं हरेश्चाप सुतत्त्ववेदी ॥ ६७॥
 | verse_line2  = त्यक्त्वा तनुं विप्रवरत्वमेत्य पदं हरेश्चाप सुतत्त्ववेदी ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 9,742: / Line 10,818: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं बहून् संसृतिबन्धतः स व्यमोचयद् व्यासतनुर्जनार्दनः ।
+| verse_lines  = एवं बहून् संसृतिबन्धतः स व्यमोचयद् व्यासतनुर्जनार्दनः ।;बहून्यचिन्त्यानि च तस्य कर्माण्यशेषदेवेशसदोदितानि ॥ ६८॥
 | verse_line2  = बहून्यचिन्त्यानि च तस्य कर्माण्यशेषदेवेशसदोदितानि ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 9,751: / Line 10,828: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथास्य पुत्रत्वमवाप्तुमिच्छंश्चचार रुद्रः सुतपस्तदीयम् ।
+| verse_lines  = अथास्य पुत्रत्वमवाप्तुमिच्छंश्चचार रुद्रः सुतपस्तदीयम् ।;ददौ च तस्मै भगवान् वरं तं स्वयं च तप्त्वेव तपो विमोहयन् ॥ ६९॥
 | verse_line2  = ददौ च तस्मै भगवान् वरं तं स्वयं च तप्त्वेव तपो विमोहयन् ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 9,760: / Line 10,838: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विमोहनायासुरसर्गिणां प्रभुः स्वयं करोतीव तपः प्रदर्शयेत् ।
+| verse_lines  = विमोहनायासुरसर्गिणां प्रभुः स्वयं करोतीव तपः प्रदर्शयेत् ।;कामादिदोषांश्च मृषैव दर्शयेन्न(दर्शयन्) तावता तस्य हि सन्ति कुत्रचित् ॥ ७०॥
 | verse_line2  = कामादिदोषांश्च मृषैव दर्शयेन्न(दर्शयन्) तावता तस्य हि सन्ति कुत्रचित् ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 9,769: / Line 10,848: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्त्वरण्योस्स बभूव पुत्रकः शिवोऽस्य सोऽभूच्छुकनामधेयः ।
+| verse_lines  = ततस्त्वरण्योस्स बभूव पुत्रकः शिवोऽस्य सोऽभूच्छुकनामधेयः ।;शुकी हि भूत्वाऽह्यगमद् घृताची व्यासं विमथ्नन्तमुतारणीं तम् ॥ ७१॥
 | verse_line2  = शुकी हि भूत्वाऽह्यगमद् घृताची व्यासं विमथ्नन्तमुतारणीं तम् ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 9,778: / Line 10,858: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अकामयन् कामुकवत् स भूत्वा तयाऽर्थितस्तं शुकनामधेयम् ।
+| verse_lines  = अकामयन् कामुकवत् स भूत्वा तयाऽर्थितस्तं शुकनामधेयम् ।;चक्रे ह्यरण्योस्तनयं च सृष्ट्वा विमोहयंस्तत्त्वमार्गेष्वयोग्यान् ॥ ७२॥
 | verse_line2  = चक्रे ह्यरण्योस्तनयं च सृष्ट्वा विमोहयंस्तत्त्वमार्गेष्वयोग्यान् ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 9,787: / Line 10,868: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शुकं तमाशु प्रविवेश वायुर्व्यासस्य सेवार्थमथास्य सर्वम् ।
+| verse_lines  = शुकं तमाशु प्रविवेश वायुर्व्यासस्य सेवार्थमथास्य सर्वम् ।;ज्ञानं ददौ भगवान् सर्ववेदान् सभारतं भागवतं पुराणम् ॥ ७३॥
 | verse_line2  = ज्ञानं ददौ भगवान् सर्ववेदान् सभारतं भागवतं पुराणम् ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 9,796: / Line 10,878: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शेषोऽथ पैलं मुनिमाविशत् तदा वीशः सुमन्तुमपि वारुणिं(वारुणं) मुनिम् ।
+| verse_lines  = शेषोऽथ पैलं मुनिमाविशत् तदा वीशः सुमन्तुमपि वारुणिं(वारुणं) मुनिम् ।;ब्रह्माऽविशत् तमुत वैशम्पायनं शक्रश्च जैमिनिमथाऽविशद् विभुः ॥ ७४॥
 | verse_line2  = ब्रह्माऽविशत् तमुत वैशम्पायनं शक्रश्च जैमिनिमथाऽविशद् विभुः ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 9,805: / Line 10,888: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णस्य पादपरिसेवनोत्सुकाः सुरेश्वरा विविशुराशु तान् मुनीन् ।
+| verse_lines  = कृष्णस्य पादपरिसेवनोत्सुकाः सुरेश्वरा विविशुराशु तान् मुनीन् ।;समस्तविद्याः प्रतिपाद्य तेष्वसौ प्रवर्तकांस्तान् विदधे हरिः पुनः ॥ ७५॥
 | verse_line2  = समस्तविद्याः प्रतिपाद्य तेष्वसौ प्रवर्तकांस्तान् विदधे हरिः पुनः ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 9,814: / Line 10,898: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऋचां प्रवर्तकं पैलं यजुषां च प्रवर्तकम् ।
+| verse_lines  = ऋचां प्रवर्तकं पैलं यजुषां च प्रवर्तकम् ।;वैशम्पायनमेवैकं द्वितीयं सूर्यमेव च ॥ ७६॥
 | verse_line2  = वैशम्पायनमेवैकं द्वितीयं सूर्यमेव च ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 9,823: / Line 10,908: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चक्रेऽथ जैमिनिं साम्नामथर्वाङ्गिरसामपि ।
+| verse_lines  = चक्रेऽथ जैमिनिं साम्नामथर्वाङ्गिरसामपि ।;सुमन्तुं भारतस्यापि वैशम्पायनमादिशत् ।;प्रवर्तने मानुषेषु गन्धर्वादिषु चाऽत्मजम् ॥ ७७॥
 | verse_line2  = सुमन्तुं भारतस्यापि वैशम्पायनमादिशत् ।
 }}
@@ Line 9,832: / Line 10,918: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नारदं पाठयित्वा च देवलोकप्रवृत्तये ।
+| verse_lines  = नारदं पाठयित्वा च देवलोकप्रवृत्तये ।;आदिशत् ससृजे सोऽथ रोमाञ्चाद् रोमहर्षणम् ॥ ७८॥
 | verse_line2  = आदिशत् ससृजे सोऽथ रोमाञ्चाद् रोमहर्षणम् ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 9,841: / Line 10,928: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं भारतपुराणानां महारामायणस्य च ।
+| verse_lines  = तं भारतपुराणानां महारामायणस्य च ।;पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य प्रवृत्त्यर्थमथाऽदिशत् ॥ ७९॥
 | verse_line2  = पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य प्रवृत्त्यर्थमथाऽदिशत् ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 9,850: / Line 10,938: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाविशत् कामदेवः कृष्णसेवासमुत्सुकः ।
+| verse_lines  = तमाविशत् कामदेवः कृष्णसेवासमुत्सुकः ।;स तस्मै ज्ञानमखिलं ददौ द्वैपायनः प्रभुः ॥ ८०॥
 | verse_line2  = स तस्मै ज्ञानमखिलं ददौ द्वैपायनः प्रभुः ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 9,859: / Line 10,948: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सनत्कुमारप्रमुखांश्चक्रे योगप्रवर्तकान् ।
+| verse_lines  = सनत्कुमारप्रमुखांश्चक्रे योगप्रवर्तकान् ।;भृग्वादीन् कर्मयोगस्य ज्ञानं दत्वाऽमलं शुभम् ॥ ८१॥
 | verse_line2  = भृग्वादीन् कर्मयोगस्य ज्ञानं दत्वाऽमलं शुभम् ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 9,868: / Line 10,958: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जैमिनिं कर्ममीमांसाकर्तारमकरोत् प्रभुः ।
+| verse_lines  = जैमिनिं कर्ममीमांसाकर्तारमकरोत् प्रभुः ।;देवमीमांसि(स)काद्यन्तं कृत्वा पैलमथाऽदिशत् ।;शेषं च मध्यकरणे पुराणान्यथ चाकरोत् ॥ ८२॥
 | verse_line2  = देवमीमांसि(स)काद्यन्तं कृत्वा पैलमथाऽदिशत् ।
 }}
@@ Line 9,877: / Line 10,968: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शैवान् (पाशुपतान्) पाशुपताच्चक्रे संशयार्थं सुरद्विषाम् ।
+| verse_lines  = शैवान् (पाशुपतान्) पाशुपताच्चक्रे संशयार्थं सुरद्विषाम् ।;वैष्णवान् पञ्चरात्राच्च यथार्थज्ञानसिद्धये ।;ब्राह्मांश्च वेदतश्चक्रे पुराणग्रन्थसङ्ग्रहान् ॥ ८३॥
 | verse_line2  = वैष्णवान् पञ्चरात्राच्च यथार्थज्ञानसिद्धये ।
 }}
@@ Line 9,886: / Line 10,978: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं ज्ञानं पुनः प्रापुर्देवाश्च ऋषयस्तथा ।
+| verse_lines  = एवं ज्ञानं पुनः प्रापुर्देवाश्च ऋषयस्तथा ।;सनत्कुमारप्रमुखा योगिनो मानुषास्तथा ।;कृष्णद्वैपायनात् प्राप्य ज्ञानं ते मुमुदुः सदा ॥ ८४॥
 | verse_line2  = सनत्कुमारप्रमुखा योगिनो मानुषास्तथा ।
 }}
@@ Line 9,895: / Line 10,988: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तविज्ञानगभस्तिचक्रं विताय विज्ञानमहादिवाकरः ।
+| verse_lines  = समस्तविज्ञानगभस्तिचक्रं विताय विज्ञानमहादिवाकरः ।;निरस्य(निपीय) चाज्ञानतमो जगत्ततं प्रभासते भानुरिवावभासयन् ॥ ८५॥
 | verse_line2  = निरस्य(निपीय) चाज्ञानतमो जगत्ततं प्रभासते भानुरिवावभासयन् ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 9,904: / Line 10,998: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चतुर्मुखेशानसुरेन्द्रपूर्वकैः सदा सुरैः सेवितपादपल्लवः ।
+| verse_lines  = चतुर्मुखेशानसुरेन्द्रपूर्वकैः सदा सुरैः सेवितपादपल्लवः ।;प्रकाशयंस्तेषु सदाऽऽत्मगुह्यं मुमोद मेरौ च तथा बदर्याम् ॥ ८६॥
 | verse_line2  = प्रकाशयंस्तेषु सदाऽऽत्मगुह्यं मुमोद मेरौ च तथा बदर्याम् ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 9,919: / Line 11,014: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ शशाङ्कपुत्रादभवत् पुरूरवास्तस्याऽयुरायोर्नहुषो ययातिः ।
+| verse_lines  = औं ॥ शशाङ्कपुत्रादभवत् पुरूरवास्तस्याऽयुरायोर्नहुषो ययातिः ।;तस्याऽस पत्नीयुगलं सुताश्च पञ्चाऽभवन् विष्णुपदैकभक्ताः ॥ १॥
 | verse_line2  = तस्याऽस पत्नीयुगलं सुताश्च पञ्चाऽभवन् विष्णुपदैकभक्ताः ॥ १॥
 }}
@@ Line 9,928: / Line 11,024: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत ।
+| verse_lines  = यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत ।;द्रुह्यं चाऽनुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ॥।;२॥
 | verse_line2  = द्रुह्यं चाऽनुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ॥।
 }}
@@ Line 9,937: / Line 11,034: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदोर्वंशे चक्रवर्ती कार्तवीर्यार्जुनोऽभवत् ।
+| verse_lines  = यदोर्वंशे चक्रवर्ती कार्तवीर्यार्जुनोऽभवत् ।;विष्णोर्दत्तात्रेयनाम्नः प्रसादाद् योगवीर्यवान् ।;तस्यान्ववाये यदवो बभूवुर्विष्णुसंश्रयाः ॥ ३॥
 | verse_line2  = विष्णोर्दत्तात्रेयनाम्नः प्रसादाद् योगवीर्यवान् ।
 }}
@@ Line 9,946: / Line 11,044: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूरोर्वंशे तु भरतश्चक्रवर्ती हरिप्रियः ।
+| verse_lines  = पूरोर्वंशे तु भरतश्चक्रवर्ती हरिप्रियः ।;तद्वंशजः कुरुर्नाम प्रतीपोऽभूत् तदन्वये ॥।;४॥
 | verse_line2  = तद्वंशजः कुरुर्नाम प्रतीपोऽभूत् तदन्वये ॥।
 }}
@@ Line 9,955: / Line 11,054: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतीपस्याभवन् पुत्रास्त्रयस्त्रेताग्निवर्चसः ।
+| verse_lines  = प्रतीपस्याभवन् पुत्रास्त्रयस्त्रेताग्निवर्चसः ।;देवापिरथ बाह्लीको गुणज्येष्ठश्च शन्तनुः ॥ ५॥
 | verse_line2  = देवापिरथ बाह्लीको गुणज्येष्ठश्च शन्तनुः ॥ ५॥
 }}
@@ Line 9,964: / Line 11,064: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वग्दोषयुक्तो देवापिर्जगाम तपसे वनम् ।
+| verse_lines  = त्वग्दोषयुक्तो देवापिर्जगाम तपसे वनम् ।;‘विष्णोः प्रसादात् स कृते युगे राजा भविष्यति’ ॥ ६॥ (भा\.पु\. १२\.२\.३७)
 | verse_line2  = ‘विष्णोः प्रसादात् स कृते युगे राजा भविष्यति’ ॥ ६॥ (भा\.पु\. १२\.२\.३७)
 }}
@@ Line 9,973: / Line 11,074: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुत्रिकापुत्रतां यातो बाह्लीको राजसत्तमः ।
+| verse_lines  = पुत्रिकापुत्रतां यातो बाह्लीको राजसत्तमः ।;हिरण्यकशिपोः पुत्रः प्रह्लादो भगवत्प्रियः (भगवत्परः) ॥ ७॥
 | verse_line2  = हिरण्यकशिपोः पुत्रः प्रह्लादो भगवत्प्रियः (भगवत्परः) ॥ ७॥
 }}
@@ Line 9,982: / Line 11,084: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वायुना च समाविष्टो महाबलसमन्वितः ।
+| verse_lines  = वायुना च समाविष्टो महाबलसमन्वितः ।;येनैव जायमानेन तरसा भूर्विदारिता ॥ ८॥
 | verse_line2  = येनैव जायमानेन तरसा भूर्विदारिता ॥ ८॥
 }}
@@ Line 9,991: / Line 11,094: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भूभारक्षपणे विष्णोरङ्गतामाप्तुमेव सः ।
+| verse_lines  = भूभारक्षपणे विष्णोरङ्गतामाप्तुमेव सः ।;प्रतीपपुत्रतामाप्य बाह्लीकेष्वभवत् पतिः ।;रुद्रेषु पत्रतापाख्यः सोमदत्तोऽस्य चाऽत्मजः ॥ ९॥
 | verse_line2  = प्रतीपपुत्रतामाप्य बाह्लीकेष्वभवत् पतिः ।
 }}
@@ Line 10,000: / Line 11,104: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अजैकपादहिर्बुध्निर्विरूपाक्ष इति त्रयः ।
+| verse_lines  = अजैकपादहिर्बुध्निर्विरूपाक्ष इति त्रयः ।;रुद्राणां सोमदत्तस्य बभूवुः प्रथिताः सुताः ।;विष्णोरेवाङ्गतामाप्तुं भूरिभूरिश्रवाः (भूरिर्भूरिश्रवाः) शलः ॥ १०॥
 | verse_line2  = रुद्राणां सोमदत्तस्य बभूवुः प्रथिताः सुताः ।
 }}
@@ Line 10,009: / Line 11,114: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिवादिसर्वरुद्राणामावेशाद् वरतस्तथा ।
+| verse_lines  = शिवादिसर्वरुद्राणामावेशाद् वरतस्तथा ।;भूरिश्रवा अतिबलस्तत्राऽसीत् परमास्त्रवित् ॥ ११॥
 | verse_line2  = भूरिश्रवा अतिबलस्तत्राऽसीत् परमास्त्रवित् ॥ ११॥
 }}
@@ Line 10,018: / Line 11,124: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदर्थं हि तपश्चीर्णं सोमदत्तेन शम्भवे ।
+| verse_lines  = तदर्थं हि तपश्चीर्णं सोमदत्तेन शम्भवे ।;दत्तो वरश्च तेनास्य त्वत्प्रतीपाभिभूतिकृत् ।;बलवीर्यगुणोपेतो नाम्ना भूरिश्रवाः सुतः ॥ १२॥
 | verse_line2  = दत्तो वरश्च तेनास्य त्वत्प्रतीपाभिभूतिकृत् ।
 }}
@@ Line 10,027: / Line 11,134: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भविष्यति मयाऽऽविष्टो यज्ञशील इति स्म ह ।
+| verse_lines  = भविष्यति मयाऽऽविष्टो यज्ञशील इति स्म ह ।;तेन भूरिश्रवा जातः सोमदत्तसुतो बली ॥ १३॥
 | verse_line2  = तेन भूरिश्रवा जातः सोमदत्तसुतो बली ॥ १३॥
 }}
@@ Line 10,036: / Line 11,144: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वोदधेस्तीरगतेऽब्जसम्भवे गङ्गायुतः पर्वणि घूर्णितोऽब्धिः ।
+| verse_lines  = पूर्वोदधेस्तीरगतेऽब्जसम्भवे गङ्गायुतः पर्वणि घूर्णितोऽब्धिः ।;अवाक्षिपत् तस्य तनौ निजोदबिन्दुं शशापैनमथाब्जयोनिः ॥ १४॥
 | verse_line2  = अवाक्षिपत् तस्य तनौ निजोदबिन्दुं शशापैनमथाब्जयोनिः ॥ १४॥
 }}
@@ Line 10,045: / Line 11,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = महाभिषङ् नाम नरेश्वरस्त्वं भूत्वा पुनः शन्तनुनामधेयः ।
+| verse_lines  = महाभिषङ् नाम नरेश्वरस्त्वं भूत्वा पुनः शन्तनुनामधेयः ।;जनिष्यसे विष्णुपदी तथैषा तत्रापि भार्या भवतो भविष्यति ॥ १५॥
 | verse_line2  = जनिष्यसे विष्णुपदी तथैषा तत्रापि भार्या भवतो भविष्यति ॥ १५॥
 }}
@@ Line 10,054: / Line 11,164: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शान्तो भवत्येव मयोदितस्त्वं तनुत्वमाप्तोऽसि(आप्नोषि) ततश्च शन्तनुः ।
+| verse_lines  = शान्तो भवत्येव मयोदितस्त्वं तनुत्वमाप्तोऽसि(आप्नोषि) ततश्च शन्तनुः ।;इतीरितः सोऽथ नृपो बभूव महाभिषङ् नाम हरेःपदाश्रयः ॥ १६॥
 | verse_line2  = इतीरितः सोऽथ नृपो बभूव महाभिषङ् नाम हरेःपदाश्रयः ॥ १६॥
 }}
@@ Line 10,063: / Line 11,174: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तत्र भुक्त्वा चिरकालमुर्वीं तनुं विहायाऽप सदो विधातुः ।
+| verse_lines  = स तत्र भुक्त्वा चिरकालमुर्वीं तनुं विहायाऽप सदो विधातुः ।;तत्रापि तिष्ठन् सुरवृन्दसन्निधौ ददर्श गङ्गां श्लथिताम्बरां स्वकाम् ॥ १७॥
 | verse_line2  = तत्रापि तिष्ठन् सुरवृन्दसन्निधौ ददर्श गङ्गां श्लथिताम्बरां स्वकाम् ॥ १७॥
 }}
@@ Line 10,072: / Line 11,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवाङ्मुखेषु द्युसदस्सु रागान्निरीक्षमाणं पुनरात्मसम्भवः ।
+| verse_lines  = अवाङ्मुखेषु द्युसदस्सु रागान्निरीक्षमाणं पुनरात्मसम्भवः ।;उवाच भूमौ नृपतिर्भवाऽशु शप्तो यथा त्वं हि पुरा मयैव ॥ १८॥
 | verse_line2  = उवाच भूमौ नृपतिर्भवाऽशु शप्तो यथा त्वं हि पुरा मयैव ॥ १८॥
 }}
@@ Line 10,081: / Line 11,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितस्तत्क्षणतः प्रतीपाद् बभूव नाम्ना नृपतिश्च (नृपतिः) स शन्तनुः ।
+| verse_lines  = इतीरितस्तत्क्षणतः प्रतीपाद् बभूव नाम्ना नृपतिश्च (नृपतिः) स शन्तनुः ।;अवाप्य गङ्गां दयितां स्वकीयां तया मुमोदाब्दगणान् बहूंश्च ॥ १९॥
 | verse_line2  = अवाप्य गङ्गां दयितां स्वकीयां तया मुमोदाब्दगणान् बहूंश्च ॥ १९॥
 }}
@@ Line 10,090: / Line 11,204: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाष्टमो वसुरासीद् द्युनामा वराङ्गिनाम्न्यस्य बभूव भार्या ।
+| verse_lines  = अथाष्टमो वसुरासीद् द्युनामा वराङ्गिनाम्न्यस्य बभूव भार्या ।;बभूव तस्याश्च सखी नृपस्य सुविन्दनाम्नो दयिता सनाम्नी ॥ २०॥
 | verse_line2  = बभूव तस्याश्च सखी नृपस्य सुविन्दनाम्नो दयिता सनाम्नी ॥ २०॥
 }}
@@ Line 10,099: / Line 11,214: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्या जरामृतिविध्वंसहेतोर्वसिष्ठधेनुं स्वमृतं क्षरन्तीम् ।
+| verse_lines  = तस्या जरामृतिविध्वंसहेतोर्वसिष्ठधेनुं स्वमृतं क्षरन्तीम् ।;जरापहां नन्दिनिनामधेयां बद्धुं पतिं चोदयामास देवी ॥ २१॥
 | verse_line2  = जरापहां नन्दिनिनामधेयां बद्धुं पतिं चोदयामास देवी ॥ २१॥
 }}
@@ Line 10,108: / Line 11,224: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तया द्युनामा स वसुः प्रचोदितो भ्रातृस्नेहात् सप्तभिरन्वितोऽपरैः ।
+| verse_lines  = तया द्युनामा स वसुः प्रचोदितो भ्रातृस्नेहात् सप्तभिरन्वितोऽपरैः ।;बबन्ध तां गामथ ताञ्छशाप वसिष्ठसंस्थः कमलोद्भवः प्रभुः ॥ २२॥
 | verse_line2  = बबन्ध तां गामथ ताञ्छशाप वसिष्ठसंस्थः कमलोद्भवः प्रभुः ॥ २२॥
 }}
@@ Line 10,117: / Line 11,234: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अधर्मवृत्ताः प्रतियात मानुषीं योनिं द्रुतं यत्कृते सर्व एव ।
+| verse_lines  = अधर्मवृत्ताः प्रतियात मानुषीं योनिं द्रुतं यत्कृते सर्व एव ।;धर्माच्च्युताः स तथाऽष्टायुराप्यतामन्ये पुनः क्षिप्रमतो विमोक्ष्यथ ॥ २३॥
 | verse_line2  = धर्माच्च्युताः स तथाऽष्टायुराप्यतामन्ये पुनः क्षिप्रमतो विमोक्ष्यथ ॥ २३॥
 }}
@@ Line 10,126: / Line 11,244: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रचोदयामास च या कुमार्गे पतिं हि साऽम्बेति नरेषु जाता ।
+| verse_lines  = प्रचोदयामास च या कुमार्गे पतिं हि साऽम्बेति नरेषु जाता ।;अभर्तृका पुंस्त्वसमाश्रयेण पत्युर्मृतौ कारणत्वं व्रजेत ॥ २४॥
 | verse_line2  = अभर्तृका पुंस्त्वसमाश्रयेण पत्युर्मृतौ कारणत्वं व्रजेत ॥ २४॥
 }}
@@ Line 10,135: / Line 11,254: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भवत्वसौ ब्रह्मचर्यैकनिष्ठो महान् विरोधश्च तयोर्भवेत ।
+| verse_lines  = भवत्वसौ ब्रह्मचर्यैकनिष्ठो महान् विरोधश्च तयोर्भवेत ।;स गर्भवासाष्टकदुःखमेव समाप्नुतां शरतल्पे शयानः ॥ २५॥
 | verse_line2  = स गर्भवासाष्टकदुःखमेव समाप्नुतां शरतल्पे शयानः ॥ २५॥
 }}
@@ Line 10,144: / Line 11,264: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मृत्यष्टकोत्थामपि वेदनां सः प्राप्नोतु शस्त्रैर्बहुधा निकृत्तः ।
+| verse_lines  = मृत्यष्टकोत्थामपि वेदनां सः प्राप्नोतु शस्त्रैर्बहुधा निकृत्तः ।;इतीरितास्ते कमलोद्भवं तं ज्ञात्वा समुत्सृज्य च गां प्रणेमुः ॥ २६॥
 | verse_line2  = इतीरितास्ते कमलोद्भवं तं ज्ञात्वा समुत्सृज्य च गां प्रणेमुः ॥ २६॥
 }}
@@ Line 10,153: / Line 11,274: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न मानुषं (मानुषीं) गर्भमवाप्नुमो वयं भवत्वयं सर्ववित् कीर्तिमांश्च ।
+| verse_lines  = न मानुषं (मानुषीं) गर्भमवाप्नुमो वयं भवत्वयं सर्ववित् कीर्तिमांश्च ।;महास्त्रवेत्ता भवदंशयुक्तस्तथा बलं नोऽखिलानामुपैतु ॥ २७॥
 | verse_line2  = महास्त्रवेत्ता भवदंशयुक्तस्तथा बलं नोऽखिलानामुपैतु ॥ २७॥
 }}
@@ Line 10,162: / Line 11,284: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितेऽस्त्वित्युदिताः स्वयम्भुवा वसिष्ठसंस्थेन सुरापगां ययुः ।
+| verse_lines  = इतीरितेऽस्त्वित्युदिताः स्वयम्भुवा वसिष्ठसंस्थेन सुरापगां ययुः ।;ऊचुस्तथैनामुदरे वयं ते जायेमहि क्षिप्रमस्मान् हन त्वम् ॥ २८॥
 | verse_line2  = ऊचुस्तथैनामुदरे वयं ते जायेमहि क्षिप्रमस्मान् हन त्वम् ॥ २८॥
 }}
@@ Line 10,171: / Line 11,294: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिता सा वरमाशु वव्रे तेभ्योऽप्यपापत्वमथ प्रयत्वम् ।
+| verse_lines  = इतीरिता सा वरमाशु वव्रे तेभ्योऽप्यपापत्वमथ प्रयत्वम् ।;तेषां सदैवाऽत्मन एकमेषां दीर्घायुषं तान् सुषुवेऽथ शन्तनोः ॥ २९॥
 | verse_line2  = तेषां सदैवाऽत्मन एकमेषां दीर्घायुषं तान् सुषुवेऽथ शन्तनोः ॥ २९॥
 }}
@@ Line 10,180: / Line 11,304: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अविघ्नतस्तान् विनिहन्तुमेव पुरा प्रतीपस्य हि दक्षिणोरुम् ।
+| verse_lines  = अविघ्नतस्तान् विनिहन्तुमेव पुरा प्रतीपस्य हि दक्षिणोरुम् ।;समाश्रिता कामिनीवत्त्वकामा तत्पुत्रभार्या भवितुं विडम्बात् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = समाश्रिता कामिनीवत्त्वकामा तत्पुत्रभार्या भवितुं विडम्बात् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 10,189: / Line 11,314: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनैव चोक्ता भव मे सुतस्य भार्या यतो दक्षिणोरुस्थिताऽसि ।
+| verse_lines  = तेनैव चोक्ता भव मे सुतस्य भार्या यतो दक्षिणोरुस्थिताऽसि ।;भागो हि दक्षो दुहितुः स्नुषाया भार्याभागो वाम इति प्रसिद्धः ॥ ३१॥
 | verse_line2  = भागो हि दक्षो दुहितुः स्नुषाया भार्याभागो वाम इति प्रसिद्धः ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 10,198: / Line 11,324: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाच सा तं नतु मां सुतस्ते काऽसीति पृच्छेन्न तु मां निवारयेत् ।
+| verse_lines  = उवाच सा तं नतु मां सुतस्ते काऽसीति पृच्छेन्न तु मां निवारयेत् ।;अयोग्यकर्त्रीमपि कारणं च मत्कर्मणो नैव पृच्छेत् कदाचित् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = अयोग्यकर्त्रीमपि कारणं च मत्कर्मणो नैव पृच्छेत् कदाचित् ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 10,207: / Line 11,334: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदा त्रयाणामपि चैकमेष करोति गच्छेयमहं विसृज्य ।
+| verse_lines  = यदा त्रयाणामपि चैकमेष करोति गच्छेयमहं विसृज्य ।;तदा त्वदीयं सुतमित्युदीरिते तथेति राजाऽप्यवदत् प्रतीपः ॥ ३३॥
 | verse_line2  = तदा त्वदीयं सुतमित्युदीरिते तथेति राजाऽप्यवदत् प्रतीपः ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 10,216: / Line 11,344: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथैव पुत्राय च तेन तद्वचो वधूक्तमुक्तं वचनाद् द्युनद्याः ।
+| verse_lines  = तथैव पुत्राय च तेन तद्वचो वधूक्तमुक्तं वचनाद् द्युनद्याः ।;कनीयसे सा ह्यवदत् सुतस्ते नान्यः पतिः शन्तनुरेव मे वृतः ॥ ३४॥
 | verse_line2  = कनीयसे सा ह्यवदत् सुतस्ते नान्यः पतिः शन्तनुरेव मे वृतः ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 10,225: / Line 11,354: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु सा शन्तनुतोऽष्टपुत्रानवाप्य सप्त न्यहनत् तथाऽष्टमम् ।
+| verse_lines  = ततस्तु सा शन्तनुतोऽष्टपुत्रानवाप्य सप्त न्यहनत् तथाऽष्टमम् ।;गन्तुं ततो मतिमाधाय हन्तुमिवोद्योगं सा हि मृषा चकार ॥ ३५॥
 | verse_line2  = गन्तुं ततो मतिमाधाय हन्तुमिवोद्योगं सा हि मृषा चकार ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 10,234: / Line 11,364: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवस्थितिर्नातिसुखाय मानुषे यतः सुराणामत एव गन्तुम् ।
+| verse_lines  = अवस्थितिर्नातिसुखाय मानुषे यतः सुराणामत एव गन्तुम् ।;ऐच्छन्न तस्या हि बभूव मानुषो देहो नरोत्थो हि (तथा)तदाऽऽस शन्तनोः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = ऐच्छन्न तस्या हि बभूव मानुषो देहो नरोत्थो हि (तथा)तदाऽऽस शन्तनोः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 10,243: / Line 11,374: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तां पुत्रनिधनोद्युक्तां न्यवारयत शन्तनुः ।
+| verse_lines  = तां पुत्रनिधनोद्युक्तां न्यवारयत शन्तनुः ।;काऽसि त्वं हेतुना केन हंसि पुत्रान् नृशंसवत् ॥ ३७॥
 | verse_line2  = काऽसि त्वं हेतुना केन हंसि पुत्रान् नृशंसवत् ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 10,252: / Line 11,384: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रूपं सुरवरस्त्रीणां तव तेन न पापकम् (पातकम्)।
+| verse_lines  = रूपं सुरवरस्त्रीणां तव तेन न पापकम् (पातकम्)।;भवेत् कर्म त्वदीयं तन्महत् कारणमत्र हि ॥ ३८॥
 | verse_line2  = भवेत् कर्म त्वदीयं तन्महत् कारणमत्र हि ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 10,261: / Line 11,394: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत् कारणं वद शुभे यदि मच्छ्रोत्रमर्हति ।
+| verse_lines  = तत् कारणं वद शुभे यदि मच्छ्रोत्रमर्हति ।;इतीरिताऽवदत् सर्वं प्रययौ च सुरापगा ॥ ३९॥
 | verse_line2  = इतीरिताऽवदत् सर्वं प्रययौ च सुरापगा ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 10,270: / Line 11,404: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न धर्मो देवतानां हि ज्ञातवासश्चिरं नृषु ।
+| verse_lines  = न धर्मो देवतानां हि ज्ञातवासश्चिरं नृषु ।;कारणादेव हि सुरा नृषु वासं प्रकुर्वते ।;कारणापगमे यान्ति धर्मोऽप्येषां तथाविधः ॥ ४०॥
 | verse_line2  = कारणादेव हि सुरा नृषु वासं प्रकुर्वते ।
 }}
@@ Line 10,279: / Line 11,414: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अदृश्यत्वमसंस्पर्शो ह्यसम्भाषणमेव च ।
+| verse_lines  = अदृश्यत्वमसंस्पर्शो ह्यसम्भाषणमेव च ।;सुरैरपि नृजातैस्तु गुह्यधर्मो दिवौकसाम् ॥ ४१॥
 | verse_line2  = सुरैरपि नृजातैस्तु गुह्यधर्मो दिवौकसाम् ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 10,288: / Line 11,424: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः सा वरुणं देवं पूर्वभर्तारमप्यमुम् ।
+| verse_lines  = अतः सा वरुणं देवं पूर्वभर्तारमप्यमुम् ।;नृजातं शन्तनुं त्यक्त्वा प्रययौ वरुणालयम् ॥ ४२॥
 | verse_line2  = नृजातं शन्तनुं त्यक्त्वा प्रययौ वरुणालयम् ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 10,297: / Line 11,434: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुतमष्टममादाय भर्तुरेवाप्यनुज्ञया ।
+| verse_lines  = सुतमष्टममादाय भर्तुरेवाप्यनुज्ञया ।;वधोद्योगान्निवृत्ता सा ददौ पुत्रं बृहस्पतौ ॥ ४३॥
 | verse_line2  = वधोद्योगान्निवृत्ता सा ददौ पुत्रं बृहस्पतौ ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 10,306: / Line 11,444: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवव्रतोऽसावनुशासनाय मात्रा दत्तो देवगुरौ शतार्द्धम् ।
+| verse_lines  = देवव्रतोऽसावनुशासनाय मात्रा दत्तो देवगुरौ शतार्द्धम् ।;संवत्सराणामखिलांश्च वेदान् समभ्यसत् तद्वशगान्तरात्मा ॥ ४४॥
 | verse_line2  = संवत्सराणामखिलांश्च वेदान् समभ्यसत् तद्वशगान्तरात्मा ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 10,315: / Line 11,454: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततश्च मात्रा जगतां गरीयस्यनन्तपारेऽखिलसद्गुणार्णवे ।
+| verse_lines  = ततश्च मात्रा जगतां गरीयस्यनन्तपारेऽखिलसद्गुणार्णवे ।;रामे भृगूणामधिपे प्रदत्तः शुश्राव तत्त्वं च शतार्द्धवर्षम् ॥ ४५॥
 | verse_line2  = रामे भृगूणामधिपे प्रदत्तः शुश्राव तत्त्वं च शतार्द्धवर्षम् ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 10,324: / Line 11,464: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पञ्चविंशत् पुनरब्दकानामस्त्राणि चाऽभ्यस्य पतेर्भृगूणाम् ।
+| verse_lines  = स पञ्चविंशत् पुनरब्दकानामस्त्राणि चाऽभ्यस्य पतेर्भृगूणाम् ।;मात्रा समानीय निजे तटे तु संस्थापितः प्रार्पयितुं स्वपित्रे ॥ ४६॥
 | verse_line2  = मात्रा समानीय निजे तटे तु संस्थापितः प्रार्पयितुं स्वपित्रे ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 10,333: / Line 11,474: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तत्र बद्ध्वा शरपञ्जरेण गङ्गां विजह्रेऽस्य पिता तदैव ।
+| verse_lines  = स तत्र बद्ध्वा शरपञ्जरेण गङ्गां विजह्रेऽस्य पिता तदैव ।;व्रजन् मृगार्थी तृषितो विलोकयन् गङ्गामतोयामभवत् सुविस्मितः ॥ ४७॥
 | verse_line2  = व्रजन् मृगार्थी तृषितो विलोकयन् गङ्गामतोयामभवत् सुविस्मितः ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 10,342: / Line 11,484: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मार्गयामास ततोऽस्य हेतुं ज्ञप्त्यै तदा स्वं च ददर्श सूनुम् ।
+| verse_lines  = स मार्गयामास ततोऽस्य हेतुं ज्ञप्त्यै तदा स्वं च ददर्श सूनुम् ।;क्रीडन्तमस्त्रेण बभूव सोऽपि क्षणाददृश्यः पितृदर्शनादनु ॥ ४८॥
 | verse_line2  = क्रीडन्तमस्त्रेण बभूव सोऽपि क्षणाददृश्यः पितृदर्शनादनु ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 10,351: / Line 11,494: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मीमांसमानं तमवाप गङ्गा सुतं समादाय पतिं जगाद च ।
+| verse_lines  = मीमांसमानं तमवाप गङ्गा सुतं समादाय पतिं जगाद च ।;अयं सुतस्ते परमास्त्रवेत्ता समर्पितो वीर्यबलोपपन्नः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = अयं सुतस्ते परमास्त्रवेत्ता समर्पितो वीर्यबलोपपन्नः ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 10,360: / Line 11,504: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्याग्रजाः स्वां स्थितिमेव याता हरेः पदाम्भोजसुपाविते जले ।
+| verse_lines  = अस्याग्रजाः स्वां स्थितिमेव याता हरेः पदाम्भोजसुपाविते जले ।;तनूर्मदीये प्रणिधाय तत् त्वं तान् मा शुचोऽनेन च मोदमानः ॥ ५०॥
 | verse_line2  = तनूर्मदीये प्रणिधाय तत् त्वं तान् मा शुचोऽनेन च मोदमानः ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 10,369: / Line 11,514: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति प्रदायामुमदृश्यतामगाद् गङ्गा तमादाय ययौ स्वकं गृहम् ।
+| verse_lines  = इति प्रदायामुमदृश्यतामगाद् गङ्गा तमादाय ययौ स्वकं गृहम् ।;राजाऽभिषिच्याथ च यौवराज्ये मुमोद तत्सद्गुणतर्पितो भृशम् ॥ ५१॥
 | verse_line2  = राजाऽभिषिच्याथ च यौवराज्ये मुमोद तत्सद्गुणतर्पितो भृशम् ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 10,378: / Line 11,524: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः स पित्राऽनुमतो बृहस्पतेरवाप वेदान् पुरुषायुषोऽर्द्धतः ।
+| verse_lines  = पुनः स पित्राऽनुमतो बृहस्पतेरवाप वेदान् पुरुषायुषोऽर्द्धतः ।;रामात् तथाऽस्त्राणि पुनस्त्ववाप तावद्भिरब्दैस्त्रिशतैश्च तत्त्वम् ॥ ५२॥
 | verse_line2  = रामात् तथाऽस्त्राणि पुनस्त्ववाप तावद्भिरब्दैस्त्रिशतैश्च तत्त्वम् ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 10,387: / Line 11,534: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स सर्ववित्त्वं समवाप्य रामात् समस्तविद्याधिपतेर्गुणार्णवात् ।
+| verse_lines  = स सर्ववित्त्वं समवाप्य रामात् समस्तविद्याधिपतेर्गुणार्णवात् ।;पितुं समीपं समवाप्य तं च शुश्रूषमाणः प्रमुमोद वीरः ॥ ५३॥
 | verse_line2  = पितुं समीपं समवाप्य तं च शुश्रूषमाणः प्रमुमोद वीरः ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 10,396: / Line 11,544: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदैव गङ्गा सुषुवेऽष्टमं सुतं तदैव यातो मृगयां स शन्तनुः ।
+| verse_lines  = यदैव गङ्गा सुषुवेऽष्टमं सुतं तदैव यातो मृगयां स शन्तनुः ।;शरद्वतो जातमपश्यदुत्तमं वने विसृष्टं मिथुनं त्वयोनिजम् ॥ ५४॥
 | verse_line2  = शरद्वतो जातमपश्यदुत्तमं वने विसृष्टं मिथुनं त्वयोनिजम् ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 10,405: / Line 11,554: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शरद्वांस्तु तपः कुर्वन् ददर्श सहसोर्वशीम् ।
+| verse_lines  = शरद्वांस्तु तपः कुर्वन् ददर्श सहसोर्वशीम् ।;चस्कन्द रेतस्तस्याथ शरस्तम्बे ततोऽभवत् ॥ ५५॥
 | verse_line2  = चस्कन्द रेतस्तस्याथ शरस्तम्बे ततोऽभवत् ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 10,414: / Line 11,564: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्कम्भो नाम रुद्राणां भूभारहरणेऽङ्गताम् ।
+| verse_lines  = विष्कम्भो नाम रुद्राणां भूभारहरणेऽङ्गताम् ।;हरेः प्राप्तुं तथा तारा भार्या या हि बृहस्पतेः ॥ ५६॥
 | verse_line2  = हरेः प्राप्तुं तथा तारा भार्या या हि बृहस्पतेः ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 10,423: / Line 11,574: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तावुभौ शन्तनुर्दृष्ट्वा कृपाविष्टः स्वकं गृहम् ।
+| verse_lines  = तावुभौ शन्तनुर्दृष्ट्वा कृपाविष्टः स्वकं गृहम् ।;निनाय नाम चक्रे च कृपाया विषयौ यतः ।;कृपः कृपीति स कृपस्तपो विष्णोश्चकार ह ॥ ५७॥
 | verse_line2  = निनाय नाम चक्रे च कृपाया विषयौ यतः ।
 }}
@@ Line 10,432: / Line 11,584: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्य प्रीतस्तदा विष्णुः सर्वलोकेश्वरेश्वरः ।
+| verse_lines  = तस्य प्रीतस्तदा विष्णुः सर्वलोकेश्वरेश्वरः ।;प्रादादेष्यत्सप्तर्षित्वमायुः कल्पान्तमेव च ।;स शन्तनुगृहे तिष्ठन् देवव्रतसखाऽभवत् ॥ ५८॥
 | verse_line2  = प्रादादेष्यत्सप्तर्षित्वमायुः कल्पान्तमेव च ।
 }}
@@ Line 10,441: / Line 11,594: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुत्रवच्छन्तनोश्चाऽसीत् स च पुत्रवदेव तत् ।
+| verse_lines  = पुत्रवच्छन्तनोश्चाऽसीत् स च पुत्रवदेव तत् ।;मिथुनं पालयामास स कृपोऽस्त्राण्यवाप च ॥ ५९॥
 | verse_line2  = मिथुनं पालयामास स कृपोऽस्त्राण्यवाप च ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 10,450: / Line 11,604: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्ववेदानधिजगौ सर्वशास्त्राणि कौशिकात् ।
+| verse_lines  = सर्ववेदानधिजगौ सर्वशास्त्राणि कौशिकात् ।;तत्त्वज्ञानं तथा व्यासादाप्य सर्वज्ञतां गतः ॥ ६०॥
 | verse_line2  = तत्त्वज्ञानं तथा व्यासादाप्य सर्वज्ञतां गतः ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 10,459: / Line 11,614: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदा हि जातः स कृपस्तदैव बृहस्पतेः सूनुरगाच्च गङ्गाम् ।
+| verse_lines  = यदा हि जातः स कृपस्तदैव बृहस्पतेः सूनुरगाच्च गङ्गाम् ।;स्नातुं घृताचीं स ददर्श तत्र श्लथद्दुकूलां सुरवर्यकामिनीम् ॥ ६१॥
 | verse_line2  = स्नातुं घृताचीं स ददर्श तत्र श्लथद्दुकूलां सुरवर्यकामिनीम् ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 10,468: / Line 11,624: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्दर्शनात् स्कन्नमथेन्द्रियं स द्रोणे दधाराऽशु ततोऽभवत् स्वयम् ।
+| verse_lines  = तद्दर्शनात् स्कन्नमथेन्द्रियं स द्रोणे दधाराऽशु ततोऽभवत् स्वयम् ।;अम्भोजजावेशयुतो बृहस्पतिः कर्तुं हरेः कर्म भुवो भरोद्धृतौ ॥ ६२॥
 | verse_line2  = अम्भोजजावेशयुतो बृहस्पतिः कर्तुं हरेः कर्म भुवो भरोद्धृतौ ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 10,477: / Line 11,634: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणेतिनामास्य चकार तातो मुनिर्भरद्वाज उतास्य वेदान् ।
+| verse_lines  = द्रोणेतिनामास्य चकार तातो मुनिर्भरद्वाज उतास्य वेदान् ।;अध्यापयामास सशास्त्रसङ्घान् सर्वज्ञतामाप च सोऽचिरेण ॥ ६३॥
 | verse_line2  = अध्यापयामास सशास्त्रसङ्घान् सर्वज्ञतामाप च सोऽचिरेण ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 10,486: / Line 11,644: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = काले च तस्मिन् पृषतोऽनपत्यो वने तु पाञ्चालपतिश्चचार ।
+| verse_lines  = काले च तस्मिन् पृषतोऽनपत्यो वने तु पाञ्चालपतिश्चचार ।;तपो महत् तस्य तथा वराप्सरावलोकनात् स्कन्दितमाशु रेतः ॥ ६४॥
 | verse_line2  = तपो महत् तस्य तथा वराप्सरावलोकनात् स्कन्दितमाशु रेतः ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 10,495: / Line 11,654: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तद् विलज्जावशतः पदेन समाक्रमत् तस्य बभूव सूनुः ।
+| verse_lines  = स तद् विलज्जावशतः पदेन समाक्रमत् तस्य बभूव सूनुः ।;हूहूस्तु तु नाम्ना स विरिञ्चगायको नाम्नाऽऽवहो यो मरुतां तदंशयुक् ॥ ६५॥
 | verse_line2  = हूहूस्तु तु नाम्ना स विरिञ्चगायको नाम्नाऽऽवहो यो मरुतां तदंशयुक् ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 10,504: / Line 11,664: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स द्रोणतातात् समवाप वेदानस्त्राणि विद्याश्च तथा समस्ताः ।
+| verse_lines  = स द्रोणतातात् समवाप वेदानस्त्राणि विद्याश्च तथा समस्ताः ।;द्रोणेन युक्तः स तदा गुरोः सुतं सहैव नौ राज्यमिति ह्यवादीत् ॥ ६६॥
 | verse_line2  = द्रोणेन युक्तः स तदा गुरोः सुतं सहैव नौ राज्यमिति ह्यवादीत् ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 10,513: / Line 11,674: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पदे द्रुतत्वाद् द्रुपदाभिधेयः स राज्यमापाथ निजां कृपीं सः ।
+| verse_lines  = पदे द्रुतत्वाद् द्रुपदाभिधेयः स राज्यमापाथ निजां कृपीं सः ।;द्रोणोऽपि भार्यां समवाप्य सर्वप्रतिग्रहोज्झश्च पुरेऽवसत् सुखी ॥ ६७॥
 | verse_line2  = द्रोणोऽपि भार्यां समवाप्य सर्वप्रतिग्रहोज्झश्च पुरेऽवसत् सुखी ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 10,522: / Line 11,684: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सिलोञ्छवृत्त्यैव हि वर्तयन् स धर्मं महान्तं विरजं जुषाणः ।
+| verse_lines  = सिलोञ्छवृत्त्यैव हि वर्तयन् स धर्मं महान्तं विरजं जुषाणः ।;उवास नागाख्यपुरे सखा स देवव्रतस्याथ कृपस्य चैव ॥ ६८॥
 | verse_line2  = उवास नागाख्यपुरे सखा स देवव्रतस्याथ कृपस्य चैव ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 10,531: / Line 11,694: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां समानो वयसा विराटस्त्वभूद्धहा नाम विधातृगायकः ।
+| verse_lines  = तेषां समानो वयसा विराटस्त्वभूद्धहा नाम विधातृगायकः ।;मरुत्सु यो विवहो नाम तस्याप्यंशेन युक्तो निजधर्मवर्ती ॥ ६९॥
 | verse_line2  = मरुत्सु यो विवहो नाम तस्याप्यंशेन युक्तो निजधर्मवर्ती ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 10,540: / Line 11,704: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कदाचिन्मृगयां गतः स ददर्श कन्याप्रवरां तु शन्तनुः ।
+| verse_lines  = ततः कदाचिन्मृगयां गतः स ददर्श कन्याप्रवरां तु शन्तनुः ।;या पूर्वसर्गे पितृपुत्रिका सती चचार विष्णोस्तप उत्तमं चिरम् ॥ ७०॥
 | verse_line2  = या पूर्वसर्गे पितृपुत्रिका सती चचार विष्णोस्तप उत्तमं चिरम् ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 10,549: / Line 11,714: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यस्यै वरं विष्णुरदात् पुराऽहं सुतस्तव स्यामिति या वसोः सुता ।
+| verse_lines  = यस्यै वरं विष्णुरदात् पुराऽहं सुतस्तव स्यामिति या वसोः सुता ।;जाता पुनर्दाशगृहे विवर्द्धिता व्यासात्मना विष्णुरभूच्च यस्याम् ॥ ७१॥
 | verse_line2  = जाता पुनर्दाशगृहे विवर्द्धिता व्यासात्मना विष्णुरभूच्च यस्याम् ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 10,558: / Line 11,724: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्दर्शनान्नृपतिर्जातहृच्छ्रयो(च्छयः) वव्रे प्रदानाय च दाशराजम् ।
+| verse_lines  = तद्दर्शनान्नृपतिर्जातहृच्छ्रयो(च्छयः) वव्रे प्रदानाय च दाशराजम् ।;ऋते स तस्यास्तनयस्य राज्यं नैच्छद् दातुं तामथाऽयाद् गृहं स्वम् ॥ ७२॥
 | verse_line2  = ऋते स तस्यास्तनयस्य राज्यं नैच्छद् दातुं तामथाऽयाद् गृहं स्वम् ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 10,567: / Line 11,734: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तच्चिन्तया म्लानमुखं(ग्लानमुखं) जनित्रं दृष्ट्वैव देवव्रत आश्वपृच्छत् ।
+| verse_lines  = तच्चिन्तया म्लानमुखं(ग्लानमुखं) जनित्रं दृष्ट्वैव देवव्रत आश्वपृच्छत् ।;तत्कारणं सारथिमस्य तस्माच्छ्रुत्वाऽखिलं दाशगृहं जगाम ॥ ७३॥
 | verse_line2  = तत्कारणं सारथिमस्य तस्माच्छ्रुत्वाऽखिलं दाशगृहं जगाम ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 10,576: / Line 11,744: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तस्य विश्वासकृते प्रतिज्ञां चकार नाहं करवाणि राज्यम् ।
+| verse_lines  = स तस्य विश्वासकृते प्रतिज्ञां चकार नाहं करवाणि राज्यम् ।;तथैव मे सन्ततितो भयं ते व्यैतूर्ध्वरेताः सततं भवानि ॥ ७४॥
 | verse_line2  = तथैव मे सन्ततितो भयं ते व्यैतूर्ध्वरेताः सततं भवानि ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 10,585: / Line 11,754: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमव्रतत्वाद्धि तदाऽस्य नाम कृत्वा देवा भीष्म इति ह्यचीक्लृपन् ।
+| verse_lines  = भीमव्रतत्वाद्धि तदाऽस्य नाम कृत्वा देवा भीष्म इति ह्यचीक्लृपन् ।;प्रसूनवृष्टिं स च दाशदत्तां कालीं समादाय पितुः समर्पयत् ॥ ७५॥
 | verse_line2  = प्रसूनवृष्टिं स च दाशदत्तां कालीं समादाय पितुः समर्पयत् ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 10,594: / Line 11,764: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञात्वा तु तां राजपुत्रीं गुणाढ्यां सत्यस्य विष्णोर्मातरं नामतस्तत् ।
+| verse_lines  = ज्ञात्वा तु तां राजपुत्रीं गुणाढ्यां सत्यस्य विष्णोर्मातरं नामतस्तत् ।;लोके प्रसिद्धां सत्यवतीत्युदारां विवाहयामास पितुः स भीष्मः ॥ ७६॥
 | verse_line2  = लोके प्रसिद्धां सत्यवतीत्युदारां विवाहयामास पितुः स भीष्मः ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 10,603: / Line 11,774: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रायः सतां न मनः पापमार्गे गच्छेदिति ह्यात्ममनश्च सक्तम् ।
+| verse_lines  = प्रायः सतां न मनः पापमार्गे गच्छेदिति ह्यात्ममनश्च सक्तम् ।;ज्ञात्वाऽपि तां दाशगृहे विवर्द्धितां जग्राह सद्धर्मरतश्च शन्तनुः ॥ ७७॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वाऽपि तां दाशगृहे विवर्द्धितां जग्राह सद्धर्मरतश्च शन्तनुः ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 10,612: / Line 11,784: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वच्छन्दमृत्युत्ववरं प्रदाय तथाऽप्यजेयत्वमधृष्यतां च ।
+| verse_lines  = स्वच्छन्दमृत्युत्ववरं प्रदाय तथाऽप्यजेयत्वमधृष्यतां च ।;युद्धेषु भीष्मस्य नृपोत्तमः स रेमे तयैवाब्दगणान् बहूंश्च ॥ ७८॥
 | verse_line2  = युद्धेषु भीष्मस्य नृपोत्तमः स रेमे तयैवाब्दगणान् बहूंश्च ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 10,621: / Line 11,794: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लेभे स चित्राङ्गदमत्र पुत्रं तथा द्वितीयं च विचित्रवीर्यम् ।
+| verse_lines  = लेभे स चित्राङ्गदमत्र पुत्रं तथा द्वितीयं च विचित्रवीर्यम् ।;तयोश्च बाल्ये व्यसृजच्छरीरं जीर्णेन देहेन हि किं ममेति ॥ ७९॥
 | verse_line2  = तयोश्च बाल्ये व्यसृजच्छरीरं जीर्णेन देहेन हि किं ममेति ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 10,630: / Line 11,804: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वेच्छया वरुणत्वं स प्राप नानिच्छया तनुः ।
+| verse_lines  = स्वेच्छया वरुणत्वं स प्राप नानिच्छया तनुः ।;तस्मिन् काले त्यज्यते हि बलवद्भिर्वधं विना ॥ ८०॥
 | verse_line2  = तस्मिन् काले त्यज्यते हि बलवद्भिर्वधं विना ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 10,639: / Line 11,814: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतिसक्तास्तपोहीनाः कथञ्चिन्मृतिमाप्नुयुः ।
+| verse_lines  = अतिसक्तास्तपोहीनाः कथञ्चिन्मृतिमाप्नुयुः ।;अनिच्छयाऽपि हि यथा मृतश्चित्राङ्गदानुजः ॥ ८१॥
 | verse_line2  = अनिच्छयाऽपि हि यथा मृतश्चित्राङ्गदानुजः ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 10,648: / Line 11,824: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथौर्ध्वदैहिकं कृत्वा पितुर्भीष्मोऽभ्यषेचयत् ।
+| verse_lines  = अथौर्ध्वदैहिकं कृत्वा पितुर्भीष्मोऽभ्यषेचयत् ।;राज्ये चित्राङ्गदं वीरं यौवराज्येऽस्य चानुजम् ॥ ८२॥
 | verse_line2  = राज्ये चित्राङ्गदं वीरं यौवराज्येऽस्य चानुजम् ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 10,657: / Line 11,834: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चित्राङ्गदेन निहतो नाम स्वं त्वपरित्यजन् ।
+| verse_lines  = चित्राङ्गदेन निहतो नाम स्वं त्वपरित्यजन् ।;चित्राङ्गदोऽकृतोद्वाहो गन्धर्वेण महारणे ।;विचित्रवीर्यं राजानं कृत्वा भीष्मोऽन्वपालयत् ॥ ८३॥
 | verse_line2  = चित्राङ्गदोऽकृतोद्वाहो गन्धर्वेण महारणे ।
 }}
@@ Line 10,666: / Line 11,844: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ काशिसुतास्तिस्रस्तदर्थं भीष्म आहरत् ।
+| verse_lines  = अथ काशिसुतास्तिस्रस्तदर्थं भीष्म आहरत् ।;अम्बामप्यम्बिकानाम्नीं तथैवाम्बालिकां पराम् ॥ ८४॥
 | verse_line2  = अम्बामप्यम्बिकानाम्नीं तथैवाम्बालिकां पराम् ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 10,675: / Line 11,854: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाणिग्रहणकाले तु ब्रह्मदत्तस्य वीर्यवान् ।
+| verse_lines  = पाणिग्रहणकाले तु ब्रह्मदत्तस्य वीर्यवान् ।;विजित्य तं साल्वराजं समेतान् क्षत्रियानपि ॥ ८५॥
 | verse_line2  = विजित्य तं साल्वराजं समेतान् क्षत्रियानपि ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 10,684: / Line 11,864: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अम्बिकाम्बालिके तत्र संवादं चक्रतुः शुभे ।
+| verse_lines  = अम्बिकाम्बालिके तत्र संवादं चक्रतुः शुभे ।;अम्बा सा भीष्मभार्यैव पूर्वदेहे तु नैच्छत ॥ ८६॥
 | verse_line2  = अम्बा सा भीष्मभार्यैव पूर्वदेहे तु नैच्छत ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 10,693: / Line 11,874: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शापाद्धिरण्यगर्भस्य साल्वकामाऽहमित्यपि ।
+| verse_lines  = शापाद्धिरण्यगर्भस्य साल्वकामाऽहमित्यपि ।;उवाच तां स तत्याज साऽगमत् साल्वमेव च ॥ ८७॥
 | verse_line2  = उवाच तां स तत्याज साऽगमत् साल्वमेव च ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 10,702: / Line 11,884: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनापि सम्परित्यक्ता परामृष्टेति सा पुनः ।
+| verse_lines  = तेनापि सम्परित्यक्ता परामृष्टेति सा पुनः ।;भीष्ममाप स नागृह्णात् प्रययौ साऽपि भार्गवम् ॥ ८८॥
 | verse_line2  = भीष्ममाप स नागृह्णात् प्रययौ साऽपि भार्गवम् ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 10,711: / Line 11,894: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भ्रातुर्विवाहयामास सोऽम्बिकाम्बालिके ततः ।
+| verse_lines  = भ्रातुर्विवाहयामास सोऽम्बिकाम्बालिके ततः ।;भीष्माय तु यशो दातुं युयुधे तेन भार्गवः ॥ ८९॥
 | verse_line2  = भीष्माय तु यशो दातुं युयुधे तेन भार्गवः ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 10,720: / Line 11,904: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्तशक्तिरपि स न भीष्मं निजघान ह ।
+| verse_lines  = अनन्तशक्तिरपि स न भीष्मं निजघान ह ।;नचाम्बां ग्राहयामास भीष्मकारुण्ययन्त्रितः ॥ ९०॥
 | verse_line2  = नचाम्बां ग्राहयामास भीष्मकारुण्ययन्त्रितः ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 10,729: / Line 11,914: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्तशक्तिः सकलान्तरात्मा यः सर्ववित् सर्ववशी च सर्वजित् ।
+| verse_lines  = अनन्तशक्तिः सकलान्तरात्मा यः सर्ववित् सर्ववशी च सर्वजित् ।;न यत्समोऽन्योऽस्ति कथञ्च कुत्रचित् कथं ह्यशक्तिः परमस्य तस्य ॥ ९१॥
 | verse_line2  = न यत्समोऽन्योऽस्ति कथञ्च कुत्रचित् कथं ह्यशक्तिः परमस्य तस्य ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 10,738: / Line 11,924: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मं स्वभक्तं यशसाऽभिपूरयन् विमोहयन्नासुरांश्चैव रामः ।
+| verse_lines  = भीष्मं स्वभक्तं यशसाऽभिपूरयन् विमोहयन्नासुरांश्चैव रामः ।;जित्वैव भीष्मं न जघान देवो वाचं च सत्यामकरोत् स तस्य ॥ ९२॥
 | verse_line2  = जित्वैव भीष्मं न जघान देवो वाचं च सत्यामकरोत् स तस्य ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 10,747: / Line 11,934: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘विद्धवन्मुग्धवच्चैव केशवो वेदनार्तवत् ।
+| verse_lines  = ‘विद्धवन्मुग्धवच्चैव केशवो वेदनार्तवत् ।;दर्शयन्नपि मोहाय नैव विष्णुस्तथा भवेत्’ ॥ एवमादिपुराणोत्थवाक्याद् रामः सदा जयी ॥ ९३॥
 | verse_line2  = दर्शयन्नपि मोहाय नैव विष्णुस्तथा भवेत्’ ॥ एवमादिपुराणोत्थवाक्याद् रामः सदा जयी ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 10,756: / Line 11,944: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यशो भीष्मस्य दत्वा तु सोऽम्बां च शरणागताम् ।
+| verse_lines  = यशो भीष्मस्य दत्वा तु सोऽम्बां च शरणागताम् ।;उन्मुच्य भर्तृद्वेषोत्थपापात् तेनाऽश्वयोजयत् ॥ ९४॥
 | verse_line2  = उन्मुच्य भर्तृद्वेषोत्थपापात् तेनाऽश्वयोजयत् ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 10,765: / Line 11,954: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्तरं शिखण्डित्वात् तदा सा शाङ्करं तपः ।
+| verse_lines  = अनन्तरं शिखण्डित्वात् तदा सा शाङ्करं तपः ।;भीष्मस्य निधनार्थाय पुंस्त्वार्थं च चकार ह ॥ ९५॥
 | verse_line2  = भीष्मस्य निधनार्थाय पुंस्त्वार्थं च चकार ह ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 10,774: / Line 11,964: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मो यथा त्वां गृह्णीयात् तथा कुर्यामितीरितम् ।
+| verse_lines  = भीष्मो यथा त्वां गृह्णीयात् तथा कुर्यामितीरितम् ।;रामेण सत्यं तच्चक्रे भीष्मे देहान्तरं गते ॥ ९६॥
 | verse_line2  = रामेण सत्यं तच्चक्रे भीष्मे देहान्तरं गते ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 10,783: / Line 11,974: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रुद्रस्तु तस्यास्तपसा तुष्टः प्रादाद् वरं तदा ।
+| verse_lines  = रुद्रस्तु तस्यास्तपसा तुष्टः प्रादाद् वरं तदा ।;भीष्मस्य मृतिहेतुत्वं कालात् पुन्देहसम्भवम् ॥ ९७॥
 | verse_line2  = भीष्मस्य मृतिहेतुत्वं कालात् पुन्देहसम्भवम् ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 10,792: / Line 11,984: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मालां च य इमां मालां गृह्णीयात् स हनिष्यति ।
+| verse_lines  = मालां च य इमां मालां गृह्णीयात् स हनिष्यति ।;भीष्ममित्येव तां मालां गृहीत्वा सा नृपान् ययौ ॥ ९८॥
 | verse_line2  = भीष्ममित्येव तां मालां गृहीत्वा सा नृपान् ययौ ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 10,801: / Line 11,994: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तां न भीष्मभयात् केऽपि जगृहुस्तां हि सा ततः ।
+| verse_lines  = तां न भीष्मभयात् केऽपि जगृहुस्तां हि सा ततः ।;द्रुपदस्य गृहद्वारि न्यस्य योगात् तनुं जहौ ॥ ९९॥
 | verse_line2  = द्रुपदस्य गृहद्वारि न्यस्य योगात् तनुं जहौ ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 10,810: / Line 12,004: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतस्मिन्नेव काले तु सुतार्थं द्रुपदस्तपः ।
+| verse_lines  = एतस्मिन्नेव काले तु सुतार्थं द्रुपदस्तपः ।;चकार शम्भवे चैनं सोऽब्रवीत् कन्यका तव ॥ १००॥
 | verse_line2  = चकार शम्भवे चैनं सोऽब्रवीत् कन्यका तव ॥ १००॥
 }}
@@ Line 10,819: / Line 12,014: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भूत्वा भविष्यति पुमानिति साम्बा ततोऽजनि ।
+| verse_lines  = भूत्वा भविष्यति पुमानिति साम्बा ततोऽजनि ।;नाम्ना शिखण्डिनी तस्याः पुंवत् कर्माणि चाकरोत् ॥ १०१॥
 | verse_line2  = नाम्ना शिखण्डिनी तस्याः पुंवत् कर्माणि चाकरोत् ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 10,828: / Line 12,024: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यै पाञ्चालराजः स दशार्णाधिपतेः सुताम् ।
+| verse_lines  = तस्यै पाञ्चालराजः स दशार्णाधिपतेः सुताम् ।;उद्वाहयामास सा तां पुंवेषेणैव गूहिताम् ।;अन्यत्र मातापित्रोस्तु न विज्ञातां बुबोध ह ॥ १०२॥
 | verse_line2  = उद्वाहयामास सा तां पुंवेषेणैव गूहिताम् ।
 }}
@@ Line 10,837: / Line 12,034: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धात्र्यै न्यवेदयत् साऽथ तत्पित्रे सा न्यवेदयत् ।
+| verse_lines  = धात्र्यै न्यवेदयत् साऽथ तत्पित्रे सा न्यवेदयत् ।;स क्रुद्धः प्रेषयामास निहन्मि त्वां सबान्धवम् ।;इति पाञ्चालराजाय निर्जगाम च सेनया ॥ १०३॥
 | verse_line2  = स क्रुद्धः प्रेषयामास निहन्मि त्वां सबान्धवम् ।
 }}
@@ Line 10,846: / Line 12,044: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विश्वस्य वाक्यं रुद्रस्य पुमानेवेति पार्षतः ।
+| verse_lines  = विश्वस्य वाक्यं रुद्रस्य पुमानेवेति पार्षतः ।;प्रेषयामास धिग् बुद्धिर्भिन्ना ते बालवाक्यतः ।;अपरीक्षकस्य ते राष्ट्रं कथमित्येव नर्मकृत् ॥ १०४॥
 | verse_line2  = प्रेषयामास धिग् बुद्धिर्भिन्ना ते बालवाक्यतः ।
 }}
@@ Line 10,855: / Line 12,054: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ भार्यासमेतं तं पितरं चिन्तयाऽऽकुलम् ।
+| verse_lines  = अथ भार्यासमेतं तं पितरं चिन्तयाऽऽकुलम् ।;दृष्ट्वा शिखण्डिनी दुःखान्मन्निमित्तान्न नश्यतु ॥ १०५॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा शिखण्डिनी दुःखान्मन्निमित्तान्न नश्यतु ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 10,864: / Line 12,064: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति मत्वा वनायैव ययौ तत्र च तुम्बुरुः ।
+| verse_lines  = इति मत्वा वनायैव ययौ तत्र च तुम्बुरुः ।;स्थूणाकर्णाभिधेयस्तामपश्यद् दृढकर्णतः ॥ १०६॥
 | verse_line2  = स्थूणाकर्णाभिधेयस्तामपश्यद् दृढकर्णतः ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 10,873: / Line 12,074: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तस्या अखिलं श्रुत्वा कृपां चक्रे महामनाः ।
+| verse_lines  = स तस्या अखिलं श्रुत्वा कृपां चक्रे महामनाः ।;स तस्यै स्वं वपुः प्रादात् तदीयं जगृहे तथा ।;अंशेन पुंस्वभावार्थं पूर्वदेहे समास्थितः ॥ १०७॥
 | verse_line2  = स तस्यै स्वं वपुः प्रादात् तदीयं जगृहे तथा ।
 }}
@@ Line 10,882: / Line 12,084: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुंसां स्त्रीत्वं भवेत् क्‍वापि तथाऽप्यन्ते पुमान् भवेत् ।
+| verse_lines  = पुंसां स्त्रीत्वं भवेत् क्‍वापि तथाऽप्यन्ते पुमान् भवेत् ।;स्त्रीणां नैव हि पुंस्त्वं स्याद् बलवत्कारणैरपि ॥ १०८॥
 | verse_line2  = स्त्रीणां नैव हि पुंस्त्वं स्याद् बलवत्कारणैरपि ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 10,891: / Line 12,094: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः शिववरेऽप्येषां जज्ञे योषैव नान्यथा ।
+| verse_lines  = अतः शिववरेऽप्येषां जज्ञे योषैव नान्यथा ।;पश्चात् पुन्देहमपि सा प्रविवेशैव पुंयुतम् ॥ १०९॥
 | verse_line2  = पश्चात् पुन्देहमपि सा प्रविवेशैव पुंयुतम् ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 10,900: / Line 12,104: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नास्या देहः पुंस्त्वमाप नच पुंसाऽनधिष्ठिते ।
+| verse_lines  = नास्या देहः पुंस्त्वमाप नच पुंसाऽनधिष्ठिते ।;पुंदेहे न्यवसत् साऽथ गन्धर्वेण त्वधिष्ठितम् ।;गान्धर्वं देहमाविश्य स्वकीयं भवनं ययौ ॥ ११०॥
 | verse_line2  = पुंदेहे न्यवसत् साऽथ गन्धर्वेण त्वधिष्ठितम् ।
 }}
@@ Line 10,909: / Line 12,114: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यास्तद्देहसादृश्यं गन्धर्वस्य प्रसादतः ।
+| verse_lines  = तस्यास्तद्देहसादृश्यं गन्धर्वस्य प्रसादतः ।;प्राप गन्धर्वदेहोऽपि तया पश्चादधिष्ठितः ॥ १११॥
 | verse_line2  = प्राप गन्धर्वदेहोऽपि तया पश्चादधिष्ठितः ॥ १११॥
 }}
@@ Line 10,918: / Line 12,124: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्वो देहि मम देहं मे स्वं च देहं समाविश ।
+| verse_lines  = श्वो देहि मम देहं मे स्वं च देहं समाविश ।;इत्युक्त्वा स तु गन्धर्वः कन्यादेहं समास्थितः ।;उवासैव वने तस्मिन् धनदस्तत्र चाऽगमत् ॥ ११२॥
 | verse_line2  = इत्युक्त्वा स तु गन्धर्वः कन्यादेहं समास्थितः ।
 }}
@@ Line 10,927: / Line 12,134: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अप्रत्युत्थायिनं तन्तुलीयमानं विलज्जया ।
+| verse_lines  = अप्रत्युत्थायिनं तन्तुलीयमानं विलज्जया ।;शशाप धनदो देवश्चिरमित्थं भवेति तम् ॥ ११३॥
 | verse_line2  = शशाप धनदो देवश्चिरमित्थं भवेति तम् ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 10,936: / Line 12,144: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदा युद्धे मृतिं याति सा कन्या पुन्तनुस्थिता ।
+| verse_lines  = यदा युद्धे मृतिं याति सा कन्या पुन्तनुस्थिता ।;तदा पुंस्त्वं पुनर्यासि चपलत्वादितीरितः ॥ ११४॥
 | verse_line2  = तदा पुंस्त्वं पुनर्यासि चपलत्वादितीरितः ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 10,945: / Line 12,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽवसत् स गन्धर्वः कन्या पित्रोरशेषतः ।
+| verse_lines  = तथाऽवसत् स गन्धर्वः कन्या पित्रोरशेषतः ।;कथयामासानुभूतं तौ भृशं मुदमापतुः ॥ ११५॥
 | verse_line2  = कथयामासानुभूतं तौ भृशं मुदमापतुः ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 10,954: / Line 12,164: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = परीक्ष्य तामुपायैश्च श्वशुरो लज्जितो ययौ ।
+| verse_lines  = परीक्ष्य तामुपायैश्च श्वशुरो लज्जितो ययौ ।;श्वोभूते सा तु गन्धर्वं प्राप्य तद्वचनात् पुनः ॥ ११६॥
 | verse_line2  = श्वोभूते सा तु गन्धर्वं प्राप्य तद्वचनात् पुनः ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 10,963: / Line 12,174: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ययौ तेनैव देहेन पुंस्त्वमेव समाश्रिता ।
+| verse_lines  = ययौ तेनैव देहेन पुंस्त्वमेव समाश्रिता ।;स शिखण्डी नामतोऽभूदस्त्रशस्त्रप्रतापवान् ॥ ११७॥
 | verse_line2  = स शिखण्डी नामतोऽभूदस्त्रशस्त्रप्रतापवान् ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 10,972: / Line 12,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचित्रवीर्यः प्रमदाद्वयं तत् सम्प्राप्य रेमेऽब्दगणान् सुसक्तः ।
+| verse_lines  = विचित्रवीर्यः प्रमदाद्वयं तत् सम्प्राप्य रेमेऽब्दगणान् सुसक्तः ।;तत्याज देहं च स यक्ष्मणाऽर्दितस्ततोऽस्य माताऽस्मरदाशु कृष्णम् ॥ ११८॥
 | verse_line2  = तत्याज देहं च स यक्ष्मणाऽर्दितस्ततोऽस्य माताऽस्मरदाशु कृष्णम् ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 10,981: / Line 12,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आविर्बभूवाऽशु जगज्जनित्रो जनार्दनो जन्मजराभयापहः ।
+| verse_lines  = आविर्बभूवाऽशु जगज्जनित्रो जनार्दनो जन्मजराभयापहः ।;समस्तविज्ञानतनुः सुखार्णवः सम्पूजयामास च तं जनित्री ॥ ११९॥
 | verse_line2  = समस्तविज्ञानतनुः सुखार्णवः सम्पूजयामास च तं जनित्री ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 10,990: / Line 12,204: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं भीष्मपूर्वैः परमादरार्चितं स्वभिष्टुतं चावददस्य माता ।
+| verse_lines  = तं भीष्मपूर्वैः परमादरार्चितं स्वभिष्टुतं चावददस्य माता ।;पुत्रौ मृतौ मे नतु राज्यमैच्छद् भीष्मो मया नितरामर्थितोऽपि ॥ १२०॥
 | verse_line2  = पुत्रौ मृतौ मे नतु राज्यमैच्छद् भीष्मो मया नितरामर्थितोऽपि ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 10,999: / Line 12,214: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षेत्रे ततो भ्रातुरपत्यमुत्तममुत्पादयास्मत्परमादरार्थितः ।
+| verse_lines  = क्षेत्रे ततो भ्रातुरपत्यमुत्तममुत्पादयास्मत्परमादरार्थितः ।;इतीरितः प्रणतश्चाप्यभिष्टुतो भीष्मादिभिश्चाऽह जगद्गुरुर्वचः ॥ १२१॥
 | verse_line2  = इतीरितः प्रणतश्चाप्यभिष्टुतो भीष्मादिभिश्चाऽह जगद्गुरुर्वचः ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 11,008: / Line 12,224: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऋते रमां जातु (ममाङ्गयोगयोग्या)ममाङ्गसङ्गयोग्याऽङ्गना नैव सुरालयेऽपि ।
+| verse_lines  = ऋते रमां जातु (ममाङ्गयोगयोग्या)ममाङ्गसङ्गयोग्याऽङ्गना नैव सुरालयेऽपि ।;तथाऽपि ते वाक्यमहं करिष्ये सांवत्सरं सा चरतु व्रतं मे ॥ १२२॥
 | verse_line2  = तथाऽपि ते वाक्यमहं करिष्ये सांवत्सरं सा चरतु व्रतं मे ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 11,017: / Line 12,234: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा पूतदेहाऽथ च वैष्णवव्रतान्मत्तः समाप्नोतु सुतं वरिष्ठम् ।
+| verse_lines  = सा पूतदेहाऽथ च वैष्णवव्रतान्मत्तः समाप्नोतु सुतं वरिष्ठम् ।;इतीरिते राष्ट्रमुपैति नाशमिति ब्रुवन्तीं पुनराह वाक्यम् ॥ १२३॥
 | verse_line2  = इतीरिते राष्ट्रमुपैति नाशमिति ब्रुवन्तीं पुनराह वाक्यम् ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 11,026: / Line 12,244: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सौम्यस्वरूपोऽप्यतिभीषणं मृषा तच्चक्षुषो रूपमहं प्रदर्शये ।
+| verse_lines  = सौम्यस्वरूपोऽप्यतिभीषणं मृषा तच्चक्षुषो रूपमहं प्रदर्शये ।;सहेत सा तद् यदि पुत्रकोऽस्या भवेद् गुणाढ्यो बलवीर्ययुक्तः ॥ १२४॥
 | verse_line2  = सहेत सा तद् यदि पुत्रकोऽस्या भवेद् गुणाढ्यो बलवीर्ययुक्तः ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 11,035: / Line 12,254: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितेऽस्त्वित्युदितस्तयाऽगमत् कृष्णोऽम्बिकां सा तु भिया न्यमीलयत् ।
+| verse_lines  = इतीरितेऽस्त्वित्युदितस्तयाऽगमत् कृष्णोऽम्बिकां सा तु भिया न्यमीलयत् ।;अभूच्च तस्यां धृतराष्ट्रनामको गन्धर्वराट् पवनावेशयुक्तः ॥ १२५॥
 | verse_line2  = अभूच्च तस्यां धृतराष्ट्रनामको गन्धर्वराट् पवनावेशयुक्तः ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 11,044: / Line 12,264: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मारुतावेशबलाद् बलाधिको बभूव राजा धृतराष्ट्रनामा ।
+| verse_lines  = स मारुतावेशबलाद् बलाधिको बभूव राजा धृतराष्ट्रनामा ।;अदाद् वरं चास्य बलाधिकत्वं कृष्णोऽन्ध आसीत् स तु मातृदोषतः ॥ १२६॥
 | verse_line2  = अदाद् वरं चास्य बलाधिकत्वं कृष्णोऽन्ध आसीत् स तु मातृदोषतः ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 11,053: / Line 12,274: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञात्वा तमन्धं पुनरेव कृष्णं माताऽब्रवीज्जनयान्यं गुणाढ्यम् ।
+| verse_lines  = ज्ञात्वा तमन्धं पुनरेव कृष्णं माताऽब्रवीज्जनयान्यं गुणाढ्यम् ।;अम्बालिकायामिति तत् तथाऽकरोद् भयात्तु सा पाण्डुरभून्मृषादृक् ॥ १२७॥
 | verse_line2  = अम्बालिकायामिति तत् तथाऽकरोद् भयात्तु सा पाण्डुरभून्मृषादृक् ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 11,062: / Line 12,284: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = परावहो नाम मरुत् ततोऽभवद् वर्णेन पाण्डुः स हि नामतश्च ।
+| verse_lines  = परावहो नाम मरुत् ततोऽभवद् वर्णेन पाण्डुः स हि नामतश्च ।;स चाऽस वीर्याधिक एव वायोरावेशतः सर्वशस्त्रास्त्रवेत्ता ॥ १२८॥
 | verse_line2  = स चाऽस वीर्याधिक एव वायोरावेशतः सर्वशस्त्रास्त्रवेत्ता ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 11,071: / Line 12,294: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मै तथा बलवीर्याधिकत्ववरं प्रादात् कृष्ण एवाथ पाण्डुम् ।
+| verse_lines  = तस्मै तथा बलवीर्याधिकत्ववरं प्रादात् कृष्ण एवाथ पाण्डुम् ।;विज्ञाय तं प्राह पुनश्च माता निर्दोषमन्यं जनयोत्तमं सुतम् ॥ १२९॥
 | verse_line2  = विज्ञाय तं प्राह पुनश्च माता निर्दोषमन्यं जनयोत्तमं सुतम् ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 11,080: / Line 12,304: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्त्वेति कृष्णं पुनरेव च स्नुषामाह त्वयाऽक्ष्णोर्हि निमीलनं पुरा ।
+| verse_lines  = उक्त्वेति कृष्णं पुनरेव च स्नुषामाह त्वयाऽक्ष्णोर्हि निमीलनं पुरा ।;कृतं ततस्ते सुत आस चान्धस्ततः पुनः कृष्णमुपास्व भक्तितः ॥ १३०॥
 | verse_line2  = कृतं ततस्ते सुत आस चान्धस्ततः पुनः कृष्णमुपास्व भक्तितः ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 11,089: / Line 12,314: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिताऽप्यस्य हि मायया सा भीता भुजिष्यां कुमतिर्न्ययोजयत् ।
+| verse_lines  = इतीरिताऽप्यस्य हि मायया सा भीता भुजिष्यां कुमतिर्न्ययोजयत् ।;सा तं परानन्दतनुं गुणार्णवं सम्प्राप्य भक्त्या परयैव रेमे ॥ १३१॥
 | verse_line2  = सा तं परानन्दतनुं गुणार्णवं सम्प्राप्य भक्त्या परयैव रेमे ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 11,098: / Line 12,324: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यां स देवोऽजनि धर्मराजो माण्डव्यशापाद् य उवाह शूद्रताम् ।
+| verse_lines  = तस्यां स देवोऽजनि धर्मराजो माण्डव्यशापाद् य उवाह शूद्रताम् ।;वसिष्ठसाम्यं समभीप्समानं प्रच्यावयन्निच्छया शापमाप ॥ १३२॥
 | verse_line2  = वसिष्ठसाम्यं समभीप्समानं प्रच्यावयन्निच्छया शापमाप ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 11,107: / Line 12,334: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयोग्यसम्प्राप्तिकृतप्रयत्नदोषात् समारोपितमेव शूले ।
+| verse_lines  = अयोग्यसम्प्राप्तिकृतप्रयत्नदोषात् समारोपितमेव शूले ।;चोरैर्हृतेऽर्थेऽपितु चोरबुद्ध्या मक्षीवधादित्यवदद् यमस्तम् ॥ १३३॥
 | verse_line2  = चोरैर्हृतेऽर्थेऽपितु चोरबुद्ध्या मक्षीवधादित्यवदद् यमस्तम् ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 11,116: / Line 12,344: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नासत्यता तस्य च तत्र हेतुतः शापं गृहीतुं स तथैव चोक्त्वा ।
+| verse_lines  = नासत्यता तस्य च तत्र हेतुतः शापं गृहीतुं स तथैव चोक्त्वा ।;अवाप शूद्रत्वमथास्य नाम चक्रे कृष्णः सर्ववित्त्वं तथाऽदात् ॥ १३४॥
 | verse_line2  = अवाप शूद्रत्वमथास्य नाम चक्रे कृष्णः सर्ववित्त्वं तथाऽदात् ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 11,125: / Line 12,354: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्यारतेर्विदुरो नाम चायं भविष्यति ज्ञानबलोपपन्नः ।
+| verse_lines  = विद्यारतेर्विदुरो नाम चायं भविष्यति ज्ञानबलोपपन्नः ।;महाधनुर्बाहुबलाधिकश्च सुनीतिमानित्यवदत् स कृष्णः ॥ १३५॥
 | verse_line2  = महाधनुर्बाहुबलाधिकश्च सुनीतिमानित्यवदत् स कृष्णः ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 11,134: / Line 12,364: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञात्वाऽस्य शूद्रत्वमथास्य माता पुनश्च कृष्णं प्रणता ययाचे ।
+| verse_lines  = ज्ञात्वाऽस्य शूद्रत्वमथास्य माता पुनश्च कृष्णं प्रणता ययाचे ।;अम्बालिकायां जनयान्यमित्यथो नैच्छत् स कृष्णोऽभवदप्यदृश्यः ॥ १३६॥
 | verse_line2  = अम्बालिकायां जनयान्यमित्यथो नैच्छत् स कृष्णोऽभवदप्यदृश्यः ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 11,143: / Line 12,374: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = योग्यानि कर्माणि ततस्तु तेषां चकार भीष्मो मुनिभिर्यथावत् ।
+| verse_lines  = योग्यानि कर्माणि ततस्तु तेषां चकार भीष्मो मुनिभिर्यथावत् ।;विद्याः समस्ता अददाच्च कृष्णस्तेषां पाण्डोरस्त्रशस्त्राणि भीष्मः ॥ १३७॥
 | verse_line2  = विद्याः समस्ता अददाच्च कृष्णस्तेषां पाण्डोरस्त्रशस्त्राणि भीष्मः ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 11,152: / Line 12,384: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते सर्वविद्याप्रवरा बभूवुर्विशेषतो विदुरः सर्ववेत्ता ।
+| verse_lines  = ते सर्वविद्याप्रवरा बभूवुर्विशेषतो विदुरः सर्ववेत्ता ।;पाण्डुः समस्तास्त्रविदेकवीरो जिगाय पृथ्वीमखिलां धनुर्धरः ॥ १३८॥
 | verse_line2  = पाण्डुः समस्तास्त्रविदेकवीरो जिगाय पृथ्वीमखिलां धनुर्धरः ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 11,161: / Line 12,394: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गवद्गणादास तथैव सूतात् समस्तगन्धर्वपतिः स तुम्बुरुः ।
+| verse_lines  = गवद्गणादास तथैव सूतात् समस्तगन्धर्वपतिः स तुम्बुरुः ।;य उद्वहो नाम मरुत् तदंशयुक्तो वशी सञ्जयनामधेयः ॥ १३९॥
 | verse_line2  = य उद्वहो नाम मरुत् तदंशयुक्तो वशी सञ्जयनामधेयः ॥ १३९॥
 }}
@@ Line 11,170: / Line 12,404: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचित्रवीर्यस्य स सूतपुत्रः सखा च तेषामभवत् प्रियश्च ।
+| verse_lines  = विचित्रवीर्यस्य स सूतपुत्रः सखा च तेषामभवत् प्रियश्च ।;समस्तविन्मतिमान् व्यासशिष्यो विशेषतो धृतराष्ट्रानुवर्ती ॥ १४०॥
 | verse_line2  = समस्तविन्मतिमान् व्यासशिष्यो विशेषतो धृतराष्ट्रानुवर्ती ॥ १४०॥
 }}
@@ Line 11,179: / Line 12,414: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गान्धारराजस्य सुतामुवाह गान्धारिनाम्नीं सुबलस्य राजा ।
+| verse_lines  = गान्धारराजस्य सुतामुवाह गान्धारिनाम्नीं सुबलस्य राजा ।;ज्येष्ठो ज्येष्ठां शकुनेर्द्वापरस्य नास्तिक्यरूपस्य कुकर्महेतोः ॥ १४१॥
 | verse_line2  = ज्येष्ठो ज्येष्ठां शकुनेर्द्वापरस्य नास्तिक्यरूपस्य कुकर्महेतोः ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 11,188: / Line 12,424: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शूरस्य पुत्री गुणशीलरूपयुक्ता दत्ता सख्युरेव स्वपित्रा ।
+| verse_lines  = शूरस्य पुत्री गुणशीलरूपयुक्ता दत्ता सख्युरेव स्वपित्रा ।;नाम्ना पृथा कुन्तिभोजस्य तेन कुन्ती भार्या पूर्वदेहेऽपि पाण्डोः ॥ १४२॥
 | verse_line2  = नाम्ना पृथा कुन्तिभोजस्य तेन कुन्ती भार्या पूर्वदेहेऽपि पाण्डोः ॥ १४२॥
 }}
@@ Line 11,197: / Line 12,434: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कूर्मश्च नाम्ना मरुदेव कुन्तिभोजोऽथैनां वर्द्धयामास सम्यक् ।
+| verse_lines  = कूर्मश्च नाम्ना मरुदेव कुन्तिभोजोऽथैनां वर्द्धयामास सम्यक् ।;तत्राऽगमच्छङ्करांशोऽतिकोपो दुर्वासास्तं प्राह मां वासयेति ॥ १४३॥
 | verse_line2  = तत्राऽगमच्छङ्करांशोऽतिकोपो दुर्वासास्तं प्राह मां वासयेति ॥ १४३॥
 }}
@@ Line 11,206: / Line 12,444: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाह राजा यदि कन्यकायाः क्षमिष्यसे शक्तितः कर्म कर्त्र्याः ।
+| verse_lines  = तमाह राजा यदि कन्यकायाः क्षमिष्यसे शक्तितः कर्म कर्त्र्याः ।;सुखं वसेत्योमिति तेन चोक्तः शुश्रूषणायाऽदिशदाशु कुन्तीम् ॥ १४४॥
 | verse_line2  = सुखं वसेत्योमिति तेन चोक्तः शुश्रूषणायाऽदिशदाशु कुन्तीम् ॥ १४४॥
 }}
@@ Line 11,215: / Line 12,454: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चकार कर्म सा पृथा मुनेः सुकोपनस्य हि ।
+| verse_lines  = चकार कर्म सा पृथा मुनेः सुकोपनस्य हि ।;यथा न शक्यते परैः शरीरवाङ्मनोनुगा ॥ १४५॥
 | verse_line2  = यथा न शक्यते परैः शरीरवाङ्मनोनुगा ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 11,224: / Line 12,464: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स वत्सरत्रयोदशं तया यथावदर्चितः ।
+| verse_lines  = स वत्सरत्रयोदशं तया यथावदर्चितः ।;उपादिशत् परं मनुं समस्तदेववश्यदम् ॥ १४६॥
 | verse_line2  = उपादिशत् परं मनुं समस्तदेववश्यदम् ॥ १४६॥
 }}
@@ Line 11,233: / Line 12,474: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऋतौ तु सा समाप्लुता परीक्षणाय तन्मनोः ।
+| verse_lines  = ऋतौ तु सा समाप्लुता परीक्षणाय तन्मनोः ।;समाह्वयद् दिवाकरं स चाऽजगाम तत्क्षणात् ॥ १४७॥
 | verse_line2  = समाह्वयद् दिवाकरं स चाऽजगाम तत्क्षणात् ॥ १४७॥
 }}
@@ Line 11,242: / Line 12,484: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो न सा विसर्जितुं शशाक तं विना रतिम् ।
+| verse_lines  = ततो न सा विसर्जितुं शशाक तं विना रतिम् ।;सुवाक्प्रयत्नतोऽपि(षि) तामथाऽससाद भास्करः ॥ १४८॥
 | verse_line2  = सुवाक्प्रयत्नतोऽपि(षि) तामथाऽससाद भास्करः ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 11,251: / Line 12,494: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तत्र जज्ञिवान् स्वयं द्वितीयरूपको विभुः ।
+| verse_lines  = स तत्र जज्ञिवान् स्वयं द्वितीयरूपको विभुः ।;सवर्मदिव्यकुण्डलो ज्वलन्निव स्वतेजसा ॥ १४९॥
 | verse_line2  = सवर्मदिव्यकुण्डलो ज्वलन्निव स्वतेजसा ॥ १४९॥
 }}
@@ Line 11,260: / Line 12,504: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा स वालिमारणप्रभूतदोषकारणात् ।
+| verse_lines  = पुरा स वालिमारणप्रभूतदोषकारणात् ।;सहस्रवर्मनामिनाऽसुरेण वेष्टितोऽजनि ॥ १५०॥
 | verse_line2  = सहस्रवर्मनामिनाऽसुरेण वेष्टितोऽजनि ॥ १५०॥
 }}
@@ Line 11,269: / Line 12,514: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा ग्रहैर्विदूष्यते मतिर्नृणां तथैव हि ।
+| verse_lines  = यथा ग्रहैर्विदूष्यते मतिर्नृणां तथैव हि ।;अभूच्च दैत्यदूषिता मतिर्दिवाकरात्मनः ॥ १५१॥
 | verse_line2  = अभूच्च दैत्यदूषिता मतिर्दिवाकरात्मनः ॥ १५१॥
 }}
@@ Line 11,278: / Line 12,524: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽपि रामसेवनाद्धरेश्च सन्निधानयुक् ।
+| verse_lines  = तथाऽपि रामसेवनाद्धरेश्च सन्निधानयुक् ।;सुदर्शनीयकर्णतः स कर्णनामकोऽभवत् ॥ १५२॥
 | verse_line2  = सुदर्शनीयकर्णतः स कर्णनामकोऽभवत् ॥ १५२॥
 }}
@@ Line 11,287: / Line 12,534: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स रत्नपूर्णमञ्जुषागतो विसर्जितो जले ।
+| verse_lines  = स रत्नपूर्णमञ्जुषागतो विसर्जितो जले ।;जनापवादभीतितस्तया यमस्वसुर्द्रुतम् ॥ १५३॥
 | verse_line2  = जनापवादभीतितस्तया यमस्वसुर्द्रुतम् ॥ १५३॥
 }}
@@ Line 11,296: / Line 12,544: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नदीप्रवाहतो गतं ददर्श सूतनन्दनः ।
+| verse_lines  = नदीप्रवाहतो गतं ददर्श सूतनन्दनः ।;तमग्रहीत् सरत्नकं चकार पुत्रकं निजम् ॥ १५४॥
 | verse_line2  = तमग्रहीत् सरत्नकं चकार पुत्रकं निजम् ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 11,305: / Line 12,554: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सूतेनाधिरथेन लालिततनुस्तद्भार्यया राधया ।
+| verse_lines  = सूतेनाधिरथेन लालिततनुस्तद्भार्यया राधया ।;संवृद्धो निखिलाः श्रुतीरधिजगौ शास्त्राणि सर्वाणि च ।;बाल्यादेव महाबलो निजगुणैः सम्भासमानोऽवसन्नाम्नाऽसौ वसुषेण(वसुसेन)तामगमदस्याऽसीद्ध्यमा तद् वसु ॥ १५५॥
 | verse_line2  = संवृद्धो निखिलाः श्रुतीरधिजगौ शास्त्राणि सर्वाणि च ।
 }}
@@ Line 11,314: / Line 12,564: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ कुन्ती दत्ता सा पाण्डोः सोऽप्येतया चिरं रेमे ।
+| verse_lines  = अथ कुन्ती दत्ता सा पाण्डोः सोऽप्येतया चिरं रेमे ।;शूराच्छूद्र्यां जातां विदुरोऽवहदारुणीं गुणाढ्यां च ॥ १५६॥
 | verse_line2  = शूराच्छूद्र्यां जातां विदुरोऽवहदारुणीं गुणाढ्यां च ॥ १५६॥
 }}
@@ Line 11,323: / Line 12,574: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ चर्तायननामा मद्रेशः शक्रतुल्यपुत्रार्थी ।
+| verse_lines  = अथ चर्तायननामा मद्रेशः शक्रतुल्यपुत्रार्थी ।;कन्यारत्नं चेच्छंश्चक्रे ब्राह्मं तपो वरं चाऽप ॥ १५७॥
 | verse_line2  = कन्यारत्नं चेच्छंश्चक्रे ब्राह्मं तपो वरं चाऽप ॥ १५७॥
 }}
@@ Line 11,332: / Line 12,584: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रह्लादावरजो यः सह्लादो नामतो हरेर्भक्तः ।
+| verse_lines  = प्रह्लादावरजो यः सह्लादो नामतो हरेर्भक्तः ।;सोऽभूद् ब्रह्मवरान्ते वायोरावेशयुक् सुतो राज्ञः ॥ १५८॥
 | verse_line2  = सोऽभूद् ब्रह्मवरान्ते वायोरावेशयुक् सुतो राज्ञः ॥ १५८॥
 }}
@@ Line 11,341: / Line 12,594: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मारुतावेशवशात् पृथिव्यां बलाधिकोऽभूद् वरतश्च धातुः ।
+| verse_lines  = स मारुतावेशवशात् पृथिव्यां बलाधिकोऽभूद् वरतश्च धातुः ।;शल्यश्च नाम्नाऽखिलशत्रुशल्यो बभूव कन्याऽस्य च माद्रिनाम्नी ॥ १५९॥
 | verse_line2  = शल्यश्च नाम्नाऽखिलशत्रुशल्यो बभूव कन्याऽस्य च माद्रिनाम्नी ॥ १५९॥
 }}
@@ Line 11,350: / Line 12,604: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा पाण्डुभार्यैव च पूर्वजन्मन्यभूत् पुनश्च प्रतिपादिताऽस्मै ।
+| verse_lines  = सा पाण्डुभार्यैव च पूर्वजन्मन्यभूत् पुनश्च प्रतिपादिताऽस्मै ।;शल्यश्च राज्यं पितृदत्तमञ्जो जुगोप धर्मेण समस्तशास्त्रवित् ॥ १६०॥
 | verse_line2  = शल्यश्च राज्यं पितृदत्तमञ्जो जुगोप धर्मेण समस्तशास्त्रवित् ॥ १६०॥
 }}
@@ Line 11,359: / Line 12,614: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाङ्गनारत्नमवाप्य तद् द्वयं पाण्डुस्तु भोगान् बुभुजे यथेष्टतः ।
+| verse_lines  = अथाङ्गनारत्नमवाप्य तद् द्वयं पाण्डुस्तु भोगान् बुभुजे यथेष्टतः ।;अपीपलद् धर्मसमाश्रयो महीं ज्येष्ठापचायी विदुरोक्तमार्गतः ॥ १६१॥
 | verse_line2  = अपीपलद् धर्मसमाश्रयो महीं ज्येष्ठापचायी विदुरोक्तमार्गतः ॥ १६१॥
 }}
@@ Line 11,368: / Line 12,624: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मो हि राष्ट्रे धृतराष्ट्रमेव संस्थाप्य पाण्डुं युवराजमेव ।
+| verse_lines  = भीष्मो हि राष्ट्रे धृतराष्ट्रमेव संस्थाप्य पाण्डुं युवराजमेव ।;चक्रे तथाऽप्यन्ध इति स्म राज्यं चकार नासावकरोच्च पाण्डुः ॥ १६२॥
 | verse_line2  = चक्रे तथाऽप्यन्ध इति स्म राज्यं चकार नासावकरोच्च पाण्डुः ॥ १६२॥
 }}
@@ Line 11,377: / Line 12,634: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्माम्बिकेयोक्तिपरः सदैव पाण्डुः शशासावनिमेकवीरः ।
+| verse_lines  = भीष्माम्बिकेयोक्तिपरः सदैव पाण्डुः शशासावनिमेकवीरः ।;अथाऽम्बिकेयो बहुभिश्च यज्ञैरीजे सपाण्डुश्च महाधनौघैः ॥ १६३॥
 | verse_line2  = अथाऽम्बिकेयो बहुभिश्च यज्ञैरीजे सपाण्डुश्च महाधनौघैः ॥ १६३॥
 }}
@@ Line 11,386: / Line 12,644: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैषा विरोधे कुरुपाण्डवानां तिष्ठेदिति व्यास उदीर्णसद्गुणः ।
+| verse_lines  = नैषा विरोधे कुरुपाण्डवानां तिष्ठेदिति व्यास उदीर्णसद्गुणः ।;स्वमातरं स्वाश्रममेव निन्ये स्नुषे च तस्या ययतुः स्म तामनु ॥ १६४॥
 | verse_line2  = स्वमातरं स्वाश्रममेव निन्ये स्नुषे च तस्या ययतुः स्म तामनु ॥ १६४॥
 }}
@@ Line 11,395: / Line 12,654: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुतोक्तमार्गेण विचिन्त्य तं हरिं सुतात्मना ब्रह्मतया च सा ययौ ।
+| verse_lines  = सुतोक्तमार्गेण विचिन्त्य तं हरिं सुतात्मना ब्रह्मतया च सा ययौ ।;परं पदं वैष्णवमेव कृष्णप्रसादतः स्वर्ययतुः स्नुषे च ॥ १६५॥
 | verse_line2  = परं पदं वैष्णवमेव कृष्णप्रसादतः स्वर्ययतुः स्नुषे च ॥ १६५॥
 }}
@@ Line 11,404: / Line 12,664: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = माता च सा विदुरस्याऽप लोकं वैरिञ्चमन्वेव गताऽम्बिकां सती ।
+| verse_lines  = माता च सा विदुरस्याऽप लोकं वैरिञ्चमन्वेव गताऽम्बिकां सती ।;व्यासप्रसादात् सुतसद्गुणैश्च कालेन मुक्तिं च जगाम सन्मतिः ॥ १६६॥
 | verse_line2  = व्यासप्रसादात् सुतसद्गुणैश्च कालेन मुक्तिं च जगाम सन्मतिः ॥ १६६॥
 }}
@@ Line 11,413: / Line 12,674: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अम्बालिकाऽपि क्रमयोगतोऽगात् परां गतिं नैव तथाऽम्बिका ययौ ।
+| verse_lines  = अम्बालिकाऽपि क्रमयोगतोऽगात् परां गतिं नैव तथाऽम्बिका ययौ ।;यथायथा विष्णुपरश्चिदात्मा तथातथा ह्यस्य गतिः परत्र ॥ १६७॥
 | verse_line2  = यथायथा विष्णुपरश्चिदात्मा तथातथा ह्यस्य गतिः परत्र ॥ १६७॥
 }}
@@ Line 11,422: / Line 12,684: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाण्डुस्ततो राज्यभरं निधाय ज्येष्ठेऽनुजे चैव वनं जगाम ।
+| verse_lines  = पाण्डुस्ततो राज्यभरं निधाय ज्येष्ठेऽनुजे चैव वनं जगाम ।;पत्नीद्वयेनानुगतो बदर्यामुवास नारायणपालितायाम् ॥ १६८॥
 | verse_line2  = पत्नीद्वयेनानुगतो बदर्यामुवास नारायणपालितायाम् ॥ १६८॥
 }}
@@ Line 11,431: / Line 12,694: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गृहाश्रमेणैव वने निवासं कुर्वन् स भोगान् बभुजे तपश्च ।
+| verse_lines  = गृहाश्रमेणैव वने निवासं कुर्वन् स भोगान् बभुजे तपश्च ।;चक्रे मुनीन्द्रैः सहितो जगत्पतिं रमापतिं भक्तियुतोऽभिपूजयन् ॥ १६९॥
 | verse_line2  = चक्रे मुनीन्द्रैः सहितो जगत्पतिं रमापतिं भक्तियुतोऽभिपूजयन् ॥ १६९॥
 }}
@@ Line 11,440: / Line 12,704: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कामतो हरिणत्वं प्रपन्नं दैवादृषिं ग्राम्यकर्मानुषक्तम् ।
+| verse_lines  = स कामतो हरिणत्वं प्रपन्नं दैवादृषिं ग्राम्यकर्मानुषक्तम् ।;विद्ध्वा शापं प्राप तस्मात् स्त्रिया युङ् मरिष्यसीत्येव बभूव चाऽर्तः ॥ १७०॥
 | verse_line2  = विद्ध्वा शापं प्राप तस्मात् स्त्रिया युङ् मरिष्यसीत्येव बभूव चाऽर्तः ॥ १७०॥
 }}
@@ Line 11,449: / Line 12,714: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न्यसिष्णुरुक्तः पृथया स नेति प्रणामपूर्वं न्यवसत् तथैव ।
+| verse_lines  = न्यसिष्णुरुक्तः पृथया स नेति प्रणामपूर्वं न्यवसत् तथैव ।;ताभ्यां समेतः शतशृङ्गपर्वते नारायणस्याऽश्रममध्यगे पुरः ॥ १७१॥
 | verse_line2  = ताभ्यां समेतः शतशृङ्गपर्वते नारायणस्याऽश्रममध्यगे पुरः ॥ १७१॥
 }}
@@ Line 11,458: / Line 12,724: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तपो नितान्तं स चचार ताभ्यां समन्वितः कृष्णपदाम्बुजाश्रयः ।
+| verse_lines  = तपो नितान्तं स चचार ताभ्यां समन्वितः कृष्णपदाम्बुजाश्रयः ।;तत्सङ्गपूतद्युसरिद्वराम्भःसदावगाहातिपवित्रिताङ्गः ॥ १७२॥
 | verse_line2  = तत्सङ्गपूतद्युसरिद्वराम्भःसदावगाहातिपवित्रिताङ्गः ॥ १७२॥
 }}
@@ Line 11,467: / Line 12,734: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतस्मिन्नेव काले कमलभवशिवाग्रेसराः शक्रपूर्वा ।
+| verse_lines  = एतस्मिन्नेव काले कमलभवशिवाग्रेसराः शक्रपूर्वा ।;भूम्या पापात्मदैत्यैर्भुवि कृतनिलयैराक्रमं चासहन्त्या ।;ईयुर्देवादिदेवं शरणमजमुरुं पूर्णषाड्गुण्यमूर्तिं क्षीराब्धौ नागभोगे शयितमनुपमानन्दसन्दोहदेहम् ॥ १७३॥
 | verse_line2  = भूम्या पापात्मदैत्यैर्भुवि कृतनिलयैराक्रमं चासहन्त्या ।
 }}
@@ Line 11,476: / Line 12,744: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऊचुः परं पुरुषमेनमनन्तशक्तिं सूक्तेन तेऽब्जजमुखा अपि पौरुषेण ।
+| verse_lines  = ऊचुः परं पुरुषमेनमनन्तशक्तिं सूक्तेन तेऽब्जजमुखा अपि पौरुषेण ।;स्तुत्वा धराऽसुरवराक्रमणात् परेश खिन्ना यतो हि विमुखास्तव तेऽतिपापाः ॥ १७४॥
 | verse_line2  = स्तुत्वा धराऽसुरवराक्रमणात् परेश खिन्ना यतो हि विमुखास्तव तेऽतिपापाः ॥ १७४॥
 }}
@@ Line 11,485: / Line 12,754: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुस्सङ्गतिर्भवति भारवदेव देव नित्यं सतामपि हि नः शृणु वाक्यमीश ।
+| verse_lines  = दुस्सङ्गतिर्भवति भारवदेव देव नित्यं सतामपि हि नः शृणु वाक्यमीश ।;पूर्वं हता दितिसुता भवता रणेषु ह्यस्मत्प्रियार्थमधुना भुवि तेऽभिजाताः ॥ १७५॥
 | verse_line2  = पूर्वं हता दितिसुता भवता रणेषु ह्यस्मत्प्रियार्थमधुना भुवि तेऽभिजाताः ॥ १७५॥
 }}
@@ Line 11,494: / Line 12,764: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसीत् पुरा दितिसुतैरमरोत्तमानां सङ्ग्राम उत्तमगजाश्वरथद्विपद्भिः ।
+| verse_lines  = आसीत् पुरा दितिसुतैरमरोत्तमानां सङ्ग्राम उत्तमगजाश्वरथद्विपद्भिः ।;अक्षोहिणी शतमहौघमहौघमेव सैन्यं सुरात्मकमभूत् परमास्त्रयुक्तम् ।;तस्मान्महौघगुणमास महासुराणां सैन्यं शिलागिरिमहास्त्रधरं सुघोरम् ॥ १७६॥
 | verse_line2  = अक्षोहिणी शतमहौघमहौघमेव सैन्यं सुरात्मकमभूत् परमास्त्रयुक्तम् ।
 }}
@@ Line 11,503: / Line 12,774: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां रथाश्च बहुनल्वपरिप्रमाणा देवासुरप्रवरकार्मुकबाणपूर्णाः ।
+| verse_lines  = तेषां रथाश्च बहुनल्वपरिप्रमाणा देवासुरप्रवरकार्मुकबाणपूर्णाः ।;नानाम्बराभरणवेषवरायुधाढ्या देवासुराः ससृपुराशु परस्परं ते ॥ १७७॥
 | verse_line2  = नानाम्बराभरणवेषवरायुधाढ्या देवासुराः ससृपुराशु परस्परं ते ॥ १७७॥
 }}
@@ Line 11,512: / Line 12,784: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जघ्नुर्गिरीन्द्रतलमुष्टिमहास्त्रशस्त्रैश्चक्रुर्नदीश्च रुधिरौघवहा महौघम् ।
+| verse_lines  = जघ्नुर्गिरीन्द्रतलमुष्टिमहास्त्रशस्त्रैश्चक्रुर्नदीश्च रुधिरौघवहा महौघम् ।;तत्र स्म देववृषभैरसुरेशचमम्वा युद्धे निसूदित उतौघबलैः शतांशः ॥ १७८॥
 | verse_line2  = तत्र स्म देववृषभैरसुरेशचमम्वा युद्धे निसूदित उतौघबलैः शतांशः ॥ १७८॥
 }}
@@ Line 11,521: / Line 12,794: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽत्मसेनामवमृद्यमानां वीक्ष्यासुरः शम्बरनामधेयः ।
+| verse_lines  = अथाऽत्मसेनामवमृद्यमानां वीक्ष्यासुरः शम्बरनामधेयः ।;ससार मायाविदसह्यमायो वरादुमेशस्य सुरान् विमोहयन् ॥ १७९॥
 | verse_line2  = ससार मायाविदसह्यमायो वरादुमेशस्य सुरान् विमोहयन् ॥ १७९॥
 }}
@@ Line 11,530: / Line 12,804: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मायासहस्रेण सुराः समर्दिता(विमर्दिताः) रणे विषेदुः शशिसूर्यमुख्याः ।
+| verse_lines  = मायासहस्रेण सुराः समर्दिता(विमर्दिताः) रणे विषेदुः शशिसूर्यमुख्याः ।;तान् वीक्ष्य वज्री परमां तु विद्यां स्वयम्भुदत्तां प्रयुयोज वैष्णवीम् ॥ १८०॥
 | verse_line2  = तान् वीक्ष्य वज्री परमां तु विद्यां स्वयम्भुदत्तां प्रयुयोज वैष्णवीम् ॥ १८०॥
 }}
@@ Line 11,539: / Line 12,814: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तमायापहया तयैव वराद् रमेशस्य सदाऽप्यसह्यया ।
+| verse_lines  = समस्तमायापहया तयैव वराद् रमेशस्य सदाऽप्यसह्यया ।;माया विनेशुर्दितिजेन्द्रसृष्टा वारीशवह्नीन्द्र(इन्दु)मुखाश्च मोचिताः ॥ १८१॥
 | verse_line2  = माया विनेशुर्दितिजेन्द्रसृष्टा वारीशवह्नीन्द्र(इन्दु)मुखाश्च मोचिताः ॥ १८१॥
 }}
@@ Line 11,548: / Line 12,824: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यमेन्दुसूर्यादिसुरास्ततोऽसुरान् निजघ्नुराप्यायितविक्रमास्तदा ।
+| verse_lines  = यमेन्दुसूर्यादिसुरास्ततोऽसुरान् निजघ्नुराप्यायितविक्रमास्तदा ।;सुरेश्वरेणोर्जितपौरुषा बहून् वज्रेण वज्री निजघान शम्बरम् ॥ १८२॥
 | verse_line2  = सुरेश्वरेणोर्जितपौरुषा बहून् वज्रेण वज्री निजघान शम्बरम् ॥ १८२॥
 }}
@@ Line 11,557: / Line 12,834: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् हते दानवलोकपाले दितेः सुता दुद्रुवुरिन्द्रभीषिताः ।
+| verse_lines  = तस्मिन् हते दानवलोकपाले दितेः सुता दुद्रुवुरिन्द्रभीषिताः ।;तान् विप्रचित्तिर्विनिवार्य धन्वी ससार शक्रप्रमुखान् सुरोत्तमान् ॥ १८३॥
 | verse_line2  = तान् विप्रचित्तिर्विनिवार्य धन्वी ससार शक्रप्रमुखान् सुरोत्तमान् ॥ १८३॥
 }}
@@ Line 11,566: / Line 12,844: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरादजेयेन विधातुरेव सुरोत्तमांस्तेन शरैर्निपातितान् ।
+| verse_lines  = वरादजेयेन विधातुरेव सुरोत्तमांस्तेन शरैर्निपातितान् ।;निरीक्ष्य शक्रं च विमोहितं द्रुतं न्यवारयत् तं पवनः शरौघैः ॥ १८४॥
 | verse_line2  = निरीक्ष्य शक्रं च विमोहितं द्रुतं न्यवारयत् तं पवनः शरौघैः ॥ १८४॥
 }}
@@ Line 11,575: / Line 12,854: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्राणि तस्यास्त्रवरैर्निवार्य चिक्षेप तस्योरसि काञ्चनीं गदाम् ।
+| verse_lines  = अस्त्राणि तस्यास्त्रवरैर्निवार्य चिक्षेप तस्योरसि काञ्चनीं गदाम् ।;विचूर्णितोऽसौ निपपात मेरौ महाबलो वायुबलाभिनुन्नः ॥ १८५॥
 | verse_line2  = विचूर्णितोऽसौ निपपात मेरौ महाबलो वायुबलाभिनुन्नः ॥ १८५॥
 }}
@@ Line 11,584: / Line 12,864: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽससादाऽशु स कालनेमिस्त्वदाज्ञया यस्य वरं ददौ पुरा ।
+| verse_lines  = अथाऽससादाऽशु स कालनेमिस्त्वदाज्ञया यस्य वरं ददौ पुरा ।;सर्वैरजेयत्वमजोऽसुरः(स्य) ससहस्रशीर्षो द्विसहस्रबाहुयुक् ॥ १८६॥
 | verse_line2  = सर्वैरजेयत्वमजोऽसुरः(स्य) ससहस्रशीर्षो द्विसहस्रबाहुयुक् ॥ १८६॥
 }}
@@ Line 11,593: / Line 12,874: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य मारुतस्त्वदाज्ञया दत्तवरस्त्वयैव ।
+| verse_lines  = तमापतन्तं प्रसमीक्ष्य मारुतस्त्वदाज्ञया दत्तवरस्त्वयैव ।;हन्तव्य इत्यस्मरदाशु हि त्वां तदाऽऽविरासीस्त्वमनन्तपौरुषः ॥ १८७॥
 | verse_line2  = हन्तव्य इत्यस्मरदाशु हि त्वां तदाऽऽविरासीस्त्वमनन्तपौरुषः ॥ १८७॥
 }}
@@ Line 11,602: / Line 12,884: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमस्त्रशस्त्राणि बहूनि बाहुभिः प्रवर्षमाणं भुवनाप्तदेहम् ।
+| verse_lines  = तमस्त्रशस्त्राणि बहूनि बाहुभिः प्रवर्षमाणं भुवनाप्तदेहम् ।;चक्रेण बाहून् विनिकृत्य कानि च न्यवेदयश्चाऽशु यमाय पापम् ॥ १८८॥
 | verse_line2  = चक्रेण बाहून् विनिकृत्य कानि च न्यवेदयश्चाऽशु यमाय पापम् ॥ १८८॥
 }}
@@ Line 11,611: / Line 12,894: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽसुरास्ते निहता अशेषास्त्वया त्रिभागा निहताश्चतुर्थम् ।
+| verse_lines  = ततोऽसुरास्ते निहता अशेषास्त्वया त्रिभागा निहताश्चतुर्थम् ।;जघान वायुः पुनरेव जातास्ते भूतले धर्मबलोपपन्नाः ॥ १८९॥
 | verse_line2  = जघान वायुः पुनरेव जातास्ते भूतले धर्मबलोपपन्नाः ॥ १८९॥
 }}
@@ Line 11,620: / Line 12,904: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राज्ञां महावंशसुजन्मनां तु तेषामभूद् धर्ममतिर्विपापा ।
+| verse_lines  = राज्ञां महावंशसुजन्मनां तु तेषामभूद् धर्ममतिर्विपापा ।;शिक्षामवाप्य द्विजपुङ्गवानां त्वद्भक्तिरप्येषु हि काचन स्यात् ॥ १९०॥
 | verse_line2  = शिक्षामवाप्य द्विजपुङ्गवानां त्वद्भक्तिरप्येषु हि काचन स्यात् ॥ १९०॥
 }}
@@ Line 11,629: / Line 12,914: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वद्भक्तिलेशाभियुतः सुकर्मा व्रजेन्न पापां तु गतिं कथञ्चित् ।
+| verse_lines  = त्वद्भक्तिलेशाभियुतः सुकर्मा व्रजेन्न पापां तु गतिं कथञ्चित् ।;दैत्येश्वराणां च तमोऽन्धमेव त्वयैव क्लृप्तं ननु सत्यकाम ॥ १९१॥
 | verse_line2  = दैत्येश्वराणां च तमोऽन्धमेव त्वयैव क्लृप्तं ननु सत्यकाम ॥ १९१॥
 }}
@@ Line 11,638: / Line 12,924: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मस्य मिथ्यात्वभयाद् वयं त्वामथापिवा दैत्यशुभाप्तिभीषा ।
+| verse_lines  = धर्मस्य मिथ्यात्वभयाद् वयं त्वामथापिवा दैत्यशुभाप्तिभीषा ।;सम्प्रार्थयामो दितिजान् सुकर्मणस्त्वद्भक्तितश्च्यावयितुं च शीघ्रम् ॥ १९२॥
 | verse_line2  = सम्प्रार्थयामो दितिजान् सुकर्मणस्त्वद्भक्तितश्च्यावयितुं च शीघ्रम् ॥ १९२॥
 }}
@@ Line 11,647: / Line 12,934: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = य उग्रसेनः सुरगायकः स जातो यदुष्वेष तथाऽभिधेयः ।
+| verse_lines  = य उग्रसेनः सुरगायकः स जातो यदुष्वेष तथाऽभिधेयः ।;तवैव सेवार्थममुष्य पुत्रो जातोऽसुरः कालनेमिः स ईश ॥ १९३॥
 | verse_line2  = तवैव सेवार्थममुष्य पुत्रो जातोऽसुरः कालनेमिः स ईश ॥ १९३॥
 }}
@@ Line 11,656: / Line 12,944: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यस्त्वत्प्रियार्थं न हतो हि वायुना भवत्प्रसादात् परमीशिताऽपि ।
+| verse_lines  = यस्त्वत्प्रियार्थं न हतो हि वायुना भवत्प्रसादात् परमीशिताऽपि ।;स एष भोजेषु पुनश्च जातो वरादुमेशस्य परैरजेयः ॥ १९४॥
 | verse_line2  = स एष भोजेषु पुनश्च जातो वरादुमेशस्य परैरजेयः ॥ १९४॥
 }}
@@ Line 11,665: / Line 12,954: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स औग्रसेने जनितोऽसुरेण क्षेत्रे हि तद्रूपधरेण मायया ।
+| verse_lines  = स औग्रसेने जनितोऽसुरेण क्षेत्रे हि तद्रूपधरेण मायया ।;गन्धर्विजेन द्रमिलेन नाम्ना कंसो जितो येन वराच्छचीपतिः ॥ १९५॥
 | verse_line2  = गन्धर्विजेन द्रमिलेन नाम्ना कंसो जितो येन वराच्छचीपतिः ॥ १९५॥
 }}
@@ Line 11,674: / Line 12,964: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जित्वा जलेशं च हृतानि येन रत्नानि यक्षाश्च जिताः शिवस्य ।
+| verse_lines  = जित्वा जलेशं च हृतानि येन रत्नानि यक्षाश्च जिताः शिवस्य ।;कन्यावनार्थं मगधाधिपेन प्रयोजितास्ते च हृते बलेन ॥ १९६॥
 | verse_line2  = कन्यावनार्थं मगधाधिपेन प्रयोजितास्ते च हृते बलेन ॥ १९६॥
 }}
@@ Line 11,683: / Line 12,974: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स विप्रचित्तिश्च जरासुतोऽभूद् वराद् विधातुर्गिरिशस्य चैव ।
+| verse_lines  = स विप्रचित्तिश्च जरासुतोऽभूद् वराद् विधातुर्गिरिशस्य चैव ।;सर्वैरजेयो बलमुत्तमं ततो ज्ञात्वैव कंसस्य मुदा सुते ददौ ॥ १९७॥
 | verse_line2  = सर्वैरजेयो बलमुत्तमं ततो ज्ञात्वैव कंसस्य मुदा सुते ददौ ॥ १९७॥
 }}
@@ Line 11,692: / Line 12,984: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवारयामास न कंसमुद्धतं शक्तोऽपि यो यस्य बले न कश्चित् ।
+| verse_lines  = निवारयामास न कंसमुद्धतं शक्तोऽपि यो यस्य बले न कश्चित् ।;तुल्यः पृथिव्यां विवरेषु वा क्‍वचिद् वशे बलाद् यो(ढ्यो) नृपतीश्च चक्रे ॥ १९८॥
 | verse_line2  = तुल्यः पृथिव्यां विवरेषु वा क्‍वचिद् वशे बलाद् यो(ढ्यो) नृपतीश्च चक्रे ॥ १९८॥
 }}
@@ Line 11,701: / Line 12,994: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हतौ पुरा यौ मधुकैटभाख्यौ त्वयैव हंसो डिभकश्च जातौ ।
+| verse_lines  = हतौ पुरा यौ मधुकैटभाख्यौ त्वयैव हंसो डिभकश्च जातौ ।;वरादजेयौ गिरिशस्य वीरौ भक्तौ जरासन्धमनु स्म तौ शिवे ॥ १९९॥
 | verse_line2  = वरादजेयौ गिरिशस्य वीरौ भक्तौ जरासन्धमनु स्म तौ शिवे ॥ १९९॥
 }}
@@ Line 11,710: / Line 13,004: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्येऽपि भूमावसुराः प्रजातास्त्वया हता ये सुरदैत्यसङ्गरे ।
+| verse_lines  = अन्येऽपि भूमावसुराः प्रजातास्त्वया हता ये सुरदैत्यसङ्गरे ।;अन्ये तथैवान्धतमः प्रपेदिरे कार्या तथैषां च तमोगतिस्त्वया ॥ २००॥
 | verse_line2  = अन्ये तथैवान्धतमः प्रपेदिरे कार्या तथैषां च तमोगतिस्त्वया ॥ २००॥
 }}
@@ Line 11,719: / Line 13,014: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यासावतारे निहतस्त्वयायः कलिः सुशास्त्रोक्तिभिरेव चाद्य ।
+| verse_lines  = व्यासावतारे निहतस्त्वयायः कलिः सुशास्त्रोक्तिभिरेव चाद्य ।;श्रुत्वा त्वदुक्तीः पुरुषेषु तिष्ठन्नीषच्चकारेव मनस्त्वयीश ॥ २०१॥
 | verse_line2  = श्रुत्वा त्वदुक्तीः पुरुषेषु तिष्ठन्नीषच्चकारेव मनस्त्वयीश ॥ २०१॥
 }}
@@ Line 11,728: / Line 13,024: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामात्मना(रामावतारे) ये निहताश्च राक्षसा दृष्ट्वा बलं तेऽपि तदा तवाद्य ।
+| verse_lines  = रामात्मना(रामावतारे) ये निहताश्च राक्षसा दृष्ट्वा बलं तेऽपि तदा तवाद्य ।;समं तवान्यं नहि चिन्तयन्ति सुपापिनोऽपीश तथा हनूमतः ॥ २०२॥
 | verse_line2  = समं तवान्यं नहि चिन्तयन्ति सुपापिनोऽपीश तथा हनूमतः ॥ २०२॥
 }}
@@ Line 11,737: / Line 13,034: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ये केशव त्वद्बहुमानयुक्तास्तथैव वायौ नहि ते तमोऽन्धम् ।
+| verse_lines  = ये केशव त्वद्बहुमानयुक्तास्तथैव वायौ नहि ते तमोऽन्धम् ।;योग्याः प्रवेष्टुं तदतो हि मार्गाच्चाल्यास्त्वया जनयित्वैव भूमौ ॥ २०३॥
 | verse_line2  = योग्याः प्रवेष्टुं तदतो हि मार्गाच्चाल्यास्त्वया जनयित्वैव भूमौ ॥ २०३॥
 }}
@@ Line 11,746: / Line 13,044: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नितान्तमुत्पाद्य भवद्विरोधं तथाच (तथैव) वायौ बहुभिः प्रकारैः ।
+| verse_lines  = नितान्तमुत्पाद्य भवद्विरोधं तथाच (तथैव) वायौ बहुभिः प्रकारैः ।;सर्वेषु देवेषु च पातनीयास्तमस्यथान्धे कलिपूर्वकासुराः ॥ २०४॥
 | verse_line2  = सर्वेषु देवेषु च पातनीयास्तमस्यथान्धे कलिपूर्वकासुराः ॥ २०४॥
 }}
@@ Line 11,755: / Line 13,054: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हतौ च यौ रावणकुम्भकर्णौ त्वया त्वदीयौ प्रतिहारपालौ ।
+| verse_lines  = हतौ च यौ रावणकुम्भकर्णौ त्वया त्वदीयौ प्रतिहारपालौ ।;महासुरावेशयुतौ हि शापात् त्वयैव तावद्य विमोचनीयौ ॥ २०५॥
 | verse_line2  = महासुरावेशयुतौ हि शापात् त्वयैव तावद्य विमोचनीयौ ॥ २०५॥
 }}
@@ Line 11,764: / Line 13,064: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यौ तौ तवारी ह तयोः प्रविष्टौ दैत्यौ तु तावन्धतमः प्रवेश्यौ ।
+| verse_lines  = यौ तौ तवारी ह तयोः प्रविष्टौ दैत्यौ तु तावन्धतमः प्रवेश्यौ ।;यौ तौ त्वदीयौ भवदीयवेश्म त्वया पुनः प्रापणीयौ परेश ॥ २०६॥
 | verse_line2  = यौ तौ त्वदीयौ भवदीयवेश्म त्वया पुनः प्रापणीयौ परेश ॥ २०६॥
 }}
@@ Line 11,773: / Line 13,074: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आविश्य यो बलिमञ्जश्चकार प्रतीपमस्मासु तथा त्वयीश ।
+| verse_lines  = आविश्य यो बलिमञ्जश्चकार प्रतीपमस्मासु तथा त्वयीश ।;स चासुरो बलिनामैव भूमौ साल्वो नाम्ना ब्रह्मदत्तस्य जातः ॥ २०७॥
 | verse_line2  = स चासुरो बलिनामैव भूमौ साल्वो नाम्ना ब्रह्मदत्तस्य जातः ॥ २०७॥
 }}
@@ Line 11,782: / Line 13,084: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मायामयं तेन विमानमग्र्यमभेद्यमाप्तं सकलैर्गिरीशात् ।
+| verse_lines  = मायामयं तेन विमानमग्र्यमभेद्यमाप्तं सकलैर्गिरीशात् ।;विद्रावितो यो बहुशस्त्वयैव रामस्वरूपेण भृगूद्वहेन ॥ २०८॥
 | verse_line2  = विद्रावितो यो बहुशस्त्वयैव रामस्वरूपेण भृगूद्वहेन ॥ २०८॥
 }}
@@ Line 11,791: / Line 13,094: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नासौ हतः शक्तिमताऽपि तत्र कृष्णावतारे स मयैव वध्यः ।
+| verse_lines  = नासौ हतः शक्तिमताऽपि तत्र कृष्णावतारे स मयैव वध्यः ।;इत्यात्मसङ्कल्पमृतं विधातुं स चात्र वध्यो भवताऽतिपापी ॥ २०९॥
 | verse_line2  = इत्यात्मसङ्कल्पमृतं विधातुं स चात्र वध्यो भवताऽतिपापी ॥ २०९॥
 }}
@@ Line 11,800: / Line 13,104: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदीयमारुह्य विमानमस्य पिताऽभवत् सौभपतिश्च नाम्ना ।
+| verse_lines  = यदीयमारुह्य विमानमस्य पिताऽभवत् सौभपतिश्च नाम्ना ।;यदा स भीष्मेण जितः पिताऽस्य तदा स साल्वस्तपसि स्थितोऽभूत् ॥ २१०॥
 | verse_line2  = यदा स भीष्मेण जितः पिताऽस्य तदा स साल्वस्तपसि स्थितोऽभूत् ॥ २१०॥
 }}
@@ Line 11,809: / Line 13,114: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चाद्य तस्मात् तपसो निवृत्तो जरासुतस्यानुमते स्थितो हि ।
+| verse_lines  = स चाद्य तस्मात् तपसो निवृत्तो जरासुतस्यानुमते स्थितो हि ।;अनन्यवध्यो भवताऽद्य वध्यः स प्रापणीयश्च तमस्यथोग्रे ॥ २११॥
 | verse_line2  = अनन्यवध्यो भवताऽद्य वध्यः स प्रापणीयश्च तमस्यथोग्रे ॥ २११॥
 }}
@@ Line 11,818: / Line 13,124: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यो बाणमाविश्य महासुरोऽभूत् स्थितः स नाम्ना(सनाम्ना) प्रथितोऽपि बाणः ।
+| verse_lines  = यो बाणमाविश्य महासुरोऽभूत् स्थितः स नाम्ना(सनाम्ना) प्रथितोऽपि बाणः ।;स कीचको नाम बभूव रुद्रवरादवध्यः स तमः प्रवेश्यः ॥ २१२॥
 | verse_line2  = स कीचको नाम बभूव रुद्रवरादवध्यः स तमः प्रवेश्यः ॥ २१२॥
 }}
@@ Line 11,827: / Line 13,134: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतस्त्वया भुव्यवतीर्य देवकार्याणि कार्याण्यखिलानि देव ।
+| verse_lines  = अतस्त्वया भुव्यवतीर्य देवकार्याणि कार्याण्यखिलानि देव ।;त्वमेव देवेश गतिः सुराणां ब्रह्मेशशक्रेन्दुयमादिकानाम् ॥ २१३॥
 | verse_line2  = त्वमेव देवेश गतिः सुराणां ब्रह्मेशशक्रेन्दुयमादिकानाम् ॥ २१३॥
 }}
@@ Line 11,836: / Line 13,144: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वमेव नित्योदितपूर्णशक्तिस्त्वमेव नित्योदितपूर्णचिद्धनः ।
+| verse_lines  = त्वमेव नित्योदितपूर्णशक्तिस्त्वमेव नित्योदितपूर्णचिद्धनः ।;त्वमेव नित्योदितपूर्णसत्सुखस्त्वाद्दृङ् न कश्चित् कुत एव तेऽधिकः ॥ २१४॥
 | verse_line2  = त्वमेव नित्योदितपूर्णसत्सुखस्त्वाद्दृङ् न कश्चित् कुत एव तेऽधिकः ॥ २१४॥
 }}
@@ Line 11,845: / Line 13,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितो देववरैरुदारगुणार्णवोऽक्षोभ्यतमामृताकृतिः ।
+| verse_lines  = इतीरितो देववरैरुदारगुणार्णवोऽक्षोभ्यतमामृताकृतिः ।;उत्थाय तस्मात् प्रययावनन्तसोमार्ककान्तिद्युतिरन्वितोऽमरैः ॥ २१५॥
 | verse_line2  = उत्थाय तस्मात् प्रययावनन्तसोमार्ककान्तिद्युतिरन्वितोऽमरैः ॥ २१५॥
 }}
@@ Line 11,854: / Line 13,164: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मेरुमाप्याऽह चतुर्मुखं प्रभुर्यत्र त्वयोक्तोऽस्मि हि तत्र सर्वथा ।
+| verse_lines  = स मेरुमाप्याऽह चतुर्मुखं प्रभुर्यत्र त्वयोक्तोऽस्मि हि तत्र सर्वथा ।;प्रादुर्भविष्ये भवतो हि भक्त्या वशस्त्विवाहं स्ववशोऽपि चेच्छया ॥ २१६॥
 | verse_line2  = प्रादुर्भविष्ये भवतो हि भक्त्या वशस्त्विवाहं स्ववशोऽपि चेच्छया ॥ २१६॥
 }}
@@ Line 11,863: / Line 13,174: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मा प्रणम्याऽह तमात्मकारणं प्रादां पुराऽहं वरुणाय गाः शुभाः ।
+| verse_lines  = ब्रह्मा प्रणम्याऽह तमात्मकारणं प्रादां पुराऽहं वरुणाय गाः शुभाः ।;जहार तास्तस्य पिताऽमृतस्रवाः स कश्यपो द्राक् सहसाऽतिगर्वितः ॥ २१७॥
 | verse_line2  = जहार तास्तस्य पिताऽमृतस्रवाः स कश्यपो द्राक् सहसाऽतिगर्वितः ॥ २१७॥
 }}
@@ Line 11,872: / Line 13,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मात्रा त्वदित्या च तथा सुरभ्या प्रचोदितेनैव हृतासु तासु ।
+| verse_lines  = मात्रा त्वदित्या च तथा सुरभ्या प्रचोदितेनैव हृतासु तासु ।;श्रुत्वा जलेशात् स मया तु(भि) शप्तः क्षत्रेषु(क्षेत्रेषु) गोजीवनको भवेति ॥ २१८॥
 | verse_line2  = श्रुत्वा जलेशात् स मया तु(भि) शप्तः क्षत्रेषु(क्षेत्रेषु) गोजीवनको भवेति ॥ २१८॥
 }}
@@ Line 11,881: / Line 13,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शूरात् स जातो बहुगोधनाढ्यो भूमौ यमाहुर्वसुदेव इत्यपि ।
+| verse_lines  = शूरात् स जातो बहुगोधनाढ्यो भूमौ यमाहुर्वसुदेव इत्यपि ।;तस्यैव भार्या त्वदितिश्च देवकी बभूव चान्या सुरभिश्च रोहिणी ॥ २१९॥
 | verse_line2  = तस्यैव भार्या त्वदितिश्च देवकी बभूव चान्या सुरभिश्च रोहिणी ॥ २१९॥
 }}
@@ Line 11,890: / Line 13,204: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत् त्वं भवस्वाऽशु च देवकीसुतस्तथैव यो द्रोणनामा वसुः सः ।
+| verse_lines  = तत् त्वं भवस्वाऽशु च देवकीसुतस्तथैव यो द्रोणनामा वसुः सः ।;स्वभार्यया धरया त्वत्पितृत्वं प्राप्तुं तपस्तेप उदारमानसः ॥ २२०॥
 | verse_line2  = स्वभार्यया धरया त्वत्पितृत्वं प्राप्तुं तपस्तेप उदारमानसः ॥ २२०॥
 }}
@@ Line 11,899: / Line 13,214: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मै वरः स मया सन्निसृष्टः स चाऽस नन्दाख्य उतास्य भार्या ।
+| verse_lines  = तस्मै वरः स मया सन्निसृष्टः स चाऽस नन्दाख्य उतास्य भार्या ।;नाम्ना यशोदा स च शूरतातसुतस्य वैश्याप्रभवोऽथ गोपः ॥ २२१॥
 | verse_line2  = नाम्ना यशोदा स च शूरतातसुतस्य वैश्याप्रभवोऽथ गोपः ॥ २२१॥
 }}
@@ Line 11,908: / Line 13,224: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तौ देवकीवसुदेवौ च तेपतुस्तपस्त्वदीयं सुतमिच्छमानौ ।
+| verse_lines  = तौ देवकीवसुदेवौ च तेपतुस्तपस्त्वदीयं सुतमिच्छमानौ ।;त्वामेव(त्वमेव) तस्मात् प्रथमं प्रदर्श्य तत्र स्वरूपं हि ततो व्रजं व्रज ॥ २२२॥
 | verse_line2  = त्वामेव(त्वमेव) तस्मात् प्रथमं प्रदर्श्य तत्र स्वरूपं हि ततो व्रजं व्रज ॥ २२२॥
 }}
@@ Line 11,917: / Line 13,234: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते सोऽब्जभवेन केशवस्तथेति चोक्त्वा पुनराह देवताः ।
+| verse_lines  = इतीरिते सोऽब्जभवेन केशवस्तथेति चोक्त्वा पुनराह देवताः ।;सर्वे भवन्तो भवताऽशु मानुषे कार्यानुसारेण यथानुरूपतः ॥ २२३॥
 | verse_line2  = सर्वे भवन्तो भवताऽशु मानुषे कार्यानुसारेण यथानुरूपतः ॥ २२३॥
 }}
@@ Line 11,926: / Line 13,244: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथावतीर्णाः सकलाश्च देवता यथायथैवाऽह हरिस्तथातथा ।
+| verse_lines  = अथावतीर्णाः सकलाश्च देवता यथायथैवाऽह हरिस्तथातथा ।;वित्तेश्वरः पूर्वमभूद्धि भौमाद्धरेः सुतत्वेऽपि तदिच्छयाऽसुरात् ॥ २२४॥
 | verse_line2  = वित्तेश्वरः पूर्वमभूद्धि भौमाद्धरेः सुतत्वेऽपि तदिच्छयाऽसुरात् ॥ २२४॥
 }}
@@ Line 11,935: / Line 13,254: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पापेन तेनापहृतो हि हस्ती शिवप्रदत्तः सुप्रतीकाभिधानः ।
+| verse_lines  = पापेन तेनापहृतो हि हस्ती शिवप्रदत्तः सुप्रतीकाभिधानः ।;तदर्थमेवास्य सुतोऽभिजातो धनेश्वरो भगदत्ताभिधानः ॥ २२५॥
 | verse_line2  = तदर्थमेवास्य सुतोऽभिजातो धनेश्वरो भगदत्ताभिधानः ॥ २२५॥
 }}
@@ Line 11,944: / Line 13,264: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = महासुरस्यांशयुतः स एव रुद्रावेशाद् बलवानस्त्रवांश्च ।
+| verse_lines  = महासुरस्यांशयुतः स एव रुद्रावेशाद् बलवानस्त्रवांश्च ।;शिष्यो महेन्द्रस्य हते बभूव ताते स्वधर्माभिरतश्च नित्यम् ॥ २२६॥
 | verse_line2  = शिष्यो महेन्द्रस्य हते बभूव ताते स्वधर्माभिरतश्च नित्यम् ॥ २२६॥
 }}
@@ Line 11,953: / Line 13,274: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभूच्छिनिर्नाम यदुप्रवीरस्तस्याऽत्मजः सत्यक आस तस्मात् ।
+| verse_lines  = अभूच्छिनिर्नाम यदुप्रवीरस्तस्याऽत्मजः सत्यक आस तस्मात् ।;कृष्णः पक्षो युयुधानाभिधेयो गुरुत्मतोऽंशेन युतो बभूव ॥ २२७॥
 | verse_line2  = कृष्णः पक्षो युयुधानाभिधेयो गुरुत्मतोऽंशेन युतो बभूव ॥ २२७॥
 }}
@@ Line 11,962: / Line 13,284: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यः संवहो नाम मरुत् तदंशश्चक्रस्य विष्णोश्च बभूव तस्मिन् ।
+| verse_lines  = यः संवहो नाम मरुत् तदंशश्चक्रस्य विष्णोश्च बभूव तस्मिन् ।;यदुष्वभूद्धृदिको भोजवंशे सितः पक्षस्तस्य सुतो बभूव ॥ २२८॥
 | verse_line2  = यदुष्वभूद्धृदिको भोजवंशे सितः पक्षस्तस्य सुतो बभूव ॥ २२८॥
 }}
@@ Line 11,971: / Line 13,294: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पाञ्चजन्यांशयुतो मरुत्सु तथाऽंशयुक्तः प्रवहस्य वीरः ।
+| verse_lines  = स पाञ्चजन्यांशयुतो मरुत्सु तथाऽंशयुक्तः प्रवहस्य वीरः ।;नामास्य चाभूत् कृतवर्मेत्यथान्ये ये यादवास्तेऽपि सुराः सगोपाः ॥ २२९॥
 | verse_line2  = नामास्य चाभूत् कृतवर्मेत्यथान्ये ये यादवास्तेऽपि सुराः सगोपाः ॥ २२९॥
 }}
@@ Line 11,980: / Line 13,304: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ये पाण्डवानामभवन् सहाया देवाश्च देवानुचराः समस्ताः ।
+| verse_lines  = ये पाण्डवानामभवन् सहाया देवाश्च देवानुचराः समस्ताः ।;अन्ये तु सर्वेऽप्यसुरा हि मध्यमा ये मानुषास्ते चलबुद्धिप्रवृत्तयः ॥ २३०॥
 | verse_line2  = अन्ये तु सर्वेऽप्यसुरा हि मध्यमा ये मानुषास्ते चलबुद्धिप्रवृत्तयः ॥ २३०॥
 }}
@@ Line 11,989: / Line 13,314: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लिङ्गं सुराणां हि परैव भक्तिर्विष्णौ तदन्येषु च तत्प्रतीपता ।
+| verse_lines  = लिङ्गं सुराणां हि परैव भक्तिर्विष्णौ तदन्येषु च तत्प्रतीपता ।;अतोऽत्र येये हरिभक्तितत्परास्तेते सुरास्तद्भरिता विशेषतः ॥ २३१॥
 | verse_line2  = अतोऽत्र येये हरिभक्तितत्परास्तेते सुरास्तद्भरिता विशेषतः ॥ २३१॥
 }}
@@ Line 12,004: / Line 13,330: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ बभूव गन्धर्वमुनिस्तु देवकः स आस सेवार्थमथाऽहुकाद्धरेः ।
+| verse_lines  = औं ॥ बभूव गन्धर्वमुनिस्तु देवकः स आस सेवार्थमथाऽहुकाद्धरेः ।;स उग्रसेनावरजस्तथैव नामास्य तस्मादजनि स्म देवकी ॥ १॥
 | verse_line2  = स उग्रसेनावरजस्तथैव नामास्य तस्मादजनि स्म देवकी ॥ १॥
 }}
@@ Line 12,013: / Line 13,340: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्याश्च याः काश्यपस्यैव भार्या ज्येष्ठां तु तामाहुक आत्मपुत्रीम् ।
+| verse_lines  = अन्याश्च याः काश्यपस्यैव भार्या ज्येष्ठां तु तामाहुक आत्मपुत्रीम् ।;चकार तस्माद्धि पितृष्वसा सा स्वसा च कंसस्य बभूव देवकी ॥ २॥
 | verse_line2  = चकार तस्माद्धि पितृष्वसा सा स्वसा च कंसस्य बभूव देवकी ॥ २॥
 }}
@@ Line 12,022: / Line 13,350: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सैवादितिर्वसुदेवस्य दत्ता तस्या रथं माङ्गलं (मङ्गलं) कंस एव ।
+| verse_lines  = सैवादितिर्वसुदेवस्य दत्ता तस्या रथं माङ्गलं (मङ्गलं) कंस एव ।;संयापयामास तदा हि वायुर्जगाद वाक्यं गगनस्थितोऽमुम् ॥ ३॥
 | verse_line2  = संयापयामास तदा हि वायुर्जगाद वाक्यं गगनस्थितोऽमुम् ॥ ३॥
 }}
@@ Line 12,031: / Line 13,360: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = (विनाऽपराधं न) विनापराधाद्धि ततो गरीयसो न मातुलो वध्यतामेति विष्णोः ।
+| verse_lines  = (विनाऽपराधं न) विनापराधाद्धि ततो गरीयसो न मातुलो वध्यतामेति विष्णोः ।;लोकस्य धर्माननुवर्ततोऽतः पित्रोर्विरोधार्थमुवाच वायुः ॥ ४॥
 | verse_line2  = लोकस्य धर्माननुवर्ततोऽतः पित्रोर्विरोधार्थमुवाच वायुः ॥ ४॥
 }}
@@ Line 12,040: / Line 13,370: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मृत्युस्तवास्या भविताऽष्टमः सुतो मूढेति चोक्तो जगृहे कृपाणाम् ।
+| verse_lines  = मृत्युस्तवास्या भविताऽष्टमः सुतो मूढेति चोक्तो जगृहे कृपाणाम् ।;पुत्रान् समर्प्यास्य च शूरसूनुर्विमोच्य तां तत्सहितो गृहं ययौ ॥ ५॥
 | verse_line2  = पुत्रान् समर्प्यास्य च शूरसूनुर्विमोच्य तां तत्सहितो गृहं ययौ ॥ ५॥
 }}
@@ Line 12,049: / Line 13,380: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = षट् कन्यकाश्चावरजा गृहीतास्तेनैव ताभिश्च मुमोद शूरजः ।
+| verse_lines  = षट् कन्यकाश्चावरजा गृहीतास्तेनैव ताभिश्च मुमोद शूरजः ।;बाह्लीकपुत्री च पुरा गृहीता पुराऽस्य भार्या सुरभिस्तु रोहिणी ॥ ६॥
 | verse_line2  = बाह्लीकपुत्री च पुरा गृहीता पुराऽस्य भार्या सुरभिस्तु रोहिणी ॥ ६॥
 }}
@@ Line 12,058: / Line 13,390: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राज्ञश्च काशिप्रभवस्य कन्यां स पुत्रिकापुत्रकधर्मतोऽवहत् ।
+| verse_lines  = राज्ञश्च काशिप्रभवस्य कन्यां स पुत्रिकापुत्रकधर्मतोऽवहत् ।;कन्यां तथा करवीरेश्वरस्य धर्मेण तेनैव दितिं दनुं पुरा ॥ ७॥
 | verse_line2  = कन्यां तथा करवीरेश्वरस्य धर्मेण तेनैव दितिं दनुं पुरा ॥ ७॥
 }}
@@ Line 12,067: / Line 13,400: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यो मन्यते विष्णुरेवाहमित्यसौ पापो वेनः पौण्ड्रको वासुदेवः ।
+| verse_lines  = यो मन्यते विष्णुरेवाहमित्यसौ पापो वेनः पौण्ड्रको वासुदेवः ।;जातः पुनः शूरजात् काशिजायां नान्यो मत्तो विष्णुरस्तीति वादी ॥ ८॥
 | verse_line2  = जातः पुनः शूरजात् काशिजायां नान्यो मत्तो विष्णुरस्तीति वादी ॥ ८॥
 }}
@@ Line 12,076: / Line 13,410: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धुन्धुर्हतो यो हरिणा मधोः सुत आसीत् सुतायां करवीरेश्वरस्य ।
+| verse_lines  = धुन्धुर्हतो यो हरिणा मधोः सुत आसीत् सुतायां करवीरेश्वरस्य ।;सृगालनामा वासुदेवोऽथ देवकीमुदूह्य शौरिर्न ययावुभे ते ॥ ९॥
 | verse_line2  = सृगालनामा वासुदेवोऽथ देवकीमुदूह्य शौरिर्न ययावुभे ते ॥ ९॥
 }}
@@ Line 12,085: / Line 13,420: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु तौ वृष्णिशत्रू बभूवतुर्ज्येष्ठौ सुतौ शूरसुतस्य नित्यम् ।
+| verse_lines  = ततस्तु तौ वृष्णिशत्रू बभूवतुर्ज्येष्ठौ सुतौ शूरसुतस्य नित्यम् ।;अन्यासु च प्राप सुतानुदारान् देवावतारान् वसुदेवोऽखिलज्ञः ॥ १०॥
 | verse_line2  = अन्यासु च प्राप सुतानुदारान् देवावतारान् वसुदेवोऽखिलज्ञः ॥ १०॥
 }}
@@ Line 12,094: / Line 13,430: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = येये हि देवाः पृथिवीं गतास्ते सर्वे शिष्याः सत्यवतीसुतस्य ।
+| verse_lines  = येये हि देवाः पृथिवीं गतास्ते सर्वे शिष्याः सत्यवतीसुतस्य ।;विष्णुज्ञानं (विष्णोः ज्ञानम्) प्राप्य सर्वेऽखिलज्ञास्तस्माद् यथायोग्यतया बभूवुः ॥ ११॥
 | verse_line2  = विष्णुज्ञानं (विष्णोः ज्ञानम्) प्राप्य सर्वेऽखिलज्ञास्तस्माद् यथायोग्यतया बभूवुः ॥ ११॥
 }}
@@ Line 12,103: / Line 13,440: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मरीचिजाः षण् मुनयो बभूवुस्ते देवलं प्राहसन् कार्श्यहेतोः ।
+| verse_lines  = मरीचिजाः षण् मुनयो बभूवुस्ते देवलं प्राहसन् कार्श्यहेतोः ।;तच्छापतः कालनेमिप्रसूता अवध्यतार्थं तप एव चक्रुः ॥ १२॥
 | verse_line2  = तच्छापतः कालनेमिप्रसूता अवध्यतार्थं तप एव चक्रुः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 12,112: / Line 13,450: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धाता प्रादाद् वरमेषां तथैव शशाप तान् क्ष्मातले सम्भवध्वम् ।
+| verse_lines  = धाता प्रादाद् वरमेषां तथैव शशाप तान् क्ष्मातले सम्भवध्वम् ।;तत्र स्वतातो भवतां निहन्तेत्यात्मान्यतो वरलिप्सून् हिरण्यः ॥ १३॥
 | verse_line2  = तत्र स्वतातो भवतां निहन्तेत्यात्मान्यतो वरलिप्सून् हिरण्यः ॥ १३॥
 }}
@@ Line 12,121: / Line 13,460: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्गा तदा तान् भगवत्प्रचोदिता प्रस्वापयित्वा प्रचकर्ष कायात् ।
+| verse_lines  = दुर्गा तदा तान् भगवत्प्रचोदिता प्रस्वापयित्वा प्रचकर्ष कायात् ।;क्रमात् समावेशयदाशु देवकीगर्भाशये तान् न्यहनच्च कंसः ॥ १४॥
 | verse_line2  = क्रमात् समावेशयदाशु देवकीगर्भाशये तान् न्यहनच्च कंसः ॥ १४॥
 }}
@@ Line 12,130: / Line 13,470: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा मुनीन्द्रसंयुतः सदो विधातुरुत्तमम् ।
+| verse_lines  = तदा मुनीन्द्रसंयुतः सदो विधातुरुत्तमम् ।;स पाण्डुराप्तुमैच्छत न्यवारयंश्च ते तदा ॥ १५॥
 | verse_line2  = स पाण्डुराप्तुमैच्छत न्यवारयंश्च ते तदा ॥ १५॥
 }}
@@ Line 12,139: / Line 13,480: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यधर्थमेव जायते पुमान् हि तस्य सोऽकृतेः ।
+| verse_lines  = यधर्थमेव जायते पुमान् हि तस्य सोऽकृतेः ।;शुभां गतिं नतु व्रजेद् ध्रुवम् ततो न्यवारयन् ॥ १६॥
 | verse_line2  = शुभां गतिं नतु व्रजेद् ध्रुवम् ततो न्यवारयन् ॥ १६॥
 }}
@@ Line 12,148: / Line 13,490: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रधानदेवताजनौ (प्रधानदेवताजने) नियोक्तुमात्मनः प्रियाम् ।
+| verse_lines  = प्रधानदेवताजनौ (प्रधानदेवताजने) नियोक्तुमात्मनः प्रियाम् ।;बभूव पाण्डुरेष तद् विना न तस्य सद्गतिः ॥ १७॥
 | verse_line2  = बभूव पाण्डुरेष तद् विना न तस्य सद्गतिः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 12,157: / Line 13,500: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतोऽन्यथा सुतानृते व्रजन्ति सद्गतिं नराः ।
+| verse_lines  = अतोऽन्यथा सुतानृते व्रजन्ति सद्गतिं नराः ।;यथैव धर्मभूषणो जगाम सन्ध्यकासुतः ॥ १८॥
 | verse_line2  = यथैव धर्मभूषणो जगाम सन्ध्यकासुतः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 12,166: / Line 13,510: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा कलिश्च राक्षसा बभूवुरिन्द्रजिन्मुखाः ।
+| verse_lines  = तदा कलिश्च राक्षसा बभूवुरिन्द्रजिन्मुखाः ।;विचित्रवीर्यनन्दनप्रियोदरे हि गर्भगाः ॥ १९॥
 | verse_line2  = विचित्रवीर्यनन्दनप्रियोदरे हि गर्भगाः ॥ १९॥
 }}
@@ Line 12,175: / Line 13,520: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदस्य(तदास्य) सोऽनुजोऽशृणोन्मुनीन्द्रदूषितं च तत् ।
+| verse_lines  = तदस्य(तदास्य) सोऽनुजोऽशृणोन्मुनीन्द्रदूषितं च तत् ।;विचार्य तु प्रियामिदं जगाद वासुदेवधीः ॥ २०॥
 | verse_line2  = विचार्य तु प्रियामिदं जगाद वासुदेवधीः ॥ २०॥
 }}
@@ Line 12,184: / Line 13,530: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = य एव मद्गुणाधिकस्ततः सुतं समाप्नुहि ।
+| verse_lines  = य एव मद्गुणाधिकस्ततः सुतं समाप्नुहि ।;सुतं विना न नो गतिं शुभां वदन्ति साधवः ॥ २१॥
 | verse_line2  = सुतं विना न नो गतिं शुभां वदन्ति साधवः ॥ २१॥
 }}
@@ Line 12,193: / Line 13,540: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदस्य कृच्छ्रतो वचः पृथाऽग्रहीज्जगाद च ।
+| verse_lines  = तदस्य कृच्छ्रतो वचः पृथाऽग्रहीज्जगाद च ।;ममास्ति देववश्यदो मनूत्तमः सुताप्तिदः ॥ २२॥
 | verse_line2  = ममास्ति देववश्यदो मनूत्तमः सुताप्तिदः ॥ २२॥
 }}
@@ Line 12,202: / Line 13,550: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न ते सुरानृते समः सुरेषु केचिदेव च ।
+| verse_lines  = न ते सुरानृते समः सुरेषु केचिदेव च ।;अतस्तवाधिकं सुरं कमाह्वये त्वदाज्ञया ॥ २३॥
 | verse_line2  = अतस्तवाधिकं सुरं कमाह्वये त्वदाज्ञया ॥ २३॥
 }}
@@ Line 12,211: / Line 13,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरं समाश्रिता पतिं व्रजेत या ततोऽधमम् ।
+| verse_lines  = वरं समाश्रिता पतिं व्रजेत या ततोऽधमम् ।;न काचिदस्ति निष्कृतिर्न भर्तृलोकमृच्छति ॥ २४॥
 | verse_line2  = न काचिदस्ति निष्कृतिर्न भर्तृलोकमृच्छति ॥ २४॥
 }}
@@ Line 12,220: / Line 13,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृते पुरा सुरास्तथा सुराङ्गनाश्च केवलम् ।
+| verse_lines  = कृते पुरा सुरास्तथा सुराङ्गनाश्च केवलम् ।;निमित्ततोऽपि ताः क्‍वचिन्न तान् विहाय रेमिरे ॥ २५॥
 | verse_line2  = निमित्ततोऽपि ताः क्‍वचिन्न तान् विहाय रेमिरे ॥ २५॥
 }}
@@ Line 12,229: / Line 13,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मनोवचःशरीरतो यतो हि ताः पतिव्रताः ।
+| verse_lines  = मनोवचःशरीरतो यतो हि ताः पतिव्रताः ।;अनादिकालतोऽभवंस्ततः सभर्तृकाः सदा ॥ २६॥
 | verse_line2  = अनादिकालतोऽभवंस्ततः सभर्तृकाः सदा ॥ २६॥
 }}
@@ Line 12,238: / Line 13,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वभर्तृभिर्विमुक्तिगाः सहैव ता भवन्ति हि ।
+| verse_lines  = स्वभर्तृभिर्विमुक्तिगाः सहैव ता भवन्ति हि ।;कृतान्तमाप्य चाप्सरःस्त्रियो बभूवुरूर्जिताः ॥ २७॥
 | verse_line2  = कृतान्तमाप्य चाप्सरःस्त्रियो बभूवुरूर्जिताः ॥ २७॥
 }}
@@ Line 12,247: / Line 13,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनावृताश्च तास्तथा यथेष्टभर्तृकाः सदा ।
+| verse_lines  = अनावृताश्च तास्तथा यथेष्टभर्तृकाः सदा ।;अतस्तु ता न भर्तृभिर्विमुक्तिमापुरुत्तमाम् ॥ २८॥
 | verse_line2  = अतस्तु ता न भर्तृभिर्विमुक्तिमापुरुत्तमाम् ॥ २८॥
 }}
@@ Line 12,256: / Line 13,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुरस्त्रियोऽतिकारणैर्यदऽन्यथा स्थितास्तदा ।
+| verse_lines  = सुरस्त्रियोऽतिकारणैर्यदऽन्यथा स्थितास्तदा ।;दुरन्वयात् सुदुःसहा विपत् ततो भविष्यति ॥ २९॥
 | verse_line2  = दुरन्वयात् सुदुःसहा विपत् ततो भविष्यति ॥ २९॥
 }}
@@ Line 12,265: / Line 13,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयुक्तमुक्तवांस्ततो भवांस्तथाऽपि ते वचः ।
+| verse_lines  = अयुक्तमुक्तवांस्ततो भवांस्तथाऽपि ते वचः ।;अलङ्घ्यमेव मे (मतो) ततो वदस्व पुत्रदं सुरम् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = अलङ्घ्यमेव मे (मतो) ततो वदस्व पुत्रदं सुरम् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 12,274: / Line 13,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितोऽब्रवीन्नृपो न धर्मतो विना भुवः ।
+| verse_lines  = इतीरितोऽब्रवीन्नृपो न धर्मतो विना भुवः ।;नृपोऽभिरक्षिता भवेत् तदाह्वयाऽशु तं विभुम् ॥ ३१॥
 | verse_line2  = नृपोऽभिरक्षिता भवेत् तदाह्वयाऽशु तं विभुम् ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 12,283: / Line 13,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स धर्मजः सुधार्मिको भवेद्धि सूनुरुत्तमः ।
+| verse_lines  = स धर्मजः सुधार्मिको भवेद्धि सूनुरुत्तमः ।;इतीरिते तया यमः समाहुतोऽगमद् द्रुतम् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = इतीरिते तया यमः समाहुतोऽगमद् द्रुतम् ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 12,292: / Line 13,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततश्च सद्य एव सा सुषाव पुत्रमुत्तमम् ।
+| verse_lines  = ततश्च सद्य एव सा सुषाव पुत्रमुत्तमम् ।;युधिष्ठिरं यमो हि स प्रपेद आत्मपुत्रताम् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरं यमो हि स प्रपेद आत्मपुत्रताम् ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 12,301: / Line 13,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यमे सुते तु कुन्तितः प्रजात एव सौबली ।
+| verse_lines  = यमे सुते तु कुन्तितः प्रजात एव सौबली ।;अदह्यतेर्ष्यया चिरं बभञ्ज गर्भमेव च ॥ ३४॥
 | verse_line2  = अदह्यतेर्ष्यया चिरं बभञ्ज गर्भमेव च ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 12,310: / Line 13,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वगर्भपातने कृते तया जगाम केशवः ।
+| verse_lines  = स्वगर्भपातने कृते तया जगाम केशवः ।;पराशरात्मजो न्यधाद् घटेषु तान् विभागशः ॥ ३५॥
 | verse_line2  = पराशरात्मजो न्यधाद् घटेषु तान् विभागशः ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 12,319: / Line 13,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शतात्मना विभेदिताः शतं सुयोधनादयः ।
+| verse_lines  = शतात्मना विभेदिताः शतं सुयोधनादयः ।;बभूवुरन्वहं ततः शतोत्तरा च दुःशला ॥ ३६॥
 | verse_line2  = बभूवुरन्वहं ततः शतोत्तरा च दुःशला ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 12,328: / Line 13,690: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स देवकार्यसिद्धये ररक्ष गर्भमीश्वरः ।
+| verse_lines  = स देवकार्यसिद्धये ररक्ष गर्भमीश्वरः ।;पराशरात्मजो विभु (प्रभु)र्विचित्रवीर्यजोद्भवम् ॥ ३७॥
 | verse_line2  = पराशरात्मजो विभु (प्रभु)र्विचित्रवीर्यजोद्भवम् ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 12,337: / Line 13,700: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कलिः सुयोधनोऽजनि प्रभूतबाहुवीर्ययुक् ।
+| verse_lines  = कलिः सुयोधनोऽजनि प्रभूतबाहुवीर्ययुक् ।;प्रधानवायुसन्निधेर्बलाधिकत्वमस्य तत् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = प्रधानवायुसन्निधेर्बलाधिकत्वमस्य तत् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 12,346: / Line 13,710: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा हि मेरुमूर्धनि त्रिविष्टपौकसां वचः ।
+| verse_lines  = पुरा हि मेरुमूर्धनि त्रिविष्टपौकसां वचः ।;वसुन्धरातलोद्भवोन्मुखं श्रुतं दितेः सुतैः ॥ ३९॥
 | verse_line2  = वसुन्धरातलोद्भवोन्मुखं श्रुतं दितेः सुतैः ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 12,355: / Line 13,720: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु ते त्रिलोचनं तपोबलादतोषयन् ।
+| verse_lines  = ततस्तु ते त्रिलोचनं तपोबलादतोषयन् ।;वृतश्च देवकण्टको ह्यवध्य एव सर्वतः ॥ ४०॥
 | verse_line2  = वृतश्च देवकण्टको ह्यवध्य एव सर्वतः ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 12,364: / Line 13,730: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरादुमापतेस्ततः कलिः स देवकण्टकः ।
+| verse_lines  = वरादुमापतेस्ततः कलिः स देवकण्टकः ।;बभूव वज्रकाययुक् सुयोधनो महाबलः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = बभूव वज्रकाययुक् सुयोधनो महाबलः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 12,373: / Line 13,740: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवध्य एव सर्वतः सुयोधने समुत्थिते ।
+| verse_lines  = अवध्य एव सर्वतः सुयोधने समुत्थिते ।;घृताभिपूर्णकुम्भतः स इन्द्रजित् समुत्थितः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = घृताभिपूर्णकुम्भतः स इन्द्रजित् समुत्थितः ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 12,382: / Line 13,750: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स दुःखशासनोऽभवत् ततोऽतिकायसम्भवः ।
+| verse_lines  = स दुःखशासनोऽभवत् ततोऽतिकायसम्भवः ।;स वै विकर्ण उच्यते ततः खरोऽभवद् बली ॥ ४३॥
 | verse_line2  = स वै विकर्ण उच्यते ततः खरोऽभवद् बली ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 12,391: / Line 13,760: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चित्रसेननामकस्तथाऽपरे च राक्षसाः ।
+| verse_lines  = स चित्रसेननामकस्तथाऽपरे च राक्षसाः ।;बभूवुरुग्रपौरुषा विचित्रवीर्यजात्मजाः ॥ ४४॥
 | verse_line2  = बभूवुरुग्रपौरुषा विचित्रवीर्यजात्मजाः ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 12,400: / Line 13,770: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तदोषरूपिणः शरीरिणो हि तेऽभवन् ।
+| verse_lines  = समस्तदोषरूपिणः शरीरिणो हि तेऽभवन् ।;मृषेति नामतो हि या बभूव दुःशलाऽऽसुरी ॥ ४५॥
 | verse_line2  = मृषेति नामतो हि या बभूव दुःशलाऽऽसुरी ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 12,409: / Line 13,780: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कुहूप्रवेशसंयुता ययाऽऽर्जुनेर्वधाय हि ।
+| verse_lines  = कुहूप्रवेशसंयुता ययाऽऽर्जुनेर्वधाय हि ।;तपः कृतं त्रिशूलिने ततो हि साऽत्र जज्ञुषी ॥ ४६॥
 | verse_line2  = तपः कृतं त्रिशूलिने ततो हि साऽत्र जज्ञुषी ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 12,418: / Line 13,790: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोदितो हि सैन्धवो बभूव कारणं वधे ।
+| verse_lines  = तयोदितो हि सैन्धवो बभूव कारणं वधे ।;स कालकेयदानवस्तदर्थमास भूतळे ॥ ४७॥
 | verse_line2  = स कालकेयदानवस्तदर्थमास भूतळे ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 12,427: / Line 13,800: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽऽस निर्ऋथाभिधोऽनुजः स निर्ऋतेरभूत् ।
+| verse_lines  = तथाऽऽस निर्ऋथाभिधोऽनुजः स निर्ऋतेरभूत् ।;स नासिकामरुद्युतो युयुत्सुनामकः कृती ॥ ४८॥
 | verse_line2  = स नासिकामरुद्युतो युयुत्सुनामकः कृती ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 12,436: / Line 13,810: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चाऽम्बिकेयवीर्यजः सुयोधनादनन्तरः ।
+| verse_lines  = स चाऽम्बिकेयवीर्यजः सुयोधनादनन्तरः ।;बभूव वैश्यकन्यकोदरोद्भवो हरिप्रियः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = बभूव वैश्यकन्यकोदरोद्भवो हरिप्रियः ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 12,445: / Line 13,820: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरे जात उवाच पाण्डुर्बाह्वोर्बलाज्ज्ञानबलाच्च धर्मः ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरे जात उवाच पाण्डुर्बाह्वोर्बलाज्ज्ञानबलाच्च धर्मः ।;रक्ष्योऽन्यथा नाशमुपैति तस्माद् बलद्वयाढ्यं (जनय)प्रसुवाऽशु पुत्रम् ॥ ५०॥
 | verse_line2  = रक्ष्योऽन्यथा नाशमुपैति तस्माद् बलद्वयाढ्यं (जनय)प्रसुवाऽशु पुत्रम् ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 12,454: / Line 13,830: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यज्ञाधिको ह्यश्वमेधो मनुष्यदृश्येषु तेजस्स्वधिको हि भास्करः ।
+| verse_lines  = यज्ञाधिको ह्यश्वमेधो मनुष्यदृश्येषु तेजस्स्वधिको हि भास्करः ।;वर्णेषु विप्रः सकलैर्गुणैर्वरो देवेषु वायुः पुरुषोत्तमादृते ॥ ५१॥
 | verse_line2  = वर्णेषु विप्रः सकलैर्गुणैर्वरो देवेषु वायुः पुरुषोत्तमादृते ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 12,463: / Line 13,840: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विशेषतोऽप्येष पितैव मे प्रभुर्व्यासात्मना विष्णुरनन्तपौरुषः ।
+| verse_lines  = विशेषतोऽप्येष पितैव मे प्रभुर्व्यासात्मना विष्णुरनन्तपौरुषः ।;अतश्च ते श्वशुरो नैव योग्यो दातुं पुत्रं वायुमुपैहि तं प्रभुम् ॥ ५२॥
 | verse_line2  = अतश्च ते श्वशुरो नैव योग्यो दातुं पुत्रं वायुमुपैहि तं प्रभुम् ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 12,472: / Line 13,850: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते पृथयाऽऽहूतवायुसंस्पर्शमात्रादभवद् बलद्वये ।
+| verse_lines  = इतीरिते पृथयाऽऽहूतवायुसंस्पर्शमात्रादभवद् बलद्वये ।;समो जगत्यस्ति न यस्य कश्चिद् भक्तौ च विष्णोर्भगवद्वशः सुतः ॥ ५३॥
 | verse_line2  = समो जगत्यस्ति न यस्य कश्चिद् भक्तौ च विष्णोर्भगवद्वशः सुतः ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 12,481: / Line 13,860: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स वायुरेवाभवदत्र भीमनामा भृता माः सकला हि यस्मिन् ।
+| verse_lines  = स वायुरेवाभवदत्र भीमनामा भृता माः सकला हि यस्मिन् ।;स विष्णुनेशेन युतः सदैव नाम्ना सेनो भीमसेनस्ततोऽसौ ॥ ५४॥
 | verse_line2  = स विष्णुनेशेन युतः सदैव नाम्ना सेनो भीमसेनस्ततोऽसौ ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 12,490: / Line 13,870: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तज्जन्ममात्रेण धरा विदारिता शार्दूलभीताज्जननीकराद् यदा ।
+| verse_lines  = तज्जन्ममात्रेण धरा विदारिता शार्दूलभीताज्जननीकराद् यदा ।;पपात सञ्चूर्णित एव पर्वतस्तेनाखिलोऽसौ शतशृङ्गनामा ॥ ५५॥
 | verse_line2  = पपात सञ्चूर्णित एव पर्वतस्तेनाखिलोऽसौ शतशृङ्गनामा ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 12,499: / Line 13,880: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् प्रजाते रुधिरं प्रसुस्रुवुर्महासुरा वाहनसैन्यसंयुताः ।
+| verse_lines  = तस्मिन् प्रजाते रुधिरं प्रसुस्रुवुर्महासुरा वाहनसैन्यसंयुताः ।;नृपाश्च तत्पक्षभवाः समस्तास्तदा भीता असुरा राक्षसाश्च ॥ ५६॥
 | verse_line2  = नृपाश्च तत्पक्षभवाः समस्तास्तदा भीता असुरा राक्षसाश्च ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 12,508: / Line 13,890: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवर्द्धतात्रैव वृकोदरो वने मुदं सुराणामभितः प्रवर्द्धयन् ।
+| verse_lines  = अवर्द्धतात्रैव वृकोदरो वने मुदं सुराणामभितः प्रवर्द्धयन् ।;तदैव शेषो हरिणोदितोऽविशद् गर्भं सुताया अपि देवकस्य ॥ ५७॥
 | verse_line2  = तदैव शेषो हरिणोदितोऽविशद् गर्भं सुताया अपि देवकस्य ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 12,517: / Line 13,900: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तत्र मासत्रयमुष्य दुर्गयाऽपवाहितो रोहिणीगर्भमाशु ।
+| verse_lines  = स तत्र मासत्रयमुष्य दुर्गयाऽपवाहितो रोहिणीगर्भमाशु ।;नियुक्तया केशवेनाथ तत्र स्थित्वा मासान् सप्त जातः पृथिव्याम् ॥ ५८॥
 | verse_line2  = नियुक्तया केशवेनाथ तत्र स्थित्वा मासान् सप्त जातः पृथिव्याम् ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 12,526: / Line 13,910: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स नामतो बलदेवो बलाढ्यो बभूव तस्यानु जनार्दनः प्रभुः ।
+| verse_lines  = स नामतो बलदेवो बलाढ्यो बभूव तस्यानु जनार्दनः प्रभुः ।;आविर्बभूवाखिलसद्गुणैकपूर्णः(जातः) सुतायामिह देवकस्य ॥ ५९॥
 | verse_line2  = आविर्बभूवाखिलसद्गुणैकपूर्णः(जातः) सुतायामिह देवकस्य ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 12,535: / Line 13,920: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यः सत्सुखज्ञानबलैकदेहः समस्तदोषस्पर्शोज्झितः सदा ।
+| verse_lines  = यः सत्सुखज्ञानबलैकदेहः समस्तदोषस्पर्शोज्झितः सदा ।;अव्यक्ततत्कार्यमयो न यस्य देहः कुतश्चित् क्‍वच स ह्यजो हरिः ॥ ६०॥
 | verse_line2  = अव्यक्ततत्कार्यमयो न यस्य देहः कुतश्चित् क्‍वच स ह्यजो हरिः ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 12,544: / Line 13,930: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न शुक्लरक्तप्रभवोऽस्य कायस्तथाऽपि तत्पुत्रतयोच्यते मृषा ।
+| verse_lines  = न शुक्लरक्तप्रभवोऽस्य कायस्तथाऽपि तत्पुत्रतयोच्यते मृषा ।;जनस्य मोहाय शरीरतोऽस्या यदाविरासीदमलस्वरूपः ॥ ६१॥
 | verse_line2  = जनस्य मोहाय शरीरतोऽस्या यदाविरासीदमलस्वरूपः ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 12,553: / Line 13,940: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आविश्य पूर्वं वसुदेवमेव विवेश तस्मादृतुकाल एव ।
+| verse_lines  = आविश्य पूर्वं वसुदेवमेव विवेश तस्मादृतुकाल एव ।;देवीमुवासात्र च सप्त मासान् सार्धांस्ततश्चाऽविरभूदजोऽपि ॥ ६२॥
 | verse_line2  = देवीमुवासात्र च सप्त मासान् सार्धांस्ततश्चाऽविरभूदजोऽपि ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 12,562: / Line 13,950: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा पुरा स्तम्भत आविरासीदशुक्लरक्तोऽपि नृसिंहरूपः ।
+| verse_lines  = यथा पुरा स्तम्भत आविरासीदशुक्लरक्तोऽपि नृसिंहरूपः ।;तथैव कृष्णोऽपि तथाऽपि मातापितृक्रमादेव विमोहयत्यजः ॥ ६३॥
 | verse_line2  = तथैव कृष्णोऽपि तथाऽपि मातापितृक्रमादेव विमोहयत्यजः ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 12,571: / Line 13,960: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पितृक्रमं मोहनार्थं समेति न तावता शुक्लतो रक्ततश्च ।
+| verse_lines  = पितृक्रमं मोहनार्थं समेति न तावता शुक्लतो रक्ततश्च ।;जातोऽस्य देहस्त्विति दर्शनाय सशङ्खचक्राब्जगदः स दृष्टः ॥ ६४॥
 | verse_line2  = जातोऽस्य देहस्त्विति दर्शनाय सशङ्खचक्राब्जगदः स दृष्टः ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 12,580: / Line 13,970: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनेकसूर्याभकिरीटयुक्तो विद्युत्प्रभे कुण्डले धारयंश्च ।
+| verse_lines  = अनेकसूर्याभकिरीटयुक्तो विद्युत्प्रभे कुण्डले धारयंश्च ।;पीताम्बरो वनमाली स्वनन्तसूर्योरुदीप्तिर्ददृशे गुणार्णवः ॥ ६५॥
 | verse_line2  = पीताम्बरो वनमाली स्वनन्तसूर्योरुदीप्तिर्ददृशे गुणार्णवः ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 12,589: / Line 13,980: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कञ्जयोनिप्रमुखैः सुरैः स्तुतः पित्रा च मात्रा च जगाद शूरजम् ।
+| verse_lines  = स कञ्जयोनिप्रमुखैः सुरैः स्तुतः पित्रा च मात्रा च जगाद शूरजम् ।;नयस्व मां नन्दगृहानिति स्म ततो बभूव द्विभुजो जनार्दनः ॥ ६६॥
 | verse_line2  = नयस्व मां नन्दगृहानिति स्म ततो बभूव द्विभुजो जनार्दनः ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 12,598: / Line 13,990: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव जाता च हरेरनुज्ञया दुर्गाभिधा श्रीरनु नन्दपत्न्याम् ।
+| verse_lines  = तदैव जाता च हरेरनुज्ञया दुर्गाभिधा श्रीरनु नन्दपत्न्याम् ।;ततस्तमादाय हरिं ययौ स शूरात्मजो नन्दगृहान् निशीथे ॥ ६७॥
 | verse_line2  = ततस्तमादाय हरिं ययौ स शूरात्मजो नन्दगृहान् निशीथे ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 12,607: / Line 14,000: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संस्थाप्य तं तत्र तथैव कन्यकामादाय तस्मात् स्वगृहं पुनर्ययौ ।
+| verse_lines  = संस्थाप्य तं तत्र तथैव कन्यकामादाय तस्मात् स्वगृहं पुनर्ययौ ।;हत्वा स्वसुर्गर्भषट्कं क्रमेण मत्वाऽष्टमं तत्र जगाम कंसः ॥ ६८॥
 | verse_line2  = हत्वा स्वसुर्गर्भषट्कं क्रमेण मत्वाऽष्टमं तत्र जगाम कंसः ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 12,616: / Line 14,010: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गर्भं देवक्यां सप्तमं मेनिरे हि लोकाः सुतं त्वष्टमं तां ततः सः ।
+| verse_lines  = गर्भं देवक्यां सप्तमं मेनिरे हि लोकाः सुतं त्वष्टमं तां ततः सः ।;मत्वा हन्तुं पादयोः सम्प्रगृह्य सम्पोथयामास शिलातले च ॥ ६९॥
 | verse_line2  = मत्वा हन्तुं पादयोः सम्प्रगृह्य सम्पोथयामास शिलातले च ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 12,625: / Line 14,020: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा तद्धस्तात् क्षिप्रमुत्पत्य देवी खेऽदृश्यतैवाष्टभुजा समग्रा ।
+| verse_lines  = सा तद्धस्तात् क्षिप्रमुत्पत्य देवी खेऽदृश्यतैवाष्टभुजा समग्रा ।;ब्रह्मादिभिः पूज्यमाना समग्रैरत्यद्भुताकारवती हरिप्रिया ॥ ७०॥
 | verse_line2  = ब्रह्मादिभिः पूज्यमाना समग्रैरत्यद्भुताकारवती हरिप्रिया ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 12,634: / Line 14,030: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाच चार्या तव मृत्युरत्र क्‍वचित् प्रजातो हि वृथैव पाप ।
+| verse_lines  = उवाच चार्या तव मृत्युरत्र क्‍वचित् प्रजातो हि वृथैव पाप ।;अनागसीं मां विनिहन्तुमिच्छस्यशक्यकार्ये तव चोद्यमोऽयम् ॥ ७१॥
 | verse_line2  = अनागसीं मां विनिहन्तुमिच्छस्यशक्यकार्ये तव चोद्यमोऽयम् ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 12,643: / Line 14,040: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्त्वेति कंसं पुनरेव देवकीतल्पेऽशयद् बालरूपैव दुर्गा ।
+| verse_lines  = उक्त्वेति कंसं पुनरेव देवकीतल्पेऽशयद् बालरूपैव दुर्गा ।;नाज्ञासिषुस्तामथ केचनात्र ऋते हि मातापितरौ गुणाढ्याम् ॥ ७२॥
 | verse_line2  = नाज्ञासिषुस्तामथ केचनात्र ऋते हि मातापितरौ गुणाढ्याम् ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 12,652: / Line 14,050: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा तयोक्तं तु तदैव कंसः पश्चात्तापाद् वसुदेवं सभार्यम् ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा तयोक्तं तु तदैव कंसः पश्चात्तापाद् वसुदेवं सभार्यम् ।;प्रसादयामास पुनःपुनश्च विहाय कोपं च तमूचतुस्तौ ।;सुखस्य दुःखस्य च राजसिंह नान्यः कर्ता वासुदेवादिति स्म ॥ ७३॥
 | verse_line2  = प्रसादयामास पुनःपुनश्च विहाय कोपं च तमूचतुस्तौ ।
 }}
@@ Line 12,661: / Line 14,060: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आनीय कंसोऽथ गृहे स्वमन्त्रिणः प्रोवाच कन्यावचनं समस्तम् ।
+| verse_lines  = आनीय कंसोऽथ गृहे स्वमन्त्रिणः प्रोवाच कन्यावचनं समस्तम् ।;श्रुत्वा च ते प्रोचुरत्यन्तपापाः कार्यं बालानां निधनं सर्वशोऽपि ॥ ७४॥
 | verse_line2  = श्रुत्वा च ते प्रोचुरत्यन्तपापाः कार्यं बालानां निधनं सर्वशोऽपि ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 12,670: / Line 14,070: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथेति तांस्तत्र नियुज्य कंसो गृहं स्वकीयं प्रविवेश पापः ।
+| verse_lines  = तथेति तांस्तत्र नियुज्य कंसो गृहं स्वकीयं प्रविवेश पापः ।;चेरुश्च ते बालवधे सदोद्यता हिंसाविहाराः सततं स्वभावतः ॥ ७५॥
 | verse_line2  = चेरुश्च ते बालवधे सदोद्यता हिंसाविहाराः सततं स्वभावतः ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 12,679: / Line 14,080: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ प्रभाते शयने शयानमपश्यतामब्जदलायताक्षम् ।
+| verse_lines  = अथ प्रभाते शयने शयानमपश्यतामब्जदलायताक्षम् ।;कृष्णं यशोदा च तथैव नन्द आनन्दसान्द्राकृतिमप्रमेयम् ॥ ७६॥
 | verse_line2  = कृष्णं यशोदा च तथैव नन्द आनन्दसान्द्राकृतिमप्रमेयम् ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 12,688: / Line 14,090: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मेनात एतौ निजपुत्रमेनं स्रष्टारमब्जप्रभवस्य चेशम् ।
+| verse_lines  = मेनात एतौ निजपुत्रमेनं स्रष्टारमब्जप्रभवस्य चेशम् ।;महोत्सवात् पूर्णमनाश्च नन्दो विप्रेभ्योऽदाल्लक्षमितास्तदा(तथा) गाः ॥ ७७॥
 | verse_line2  = महोत्सवात् पूर्णमनाश्च नन्दो विप्रेभ्योऽदाल्लक्षमितास्तदा(तथा) गाः ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 12,697: / Line 14,100: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुवर्णरत्नाम्बरभूषणानां बहूनि गोजीविगणाधिनाथः ।
+| verse_lines  = सुवर्णरत्नाम्बरभूषणानां बहूनि गोजीविगणाधिनाथः ।;प्रादादथोपायनपाणयस्तं गोपा यशोदां च मुदा स्त्रियोऽगमन् ॥ ७८॥
 | verse_line2  = प्रादादथोपायनपाणयस्तं गोपा यशोदां च मुदा स्त्रियोऽगमन् ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 12,706: / Line 14,110: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गतेषु तत्रैव दिनेषु केषुचिज्जगाम कंसस्य गृहं स नन्दः ।
+| verse_lines  = गतेषु तत्रैव दिनेषु केषुचिज्जगाम कंसस्य गृहं स नन्दः ।;पूर्वं हि नन्दः स करं हि दातुं बृहद्वनान्निस्सृतः प्राप कृष्णाम् ॥ ७९॥
 | verse_line2  = पूर्वं हि नन्दः स करं हि दातुं बृहद्वनान्निस्सृतः प्राप कृष्णाम् ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 12,715: / Line 14,120: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सहाऽगता तेन तदा यशोदा सुषाव दुर्गामथ तत्र शौरिः ।
+| verse_lines  = सहाऽगता तेन तदा यशोदा सुषाव दुर्गामथ तत्र शौरिः ।;निधाय कृष्णं प्रतिगृह्य कन्यकां गृहं ययौ नन्द उवास तत्र ॥ ८०॥
 | verse_line2  = निधाय कृष्णं प्रतिगृह्य कन्यकां गृहं ययौ नन्द उवास तत्र ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 12,724: / Line 14,130: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरुष्य तस्मिन् यमुनातटे स मासं ययौ द्रष्टुकामो नरेन्द्रम् ।
+| verse_lines  = निरुष्य तस्मिन् यमुनातटे स मासं ययौ द्रष्टुकामो नरेन्द्रम् ।;राज्ञेऽथ तं दत्तकरं ददर्श शूरात्मजो वाक्यमुवाच चैनम् ॥ ८१॥
 | verse_line2  = राज्ञेऽथ तं दत्तकरं ददर्श शूरात्मजो वाक्यमुवाच चैनम् ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 12,733: / Line 14,140: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = याह्युत्पाताः सन्ति तत्रेत्युदीरितो जगाम शीघ्रं यमुनां स नन्दः ।
+| verse_lines  = याह्युत्पाताः सन्ति तत्रेत्युदीरितो जगाम शीघ्रं यमुनां स नन्दः ।;रात्रावेवाऽगच्छमाने तु नन्दे कंसस्य धात्री तु जगाम गोष्ठम् ॥ ८२॥
 | verse_line2  = रात्रावेवाऽगच्छमाने तु नन्दे कंसस्य धात्री तु जगाम गोष्ठम् ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 12,742: / Line 14,150: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा पूतना नाम निजस्वरूपमाच्छाद्य रात्रौ शुभरूपवच्च ।
+| verse_lines  = सा पूतना नाम निजस्वरूपमाच्छाद्य रात्रौ शुभरूपवच्च ।;विवेश नन्दस्य गृहं बृहद्वनप्रान्ते हि मार्गे रचितं प्रयाणे ॥ ८३॥
 | verse_line2  = विवेश नन्दस्य गृहं बृहद्वनप्रान्ते हि मार्गे रचितं प्रयाणे ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 12,751: / Line 14,160: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तीरे भगिन्यास्तु यमस्य वस्त्रगृहे शयानं पुरुषोत्तमं तम् ।
+| verse_lines  = तीरे भगिन्यास्तु यमस्य वस्त्रगृहे शयानं पुरुषोत्तमं तम् ।;जग्राह मात्रा तु यशोदया तया निद्रायुजा प्रेक्ष्यमाणा शुभेव ॥ ८४॥
 | verse_line2  = जग्राह मात्रा तु यशोदया तया निद्रायुजा प्रेक्ष्यमाणा शुभेव ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 12,760: / Line 14,170: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तन्मायया धर्षिता निद्रया च न्यवारयन्नैव हि नन्दजाया ।
+| verse_lines  = तन्मायया धर्षिता निद्रया च न्यवारयन्नैव हि नन्दजाया ।;तया प्रदत्तं स्तनमीशिताऽसुभिः पपौ सहैवाऽशु जनार्दनः प्रभुः ॥ ८५॥
 | verse_line2  = तया प्रदत्तं स्तनमीशिताऽसुभिः पपौ सहैवाऽशु जनार्दनः प्रभुः ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 12,769: / Line 14,180: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मृता स्वरूपेण सुभीषणेन पपात सा व्याप्य वनं समस्तम् ।
+| verse_lines  = मृता स्वरूपेण सुभीषणेन पपात सा व्याप्य वनं समस्तम् ।;तदाऽऽगमन्नन्दगोपोऽपि तत्र दृष्ट्वा च सर्वेऽप्यभवन् सुविस्मिताः ॥ ८६॥
 | verse_line2  = तदाऽऽगमन्नन्दगोपोऽपि तत्र दृष्ट्वा च सर्वेऽप्यभवन् सुविस्मिताः ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 12,778: / Line 14,190: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा ताटका चोर्वशिसम्प्रविष्टा कृष्णावध्यानान्निरयं जगाम ।
+| verse_lines  = सा ताटका चोर्वशिसम्प्रविष्टा कृष्णावध्यानान्निरयं जगाम ।;सा तूर्वशी कृष्णभुक्तस्तनेन पूता स्वर्गं प्रययौ तत्क्षणेन ॥ ८७॥
 | verse_line2  = सा तूर्वशी कृष्णभुक्तस्तनेन पूता स्वर्गं प्रययौ तत्क्षणेन ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 12,787: / Line 14,200: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा तुम्बुरोः सङ्गत आविवेश रक्षस्तनुं शापतो वित्तपस्य ।
+| verse_lines  = सा तुम्बुरोः सङ्गत आविवेश रक्षस्तनुं शापतो वित्तपस्य ।;कृष्णस्पर्शाच्छुद्धरूपा पुनर्दिवं ययौ तुष्टे किमलभ्यं रमेशे ॥ ८८॥
 | verse_line2  = कृष्णस्पर्शाच्छुद्धरूपा पुनर्दिवं ययौ तुष्टे किमलभ्यं रमेशे ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 12,796: / Line 14,210: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदाऽऽप देवश्चतुरः स मासांस्तदोपनिष्क्रामणमस्य चाऽसीत् ।
+| verse_lines  = यदाऽऽप देवश्चतुरः स मासांस्तदोपनिष्क्रामणमस्य चाऽसीत् ।;जन्मर्क्षमस्मिन् दिन एव चाऽसीत् प्रातः किञ्चित् तत्र महोत्सवोऽभूत् ॥ ८९॥
 | verse_line2  = जन्मर्क्षमस्मिन् दिन एव चाऽसीत् प्रातः किञ्चित् तत्र महोत्सवोऽभूत् ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 12,805: / Line 14,220: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा शयानः शकटस्य सोऽधः पदाऽक्षिपत् तं दितिजं निहन्तुम् ।
+| verse_lines  = तदा शयानः शकटस्य सोऽधः पदाऽक्षिपत् तं दितिजं निहन्तुम् ।;अनः समाविश्य दितेः सुतोऽसौ स्थितः प्रतीपाय हरेः सुपापः ॥ ९०॥
 | verse_line2  = अनः समाविश्य दितेः सुतोऽसौ स्थितः प्रतीपाय हरेः सुपापः ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 12,814: / Line 14,230: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षिप्तोऽनसिस्थः शकटाक्षनामा स विष्णुनेत्वा सहितः पपात ।
+| verse_lines  = क्षिप्तोऽनसिस्थः शकटाक्षनामा स विष्णुनेत्वा सहितः पपात ।;ममार चाऽशु प्रतिभग्नगात्रो व्यत्यस्तचक्राक्षमभूदनश्च ॥ ९१॥
 | verse_line2  = ममार चाऽशु प्रतिभग्नगात्रो व्यत्यस्तचक्राक्षमभूदनश्च ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 12,823: / Line 14,240: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ससम्भ्रमात् तं प्रतिगृह्य शङ्क्या कृष्णं यशोदा द्विजवर्यसूक्तिभिः ।
+| verse_lines  = ससम्भ्रमात् तं प्रतिगृह्य शङ्क्या कृष्णं यशोदा द्विजवर्यसूक्तिभिः ।;सा स्नापयामास नदीतटात् तदा समागता नन्दवचोऽभितर्जिता ॥ ९२॥
 | verse_line2  = सा स्नापयामास नदीतटात् तदा समागता नन्दवचोऽभितर्जिता ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 12,832: / Line 14,250: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हत्वा तु तं कंसभृत्यं स कृष्णः शिश्ये पुनः शिशुवत् सर्वशास्ता ।
+| verse_lines  = हत्वा तु तं कंसभृत्यं स कृष्णः शिश्ये पुनः शिशुवत् सर्वशास्ता ।;एवं गोपान् प्रीणयन् बालकेलीविनोदतो न्यवसत् तत्र देवः ॥ ९३॥
 | verse_line2  = एवं गोपान् प्रीणयन् बालकेलीविनोदतो न्यवसत् तत्र देवः ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 12,841: / Line 14,260: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विवर्द्धमाने लोकदृष्ट्यैव कृष्णे पाण्डुः पुनः प्राह पृथामिदं वचः ।
+| verse_lines  = विवर्द्धमाने लोकदृष्ट्यैव कृष्णे पाण्डुः पुनः प्राह पृथामिदं वचः ।;धर्मिष्ठो नौ सूनुरग्रे बभूव बलद्वयज्येष्ठ उतापरश्च ॥ ९४॥
 | verse_line2  = धर्मिष्ठो नौ सूनुरग्रे बभूव बलद्वयज्येष्ठ उतापरश्च ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 12,850: / Line 14,270: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदैक एवातिबलोपपन्नो भवेत् तदा तेन परावमर्दे ।
+| verse_lines  = यदैक एवातिबलोपपन्नो भवेत् तदा तेन परावमर्दे ।;प्रवर्त्यमाने स्वपुरं हरेयुश्चौर्यात् परे तद् द्वयमत्र योग्यम् ॥ ९५॥
 | verse_line2  = प्रवर्त्यमाने स्वपुरं हरेयुश्चौर्यात् परे तद् द्वयमत्र योग्यम् ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 12,859: / Line 14,280: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शस्त्रास्त्रविद् वीर्यवान् नौ सुतोऽन्यो भवेद् देवं तादृशमाह्वयातः ।
+| verse_lines  = शस्त्रास्त्रविद् वीर्यवान् नौ सुतोऽन्यो भवेद् देवं तादृशमाह्वयातः ।;शेषस्तव भ्रातृसुतोऽभिजातस्तस्मान्नासौ सुतदानाय योग्यः ॥ ९६॥
 | verse_line2  = शेषस्तव भ्रातृसुतोऽभिजातस्तस्मान्नासौ सुतदानाय योग्यः ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 12,868: / Line 14,290: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नवै सुपर्णः सुतदो नरेषु प्रजायते वाऽस्य यतस्तथाऽऽज्ञा ।
+| verse_lines  = नवै सुपर्णः सुतदो नरेषु प्रजायते वाऽस्य यतस्तथाऽऽज्ञा ।;कृता पुरा हरिणा शङ्करस्तु क्रोधात्मकः पालने नैव योग्यः ॥ ९७॥
 | verse_line2  = कृता पुरा हरिणा शङ्करस्तु क्रोधात्मकः पालने नैव योग्यः ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 12,877: / Line 14,300: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो महेन्द्रो बलवाननन्तरस्तेषां समाह्वानमिहार्हति स्वराट् ।
+| verse_lines  = अतो महेन्द्रो बलवाननन्तरस्तेषां समाह्वानमिहार्हति स्वराट् ।;इतीरिता साऽऽह्वयदाशु वासवं ततः प्रजज्ञे स्वयमेव शक्रः ॥ ९८॥
 | verse_line2  = इतीरिता साऽऽह्वयदाशु वासवं ततः प्रजज्ञे स्वयमेव शक्रः ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 12,886: / Line 14,310: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चार्जुनो नाम नरांशयुक्तो विष्ण्वावेशी बलवानस्त्रवेत्ता ।
+| verse_lines  = स चार्जुनो नाम नरांशयुक्तो विष्ण्वावेशी बलवानस्त्रवेत्ता ।;रूप्यन्यः स्यात् सूनुरित्युच्यमाना भर्त्रा कुन्ती नेति तं प्राह धर्मात् ॥ ९९॥
 | verse_line2  = रूप्यन्यः स्यात् सूनुरित्युच्यमाना भर्त्रा कुन्ती नेति तं प्राह धर्मात् ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 12,895: / Line 14,320: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बृहस्पतिः पूर्वमभूद्धरेः पदं संसेवितुं पवनावेशयुक्तः ।
+| verse_lines  = बृहस्पतिः पूर्वमभूद्धरेः पदं संसेवितुं पवनावेशयुक्तः ।;स उद्धवो नाम यदुप्रवीराज्जातो विद्वानुपगवनामधेयात् ॥ १००॥
 | verse_line2  = स उद्धवो नाम यदुप्रवीराज्जातो विद्वानुपगवनामधेयात् ॥ १००॥
 }}
@@ Line 12,904: / Line 14,330: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणात्मकं नातितरां स्वसेवकं कुर्याद्धरिर्मामिति भूय एव ।
+| verse_lines  = द्रोणात्मकं नातितरां स्वसेवकं कुर्याद्धरिर्मामिति भूय एव ।;स उद्धवात्माऽवततार यादवेष्वासेवनार्थं पुरुषोत्तमस्य ॥ १०१॥
 | verse_line2  = स उद्धवात्माऽवततार यादवेष्वासेवनार्थं पुरुषोत्तमस्य ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 12,913: / Line 14,340: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बृहस्पतेरेव स सर्वविद्या अवाप मन्त्री निपुणः सर्ववेत्ता ।
+| verse_lines  = बृहस्पतेरेव स सर्वविद्या अवाप मन्त्री निपुणः सर्ववेत्ता ।;वर्षत्रये तत्परतः स सात्यकिर्जज्ञे दिने चेकितानश्च तस्मिन् ॥ १०२॥
 | verse_line2  = वर्षत्रये तत्परतः स सात्यकिर्जज्ञे दिने चेकितानश्च तस्मिन् ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 12,922: / Line 14,350: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मरुत्सु नाम प्रतिभो यदुष्वभूत् स चेकितानो हरिसेवनार्थम् ।
+| verse_lines  = मरुत्सु नाम प्रतिभो यदुष्वभूत् स चेकितानो हरिसेवनार्थम् ।;तदैव जातो हृदिकात्मजोऽपि वर्षत्रये तत्परतो युधिष्ठिरः ॥ १०३॥
 | verse_line2  = तदैव जातो हृदिकात्मजोऽपि वर्षत्रये तत्परतो युधिष्ठिरः ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 12,931: / Line 14,360: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽब्दतो भूभरसंहृतौ हरेरङ्गत्वमाप्तुं गिरिशोऽजनिष्ट ।
+| verse_lines  = ततोऽब्दतो भूभरसंहृतौ हरेरङ्गत्वमाप्तुं गिरिशोऽजनिष्ट ।;अश्वत्थामा नामतोऽश्वध्वनिं स यस्माच्चक्रे जायमानो महात्मा ॥ १०४॥
 | verse_line2  = अश्वत्थामा नामतोऽश्वध्वनिं स यस्माच्चक्रे जायमानो महात्मा ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 12,940: / Line 14,370: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स सर्वविद् बलवानस्त्रवेत्ता कृपस्वसायां द्रोणवीर्योद्भवोऽभूत् ।
+| verse_lines  = स सर्वविद् बलवानस्त्रवेत्ता कृपस्वसायां द्रोणवीर्योद्भवोऽभूत् ।;दुर्योधनस्तच्चतुर्थेऽह्नि जातस्तस्यापरेद्युर्भीमसेनः सुधीरः ॥ १०५॥
 | verse_line2  = दुर्योधनस्तच्चतुर्थेऽह्नि जातस्तस्यापरेद्युर्भीमसेनः सुधीरः ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 12,949: / Line 14,380: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदा स मासद्वितयी बभूव तदा रोहिण्यां बलदेवोऽभिजातः ।
+| verse_lines  = यदा स मासद्वितयी बभूव तदा रोहिण्यां बलदेवोऽभिजातः ।;बली गुणाढ्यः सर्ववेदी य एव सेवाखिन्नो लक्ष्मणोऽग्रे हरेर्भूत् ॥ १०६॥
 | verse_line2  = बली गुणाढ्यः सर्ववेदी य एव सेवाखिन्नो लक्ष्मणोऽग्रे हरेर्भूत् ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 12,958: / Line 14,390: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदा हि पुत्रान् विनिहन्तुमेतौ सहैव बद्धौ गतिशृङ्खलायाम् ।
+| verse_lines  = यदा हि पुत्रान् विनिहन्तुमेतौ सहैव बद्धौ गतिशृङ्खलायाम् ।;कंसेनापापौ देवकीशूरपुत्रौ वियोजिताः शौरिभार्याः पराश्च ॥ १०७॥
 | verse_line2  = कंसेनापापौ देवकीशूरपुत्रौ वियोजिताः शौरिभार्याः पराश्च ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 12,967: / Line 14,400: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विनिश्चयार्थं देवकीगर्भजानामन्या भार्या धृतगर्भाः स कंसः ।
+| verse_lines  = विनिश्चयार्थं देवकीगर्भजानामन्या भार्या धृतगर्भाः स कंसः ।;स्थानान्तरे प्रसवो यावदासां संस्थापयामास सुपापबुद्धिः ॥ १०८॥
 | verse_line2  = स्थानान्तरे प्रसवो यावदासां संस्थापयामास सुपापबुद्धिः ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 12,976: / Line 14,410: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हेतोरेतस्माद् रोहिणी नन्दगेहे प्रसूत्यर्थं स्थापिता तेन देवी ।
+| verse_lines  = हेतोरेतस्माद् रोहिणी नन्दगेहे प्रसूत्यर्थं स्थापिता तेन देवी ।;लेभे पुत्रं गोकुले पूर्णचन्द्रकान्ताननं बलभद्रं सुशुभ्रम् ॥ १०९॥
 | verse_line2  = लेभे पुत्रं गोकुले पूर्णचन्द्रकान्ताननं बलभद्रं सुशुभ्रम् ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 12,985: / Line 14,420: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदा त्रिमासः स बभूव देवस्तदाऽऽविरासीत् पुरुषोत्तमोऽजः ।
+| verse_lines  = यदा त्रिमासः स बभूव देवस्तदाऽऽविरासीत् पुरुषोत्तमोऽजः ।;तौ कृष्णशेषावाप्तुकामौ सुतौ हि तपश्चक्राते देवकीशूरपुत्रौ ॥ ११०॥
 | verse_line2  = तौ कृष्णशेषावाप्तुकामौ सुतौ हि तपश्चक्राते देवकीशूरपुत्रौ ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 12,994: / Line 14,430: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्ण्वावेशी बलवान् यो गुणाधिकः स मे सुतः स्यादिति रोहिणी च ।
+| verse_lines  = विष्ण्वावेशी बलवान् यो गुणाधिकः स मे सुतः स्यादिति रोहिणी च ।;तेपे तपोऽतो हरिशुक्लकेशयुतः शेषो देवकीरोहिणीजः ॥ १११॥
 | verse_line2  = तेपे तपोऽतो हरिशुक्लकेशयुतः शेषो देवकीरोहिणीजः ॥ १११॥
 }}
@@ Line 13,003: / Line 14,440: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवर्द्धतासौ हरिशुक्लकेशसमावेशी गोकुले रौहिणेयः ।
+| verse_lines  = अवर्द्धतासौ हरिशुक्लकेशसमावेशी गोकुले रौहिणेयः ।;कृष्णोऽपि लीला ललिताः प्रदर्शयन् बलद्वितीयो रमयामास गोष्ठम् ॥ ११२॥
 | verse_line2  = कृष्णोऽपि लीला ललिताः प्रदर्शयन् बलद्वितीयो रमयामास गोष्ठम् ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 13,012: / Line 14,450: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स प्राकृतं शिशुमात्मनमुच्चैर्विजानन्त्या मातुरादर्शनाय ।
+| verse_lines  = स प्राकृतं शिशुमात्मनमुच्चैर्विजानन्त्या मातुरादर्शनाय ।;विजृम्भमाणोऽखिलमात्मसंस्थं प्रदर्शयामास कदाचिदीशः ॥ ११३॥
 | verse_line2  = विजृम्भमाणोऽखिलमात्मसंस्थं प्रदर्शयामास कदाचिदीशः ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 13,021: / Line 14,460: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साऽण्डं महाभूतमनोऽभिमानमहत्प्रकृत्यावृतमब्जजादिभिः ।
+| verse_lines  = साऽण्डं महाभूतमनोऽभिमानमहत्प्रकृत्यावृतमब्जजादिभिः ।;सुरैः शिवेतैर्नरदैत्यसङ्घैर्युतं ददर्शास्य तनौ यशोदा ॥ ११४॥
 | verse_line2  = सुरैः शिवेतैर्नरदैत्यसङ्घैर्युतं ददर्शास्य तनौ यशोदा ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 13,030: / Line 14,470: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न्यमीलयच्चाक्षिणी भीतभीता जुगूह चाऽत्मानमथो रमेशः ।
+| verse_lines  = न्यमीलयच्चाक्षिणी भीतभीता जुगूह चाऽत्मानमथो रमेशः ।;वपुः स्वकीयं सुखचित्स्वरूपं पूर्णं सत्सु ज्ञापयंस्तद्ध्यदर्शयत् ॥ ११५॥
 | verse_line2  = वपुः स्वकीयं सुखचित्स्वरूपं पूर्णं सत्सु ज्ञापयंस्तद्ध्यदर्शयत् ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 13,039: / Line 14,480: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कदाचित् तं लालयन्ती यशोदा वोढुं नाशक्नोद् भूरिभाराधिकार्ता ।
+| verse_lines  = कदाचित् तं लालयन्ती यशोदा वोढुं नाशक्नोद् भूरिभाराधिकार्ता ।;निधाय तं भूमितले स्वकर्म यदा चक्रे दैत्य आगात् सुघोरः ॥ ११६॥
 | verse_line2  = निधाय तं भूमितले स्वकर्म यदा चक्रे दैत्य आगात् सुघोरः ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 13,048: / Line 14,490: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तृणावर्तो नामतः कंसभृत्यः सृष्ट्वाऽत्युग्रं चक्रवातं शिशुं तम् ।
+| verse_lines  = तृणावर्तो नामतः कंसभृत्यः सृष्ट्वाऽत्युग्रं चक्रवातं शिशुं तम् ।;आदायाऽगा(या)दन्तरिक्षं स तेन शस्तः कण्ठग्राहसंरुद्धवायुः ॥ ११७॥
 | verse_line2  = आदायाऽगा(या)दन्तरिक्षं स तेन शस्तः कण्ठग्राहसंरुद्धवायुः ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 13,057: / Line 14,500: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पपात कृष्णेन हतः शिलातळे तृणावर्तः पर्वतोदग्रदेहः ।
+| verse_lines  = पपात कृष्णेन हतः शिलातळे तृणावर्तः पर्वतोदग्रदेहः ।;सुविस्मयं चाऽपुरथो जनास्ते तृणावर्तं वीक्ष्य सञ्चूर्णिताङ्गम् ॥ ११८॥
 | verse_line2  = सुविस्मयं चाऽपुरथो जनास्ते तृणावर्तं वीक्ष्य सञ्चूर्णिताङ्गम् ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 13,066: / Line 14,510: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्रुद्ध्यतां केशवोऽनुग्रहाय शुभं स्वयोग्यादधिकं निहन्तुम् ।
+| verse_lines  = अक्रुद्ध्यतां केशवोऽनुग्रहाय शुभं स्वयोग्यादधिकं निहन्तुम् ।;स क्रुद्ध्यतां नवनीतादि मृष्णंश्चचार देवो निजसत्सुखाम्बुधिः ॥ ११९॥
 | verse_line2  = स क्रुद्ध्यतां नवनीतादि मृष्णंश्चचार देवो निजसत्सुखाम्बुधिः ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 13,075: / Line 14,520: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यस्मिन्नब्दे भाद्रपदे स मासे सिंहस्थयोर्गुरुरव्योः परेशः ।
+| verse_lines  = यस्मिन्नब्दे भाद्रपदे स मासे सिंहस्थयोर्गुरुरव्योः परेशः ।;उदैत् ततः फाल्गुने फल्गुनोऽभूद् गते ततो माद्रवती बभाषे ॥ १२०॥
 | verse_line2  = उदैत् ततः फाल्गुने फल्गुनोऽभूद् गते ततो माद्रवती बभाषे ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 13,084: / Line 14,530: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जाताः सुतास्ते प्रवराः पृथायामेकाऽनपत्याऽहमतः प्रसादात् ।
+| verse_lines  = जाताः सुतास्ते प्रवराः पृथायामेकाऽनपत्याऽहमतः प्रसादात् ।;तवैव भूयासमहं सुतेता विधत्स्व कुन्तीं मम मन्त्रदात्रीम् ॥ १२१॥
 | verse_line2  = तवैव भूयासमहं सुतेता विधत्स्व कुन्तीं मम मन्त्रदात्रीम् ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 13,093: / Line 14,540: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः प्राह पृथां स माद्र्यै दिशस्व मन्त्रं सुतदं वरिष्ठम् ।
+| verse_lines  = इतीरितः प्राह पृथां स माद्र्यै दिशस्व मन्त्रं सुतदं वरिष्ठम् ।;इत्यूचिवांसं पतिमाह यादवी दद्यां त्वदर्थे तु सकृत्फलाय ॥ १२२॥
 | verse_line2  = इत्यूचिवांसं पतिमाह यादवी दद्यां त्वदर्थे तु सकृत्फलाय ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 13,102: / Line 14,550: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाच माद्र्यै सुतदं मनुं च पुनः फलं ते न भविष्यतीति ।
+| verse_lines  = उवाच माद्र्यै सुतदं मनुं च पुनः फलं ते न भविष्यतीति ।;मन्त्रं समादाय च मद्रपुत्री व्यचिन्तयत् स्यां नु कथं द्विपुत्रा ॥ १२३॥
 | verse_line2  = मन्त्रं समादाय च मद्रपुत्री व्यचिन्तयत् स्यां नु कथं द्विपुत्रा ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 13,111: / Line 14,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सदाऽवियोगो दिविजेषु दस्रौ नचैतयोर्नामभेदः क्‍वचिद्धि।
+| verse_lines  = सदाऽवियोगो दिविजेषु दस्रौ नचैतयोर्नामभेदः क्‍वचिद्धि।;एका भार्या सैतयोरप्युषा हि तदाऽऽयातः सकृदावर्तनाद् द्वौ ॥ १२४॥
 | verse_line2  = एका भार्या सैतयोरप्युषा हि तदाऽऽयातः सकृदावर्तनाद् द्वौ ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 13,120: / Line 14,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीक्षन्त्याऽऽकारितावश्विनौ तौ शीघ्रं प्राप्तौ पुत्रकौ तत्प्रसूतौ ।
+| verse_lines  = इतीक्षन्त्याऽऽकारितावश्विनौ तौ शीघ्रं प्राप्तौ पुत्रकौ तत्प्रसूतौ ।;तावेव देवौ नकुलः पूर्वजातः सहदेवोऽभूत् पश्चिमस्तौ यमौ हि (च) ॥ १२५॥
 | verse_line2  = तावेव देवौ नकुलः पूर्वजातः सहदेवोऽभूत् पश्चिमस्तौ यमौ हि (च) ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 13,129: / Line 14,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनर्मनोः फलवत्त्वाय माद्री सम्प्रार्थयामास पतिं तदुक्ता ।
+| verse_lines  = पुनर्मनोः फलवत्त्वाय माद्री सम्प्रार्थयामास पतिं तदुक्ता ।;पृथाऽवादीत् कुटिलैषा मदाज्ञामृते देवावाह्वयामास दस्रौ ॥ १२६॥
 | verse_line2  = पृथाऽवादीत् कुटिलैषा मदाज्ञामृते देवावाह्वयामास दस्रौ ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 13,138: / Line 14,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो विरोधं च मदात्मजानां कुर्यादेषेत्येव भीतां न मां त्वम् ।
+| verse_lines  = अतो विरोधं च मदात्मजानां कुर्यादेषेत्येव भीतां न मां त्वम् ।;नियोक्तुमर्हः पुनरेव राजन्नितीरितोऽसौ विरराम क्षितीशः ॥ १२७॥
 | verse_line2  = नियोक्तुमर्हः पुनरेव राजन्नितीरितोऽसौ विरराम क्षितीशः ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 13,147: / Line 14,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विशेषनाम्नैव समाहुताः सुरा (सुतान्) दद्युः सुरा इत्यविशेषितं ययोः ।
+| verse_lines  = विशेषनाम्नैव समाहुताः सुरा (सुतान्) दद्युः सुरा इत्यविशेषितं ययोः ।;विशेषनामापि समाह्वयत् तौ मन्त्रावृत्तिर्नामभेदेऽस्य चोक्ता ॥ १२८॥
 | verse_line2  = विशेषनामापि समाह्वयत् तौ मन्त्रावृत्तिर्नामभेदेऽस्य चोक्ता ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 13,156: / Line 14,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिराद्येषु चतुर्षु वायुः समाविष्टः फल्गुनेऽथो विशेषात् ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिराद्येषु चतुर्षु वायुः समाविष्टः फल्गुनेऽथो विशेषात् ।;युधिष्ठिरे सौम्यरूपेण विष्टो वीरेण रूपेण धनञ्जयेऽसौ ॥ १२९॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरे सौम्यरूपेण विष्टो वीरेण रूपेण धनञ्जयेऽसौ ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 13,165: / Line 14,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शृङ्गाररूपं केवलं दर्शयानो विवेश वायुर्यमजौ प्रधानः ।
+| verse_lines  = शृङ्गाररूपं केवलं दर्शयानो विवेश वायुर्यमजौ प्रधानः ।;शृङ्गारकैवल्यमभीप्समानः पाण्डुर्हि पुत्रं चकमे चतुर्थम् ॥ १३०॥
 | verse_line2  = शृङ्गारकैवल्यमभीप्समानः पाण्डुर्हि पुत्रं चकमे चतुर्थम् ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 13,174: / Line 14,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शृङ्गाररूपो नकुले विशेषात् सुनीतिरूपः सहदेवं विवेश ।
+| verse_lines  = शृङ्गाररूपो नकुले विशेषात् सुनीतिरूपः सहदेवं विवेश ।;गुणैः समस्तैः स्वयमेव वायुर्बभूव भीमो जगदान्तरात्मा ॥ १३१॥
 | verse_line2  = गुणैः समस्तैः स्वयमेव वायुर्बभूव भीमो जगदान्तरात्मा ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 13,183: / Line 14,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुपुल्लवाकारतनुर्हि कोमळः प्रायो जनैः प्रोच्यते रूपशाली ।
+| verse_lines  = सुपुल्लवाकारतनुर्हि कोमळः प्रायो जनैः प्रोच्यते रूपशाली ।;ततः सुजातं वरवज्रकायौ भीमार्जुनावप्यृते पाण्डुरैच्छत् ॥ १३२॥
 | verse_line2  = ततः सुजातं वरवज्रकायौ भीमार्जुनावप्यृते पाण्डुरैच्छत् ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 13,192: / Line 14,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अप्राकृतानां तु मनोहरं यद् रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणोपेतमग्र्यम् ।
+| verse_lines  = अप्राकृतानां तु मनोहरं यद् रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणोपेतमग्र्यम् ।;तन्मारुतो नकुले कोमलाभ एवं वायुः पञ्चरूपोऽत्र चाऽसीत् ॥ १३३॥
 | verse_line2  = तन्मारुतो नकुले कोमलाभ एवं वायुः पञ्चरूपोऽत्र चाऽसीत् ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 13,201: / Line 14,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतीतेन्द्रा एव ते विष्णुषष्ठाः पूर्वेन्द्रोऽसौ यज्ञनामा रमेशः ।
+| verse_lines  = अतीतेन्द्रा एव ते विष्णुषष्ठाः पूर्वेन्द्रोऽसौ यज्ञनामा रमेशः ।;स वै कृष्णो वायुरथ द्वितीयः स भीमसेनो धर्म आसीत् तृतीयः ॥ १३४॥
 | verse_line2  = स वै कृष्णो वायुरथ द्वितीयः स भीमसेनो धर्म आसीत् तृतीयः ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 13,210: / Line 14,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरोऽसावथ नासत्यदस्रौ क्रमात् तावेतौ माद्रवतीसुतौ च ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरोऽसावथ नासत्यदस्रौ क्रमात् तावेतौ माद्रवतीसुतौ च ।;पुरन्दरः षष्ठ उतात्र सप्तमः स एवैकः फल्गुनो ह्येत इन्द्राः ॥ १३५॥
 | verse_line2  = पुरन्दरः षष्ठ उतात्र सप्तमः स एवैकः फल्गुनो ह्येत इन्द्राः ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 13,219: / Line 14,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रमात् संस्कारान् क्षत्रियाणामवाप्य तेऽवर्द्धन्त स्वतवसो महित्वना ।
+| verse_lines  = क्रमात् संस्कारान् क्षत्रियाणामवाप्य तेऽवर्द्धन्त स्वतवसो महित्वना ।;सर्वे सर्वज्ञाः सर्वधर्मोपपन्नाः सर्वे भक्ताः केशवेऽत्यन्तयुक्ताः ॥ १३६॥
 | verse_line2  = सर्वे सर्वज्ञाः सर्वधर्मोपपन्नाः सर्वे भक्ताः केशवेऽत्यन्तयुक्ताः ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 13,234: / Line 14,696: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ गर्गः शूरसुतोक्त्या व्रजमायात् सात्त्वतां पुरोधास्सः ।
+| verse_lines  = औं ॥ गर्गः शूरसुतोक्त्या व्रजमायात् सात्त्वतां पुरोधास्सः ।;चक्रे क्षत्रिययोग्यान् संस्कारान् कृष्णरोहिणीसून्वोः ॥ १॥
 | verse_line2  = चक्रे क्षत्रिययोग्यान् संस्कारान् कृष्णरोहिणीसून्वोः ॥ १॥
 }}
@@ Line 13,243: / Line 14,706: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऊचे नन्द सुतोऽयं तव विष्णोर्नावमो गुणैः सर्वैः ।
+| verse_lines  = ऊचे नन्द सुतोऽयं तव विष्णोर्नावमो गुणैः सर्वैः ।;सर्वे चैतत्त्राताः सुखमाप्स्यन्त्युन्नतं भवत्पूर्वाः ॥ २॥
 | verse_line2  = सर्वे चैतत्त्राताः सुखमाप्स्यन्त्युन्नतं भवत्पूर्वाः ॥ २॥
 }}
@@ Line 13,252: / Line 14,716: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तः स मुमोद प्रययौ गर्गोऽपि केशवोऽथाद्यः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तः स मुमोद प्रययौ गर्गोऽपि केशवोऽथाद्यः ।;स्वपदैरग्रजयुक्तश्चक्रे पुण्यं व्रजन् व्रजोद्देशम् ॥ ३॥
 | verse_line2  = स्वपदैरग्रजयुक्तश्चक्रे पुण्यं व्रजन् व्रजोद्देशम् ॥ ३॥
 }}
@@ Line 13,261: / Line 14,726: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कदाचिच्छिशुभावं कुर्वन्त्या मातुरात्मनो भूयः ।
+| verse_lines  = स कदाचिच्छिशुभावं कुर्वन्त्या मातुरात्मनो भूयः ।;अपनेतुं परमेशो मृदं जघासेक्षतां वयस्यानाम् ॥ ४॥
 | verse_line2  = अपनेतुं परमेशो मृदं जघासेक्षतां वयस्यानाम् ॥ ४॥
 }}
@@ Line 13,270: / Line 14,736: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मात्रोपालब्ध ईशो मुखविवृतिमकर्नाम्ब मृद्भक्षिताऽहं ।
+| verse_lines  = मात्रोपालब्ध ईशो मुखविवृतिमकर्नाम्ब मृद्भक्षिताऽहं ।;पश्येत्यास्यान्तरे तु प्रकृतिविकृतियुक् सा जगत् पर्यपश्यत् ।;इत्थं देवोऽत्यचिन्त्यामपरदुरधिगां शक्तिमुच्चां प्रदर्श्य प्रायो ज्ञातात्मतत्त्वां पुनरपि भगवानावृणोदात्मशक्त्या ॥ ५॥
 | verse_line2  = पश्येत्यास्यान्तरे तु प्रकृतिविकृतियुक् सा जगत् पर्यपश्यत् ।
 }}
@@ Line 13,279: / Line 14,746: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति प्रभुः स लीलया हरिर्जगद् विडम्बयन् ।
+| verse_lines  = इति प्रभुः स लीलया हरिर्जगद् विडम्बयन् ।;चचार गोष्ठमण्डलेऽप्यनन्तसौख्यचिद्धनः ॥ ६॥
 | verse_line2  = चचार गोष्ठमण्डलेऽप्यनन्तसौख्यचिद्धनः ॥ ६॥
 }}
@@ Line 13,288: / Line 14,756: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कदाचिदीश्वरः स्तनं पिबन् यशोदया पयः ।
+| verse_lines  = कदाचिदीश्वरः स्तनं पिबन् यशोदया पयः ।;सृतं (शृतं) निधातुमुज्झितो बभञ्ज दध्यमत्रकम् ॥ ७॥
 | verse_line2  = सृतं (शृतं) निधातुमुज्झितो बभञ्ज दध्यमत्रकम् ॥ ७॥
 }}
@@ Line 13,297: / Line 14,766: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = (स) प्रमथ्यमानदध्युरुप्रजातमिन्दुसन्निभम् ।
+| verse_lines  = (स) प्रमथ्यमानदध्युरुप्रजातमिन्दुसन्निभम् ।;नवं हि नीतमाददे रहो जघास चेशिता ॥ ८॥
 | verse_line2  = नवं हि नीतमाददे रहो जघास चेशिता ॥ ८॥
 }}
@@ Line 13,306: / Line 14,776: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रजायते हि यत्कुले यथा युगं यथा वयः ।
+| verse_lines  = प्रजायते हि यत्कुले यथा युगं यथा वयः ।;तथा प्रवर्तनं भवेद् दिवौकसां समुद्भवे ॥ ९॥
 | verse_line2  = तथा प्रवर्तनं भवेद् दिवौकसां समुद्भवे ॥ ९॥
 }}
@@ Line 13,315: / Line 14,786: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति स्वधर्ममुत्तमं दिवौकसां प्रदर्शयन् ।
+| verse_lines  = इति स्वधर्ममुत्तमं दिवौकसां प्रदर्शयन् ।;अधर्मपावकोऽपि सन् विडम्बते जनार्दनः ॥ १०॥
 | verse_line2  = अधर्मपावकोऽपि सन् विडम्बते जनार्दनः ॥ १०॥
 }}
@@ Line 13,324: / Line 14,796: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नृतिर्यगादिरूपकः स बाल्ययौवनादि यत् ।
+| verse_lines  = नृतिर्यगादिरूपकः स बाल्ययौवनादि यत् ।;क्रियाश्च तत्तदुद्भवाः करोति शाश्वतोऽपि सन् ॥ ११॥
 | verse_line2  = क्रियाश्च तत्तदुद्भवाः करोति शाश्वतोऽपि सन् ॥ ११॥
 }}
@@ Line 13,333: / Line 14,806: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स विप्रराजगोपकस्वरूपकस्तदुद्भवाः ।
+| verse_lines  = स विप्रराजगोपकस्वरूपकस्तदुद्भवाः ।;तदा तदा विचेष्टते क्रियाः सुरान् विशिक्षयन् ॥ १२॥
 | verse_line2  = तदा तदा विचेष्टते क्रियाः सुरान् विशिक्षयन् ॥ १२॥
 }}
@@ Line 13,342: / Line 14,816: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽप्यनन्यदेवतासमं निजं बलं प्रभुः ।
+| verse_lines  = तथाऽप्यनन्यदेवतासमं निजं बलं प्रभुः ।;प्रकाशयन् पुनः पुनः प्रदर्शयत्यजो गुणान् ॥ १३॥
 | verse_line2  = प्रकाशयन् पुनः पुनः प्रदर्शयत्यजो गुणान् ॥ १३॥
 }}
@@ Line 13,351: / Line 14,826: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽत्तयष्टिमीक्ष्य तां स्वमातरं जगद्गुरुः ।
+| verse_lines  = अथाऽत्तयष्टिमीक्ष्य तां स्वमातरं जगद्गुरुः ।;प्रपुप्लुवे तमन्वयान्मनोविदूरमङ्गना ॥ १४॥
 | verse_line2  = प्रपुप्लुवे तमन्वयान्मनोविदूरमङ्गना ॥ १४॥
 }}
@@ Line 13,360: / Line 14,836: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः समीक्ष्य तच्छ्रमं जगाम तत्करग्रहम् ।
+| verse_lines  = पुनः समीक्ष्य तच्छ्रमं जगाम तत्करग्रहम् ।;प्रभुः स्वभक्तवश्यतां प्रकाशयन्नुरुक्रमः ॥ १५॥
 | verse_line2  = प्रभुः स्वभक्तवश्यतां प्रकाशयन्नुरुक्रमः ॥ १५॥
 }}
@@ Line 13,369: / Line 14,846: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सदा विमुक्तमीश्वरं निबद्धुमञ्जसाऽऽददे ।
+| verse_lines  = सदा विमुक्तमीश्वरं निबद्धुमञ्जसाऽऽददे ।;यदैव दाम गोपिका न तत् पुपूर तं प्रति ॥ १६॥
 | verse_line2  = यदैव दाम गोपिका न तत् पुपूर तं प्रति ॥ १६॥
 }}
@@ Line 13,378: / Line 14,856: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तदामसञ्चयः सुसन्धितोऽप्यपूर्णताम् ।
+| verse_lines  = समस्तदामसञ्चयः सुसन्धितोऽप्यपूर्णताम् ।;ययावनन्तविग्रहे शिशुत्वसम्प्रदर्शके ॥ १७॥
 | verse_line2  = ययावनन्तविग्रहे शिशुत्वसम्प्रदर्शके ॥ १७॥
 }}
@@ Line 13,387: / Line 14,866: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अबन्धयोग्यतां प्रभुः प्रदर्श्य लीलया पुनः ।
+| verse_lines  = अबन्धयोग्यतां प्रभुः प्रदर्श्य लीलया पुनः ।;स एकवत्सपाशकान्तरं गतोऽखिलम्भरः ॥ १८॥
 | verse_line2  = स एकवत्सपाशकान्तरं गतोऽखिलम्भरः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 13,396: / Line 14,876: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुतस्य मातृवश्यतां प्रदर्श्य धर्ममीश्वरः ।
+| verse_lines  = सुतस्य मातृवश्यतां प्रदर्श्य धर्ममीश्वरः ।;बभञ्ज तौ दिविस्पृशौ यमार्जुनौ सुरात्मजौ ॥ १९॥
 | verse_line2  = बभञ्ज तौ दिविस्पृशौ यमार्जुनौ सुरात्मजौ ॥ १९॥
 }}
@@ Line 13,405: / Line 14,886: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा धुनिश्चमुस्तथाऽपि पूतनासमन्वितौ ।
+| verse_lines  = पुरा धुनिश्चमुस्तथाऽपि पूतनासमन्वितौ ।;अनोक्षसंयुतौ तपः प्रचक्रतुः शिवां प्रति ।;तया वरोऽप्यवध्यता चतुर्षु च प्रयोजितः ॥ २०॥
 | verse_line2  = अनोक्षसंयुतौ तपः प्रचक्रतुः शिवां प्रति ।
 }}
@@ Line 13,414: / Line 14,896: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्तरं तृणोद्भृमिस्तपोऽचरद् वरं च तम् ।
+| verse_lines  = अनन्तरं तृणोद्भृमिस्तपोऽचरद् वरं च तम् ।;अवाप ते त्रयो हताः शिशुस्वरूपविष्णुना ॥ २१॥
 | verse_line2  = अवाप ते त्रयो हताः शिशुस्वरूपविष्णुना ॥ २१॥
 }}
@@ Line 13,423: / Line 14,906: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धुनिश्चमुश्च तौ तरू समाश्रितौ निषूदितौ ।
+| verse_lines  = धुनिश्चमुश्च तौ तरू समाश्रितौ निषूदितौ ।;तरुप्रभङ्गतोऽमुना तरू च शापसम्भवौ ॥ २२॥
 | verse_line2  = तरुप्रभङ्गतोऽमुना तरू च शापसम्भवौ ॥ २२॥
 }}
@@ Line 13,432: / Line 14,916: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा हि नारदान्तिके दिगम्बरौ शशाप सः ।
+| verse_lines  = पुरा हि नारदान्तिके दिगम्बरौ शशाप सः ।;धनेशपुत्रकौ द्रुतं तरुत्वमाप्नुतं त्विति ॥ २३॥
 | verse_line2  = धनेशपुत्रकौ द्रुतं तरुत्वमाप्नुतं त्विति ॥ २३॥
 }}
@@ Line 13,441: / Line 14,926: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो हि तौ निजां तनुं हरेः प्रसादतः शुभौ ।
+| verse_lines  = ततो हि तौ निजां तनुं हरेः प्रसादतः शुभौ ।;अवापतुः स्तुतिं प्रभोर्विधाय जग्मतुर्गृहम् ॥ २४॥
 | verse_line2  = अवापतुः स्तुतिं प्रभोर्विधाय जग्मतुर्गृहम् ॥ २४॥
 }}
@@ Line 13,450: / Line 14,936: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नलकूबरमणिग्रीवौ मोचयित्वा तु शापतः ।
+| verse_lines  = नलकूबरमणिग्रीवौ मोचयित्वा तु शापतः ।;वासुदेवोऽथ गोपालैर्विस्मितैरभिवीक्षितः ॥ २५॥
 | verse_line2  = वासुदेवोऽथ गोपालैर्विस्मितैरभिवीक्षितः ॥ २५॥
 }}
@@ Line 13,459: / Line 14,946: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वृन्दावनयियासुः स नन्दसूनुर्बृहद्वने ।
+| verse_lines  = वृन्दावनयियासुः स नन्दसूनुर्बृहद्वने ।;ससर्ज रोमकूपेभ्यो वृकान् व्याघ्रसमान् बले ॥ २६॥
 | verse_line2  = ससर्ज रोमकूपेभ्यो वृकान् व्याघ्रसमान् बले ॥ २६॥
 }}
@@ Line 13,468: / Line 14,956: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनेककोटिसङ्घैस्तैः पीड्यमाना व्रजालयाः ।
+| verse_lines  = अनेककोटिसङ्घैस्तैः पीड्यमाना व्रजालयाः ।;युयुर्वृन्दावनं नित्यानन्दमादाय नन्दजम् ॥ २७॥
 | verse_line2  = युयुर्वृन्दावनं नित्यानन्दमादाय नन्दजम् ॥ २७॥
 }}
@@ Line 13,477: / Line 14,966: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इन्दिरापतिरानन्दपूर्णो वृन्दावने प्रभुः ।
+| verse_lines  = इन्दिरापतिरानन्दपूर्णो वृन्दावने प्रभुः ।;नन्दयामास नन्दादीनुद्दामतरचेष्टितैः ॥ २८॥
 | verse_line2  = नन्दयामास नन्दादीनुद्दामतरचेष्टितैः ॥ २८॥
 }}
@@ Line 13,486: / Line 14,976: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चन्द्रतो हसत्कान्तवदनेनेन्दुवर्चसा ।
+| verse_lines  = स चन्द्रतो हसत्कान्तवदनेनेन्दुवर्चसा ।;संयुतो रौहिणेयेन वत्सपालो बभूव ह ॥ २९॥
 | verse_line2  = संयुतो रौहिणेयेन वत्सपालो बभूव ह ॥ २९॥
 }}
@@ Line 13,495: / Line 14,986: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दैत्यं स वत्सतनुमप्रमयः प्रगृह्य कंसानुगं हरवरादपरैरवध्यम् ।
+| verse_lines  = दैत्यं स वत्सतनुमप्रमयः प्रगृह्य कंसानुगं हरवरादपरैरवध्यम् ।;प्रक्षिप्य वृक्षशिरसि न्यहनद् बकोऽपि कंसानुगोऽथ विभुमच्युतमाससाद ॥ ३०॥
 | verse_line2  = प्रक्षिप्य वृक्षशिरसि न्यहनद् बकोऽपि कंसानुगोऽथ विभुमच्युतमाससाद ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 13,504: / Line 14,996: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्कन्दप्रसादकवचः स मुखे चकार गोविन्दमग्निवदमुं प्रदहन्तमुच्चैः ।
+| verse_lines  = स्कन्दप्रसादकवचः स मुखे चकार गोविन्दमग्निवदमुं प्रदहन्तमुच्चैः ।;चच्छर्द तुण्डशिरसैव निहन्तुमेतमायान्तमीक्ष्य जगृहेऽस्य स तुण्डमीशः ॥ ३१॥
 | verse_line2  = चच्छर्द तुण्डशिरसैव निहन्तुमेतमायान्तमीक्ष्य जगृहेऽस्य स तुण्डमीशः ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 13,513: / Line 15,006: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तुण्डद्वयं यदुपतिः करपल्लवाभ्यां सङ्गृह्य चाऽशु विददार ह पक्षिदैत्यम् ।
+| verse_lines  = तुण्डद्वयं यदुपतिः करपल्लवाभ्यां सङ्गृह्य चाऽशु विददार ह पक्षिदैत्यम् ।;ब्रह्मादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः सायं ययौ व्रजभुवं सहितोऽग्रजेन ॥ ३२॥
 | verse_line2  = ब्रह्मादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः सायं ययौ व्रजभुवं सहितोऽग्रजेन ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 13,522: / Line 15,016: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं स देववरवन्दितपादपद्मो गोपालकेषु विहरन् भुवि षष्ठमब्दम् ।
+| verse_lines  = एवं स देववरवन्दितपादपद्मो गोपालकेषु विहरन् भुवि षष्ठमब्दम् ।;प्राप्तो गवामखिलपोऽपि स पालकोऽभूद् वृन्दावनान्तरगसान्द्रलताविताने ॥ ३३॥
 | verse_line2  = प्राप्तो गवामखिलपोऽपि स पालकोऽभूद् वृन्दावनान्तरगसान्द्रलताविताने ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 13,531: / Line 15,026: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्येष्ठं विहाय स कदाचिदचिन्त्यशक्तिर्गोगोपगोगणयुतो यमुनातटेषु (जलेषु) ।
+| verse_lines  = ज्येष्ठं विहाय स कदाचिदचिन्त्यशक्तिर्गोगोपगोगणयुतो यमुनातटेषु (जलेषु) ।;रेमे भविष्यदनुवीक्ष्य हि गोपदुःखं तद्बोधनाय निजमग्रजमेषु सोऽधात् ॥ ३४॥
 | verse_line2  = रेमे भविष्यदनुवीक्ष्य हि गोपदुःखं तद्बोधनाय निजमग्रजमेषु सोऽधात् ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 13,540: / Line 15,036: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = (स) तं ब्रह्मणो वरबलादुरगं त्ववध्यं सर्वैरवार्यविषवीर्यमृते सुपर्णात् ।
+| verse_lines  = (स) तं ब्रह्मणो वरबलादुरगं त्ववध्यं सर्वैरवार्यविषवीर्यमृते सुपर्णात् ।;विज्ञाय तद्विषविदूषितवारिपानसन्नान् पशूनपि वयस्यजनान् स आवीत् ॥ ३५॥
 | verse_line2  = विज्ञाय तद्विषविदूषितवारिपानसन्नान् पशूनपि वयस्यजनान् स आवीत् ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 13,549: / Line 15,046: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्दृष्टिदिव्यसुधया सहसाऽभिवृष्टाः सर्वेऽपि जीवितमवापुरथोच्छशाखम् ।
+| verse_lines  = तद्दृष्टिदिव्यसुधया सहसाऽभिवृष्टाः सर्वेऽपि जीवितमवापुरथोच्छशाखम् ।;कृष्णः कदम्बमधिरुह्य ततोऽतितुङ्गादास्फोट्य गाढरशनो न्यपतद् विषोदे ॥ ३६॥
 | verse_line2  = कृष्णः कदम्बमधिरुह्य ततोऽतितुङ्गादास्फोट्य गाढरशनो न्यपतद् विषोदे ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 13,558: / Line 15,056: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘सार्पह्रदः पुरुषसारनिपातवेगसङ्क्षोभितोरगविषोचच्छ्वसिताम्बुराशिः ।
+| verse_lines  = ‘सार्पह्रदः पुरुषसारनिपातवेगसङ्क्षोभितोरगविषोचच्छ्वसिताम्बुराशिः ।;पर्यक्प्लुतो विषकषायविभीषणोर्मिभीमो धनुःशतमनन्तबलस्य किं तत्’ ॥ ३७॥
 | verse_line2  = पर्यक्प्लुतो विषकषायविभीषणोर्मिभीमो धनुःशतमनन्तबलस्य किं तत्’ ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 13,567: / Line 15,066: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं यामुनह्रदविलोलकमाप्य नागः काल्यो निजैः समदशत् सह वासुदेवम्(भा\.पु\. १०\.१६\.६\-७) ।
+| verse_lines  = तं यामुनह्रदविलोलकमाप्य नागः काल्यो निजैः समदशत् सह वासुदेवम्(भा\.पु\. १०\.१६\.६\-७) ।;भोगैर्बबन्ध च निजेश्वरमेनमज्ञः सेहे तमीश उत भक्तिमतोऽपराधम् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = भोगैर्बबन्ध च निजेश्वरमेनमज्ञः सेहे तमीश उत भक्तिमतोऽपराधम् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 13,576: / Line 15,076: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्पातमीक्ष्य तु तदाऽखिलगोपसङ्घस्तत्राऽजगाम हलिना प्रतिबोधितोऽपि ।
+| verse_lines  = उत्पातमीक्ष्य तु तदाऽखिलगोपसङ्घस्तत्राऽजगाम हलिना प्रतिबोधितोऽपि ।;दृष्ट्वा निजाश्रयजनस्य बहोः सुदुःखं कृष्णः स्वभक्तमपि नागममुं ममर्द ॥ ३९॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा निजाश्रयजनस्य बहोः सुदुःखं कृष्णः स्वभक्तमपि नागममुं ममर्द ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 13,585: / Line 15,086: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्योन्नतेषु स फणेषु ननर्त कृष्णो ब्रह्मादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः ।
+| verse_lines  = तस्योन्नतेषु स फणेषु ननर्त कृष्णो ब्रह्मादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः ।;आर्तो मुखैरुरु वमन् रुधिरं स नागो नारायणं तमरणं मनसा जगाम ॥ ४०॥
 | verse_line2  = आर्तो मुखैरुरु वमन् रुधिरं स नागो नारायणं तमरणं मनसा जगाम ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 13,594: / Line 15,096: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तच्चित्रताण्डवविरुग्णफणातपत्रं रक्तं वमन्तमुरु सन्नधियं नितान्तम् ।
+| verse_lines  = तच्चित्रताण्डवविरुग्णफणातपत्रं रक्तं वमन्तमुरु सन्नधियं नितान्तम् ।;दृष्ट्वाऽहिराजमुपसेदुरमुष्य पत्न्यो नेमुश्च सर्वजगदादिगुरुं भुवीशम् ॥ ४१॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वाऽहिराजमुपसेदुरमुष्य पत्न्यो नेमुश्च सर्वजगदादिगुरुं भुवीशम् ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 13,603: / Line 15,106: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताभिः स्तुतः स भगवानमुना च तस्मै दत्त्वाऽभयं यमसहोदरवारितोऽमुम् ।
+| verse_lines  = ताभिः स्तुतः स भगवानमुना च तस्मै दत्त्वाऽभयं यमसहोदरवारितोऽमुम् ।;उत्सृज्य निर्विषजलां यमुनां चकार संस्तूयमानचरितः सुरसिद्धसाध्यैः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = उत्सृज्य निर्विषजलां यमुनां चकार संस्तूयमानचरितः सुरसिद्धसाध्यैः ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 13,612: / Line 15,116: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गोपैर्बलादिभिरुदीर्णतरप्रमोदैः सार्द्धं समेत्य भगवानरविन्दनेत्रः ।
+| verse_lines  = गोपैर्बलादिभिरुदीर्णतरप्रमोदैः सार्द्धं समेत्य भगवानरविन्दनेत्रः ।;तां रात्रिमत्र निवसन् यमुनातटे स दावाग्निमुद्धतबलं च पपौ व्रजार्थे ॥ ४३॥
 | verse_line2  = तां रात्रिमत्र निवसन् यमुनातटे स दावाग्निमुद्धतबलं च पपौ व्रजार्थे ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 13,621: / Line 15,126: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्थं सुरासुरगणैरविचिन्त्यदिव्यकर्माणि गोकुलगतेऽगणितोरुशक्तौ ।
+| verse_lines  = इत्थं सुरासुरगणैरविचिन्त्यदिव्यकर्माणि गोकुलगतेऽगणितोरुशक्तौ ।;कुर्वत्यजे व्रजभुवामभवद् विनाश उग्राभिधादसुरतस्तरुरूपतोऽलम् ॥ ४४॥
 | verse_line2  = कुर्वत्यजे व्रजभुवामभवद् विनाश उग्राभिधादसुरतस्तरुरूपतोऽलम् ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 13,630: / Line 15,136: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्गन्धतो नृपशुमुख्यसमस्तभूतान्यापुर्मृतिं बहुलरोगनिपीडितानि ।
+| verse_lines  = तद्गन्धतो नृपशुमुख्यसमस्तभूतान्यापुर्मृतिं बहुलरोगनिपीडितानि ।;धातुर्वराज्जगदभावकृतैकबुद्धिर्वद्ध्यो न केनचिदसौ तरुरूपदैत्यः ॥ ४५॥
 | verse_line2  = धातुर्वराज्जगदभावकृतैकबुद्धिर्वद्ध्यो न केनचिदसौ तरुरूपदैत्यः ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 13,639: / Line 15,146: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सङ्कर्षणेऽपि तदुदारविषानुविष्टे कृष्णो निजस्पर्शतस्तमपेतरोगम् ।
+| verse_lines  = सङ्कर्षणेऽपि तदुदारविषानुविष्टे कृष्णो निजस्पर्शतस्तमपेतरोगम् ।;कृत्वा बभञ्ज विषवृक्षममुं बलेन तस्यानुगैः सह तदाकृतिभिः समस्तैः ॥ ४६॥
 | verse_line2  = कृत्वा बभञ्ज विषवृक्षममुं बलेन तस्यानुगैः सह तदाकृतिभिः समस्तैः ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 13,648: / Line 15,156: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दैत्यांश्च गोवपुष आत्तवरान् विरिञ्चान्मृत्यूज्झितानपि निपात्य ददाह वृक्षान् ।
+| verse_lines  = दैत्यांश्च गोवपुष आत्तवरान् विरिञ्चान्मृत्यूज्झितानपि निपात्य ददाह वृक्षान् ।;विक्रीड्य रामसहितो यमुनाजले स नीरोगमाशु कृतवान् व्रजमब्जनाभः ॥ ४७॥
 | verse_line2  = विक्रीड्य रामसहितो यमुनाजले स नीरोगमाशु कृतवान् व्रजमब्जनाभः ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 13,657: / Line 15,166: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सप्तोक्षणोऽतिबलवीर्ययुतानदम्यान् सर्वैर्गिरीशवरतो दितिजप्रधानान् ।
+| verse_lines  = सप्तोक्षणोऽतिबलवीर्ययुतानदम्यान् सर्वैर्गिरीशवरतो दितिजप्रधानान् ।;हत्वा सुतामलभदाशु विभुर्यशोदाभ्रातुः स कुम्भकसमाह्वयिनोऽपि नीलाम् ॥ ४८॥
 | verse_line2  = हत्वा सुतामलभदाशु विभुर्यशोदाभ्रातुः स कुम्भकसमाह्वयिनोऽपि नीलाम् ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 13,666: / Line 15,176: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = या पूर्वजन्मनि तपः प्रथमैव भार्या भूयासमित्यचरदस्य हि सङ्गमो मे ।
+| verse_lines  = या पूर्वजन्मनि तपः प्रथमैव भार्या भूयासमित्यचरदस्य हि सङ्गमो मे ।;स्यात् कृष्णजन्मनि समस्तवराङ्गनाभ्यः पूर्वं त्विति स्म तदिमां प्रथमं स आप ॥ ४९॥
 | verse_line2  = स्यात् कृष्णजन्मनि समस्तवराङ्गनाभ्यः पूर्वं त्विति स्म तदिमां प्रथमं स आप ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 13,675: / Line 15,186: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अग्रे द्विजत्वत उपावहदेष नीलां गोपाङ्गना अपि पुरा वरमापिरे यत् ।
+| verse_lines  = अग्रे द्विजत्वत उपावहदेष नीलां गोपाङ्गना अपि पुरा वरमापिरे यत् ।;संस्कारतः प्रथममेव सुसङ्गमो नो भूयात् तवेति परमाप्सरसः पुरा याः ॥ ५०॥
 | verse_line2  = संस्कारतः प्रथममेव सुसङ्गमो नो भूयात् तवेति परमाप्सरसः पुरा याः ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 13,684: / Line 15,196: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्राथ कृष्णमवदन् सबलं वयस्याः पक्‍वानि तालसुफलान्यनुभोजयेति ।
+| verse_lines  = तत्राथ कृष्णमवदन् सबलं वयस्याः पक्‍वानि तालसुफलान्यनुभोजयेति ।;इत्यर्थितः सबल आप स तालवृन्दं गोपैर्दुरासदमतीव हि धेनुकेन ॥ ५१॥
 | verse_line2  = इत्यर्थितः सबल आप स तालवृन्दं गोपैर्दुरासदमतीव हि धेनुकेन ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 13,693: / Line 15,206: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विघ्नेशतो वरमवाप्य (स) सुदुष्टदैत्यो दीर्घायुरुत्तमबलः कदनप्रियोऽभूत् ।
+| verse_lines  = विघ्नेशतो वरमवाप्य (स) सुदुष्टदैत्यो दीर्घायुरुत्तमबलः कदनप्रियोऽभूत् ।;नित्योद्धतः स उत राममवेक्ष्य तालवृन्तात् फलानि गलयन्तमथाभ्यधावत् ।;तस्य प्रहारमभिकाङ्क्षत आशु पृष्ठपादौ प्रगृह्य तृणराजशिरोऽहरत् सः ॥ ५२॥
 | verse_line2  = नित्योद्धतः स उत राममवेक्ष्य तालवृन्तात् फलानि गलयन्तमथाभ्यधावत् ।
 }}
@@ Line 13,702: / Line 15,216: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् हते खरतरे खररूपदैत्ये सर्वे खराश्च खरतालवनान्तरस्थाः ।
+| verse_lines  = तस्मिन् हते खरतरे खररूपदैत्ये सर्वे खराश्च खरतालवनान्तरस्थाः ।;प्रापुः खरस्वरतराः खरराक्षसारिं कृष्णं बलेन सहितं निहताश्च तेन ॥ ५३॥
 | verse_line2  = प्रापुः खरस्वरतराः खरराक्षसारिं कृष्णं बलेन सहितं निहताश्च तेन ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 13,711: / Line 15,226: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वान् निहत्य खररूपधरान् स दैत्यान् विघ्नेश्वरस्य वरतोऽन्यजनैरवध्यान् ।
+| verse_lines  = सर्वान् निहत्य खररूपधरान् स दैत्यान् विघ्नेश्वरस्य वरतोऽन्यजनैरवध्यान् ।;पक्‍वानि तालसुफलानि निजेषु चादाद् दुर्वारपौरुषगुणोद्भरितो रमेशः ॥ ५४॥
 | verse_line2  = पक्‍वानि तालसुफलानि निजेषु चादाद् दुर्वारपौरुषगुणोद्भरितो रमेशः ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 13,720: / Line 15,236: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पक्षद्वयेन विहरत्स्वथ गोपकेषु दैत्यः प्रलम्ब इति कंसविसृष्ट आगात् ।
+| verse_lines  = पक्षद्वयेन विहरत्स्वथ गोपकेषु दैत्यः प्रलम्ब इति कंसविसृष्ट आगात् ।;कृष्णस्य पक्षिषु जयत्स्वथ राममेत्य पापः पराजित उवाह तमुग्ररूपः ॥ ५५॥
 | verse_line2  = कृष्णस्य पक्षिषु जयत्स्वथ राममेत्य पापः पराजित उवाह तमुग्ररूपः ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 13,729: / Line 15,246: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीतेन रोहिणिसुतेन हरिः स्तुतोऽसौ स्वाविष्टतामुपदिदेश बलाभिपूर्त्यै ।
+| verse_lines  = भीतेन रोहिणिसुतेन हरिः स्तुतोऽसौ स्वाविष्टतामुपदिदेश बलाभिपूर्त्यै ।;तेनैव पूरितबलोऽम्बरचारिणं तं पापं प्रलम्बमुरुमुष्टिहतं चकार ॥ ५६॥
 | verse_line2  = तेनैव पूरितबलोऽम्बरचारिणं तं पापं प्रलम्बमुरुमुष्टिहतं चकार ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 13,738: / Line 15,256: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् हते सुरगणा बलदेवनाम रामस्य चक्रुरतितृप्तियुता हरिश्च ।
+| verse_lines  = तस्मिन् हते सुरगणा बलदेवनाम रामस्य चक्रुरतितृप्तियुता हरिश्च ।;वह्निं पपौ पुनरपि प्रदहन्तमुच्चैर्गोपांश्च गोगणमगण्यगुणार्णवोऽपात् ॥ ५७॥
 | verse_line2  = वह्निं पपौ पुनरपि प्रदहन्तमुच्चैर्गोपांश्च गोगणमगण्यगुणार्णवोऽपात् ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 13,747: / Line 15,266: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णं कदाचिदतिदूरगतं वयस्या ऊचुः क्षुधाऽर्दिततरा वयमित्युदारम् ।
+| verse_lines  = कृष्णं कदाचिदतिदूरगतं वयस्या ऊचुः क्षुधाऽर्दिततरा वयमित्युदारम् ।;सोऽप्याह सत्रमिह विप्रगणाश्चरन्ति तान् याचतेति परिपूर्णसमस्तकामः ॥ ५८॥
 | verse_line2  = सोऽप्याह सत्रमिह विप्रगणाश्चरन्ति तान् याचतेति परिपूर्णसमस्तकामः ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 13,756: / Line 15,276: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तान् प्राप्य काममनवाप्य पुनश्च गोपाः कृष्णं समापुरथ तानवदत् स देवः ।
+| verse_lines  = तान् प्राप्य काममनवाप्य पुनश्च गोपाः कृष्णं समापुरथ तानवदत् स देवः ।;पत्नीः समर्थयत मद्वचनादिति स्म चक्रुश्च ते तदपि ता भगवन्तमापुः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = पत्नीः समर्थयत मद्वचनादिति स्म चक्रुश्च ते तदपि ता भगवन्तमापुः ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 13,765: / Line 15,286: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताः षड्विधान्नपरिपूर्णकराः समेताः प्राप्ता विसृज्य पतिपुत्रसमस्तबन्धून् ।
+| verse_lines  = ताः षड्विधान्नपरिपूर्णकराः समेताः प्राप्ता विसृज्य पतिपुत्रसमस्तबन्धून् ।;आत्मार्चनैकपरमा विससर्ज देहं एका पतिप्रविधुता पदमाप विष्णोः ॥ ६०॥
 | verse_line2  = आत्मार्चनैकपरमा विससर्ज देहं एका पतिप्रविधुता पदमाप विष्णोः ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 13,774: / Line 15,296: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भुक्त्वाऽथ गोपसहितो भगवांस्तदन्नं रेमे च गोकुलमवाप्य समस्तनाथः ।
+| verse_lines  = भुक्त्वाऽथ गोपसहितो भगवांस्तदन्नं रेमे च गोकुलमवाप्य समस्तनाथः ।;आज्ञातिलङ्घनकृतेः स्वकृतापराधात् पश्चात् सुतप्तमनसोऽप्यभवन् स्म विप्राः ॥ ६१॥
 | verse_line2  = आज्ञातिलङ्घनकृतेः स्वकृतापराधात् पश्चात् सुतप्तमनसोऽप्यभवन् स्म विप्राः ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 13,783: / Line 15,306: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णोऽथ वीक्ष्य पुरुहूतमहप्रयत्नं गोपान् न्यवारयदविस्मरणाय तस्य ।
+| verse_lines  = कृष्णोऽथ वीक्ष्य पुरुहूतमहप्रयत्नं गोपान् न्यवारयदविस्मरणाय तस्य ।;मा मानुषोऽयमिति मामवगच्छतात्स इत्यव्ययोऽस्य विदधे महभङ्गमीशः ॥ ६२॥
 | verse_line2  = मा मानुषोऽयमिति मामवगच्छतात्स इत्यव्ययोऽस्य विदधे महभङ्गमीशः ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 13,792: / Line 15,316: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गोपांश्च तान् गिरिमहोऽस्मदुरुस्वधर्म इत्युक्तिसच्छलत आत्ममहेऽवतार्य ।
+| verse_lines  = गोपांश्च तान् गिरिमहोऽस्मदुरुस्वधर्म इत्युक्तिसच्छलत आत्ममहेऽवतार्य ।;भूत्वाऽतिविस्तृततनुर्बुभुजे बलिं स नानाविधान्नरसपानगुणैः सहैव ॥ ६३॥
 | verse_line2  = भूत्वाऽतिविस्तृततनुर्बुभुजे बलिं स नानाविधान्नरसपानगुणैः सहैव ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 13,801: / Line 15,326: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इन्द्रोऽथ विस्मृतरथाङ्गधरावतारो मेघान् समादिशदुरूदकपूगवृष्ट्यै ।
+| verse_lines  = इन्द्रोऽथ विस्मृतरथाङ्गधरावतारो मेघान् समादिशदुरूदकपूगवृष्ट्यै ।;ते प्रेरिताः सकलगोकुलनाशनाय धारा वितेरुरुनागकरप्रकाराः ॥ ६४॥
 | verse_line2  = ते प्रेरिताः सकलगोकुलनाशनाय धारा वितेरुरुनागकरप्रकाराः ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 13,810: / Line 15,336: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताभिर्निपीडितमुदीक्ष्य स कञ्जनाभः सर्वं व्रजं गिरिवरं प्रसभं दधार ।
+| verse_lines  = ताभिर्निपीडितमुदीक्ष्य स कञ्जनाभः सर्वं व्रजं गिरिवरं प्रसभं दधार ।;वामेन कञ्जदलकोमलपाणिनैव तत्राखिलाः प्रविविशुः पशुषाः स्वगोभिः ॥ ६५॥
 | verse_line2  = वामेन कञ्जदलकोमलपाणिनैव तत्राखिलाः प्रविविशुः पशुषाः स्वगोभिः ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 13,819: / Line 15,346: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वृष्ट्वोरुवार्यथ निरन्तरसप्तरात्रं त्रातं समीक्ष्य हरिणा व्रजमश्रमेण ।
+| verse_lines  = वृष्ट्वोरुवार्यथ निरन्तरसप्तरात्रं त्रातं समीक्ष्य हरिणा व्रजमश्रमेण ।;शक्रोऽनुसंस्मृतसुरप्रवरावतारः पादाम्बुजं यदुपतेः शरणं जगाम ॥ ६६॥
 | verse_line2  = शक्रोऽनुसंस्मृतसुरप्रवरावतारः पादाम्बुजं यदुपतेः शरणं जगाम ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 13,828: / Line 15,356: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तुष्टाव चैनमुरुवेदशिरोगताभिर्गीर्भिः सदाऽगणितपूर्णगुणार्णवं तम् ।
+| verse_lines  = तुष्टाव चैनमुरुवेदशिरोगताभिर्गीर्भिः सदाऽगणितपूर्णगुणार्णवं तम् ।;गोभृद् गुरुं हरगुरोरपि गोगणेन युक्तः सहस्रगुरगाधगुमग्र्यमग्र्यात् ॥ ६७॥
 | verse_line2  = गोभृद् गुरुं हरगुरोरपि गोगणेन युक्तः सहस्रगुरगाधगुमग्र्यमग्र्यात् ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 13,837: / Line 15,366: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वत्तो जगत् सकलमाविरभूदगण्यधाम्नस्त्वमेव परिपासि समस्तमन्ते ।
+| verse_lines  = त्वत्तो जगत् सकलमाविरभूदगण्यधाम्नस्त्वमेव परिपासि समस्तमन्ते ।;अत्सि त्वयैव जगतोऽस्य हि बन्धमोक्षौ न त्वत्समोऽस्ति (कुतश्चित्) कुहचित् परिपूर्णशक्ते ॥ ६८॥
 | verse_line2  = अत्सि त्वयैव जगतोऽस्य हि बन्धमोक्षौ न त्वत्समोऽस्ति (कुतश्चित्) कुहचित् परिपूर्णशक्ते ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 13,846: / Line 15,376: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षन्तव्यमेव भवता मम बाल्यमीश त्वत्संश्रयोऽस्मि हि सदेत्यभिवन्दितोऽजः ।
+| verse_lines  = क्षन्तव्यमेव भवता मम बाल्यमीश त्वत्संश्रयोऽस्मि हि सदेत्यभिवन्दितोऽजः ।;क्षान्तं सदैव भवतस्तव शिक्षणाय पूजापहारविधिरित्यवदद् रमेशः ॥ ६९॥
 | verse_line2  = क्षान्तं सदैव भवतस्तव शिक्षणाय पूजापहारविधिरित्यवदद् रमेशः ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 13,855: / Line 15,386: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गोविन्दमेनमभिषिच्य स गोगणेशो गोभिर्जगाम गुणपूर्णममुं प्रणम्य ।
+| verse_lines  = गोविन्दमेनमभिषिच्य स गोगणेशो गोभिर्जगाम गुणपूर्णममुं प्रणम्य ।;गोपैर्गिराम्पतिरपि प्रणतोऽभिगम्य गोवर्द्धनोद्धरणसङ्गतसंशयैः सः ॥ ७०॥
 | verse_line2  = गोपैर्गिराम्पतिरपि प्रणतोऽभिगम्य गोवर्द्धनोद्धरणसङ्गतसंशयैः सः ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 13,864: / Line 15,396: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णं ततः प्रभृति गोपगणा व्यजानन् नारायणोऽयमिति गर्गवचश्च नन्दात् ।
+| verse_lines  = कृष्णं ततः प्रभृति गोपगणा व्यजानन् नारायणोऽयमिति गर्गवचश्च नन्दात् ।;नारायणस्य सम इत्युदितं निशम्य पूजां च चक्रुरधिकामरविन्दनेत्रे ॥ ७१॥
 | verse_line2  = नारायणस्य सम इत्युदितं निशम्य पूजां च चक्रुरधिकामरविन्दनेत्रे ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 13,873: / Line 15,406: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्कन्दादुपात्तवरतो मरणादपेतं दृष्ट्वा च रामनिहतं बलिनं प्रलम्बम् ।
+| verse_lines  = स्कन्दादुपात्तवरतो मरणादपेतं दृष्ट्वा च रामनिहतं बलिनं प्रलम्बम् ।;चक्रुर्विनिश्चयममुष्य सुराधिकत्वे गोपा अथास्य विदधुः परमां च पूजाम् ॥ ७२॥
 | verse_line2  = चक्रुर्विनिश्चयममुष्य सुराधिकत्वे गोपा अथास्य विदधुः परमां च पूजाम् ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 13,882: / Line 15,416: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कात्यायनीव्रतपराः स्वपतित्वहेतोः कन्या उवाह भगवानपराश्च गोपीः ।
+| verse_lines  = कात्यायनीव्रतपराः स्वपतित्वहेतोः कन्या उवाह भगवानपराश्च गोपीः ।;अन्यैर्धृता अयुगबाणशराभिनुन्नाः प्राप्ता निशास्वरमयच्छशिराजितासु ॥ ७३॥
 | verse_line2  = अन्यैर्धृता अयुगबाणशराभिनुन्नाः प्राप्ता निशास्वरमयच्छशिराजितासु ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 13,891: / Line 15,426: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तास्वत्र तेन जनिता दशलक्षपुत्रा नारायणाह्वययुता बलिनश्च गोपाः ।
+| verse_lines  = तास्वत्र तेन जनिता दशलक्षपुत्रा नारायणाह्वययुता बलिनश्च गोपाः ।;सर्वेऽपि दैवतगणा भगवत्सुतत्वमाप्तुं धरातलगता हरिभक्तिहेतोः ॥ ७४॥
 | verse_line2  = सर्वेऽपि दैवतगणा भगवत्सुतत्वमाप्तुं धरातलगता हरिभक्तिहेतोः ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 13,900: / Line 15,436: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तास्तत्र पूर्ववरदानकृते रमेशो रामाद्(रामा) द्विजत्वगमनादपि पूर्वमेव ।
+| verse_lines  = तास्तत्र पूर्ववरदानकृते रमेशो रामाद्(रामा) द्विजत्वगमनादपि पूर्वमेव ।;सर्वा निशास्वरमयत् समभीष्टसिद्धिचिन्तामणिर्हि भगवानशुभैरलिप्तः ॥ ७५॥
 | verse_line2  = सर्वा निशास्वरमयत् समभीष्टसिद्धिचिन्तामणिर्हि भगवानशुभैरलिप्तः ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 13,909: / Line 15,446: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्पूर्णचन्द्रकरराजितसद्रजन्यां वृन्दावने कुमुदकुन्दसुगन्धवाते ।
+| verse_lines  = सम्पूर्णचन्द्रकरराजितसद्रजन्यां वृन्दावने कुमुदकुन्दसुगन्धवाते ।;श्रुत्वा मुकुन्दमुखनिस्सृतगीतसारं गोपाङ्गना मुमुहुरत्र ससार यक्षः ॥ ७६॥
 | verse_line2  = श्रुत्वा मुकुन्दमुखनिस्सृतगीतसारं गोपाङ्गना मुमुहुरत्र ससार यक्षः ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 13,918: / Line 15,456: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रुद्रप्रसादकृतरक्ष उतास्य सख्युर्भृत्यो बली खलतरोऽपिच शङ्खचूडः ।
+| verse_lines  = रुद्रप्रसादकृतरक्ष उतास्य सख्युर्भृत्यो बली खलतरोऽपिच शङ्खचूडः ।;ताः कालयन् भगवतस्तलताडनेन मृत्युं जगाम मणिमस्य जहार कृष्णः ॥ ७७॥
 | verse_line2  = ताः कालयन् भगवतस्तलताडनेन मृत्युं जगाम मणिमस्य जहार कृष्णः ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 13,927: / Line 15,466: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नाम्नाऽप्यरिष्ट उरुगायविलोमचेष्टो गोष्ठं जगाम वृषभाकृतिरप्यवध्यः ।
+| verse_lines  = नाम्नाऽप्यरिष्ट उरुगायविलोमचेष्टो गोष्ठं जगाम वृषभाकृतिरप्यवध्यः ।;शम्भोर्वरादनुगतश्च सदैव कंसं गां भीषयन्तममुमाह्वयदाशु कृष्णः ॥ ७८॥
 | verse_line2  = शम्भोर्वरादनुगतश्च सदैव कंसं गां भीषयन्तममुमाह्वयदाशु कृष्णः ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 13,936: / Line 15,476: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽप्याससाद हरिमुग्रविषाणकोटिमग्रे निधाय जगृहेऽस्य विषाणमीशः ।
+| verse_lines  = सोऽप्याससाद हरिमुग्रविषाणकोटिमग्रे निधाय जगृहेऽस्य विषाणमीशः ।;भूमौ निपात्य च वृषासुरमुग्रवीर्यं यज्ञे यथा पशुममारयदग्र्यशक्तिः ॥ ७९॥
 | verse_line2  = भूमौ निपात्य च वृषासुरमुग्रवीर्यं यज्ञे यथा पशुममारयदग्र्यशक्तिः ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 13,945: / Line 15,486: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = केशी (च) तु कंसविहितस्तुरगस्वरूपो गिर्यात्मजावरमवाप्य सदा विमृत्युः ।
+| verse_lines  = केशी (च) तु कंसविहितस्तुरगस्वरूपो गिर्यात्मजावरमवाप्य सदा विमृत्युः ।;पापः स केशवमवाप मुखेऽस्य बाहुं प्रावेशयत् स भगवान् ववृधेऽथ देहे ॥ ८०॥
 | verse_line2  = पापः स केशवमवाप मुखेऽस्य बाहुं प्रावेशयत् स भगवान् ववृधेऽथ देहे ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 13,954: / Line 15,496: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्खादनाय कुमतिः स कृतप्रयासः शीर्णास्यदन्तदशनच्छदरुद्धवायुः ।
+| verse_lines  = तत्खादनाय कुमतिः स कृतप्रयासः शीर्णास्यदन्तदशनच्छदरुद्धवायुः ।;(दीर्णः) शीर्णः पपात च मृतो हरिरप्यशेषैर्ब्रह्मेशशक्रदिनकृत्प्रमुखैः स्तुतोऽभूत् ॥ ८१॥
 | verse_line2  = (दीर्णः) शीर्णः पपात च मृतो हरिरप्यशेषैर्ब्रह्मेशशक्रदिनकृत्प्रमुखैः स्तुतोऽभूत् ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 13,963: / Line 15,506: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्योमश्च नाम मयसूनुरजप्रसादाल्लब्धायुतायुरखिलान् विदधे बिले सः ।
+| verse_lines  = व्योमश्च नाम मयसूनुरजप्रसादाल्लब्धायुतायुरखिलान् विदधे बिले सः ।;तं श्रीपतिः सुरपतिः पशुवद् विशस्य निःसारितान् बिलमुखादखिलांश्चकार ॥ ८२॥
 | verse_line2  = तं श्रीपतिः सुरपतिः पशुवद् विशस्य निःसारितान् बिलमुखादखिलांश्चकार ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 13,972: / Line 15,516: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कुर्वत्यनन्यविषयाणि दुरन्तशक्तौ कर्माणि गोकुलगतेऽखिललोकनाथे ।
+| verse_lines  = कुर्वत्यनन्यविषयाणि दुरन्तशक्तौ कर्माणि गोकुलगतेऽखिललोकनाथे ।;कंसाय सर्वमवदत् सुरकार्यहेतोर्ब्रह्माङ्कजो मुनिरकारि यदीशपित्रा ॥ ८३॥
 | verse_line2  = कंसाय सर्वमवदत् सुरकार्यहेतोर्ब्रह्माङ्कजो मुनिरकारि यदीशपित्रा ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 13,981: / Line 15,526: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वाऽतिकोपरभसोच्चलितः स कंसो बद्ध्वा सभार्यमथ शूरजमुग्रकर्मा ।
+| verse_lines  = श्रुत्वाऽतिकोपरभसोच्चलितः स कंसो बद्ध्वा सभार्यमथ शूरजमुग्रकर्मा ।;अक्रूरमाश्वदिशदानयनाय विष्णो रामान्वितस्य सह गोपगणै रथेन ॥ ८४॥
 | verse_line2  = अक्रूरमाश्वदिशदानयनाय विष्णो रामान्वितस्य सह गोपगणै रथेन ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 13,990: / Line 15,536: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संसेवनाय स हरेरभवत् पुरैव नाम्ना किशोर इति यः सुरगायकोऽभूत् ।
+| verse_lines  = संसेवनाय स हरेरभवत् पुरैव नाम्ना किशोर इति यः सुरगायकोऽभूत् ।;स्वायम्भुवस्य च मनोः परमांशयुक्त आवेशयुक् कमलजस्य बभूव विद्वान् ॥ ८५॥
 | verse_line2  = स्वायम्भुवस्य च मनोः परमांशयुक्त आवेशयुक् कमलजस्य बभूव विद्वान् ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 13,999: / Line 15,546: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽक्रूर इत्यभवदुत्तमपूज्यकर्मा वृष्णिष्वथाऽस स हि भोजपतेश्च मन्त्री ।
+| verse_lines  = सोऽक्रूर इत्यभवदुत्तमपूज्यकर्मा वृष्णिष्वथाऽस स हि भोजपतेश्च मन्त्री ।;आदिष्ट एव जगदीश्वरदृष्टिहेतोरानन्दपूर्णसुमना अभवत् कृतार्थः ॥ ८६॥
 | verse_line2  = आदिष्ट एव जगदीश्वरदृष्टिहेतोरानन्दपूर्णसुमना अभवत् कृतार्थः ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 14,008: / Line 15,556: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आरुह्य तद्रथवरं भगवत्पदाब्जमब्जोद्भवप्रणतमन्तरमन्तरेण ।
+| verse_lines  = आरुह्य तद्रथवरं भगवत्पदाब्जमब्जोद्भवप्रणतमन्तरमन्तरेण ।;सञ्चिन्तयन् पथि जगाम स गोष्ठमाराद् दृष्ट्वा पदाङ्कितभुवं मुमुदे परस्य ॥ ८७॥
 | verse_line2  = सञ्चिन्तयन् पथि जगाम स गोष्ठमाराद् दृष्ट्वा पदाङ्कितभुवं मुमुदे परस्य ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 14,017: / Line 15,566: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽचेष्टतात्र जगदीशितुरङ्गसङ्गलब्धोच्चयेन निखिलाघविदारणेषु ।
+| verse_lines  = सोऽचेष्टतात्र जगदीशितुरङ्गसङ्गलब्धोच्चयेन निखिलाघविदारणेषु ।;पांसुष्वजेशपुरुहूतमुखोच्चविद्युद्भ्राजत्किरीटमणिलोचनगोचरेषु ॥ ८८॥
 | verse_line2  = पांसुष्वजेशपुरुहूतमुखोच्चविद्युद्भ्राजत्किरीटमणिलोचनगोचरेषु ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 14,026: / Line 15,576: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽपश्यताथ जगदेकगुरुं समेतमग्रोद्भवेन भुवि गा अपि दोहयन्तम् ।
+| verse_lines  = सोऽपश्यताथ जगदेकगुरुं समेतमग्रोद्भवेन भुवि गा अपि दोहयन्तम् ।;आनन्दसान्द्रतनुमक्षयमेनमीक्ष्य हृष्टः पपात पदयोः पुरुषोत्तमस्य ॥ ८९॥
 | verse_line2  = आनन्दसान्द्रतनुमक्षयमेनमीक्ष्य हृष्टः पपात पदयोः पुरुषोत्तमस्य ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 14,035: / Line 15,586: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्थाप्य तं यदुपतिः सबलो गृहं स्वं नीत्वोपचारमखिलं प्रविधाय तस्मिन् ।
+| verse_lines  = उत्थाप्य तं यदुपतिः सबलो गृहं स्वं नीत्वोपचारमखिलं प्रविधाय तस्मिन् ।;नित्योदिताक्षयचिदप्यखिलं स तस्माच्छुश्राव लोकचरितानुविडम्बनेन ॥ ९०॥
 | verse_line2  = नित्योदिताक्षयचिदप्यखिलं स तस्माच्छुश्राव लोकचरितानुविडम्बनेन ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 14,044: / Line 15,596: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा स कंसहृदि संस्थितमब्जनाभः प्रातस्तु गोपसहितो रथमारुरोह ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा स कंसहृदि संस्थितमब्जनाभः प्रातस्तु गोपसहितो रथमारुरोह ।;रामश्वफल्कतनयाभियुतो जगाम यानेन तेन यमुनातटमव्ययात्मा ॥ ९१॥
 | verse_line2  = रामश्वफल्कतनयाभियुतो जगाम यानेन तेन यमुनातटमव्ययात्मा ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 14,053: / Line 15,606: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संस्थाप्य तौ रथवरे जगताऽभिवन्द्यौ श्वाफल्किराश्ववततार यमस्वसारम् ।
+| verse_lines  = संस्थाप्य तौ रथवरे जगताऽभिवन्द्यौ श्वाफल्किराश्ववततार यमस्वसारम् ।;स्नात्वा स तत्र विधिनैव कृताघमर्षः शेषासनं परमपूरुषमत्र चैक्षत् ॥ ९२॥
 | verse_line2  = स्नात्वा स तत्र विधिनैव कृताघमर्षः शेषासनं परमपूरुषमत्र चैक्षत् ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 14,062: / Line 15,616: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नित्यं हि शेषमभिपश्यति सिद्धमन्त्रो दानेश्वरः स तु तदा ददृशे हरिं च ।
+| verse_lines  = नित्यं हि शेषमभिपश्यति सिद्धमन्त्रो दानेश्वरः स तु तदा ददृशे हरिं च ।;अग्रे हि बालतनुमत्र समीक्ष्य कृष्णं किं नास्ति यान इति यानमुखो बभूव ॥ ९३॥
 | verse_line2  = अग्रे हि बालतनुमत्र समीक्ष्य कृष्णं किं नास्ति यान इति यानमुखो बभूव ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 14,071: / Line 15,626: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रापि कृष्णमभिवीक्ष्य पुनर्निमज्य शेषोरुभोगशयनं परमं ददर्श ।
+| verse_lines  = तत्रापि कृष्णमभिवीक्ष्य पुनर्निमज्य शेषोरुभोगशयनं परमं ददर्श ।;ब्रह्मेशशक्रमुखदेवमुनीन्द्रवृन्दसंवन्दिताङ्घ्रियुगमिन्दिरया समेतम् ॥ ९४॥
 | verse_line2  = ब्रह्मेशशक्रमुखदेवमुनीन्द्रवृन्दसंवन्दिताङ्घ्रियुगमिन्दिरया समेतम् ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 14,080: / Line 15,636: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्तुत्वा वरस्तुतिभिरव्ययमब्जनाभं सोऽन्तर्हिते भगवति स्वकमारुरोह ।
+| verse_lines  = स्तुत्वा वरस्तुतिभिरव्ययमब्जनाभं सोऽन्तर्हिते भगवति स्वकमारुरोह ।;यानं च तेन सहितो भगवान् जगाम सायं पुरीं सहबलो मधुरामनन्तः ॥ ९५॥
 | verse_line2  = यानं च तेन सहितो भगवान् जगाम सायं पुरीं सहबलो मधुरामनन्तः ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 14,089: / Line 15,646: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अग्रेऽथ दानपतिमक्षयपौरुषोऽसावीशो विसृज्य सबलः सहितो वयस्यैः ।
+| verse_lines  = अग्रेऽथ दानपतिमक्षयपौरुषोऽसावीशो विसृज्य सबलः सहितो वयस्यैः ।;द्रष्टुं पुरीमभिजगाम नरेन्द्रमार्गे पौरैः कुतूहलयुतैरभिपूज्यमानः ॥ ९६॥
 | verse_line2  = द्रष्टुं पुरीमभिजगाम नरेन्द्रमार्गे पौरैः कुतूहलयुतैरभिपूज्यमानः ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 14,098: / Line 15,656: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसाद्य कुञ्जरगतं रजकं ययाचे वस्त्राणि कंसदयितं गिरिजावरेण ।
+| verse_lines  = आसाद्य कुञ्जरगतं रजकं ययाचे वस्त्राणि कंसदयितं गिरिजावरेण ।;मृत्यूज्झितं सपदि तेन दुरुक्तिविद्धः पापं कराग्रमृदितं व्यनयद् यमाय ॥ ९७॥
 | verse_line2  = मृत्यूज्झितं सपदि तेन दुरुक्तिविद्धः पापं कराग्रमृदितं व्यनयद् यमाय ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 14,107: / Line 15,666: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हत्वा तमक्षतबलो भगवान् प्रगृह्य वस्त्राणि चाऽत्मसमितानि बलस्य चादात् ।
+| verse_lines  = हत्वा तमक्षतबलो भगवान् प्रगृह्य वस्त्राणि चाऽत्मसमितानि बलस्य चादात् ।;दत्वाऽपराणि सखिगोपजनस्य शिष्टान्यास्तीर्य तत्र च पदं प्रणिधाय चागात् ॥ ९८॥
 | verse_line2  = दत्वाऽपराणि सखिगोपजनस्य शिष्टान्यास्तीर्य तत्र च पदं प्रणिधाय चागात् ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 14,116: / Line 15,676: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ग्राह्याऽपहेयरहितैकचिदात्मसान्द्रस्वानन्दपूर्णवपुरप्ययशोषहीनः ।
+| verse_lines  = ग्राह्याऽपहेयरहितैकचिदात्मसान्द्रस्वानन्दपूर्णवपुरप्ययशोषहीनः ।;लोकान् विडम्ब्य नरवत् समलक्तकाद्यैर्वप्त्रा विभूषित इवाभवदप्रमेयः ॥ ९९॥
 | verse_line2  = लोकान् विडम्ब्य नरवत् समलक्तकाद्यैर्वप्त्रा विभूषित इवाभवदप्रमेयः ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 14,125: / Line 15,686: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मालामवाप्य च सुदामत आत्मतन्त्रस्तावक्षयोऽनुजगृहे निजपार्षदौ हि ।
+| verse_lines  = मालामवाप्य च सुदामत आत्मतन्त्रस्तावक्षयोऽनुजगृहे निजपार्षदौ हि ।;पूर्वं विकुण्ठसदनाद्धरिसेवनाय प्राप्तौ भुवं मृजनपुष्पकरौ पुराऽपि ॥ १००॥
 | verse_line2  = पूर्वं विकुण्ठसदनाद्धरिसेवनाय प्राप्तौ भुवं मृजनपुष्पकरौ पुराऽपि ॥ १००॥
 }}
@@ Line 14,134: / Line 15,696: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वेष्टपुष्टिमिह तत्र सरूपतां च कृष्णस्तयोर्वरमदादथ राजमार्गे ।
+| verse_lines  = सर्वेष्टपुष्टिमिह तत्र सरूपतां च कृष्णस्तयोर्वरमदादथ राजमार्गे ।;गच्छन् ददर्श वनितां नरदेवयोग्यमादाय गन्धमधिकं कुटिलां व्रजन्तीम् ॥ १०१॥
 | verse_line2  = गच्छन् ददर्श वनितां नरदेवयोग्यमादाय गन्धमधिकं कुटिलां व्रजन्तीम् ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 14,143: / Line 15,706: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनार्थिता सपदि गन्धमदात् त्रिवक्रा तेनाग्रजेन सहितो भगवान् लिलिम्पे ।
+| verse_lines  = तेनार्थिता सपदि गन्धमदात् त्रिवक्रा तेनाग्रजेन सहितो भगवान् लिलिम्पे ।;तां चाऽश्वृजुत्वमनयत् स तयाऽर्थितोऽलमायामि कालत इति प्रहसन्नमुञ्चत् ॥ १०२॥
 | verse_line2  = तां चाऽश्वृजुत्वमनयत् स तयाऽर्थितोऽलमायामि कालत इति प्रहसन्नमुञ्चत् ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 14,152: / Line 15,716: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्णेन्दुवृन्दनिवहाधिककान्तिकान्तसूर्यामितोरुपरमद्युतिसौख्यदेहः ।
+| verse_lines  = पूर्णेन्दुवृन्दनिवहाधिककान्तिकान्तसूर्यामितोरुपरमद्युतिसौख्यदेहः ।;पीताम्बरः कनकभासुरगन्धमाल्यः शृङ्गारवारिधिरगण्यगुणार्णवोऽगात् ॥ १०३॥
 | verse_line2  = पीताम्बरः कनकभासुरगन्धमाल्यः शृङ्गारवारिधिरगण्यगुणार्णवोऽगात् ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 14,161: / Line 15,726: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राप्याथ चाऽयुधगृहं धनुरीशदत्तं कृष्णः प्रसह्य जगृहे सकलैरभेद्यम् ।
+| verse_lines  = प्राप्याथ चाऽयुधगृहं धनुरीशदत्तं कृष्णः प्रसह्य जगृहे सकलैरभेद्यम् ।;कांसं स नित्यपरिपूर्णसमस्तशक्तिरारोप्य चैनमनुकृष्य बभञ्ज मध्ये ॥ १०४॥
 | verse_line2  = कांसं स नित्यपरिपूर्णसमस्तशक्तिरारोप्य चैनमनुकृष्य बभञ्ज मध्ये ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 14,170: / Line 15,736: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् सुरासुरगणैरखिलैरभेद्ये भग्ने बभूव जगदण्डविभेदभीमः ।
+| verse_lines  = तस्मिन् सुरासुरगणैरखिलैरभेद्ये भग्ने बभूव जगदण्डविभेदभीमः ।;शब्दः स येन निपपात भुवि प्रभग्नसारोऽसुरो धृतियुतोऽपि तदैव कंसः ॥ १०५॥
 | verse_line2  = शब्दः स येन निपपात भुवि प्रभग्नसारोऽसुरो धृतियुतोऽपि तदैव कंसः ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 14,179: / Line 15,746: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आदिष्टमप्युरुबलं भगवान् स तेन सर्वं निहत्य सबलः प्रययौ पुनश्च ।
+| verse_lines  = आदिष्टमप्युरुबलं भगवान् स तेन सर्वं निहत्य सबलः प्रययौ पुनश्च ।;नन्दादिगोपसमितिं हरिरत्र रात्रौ भुक्त्वा पयोऽन्वितशुभान्नमुवास कामम् ॥ १०६॥
 | verse_line2  = नन्दादिगोपसमितिं हरिरत्र रात्रौ भुक्त्वा पयोऽन्वितशुभान्नमुवास कामम् ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 14,188: / Line 15,756: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कंसोऽप्यतीव भयकम्पितहृत्सरोजः प्रातर्नरेन्द्रगणमध्यगतोऽधिकोच्चम् ।
+| verse_lines  = कंसोऽप्यतीव भयकम्पितहृत्सरोजः प्रातर्नरेन्द्रगणमध्यगतोऽधिकोच्चम् ।;मञ्चं विवेश सह जानपदैश्च पौरैर्नानाऽनुमञ्चकगतैर्युवतीसमेतैः ॥ १०७॥
 | verse_line2  = मञ्चं विवेश सह जानपदैश्च पौरैर्नानाऽनुमञ्चकगतैर्युवतीसमेतैः ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 14,197: / Line 15,766: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संस्थाप्य नागमुरुरङ्गमुखे कुवल्यापीडं गिरीन्द्रसदृशं करिसादियुक्तम् ।
+| verse_lines  = संस्थाप्य नागमुरुरङ्गमुखे कुवल्यापीडं गिरीन्द्रसदृशं करिसादियुक्तम् ।;चाणूरमुष्टिकमुखानपि मल्लवीरान् रङ्गे निधाय हरिसंयमनं किलैच्छत् ॥ १०८॥
 | verse_line2  = चाणूरमुष्टिकमुखानपि मल्लवीरान् रङ्गे निधाय हरिसंयमनं किलैच्छत् ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 14,206: / Line 15,776: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षोहिणी गणितमस्य बलं च विंशदासीदसह्यमुरुवीर्यमनन्यवध्यम् ।
+| verse_lines  = अक्षोहिणी गणितमस्य बलं च विंशदासीदसह्यमुरुवीर्यमनन्यवध्यम् ।;शम्भोर्वरादपि च तस्य सुनीथनामा यः पूर्वमास वृक इत्यसुरोऽनुजोऽभूत् ॥ १०९॥
 | verse_line2  = शम्भोर्वरादपि च तस्य सुनीथनामा यः पूर्वमास वृक इत्यसुरोऽनुजोऽभूत् ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 14,215: / Line 15,786: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सप्तानुजा अपि हि तस्य पुरातना ये सर्वेऽपि कंसपृतनासहिताः स्म रङ्गे ।
+| verse_lines  = सप्तानुजा अपि हि तस्य पुरातना ये सर्वेऽपि कंसपृतनासहिताः स्म रङ्गे ।;तस्थुः सराममभियान्तमुदीक्ष्य कृष्णमात्तायुधा युधि विजेतुमजं सुपापाः ॥ ११०॥
 | verse_line2  = तस्थुः सराममभियान्तमुदीक्ष्य कृष्णमात्तायुधा युधि विजेतुमजं सुपापाः ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 14,224: / Line 15,796: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णोऽपि सूर उदिते सबलो वयस्यैः सार्द्धं जगाम वररङ्गमुखं सुरेशैः ।
+| verse_lines  = कृष्णोऽपि सूर उदिते सबलो वयस्यैः सार्द्धं जगाम वररङ्गमुखं सुरेशैः ।;संस्तूयमान उरुविक्रम आसुराणां निर्मूलनाय सकळाचलितोरुशक्तिः ॥ १११॥
 | verse_line2  = संस्तूयमान उरुविक्रम आसुराणां निर्मूलनाय सकळाचलितोरुशक्तिः ॥ १११॥
 }}
@@ Line 14,233: / Line 15,806: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आयन् जगद्गुरुतमो बलिनं गजेन्द्रं रुद्रप्रसादपरिरक्षितमाश्वपश्यत् ।
+| verse_lines  = आयन् जगद्गुरुतमो बलिनं गजेन्द्रं रुद्रप्रसादपरिरक्षितमाश्वपश्यत् ।;(दुष्टोरुरङ्ग) दृष्ट्वोरुरङ्गमुखसंस्थितमीक्ष्य चैभ्यं पापापयाहि नचिरादिति वाचमूचे ॥ ११२॥
 | verse_line2  = (दुष्टोरुरङ्ग) दृष्ट्वोरुरङ्गमुखसंस्थितमीक्ष्य चैभ्यं पापापयाहि नचिरादिति वाचमूचे ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 14,242: / Line 15,816: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षिप्तः स ईश्वरतमेन गिरीशलब्धाद् दृप्तो वराज्जगति सर्वजनैरवध्यः ।
+| verse_lines  = क्षिप्तः स ईश्वरतमेन गिरीशलब्धाद् दृप्तो वराज्जगति सर्वजनैरवध्यः ।;नागं त्ववध्यमभियापयते ततोऽग्रे पापो दुरन्तमहिमं प्रति वासुदेवम् ॥ ११३॥
 | verse_line2  = नागं त्ववध्यमभियापयते ततोऽग्रे पापो दुरन्तमहिमं प्रति वासुदेवम् ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 14,251: / Line 15,826: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विक्रीड्य तेन करिणा भगवान् स किञ्चिद्धस्ते प्रगृह्य विनिकृष्य निपात्य भूमौ ।
+| verse_lines  = विक्रीड्य तेन करिणा भगवान् स किञ्चिद्धस्ते प्रगृह्य विनिकृष्य निपात्य भूमौ ।;कुम्भे पदं प्रतिनिधाय विषाणयुग्ममुत्कृष्य हस्तिपमहन् निपपात सोऽपि ॥ ११४॥
 | verse_line2  = कुम्भे पदं प्रतिनिधाय विषाणयुग्ममुत्कृष्य हस्तिपमहन् निपपात सोऽपि ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 14,260: / Line 15,836: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नागं ससादिनमवध्यमसौ निहत्य स्कन्धे विषाणमवसज्य सहाग्रजेन ।
+| verse_lines  = नागं ससादिनमवध्यमसौ निहत्य स्कन्धे विषाणमवसज्य सहाग्रजेन ।;नागेन्द्रसान्द्रमदबिन्दुभिरञ्चिताङ्गः पूर्णात्मशक्तिरमलः प्रविवेश रङ्गम् ॥ ११५॥
 | verse_line2  = नागेन्द्रसान्द्रमदबिन्दुभिरञ्चिताङ्गः पूर्णात्मशक्तिरमलः प्रविवेश रङ्गम् ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 14,269: / Line 15,846: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्टे जगद्गुरुतमे बलवीर्यमूर्तौ रङ्गं मुमोद च शुशोष जनोऽखिलोऽत्र ।
+| verse_lines  = विष्टे जगद्गुरुतमे बलवीर्यमूर्तौ रङ्गं मुमोद च शुशोष जनोऽखिलोऽत्र ।;कञ्जं तथाऽपि कुमुदं च यथैव सूर्य उद्यत्यजेऽनुभविनो विपरीतकाश्च ॥ ११६॥
 | verse_line2  = कञ्जं तथाऽपि कुमुदं च यथैव सूर्य उद्यत्यजेऽनुभविनो विपरीतकाश्च ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 14,278: / Line 15,856: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रङ्गप्रविष्टमभिवीक्ष्य जगाद मल्लः कंसप्रियार्थमभिभाष्य जगन्निवासम् ।
+| verse_lines  = रङ्गप्रविष्टमभिवीक्ष्य जगाद मल्लः कंसप्रियार्थमभिभाष्य जगन्निवासम् ।;चाणूर इत्यभिहितो जगतामवध्यः शम्भुप्रसादत इदं शृणु माधवेति ॥ ११७॥
 | verse_line2  = चाणूर इत्यभिहितो जगतामवध्यः शम्भुप्रसादत इदं शृणु माधवेति ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 14,287: / Line 15,866: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राजैव दैवतमिति प्रवदन्ति विप्रा राज्ञः प्रियं कृतवतः परमा हि सिद्धिः ।
+| verse_lines  = राजैव दैवतमिति प्रवदन्ति विप्रा राज्ञः प्रियं कृतवतः परमा हि सिद्धिः ।;योत्स्याव तेन नृपतिप्रियकाम्यया वां रामोऽभियुद्ध्यतु बली सह मुष्टिकेन ॥ ११८॥
 | verse_line2  = योत्स्याव तेन नृपतिप्रियकाम्यया वां रामोऽभियुद्ध्यतु बली सह मुष्टिकेन ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 14,296: / Line 15,876: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आह भगवान् (अपहासपूर्वं) परिहासपूर्वमेवं भवत्विति स तेन तदाऽभियातः ।
+| verse_lines  = इत्युक्त आह भगवान् (अपहासपूर्वं) परिहासपूर्वमेवं भवत्विति स तेन तदाऽभियातः ।;सन्दर्श्य दैवतपतिर्युधि मल्ललीलां मौहूर्तिकीमथ पदोर्जगृहे स्वशत्रुम् ॥ ११९॥
 | verse_line2  = सन्दर्श्य दैवतपतिर्युधि मल्ललीलां मौहूर्तिकीमथ पदोर्जगृहे स्वशत्रुम् ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 14,305: / Line 15,886: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्क्षिप्य तं गगनगं गिरिसन्निकाशमुद्भ्राम्य चाथ शतशः कुलिशक्षताङ्गम् (कुलिशाक्षताङ्गम्) ।
+| verse_lines  = उत्क्षिप्य तं गगनगं गिरिसन्निकाशमुद्भ्राम्य चाथ शतशः कुलिशक्षताङ्गम् (कुलिशाक्षताङ्गम्) ।;आविद्ध्य दुर्धरबलो भुवि निष्पिपेष चूर्णीकृतः स निपपात यथा गिरीन्द्रः ॥ १२०॥
 | verse_line2  = आविद्ध्य दुर्धरबलो भुवि निष्पिपेष चूर्णीकृतः स निपपात यथा गिरीन्द्रः ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 14,314: / Line 15,896: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णं च तुष्टुवुरथो दिवि देवसङ्घा मर्त्या भुवि प्रवरमुत्तमपूरुषाणाम् ।
+| verse_lines  = कृष्णं च तुष्टुवुरथो दिवि देवसङ्घा मर्त्या भुवि प्रवरमुत्तमपूरुषाणाम् ।;तद्वद् बलस्य दृढमुष्टिनिपिष्टमूर्धा भ्रष्टस्तदैव निपपात स मुष्टिकोऽपि ॥ १२१॥
 | verse_line2  = तद्वद् बलस्य दृढमुष्टिनिपिष्टमूर्धा भ्रष्टस्तदैव निपपात स मुष्टिकोऽपि ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 14,323: / Line 15,906: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कूटश्च कोसल उत च्छलनामधेयो द्वौ तत्र कृष्णनिहतावपरो बलेन ।
+| verse_lines  = कूटश्च कोसल उत च्छलनामधेयो द्वौ तत्र कृष्णनिहतावपरो बलेन ।;कंसस्य ये त्ववरजाश्च सुनीथमुख्याः सर्वे बलेन निहताः परिघेण वीराः ॥ १२२॥
 | verse_line2  = कंसस्य ये त्ववरजाश्च सुनीथमुख्याः सर्वे बलेन निहताः परिघेण वीराः ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 14,332: / Line 15,916: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताभ्यां हतानभिसमीक्ष्य निजान् समस्तान् कंसो दिदेश बलमक्षयमुग्रवीर्यम् ।
+| verse_lines  = ताभ्यां हतानभिसमीक्ष्य निजान् समस्तान् कंसो दिदेश बलमक्षयमुग्रवीर्यम् ।;रुद्रप्रसादकृतरक्षमवध्यमेतौ निस्सार्य दण्डमधिकं कुरुतेति पापः ॥ १२३॥
 | verse_line2  = रुद्रप्रसादकृतरक्षमवध्यमेतौ निस्सार्य दण्डमधिकं कुरुतेति पापः ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 14,341: / Line 15,926: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वैव राजवचनं बलमक्षयं तदक्षोहिणीदशकयुग्ममनन्तवीर्यम् ।
+| verse_lines  = श्रुत्वैव राजवचनं बलमक्षयं तदक्षोहिणीदशकयुग्ममनन्तवीर्यम् ।;कृष्णं चकार विविधास्त्रधरं स्वकोष्ठे सिंहं यथा किल सृगालबलं समेतम् ॥ १२४॥
 | verse_line2  = कृष्णं चकार विविधास्त्रधरं स्वकोष्ठे सिंहं यथा किल सृगालबलं समेतम् ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 14,350: / Line 15,936: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानन्नपीश्वरमनन्तबलं महेन्द्रः कृष्णं रथं निजमयापयदायुधाढ्यम् ।
+| verse_lines  = जानन्नपीश्वरमनन्तबलं महेन्द्रः कृष्णं रथं निजमयापयदायुधाढ्यम् ।;शुश्रूषणाय परमस्य यथा समुद्रमर्घ्येण पूरयति पूर्णजलं जनोऽयम् ॥ १२५॥
 | verse_line2  = शुश्रूषणाय परमस्य यथा समुद्रमर्घ्येण पूरयति पूर्णजलं जनोऽयम् ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 14,359: / Line 15,946: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वस्यन्दनं तु भगवान् स महेन्द्रदत्तमारुह्य सूतवरमातलिसङ्गृहीतम् ।
+| verse_lines  = स्वस्यन्दनं तु भगवान् स महेन्द्रदत्तमारुह्य सूतवरमातलिसङ्गृहीतम् ।;नानायुधोग्रकिरणस्तरणिर्यथैव ध्वान्तं व्यनाशयदशेषत आशु सैन्यम् ॥ १२६॥
 | verse_line2  = नानायुधोग्रकिरणस्तरणिर्यथैव ध्वान्तं व्यनाशयदशेषत आशु सैन्यम् ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 14,368: / Line 15,956: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निःशेषतो विनिहते स्वबले स कंसश्चर्मासिपाणिरभियातुमियेष कृष्णम् ।
+| verse_lines  = निःशेषतो विनिहते स्वबले स कंसश्चर्मासिपाणिरभियातुमियेष कृष्णम् ।;तावत् तमेव भगवन्तमभिप्रयान्तमुत्तुङ्गमञ्चशिरसि प्रददर्श वीरम् ॥ १२७॥
 | verse_line2  = तावत् तमेव भगवन्तमभिप्रयान्तमुत्तुङ्गमञ्चशिरसि प्रददर्श वीरम् ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 14,377: / Line 15,966: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं श्येनवेगमभितः प्रतिसञ्चरन्तं निश्छिद्रमाशु जगृहे भगवान् प्रसह्य ।
+| verse_lines  = तं श्येनवेगमभितः प्रतिसञ्चरन्तं निश्छिद्रमाशु जगृहे भगवान् प्रसह्य ।;केशेषु चैनमभिभृश्य करेण वामेनोद्धृत्य दक्षिणकरेण जघान केऽस्य ॥ १२८॥
 | verse_line2  = केशेषु चैनमभिभृश्य करेण वामेनोद्धृत्य दक्षिणकरेण जघान केऽस्य ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 14,386: / Line 15,976: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सञ्चालितेन मुकुटेन विकुण्डलेन कर्णद्वयेन विगताभरणोरसा च ।
+| verse_lines  = सञ्चालितेन मुकुटेन विकुण्डलेन कर्णद्वयेन विगताभरणोरसा च ।;स्रस्ताम्बरेण जघनेन सुशोच्यरूपः कंसो बभूव नरसिंहकराग्रसंस्थः ॥ १२९॥
 | verse_line2  = स्रस्ताम्बरेण जघनेन सुशोच्यरूपः कंसो बभूव नरसिंहकराग्रसंस्थः ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 14,395: / Line 15,986: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्कृष्य तं सुरपतिः परमोच्चमञ्चादन्यैरजेयमतिवीर्यबलोपपन्नम् ।
+| verse_lines  = उत्कृष्य तं सुरपतिः परमोच्चमञ्चादन्यैरजेयमतिवीर्यबलोपपन्नम् ।;अब्जोद्भवेशवरगुप्तमनन्तशक्तिर्भूमौ निपात्य स ददौ पदयोः प्रहारम् ॥ १३०॥
 | verse_line2  = अब्जोद्भवेशवरगुप्तमनन्तशक्तिर्भूमौ निपात्य स ददौ पदयोः प्रहारम् ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 14,404: / Line 15,996: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देहे तु योऽभवदमुष्य रमेशबन्धुर्वायुः स कृष्णतनुमाश्रयदन्यपापम् ।
+| verse_lines  = देहे तु योऽभवदमुष्य रमेशबन्धुर्वायुः स कृष्णतनुमाश्रयदन्यपापम् ।;दैत्यं चकर्ष हरिरत्र शरीरसंस्थं पश्यत्सु कञ्जजमुखेषु सुरेष्वनन्तः ॥ १३१॥
 | verse_line2  = दैत्यं चकर्ष हरिरत्र शरीरसंस्थं पश्यत्सु कञ्जजमुखेषु सुरेष्वनन्तः ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 14,413: / Line 16,006: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वेषात् स सर्वजगदेकगुरोः स्वकीयैः पूर्वप्रमापितजनैः सहितः समस्तैः ।
+| verse_lines  = द्वेषात् स सर्वजगदेकगुरोः स्वकीयैः पूर्वप्रमापितजनैः सहितः समस्तैः ।;धात्र्यादिभिः प्रतिययौ कुमतिस्तमोऽन्धमन्येऽपि चैवमुपयान्ति हरावभक्ताः ॥ १३२॥
 | verse_line2  = धात्र्यादिभिः प्रतिययौ कुमतिस्तमोऽन्धमन्येऽपि चैवमुपयान्ति हरावभक्ताः ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 14,422: / Line 16,016: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नित्यातिदुःखमनिवृत्ति सुखव्यपेतमन्धं तमो नियतमेति हरावभक्तः ।
+| verse_lines  = नित्यातिदुःखमनिवृत्ति सुखव्यपेतमन्धं तमो नियतमेति हरावभक्तः ।;भक्तोऽपि कञ्जजगिरीशमुखेषु सर्वधर्मार्णवोऽपि निखिलागमनिर्णयेन ॥ १३३॥
 | verse_line2  = भक्तोऽपि कञ्जजगिरीशमुखेषु सर्वधर्मार्णवोऽपि निखिलागमनिर्णयेन ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 14,431: / Line 16,026: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यो वेत्ति निश्चितमतिर्हरिमब्जजेशपूर्वाखिलस्य जगतः सकलेऽपि काले ।
+| verse_lines  = यो वेत्ति निश्चितमतिर्हरिमब्जजेशपूर्वाखिलस्य जगतः सकलेऽपि काले ।;सृष्टिस्थितिप्रळयमोक्षदमात्मतन्त्रं लक्ष्म्या अपीशमतिभक्तियुतः स मुच्येत् ॥ १३४॥
 | verse_line2  = सृष्टिस्थितिप्रळयमोक्षदमात्मतन्त्रं लक्ष्म्या अपीशमतिभक्तियुतः स मुच्येत् ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 14,440: / Line 16,036: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मादनन्तगुणपूर्णममुं रमेशं निश्चित्य दोषरहितं परयैव भक्त्या ।
+| verse_lines  = तस्मादनन्तगुणपूर्णममुं रमेशं निश्चित्य दोषरहितं परयैव भक्त्या ।;विज्ञाय दैवतगणांश्च यथाक्रमेण भक्ता हरेरिति सदैव भजेत धीरः ॥ १३५॥
 | verse_line2  = विज्ञाय दैवतगणांश्च यथाक्रमेण भक्ता हरेरिति सदैव भजेत धीरः ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 14,449: / Line 16,046: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहत्य कंसमोजसा विधातृशम्भुपूर्वकैः ।
+| verse_lines  = निहत्य कंसमोजसा विधातृशम्भुपूर्वकैः ।;स्तुतः प्रसूनवर्षिभिर्मुमोद केशवोऽधिकम् ॥ १३६॥
 | verse_line2  = स्तुतः प्रसूनवर्षिभिर्मुमोद केशवोऽधिकम् ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 14,458: / Line 16,056: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सदैव मोदरूपिणो मुदोक्तिरस्य लौकिकी ।
+| verse_lines  = सदैव मोदरूपिणो मुदोक्तिरस्य लौकिकी ।;यथोदयो रवेर्भवेत् सदोदितस्य लोकतः ॥ १३७॥
 | verse_line2  = यथोदयो रवेर्भवेत् सदोदितस्य लोकतः ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 14,467: / Line 16,066: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्तचित्सुखार्णवः सदोदितैकरूपकः ।
+| verse_lines  = अनन्तचित्सुखार्णवः सदोदितैकरूपकः ।;समस्तदोषवर्जितो हरिर्गुणात्मकः सदा ॥ १३८॥
 | verse_line2  = समस्तदोषवर्जितो हरिर्गुणात्मकः सदा ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 14,482: / Line 16,082: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ कृष्णो विमोच्य पितरावभिवन्द्य सर्ववन्द्योऽपि रामसहितः प्रतिपालनाय ।
+| verse_lines  = औं ॥ कृष्णो विमोच्य पितरावभिवन्द्य सर्ववन्द्योऽपि रामसहितः प्रतिपालनाय ।;धर्मस्य राज्यपदवीं प्रणिधाय चोग्रसेने द्विजत्वमुपगम्य मुमोच नन्दम् ॥ १॥
 | verse_line2  = धर्मस्य राज्यपदवीं प्रणिधाय चोग्रसेने द्विजत्वमुपगम्य मुमोच नन्दम् ॥ १॥
 }}
@@ Line 14,491: / Line 16,092: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नन्दोऽपि सान्त्ववचनैरनुनीय मुक्तः कृष्णेन तच्चरणपङ्कजमात्मसंस्थम् ।
+| verse_lines  = नन्दोऽपि सान्त्ववचनैरनुनीय मुक्तः कृष्णेन तच्चरणपङ्कजमात्मसंस्थम् ।;कृत्वा जगाम सह गोपगणेन कृच्छ्राद् ध्यायन् जनार्दनमुवास वने सभार्यः ॥ २॥
 | verse_line2  = कृत्वा जगाम सह गोपगणेन कृच्छ्राद् ध्यायन् जनार्दनमुवास वने सभार्यः ॥ २॥
 }}
@@ Line 14,500: / Line 16,102: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णोऽप्यवन्तिपुरवासिनमेत्य विप्रं सान्दीपनिं सह बलेन ततोऽध्यगीष्ट ।
+| verse_lines  = कृष्णोऽप्यवन्तिपुरवासिनमेत्य विप्रं सान्दीपनिं सह बलेन ततोऽध्यगीष्ट ।;वेदान् सकृन्निगदितान् निखिलाश्च विद्याः सम्पूर्णसंविदपि दैवतशिक्षणाय ॥ ३॥
 | verse_line2  = वेदान् सकृन्निगदितान् निखिलाश्च विद्याः सम्पूर्णसंविदपि दैवतशिक्षणाय ॥ ३॥
 }}
@@ Line 14,509: / Line 16,112: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मो हि सर्वविदुषामपि दैवतानां प्राप्ते नरेषु जनने नरवत् प्रवृत्तिः ।
+| verse_lines  = धर्मो हि सर्वविदुषामपि दैवतानां प्राप्ते नरेषु जनने नरवत् प्रवृत्तिः ।;ज्ञानादिगूहनमुताध्ययनादिरत्र तज्ज्ञापनार्थमवसद् भगवान् गुरौ च ॥ ४॥
 | verse_line2  = ज्ञानादिगूहनमुताध्ययनादिरत्र तज्ज्ञापनार्थमवसद् भगवान् गुरौ च ॥ ४॥
 }}
@@ Line 14,518: / Line 16,122: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गुर्वर्थमेष मृतपुत्रमदात् पुनश्च रामेण सार्द्धमगमन्मधुरां रमेशः ।
+| verse_lines  = गुर्वर्थमेष मृतपुत्रमदात् पुनश्च रामेण सार्द्धमगमन्मधुरां रमेशः ।;पौरैः सजानपदमबन्धुजनैरजस्रमभ्यर्चितो न्यवसदिष्टकृदात्मपित्रोः ॥ ५॥
 | verse_line2  = पौरैः सजानपदमबन्धुजनैरजस्रमभ्यर्चितो न्यवसदिष्टकृदात्मपित्रोः ॥ ५॥
 }}
@@ Line 14,527: / Line 16,132: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वेऽपि ते पतिमवाप्य हरिं पुराऽभितप्ता हि भोजपतिना मुमुदुर्नितान्तम् ।
+| verse_lines  = सर्वेऽपि ते पतिमवाप्य हरिं पुराऽभितप्ता हि भोजपतिना मुमुदुर्नितान्तम् ।;किं वाच्यमत्र सुतमाप्य हरिं स्वपित्रोर्यत्राखिलस्य सुजनस्य बभूव मोदः ॥ ६॥
 | verse_line2  = किं वाच्यमत्र सुतमाप्य हरिं स्वपित्रोर्यत्राखिलस्य सुजनस्य बभूव मोदः ॥ ६॥
 }}
@@ Line 14,536: / Line 16,142: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णाश्रयो वसति यत्र जनोऽपि तत्र वृद्धिर्भवेत् किमु रमाधिपतेर्निवासे ।
+| verse_lines  = कृष्णाश्रयो वसति यत्र जनोऽपि तत्र वृद्धिर्भवेत् किमु रमाधिपतेर्निवासे ।;वृन्दावनं यदधिवासत आस सध्र्यङ् माहेन्द्रसद्मसदृशं किमु तत्र पुर्याम् ॥ ७॥
 | verse_line2  = वृन्दावनं यदधिवासत आस सध्र्यङ् माहेन्द्रसद्मसदृशं किमु तत्र पुर्याम् ॥ ७॥
 }}
@@ Line 14,545: / Line 16,152: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = येनाधिवासमृषभो जगतां विधत्ते विष्णुस्ततो हि वरता सदने विधातुः ।
+| verse_lines  = येनाधिवासमृषभो जगतां विधत्ते विष्णुस्ततो हि वरता सदने विधातुः ।;तस्मात् प्रभोर्निवसनान्मधुरा पुरी सा शश्वत् समृद्धजनसङ्कुलिता बभूव ॥ ८॥
 | verse_line2  = तस्मात् प्रभोर्निवसनान्मधुरा पुरी सा शश्वत् समृद्धजनसङ्कुलिता बभूव ॥ ८॥
 }}
@@ Line 14,554: / Line 16,162: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रक्षत्यजे त्रिजगतां परिरक्षकेऽस्मिन् सर्वान् यदून् मगधराजसुते स्वभर्तुः ।
+| verse_lines  = रक्षत्यजे त्रिजगतां परिरक्षकेऽस्मिन् सर्वान् यदून् मगधराजसुते स्वभर्तुः ।;कृष्णान्मृतिं पितुरवाप्य समीपमस्तिप्रास्ती शशंसतुरतीव च दूःखितेऽस्मै ॥ ९॥
 | verse_line2  = कृष्णान्मृतिं पितुरवाप्य समीपमस्तिप्रास्ती शशंसतुरतीव च दूःखितेऽस्मै ॥ ९॥
 }}
@@ Line 14,563: / Line 16,172: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वैव तन्मगधराज उरुप्ररूढबाह्वोर्बलेन नजितो युधि सर्वलोकैः ।
+| verse_lines  = श्रुत्वैव तन्मगधराज उरुप्ररूढबाह्वोर्बलेन नजितो युधि सर्वलोकैः ।;ब्रह्मेशचण्डमुनिदत्तवरैरजेयो मृत्यूज्झितश्च विजयी जगतश्चुकोप ॥ १०॥
 | verse_line2  = ब्रह्मेशचण्डमुनिदत्तवरैरजेयो मृत्यूज्झितश्च विजयी जगतश्चुकोप ॥ १०॥
 }}
@@ Line 14,572: / Line 16,182: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षुब्धोऽतिकोपवशतः स्वगदाममोघां दत्तां शिवेन जगृहे शिवभक्तवन्द्यः ।
+| verse_lines  = क्षुब्धोऽतिकोपवशतः स्वगदाममोघां दत्तां शिवेन जगृहे शिवभक्तवन्द्यः ।;शैवागमाखिलविदत्र च सुस्थिरोऽसौ चिक्षेप योजनशतं स तु तां परस्मै ॥ ११॥
 | verse_line2  = शैवागमाखिलविदत्र च सुस्थिरोऽसौ चिक्षेप योजनशतं स तु तां परस्मै ॥ ११॥
 }}
@@ Line 14,581: / Line 16,192: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अर्वाक् पपात च गदा मधुराप्रदेशात् सा योजनेन यदिमं प्रजगाद पृष्टः ।
+| verse_lines  = अर्वाक् पपात च गदा मधुराप्रदेशात् सा योजनेन यदिमं प्रजगाद पृष्टः ।;एकोत्तरामपि शताच्छतयोजनेति देवर्षिरत्र मधुरां भगवत्प्रियार्थे ॥ १२॥
 | verse_line2  = एकोत्तरामपि शताच्छतयोजनेति देवर्षिरत्र मधुरां भगवत्प्रियार्थे ॥ १२॥
 }}
@@ Line 14,590: / Line 16,202: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शक्तस्य चापि हि गदाप्रविघातने तु शुश्रूषणं मदुचितं त्विति चिन्तयानः ।
+| verse_lines  = शक्तस्य चापि हि गदाप्रविघातने तु शुश्रूषणं मदुचितं त्विति चिन्तयानः ।;विष्णोर्मुनिः स निजगाद ह योजनोनं मार्गं पुरो भगवतो मगधेशपृष्टः ॥ १३॥
 | verse_line2  = विष्णोर्मुनिः स निजगाद ह योजनोनं मार्गं पुरो भगवतो मगधेशपृष्टः ॥ १३॥
 }}
@@ Line 14,599: / Line 16,212: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षिप्ता तु सा भगवतोऽथ गदा जराख्यां तत्सन्धिनीमसुभिराशु वियोज्य पापाम् ।
+| verse_lines  = क्षिप्ता तु सा भगवतोऽथ गदा जराख्यां तत्सन्धिनीमसुभिराशु वियोज्य पापाम् ।;मर्त्याशनीं भगवतः पुनराज्ञयैव याता गिरीशसदनं मगधं विसृज्य ॥ १४॥
 | verse_line2  = मर्त्याशनीं भगवतः पुनराज्ञयैव याता गिरीशसदनं मगधं विसृज्य ॥ १४॥
 }}
@@ Line 14,608: / Line 16,222: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राजा स्वमातृत उतो गदया च हीनः क्रोधात् समस्तनृपतीनभिसन्निपात्य ।
+| verse_lines  = राजा स्वमातृत उतो गदया च हीनः क्रोधात् समस्तनृपतीनभिसन्निपात्य ।;अक्षोहिणीत्र्यधिकविंशयुतोऽतिवेलं दर्पोद्धतः सपदि कृष्णपुरीं जगाम ॥ १५॥
 | verse_line2  = अक्षोहिणीत्र्यधिकविंशयुतोऽतिवेलं दर्पोद्धतः सपदि कृष्णपुरीं जगाम ॥ १५॥
 }}
@@ Line 14,617: / Line 16,232: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वां पुरीं प्रतिनिरुद्ध्य दिदेश विन्दविन्दानुजौ भगवतः कुमतिः स दूतौ ।
+| verse_lines  = सर्वां पुरीं प्रतिनिरुद्ध्य दिदेश विन्दविन्दानुजौ भगवतः कुमतिः स दूतौ ।;तावूचतुर्भगवतेऽस्य वचोऽतिदर्पपूर्णं तथा भगवतोऽप्यपहासयुक्तम् ॥ १६॥
 | verse_line2  = तावूचतुर्भगवतेऽस्य वचोऽतिदर्पपूर्णं तथा भगवतोऽप्यपहासयुक्तम् ॥ १६॥
 }}
@@ Line 14,626: / Line 16,242: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लोकेऽप्रतीतबलपौरुषसाररूपस्त्वं ह्येक एष्यभवतो बलवीर्यसारम् ।
+| verse_lines  = लोकेऽप्रतीतबलपौरुषसाररूपस्त्वं ह्येक एष्यभवतो बलवीर्यसारम् ।;ज्ञात्वा सुते नतु मया प्रतिपादिते हि कंसस्य वीर्यरहितेन हतस्त्वया सः ॥ १७॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वा सुते नतु मया प्रतिपादिते हि कंसस्य वीर्यरहितेन हतस्त्वया सः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 14,635: / Line 16,252: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽहं हि दुर्बलतमो बलिनां वरिष्ठं कृत्वैव दृष्टिविषयं विगतप्रतापः ।
+| verse_lines  = सोऽहं हि दुर्बलतमो बलिनां वरिष्ठं कृत्वैव दृष्टिविषयं विगतप्रतापः ।;यास्ये तपोवनमथो सहितः सुताभ्यां क्षिप्रं ममाद्य विषये भव चक्षुषोऽतः ॥ १८॥
 | verse_line2  = यास्ये तपोवनमथो सहितः सुताभ्यां क्षिप्रं ममाद्य विषये भव चक्षुषोऽतः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 14,644: / Line 16,262: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साक्षेपमीरितमिदं बलदर्पपूर्णमात्मापहाससहितं भगवान् निशम्य ।
+| verse_lines  = साक्षेपमीरितमिदं बलदर्पपूर्णमात्मापहाससहितं भगवान् निशम्य ।;सत्यं तदित्युरु वचोऽर्थवदभ्युदीर्य मन्दं प्रहस्य निरगात् सहितो बलेन ॥ १९॥
 | verse_line2  = सत्यं तदित्युरु वचोऽर्थवदभ्युदीर्य मन्दं प्रहस्य निरगात् सहितो बलेन ॥ १९॥
 }}
@@ Line 14,653: / Line 16,272: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वारेषु सात्यकिपुरस्सरमात्मसैन्यं त्रिष्वभ्युदीर्य भगवान् स्वयमुत्तरेण ।
+| verse_lines  = द्वारेषु सात्यकिपुरस्सरमात्मसैन्यं त्रिष्वभ्युदीर्य भगवान् स्वयमुत्तरेण ।;रामद्वितीय उदगान्मगधाधिराजं योद्धुं नृपेन्द्रकटकेन युतं परेशः ॥ २०॥
 | verse_line2  = रामद्वितीय उदगान्मगधाधिराजं योद्धुं नृपेन्द्रकटकेन युतं परेशः ॥ २०॥
 }}
@@ Line 14,662: / Line 16,282: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्येच्छयैव पृथिवीमवतेरुराशु तस्याऽयुधानि सबलस्य सुभास्वराणि ।
+| verse_lines  = तस्येच्छयैव पृथिवीमवतेरुराशु तस्याऽयुधानि सबलस्य सुभास्वराणि ।;शार्ङ्गासिचक्रदरतूणगदाः स्वकीया जग्राह दारुकगृहीतरथे स्थितः सः ॥ २१॥
 | verse_line2  = शार्ङ्गासिचक्रदरतूणगदाः स्वकीया जग्राह दारुकगृहीतरथे स्थितः सः ॥ २१॥
 }}
@@ Line 14,671: / Line 16,292: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आरुह्य भूमयरथं प्रतियुक्तमश्वैर्वेदात्मकैर्धनुरधिज्यमथ प्रगृह्य ।
+| verse_lines  = आरुह्य भूमयरथं प्रतियुक्तमश्वैर्वेदात्मकैर्धनुरधिज्यमथ प्रगृह्य ।;शार्ङ्गं शरांश्च निशितान् मगधाधिराजमुग्रं नृपेन्द्रसहितं प्रययौ जवेन ॥ २२॥
 | verse_line2  = शार्ङ्गं शरांश्च निशितान् मगधाधिराजमुग्रं नृपेन्द्रसहितं प्रययौ जवेन ॥ २२॥
 }}
@@ Line 14,680: / Line 16,302: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामः प्रगृह्य मुसलं स हलं च यानमास्थाय सायकशरासनतूणयुक्तः ।
+| verse_lines  = रामः प्रगृह्य मुसलं स हलं च यानमास्थाय सायकशरासनतूणयुक्तः ।;सैन्यं जरासुतसुरक्षितमभ्यधावद्धर्षान्नदन्नुरुबलोऽरिबलैरधृष्यः ॥ २३॥
 | verse_line2  = सैन्यं जरासुतसुरक्षितमभ्यधावद्धर्षान्नदन्नुरुबलोऽरिबलैरधृष्यः ॥ २३॥
 }}
@@ Line 14,689: / Line 16,312: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उद्वीक्ष्य कृष्णमभियान्तमनन्तशक्तिं राजेन्द्रवृन्दसहितो मगधाधिराजः ।
+| verse_lines  = उद्वीक्ष्य कृष्णमभियान्तमनन्तशक्तिं राजेन्द्रवृन्दसहितो मगधाधिराजः ।;उद्वेलसागरवदाश्वभियाय कोपान्नानाविधायुधवरैरभिवर्षमाणः ॥ २४॥
 | verse_line2  = उद्वेलसागरवदाश्वभियाय कोपान्नानाविधायुधवरैरभिवर्षमाणः ॥ २४॥
 }}
@@ Line 14,698: / Line 16,322: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं वै चुकोपयिषुरग्रत उग्रसेनं कृष्णो निधाय समगात् स्वयमस्य पश्चात् ।
+| verse_lines  = तं वै चुकोपयिषुरग्रत उग्रसेनं कृष्णो निधाय समगात् स्वयमस्य पश्चात् ।;दृष्ट्वाऽग्रतो मगधराट् स्थितमुग्रसेनं कोपाच्चलत्तनुरिदं वचनं बभाषे ॥ २५॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वाऽग्रतो मगधराट् स्थितमुग्रसेनं कोपाच्चलत्तनुरिदं वचनं बभाषे ॥ २५॥
 }}
@@ Line 14,707: / Line 16,332: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पापापयाहि पुरतो मम राज्यकाम निर्लज्ज पुत्रवधकारण शत्रुपक्ष ।
+| verse_lines  = पापापयाहि पुरतो मम राज्यकाम निर्लज्ज पुत्रवधकारण शत्रुपक्ष ।;त्वं जीर्णबस्तसदृशो न मयेह वध्यः सिंहो हि सिंहमभियाति न वै सृगालम् ॥ २६॥
 | verse_line2  = त्वं जीर्णबस्तसदृशो न मयेह वध्यः सिंहो हि सिंहमभियाति न वै सृगालम् ॥ २६॥
 }}
@@ Line 14,716: / Line 16,342: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आक्षिप्त इत्थममुनाऽथ स भोजराजस्तूणात् प्रगृह्य निशितं शरमाशु तेन ।
+| verse_lines  = आक्षिप्त इत्थममुनाऽथ स भोजराजस्तूणात् प्रगृह्य निशितं शरमाशु तेन ।;छित्वा जरासुतधनुर्बलवन्ननाद विव्याध सायकगणैश्च पुनस्तमुग्रैः ॥ २७॥
 | verse_line2  = छित्वा जरासुतधनुर्बलवन्ननाद विव्याध सायकगणैश्च पुनस्तमुग्रैः ॥ २७॥
 }}
@@ Line 14,725: / Line 16,352: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्यच्छरासनवरं प्रतिगृह्य कोपसंरक्तनेत्रमभियान्तमुदीक्ष्य कृष्णः ।
+| verse_lines  = अन्यच्छरासनवरं प्रतिगृह्य कोपसंरक्तनेत्रमभियान्तमुदीक्ष्य कृष्णः ।;भोजाधिराजवधकाङ्क्षिणमुग्रवेगं बार्हद्रथं प्रतिययौ परमो रथेन ॥ २८॥
 | verse_line2  = भोजाधिराजवधकाङ्क्षिणमुग्रवेगं बार्हद्रथं प्रतिययौ परमो रथेन ॥ २८॥
 }}
@@ Line 14,734: / Line 16,362: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आयान्तमीक्ष्य भगवन्तमनन्तवीर्यं चेदीशपौण्ड्रमुखराजगणैः समेतः ।
+| verse_lines  = आयान्तमीक्ष्य भगवन्तमनन्तवीर्यं चेदीशपौण्ड्रमुखराजगणैः समेतः ।;नानाविधास्त्रवरशस्त्रगणैर्ववर्ष मेरुं यथा घन उदीर्णरवो जलौघैः ॥ २९॥
 | verse_line2  = नानाविधास्त्रवरशस्त्रगणैर्ववर्ष मेरुं यथा घन उदीर्णरवो जलौघैः ॥ २९॥
 }}
@@ Line 14,743: / Line 16,372: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शस्त्रास्त्रवृष्टिमभितो भगवान् विवृश्च्य शार्ङ्गोत्थसायकगणैर्विरथाश्वसूतम् ।
+| verse_lines  = शस्त्रास्त्रवृष्टिमभितो भगवान् विवृश्च्य शार्ङ्गोत्थसायकगणैर्विरथाश्वसूतम् ।;चक्रे निरायुधमसौ मगधेन्द्रमाशु च्छिन्नातपत्रवरकेतुमचिन्त्यशक्तिः ॥ ३०॥
 | verse_line2  = चक्रे निरायुधमसौ मगधेन्द्रमाशु च्छिन्नातपत्रवरकेतुमचिन्त्यशक्तिः ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 14,752: / Line 16,382: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैनं जघान भगवान् सुशकं च भीमे भक्तिं निजां प्रथयितुं यश उच्चधर्मम् ।
+| verse_lines  = नैनं जघान भगवान् सुशकं च भीमे भक्तिं निजां प्रथयितुं यश उच्चधर्मम् ।;चेदीशपौण्ड्रकसकीचकमद्रराजसाल्वैकलव्यकमुखान् विरथांश्चकार ॥ ३१॥
 | verse_line2  = चेदीशपौण्ड्रकसकीचकमद्रराजसाल्वैकलव्यकमुखान् विरथांश्चकार ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 14,761: / Line 16,392: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ये चापि हंसडिभकद्रुमरुग्मिमुख्या बाह्लीकभौमसुतमैन्दपुरस्सराश्च ।
+| verse_lines  = ये चापि हंसडिभकद्रुमरुग्मिमुख्या बाह्लीकभौमसुतमैन्दपुरस्सराश्च ।;सर्वे प्रदुद्रुवुरजस्य शरैर्विभिन्ना अन्ये च भूमिपतयो य इहाऽसुरुर्व्याम् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = सर्वे प्रदुद्रुवुरजस्य शरैर्विभिन्ना अन्ये च भूमिपतयो य इहाऽसुरुर्व्याम् ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 14,770: / Line 16,402: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = छिन्नायुधध्वजपताकरथाश्वसूतवर्माण उग्रशरताडितभिन्नगात्राः ।
+| verse_lines  = छिन्नायुधध्वजपताकरथाश्वसूतवर्माण उग्रशरताडितभिन्नगात्राः ।;स्रस्ताम्बराभरणमूर्धजमाल्यहीना रक्तं वमन्त उरु दुद्रुवुराशु भीताः ॥ ३३॥
 | verse_line2  = स्रस्ताम्बराभरणमूर्धजमाल्यहीना रक्तं वमन्त उरु दुद्रुवुराशु भीताः ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 14,779: / Line 16,412: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शोच्यां दशामुपगतेषु नृपेषु (सर्वेष्वस्तायुधेषु) सर्वेष्वात्तायुधेषु हरिणा युधि विद्रवत्सु ।
+| verse_lines  = शोच्यां दशामुपगतेषु नृपेषु (सर्वेष्वस्तायुधेषु) सर्वेष्वात्तायुधेषु हरिणा युधि विद्रवत्सु ।;नानायुधाढ्यमपरं रथमुग्रवीर्यम् आस्थाय मागधपतिः प्रससार रामम् ॥ ३४॥
 | verse_line2  = नानायुधाढ्यमपरं रथमुग्रवीर्यम् आस्थाय मागधपतिः प्रससार रामम् ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 14,788: / Line 16,422: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आधावतोऽस्य मुसलेन रथं बभञ्ज रामो गदामुरुतरोरसि सोऽपि तस्य ।
+| verse_lines  = आधावतोऽस्य मुसलेन रथं बभञ्ज रामो गदामुरुतरोरसि सोऽपि तस्य ।;चिक्षेप तं च मुसलेन तताड रामस्तावुत्तमौ बलवतां युयुधात उग्रम् ॥ ३५॥
 | verse_line2  = चिक्षेप तं च मुसलेन तताड रामस्तावुत्तमौ बलवतां युयुधात उग्रम् ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 14,797: / Line 16,432: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तौ चक्रतुः पुरु नियुद्धमपि स्म तत्र सञ्चूर्ण्य सर्वगिरिवृक्षशिलासमूहान् ।
+| verse_lines  = तौ चक्रतुः पुरु नियुद्धमपि स्म तत्र सञ्चूर्ण्य सर्वगिरिवृक्षशिलासमूहान् ।;दीर्घं नियुद्धमभवत् सममेतयोस्तद् वज्राद् दृढाङ्गतमयोर्बलिनोर्नितान्तम् ॥ ३६॥
 | verse_line2  = दीर्घं नियुद्धमभवत् सममेतयोस्तद् वज्राद् दृढाङ्गतमयोर्बलिनोर्नितान्तम् ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 14,806: / Line 16,442: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वाऽथ शङ्खरवमम्बुजलोचनस्य विद्रावितानपि नृपानभिवीक्ष्य रामः ।
+| verse_lines  = श्रुत्वाऽथ शङ्खरवमम्बुजलोचनस्य विद्रावितानपि नृपानभिवीक्ष्य रामः ।;युद्ध्यन्तमीक्ष्य च रिपुं ववृधे बलेन त्यक्त्वा रिपुं मुसलमादद आश्वमोघम् ॥ ३७॥
 | verse_line2  = युद्ध्यन्तमीक्ष्य च रिपुं ववृधे बलेन त्यक्त्वा रिपुं मुसलमादद आश्वमोघम् ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 14,815: / Line 16,452: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनाऽहतः शिरसि सम्मुमुहेऽतिवेलं बार्हद्रथो जगृह एनमथो हली सः ।
+| verse_lines  = तेनाऽहतः शिरसि सम्मुमुहेऽतिवेलं बार्हद्रथो जगृह एनमथो हली सः ।;तत्रैकलव्य उत कृष्णशरैः पलायन्नस्त्राणि रामशिरसि प्रमुमोच शीघ्रम् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = तत्रैकलव्य उत कृष्णशरैः पलायन्नस्त्राणि रामशिरसि प्रमुमोच शीघ्रम् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 14,824: / Line 16,462: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीतेन तेन समरं भगवाननिच्छन् प्रद्युम्नमाश्वसृजदात्मसुतं मनोजम् ।
+| verse_lines  = भीतेन तेन समरं भगवाननिच्छन् प्रद्युम्नमाश्वसृजदात्मसुतं मनोजम् ।;प्रद्युम्न एनमभियाय महास्त्रजालै रामस्तु मागधमथाऽत्मरथं निनाय ॥ ३९॥
 | verse_line2  = प्रद्युम्न एनमभियाय महास्त्रजालै रामस्तु मागधमथाऽत्मरथं निनाय ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 14,833: / Line 16,472: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युद्ध्वा चिरं रणमुखे भगवत्सुतोऽसौ चक्रे निरायुधममुं स्थिरमेकलव्यम् ।
+| verse_lines  = युद्ध्वा चिरं रणमुखे भगवत्सुतोऽसौ चक्रे निरायुधममुं स्थिरमेकलव्यम् ।;अंशेन यो भुवमगान्मणिमानिति स्म स क्रोधतन्त्रकगणेष्वधिपो निषादः ॥ ४०॥
 | verse_line2  = अंशेन यो भुवमगान्मणिमानिति स्म स क्रोधतन्त्रकगणेष्वधिपो निषादः ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 14,842: / Line 16,482: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रद्युम्नमात्मनि निधाय पुनः स कृष्णः संहृत्य मागधबलं निखिलं शरौघैः ।
+| verse_lines  = प्रद्युम्नमात्मनि निधाय पुनः स कृष्णः संहृत्य मागधबलं निखिलं शरौघैः ।;भूयश्चमूमभिविनेतुमुदारकर्मा बार्हद्रथं त्वमुचदक्षयपौरुषाऽजः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = भूयश्चमूमभिविनेतुमुदारकर्मा बार्हद्रथं त्वमुचदक्षयपौरुषाऽजः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 14,851: / Line 16,492: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्रीडानताच्छविमुखः सहितो नृपैस्तैर्बार्हद्रथः प्रतिययौ स्वपुरीं स पापः ।
+| verse_lines  = व्रीडानताच्छविमुखः सहितो नृपैस्तैर्बार्हद्रथः प्रतिययौ स्वपुरीं स पापः ।;आत्माभिषिक्तमपि भोजवराधिपत्ये दौहित्रमग्रत उत प्रणिधाय मन्दः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = आत्माभिषिक्तमपि भोजवराधिपत्ये दौहित्रमग्रत उत प्रणिधाय मन्दः ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 14,860: / Line 16,502: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जित्वा तमूर्जितबलं भगवानजेशशक्रादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः ।
+| verse_lines  = जित्वा तमूर्जितबलं भगवानजेशशक्रादिभिः कुसुमवर्षिभिरीड्यमानः ।;रामादिभिः सहित आशु पुरं(पुरीं) प्रविश्य रेमेऽभिवन्दितपदो महतां समूहैः ॥ ४३॥
 | verse_line2  = रामादिभिः सहित आशु पुरं(पुरीं) प्रविश्य रेमेऽभिवन्दितपदो महतां समूहैः ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 14,869: / Line 16,512: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वर्द्धत्सु पाण्डुतनयेषु चतुर्दशं तु जन्मर्क्षमास तनयस्य सहस्रदृष्टेः ।
+| verse_lines  = वर्द्धत्सु पाण्डुतनयेषु चतुर्दशं तु जन्मर्क्षमास तनयस्य सहस्रदृष्टेः ।;प्रत्याब्दिकं मुनिगणान् परिवेषयन्ती कुन्ती तदाऽऽस बहुकार्यपरा नयज्ञा ॥ ४४॥
 | verse_line2  = प्रत्याब्दिकं मुनिगणान् परिवेषयन्ती कुन्ती तदाऽऽस बहुकार्यपरा नयज्ञा ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 14,878: / Line 16,522: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्काल एव नृपतिः सह माद्रवत्या पुंस्कोकिलाकुलितफुल्लवनं ददर्श ।
+| verse_lines  = तत्काल एव नृपतिः सह माद्रवत्या पुंस्कोकिलाकुलितफुल्लवनं ददर्श ।;तस्मिन् वसन्तपवनस्पर्शेधितः स कन्दर्पमार्गणवशं सहसा जगाम ॥ ४५॥
 | verse_line2  = तस्मिन् वसन्तपवनस्पर्शेधितः स कन्दर्पमार्गणवशं सहसा जगाम ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 14,887: / Line 16,532: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जग्राह तामथ तया रममाण एव यातो यमस्य सदनं हरिपादसङ्गी ।
+| verse_lines  = जग्राह तामथ तया रममाण एव यातो यमस्य सदनं हरिपादसङ्गी ।;पूर्वं शचीरमणमिच्छत एव विघ्नं शक्रस्य तद्दर्शनोपगतो हि चक्रे ॥ ४६॥
 | verse_line2  = पूर्वं शचीरमणमिच्छत एव विघ्नं शक्रस्य तद्दर्शनोपगतो हि चक्रे ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 14,896: / Line 16,542: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनैव मानुषमवाप्य रतिस्थ एव पञ्चत्वमाप रतिविघ्नमपुत्रतां च(हि) ।
+| verse_lines  = तेनैव मानुषमवाप्य रतिस्थ एव पञ्चत्वमाप रतिविघ्नमपुत्रतां च(हि) ।;स्वात्मोत्तमेष्वथ सुरेषु विशेषतश्च स्वल्पोऽपि दोष उरुतामभियाति(उपयाति) यस्मात् ॥ ४७॥
 | verse_line2  = स्वात्मोत्तमेष्वथ सुरेषु विशेषतश्च स्वल्पोऽपि दोष उरुतामभियाति(उपयाति) यस्मात् ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 14,905: / Line 16,552: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = माद्री पतिं मृतमवेक्ष्य रुराव दूरात् तच्छुश्रुवुश्च पृथया सह पाण्डुपुत्राः ।
+| verse_lines  = माद्री पतिं मृतमवेक्ष्य रुराव दूरात् तच्छुश्रुवुश्च पृथया सह पाण्डुपुत्राः ।;तेष्वागतेषु वचनादपि माद्रवत्याः पुत्रान् निवार्य तु पृथा स्वयमत्र चाऽगात् ॥ ४८॥
 | verse_line2  = तेष्वागतेषु वचनादपि माद्रवत्याः पुत्रान् निवार्य तु पृथा स्वयमत्र चाऽगात् ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 14,914: / Line 16,562: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पत्युः कलेवरमवेक्ष्य निशम्य माद्र्याः कुन्ती भृशं व्यथितहृत्कमलैव माद्रीम् ।
+| verse_lines  = पत्युः कलेवरमवेक्ष्य निशम्य माद्र्याः कुन्ती भृशं व्यथितहृत्कमलैव माद्रीम् ।;धिक्कृत्य चानुमरणाय मतिं चकार तस्याः स्वनो रुदितजः श्रुत आशु पार्थैः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = धिक्कृत्य चानुमरणाय मतिं चकार तस्याः स्वनो रुदितजः श्रुत आशु पार्थैः ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 14,923: / Line 16,572: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेष्वागतेष्वधिक आस विराव एतं सर्वेऽपि शुश्रुवुर्ऋषिप्रवरा अथात्र ।
+| verse_lines  = तेष्वागतेष्वधिक आस विराव एतं सर्वेऽपि शुश्रुवुर्ऋषिप्रवरा अथात्र ।;आजग्मुरुत्तमकृपा ऋषिलोकमध्ये पत्नी नृपानुगमनाय च पस्पृधाते ॥ ५०॥
 | verse_line2  = आजग्मुरुत्तमकृपा ऋषिलोकमध्ये पत्नी नृपानुगमनाय च पस्पृधाते ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 14,932: / Line 16,582: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते सन्निवार्य तु पृथामथ माद्रवत्या भर्तुः सहानुगमनं बहु चार्थयन्त्याः ।
+| verse_lines  = ते सन्निवार्य तु पृथामथ माद्रवत्या भर्तुः सहानुगमनं बहु चार्थयन्त्याः ।;संवादमेव निजदोषमवेक्ष्य तस्याश्चक्रुः सदाऽवगतभागवतोच्चधर्माः ॥ ५१॥
 | verse_line2  = संवादमेव निजदोषमवेक्ष्य तस्याश्चक्रुः सदाऽवगतभागवतोच्चधर्माः ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 14,941: / Line 16,592: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भर्तुर्गुणैरनधिकौ तनयार्थमेव माद्र्या कृतौ (आकृतौ)  सुरवरावधिकौ स्वतोऽपि ।
+| verse_lines  = भर्तुर्गुणैरनधिकौ तनयार्थमेव माद्र्या कृतौ (आकृतौ)  सुरवरावधिकौ स्वतोऽपि ।;तेनैव भर्तृमृतिहेतुरभूत् समस्तलोकैश्च नातिमहिता सुगुणाऽपि माद्री ॥ ५२॥
 | verse_line2  = तेनैव भर्तृमृतिहेतुरभूत् समस्तलोकैश्च नातिमहिता सुगुणाऽपि माद्री ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 14,950: / Line 16,602: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाण्डोः सुता मुनिगणैः पितृमेधमत्र चक्रुर्यथावदथ तेन सहैव माद्री ।
+| verse_lines  = पाण्डोः सुता मुनिगणैः पितृमेधमत्र चक्रुर्यथावदथ तेन सहैव माद्री ।;हुत्वाऽऽत्मदेहमुरु पापमदः कृतं च सम्मार्ज्य लोकमगमन्निजभर्तुरेव ॥ ५३॥
 | verse_line2  = हुत्वाऽऽत्मदेहमुरु पापमदः कृतं च सम्मार्ज्य लोकमगमन्निजभर्तुरेव ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 14,959: / Line 16,612: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाण्डुश्च पुत्रकगुणैः स्वगुणैश्च साक्षात् कृष्णात्मजः सततमस्य पदैकभक्तः ।
+| verse_lines  = पाण्डुश्च पुत्रकगुणैः स्वगुणैश्च साक्षात् कृष्णात्मजः सततमस्य पदैकभक्तः ।;लोकानवाप विमलान् महितान् महद्भिः किं चित्रमत्र हरिपादविनम्रचित्ते ॥ ५४॥
 | verse_line2  = लोकानवाप विमलान् महितान् महद्भिः किं चित्रमत्र हरिपादविनम्रचित्ते ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 14,968: / Line 16,622: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाण्डोः सुताश्च पृथया सहिता मुनीन्द्रैर्नारायणाश्रमत आशु पुरं स्वकीयम् ।
+| verse_lines  = पाण्डोः सुताश्च पृथया सहिता मुनीन्द्रैर्नारायणाश्रमत आशु पुरं स्वकीयम् ।;जग्मुस्तथैव धृतराष्ट्रपुरो मुनीन्द्राः वृत्तं समस्तमवदन्ननुजं मृतं च ॥ ५५॥
 | verse_line2  = जग्मुस्तथैव धृतराष्ट्रपुरो मुनीन्द्राः वृत्तं समस्तमवदन्ननुजं मृतं च ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 14,977: / Line 16,632: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तूष्णीं स्थिते तु नृपतौ तनुजे द्युनद्याः क्षत्तर्युतात्त उरुमोदमतीव पापाः ।
+| verse_lines  = तूष्णीं स्थिते तु नृपतौ तनुजे द्युनद्याः क्षत्तर्युतात्त उरुमोदमतीव पापाः ।;ऊचुः सुयोधनमुखाः सह सौबलेन पाण्डोर्मृतिः किल पुरा तनयाः क्‍व तस्य ॥ ५६॥
 | verse_line2  = ऊचुः सुयोधनमुखाः सह सौबलेन पाण्डोर्मृतिः किल पुरा तनयाः क्‍व तस्य ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 14,986: / Line 16,642: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न क्षेत्रजा अपि मृते पितरि स्वकीयैः सम्यङ् नियोगमनवाप्य भवाय योग्याः ।
+| verse_lines  = न क्षेत्रजा अपि मृते पितरि स्वकीयैः सम्यङ् नियोगमनवाप्य भवाय योग्याः ।;तेषामितीरितवचोऽनु जगाद वायुराभाष्य कौरवगणान् गगनस्थ एव ॥ ५७॥
 | verse_line2  = तेषामितीरितवचोऽनु जगाद वायुराभाष्य कौरवगणान् गगनस्थ एव ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 14,995: / Line 16,652: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एते हि धर्ममरुदिन्द्रभिषग्वरेभ्यो जाताः प्रजीवति पितर्युरुधामसाराः ।
+| verse_lines  = एते हि धर्ममरुदिन्द्रभिषग्वरेभ्यो जाताः प्रजीवति पितर्युरुधामसाराः ।;शक्याश्च नैव भवतां क्‍वचिदग्रहाय नारायणेन सततं परिरक्षिता यत् ॥ ५८॥
 | verse_line2  = शक्याश्च नैव भवतां क्‍वचिदग्रहाय नारायणेन सततं परिरक्षिता यत् ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 15,004: / Line 16,662: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वायोरदृश्यवचनं परिशङ्कमानेष्वाविर्बभूव भगवान् स्वयमब्जनाभः ।
+| verse_lines  = वायोरदृश्यवचनं परिशङ्कमानेष्वाविर्बभूव भगवान् स्वयमब्जनाभः ।;व्यासस्वरूप उरुसर्वगुणैकदेह आदाय तानगमदाशु च पाण्डुगेहम् ॥ ५९॥
 | verse_line2  = व्यासस्वरूप उरुसर्वगुणैकदेह आदाय तानगमदाशु च पाण्डुगेहम् ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 15,013: / Line 16,672: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्स्वीकृतेषु सकला अपि भीष्ममुख्या वैचित्रवीर्यसहिताः परिपूज्य सर्वान् ।
+| verse_lines  = तत्स्वीकृतेषु सकला अपि भीष्ममुख्या वैचित्रवीर्यसहिताः परिपूज्य सर्वान् ।;कुन्त्या सहैव जगृहुः सुभृशं तदाऽऽर्ता वैचित्रवीर्यतनयाः सह सौबलेन ॥ ६०॥
 | verse_line2  = कुन्त्या सहैव जगृहुः सुभृशं तदाऽऽर्ता वैचित्रवीर्यतनयाः सह सौबलेन ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 15,022: / Line 16,682: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वैचित्रवीर्यतनयाः कृपतो महास्त्राण्यापुश्च पाण्डुतनयैः सह सर्वराज्ञाम् ।
+| verse_lines  = वैचित्रवीर्यतनयाः कृपतो महास्त्राण्यापुश्च पाण्डुतनयैः सह सर्वराज्ञाम् ।;पुत्राश्च तत्र विविधा अपि बालचेष्टाः कुर्वत्सु वायुतनयेन जिताः समस्ताः ॥ ६१॥
 | verse_line2  = पुत्राश्च तत्र विविधा अपि बालचेष्टाः कुर्वत्सु वायुतनयेन जिताः समस्ताः ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 15,031: / Line 16,692: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पक्‍वोरुभोज्यफलसन्नयनाय वृक्षेष्वारूढराजतनयानभिवीक्ष्य भीमः ।
+| verse_lines  = पक्‍वोरुभोज्यफलसन्नयनाय वृक्षेष्वारूढराजतनयानभिवीक्ष्य भीमः ।;पादप्रहारमुरुवृक्षतले प्रदाय साकं फलैर्विनिपतत्सु फलान्यभुङ्क्त ॥ ६२॥
 | verse_line2  = पादप्रहारमुरुवृक्षतले प्रदाय साकं फलैर्विनिपतत्सु फलान्यभुङ्क्त ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 15,040: / Line 16,702: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युद्धे नियुद्ध उत धावन उत्प्लवे च वारिप्लवे च सहितान् निखिलान् कुमारान् ।
+| verse_lines  = युद्धे नियुद्ध उत धावन उत्प्लवे च वारिप्लवे च सहितान् निखिलान् कुमारान् ।;एको जिगाय तरसा परमार्यकर्मा विष्णोः सुपूर्णसदनुग्रहतः सुनित्यात् ॥ ६३॥
 | verse_line2  = एको जिगाय तरसा परमार्यकर्मा विष्णोः सुपूर्णसदनुग्रहतः सुनित्यात् ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 15,049: / Line 16,712: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वान् प्रगृह्य विनिमज्जति वारिमध्ये श्रान्तान् विसृज्य हसति स्म स विष्णुपद्याम् ।
+| verse_lines  = सर्वान् प्रगृह्य विनिमज्जति वारिमध्ये श्रान्तान् विसृज्य हसति स्म स विष्णुपद्याम् ।;सर्वानुदूह्य च कदाचिदुरुप्रवाहां गङ्गां सुतारयति सारसुपूर्णपौंस्यः ॥ ६४॥
 | verse_line2  = सर्वानुदूह्य च कदाचिदुरुप्रवाहां गङ्गां सुतारयति सारसुपूर्णपौंस्यः ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 15,058: / Line 16,722: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वेषं ह्यृते नहि हरौ तमसि प्रवेशः प्राणे च तेन जगतीमनु तौ प्रपन्नौ ।
+| verse_lines  = द्वेषं ह्यृते नहि हरौ तमसि प्रवेशः प्राणे च तेन जगतीमनु तौ प्रपन्नौ ।;तत्कारणान्यकुरुतां परमौ करांसि देवद्विषां सततविस्तृतसाधुपौंस्यौ ॥ ६५॥
 | verse_line2  = तत्कारणान्यकुरुतां परमौ करांसि देवद्विषां सततविस्तृतसाधुपौंस्यौ ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 15,067: / Line 16,732: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वाऽमितान्यथ करांसि मरुत्सुतेन नित्यं कृतानि तनया निखिलाश्च राज्ञाम् ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वाऽमितान्यथ करांसि मरुत्सुतेन नित्यं कृतानि तनया निखिलाश्च राज्ञाम् ।;तस्यामितं बलमुदीक्ष्य सदोरुवृद्धद्वेषा बभूवुरथ मन्त्रममन्त्रयंश्च ॥ ६६॥
 | verse_line2  = तस्यामितं बलमुदीक्ष्य सदोरुवृद्धद्वेषा बभूवुरथ मन्त्रममन्त्रयंश्च ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 15,076: / Line 16,742: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = येये हि तत्र नरदेवसुताः सुरांशाः प्रीतिं परां पवनजे निखिला अकुर्वन् ।
+| verse_lines  = येये हि तत्र नरदेवसुताः सुरांशाः प्रीतिं परां पवनजे निखिला अकुर्वन् ।;तांस्तान् विहाय दितिजा नरदेववंशजाता विचार्य वधनिश्चयमस्य चक्रुः ॥ ६७॥
 | verse_line2  = तांस्तान् विहाय दितिजा नरदेववंशजाता विचार्य वधनिश्चयमस्य चक्रुः ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 15,085: / Line 16,752: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्मिन् हते विनिहता अखिलाश्च पार्थाः शक्यो बलाच्च न निहन्तुमयं बलाढ्यः ।
+| verse_lines  = अस्मिन् हते विनिहता अखिलाश्च पार्थाः शक्यो बलाच्च न निहन्तुमयं बलाढ्यः ।;छद्मप्रयोगत इमं विनिहत्य वीर्यात् पार्थं निहत्य निगडे च विदध्महेऽन्यान् ॥ ६८॥
 | verse_line2  = छद्मप्रयोगत इमं विनिहत्य वीर्यात् पार्थं निहत्य निगडे च विदध्महेऽन्यान् ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 15,094: / Line 16,762: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं कृते निहतकण्टकमस्य राज्यं दुर्योधनस्य हि भवेन्न ततोऽन्यथा स्यात् ।
+| verse_lines  = एवं कृते निहतकण्टकमस्य राज्यं दुर्योधनस्य हि भवेन्न ततोऽन्यथा स्यात् ।;अस्मिन् हते निपतिते च सुरेन्द्रसूनौ शेषा भवेयुरपि सौबलिपुत्रदासाः ॥ ६९॥
 | verse_line2  = अस्मिन् हते निपतिते च सुरेन्द्रसूनौ शेषा भवेयुरपि सौबलिपुत्रदासाः ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 15,103: / Line 16,772: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं विचार्य विषमुल्बणमन्तकाभं क्षीरोदधेर्मथनजं तपसा गिरीशात् ।
+| verse_lines  = एवं विचार्य विषमुल्बणमन्तकाभं क्षीरोदधेर्मथनजं तपसा गिरीशात् ।;शुक्रेण लब्धममुतः सुबलात्मजेन प्राप्तं प्रतोष्य मरुतस्तनयाय चादुः ॥ ७०॥
 | verse_line2  = शुक्रेण लब्धममुतः सुबलात्मजेन प्राप्तं प्रतोष्य मरुतस्तनयाय चादुः ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 15,112: / Line 16,782: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्मन्त्र्य राजतनयैर्धृतराष्ट्रजैस्तद् दत्तं स्वसूदमुखतोऽखिलभक्ष्यभोज्ये ।
+| verse_lines  = सम्मन्त्र्य राजतनयैर्धृतराष्ट्रजैस्तद् दत्तं स्वसूदमुखतोऽखिलभक्ष्यभोज्ये ।;ज्ञात्वा युयुत्सुगदितं बलवान् स भीमो विष्णोरनुग्रहबलाज्जरयाञ्चकार ॥ ७१॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वा युयुत्सुगदितं बलवान् स भीमो विष्णोरनुग्रहबलाज्जरयाञ्चकार ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 15,121: / Line 16,792: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जीर्णे विषे कुमतयः परमाभितप्ताः प्रासादमाशु विदधुर्हरिपादतोये ।
+| verse_lines  = जीर्णे विषे कुमतयः परमाभितप्ताः प्रासादमाशु विदधुर्हरिपादतोये ।;ज्ञात्वा युयुत्सुमुखतः स्वयमत्र चान्ते सुष्वाप मारुतिरमा धृतराष्ट्रपुत्रैः ॥ ७२॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वा युयुत्सुमुखतः स्वयमत्र चान्ते सुष्वाप मारुतिरमा धृतराष्ट्रपुत्रैः ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 15,130: / Line 16,802: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दोषान् प्रकाशयितुमेव विचित्रवीर्यपुत्रात्मजेषु नृवरं प्रतिसुप्तमीक्ष्य ।
+| verse_lines  = दोषान् प्रकाशयितुमेव विचित्रवीर्यपुत्रात्मजेषु नृवरं प्रतिसुप्तमीक्ष्य ।;बद्ध्वाऽभिमन्त्रणदृढैरयसा कृतैस्तं पाशैर्विचिक्षिपुरुदे हरिपादजायाः ॥ ७३॥
 | verse_line2  = बद्ध्वाऽभिमन्त्रणदृढैरयसा कृतैस्तं पाशैर्विचिक्षिपुरुदे हरिपादजायाः ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 15,139: / Line 16,812: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत् कोटियोजनगभीरमुदं विगाह्य भीमो विजृम्भणत एव विवृश्च्य पाशान् ।
+| verse_lines  = तत् कोटियोजनगभीरमुदं विगाह्य भीमो विजृम्भणत एव विवृश्च्य पाशान् ।;उत्तीर्य सज्जनगणस्य विधाय हर्षं तस्थावनन्तगुणविष्णुसदातिहार्दः ॥ ७४॥
 | verse_line2  = उत्तीर्य सज्जनगणस्य विधाय हर्षं तस्थावनन्तगुणविष्णुसदातिहार्दः ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 15,148: / Line 16,822: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं वीक्ष्य दुष्टमनसोऽतिविपन्नचित्ताः सम्मन्त्र्य भूय उरुनागगणानथाष्टौ ।
+| verse_lines  = तं वीक्ष्य दुष्टमनसोऽतिविपन्नचित्ताः सम्मन्त्र्य भूय उरुनागगणानथाष्टौ ।;शुक्रोक्तमन्त्रबलतः पुर आह्वयित्वा पश्चात् सुपञ्जरगतान् प्रददुः स्वसूते ॥ ७५॥
 | verse_line2  = शुक्रोक्तमन्त्रबलतः पुर आह्वयित्वा पश्चात् सुपञ्जरगतान् प्रददुः स्वसूते ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 15,157: / Line 16,832: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनेन पृथुमन्त्रबलोपहूतांस्तत्सारथिः फणिगणान् पवनात्मजस्य ।
+| verse_lines  = दुर्योधनेन पृथुमन्त्रबलोपहूतांस्तत्सारथिः फणिगणान् पवनात्मजस्य ।;सुप्तस्य विस्तृत उरस्यमुचद् विशीर्णदन्ता बभूवुरमुमाशु विदश्य नागाः ॥ ७६॥
 | verse_line2  = सुप्तस्य विस्तृत उरस्यमुचद् विशीर्णदन्ता बभूवुरमुमाशु विदश्य नागाः ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 15,166: / Line 16,842: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षिप्त्वा सुदूरमुरुनागगणानथाष्टौ तद्वंशजान् स विनिहत्य पिपीलिकावत् ।
+| verse_lines  = क्षिप्त्वा सुदूरमुरुनागगणानथाष्टौ तद्वंशजान् स विनिहत्य पिपीलिकावत् ।;जघ्ने च सूतमपहस्तत एव भीमः सुष्वाप पूर्ववदनुत्थित एव तल्पात् ॥ ७७॥
 | verse_line2  = जघ्ने च सूतमपहस्तत एव भीमः सुष्वाप पूर्ववदनुत्थित एव तल्पात् ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 15,175: / Line 16,852: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत् तस्य (नैजबलमप्रमेयं) नैजबलमप्रतिमं निरीक्ष्य सर्वे क्षितीशतनया अधिकं विषेदुः ।
+| verse_lines  = तत् तस्य (नैजबलमप्रमेयं) नैजबलमप्रतिमं निरीक्ष्य सर्वे क्षितीशतनया अधिकं विषेदुः ।;निश्वासतोऽथ दर्शनादपि भस्म येषां भूयासुरेव भुवनानि च ते मृषाऽऽसन् ॥ ७८॥
 | verse_line2  = निश्वासतोऽथ दर्शनादपि भस्म येषां भूयासुरेव भुवनानि च ते मृषाऽऽसन् ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 15,184: / Line 16,862: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दद्भिर्विदश्य न विकारममुष्य कर्तुं शेकुर्भुजङ्गमवरा अपि सुप्रयत्नाः ।
+| verse_lines  = दद्भिर्विदश्य न विकारममुष्य कर्तुं शेकुर्भुजङ्गमवरा अपि सुप्रयत्नाः ।;कस्यापि नेदृशबलं श्रुतपूर्वमासीद् दृष्टं किमु स्म तनयेऽपि हिरण्यकस्य ॥ ७९॥
 | verse_line2  = कस्यापि नेदृशबलं श्रुतपूर्वमासीद् दृष्टं किमु स्म तनयेऽपि हिरण्यकस्य ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 15,193: / Line 16,872: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वात्मावनार्थमधिकां स्तुतिमेव कृत्वा विष्णोः स दैत्यतनयो हरिणाऽवितोऽभूत् ।
+| verse_lines  = स्वात्मावनार्थमधिकां स्तुतिमेव कृत्वा विष्णोः स दैत्यतनयो हरिणाऽवितोऽभूत् ।;नत्वौरसं बलममुष्य स कृष्यते हि भृत्यैर्बलात् स पितुरौरसमस्य वीर्यम् ॥ ८०॥
 | verse_line2  = नत्वौरसं बलममुष्य स कृष्यते हि भृत्यैर्बलात् स पितुरौरसमस्य वीर्यम् ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 15,202: / Line 16,882: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैसर्गिकं प्रियमिमं प्रवदन्ति विप्रा विष्णोर्नितान्तमपि सत्यमिदं ध्रुवं हि ।
+| verse_lines  = नैसर्गिकं प्रियमिमं प्रवदन्ति विप्रा विष्णोर्नितान्तमपि सत्यमिदं ध्रुवं हि ।;नैवान्यथौरसबलं भवतीदृशं तदुत्साद्य एष हरिणैव सहैष नोऽर्थः ॥ ८१॥
 | verse_line2  = नैवान्यथौरसबलं भवतीदृशं तदुत्साद्य एष हरिणैव सहैष नोऽर्थः ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 15,211: / Line 16,892: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णः किलैष च हरिर्यदुषु प्रजातः सोऽस्याऽश्रयः कुरुत तस्य बहु प्रतीपम् ।
+| verse_lines  = कृष्णः किलैष च हरिर्यदुषु प्रजातः सोऽस्याऽश्रयः कुरुत तस्य बहु प्रतीपम् ।;सम्मन्त्र्य चैवमतिपापतमा नरेन्द्रपुत्रा हरेश्च बहु चक्रुरथ प्रतीपम् ॥ ८२॥
 | verse_line2  = सम्मन्त्र्य चैवमतिपापतमा नरेन्द्रपुत्रा हरेश्च बहु चक्रुरथ प्रतीपम् ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 15,220: / Line 16,902: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तैः प्रेरिता नृपतयः पितरश्च तेषां साकं बृहद्रथसुतेन हरेः सकाशम् ।
+| verse_lines  = तैः प्रेरिता नृपतयः पितरश्च तेषां साकं बृहद्रथसुतेन हरेः सकाशम् ।;युद्धाय जग्मुरमुनाऽष्टदशेषु युद्धेष्वत्यन्तभग्नबलदर्पमदा निवृत्ताः ॥ ८३॥
 | verse_line2  = युद्धाय जग्मुरमुनाऽष्टदशेषु युद्धेष्वत्यन्तभग्नबलदर्पमदा निवृत्ताः ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 15,229: / Line 16,912: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनाऽगृहीतगजवाजिगजा नितान्तं शस्त्रैः परिक्षततनूभिरलं वमन्तः ।
+| verse_lines  = तेनाऽगृहीतगजवाजिगजा नितान्तं शस्त्रैः परिक्षततनूभिरलं वमन्तः ।;रक्तं विशस्त्रकवचध्वजवाजिसूताः स्रस्ताम्बराः श्लथितमूर्द्धजिनो निवृत्ताः ॥ ८४॥
 | verse_line2  = रक्तं विशस्त्रकवचध्वजवाजिसूताः स्रस्ताम्बराः श्लथितमूर्द्धजिनो निवृत्ताः ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 15,238: / Line 16,922: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं बृहद्रथसुतोऽपि सुशोच्यरूप आर्तो ययौ बहुश एव पुरं स्वकीयम् ।
+| verse_lines  = एवं बृहद्रथसुतोऽपि सुशोच्यरूप आर्तो ययौ बहुश एव पुरं स्वकीयम् ।;कृष्णेन पूर्णबलवीर्यगुणेन मुक्तो जीवेत्यतीव विजितः श्वसितावशेषः ॥ ८५॥
 | verse_line2  = कृष्णेन पूर्णबलवीर्यगुणेन मुक्तो जीवेत्यतीव विजितः श्वसितावशेषः ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 15,247: / Line 16,932: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं गतेषु बहुशो नतकन्धरेषु राजस्वजोऽपि मधुरां स्वपुरीं प्रविश्य ।
+| verse_lines  = एवं गतेषु बहुशो नतकन्धरेषु राजस्वजोऽपि मधुरां स्वपुरीं प्रविश्य ।;रामेण सार्धमखिलैर्यदुभिः समेतो रेमे रमापतिरचिन्त्यबलो जयश्रीः ॥ ८६॥
 | verse_line2  = रामेण सार्धमखिलैर्यदुभिः समेतो रेमे रमापतिरचिन्त्यबलो जयश्रीः ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 15,256: / Line 16,942: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यर्थोद्यमाः पुनरपि स्म सधार्तराष्ट्रा भीमं निहन्तुमुरुयत्नमकुर्वताज्ञाः ।
+| verse_lines  = व्यर्थोद्यमाः पुनरपि स्म सधार्तराष्ट्रा भीमं निहन्तुमुरुयत्नमकुर्वताज्ञाः ।;राज्ञां सुतास्तमखिलं स मृषैव कृत्वा चक्रे जयाय च दिशां बलवान् प्रयत्नम् ॥ ८७॥
 | verse_line2  = राज्ञां सुतास्तमखिलं स मृषैव कृत्वा चक्रे जयाय च दिशां बलवान् प्रयत्नम् ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 15,265: / Line 16,952: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राचीं दिशं प्रथममेव जिगाय पश्चाद् याम्यां जलेशपरिपालितया सहान्याम् ।
+| verse_lines  = प्राचीं दिशं प्रथममेव जिगाय पश्चाद् याम्यां जलेशपरिपालितया सहान्याम् ।;यौ तौ पुरातनदशाननकुम्भकर्णौ मातृष्वसातनयतां च गतौ जिगाय ॥ ८८॥
 | verse_line2  = यौ तौ पुरातनदशाननकुम्भकर्णौ मातृष्वसातनयतां च गतौ जिगाय ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 15,274: / Line 16,962: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वस्तयोर्हि दमघोषसुतः प्रजातः प्राहुश्च यं नृपतयः शिशुपालनाम्ना ।
+| verse_lines  = पूर्वस्तयोर्हि दमघोषसुतः प्रजातः प्राहुश्च यं नृपतयः शिशुपालनाम्ना ।;अन्यं वदन्ति च करूशनृपं तथाऽन्यमातृष्वसातनयमेव च दन्तवक्रम् ॥ ८९॥
 | verse_line2  = अन्यं वदन्ति च करूशनृपं तथाऽन्यमातृष्वसातनयमेव च दन्तवक्रम् ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 15,283: / Line 16,972: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जित्वैव तावपि जिगाय च पौण्ड्रकाख्यं शौरैः सुतं सुतमजैदथ भीष्मकस्य ।
+| verse_lines  = जित्वैव तावपि जिगाय च पौण्ड्रकाख्यं शौरैः सुतं सुतमजैदथ भीष्मकस्य ।;यः पूर्वमास दितिजो नरहेल्वलाख्यो रुग्मीति नाम च बभूव स कुण्डिनेशः ॥ ९०॥
 | verse_line2  = यः पूर्वमास दितिजो नरहेल्वलाख्यो रुग्मीति नाम च बभूव स कुण्डिनेशः ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 15,292: / Line 16,982: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भागेत एव तनयस्य स एव वह्नेर्नाम्ना शुचेः स तु पिताऽस्य हि मित्रभागः ।
+| verse_lines  = भागेत एव तनयस्य स एव वह्नेर्नाम्ना शुचेः स तु पिताऽस्य हि मित्रभागः ।;राह्वंशयुक् तदनुजौ क्रथकैशिकाख्यौ भागौ तथाऽग्निसुतयोः पवमानशुन्ध्योः ॥ ९१॥
 | verse_line2  = राह्वंशयुक् तदनुजौ क्रथकैशिकाख्यौ भागौ तथाऽग्निसुतयोः पवमानशुन्ध्योः ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 15,301: / Line 16,992: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बन्धोर्निजस्य तु बलं सुपरीक्षमाणः शल्योऽपि तेन युयुधे विजितस्तथैव ।
+| verse_lines  = बन्धोर्निजस्य तु बलं सुपरीक्षमाणः शल्योऽपि तेन युयुधे विजितस्तथैव ।;भीमो जिगाय युधि वीरमथैकलव्यं सर्वे नृपाश्च विजिता अमुनैवमेव ॥ ९२॥
 | verse_line2  = भीमो जिगाय युधि वीरमथैकलव्यं सर्वे नृपाश्च विजिता अमुनैवमेव ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 15,310: / Line 17,002: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्बाहुवीर्यपरिपालित इन्द्रसूनुः शेषान् नृपांश्च समजैद् बलवानयत्नात् ।
+| verse_lines  = तद्बाहुवीर्यपरिपालित इन्द्रसूनुः शेषान् नृपांश्च समजैद् बलवानयत्नात् ।;साल्वं च हंसडिभकौ च विजित्य भीमो नागाह्वयं पुरमगात् सहितोऽर्जुनेन ॥ ९३॥
 | verse_line2  = साल्वं च हंसडिभकौ च विजित्य भीमो नागाह्वयं पुरमगात् सहितोऽर्जुनेन ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 15,319: / Line 17,012: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्बाहुवीर्यमथ वीक्ष्य मुमोद धर्मसूनुः समातृयमजो विदुरः सभीष्मः ।
+| verse_lines  = तद्बाहुवीर्यमथ वीक्ष्य मुमोद धर्मसूनुः समातृयमजो विदुरः सभीष्मः ।;अन्ये च सज्जनगणाः सहपौरराष्ट्राः श्रुत्वैव सर्वयदवो जहृषुर्नितान्तम् ॥ ९४॥
 | verse_line2  = अन्ये च सज्जनगणाः सहपौरराष्ट्राः श्रुत्वैव सर्वयदवो जहृषुर्नितान्तम् ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 15,328: / Line 17,022: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णः सुयोधनमुखाक्रममाम्बिकेयं जानन् स्वपुत्रवशवर्तिनमेव गत्वा ।
+| verse_lines  = कृष्णः सुयोधनमुखाक्रममाम्बिकेयं जानन् स्वपुत्रवशवर्तिनमेव गत्वा ।;श्वाफल्किनो गृहममुं धृतराष्ट्रशान्त्यै गन्तुं दिदेश गजनाम पुरं रमेशः ॥ ९५॥
 | verse_line2  = श्वाफल्किनो गृहममुं धृतराष्ट्रशान्त्यै गन्तुं दिदेश गजनाम पुरं रमेशः ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 15,337: / Line 17,032: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽयाद् गजाह्वयममुत्र विचित्रवीर्यपुत्रेण भीष्मसहितैः कुरुभिः समस्तैः ।
+| verse_lines  = सोऽयाद् गजाह्वयममुत्र विचित्रवीर्यपुत्रेण भीष्मसहितैः कुरुभिः समस्तैः ।;सम्पूजितः कतिपयानवसच्च मासान् ज्ञातुं हि पाण्डुषु मनःप्रसृतिं कुरूणाम् ॥ ९६॥
 | verse_line2  = सम्पूजितः कतिपयानवसच्च मासान् ज्ञातुं हि पाण्डुषु मनःप्रसृतिं कुरूणाम् ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 15,346: / Line 17,042: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञात्वा स कुन्तिविदुरोक्तित आत्मना च मित्रारिमध्यमजनांस्तनयेषु पाण्डोः ।
+| verse_lines  = ज्ञात्वा स कुन्तिविदुरोक्तित आत्मना च मित्रारिमध्यमजनांस्तनयेषु पाण्डोः ।;विज्ञाय पुत्रवशगं धृतराष्ट्रमञ्जः साम्नैव भेदसहितेन जगाद विद्वान् ॥ ९७॥
 | verse_line2  = विज्ञाय पुत्रवशगं धृतराष्ट्रमञ्जः साम्नैव भेदसहितेन जगाद विद्वान् ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 15,355: / Line 17,052: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुत्रेषु पाण्डुतनयेषु च साम्यवृत्तिः कीर्तिं च धर्ममुरुमेषि तथाऽर्थकामौ ।
+| verse_lines  = पुत्रेषु पाण्डुतनयेषु च साम्यवृत्तिः कीर्तिं च धर्ममुरुमेषि तथाऽर्थकामौ ।;प्रीतिं परां त्वयि करिष्यति वासुदेवः साकं समस्तयदुभिः सहितः सुराद्यैः ॥ ९८॥
 | verse_line2  = प्रीतिं परां त्वयि करिष्यति वासुदेवः साकं समस्तयदुभिः सहितः सुराद्यैः ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 15,364: / Line 17,062: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मार्थकामसहितां च विमुक्तिमेषि तत्प्रीतितः सुनियतं विपरीतवृत्तिः ।
+| verse_lines  = धर्मार्थकामसहितां च विमुक्तिमेषि तत्प्रीतितः सुनियतं विपरीतवृत्तिः ।;यास्येव राजवर तत्फलवैपरीत्यमित्थं वचो निगदितं तव कार्ष्णमद्य ॥ ९९॥
 | verse_line2  = यास्येव राजवर तत्फलवैपरीत्यमित्थं वचो निगदितं तव कार्ष्णमद्य ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 15,373: / Line 17,072: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्थं समस्तकुरुमध्य उपात्तवाक्यो राजाऽपि पुत्रवशगो वचनं जगाद ।
+| verse_lines  = इत्थं समस्तकुरुमध्य उपात्तवाक्यो राजाऽपि पुत्रवशगो वचनं जगाद ।;सर्वं वशे भगवतो न वयं स्वतन्त्रा भूभारसंहृतिकृते स इहावतीर्णः ॥ १००॥
 | verse_line2  = सर्वं वशे भगवतो न वयं स्वतन्त्रा भूभारसंहृतिकृते स इहावतीर्णः ॥ १००॥
 }}
@@ Line 15,382: / Line 17,082: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतन्निशम्य वचनं स तु यादवोऽस्य ज्ञात्वा मनोऽस्य कलुषं तव नैव पुत्राः ।
+| verse_lines  = एतन्निशम्य वचनं स तु यादवोऽस्य ज्ञात्वा मनोऽस्य कलुषं तव नैव पुत्राः ।;इत्यूचिवान् सह मरुत्तनयार्जुनाभ्यां प्रायात् पुरीं च सहदेवयुतः स्वकीयाम् ॥ १०१॥
 | verse_line2  = इत्यूचिवान् सह मरुत्तनयार्जुनाभ्यां प्रायात् पुरीं च सहदेवयुतः स्वकीयाम् ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 15,391: / Line 17,092: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानं तु भागवतमुत्तममात्मयोग्यं भीमार्जुनौ भगवतः समवाप्य कृष्णात् ।
+| verse_lines  = ज्ञानं तु भागवतमुत्तममात्मयोग्यं भीमार्जुनौ भगवतः समवाप्य कृष्णात् ।;तत्रोषतुर्भगवता सह युक्तचेष्टौ सम्पूजितौ यदुभिरुत्तमकर्मसारौ ॥ १०२॥
 | verse_line2  = तत्रोषतुर्भगवता सह युक्तचेष्टौ सम्पूजितौ यदुभिरुत्तमकर्मसारौ ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 15,400: / Line 17,102: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रत्युद्यमो भगवताऽपि भवेद् गदायाः शिक्षा यदा भगवता क्रियते नचेमम् ।
+| verse_lines  = प्रत्युद्यमो भगवताऽपि भवेद् गदायाः शिक्षा यदा भगवता क्रियते नचेमम् ।;कुर्यादिति स्म भगवत्समनुज्ञयैव रामादशिक्षदुरुगायपुरः स भीमः ॥ १०३॥
 | verse_line2  = कुर्यादिति स्म भगवत्समनुज्ञयैव रामादशिक्षदुरुगायपुरः स भीमः ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 15,409: / Line 17,112: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामोऽपि शिक्षितमरीन्द्रधरात् पुरोऽस्य भीमे ददावथ वराणि हरेरवाप ।
+| verse_lines  = रामोऽपि शिक्षितमरीन्द्रधरात् पुरोऽस्य भीमे ददावथ वराणि हरेरवाप ।;अस्त्राणि शक्रतनयः सहदेव आर नीतिं तथोद्धवमुखात् सकलामुदाराम् ॥ १०४॥
 | verse_line2  = अस्त्राणि शक्रतनयः सहदेव आर नीतिं तथोद्धवमुखात् सकलामुदाराम् ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 15,418: / Line 17,122: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णोऽथ चौपगविमुत्तमनीतियुक्तं सम्प्रेषयन्निदमुवाच ह गोकुलाय ।
+| verse_lines  = कृष्णोऽथ चौपगविमुत्तमनीतियुक्तं सम्प्रेषयन्निदमुवाच ह गोकुलाय ।;दुःखं विनाशय वचोभिररे मदीयैर्नन्दादिनां विरहजं मम चाऽशु याहि ॥ १०५॥
 | verse_line2  = दुःखं विनाशय वचोभिररे मदीयैर्नन्दादिनां विरहजं मम चाऽशु याहि ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 15,427: / Line 17,132: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मत्तो वियोग इह कस्यचिदस्ति नैव यस्मादहं तनुभृतां निहतोऽन्तरेव ।
+| verse_lines  = मत्तो वियोग इह कस्यचिदस्ति नैव यस्मादहं तनुभृतां निहतोऽन्तरेव ।;नाहं मनुष्य इति कुत्रच वोऽस्तु बुद्धिर्ब्रह्मैव निर्मलतमं प्रवदन्ति मां हि ॥ १०६॥
 | verse_line2  = नाहं मनुष्य इति कुत्रच वोऽस्तु बुद्धिर्ब्रह्मैव निर्मलतमं प्रवदन्ति मां हि ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 15,436: / Line 17,142: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं यदा ह्यजगरो निजगार नन्दं सर्वे न शेकुरथ तत्प्रविमोक्षणाय(तत्प्रतिमोक्षणाय) ।
+| verse_lines  = पूर्वं यदा ह्यजगरो निजगार नन्दं सर्वे न शेकुरथ तत्प्रविमोक्षणाय(तत्प्रतिमोक्षणाय) ।;मत्पादसंस्पर्शतः स तदाऽतिदिव्यो विद्याधरस्तदुदितं निखिलं स्मरन्तु ॥ १०७॥
 | verse_line2  = मत्पादसंस्पर्शतः स तदाऽतिदिव्यो विद्याधरस्तदुदितं निखिलं स्मरन्तु ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 15,445: / Line 17,152: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं स रूपमदतः प्रजहास विप्रान् नित्यं तपःकृशतराङ्गिरसो विरूपान् ।
+| verse_lines  = पूर्वं स रूपमदतः प्रजहास विप्रान् नित्यं तपःकृशतराङ्गिरसो विरूपान् ।;तैः प्रापितः सपदि सोऽजगरत्वमेव मत्तो निजां तनुमवाप्य जगाद नन्दम् ॥ १०८॥
 | verse_line2  = तैः प्रापितः सपदि सोऽजगरत्वमेव मत्तो निजां तनुमवाप्य जगाद नन्दम् ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 15,454: / Line 17,162: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नायं नरो हरिरयं परमः परेभ्यो विश्वेश्वरः सकलकारण आत्मतन्त्रः ।
+| verse_lines  = नायं नरो हरिरयं परमः परेभ्यो विश्वेश्वरः सकलकारण आत्मतन्त्रः ।;विज्ञाय चैनमुरुसंसृतितो विमुक्ता यान्त्यस्य पादयुगलं मुनयो विरागाः ॥ १०९॥
 | verse_line2  = विज्ञाय चैनमुरुसंसृतितो विमुक्ता यान्त्यस्य पादयुगलं मुनयो विरागाः ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 15,463: / Line 17,172: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नन्दं यदा च जगृहे वरुणस्य दूतस्तत्रापि मां जलपतेर्गृहमाशु यान्तम् ।
+| verse_lines  = नन्दं यदा च जगृहे वरुणस्य दूतस्तत्रापि मां जलपतेर्गृहमाशु यान्तम् ।;सम्पूज्य वारिपतिराह विमुच्य नन्दं नायं सुतस्तव पुमान् परमः स एषः ॥ ११०॥
 | verse_line2  = सम्पूज्य वारिपतिराह विमुच्य नन्दं नायं सुतस्तव पुमान् परमः स एषः ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 15,472: / Line 17,182: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्दर्शितो ननु मयैव विकुण्ठलोको गोजीविनां स्थितिरपि प्रवरा मदीया ।
+| verse_lines  = सन्दर्शितो ननु मयैव विकुण्ठलोको गोजीविनां स्थितिरपि प्रवरा मदीया ।;मानुष्यबुद्धिमपनेतुमजे मयि स्म तस्मान्मयि स्थितिमवाप्य शमं प्रयान्तु ॥ १११॥
 | verse_line2  = मानुष्यबुद्धिमपनेतुमजे मयि स्म तस्मान्मयि स्थितिमवाप्य शमं प्रयान्तु ॥ १११॥
 }}
@@ Line 15,481: / Line 17,192: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वोद्धवो निगदितं परमस्य पुंसो वृन्दावनं प्रति ययौ वचनैश्च तस्य ।
+| verse_lines  = श्रुत्वोद्धवो निगदितं परमस्य पुंसो वृन्दावनं प्रति ययौ वचनैश्च तस्य ।;दुःखं व्यपोह्य निखिलं पशुजीवनानामायात् पुनश्चरणसन्निधिमेव विष्णोः ॥ ११२॥
 | verse_line2  = दुःखं व्यपोह्य निखिलं पशुजीवनानामायात् पुनश्चरणसन्निधिमेव विष्णोः ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 15,496: / Line 17,208: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ एवं प्रशासति जगत् पुरुषोत्तमेऽस्मिन् भीमार्जुनौ तु सहदेवयुतावनुज्ञाम् ।
+| verse_lines  = औं ॥ एवं प्रशासति जगत् पुरुषोत्तमेऽस्मिन् भीमार्जुनौ तु सहदेवयुतावनुज्ञाम् ।;कृष्णादवाप्य वर्षत्रितयात् पुरं स्वमाजग्मतुर्हरिसुतेन विशोकनाम्ना ॥ १॥
 | verse_line2  = कृष्णादवाप्य वर्षत्रितयात् पुरं स्वमाजग्मतुर्हरिसुतेन विशोकनाम्ना ॥ १॥
 }}
@@ Line 15,505: / Line 17,218: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सैरन्ध्रिकोदरभवः स तु नारदस्य शिष्यो वृकोदररथस्य बभूव यन्ता ।
+| verse_lines  = सैरन्ध्रिकोदरभवः स तु नारदस्य शिष्यो वृकोदररथस्य बभूव यन्ता ।;या पिङ्गलाऽन्यभव आत्मनि संस्थितं तं संस्मृत्य कान्तमुरुगायमभूत् त्रिवक्रा ॥ २॥
 | verse_line2  = या पिङ्गलाऽन्यभव आत्मनि संस्थितं तं संस्मृत्य कान्तमुरुगायमभूत् त्रिवक्रा ॥ २॥
 }}
@@ Line 15,514: / Line 17,228: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं पञ्चरात्रविदमाप्य सुसारथिं स भीमो मुमोद पुनराप परात्मविद्याम् ।
+| verse_lines  = तं पञ्चरात्रविदमाप्य सुसारथिं स भीमो मुमोद पुनराप परात्मविद्याम् ।;व्यासात् परात्मत उवाच च फल्गुनादिदैवेषु(फल्गुणादिदैवेषु) सर्वविजयी परविद्ययैषः ॥ ३॥
 | verse_line2  = व्यासात् परात्मत उवाच च फल्गुनादिदैवेषु(फल्गुणादिदैवेषु) सर्वविजयी परविद्ययैषः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 15,523: / Line 17,238: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वानभागवतशास्त्रपथान् विधूय मार्गं चकार स तु वैष्णवमेव शुभ्रम् ।
+| verse_lines  = सर्वानभागवतशास्त्रपथान् विधूय मार्गं चकार स तु वैष्णवमेव शुभ्रम् ।;क्रीडार्थमेव विजिगाय तथोभयात्मयुद्धे बलं च करवाक्प्रभवेऽमितात्मा ॥ ४॥
 | verse_line2  = क्रीडार्थमेव विजिगाय तथोभयात्मयुद्धे बलं च करवाक्प्रभवेऽमितात्मा ॥ ४॥
 }}
@@ Line 15,532: / Line 17,248: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नित्यप्रभूतसुशुभप्रतिभोऽपि विष्णोः श्रुत्वा परां पुनरपि प्रतिभामवाप ।
+| verse_lines  = नित्यप्रभूतसुशुभप्रतिभोऽपि विष्णोः श्रुत्वा परां पुनरपि प्रतिभामवाप ।;को नाम विष्ण्वनुपजीवक आस यस्य नित्याश्रयादभिहिताऽपि रमा सदा श्रीः ॥ ५॥
 | verse_line2  = को नाम विष्ण्वनुपजीवक आस यस्य नित्याश्रयादभिहिताऽपि रमा सदा श्रीः ॥ ५॥
 }}
@@ Line 15,541: / Line 17,258: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यासादवाप परमात्मसतत्त्वविद्यां धर्मात्मजोऽपि सततं भगवत्प्रपन्नाः ।
+| verse_lines  = व्यासादवाप परमात्मसतत्त्वविद्यां धर्मात्मजोऽपि सततं भगवत्प्रपन्नाः ।;ते पञ्च पाण्डुतनया मुमुदुर्नितान्तं सद्धर्मचारिण उरुक्रमशिक्षितार्थाः ॥ ६॥
 | verse_line2  = ते पञ्च पाण्डुतनया मुमुदुर्नितान्तं सद्धर्मचारिण उरुक्रमशिक्षितार्थाः ॥ ६॥
 }}
@@ Line 15,550: / Line 17,268: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदा भरद्वाजसुतस्त्वसञ्चयी प्रतिग्रहोज्झो निजधर्मवर्ती ।
+| verse_lines  = यदा भरद्वाजसुतस्त्वसञ्चयी प्रतिग्रहोज्झो निजधर्मवर्ती ।;द्रौणिस्तदा धार्तराष्ट्रैः समेत्य क्रीडन् पयः पातुमुपैति सद्म ॥ ७॥
 | verse_line2  = द्रौणिस्तदा धार्तराष्ट्रैः समेत्य क्रीडन् पयः पातुमुपैति सद्म ॥ ७॥
 }}
@@ Line 15,559: / Line 17,278: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मै माता पिष्टमालोड्य पातुं ददाति पीत्वैति तदेष नित्यम् ।
+| verse_lines  = तस्मै माता पिष्टमालोड्य पातुं ददाति पीत्वैति तदेष नित्यम् ।;पीतक्षीरान् धार्तराष्ट्रान् समेत्य मया पीतं क्षीरमित्याह नित्यम् ॥ ८॥
 | verse_line2  = पीतक्षीरान् धार्तराष्ट्रान् समेत्य मया पीतं क्षीरमित्याह नित्यम् ॥ ८॥
 }}
@@ Line 15,568: / Line 17,288: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नृत्यन्तमेनं पाययामासुरेते पयः कदाचिद् रसमस्य सोऽवैत् ।
+| verse_lines  = नृत्यन्तमेनं पाययामासुरेते पयः कदाचिद् रसमस्य सोऽवैत् ।;पुनः कदाचित् स तु मातृदत्ते पिष्टे नेदं क्षीरमित्यारुराव ॥ ९॥
 | verse_line2  = पुनः कदाचित् स तु मातृदत्ते पिष्टे नेदं क्षीरमित्यारुराव ॥ ९॥
 }}
@@ Line 15,577: / Line 17,298: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा रुवन्तं(रुदन्तं) सुतमात्मजस्य स्नेहान्नियत्यैव जनार्दनस्य ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा रुवन्तं(रुदन्तं) सुतमात्मजस्य स्नेहान्नियत्यैव जनार्दनस्य ।;सम्प्रेरितः कृपया चाऽर्तरूपो द्रोणो ययावार्जयितुं तदा गाम् ॥ १०॥
 | verse_line2  = सम्प्रेरितः कृपया चाऽर्तरूपो द्रोणो ययावार्जयितुं तदा गाम् ॥ १०॥
 }}
@@ Line 15,586: / Line 17,308: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतिग्रहात् सन्निवृत्तः स रामं ययौ न विष्णोर्हि भवेत् प्रतिग्रहः ।
+| verse_lines  = प्रतिग्रहात् सन्निवृत्तः स रामं ययौ न विष्णोर्हि भवेत् प्रतिग्रहः ।;दोषाय यस्मात् स पिताऽखिलस्य स्वामी गुरुः परमं दैवतं च ॥ ११॥
 | verse_line2  = दोषाय यस्मात् स पिताऽखिलस्य स्वामी गुरुः परमं दैवतं च ॥ ११॥
 }}
@@ Line 15,595: / Line 17,318: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैवैनं जामदग्न्योऽप्यचिन्तयद् द्रोणं कर्तुं क्षितिभारापनोदे ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वैवैनं जामदग्न्योऽप्यचिन्तयद् द्रोणं कर्तुं क्षितिभारापनोदे ।;हेतुं सुराणां नरयोनिजानां हन्ता चायं स्यात् सह पुत्रेण चेति ॥ १२॥
 | verse_line2  = हेतुं सुराणां नरयोनिजानां हन्ता चायं स्यात् सह पुत्रेण चेति ॥ १२॥
 }}
@@ Line 15,604: / Line 17,328: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां वृद्धिः स्यात् पाण्डवार्थे हतानां मोक्षेऽपि सौख्यस्य न सन्ततिश्च ।
+| verse_lines  = तेषां वृद्धिः स्यात् पाण्डवार्थे हतानां मोक्षेऽपि सौख्यस्य न सन्ततिश्च ।;योग्या सुराणां कलिजा सुपापाः प्रायो यस्मात् कलिजाः सम्भवन्ति ॥ १३॥
 | verse_line2  = योग्या सुराणां कलिजा सुपापाः प्रायो यस्मात् कलिजाः सम्भवन्ति ॥ १३॥
 }}
@@ Line 15,613: / Line 17,338: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न देवानामाशतं पूरुषा हि सन्तानजाः प्रायशः पापयोग्याः ।
+| verse_lines  = न देवानामाशतं पूरुषा हि सन्तानजाः प्रायशः पापयोग्याः ।;नाकारणात् सन्ततेरप्यभावो योग्यः सुराणां सदमोघरेतसाम् ॥ १४॥
 | verse_line2  = नाकारणात् सन्ततेरप्यभावो योग्यः सुराणां सदमोघरेतसाम् ॥ १४॥
 }}
@@ Line 15,622: / Line 17,348: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अव्युच्छिन्ने सकलानां सुराणां तन्तौ कलिर्नो भविता कथञ्चित् ।
+| verse_lines  = अव्युच्छिन्ने सकलानां सुराणां तन्तौ कलिर्नो भविता कथञ्चित् ।;तस्मादुत्साद्याः सर्व एते सुरांशा एतेन साकं तनयेन वीराः ॥ १५॥
 | verse_line2  = तस्मादुत्साद्याः सर्व एते सुरांशा एतेन साकं तनयेन वीराः ॥ १५॥
 }}
@@ Line 15,631: / Line 17,358: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं विचिन्त्याप्रतिमः स भार्गवो बभाष ईषत्स्मितशोचिषा गिरा ।
+| verse_lines  = एवं विचिन्त्याप्रतिमः स भार्गवो बभाष ईषत्स्मितशोचिषा गिरा ।;अनन्तशक्तिः सकलेश्वरोऽपि त्यक्तं सर्वं नाद्य वित्तं ममास्ति ॥ १६॥
 | verse_line2  = अनन्तशक्तिः सकलेश्वरोऽपि त्यक्तं सर्वं नाद्य वित्तं ममास्ति ॥ १६॥
 }}
@@ Line 15,640: / Line 17,368: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आत्मा विद्या शस्त्रमेतावदस्ति तेषां मध्ये रुचितं त्वं गृहाण ।
+| verse_lines  = आत्मा विद्या शस्त्रमेतावदस्ति तेषां मध्ये रुचितं त्वं गृहाण ।;उक्तः स इत्थं प्रविचिन्त्य विप्रो जगाद कस्त्वद्ग्रहणे समर्थः ॥ १७॥
 | verse_line2  = उक्तः स इत्थं प्रविचिन्त्य विप्रो जगाद कस्त्वद्ग्रहणे समर्थः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 15,649: / Line 17,378: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वेशिता सर्वपरः स्वतन्त्रस्त्वमेव कोऽन्यः सदृशस्तवेश ।
+| verse_lines  = सर्वेशिता सर्वपरः स्वतन्त्रस्त्वमेव कोऽन्यः सदृशस्तवेश ।;स्वाम्यं तवेच्छन् प्रतियात्यधो हि यस्मान्न चोत्थातुमलं कदाचित् ॥ १८॥
 | verse_line2  = स्वाम्यं तवेच्छन् प्रतियात्यधो हि यस्मान्न चोत्थातुमलं कदाचित् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 15,658: / Line 17,388: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वोत्तमस्येश तवोच्चशस्त्रैः कार्यं किमस्माकमनुद्बलानाम् (अतद्बलानाम्)।
+| verse_lines  = सर्वोत्तमस्येश तवोच्चशस्त्रैः कार्यं किमस्माकमनुद्बलानाम् (अतद्बलानाम्)।;विद्यैव देया भवता ततोऽज सर्वप्रकाशिन्यचला सुसूक्ष्मा ॥ १९॥
 | verse_line2  = विद्यैव देया भवता ततोऽज सर्वप्रकाशिन्यचला सुसूक्ष्मा ॥ १९॥
 }}
@@ Line 15,667: / Line 17,398: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितस्तत्त्वविद्यादिकाः स विद्याः सर्वाः प्रददौ सास्त्रशस्त्राः ।
+| verse_lines  = इतीरितस्तत्त्वविद्यादिकाः स विद्याः सर्वाः प्रददौ सास्त्रशस्त्राः ।;अब्दद्विषट्केन समाप्य ताः स ययौ सखायं द्रुपदं महात्मा ॥ २०॥
 | verse_line2  = अब्दद्विषट्केन समाप्य ताः स ययौ सखायं द्रुपदं महात्मा ॥ २०॥
 }}
@@ Line 15,676: / Line 17,408: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दानेऽर्द्धराज्यस्य हि तत्प्रतिज्ञां संस्मृत्य पूर्वामुपयातं सखायम् ।
+| verse_lines  = दानेऽर्द्धराज्यस्य हि तत्प्रतिज्ञां संस्मृत्य पूर्वामुपयातं सखायम् ।;सखा तवास्मीति तदोदितोऽपि जगाद वाक्यं द्रुपदोऽतिदर्पात् ॥ २१॥
 | verse_line2  = सखा तवास्मीति तदोदितोऽपि जगाद वाक्यं द्रुपदोऽतिदर्पात् ॥ २१॥
 }}
@@ Line 15,685: / Line 17,418: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न निर्धनो राजसखो भवेत यथेष्टतो गच्छ विप्रेति दैवात् ।
+| verse_lines  = न निर्धनो राजसखो भवेत यथेष्टतो गच्छ विप्रेति दैवात् ।;इतीरितस्याऽशु बभूव कोपो जितेन्द्रियस्यापि मुनेर्हरीच्छया ॥ २२॥
 | verse_line2  = इतीरितस्याऽशु बभूव कोपो जितेन्द्रियस्यापि मुनेर्हरीच्छया ॥ २२॥
 }}
@@ Line 15,694: / Line 17,428: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतिग्रहात् सन्निवृत्तेन सोऽयं मया प्राप्तो मत्पितुः शिष्यकत्वात् ।
+| verse_lines  = प्रतिग्रहात् सन्निवृत्तेन सोऽयं मया प्राप्तो मत्पितुः शिष्यकत्वात् ।;पितुः शिष्यो ह्यात्मशिष्यो भवेत शिष्यस्यार्थः स्वीय एवेति मत्वा ॥ २३॥
 | verse_line2  = पितुः शिष्यो ह्यात्मशिष्यो भवेत शिष्यस्यार्थः स्वीय एवेति मत्वा ॥ २३॥
 }}
@@ Line 15,703: / Line 17,438: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽयं पापो मामवज्ञाय मूढो दुष्टं वचोऽश्रावयदस्य दर्पम् ।
+| verse_lines  = सोऽयं पापो मामवज्ञाय मूढो दुष्टं वचोऽश्रावयदस्य दर्पम् ।;हनिष्य इत्येव मतिं निधाय ययौ कुरूञ्छिष्यतां नेतुमेतान् ॥ २४॥
 | verse_line2  = हनिष्य इत्येव मतिं निधाय ययौ कुरूञ्छिष्यतां नेतुमेतान् ॥ २४॥
 }}
@@ Line 15,712: / Line 17,448: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतिग्रहाद् विनिवृत्तस्य चार्थः स्याच्छिष्येभ्यः कौरवेभ्यो ममात्र ।
+| verse_lines  = प्रतिग्रहाद् विनिवृत्तस्य चार्थः स्याच्छिष्येभ्यः कौरवेभ्यो ममात्र ।;एवं मन्वानः क्रीडतः पाण्डवेयान् सधार्तराष्ट्रान् पुरबाह्यतोऽख्यत् ॥ २५॥
 | verse_line2  = एवं मन्वानः क्रीडतः पाण्डवेयान् सधार्तराष्ट्रान् पुरबाह्यतोऽख्यत् ॥ २५॥
 }}
@@ Line 15,721: / Line 17,458: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विक्रीडतो धर्मसूनोस्तदैव सहाङ्गुलीयेन च कन्दुकोऽपतत् ।
+| verse_lines  = विक्रीडतो धर्मसूनोस्तदैव सहाङ्गुलीयेन च कन्दुकोऽपतत् ।;कूपे न शेकुः सहिताः कुमारा उद्धर्तुमेतं पवनात्मजोऽवदत् ॥ २६॥
 | verse_line2  = कूपे न शेकुः सहिताः कुमारा उद्धर्तुमेतं पवनात्मजोऽवदत् ॥ २६॥
 }}
@@ Line 15,730: / Line 17,468: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निष्पत्य चोद्धृत्य समुत्पतिष्ये कूपादमुष्माद् भृशनीचादपि स्म ।
+| verse_lines  = निष्पत्य चोद्धृत्य समुत्पतिष्ये कूपादमुष्माद् भृशनीचादपि स्म ।;सकन्दुकां मुद्रिकां पश्यताद्य सर्वे कुमारा इति वीर्यसंश्रयात् ॥ २७॥
 | verse_line2  = सकन्दुकां मुद्रिकां पश्यताद्य सर्वे कुमारा इति वीर्यसंश्रयात् ॥ २७॥
 }}
@@ Line 15,739: / Line 17,478: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा कुमारानवदत् स विप्रो धिगस्त्रबाह्यां भवतां प्रवृत्तिम् ।
+| verse_lines  = तदा कुमारानवदत् स विप्रो धिगस्त्रबाह्यां भवतां प्रवृत्तिम् ।;जाताः कुले भरतानां न वित्थ दिव्यानि चास्त्राणि सुरार्चितानि ॥ २८॥
 | verse_line2  = जाताः कुले भरतानां न वित्थ दिव्यानि चास्त्राणि सुरार्चितानि ॥ २८॥
 }}
@@ Line 15,748: / Line 17,488: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिता अस्त्रविदं कुमारा विज्ञाय विप्रं सुरपूज्यपौत्रम्(सुरपूज्यपौत्रात्) ।
+| verse_lines  = इतीरिता अस्त्रविदं कुमारा विज्ञाय विप्रं सुरपूज्यपौत्रम्(सुरपूज्यपौत्रात्) ।;सम्प्रार्थयामासुरथोद्धृतिं प्रति प्रधानमुद्रायुतकन्दुकस्य ॥ २९॥
 | verse_line2  = सम्प्रार्थयामासुरथोद्धृतिं प्रति प्रधानमुद्रायुतकन्दुकस्य ॥ २९॥
 }}
@@ Line 15,757: / Line 17,498: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चाऽश्विषीकाभिरथोत्तरोत्तरं सम्प्रास्य दिव्यास्त्रबलेन कन्दुकम् ।
+| verse_lines  = स चाऽश्विषीकाभिरथोत्तरोत्तरं सम्प्रास्य दिव्यास्त्रबलेन कन्दुकम् ।;उद्धृत्य मुद्रोद्धरणार्थिनः पुनर्जगाद भुक्तिर्मम कल्प्यतामिति ॥ ३०॥
 | verse_line2  = उद्धृत्य मुद्रोद्धरणार्थिनः पुनर्जगाद भुक्तिर्मम कल्प्यतामिति ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 15,766: / Line 17,508: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथेष्टवित्ताशनपानमस्य धर्मात्मजः प्रतिजज्ञे सुशीघ्रम् ।
+| verse_lines  = यथेष्टवित्ताशनपानमस्य धर्मात्मजः प्रतिजज्ञे सुशीघ्रम् ।;तथैव तेनोद्धृतमङ्गुलीयं त्रिवर्गमुख्यात्मजवाक्यतोऽनु ॥ ३१॥
 | verse_line2  = तथैव तेनोद्धृतमङ्गुलीयं त्रिवर्गमुख्यात्मजवाक्यतोऽनु ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 15,775: / Line 17,518: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पप्रच्छुरेनं सहिताः कुमाराः कोऽसीति सोऽप्याह पितामहो वः ।
+| verse_lines  = पप्रच्छुरेनं सहिताः कुमाराः कोऽसीति सोऽप्याह पितामहो वः ।;वक्तेति ते दुद्रुवुराशु भीष्मं द्रोणोऽयमित्येव स तांस्तदोचे ॥ ३२॥
 | verse_line2  = वक्तेति ते दुद्रुवुराशु भीष्मं द्रोणोऽयमित्येव स तांस्तदोचे ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 15,784: / Line 17,528: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न राजगेहं स कदाचिदेति तेनादृष्टः स कुमारैः पुराऽतः ।
+| verse_lines  = न राजगेहं स कदाचिदेति तेनादृष्टः स कुमारैः पुराऽतः ।;भीष्मो विद्यास्तेन सहैव चिन्तयन्नस्त्रप्राप्तिं तस्य शुश्राव रामात् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = भीष्मो विद्यास्तेन सहैव चिन्तयन्नस्त्रप्राप्तिं तस्य शुश्राव रामात् ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 15,793: / Line 17,538: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा वृद्धं कृष्णवर्णं द्विजं तं महास्त्रविद्यामपि तां महामतिः ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा वृद्धं कृष्णवर्णं द्विजं तं महास्त्रविद्यामपि तां महामतिः ।;द्रोणं ज्ञात्वा तस्य शिष्यत्व एतान् ददौ कुमारांस्तत्र गत्वा स्वयं च ॥ ३४॥
 | verse_line2  = द्रोणं ज्ञात्वा तस्य शिष्यत्व एतान् ददौ कुमारांस्तत्र गत्वा स्वयं च ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 15,802: / Line 17,548: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणोऽथ तानवदद् यो मदिष्टं कर्तुं प्रतिज्ञां प्रथमं करोति ।
+| verse_lines  = द्रोणोऽथ तानवदद् यो मदिष्टं कर्तुं प्रतिज्ञां प्रथमं करोति ।;तं धन्विनां प्रवरं साधयिष्य इत्यर्जुनस्तामकरोत् प्रतिज्ञाम् ॥ ३५॥
 | verse_line2  = तं धन्विनां प्रवरं साधयिष्य इत्यर्जुनस्तामकरोत् प्रतिज्ञाम् ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 15,811: / Line 17,558: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उन्मादनादीनि स वेद कृष्णादस्त्राण्यनापत्सु न तानि मुञ्चेत् ।
+| verse_lines  = उन्मादनादीनि स वेद कृष्णादस्त्राण्यनापत्सु न तानि मुञ्चेत् ।;इत्याज्ञया केशवस्यापराणि प्रयोगयोग्यानि सदेच्छति स्म ॥ ३६॥
 | verse_line2  = इत्याज्ञया केशवस्यापराणि प्रयोगयोग्यानि सदेच्छति स्म ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 15,820: / Line 17,568: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मादिभिर्भविता सङ्गरो नस्तदा नाहं गुरुभिर्नित्ययोद्धा ।
+| verse_lines  = भीष्मादिभिर्भविता सङ्गरो नस्तदा नाहं गुरुभिर्नित्ययोद्धा ।;भवेयमेकः फल्गुनोऽस्त्रज्ञ एषां निवारकश्चेन्मम धर्मलाभः ॥ ३७॥
 | verse_line2  = भवेयमेकः फल्गुनोऽस्त्रज्ञ एषां निवारकश्चेन्मम धर्मलाभः ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 15,829: / Line 17,578: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न बुद्धिपूर्वं वर इन्दिरापतेरन्यत्र मे ग्राह्य इतश्च जिष्णुः ।
+| verse_lines  = न बुद्धिपूर्वं वर इन्दिरापतेरन्यत्र मे ग्राह्य इतश्च जिष्णुः ।;करोतु गुर्वर्थमिति स्म चिन्तयन् भीमः प्रतिज्ञां न चकार तत्र ॥ ३८॥
 | verse_line2  = करोतु गुर्वर्थमिति स्म चिन्तयन् भीमः प्रतिज्ञां न चकार तत्र ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 15,838: / Line 17,588: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्प्रेरितेनार्जुनेन प्रतिज्ञा कृता यदा विप्रवरस्ततः परम् ।
+| verse_lines  = तत्प्रेरितेनार्जुनेन प्रतिज्ञा कृता यदा विप्रवरस्ततः परम् ।;स्नेहं नितान्तं सुरराजसूनौ कृत्वा महास्त्राणि ददौ स तस्य ॥ ३९॥
 | verse_line2  = स्नेहं नितान्तं सुरराजसूनौ कृत्वा महास्त्राणि ददौ स तस्य ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 15,847: / Line 17,598: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पक्षपातं च चकार तस्मिन् करोति चास्योरुतरां प्रशंसाम् ।
+| verse_lines  = स पक्षपातं च चकार तस्मिन् करोति चास्योरुतरां प्रशंसाम् ।;रहस्यविद्याश्च ददाति तस्य नान्यस्य कस्यापि तथा कथञ्चित् ॥ ४०॥
 | verse_line2  = रहस्यविद्याश्च ददाति तस्य नान्यस्य कस्यापि तथा कथञ्चित् ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 15,856: / Line 17,608: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमः समस्तं प्रतिभाबलेन जानन् स्नेहं त्वद्वितीयं कनिष्ठे ।
+| verse_lines  = भीमः समस्तं प्रतिभाबलेन जानन् स्नेहं त्वद्वितीयं कनिष्ठे ।;द्रोणस्य कृत्वा सकलास्त्रवेदिनं कर्तुं पार्थं नार्जुनवच्चकार ॥ ४१॥
 | verse_line2  = द्रोणस्य कृत्वा सकलास्त्रवेदिनं कर्तुं पार्थं नार्जुनवच्चकार ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 15,865: / Line 17,618: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैवातियत्नेन ददर्श लक्षं शुश्रूषायां पार्थमग्रे करोति ।
+| verse_lines  = नैवातियत्नेन ददर्श लक्षं शुश्रूषायां पार्थमग्रे करोति ।;स्वबाहुवीर्याद् भगवत्प्रसादान्निहन्मि शत्रून् किमनेन चेति ॥ ४२॥
 | verse_line2  = स्वबाहुवीर्याद् भगवत्प्रसादान्निहन्मि शत्रून् किमनेन चेति ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 15,874: / Line 17,628: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा समीयुः सकलाः क्षितीशपुत्रा द्रोणात् सकलास्त्राण्यवाप्तुम् ।
+| verse_lines  = तदा समीयुः सकलाः क्षितीशपुत्रा द्रोणात् सकलास्त्राण्यवाप्तुम् ।;ददौ स तेषां परमास्त्राणि विप्रो रामादवाप्तान्यगतानि चान्यैः ॥ ४३॥
 | verse_line2  = ददौ स तेषां परमास्त्राणि विप्रो रामादवाप्तान्यगतानि चान्यैः ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 15,883: / Line 17,638: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्राणि चित्राणि महान्ति दिव्यान्यन्यैर्नृपैर्मनसाऽप्यस्मृतानि ।
+| verse_lines  = अस्त्राणि चित्राणि महान्ति दिव्यान्यन्यैर्नृपैर्मनसाऽप्यस्मृतानि ।;अवाप्य सर्वे तनया नृपाणां शक्ता बभूवुर्न यथैव पूर्वे ॥ ४४॥
 | verse_line2  = अवाप्य सर्वे तनया नृपाणां शक्ता बभूवुर्न यथैव पूर्वे ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 15,892: / Line 17,648: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैतादृशाः पूर्वमासन् नरेन्द्रा अस्त्रे बले सर्वविद्यासु चैव ।
+| verse_lines  = नैतादृशाः पूर्वमासन् नरेन्द्रा अस्त्रे बले सर्वविद्यासु चैव ।;दौष्यन्तिमान्धातृमरुत्तपूर्वाश्चैतत्समानाः नासुरदारवीर्याः ॥ ४५॥
 | verse_line2  = दौष्यन्तिमान्धातृमरुत्तपूर्वाश्चैतत्समानाः नासुरदारवीर्याः ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 15,901: / Line 17,658: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा कर्णोऽथैकलव्यश्च दिव्यान्यस्त्राण्याप्तुं द्रोणसमीपमीयतुः ।
+| verse_lines  = तदा कर्णोऽथैकलव्यश्च दिव्यान्यस्त्राण्याप्तुं द्रोणसमीपमीयतुः ।;सूतो निषाद इति नैतयोरदादस्त्राणि विप्रः स तु रामशिष्यः ॥ ४६॥
 | verse_line2  = सूतो निषाद इति नैतयोरदादस्त्राणि विप्रः स तु रामशिष्यः ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 15,910: / Line 17,668: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णोऽनवाप्य निजमीप्सितमुच्चमानो यस्मादवाप पुरुषोत्तमतोऽस्त्रवृन्दम् ।
+| verse_lines  = कर्णोऽनवाप्य निजमीप्सितमुच्चमानो यस्मादवाप पुरुषोत्तमतोऽस्त्रवृन्दम् ।;विप्रोऽप्ययं तमजमेमि भृगोः कुलोत्थमित्थं विचिन्त्य स ययौ भृगुपाश्रमाय ॥ ४७॥
 | verse_line2  = विप्रोऽप्ययं तमजमेमि भृगोः कुलोत्थमित्थं विचिन्त्य स ययौ भृगुपाश्रमाय ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 15,919: / Line 17,678: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स सर्ववेत्तुश्च विभोर्भयेन विप्रोऽहमित्यवददस्त्रवरातिलोभात् ।
+| verse_lines  = स सर्ववेत्तुश्च विभोर्भयेन विप्रोऽहमित्यवददस्त्रवरातिलोभात् ।;जानन्नपि प्रददावस्य रामो दिव्यान्यस्त्राण्यखिलान्यव्ययात्मा(अव्यथात्मा) ॥ ४८॥
 | verse_line2  = जानन्नपि प्रददावस्य रामो दिव्यान्यस्त्राण्यखिलान्यव्ययात्मा(अव्यथात्मा) ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 15,928: / Line 17,688: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्रज्ञचूळामणिमिन्द्रसूनुं विश्वस्य हन्तुं धृतराष्ट्रपुत्रः ।
+| verse_lines  = अस्त्रज्ञचूळामणिमिन्द्रसूनुं विश्वस्य हन्तुं धृतराष्ट्रपुत्रः ।;एनं समाश्रित्य दृढो भवेतेत्यदाज्ज्ञात्वैवास्त्रमस्मै रमेशः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = एनं समाश्रित्य दृढो भवेतेत्यदाज्ज्ञात्वैवास्त्रमस्मै रमेशः ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 15,937: / Line 17,698: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानं च भागवतमप्यपराश्च विद्या रामादवाप्य विजयं धनुरग्र्ययानम् ।
+| verse_lines  = ज्ञानं च भागवतमप्यपराश्च विद्या रामादवाप्य विजयं धनुरग्र्ययानम् ।;अब्दैश्चतुर्भिरथ च न्यवसत् तदन्ते हातुं न शक्त उरुगायमिमं स कर्णः ॥ ५०॥
 | verse_line2  = अब्दैश्चतुर्भिरथ च न्यवसत् तदन्ते हातुं न शक्त उरुगायमिमं स कर्णः ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 15,946: / Line 17,708: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अङ्के निधाय स कदाचिदमुष्य रामः शिश्ये शिरो विगतनिद्र उदारबोधः ।
+| verse_lines  = अङ्के निधाय स कदाचिदमुष्य रामः शिश्ये शिरो विगतनिद्र उदारबोधः ।;संसुप्तवत् सुरवरः सुरकार्यहेतोर्दातुं च वालिनिधनस्य फलं तदस्य ॥ ५१॥
 | verse_line2  = संसुप्तवत् सुरवरः सुरकार्यहेतोर्दातुं च वालिनिधनस्य फलं तदस्य ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 15,955: / Line 17,718: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्राऽस राक्षसवरः स तु हेतिनामा काले महेन्द्रमनुपास्य हि शापतोऽस्य ।
+| verse_lines  = तत्राऽस राक्षसवरः स तु हेतिनामा काले महेन्द्रमनुपास्य हि शापतोऽस्य ।;कीटस्तमिन्द्र उत तत्र समाविवेश कर्णस्य शापमुपपादयितुं सुतार्थे ॥ ५२॥
 | verse_line2  = कीटस्तमिन्द्र उत तत्र समाविवेश कर्णस्य शापमुपपादयितुं सुतार्थे ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 15,964: / Line 17,728: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णः स कीटतनुगेन किरीटिनैव ह्यूरोरधस्तनत (ओपरिगात्वचः)औपरिगात्वचश्च ।
+| verse_lines  = कर्णः स कीटतनुगेन किरीटिनैव ह्यूरोरधस्तनत (ओपरिगात्वचः)औपरिगात्वचश्च ।;विद्धः शरेण स यथा रुधिरस्य धारां सुस्राव तं विगतनिद्र इवाऽह रामः ॥ ५३॥
 | verse_line2  = विद्धः शरेण स यथा रुधिरस्य धारां सुस्राव तं विगतनिद्र इवाऽह रामः ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 15,973: / Line 17,738: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किं त्वं न चालयसि मां रुधिरप्रसेके प्राप्तेऽपि पावनविरोधिनि कोऽसि चेति ।
+| verse_lines  = किं त्वं न चालयसि मां रुधिरप्रसेके प्राप्तेऽपि पावनविरोधिनि कोऽसि चेति ।;तं प्राह कर्ण इह नैव मया विधेयो निद्राविरोध इति कीट उपेक्षितो मे ॥ ५४॥
 | verse_line2  = तं प्राह कर्ण इह नैव मया विधेयो निद्राविरोध इति कीट उपेक्षितो मे ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 15,982: / Line 17,748: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जात्याऽस्मि सूत उत ते तनयोऽस्मि सत्यं तेनास्मि विप्र इति भार्गववंशजोऽहम् ।
+| verse_lines  = जात्याऽस्मि सूत उत ते तनयोऽस्मि सत्यं तेनास्मि विप्र इति भार्गववंशजोऽहम् ।;अग्रेऽब्रुवं भवत ईश नहि त्वदन्यो माता पिता गुरुतरो जगतोऽपि मुख्यः ॥ ५५॥
 | verse_line2  = अग्रेऽब्रुवं भवत ईश नहि त्वदन्यो माता पिता गुरुतरो जगतोऽपि मुख्यः ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 15,991: / Line 17,758: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तमात्रवचने स तु कीटकोऽस्य रामस्य दृष्टिविषयत्वत एव रूपम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तमात्रवचने स तु कीटकोऽस्य रामस्य दृष्टिविषयत्वत एव रूपम् ।;सम्प्राप्य नैजमतिपूर्णगुणस्य तस्य विष्णोरनुग्रहत आप विमानगः स्वः ॥ ५६॥
 | verse_line2  = सम्प्राप्य नैजमतिपूर्णगुणस्य तस्य विष्णोरनुग्रहत आप विमानगः स्वः ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 16,000: / Line 17,768: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽह रामस्तमसत्यवाचो न ते सकाशे मम वासयोग्यता ।
+| verse_lines  = अथाऽह रामस्तमसत्यवाचो न ते सकाशे मम वासयोग्यता ।;तथाऽपि ते नैव वृथा मदीया भक्तिर्भवेज्जेष्यसि सर्वशत्रून् ॥ ५७॥
 | verse_line2  = तथाऽपि ते नैव वृथा मदीया भक्तिर्भवेज्जेष्यसि सर्वशत्रून् ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 16,009: / Line 17,778: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्पर्धमानं न कथञ्चन त्वां जेता कश्चित् स्पर्धमानस्तु यासि ।
+| verse_lines  = अस्पर्धमानं न कथञ्चन त्वां जेता कश्चित् स्पर्धमानस्तु यासि ।;पराभूतिं नात्र विचार्यमस्ति प्रमादी त्वं भविता चास्त्रसङ्घे (अस्त्रसङ्ख्ये)॥ ५८॥
 | verse_line2  = पराभूतिं नात्र विचार्यमस्ति प्रमादी त्वं भविता चास्त्रसङ्घे (अस्त्रसङ्ख्ये)॥ ५८॥
 }}
@@ Line 16,018: / Line 17,788: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = याहीति तेनोक्त उदारकर्मणा कर्णो ययौ तं प्रणम्येशितारम् ।
+| verse_lines  = याहीति तेनोक्त उदारकर्मणा कर्णो ययौ तं प्रणम्येशितारम् ।;तथैकलव्योऽपि निराकृतोऽमुना द्रोणेन तस्य प्रतिमां वनेऽर्चयत् ॥ ५९॥
 | verse_line2  = तथैकलव्योऽपि निराकृतोऽमुना द्रोणेन तस्य प्रतिमां वनेऽर्चयत् ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 16,027: / Line 17,798: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कदाचिद् धृतराष्ट्रपुत्रैः पाण्डोः सुता मृगयां सम्प्रयाताः ।
+| verse_lines  = ततः कदाचिद् धृतराष्ट्रपुत्रैः पाण्डोः सुता मृगयां सम्प्रयाताः ।;अग्रे गच्छन् सारमेयो रुराव धर्मात्मजस्यात्र वने मृगार्थी ॥ ६०॥
 | verse_line2  = अग्रे गच्छन् सारमेयो रुराव धर्मात्मजस्यात्र वने मृगार्थी ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 16,036: / Line 17,808: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा रावं सारमेयस्य दूराच्छरैर्मुखं शब्दवेधी पुपूरे ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा रावं सारमेयस्य दूराच्छरैर्मुखं शब्दवेधी पुपूरे ।;स एकलव्यो व्रणमस्य नाकरोच्छ्वा पूरितास्यः पाण्डवानभ्ययात् सः ॥ ६१॥
 | verse_line2  = स एकलव्यो व्रणमस्य नाकरोच्छ्वा पूरितास्यः पाण्डवानभ्ययात् सः ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 16,045: / Line 17,818: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा चित्रं कुरवः पाण्डवाश्च द्रष्टुं कर्तारं मार्गयामासुरत्र ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा चित्रं कुरवः पाण्डवाश्च द्रष्टुं कर्तारं मार्गयामासुरत्र ।;द्रोणाकृतिं मार्त्तिकीं पूजयन्तं ददृशुश्चैनं धनुरेवाभ्यसन्तम् ॥ ६२॥
 | verse_line2  = द्रोणाकृतिं मार्त्तिकीं पूजयन्तं ददृशुश्चैनं धनुरेवाभ्यसन्तम् ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 16,054: / Line 17,828: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पैशाचमेवैष पिशाचकेभ्यः पूर्वं विवेदास्त्रवृन्दं निषादः ।
+| verse_lines  = पैशाचमेवैष पिशाचकेभ्यः पूर्वं विवेदास्त्रवृन्दं निषादः ।;दिव्यान्यस्त्राण्याप्तुमेतां च शिक्षां द्रोणं सदा पूजयति स्म भक्त्या ॥ ६३॥
 | verse_line2  = दिव्यान्यस्त्राण्याप्तुमेतां च शिक्षां द्रोणं सदा पूजयति स्म भक्त्या ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 16,063: / Line 17,838: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा विशेषं तममुष्य पार्थो द्रोणायोचे त्वद्वरो मे मृषाऽऽसीत् ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा विशेषं तममुष्य पार्थो द्रोणायोचे त्वद्वरो मे मृषाऽऽसीत् ।;इत्युक्त एनं त्वभिगम्य दक्षिणां विप्रो ययाचे दक्षिणाङ्गुष्ठमेव ॥ ६४॥
 | verse_line2  = इत्युक्त एनं त्वभिगम्य दक्षिणां विप्रो ययाचे दक्षिणाङ्गुष्ठमेव ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 16,072: / Line 17,848: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्य प्रसादोपचितोरुशिक्षो निषादोऽदाद् दक्षिणाङ्गुष्ठमस्मै ।
+| verse_lines  = तस्य प्रसादोपचितोरुशिक्षो निषादोऽदाद् दक्षिणाङ्गुष्ठमस्मै ।;ततः परं नास्य बभूव शिक्षा सन्मुष्टिहीनस्य समाऽर्जुनेन ॥ ६५॥
 | verse_line2  = ततः परं नास्य बभूव शिक्षा सन्मुष्टिहीनस्य समाऽर्जुनेन ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 16,081: / Line 17,858: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः कृपालू रैवतपर्वते तं द्रोणः प्राप्याऽदादस्त्रवराणि तस्मै ।
+| verse_lines  = पुनः कृपालू रैवतपर्वते तं द्रोणः प्राप्याऽदादस्त्रवराणि तस्मै ।;एकान्त एवास्य भक्त्या सुतुष्टो धन्विश्रेष्ठं कृतवानर्जुनं च ॥ ६६॥
 | verse_line2  = एकान्त एवास्य भक्त्या सुतुष्टो धन्विश्रेष्ठं कृतवानर्जुनं च ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 16,096: / Line 17,874: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ काले त्वेतस्मिन् भूय एवाखिलैश्च नृपैर्युक्तो मागधो योद्धुकामः ।
+| verse_lines  = औं ॥ काले त्वेतस्मिन् भूय एवाखिलैश्च नृपैर्युक्तो मागधो योद्धुकामः ।;प्रायाद् यदूंस्तत्र नित्याव्ययातिबलैश्वर्योऽपीच्छयाऽगात् स कृष्णः ॥ १॥
 | verse_line2  = प्रायाद् यदूंस्तत्र नित्याव्ययातिबलैश्वर्योऽपीच्छयाऽगात् स कृष्णः ॥ १॥
 }}
@@ Line 16,105: / Line 17,884: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्दर्शयन् बलिनामल्पसेनाद्युपस्कराणां बहलोपस्करैश्च ।
+| verse_lines  = सन्दर्शयन् बलिनामल्पसेनाद्युपस्कराणां बहलोपस्करैश्च ।;प्राप्ते विरोधे बलिभिर्नीतिमग्र्यां ययौ सरामो दक्षिणाशां रमेशः ॥ २॥
 | verse_line2  = प्राप्ते विरोधे बलिभिर्नीतिमग्र्यां ययौ सरामो दक्षिणाशां रमेशः ॥ २॥
 }}
@@ Line 16,114: / Line 17,894: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽनन्तवीर्यः परमोऽभयोऽपि नीत्यै गच्छन् जामदग्न्यं ददर्श ।
+| verse_lines  = सोऽनन्तवीर्यः परमोऽभयोऽपि नीत्यै गच्छन् जामदग्न्यं ददर्श ।;क्रीडार्थमेकोऽपि ततोऽतिदुर्गं श्रुत्वा गोमन्तं तत्र ययौ सहाग्रजः ॥ ३॥
 | verse_line2  = क्रीडार्थमेकोऽपि ततोऽतिदुर्गं श्रुत्वा गोमन्तं तत्र ययौ सहाग्रजः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 16,123: / Line 17,904: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा दुग्धाब्धौ संसृतिस्थैः सुराद्यैः पूजां प्राप्तुं स्थानमेषां च योग्यम् ।
+| verse_lines  = तदा दुग्धाब्धौ संसृतिस्थैः सुराद्यैः पूजां प्राप्तुं स्थानमेषां च योग्यम् ।;मुक्तस्थानादाप नारायणोऽजो बलिश्चाऽगात् तत्र सन्द्रष्टुमीशम् ॥ ४॥
 | verse_line2  = मुक्तस्थानादाप नारायणोऽजो बलिश्चाऽगात् तत्र सन्द्रष्टुमीशम् ॥ ४॥
 }}
@@ Line 16,132: / Line 17,914: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रासुरावेशममुष्य विष्णुः सन्दर्शयन् सुप्तिहीनोऽपि नित्यम् ।
+| verse_lines  = तत्रासुरावेशममुष्य विष्णुः सन्दर्शयन् सुप्तिहीनोऽपि नित्यम् ।;संसुप्तविच्छश्य उदारकर्मा सञ्ज्ञायै देवानां मुखमीक्ष्याप्रमेयः ॥ ५॥
 | verse_line2  = संसुप्तविच्छश्य उदारकर्मा सञ्ज्ञायै देवानां मुखमीक्ष्याप्रमेयः ॥ ५॥
 }}
@@ Line 16,141: / Line 17,924: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवाश्च तद्भावविदोऽखिलाश्च निमीलिताक्षाः शयनेषु शिश्यरे ।
+| verse_lines  = देवाश्च तद्भावविदोऽखिलाश्च निमीलिताक्षाः शयनेषु शिश्यरे ।;तदा बलिस्तस्य विष्णोः किरीटमादायागाज्जहसुः सर्वदेवाः ॥ ६॥
 | verse_line2  = तदा बलिस्तस्य विष्णोः किरीटमादायागाज्जहसुः सर्वदेवाः ॥ ६॥
 }}
@@ Line 16,150: / Line 17,934: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नारायणे सर्वदेवैः समेते ब्रह्मादिभिर्हासमाने सुपर्णः ।
+| verse_lines  = नारायणे सर्वदेवैः समेते ब्रह्मादिभिर्हासमाने सुपर्णः ।;गत्वा पातालं युधि जित्वा बलिं च किरीटमादायाभ्ययाद् यत्र कृष्णः ॥ ७॥
 | verse_line2  = गत्वा पातालं युधि जित्वा बलिं च किरीटमादायाभ्ययाद् यत्र कृष्णः ॥ ७॥
 }}
@@ Line 16,159: / Line 17,944: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत् तस्य शीर्ष्णि प्रतिमुच्य नत्वा खगः स्तुत्वा देवदेवं रमेशम् ।
+| verse_lines  = तत् तस्य शीर्ष्णि प्रतिमुच्य नत्वा खगः स्तुत्वा देवदेवं रमेशम् ।;स्मृत आगच्छेत्येव विसर्जितोऽमुना ययौ दुग्धाब्धिं यत्र नारायणोऽसौ ॥ ८॥
 | verse_line2  = स्मृत आगच्छेत्येव विसर्जितोऽमुना ययौ दुग्धाब्धिं यत्र नारायणोऽसौ ॥ ८॥
 }}
@@ Line 16,168: / Line 17,954: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किरीटं तत् कृष्णमूर्ध्नि प्रविष्टं तत्तुल्यमासीत् तस्य रूपेष्वभेदात् ।
+| verse_lines  = किरीटं तत् कृष्णमूर्ध्नि प्रविष्टं तत्तुल्यमासीत् तस्य रूपेष्वभेदात् ।;तदिच्छया चैव नारायणस्य शीर्ष्ण्यप्यासीद् युगपद् दुग्धवार्धौ ॥ ९॥
 | verse_line2  = तदिच्छया चैव नारायणस्य शीर्ष्ण्यप्यासीद् युगपद् दुग्धवार्धौ ॥ ९॥
 }}
@@ Line 16,177: / Line 17,964: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं प्राप्तान्येव दिव्यायुधानि पुनर्वैकुण्ठं लोकमितानि भूयः ।
+| verse_lines  = पूर्वं प्राप्तान्येव दिव्यायुधानि पुनर्वैकुण्ठं लोकमितानि भूयः ।;तदाऽवतेरू रौहिणेयस्य चैवं भार्याऽप्यायाद् वारुणी नाम पूर्वा ॥ १०॥
 | verse_line2  = तदाऽवतेरू रौहिणेयस्य चैवं भार्याऽप्यायाद् वारुणी नाम पूर्वा ॥ १०॥
 }}
@@ Line 16,186: / Line 17,974: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सैवापरं रूपमास्थाय चाऽगाच्छ्रीरित्याख्यं सेन्दिरावेशमग्र्यम् ।
+| verse_lines  = सैवापरं रूपमास्थाय चाऽगाच्छ्रीरित्याख्यं सेन्दिरावेशमग्र्यम् ।;कान्तिश्चाऽगात् तस्य सोमस्य चान्या भार्या द्वयोः पूर्वतना सुरूपा ॥ ११॥
 | verse_line2  = कान्तिश्चाऽगात् तस्य सोमस्य चान्या भार्या द्वयोः पूर्वतना सुरूपा ॥ ११॥
 }}
@@ Line 16,195: / Line 17,984: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताभी रामो मुमुदे तत्र तिष्ठञ्छशाङ्कपूगोद्रिक्तकान्तिः सुधामा ।
+| verse_lines  = ताभी रामो मुमुदे तत्र तिष्ठञ्छशाङ्कपूगोद्रिक्तकान्तिः सुधामा ।;तस्या वारुण्याः प्रतिमा पेयरूपा कादम्बरी वारुणी(वारुणीं) तां पपौ सः ॥ १२॥
 | verse_line2  = तस्या वारुण्याः प्रतिमा पेयरूपा कादम्बरी वारुणी(वारुणीं) तां पपौ सः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 16,204: / Line 17,994: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं तयोः क्रीडतोः स्वैरमत्र राजन्यवृन्दानुगतो जरासुतः ।
+| verse_lines  = एवं तयोः क्रीडतोः स्वैरमत्र राजन्यवृन्दानुगतो जरासुतः ।;गिरिं गोमन्तं परिवार्यादहत् तं दृष्ट्वा देवौ पुप्लुवतुर्बलाढ्यौ ॥ १३॥
 | verse_line2  = गिरिं गोमन्तं परिवार्यादहत् तं दृष्ट्वा देवौ पुप्लुवतुर्बलाढ्यौ ॥ १३॥
 }}
@@ Line 16,213: / Line 18,004: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गिरिस्ताभ्यां पीडितः सन् निमग्नो भूमौ पद्भ्यां योजनैकादशं सः ।
+| verse_lines  = गिरिस्ताभ्यां पीडितः सन् निमग्नो भूमौ पद्भ्यां योजनैकादशं सः ।;निष्पीडिताज्जलधारोद्गताऽस्माद् वह्निं व्याप्तं शमयामास सर्वम् ॥ १४॥
 | verse_line2  = निष्पीडिताज्जलधारोद्गताऽस्माद् वह्निं व्याप्तं शमयामास सर्वम् ॥ १४॥
 }}
@@ Line 16,222: / Line 18,014: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सेनां प्रविष्टौ सर्वराजन्यवृन्दं व्यमथ्नतां देववरौ स्वशस्त्रैः ।
+| verse_lines  = सेनां प्रविष्टौ सर्वराजन्यवृन्दं व्यमथ्नतां देववरौ स्वशस्त्रैः ।;तत्र हंसो डिभिकश्चैकलव्यः (स कीचक)सकीचकस्तौ शिशुपालपौण्ड्रकौ ॥ १५॥
 | verse_line2  = तत्र हंसो डिभिकश्चैकलव्यः (स कीचक)सकीचकस्तौ शिशुपालपौण्ड्रकौ ॥ १५॥
 }}
@@ Line 16,231: / Line 18,024: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भौमात्मजो दन्तवक्रश्च रुग्मी सौभाधिपो मैन्दमैन्दानुजौ च ।
+| verse_lines  = भौमात्मजो दन्तवक्रश्च रुग्मी सौभाधिपो मैन्दमैन्दानुजौ च ।;अन्ये च ये पार्थिवाः सर्व एव क्रोधात् कृष्णं परिवार्याभ्यवर्षन् ॥ १६॥
 | verse_line2  = अन्ये च ये पार्थिवाः सर्व एव क्रोधात् कृष्णं परिवार्याभ्यवर्षन् ॥ १६॥
 }}
@@ Line 16,240: / Line 18,034: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शस्त्रैरस्त्रैर्द्रुमपूगैः शिलाभिर्भक्ताश्च ये शल्यबाह्लीकमुख्याः ।
+| verse_lines  = शस्त्रैरस्त्रैर्द्रुमपूगैः शिलाभिर्भक्ताश्च ये शल्यबाह्लीकमुख्याः ।;ससोमदत्ताः सौमदत्तिर्विराटः पाञ्चालराजश्च जरासुतस्य ।;भयात् कृष्णं शस्त्रवर्षैरवर्षन् कारागृहे वासिता मागधेन ॥ १७॥
 | verse_line2  = ससोमदत्ताः सौमदत्तिर्विराटः पाञ्चालराजश्च जरासुतस्य ।
 }}
@@ Line 16,249: / Line 18,044: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वानेताञ्छरवर्षेण कृष्णो विसूतवाजिध्वजशस्त्रवर्मणः ।
+| verse_lines  = सर्वानेताञ्छरवर्षेण कृष्णो विसूतवाजिध्वजशस्त्रवर्मणः ।;कृत्वा वमच्छोणितानार्तरूपान् विद्रावयामास हरिर्यथा मृगान् ॥ १८॥
 | verse_line2  = कृत्वा वमच्छोणितानार्तरूपान् विद्रावयामास हरिर्यथा मृगान् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 16,258: / Line 18,054: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हत्वा सेनां विंशदक्षोहिणीं तां त्रिभिर्युक्तां रुग्मिणं नैव कृष्णः ।
+| verse_lines  = हत्वा सेनां विंशदक्षोहिणीं तां त्रिभिर्युक्तां रुग्मिणं नैव कृष्णः ।;रुग्मिण्यर्थे पीडयामास शस्त्राण्यस्य च्छित्वा विरथं द्रावयानः ॥ १९॥
 | verse_line2  = रुग्मिण्यर्थे पीडयामास शस्त्राण्यस्य च्छित्वा विरथं द्रावयानः ॥ १९॥
 }}
@@ Line 16,267: / Line 18,064: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जरासुतो रौहिणेयेन युद्धं चिरं कृत्वा तन्मुसलेन पोथितः ।
+| verse_lines  = जरासुतो रौहिणेयेन युद्धं चिरं कृत्वा तन्मुसलेन पोथितः ।;विमोहितः प्राप्तसञ्ज्ञश्चिरेण क्रुद्धो गदां तदुरस्यभ्यपातयत् ॥ २०॥
 | verse_line2  = विमोहितः प्राप्तसञ्ज्ञश्चिरेण क्रुद्धो गदां तदुरस्यभ्यपातयत् ॥ २०॥
 }}
@@ Line 16,276: / Line 18,074: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनाऽहतः सुभृशं रौहिणेयः पपात मूर्च्छाभिगतः क्षणेन ।
+| verse_lines  = तेनाऽहतः सुभृशं रौहिणेयः पपात मूर्च्छाभिगतः क्षणेन ।;अजेयत्वं तस्य दत्तं हि धात्रा पूर्वं गृहीतं (गृहीतो) विष्णुना रामगेन ॥ २१॥
 | verse_line2  = अजेयत्वं तस्य दत्तं हि धात्रा पूर्वं गृहीतं (गृहीतो) विष्णुना रामगेन ॥ २१॥
 }}
@@ Line 16,285: / Line 18,084: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाकृते बलभद्रे तु कृष्णो गदामादाय स्वामगान्मागधेशम् ।
+| verse_lines  = तथाकृते बलभद्रे तु कृष्णो गदामादाय स्वामगान्मागधेशम् ।;तताड जत्रौ स तयाऽभिताडितो जगाम गां मूर्च्छयाऽभिप्लुताङ्गः ॥ २२॥
 | verse_line2  = तताड जत्रौ स तयाऽभिताडितो जगाम गां मूर्च्छयाऽभिप्लुताङ्गः ॥ २२॥
 }}
@@ Line 16,294: / Line 18,094: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथोत्तस्थौ रौहिणेयः सहैव समुत्तस्थौ मागधोऽप्यग्र्यवीर्यः ।
+| verse_lines  = अथोत्तस्थौ रौहिणेयः सहैव समुत्तस्थौ मागधोऽप्यग्र्यवीर्यः ।;क्रुद्धो गृहीत्वा मौलिमस्याऽशु रामो वधायोद्यच्छन्मुसलं बाहुषाली ॥ २३॥
 | verse_line2  = क्रुद्धो गृहीत्वा मौलिमस्याऽशु रामो वधायोद्यच्छन्मुसलं बाहुषाली ॥ २३॥
 }}
@@ Line 16,303: / Line 18,104: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाब्रवीद् वायुरेनं न राम त्वया हन्तुं शक्यते मागधोऽयम् ।
+| verse_lines  = अथाब्रवीद् वायुरेनं न राम त्वया हन्तुं शक्यते मागधोऽयम् ।;वृथा न ते बाहुबलं प्रयोज्यममोघं ते यद् बलं तद्वदस्त्रम् ॥ २४॥
 | verse_line2  = वृथा न ते बाहुबलं प्रयोज्यममोघं ते यद् बलं तद्वदस्त्रम् ॥ २४॥
 }}
@@ Line 16,312: / Line 18,114: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्यो हन्ता बलवानस्य चेति श्रुत्वा ययौ बलभद्रो विमुच्य ।
+| verse_lines  = अन्यो हन्ता बलवानस्य चेति श्रुत्वा ययौ बलभद्रो विमुच्य ।;जरासुतं पुनरुद्यच्छमानं जघान कृष्णो गदया स्वयैव ॥ २५॥
 | verse_line2  = जरासुतं पुनरुद्यच्छमानं जघान कृष्णो गदया स्वयैव ॥ २५॥
 }}
@@ Line 16,321: / Line 18,124: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनाऽहतः स्रस्तसमस्तगात्रः पपात मूर्च्छाभिगतः स राजा ।
+| verse_lines  = तेनाऽहतः स्रस्तसमस्तगात्रः पपात मूर्च्छाभिगतः स राजा ।;चिरात् सञ्ज्ञां प्राप्य चान्तर्हितोऽसौ सम्प्राद्रवद् भीतभीतः सलज्जः ॥ २६॥
 | verse_line2  = चिरात् सञ्ज्ञां प्राप्य चान्तर्हितोऽसौ सम्प्राद्रवद् भीतभीतः सलज्जः ॥ २६॥
 }}
@@ Line 16,330: / Line 18,134: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ययौ शिष्टै राजभिः संयुतश्च पुरं जीवेत्येव कृष्णेन मुक्तः ।
+| verse_lines  = ययौ शिष्टै राजभिः संयुतश्च पुरं जीवेत्येव कृष्णेन मुक्तः ।;पुनर्युद्धं बहुशः केशवेन कृत्वा जितो राजगणैः समेतः ॥ २७॥
 | verse_line2  = पुनर्युद्धं बहुशः केशवेन कृत्वा जितो राजगणैः समेतः ॥ २७॥
 }}
@@ Line 16,339: / Line 18,144: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णो जित्वा मागधं रौहिणेययुक्तो ययौ दमघोषेण सार्द्धम् ।
+| verse_lines  = कृष्णो जित्वा मागधं रौहिणेययुक्तो ययौ दमघोषेण सार्द्धम् ।;पितृष्वसायाः पतिना तेन चोक्तः पूर्वं जितेनापि युधि स्म बान्धवात् ॥ २८॥
 | verse_line2  = पितृष्वसायाः पतिना तेन चोक्तः पूर्वं जितेनापि युधि स्म बान्धवात् ॥ २८॥
 }}
@@ Line 16,348: / Line 18,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यामः पुरं करिवीराख्यमेव महालक्ष्म्याः क्षेत्रसन्दर्शनाय ।
+| verse_lines  = यामः पुरं करिवीराख्यमेव महालक्ष्म्याः क्षेत्रसन्दर्शनाय ।;श्रुत्वा वाक्यं तस्य युद्धे जितस्य भीत्या(प्रीत्या) युक्तस्याऽत्मना तद्युतोऽगात् ॥ २९॥
 | verse_line2  = श्रुत्वा वाक्यं तस्य युद्धे जितस्य भीत्या(प्रीत्या) युक्तस्याऽत्मना तद्युतोऽगात् ॥ २९॥
 }}
@@ Line 16,357: / Line 18,164: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गन्धर्वोऽसौ दनुनामा नरोऽभूत् तस्मात् कृष्णे भक्तिमांश्चाऽस राजा ।
+| verse_lines  = गन्धर्वोऽसौ दनुनामा नरोऽभूत् तस्मात् कृष्णे भक्तिमांश्चाऽस राजा ।;पुरप्राप्तांस्तान् स विज्ञाय पापः सृगालाख्यो वासुदेवः क्रुधाऽऽगात् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = पुरप्राप्तांस्तान् स विज्ञाय पापः सृगालाख्यो वासुदेवः क्रुधाऽऽगात् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 16,366: / Line 18,174: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सूर्यप्रदत्तं रथमारुह्य दिव्यं वरादवध्यस्तिग्मरुचेः स कृष्णम् ।
+| verse_lines  = सूर्यप्रदत्तं रथमारुह्य दिव्यं वरादवध्यस्तिग्मरुचेः स कृष्णम् ।;योद्धुं ययावमुचच्चास्त्रसङ्घाञ्छिरस्तस्याथाऽशु जहार कृष्णः ॥ ३१॥
 | verse_line2  = योद्धुं ययावमुचच्चास्त्रसङ्घाञ्छिरस्तस्याथाऽशु जहार कृष्णः ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 16,375: / Line 18,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्विधा कृत्वा देहमस्यारिणा च पुत्रं भक्तं तस्य राज्येऽभिषिच्य ।
+| verse_lines  = द्विधा कृत्वा देहमस्यारिणा च पुत्रं भक्तं तस्य राज्येऽभिषिच्य ।;स शक्रदेवं माणिभद्रः पुरा यो ययौ पुरीं स्वां सहितोऽग्रजेन ॥ ३२॥
 | verse_line2  = स शक्रदेवं माणिभद्रः पुरा यो ययौ पुरीं स्वां सहितोऽग्रजेन ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 16,384: / Line 18,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नीतिं बलिष्ठस्य विहाय सेनां दूराद् युद्धं युद्धं दर्शयित्वैव गुप्त्यै ।
+| verse_lines  = नीतिं बलिष्ठस्य विहाय सेनां दूराद् युद्धं युद्धं दर्शयित्वैव गुप्त्यै ।;स्वसेनायाः सर्वपूर्णात्मशक्तिः पुनः पुरीं प्राप्य स पूजितोऽवसत् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = स्वसेनायाः सर्वपूर्णात्मशक्तिः पुनः पुरीं प्राप्य स पूजितोऽवसत् ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 16,399: / Line 18,210: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ गतेऽथ चेदिपे स्वकं पुरं जनार्दनोऽशृणोत् ।
+| verse_lines  = औं ॥ गतेऽथ चेदिपे स्वकं पुरं जनार्दनोऽशृणोत् ।;रमैव रुग्मिणीति योद्यतां स्वयम्बराय ताम् ॥ १॥
 | verse_line2  = रमैव रुग्मिणीति योद्यतां स्वयम्बराय ताम् ॥ १॥
 }}
@@ Line 16,408: / Line 18,220: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स रुक्मिनामकोऽग्रजः श्रियो(श्रिया) द्विषन् रमापतिम् ।
+| verse_lines  = स रुक्मिनामकोऽग्रजः श्रियो(श्रिया) द्विषन् रमापतिम् ।;हरेः प्रदातुमुद्यतां(उद्यतान्) न्यवारयद्धरिप्रियाम् ॥ २॥
 | verse_line2  = हरेः प्रदातुमुद्यतां(उद्यतान्) न्यवारयद्धरिप्रियाम् ॥ २॥
 }}
@@ Line 16,417: / Line 18,230: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रघोषिते स्वयंवरेऽथ तेन मागधादयः ।
+| verse_lines  = प्रघोषिते स्वयंवरेऽथ तेन मागधादयः ।;समीयुरुग्रपौरुषाः ससाल्वपौण्ड्रचेदिपाः ॥ ३॥
 | verse_line2  = समीयुरुग्रपौरुषाः ससाल्वपौण्ड्रचेदिपाः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 16,426: / Line 18,240: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा जगाम केशवो जवेन कुण्डिनं पुरम् ।
+| verse_lines  = तदा जगाम केशवो जवेन कुण्डिनं पुरम् ।;स्मृतोऽथ तेन पक्षिराट् समाजगाम केशवम् ॥ ४॥
 | verse_line2  = स्मृतोऽथ तेन पक्षिराट् समाजगाम केशवम् ॥ ४॥
 }}
@@ Line 16,435: / Line 18,250: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पतत्रवायुनाऽस्य ते नरेश्वराः प्रपातिताः ।
+| verse_lines  = पतत्रवायुनाऽस्य ते नरेश्वराः प्रपातिताः ।;यदेदृशं(यदीदृशं) पतत्रिणो बलं हरेः किमुच्यते ॥ ५॥
 | verse_line2  = यदेदृशं(यदीदृशं) पतत्रिणो बलं हरेः किमुच्यते ॥ ५॥
 }}
@@ Line 16,444: / Line 18,260: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किमत्र नः कृतं भवेत् सुखाय हीति तेऽब्रुवन् ।
+| verse_lines  = किमत्र नः कृतं भवेत् सुखाय हीति तेऽब्रुवन् ।;अथाब्रवीज्जरासुतो जयी पयोब्धिमन्दिरः ।;किलैष पक्षिवाहनो यतश्च नान्यथा भवेत् ॥ ६॥
 | verse_line2  = अथाब्रवीज्जरासुतो जयी पयोब्धिमन्दिरः ।
 }}
@@ Line 16,453: / Line 18,270: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जिता वयं च सर्वशोऽमुनैकलेन संयुगे ।
+| verse_lines  = जिता वयं च सर्वशोऽमुनैकलेन संयुगे ।;अनेकशो न सङ्गतैर्जितः कदाचिदेष हि ॥ ७॥
 | verse_line2  = अनेकशो न सङ्गतैर्जितः कदाचिदेष हि ॥ ७॥
 }}
@@ Line 16,462: / Line 18,280: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अमुष्य चाग्रजः पुरा निहन्तुमुद्यतो हि माम् ।
+| verse_lines  = अमुष्य चाग्रजः पुरा निहन्तुमुद्यतो हि माम् ।;अदृश्यवाक्यतोऽत्यजत् प्रताडनात् सुपीडितम् ॥ ८॥
 | verse_line2  = अदृश्यवाक्यतोऽत्यजत् प्रताडनात् सुपीडितम् ॥ ८॥
 }}
@@ Line 16,471: / Line 18,290: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किमस्य (चोच्यते)तूच्यते बलं वयं तृणोपमाः कृताः ।
+| verse_lines  = किमस्य (चोच्यते)तूच्यते बलं वयं तृणोपमाः कृताः ।;समस्तशो मृधेमृधे हि येन चाक्षतेन हा ॥ ९॥
 | verse_line2  = समस्तशो मृधेमृधे हि येन चाक्षतेन हा ॥ ९॥
 }}
@@ Line 16,480: / Line 18,300: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किमत्र कुर्वतां सुखं भवेदुदीर्णसङ्कटे ।
+| verse_lines  = किमत्र कुर्वतां सुखं भवेदुदीर्णसङ्कटे ।;इति ब्रुवन्नवाङ्मुखं नृपश्चकार विच्छविः ॥ १०॥
 | verse_line2  = इति ब्रुवन्नवाङ्मुखं नृपश्चकार विच्छविः ॥ १०॥
 }}
@@ Line 16,489: / Line 18,310: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽह चेदिभूपतिः सदन्तवक्रको वचः ।
+| verse_lines  = अथाऽह चेदिभूपतिः सदन्तवक्रको वचः ।;पुरा हरेर्हि पार्षदः प्रसन्नबुद्धिरेकदा ॥ ११॥
 | verse_line2  = पुरा हरेर्हि पार्षदः प्रसन्नबुद्धिरेकदा ॥ ११॥
 }}
@@ Line 16,498: / Line 18,320: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शृणुष्व राजसत्तम प्रभुं शिवस्वयम्भुवोः ।
+| verse_lines  = शृणुष्व राजसत्तम प्रभुं शिवस्वयम्भुवोः ।;हरिं वदन्ति केचिदप्यदो भवेन्न वै मृषा ॥ १२॥
 | verse_line2  = हरिं वदन्ति केचिदप्यदो भवेन्न वै मृषा ॥ १२॥
 }}
@@ Line 16,507: / Line 18,330: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽऽवयोश्च दर्शने भवेत् कदाचिदूर्जिता ।
+| verse_lines  = तथाऽऽवयोश्च दर्शने भवेत् कदाचिदूर्जिता ।;अमुष्य भक्तिरन्यथा पुनश्च जायते क्रुधा ॥ १३॥
 | verse_line2  = अमुष्य भक्तिरन्यथा पुनश्च जायते क्रुधा ॥ १३॥
 }}
@@ Line 16,516: / Line 18,340: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न कारणं च विद्महे न संशयः परो हरिः ।
+| verse_lines  = न कारणं च विद्महे न संशयः परो हरिः ।;व्रजाम तं सुखार्थिनो वयं विहाय शत्रुताम् ॥ १४॥
 | verse_line2  = व्रजाम तं सुखार्थिनो वयं विहाय शत्रुताम् ॥ १४॥
 }}
@@ Line 16,525: / Line 18,350: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इदं हि नः शुभप्रदं नचान्यथा शुभं क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = इदं हि नः शुभप्रदं नचान्यथा शुभं क्‍वचित् ।;इतीरितो जरासुतो ददर्श तौ दहन्निव ॥ १५॥
 | verse_line2  = इतीरितो जरासुतो ददर्श तौ दहन्निव ॥ १५॥
 }}
@@ Line 16,534: / Line 18,360: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ प्रहस्य सौभराड् वचो जगाद मागधम् ।
+| verse_lines  = अथ प्रहस्य सौभराड् वचो जगाद मागधम् ।;विनिन्द्य तौ क्रुधा स्फुरन् क्रुधा स्फुरन्तमीक्ष्य च ॥ १६॥
 | verse_line2  = विनिन्द्य तौ क्रुधा स्फुरन् क्रुधा स्फुरन्तमीक्ष्य च ॥ १६॥
 }}
@@ Line 16,543: / Line 18,370: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न तन्मृषा हरिः स्वयं जनार्दनो वधाय नः ।
+| verse_lines  = न तन्मृषा हरिः स्वयं जनार्दनो वधाय नः ।;प्रजात एष यादवो वयं च दानवेश्वराः ॥ १७॥
 | verse_line2  = प्रजात एष यादवो वयं च दानवेश्वराः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 16,552: / Line 18,380: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वधर्म एष नः सदा दृढप्रतीपता हरौ ।
+| verse_lines  = स्वधर्म एष नः सदा दृढप्रतीपता हरौ ।;स्वधर्मिणो हता अपि प्रयाम सद्गतिं ध्रुवम् ॥ १८॥
 | verse_line2  = स्वधर्मिणो हता अपि प्रयाम सद्गतिं ध्रुवम् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 16,561: / Line 18,390: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिवश्च नः परा गतिर्गुरुर्भवानरिर्हरेः ।
+| verse_lines  = शिवश्च नः परा गतिर्गुरुर्भवानरिर्हरेः ।;इतीरितः स मागधो जगाद साधु साध्विति ॥ १९॥
 | verse_line2  = इतीरितः स मागधो जगाद साधु साध्विति ॥ १९॥
 }}
@@ Line 16,570: / Line 18,400: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथैव रुक्मिपूर्वकाः करूशचेदिपौ च तौ ।
+| verse_lines  = तथैव रुक्मिपूर्वकाः करूशचेदिपौ च तौ ।;विनिश्चयं कुबुद्धयो युधे च चक्रुरूर्जितम् ॥ २०॥
 | verse_line2  = विनिश्चयं कुबुद्धयो युधे च चक्रुरूर्जितम् ॥ २०॥
 }}
@@ Line 16,579: / Line 18,410: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सदा प्रतीपकारिणौ भवाव कृष्ण इत्यपि ।
+| verse_lines  = सदा प्रतीपकारिणौ भवाव कृष्ण इत्यपि ।;गुरोः प्रसादमाप्नुतां करूशचेदिभूभृतौ ॥ २१॥
 | verse_line2  = गुरोः प्रसादमाप्नुतां करूशचेदिभूभृतौ ॥ २१॥
 }}
@@ Line 16,588: / Line 18,420: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च ते त्वमन्त्रयन् सहैव पापबुद्धयः ।
+| verse_lines  = पुनश्च ते त्वमन्त्रयन् सहैव पापबुद्धयः ।;ध्रुवं समागतो हरिर्लभेत रुक्मिणीमिमाम् ॥ २२॥
 | verse_line2  = ध्रुवं समागतो हरिर्लभेत रुक्मिणीमिमाम् ॥ २२॥
 }}
@@ Line 16,597: / Line 18,430: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयं त्रिलोकसुन्दरोऽनुरूपिणी च रुक्मिणी ।
+| verse_lines  = अयं त्रिलोकसुन्दरोऽनुरूपिणी च रुक्मिणी ।;मुखेन बाहुनाऽप्ययं समस्तलोकजिद् वशी ॥ २३॥
 | verse_line2  = मुखेन बाहुनाऽप्ययं समस्तलोकजिद् वशी ॥ २३॥
 }}
@@ Line 16,606: / Line 18,440: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तवेदिनां वरं जितारिमग्र्यरूपिणम् ।
+| verse_lines  = समस्तवेदिनां वरं जितारिमग्र्यरूपिणम् ।;समस्तयोषितां वरा व्रजेत रुक्मिणी ध्रुवम् ॥ २४॥
 | verse_line2  = समस्तयोषितां वरा व्रजेत रुक्मिणी ध्रुवम् ॥ २४॥
 }}
@@ Line 16,615: / Line 18,450: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वयं च मानसङ्क्षयं नितान्तमाप्नुमस्तदा ।
+| verse_lines  = वयं च मानसङ्क्षयं नितान्तमाप्नुमस्तदा ।;न शक्नुमो निवारितुं शरैरमुं कथञ्चन ॥ २५॥
 | verse_line2  = न शक्नुमो निवारितुं शरैरमुं कथञ्चन ॥ २५॥
 }}
@@ Line 16,624: / Line 18,460: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः स्वयंवरे यथा न सङ्गमो हरेर्भवेत् ।
+| verse_lines  = अतः स्वयंवरे यथा न सङ्गमो हरेर्भवेत् ।;तथा विधानमेव नः सुनीतिरूर्जिता ध्रुवम् ॥ २६॥
 | verse_line2  = तथा विधानमेव नः सुनीतिरूर्जिता ध्रुवम् ॥ २६॥
 }}
@@ Line 16,633: / Line 18,470: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो न देयमस्य नः सुभूभुजां समागमे ।
+| verse_lines  = अतो न देयमस्य नः सुभूभुजां समागमे ।;क्‍वचित् कदाचिदासनं नचार्घ्यपूर्वको विधिः ॥ २७॥
 | verse_line2  = क्‍वचित् कदाचिदासनं नचार्घ्यपूर्वको विधिः ॥ २७॥
 }}
@@ Line 16,642: / Line 18,480: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नचाऽस्यति क्षितौ क्‍वचिद् विमानितः पुरो हि नः ।
+| verse_lines  = नचाऽस्यति क्षितौ क्‍वचिद् विमानितः पुरो हि नः ।;वरासनस्थभूभुजां स मानितो हि दैवतैः ॥ २८॥
 | verse_line2  = वरासनस्थभूभुजां स मानितो हि दैवतैः ॥ २८॥
 }}
@@ Line 16,651: / Line 18,490: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स दर्पमानसंयुतः क्रुधा प्रयास्यति ध्रुवम् ।
+| verse_lines  = स दर्पमानसंयुतः क्रुधा प्रयास्यति ध्रुवम् ।;पुरीं स्वकां ततौ वयं विधेम च स्वयंवरम् ॥ २९॥
 | verse_line2  = पुरीं स्वकां ततौ वयं विधेम च स्वयंवरम् ॥ २९॥
 }}
@@ Line 16,660: / Line 18,500: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति स्म सर्वभूभृतां विनिश्चयं सकैशिकः ।
+| verse_lines  = इति स्म सर्वभूभृतां विनिश्चयं सकैशिकः ।;क्रथोऽवगम्य भीष्मकानुजोऽभ्ययाद्धरिं द्रुतम् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = क्रथोऽवगम्य भीष्मकानुजोऽभ्ययाद्धरिं द्रुतम् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 16,669: / Line 18,510: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रणम्य पादपद्मयोर्निजं गृहं प्रवेश्य च ।
+| verse_lines  = प्रणम्य पादपद्मयोर्निजं गृहं प्रवेश्य च ।;महासनं प्रदाय तौ प्रचक्रतुर्वरार्चनम् ॥ ३१॥
 | verse_line2  = महासनं प्रदाय तौ प्रचक्रतुर्वरार्चनम् ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 16,678: / Line 18,520: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽगमच्छतक्रतोर्वचः प्रगृह्य भूभुजः ।
+| verse_lines  = अथाऽगमच्छतक्रतोर्वचः प्रगृह्य भूभुजः ।;जरासुतादिकान् पुमानुवाच चार्थवद् वचः ॥ ३२॥
 | verse_line2  = जरासुतादिकान् पुमानुवाच चार्थवद् वचः ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 16,687: / Line 18,530: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अहं प्रियः शचीपतेः सदाऽस्य चाक्षिगोचरः ।
+| verse_lines  = अहं प्रियः शचीपतेः सदाऽस्य चाक्षिगोचरः ।;सुरेन्द्र आज्ञयाऽवदन्नृपान् व ईश्वरो हि सः ॥ ३३॥
 | verse_line2  = सुरेन्द्र आज्ञयाऽवदन्नृपान् व ईश्वरो हि सः ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 16,696: / Line 18,540: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तराजसत्पतिर्हरिर्न चान्य इत्यपि ।
+| verse_lines  = समस्तराजसत्पतिर्हरिर्न चान्य इत्यपि ।;वराभिषेकमीशितुः कुरुध्वमाश्वसंशयम् ॥ ३४॥
 | verse_line2  = वराभिषेकमीशितुः कुरुध्वमाश्वसंशयम् ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 16,705: / Line 18,550: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतोऽन्यथा शिरस्यहं निपातयामि वोऽशनिम् ।
+| verse_lines  = अतोऽन्यथा शिरस्यहं निपातयामि वोऽशनिम् ।;इतीदमिन्द्रशासनं कुरुध्वमित्यसौ ययौ ॥ ३५॥
 | verse_line2  = इतीदमिन्द्रशासनं कुरुध्वमित्यसौ ययौ ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 16,714: / Line 18,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदीरितं निशम्य ते पुनः सुतप्तचेतसः ।
+| verse_lines  = तदीरितं निशम्य ते पुनः सुतप्तचेतसः ।;बभूवुरूचिरे वचः सुगर्वितो हि वासवः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = बभूवुरूचिरे वचः सुगर्वितो हि वासवः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 16,723: / Line 18,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा बिभेति नः सदा प्रतिप्रति स्म वासवः ।
+| verse_lines  = पुरा बिभेति नः सदा प्रतिप्रति स्म वासवः ।;उताद्य कृष्णसंश्रयाद् दृढं विभीषयत्यसौ ॥ ३७॥
 | verse_line2  = उताद्य कृष्णसंश्रयाद् दृढं विभीषयत्यसौ ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 16,732: / Line 18,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अदृश्य एव देवराड् यदि स्म वज्रमुत्सृजेत् ।
+| verse_lines  = अदृश्य एव देवराड् यदि स्म वज्रमुत्सृजेत् ।;भवेम पीडिता वयं वरादमृत्यवोऽपि हि ॥ ३८॥
 | verse_line2  = भवेम पीडिता वयं वरादमृत्यवोऽपि हि ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 16,741: / Line 18,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा दिविस्थितस्य च प्रमर्दने वयं क्षमाः ।
+| verse_lines  = पुरा दिविस्थितस्य च प्रमर्दने वयं क्षमाः ।;उताद्य यद्यमुं वयं व्रजेम कृष्ण एष्यति ॥ ३९॥
 | verse_line2  = उताद्य यद्यमुं वयं व्रजेम कृष्ण एष्यति ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 16,750: / Line 18,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतोऽभिषेचनाद् यदीह शार्ङ्गिणः शचीपतिः ।
+| verse_lines  = अतोऽभिषेचनाद् यदीह शार्ङ्गिणः शचीपतिः ।;न वज्रमुत्सृजेत् तदाऽभिषेचयाम तं वयम् ॥ ४०॥
 | verse_line2  = न वज्रमुत्सृजेत् तदाऽभिषेचयाम तं वयम् ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 16,759: / Line 18,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतोऽन्यथा दनुर्यथा वरादमृत्युकोऽपि सन् ।
+| verse_lines  = अतोऽन्यथा दनुर्यथा वरादमृत्युकोऽपि सन् ।;सुरेन्द्रवज्रताडितो बभूव कुक्षिगास्ययुक् ॥ ४१॥
 | verse_line2  = सुरेन्द्रवज्रताडितो बभूव कुक्षिगास्ययुक् ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 16,768: / Line 18,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथैव कृष्णसंश्रयात् स नः शचीपतिर्नयेत् ।
+| verse_lines  = तथैव कृष्णसंश्रयात् स नः शचीपतिर्नयेत् ।;इति स्म निश्चिता नृपानयातयन्त शौरये ॥ ४२॥
 | verse_line2  = इति स्म निश्चिता नृपानयातयन्त शौरये ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 16,777: / Line 18,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तशो जरासुतादिभिः कृतेऽभिषेचने ।
+| verse_lines  = समस्तशो जरासुतादिभिः कृतेऽभिषेचने ।;अतीव भग्नमानकान् न चानुयाति कश्चन ॥ ४३॥
 | verse_line2  = अतीव भग्नमानकान् न चानुयाति कश्चन ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 16,786: / Line 18,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समाश्रयं च केशवं तदैव जीवनार्थिनः ।
+| verse_lines  = समाश्रयं च केशवं तदैव जीवनार्थिनः ।;प्रकुर्युरासुरा अपीति देवकार्यसङ्क्षयः(देवकार्यसञ्चयम्) ॥ ४४॥
 | verse_line2  = प्रकुर्युरासुरा अपीति देवकार्यसङ्क्षयः(देवकार्यसञ्चयम्) ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 16,795: / Line 18,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीक्ष्य (उदीक्ष्य) पाकशासनोऽवदज्जरासुतादिकान् ।
+| verse_lines  = इतीक्ष्य (उदीक्ष्य) पाकशासनोऽवदज्जरासुतादिकान् ।;सरुक्मिसाल्वचेदिपो न यातु मागधो हरिम् ॥ ४५॥
 | verse_line2  = सरुक्मिसाल्वचेदिपो न यातु मागधो हरिम् ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 16,804: / Line 18,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु तान् विनाऽपरेऽधिराजराज इत्यमुम् ।
+| verse_lines  = ततस्तु तान् विनाऽपरेऽधिराजराज इत्यमुम् ।;तदाऽभिषेक्तुमुद्यता नृपाः सुरेशशासनात् ॥ ४६॥
 | verse_line2  = तदाऽभिषेक्तुमुद्यता नृपाः सुरेशशासनात् ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 16,813: / Line 18,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः शचीपतिर्निजं वरासनं हरेरदात् ।
+| verse_lines  = अतः शचीपतिर्निजं वरासनं हरेरदात् ।;विवेश तत्र केशवो नभस्तलावतारिते ॥ ४७॥
 | verse_line2  = विवेश तत्र केशवो नभस्तलावतारिते ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 16,822: / Line 18,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = करे प्रगृह्य केशवो न्यवेशयत् सहाऽसने ।
+| verse_lines  = करे प्रगृह्य केशवो न्यवेशयत् सहाऽसने ।;पतत्रिपुङ्गवं च तौ स भीष्मकानुजौ प्रभुः ॥ ४८॥
 | verse_line2  = पतत्रिपुङ्गवं च तौ स भीष्मकानुजौ प्रभुः ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 16,831: / Line 18,690: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाखिला नरेश्वरा मुनीन्द्रसंयुता हरिम् ।
+| verse_lines  = अथाखिला नरेश्वरा मुनीन्द्रसंयुता हरिम् ।;सुशातकौम्भकुम्भकैः प्रचक्रुराभिषेकिणम् ॥ ४९॥
 | verse_line2  = सुशातकौम्भकुम्भकैः प्रचक्रुराभिषेकिणम् ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 16,840: / Line 18,700: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विरिञ्चशर्वपूर्वकैरभिष्टुतः सुरादिभिः ।
+| verse_lines  = विरिञ्चशर्वपूर्वकैरभिष्टुतः सुरादिभिः ।;समस्तदेवगायकैः प्रगीत आस केशवः ॥ ५०॥
 | verse_line2  = समस्तदेवगायकैः प्रगीत आस केशवः ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 16,849: / Line 18,710: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽह भीष्मकं प्रभुः स्वयंवरः किल त्वया ।
+| verse_lines  = अथाऽह भीष्मकं प्रभुः स्वयंवरः किल त्वया ।;अभीप्सितः सुताकृते शुभाय ते भवेन्न सः ॥ ५१॥
 | verse_line2  = अभीप्सितः सुताकृते शुभाय ते भवेन्न सः ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 16,858: / Line 18,720: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इयं रमा तवाऽत्मजा बभूव तां (हरेर्नच) हरेर्न चेत् ।
+| verse_lines  = इयं रमा तवाऽत्मजा बभूव तां (हरेर्नच) हरेर्न चेत् ।;ददाति चेत् तदा पिता निरिन्दिरो व्रजेदधः ॥ ५२॥
 | verse_line2  = ददाति चेत् तदा पिता निरिन्दिरो व्रजेदधः ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 16,867: / Line 18,730: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हिताय चैतदीरितं तवान्यथा न चिन्तय ।
+| verse_lines  = हिताय चैतदीरितं तवान्यथा न चिन्तय ।;न योषिदिच्छया त्वहं ब्रवीमि पश्य यादृशः ॥ ५३॥
 | verse_line2  = न योषिदिच्छया त्वहं ब्रवीमि पश्य यादृशः ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 16,876: / Line 18,740: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उदीर्य चैवमीश्वरश्चकार हाऽविरात्मनः ।
+| verse_lines  = उदीर्य चैवमीश्वरश्चकार हाऽविरात्मनः ।;स विश्वरूपमुत्तमं विसङ्ख्यशीर्षबाहुकम् ॥ ५४॥
 | verse_line2  = स विश्वरूपमुत्तमं विसङ्ख्यशीर्षबाहुकम् ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 16,885: / Line 18,750: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्ततेज(अनेकतेज) आततं विसङ्ख्यरूपसंयुतम् ।
+| verse_lines  = अनन्ततेज(अनेकतेज) आततं विसङ्ख्यरूपसंयुतम् ।;विचित्रमौलिकुण्डलाङ्गदोरुहारनूपुरम् ॥ ५५॥
 | verse_line2  = विचित्रमौलिकुण्डलाङ्गदोरुहारनूपुरम् ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 16,894: / Line 18,760: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्वलत्सुकौस्तुभप्रभाऽभिभासकं शुभाम्बरम् ।
+| verse_lines  = ज्वलत्सुकौस्तुभप्रभाऽभिभासकं शुभाम्बरम् ।;प्रपश्य यादृशाः स्त्रियो ममेत्यदर्शयच्छ्रियम् ॥ ५६॥
 | verse_line2  = प्रपश्य यादृशाः स्त्रियो ममेत्यदर्शयच्छ्रियम् ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 16,903: / Line 18,770: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्तरूपिणीं परां मनुष्यदृष्टितोऽधिकाम् ।
+| verse_lines  = अनन्तरूपिणीं परां मनुष्यदृष्टितोऽधिकाम् ।;स्वरुक्मिणीतनोरपि व्यदर्शयच्च देवताः ॥ ५७॥
 | verse_line2  = स्वरुक्मिणीतनोरपि व्यदर्शयच्च देवताः ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 16,912: / Line 18,780: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदद्भुतं समीक्ष्य तु प्रभीत आशु भीष्मकः ।
+| verse_lines  = तदद्भुतं समीक्ष्य तु प्रभीत आशु भीष्मकः ।;पपात पादयोर्विभोः(प्रभोः) करोमि तत् तथेति च ॥ ५८॥
 | verse_line2  = पपात पादयोर्विभोः(प्रभोः) करोमि तत् तथेति च ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 16,921: / Line 18,790: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च विश्वरूपतां पिधाय पद्मलोचनः ।
+| verse_lines  = पुनश्च विश्वरूपतां पिधाय पद्मलोचनः ।;जगाम पक्षिवाहनः पुरीं स्वबाहुपालिताम् ॥ ५९॥
 | verse_line2  = जगाम पक्षिवाहनः पुरीं स्वबाहुपालिताम् ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 16,930: / Line 18,800: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपाम्पतिश्च मैथिलः स्वयंवरं कृतावपि ।
+| verse_lines  = अपाम्पतिश्च मैथिलः स्वयंवरं कृतावपि ।;हरिं विनिश्चयादियं व्रजेदिति स्म चक्रतुः ॥ ६०॥
 | verse_line2  = हरिं विनिश्चयादियं व्रजेदिति स्म चक्रतुः ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 16,939: / Line 18,810: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयंवरः क्षितेर्भुजां स्वधर्म इत्यतो द्वयोः ।
+| verse_lines  = स्वयंवरः क्षितेर्भुजां स्वधर्म इत्यतो द्वयोः ।;न दोष आस भीष्मको न केशवार्थमैच्छत ॥ ६१॥
 | verse_line2  = न दोष आस भीष्मको न केशवार्थमैच्छत ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 16,948: / Line 18,820: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो हरौ प्रबोध्य तं गते कृपालुसत्तमे ।
+| verse_lines  = अतो हरौ प्रबोध्य तं गते कृपालुसत्तमे ।;वशीकृते च भीष्मके नृपास्त्वमन्त्रयन् पुनः ॥ ६२॥
 | verse_line2  = वशीकृते च भीष्मके नृपास्त्वमन्त्रयन् पुनः ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 16,957: / Line 18,830: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यशश्च धर्ममुत्तमं विधित्सता वृकोदरे ।
+| verse_lines  = यशश्च धर्ममुत्तमं विधित्सता वृकोदरे ।;न केशवेन सूदितो जरासुतो हि मन्यते ॥ ६३॥
 | verse_line2  = न केशवेन सूदितो जरासुतो हि मन्यते ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 16,966: / Line 18,840: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वराच्छिवस्य मामयं न हन्तुमीष्ट उत्तमात् ।
+| verse_lines  = वराच्छिवस्य मामयं न हन्तुमीष्ट उत्तमात् ।;अतः शिवप्रसादतो जितोऽपि जेष्य उत्तरम् ॥ ६४॥
 | verse_line2  = अतः शिवप्रसादतो जितोऽपि जेष्य उत्तरम् ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 16,975: / Line 18,850: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मृधे मृधे जितोऽपि सन् दृढाशया पुनः पुनः ।
+| verse_lines  = मृधे मृधे जितोऽपि सन् दृढाशया पुनः पुनः ।;समीहते युधे शिवं नचावमन्यते क्‍वचित् ॥ ६५॥
 | verse_line2  = समीहते युधे शिवं नचावमन्यते क्‍वचित् ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 16,984: / Line 18,860: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः पुनश्च भूमिपानुवाच बार्हद्रथः ।
+| verse_lines  = अतः पुनश्च भूमिपानुवाच बार्हद्रथः ।;धिगेव पौरुषं हि नो यदेष नोऽजयत् सदा ॥ ६६॥
 | verse_line2  = धिगेव पौरुषं हि नो यदेष नोऽजयत् सदा ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 16,993: / Line 18,870: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभूपतेर्न चाऽसनं प्रदेयमित्युदाहृतम् ।
+| verse_lines  = अभूपतेर्न चाऽसनं प्रदेयमित्युदाहृतम् ।;अमुष्य नस्तदन्यथा बभूव चिन्तितं नृपाः ॥ ६७॥
 | verse_line2  = अमुष्य नस्तदन्यथा बभूव चिन्तितं नृपाः ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 17,002: / Line 18,880: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयं नृपोत्तमाङ्कणे महेन्द्रपीठमारुहत् ।
+| verse_lines  = अयं नृपोत्तमाङ्कणे महेन्द्रपीठमारुहत् ।;समस्तराजराजतामवाप नोऽप्यनिच्छताम् ॥ ६८॥
 | verse_line2  = समस्तराजराजतामवाप नोऽप्यनिच्छताम् ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 17,011: / Line 18,890: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः पुनः कथं हरिं वयं जयेम चिन्त्यताम् ।
+| verse_lines  = अतः पुनः कथं हरिं वयं जयेम चिन्त्यताम् ।;यथा च भीष्मकात्मजामवाप्नुयाच्च चेदिराट् ॥ ६९॥
 | verse_line2  = यथा च भीष्मकात्मजामवाप्नुयाच्च चेदिराट् ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 17,020: / Line 18,900: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयं हि दत्तपुत्रको म औरसाद् विशिष्यते ।
+| verse_lines  = अयं हि दत्तपुत्रको म औरसाद् विशिष्यते ।;अतो निवेश्य एष मे सुरूपिणी च रुग्मिणी ॥ ७०॥
 | verse_line2  = अतो निवेश्य एष मे सुरूपिणी च रुग्मिणी ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 17,029: / Line 18,910: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिवागमेषु शिष्यकाः सरुक्मिसाल्वपौण्ड्रकाः ।
+| verse_lines  = शिवागमेषु शिष्यकाः सरुक्मिसाल्वपौण्ड्रकाः ।;ममाखिला नृपास्ततः कुरुध्वमेतदेव मे ॥ ७१॥
 | verse_line2  = ममाखिला नृपास्ततः कुरुध्वमेतदेव मे ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 17,038: / Line 18,920: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते तु सौभराड् जगाद रुक्मिसंविदा ।
+| verse_lines  = इतीरिते तु सौभराड् जगाद रुक्मिसंविदा ।;स्वयंवरो निवर्तितः स्वसारमेष दास्यति ॥ ७२॥
 | verse_line2  = स्वयंवरो निवर्तितः स्वसारमेष दास्यति ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 17,047: / Line 18,930: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नचातिवर्तितुं क्षमः पिताऽस्य चेदिपाय ताम् ।
+| verse_lines  = नचातिवर्तितुं क्षमः पिताऽस्य चेदिपाय ताम् ।;प्रदातुकाममात्मजं वयोगतस्तथाऽबलः ॥ ७३॥
 | verse_line2  = प्रदातुकाममात्मजं वयोगतस्तथाऽबलः ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 17,056: / Line 18,940: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयं तु कृष्ण एत्य नो विजित्य कन्यकां हरेत् ।
+| verse_lines  = स्वयं तु कृष्ण एत्य नो विजित्य कन्यकां हरेत् ।;ततोऽस्य पूर्वमेव नो ह्यभावता कृता शुभा ॥ ७४॥
 | verse_line2  = ततोऽस्य पूर्वमेव नो ह्यभावता कृता शुभा ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 17,065: / Line 18,950: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उपाय एष चिन्तितो मयाऽत्र मागधेश्वर ।
+| verse_lines  = उपाय एष चिन्तितो मयाऽत्र मागधेश्वर ।;मुनिं हि गर्गनामकं ह्यमुष्य स्याल(शाल) आक्षिपत् ॥ ७५॥
 | verse_line2  = मुनिं हि गर्गनामकं ह्यमुष्य स्याल(शाल) आक्षिपत् ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 17,074: / Line 18,960: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदाऽस्य षण्ढतोदिता मुनेः पुरो हि तस्य च ।
+| verse_lines  = यदाऽस्य षण्ढतोदिता मुनेः पुरो हि तस्य च ।;परेण वृष्णयोऽहसंश्चुकोप गर्ग एषु ह ॥ ७६॥
 | verse_line2  = परेण वृष्णयोऽहसंश्चुकोप गर्ग एषु ह ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 17,083: / Line 18,970: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चकार हि प्रतिश्रवं समार्जये सुतं द्रुतम् ।
+| verse_lines  = चकार हि प्रतिश्रवं समार्जये सुतं द्रुतम् ।;अकृष्णतां य आनयेद् भुवोऽपि वृष्णिनाशकः ॥ ७७॥
 | verse_line2  = अकृष्णतां य आनयेद् भुवोऽपि वृष्णिनाशकः ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 17,092: / Line 18,980: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यतो हि कृष्णसंश्रयाद् बतापहासिता वयम् ।
+| verse_lines  = यतो हि कृष्णसंश्रयाद् बतापहासिता वयम् ।;इति ब्रुवन् वनं ययौ तपश्च शैवमाचरत् ॥ ७८॥
 | verse_line2  = इति ब्रुवन् वनं ययौ तपश्च शैवमाचरत् ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 17,101: / Line 18,990: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चूर्णमायसं त्वदन् ददर्श चाब्दतः शिवम् ।
+| verse_lines  = स चूर्णमायसं त्वदन् ददर्श चाब्दतः शिवम् ।;वरं ततोऽभिपेदिवान् सुतं हरेरभावदम् ॥ ७९॥
 | verse_line2  = वरं ततोऽभिपेदिवान् सुतं हरेरभावदम् ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 17,110: / Line 19,000: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स विष्णुदैवतोऽपि सन् प्रविष्ट उल्बणासुरैः ।
+| verse_lines  = स विष्णुदैवतोऽपि सन् प्रविष्ट उल्बणासुरैः ।;व्यधाद्धरेः प्रतीपकं व्रतं च नैष्ठिकं जहौ ॥ ८०॥
 | verse_line2  = व्यधाद्धरेः प्रतीपकं व्रतं च नैष्ठिकं जहौ ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 17,119: / Line 19,010: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमार चाऽसुराप्सरा बलिष्ठपुत्रकाम्यया ।
+| verse_lines  = तमार चाऽसुराप्सरा बलिष्ठपुत्रकाम्यया ।;प्रविश्य गोपिकाङ्गनासमूहमध्यमुल्बणा ॥ ८१॥
 | verse_line2  = प्रविश्य गोपिकाङ्गनासमूहमध्यमुल्बणा ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 17,128: / Line 19,020: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स यावनेन भूभृता हि गोपिकाभिरर्चितः ।
+| verse_lines  = स यावनेन भूभृता हि गोपिकाभिरर्चितः ।;अपुत्रकेण जानता मुनेर्मनोऽनुचिन्तितम् ॥ ८२॥
 | verse_line2  = अपुत्रकेण जानता मुनेर्मनोऽनुचिन्तितम् ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 17,137: / Line 19,030: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चाप्सरस्तनौ सुतं निषिच्य यावनाय च ।
+| verse_lines  = स चाप्सरस्तनौ सुतं निषिच्य यावनाय च ।;ददौ विमोहितः क्रुधा किमेतदीशवैरिणः ॥ ८३॥
 | verse_line2  = ददौ विमोहितः क्रुधा किमेतदीशवैरिणः ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 17,146: / Line 19,040: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स आश्रमाच्च नैष्ठिकाद् विदूषितः प्रतीपकृत् ।
+| verse_lines  = स आश्रमाच्च नैष्ठिकाद् विदूषितः प्रतीपकृत् ।;हरेश्च तापमेयिवान् जगर्ह चाऽत्मशेमुषीम् ॥ ८४॥
 | verse_line2  = हरेश्च तापमेयिवान् जगर्ह चाऽत्मशेमुषीम् ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 17,155: / Line 19,050: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जगाम चारणं हरिं प्रपाहि मां सुपापिनम् ।
+| verse_lines  = जगाम चारणं हरिं प्रपाहि मां सुपापिनम् ।;इति स्म विष्ण्वनुज्ञया चकार वैष्णवं तपः ॥ ८५॥
 | verse_line2  = इति स्म विष्ण्वनुज्ञया चकार वैष्णवं तपः ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 17,164: / Line 19,060: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कुतो हि भाग्यमापतेन्मुनेः शिवार्चने सदा ।
+| verse_lines  = कुतो हि भाग्यमापतेन्मुनेः शिवार्चने सदा ।;भवादृशा हि दानवाः स्थिराः शिवार्चने सदा(असदा) ॥ ८६॥
 | verse_line2  = भवादृशा हि दानवाः स्थिराः शिवार्चने सदा(असदा) ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 17,173: / Line 19,070: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुतोऽस्य कालनामको बभूव कृष्णमर्दितुम् ।
+| verse_lines  = सुतोऽस्य कालनामको बभूव कृष्णमर्दितुम् ।;सदैव कालकाङ्क्षणात् स यावनाभिषेचितः ॥ ८७॥
 | verse_line2  = सदैव कालकाङ्क्षणात् स यावनाभिषेचितः ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 17,182: / Line 19,080: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तवैव शिष्य एष चातिभक्तिमान् हि शङ्करे ।
+| verse_lines  = तवैव शिष्य एष चातिभक्तिमान् हि शङ्करे ।;प्रभूतसेनया युतो बलोद्धतश्च सर्वदा ॥ ८८॥
 | verse_line2  = प्रभूतसेनया युतो बलोद्धतश्च सर्वदा ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 17,191: / Line 19,090: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमेष यामि शासनात् तवोपनीय सत्वरम् ।
+| verse_lines  = तमेष यामि शासनात् तवोपनीय सत्वरम् ।;विकृष्णकं क्षितेस्तलं विधाय संरमामहे ॥ ८९॥
 | verse_line2  = विकृष्णकं क्षितेस्तलं विधाय संरमामहे ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 17,200: / Line 19,100: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततश्च रुक्मिणीं वयं प्रदापयाम चेदिपे ।
+| verse_lines  = ततश्च रुक्मिणीं वयं प्रदापयाम चेदिपे ।;विनाश्य देवपक्षिणो यथेष्टमास्म सर्वदा ॥ ९०॥
 | verse_line2  = विनाश्य देवपक्षिणो यथेष्टमास्म सर्वदा ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 17,209: / Line 19,110: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितो जरासुतो बभूव दुर्मना भृशम् ।
+| verse_lines  = इतीरितो जरासुतो बभूव दुर्मना भृशम् ।;किरीटमण्डितं शिरश्चकार चाऽश्ववाग् भृशम् ॥ ९१॥
 | verse_line2  = किरीटमण्डितं शिरश्चकार चाऽश्ववाग् भृशम् ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 17,218: / Line 19,120: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = करं करेण पीडयन् निशाम्य चाऽत्मनो भुजौ ।
+| verse_lines  = करं करेण पीडयन् निशाम्य चाऽत्मनो भुजौ ।;जगाद कार्यसिद्धये कथं प्रयाचये परम् ॥ ९२॥
 | verse_line2  = जगाद कार्यसिद्धये कथं प्रयाचये परम् ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 17,227: / Line 19,130: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुदुर्गकार्यसन्ततिं ह्यगुः स्म मद्भुजाश्रयाः ।
+| verse_lines  = सुदुर्गकार्यसन्ततिं ह्यगुः स्म मद्भुजाश्रयाः ।;समस्तभूतळे नृपाः स चाहमेष मागधः ॥ ९३॥
 | verse_line2  = समस्तभूतळे नृपाः स चाहमेष मागधः ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 17,236: / Line 19,140: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कदाऽप्यचीर्णमद्य तत् कथं करोमि केवलम् ।
+| verse_lines  = कदाऽप्यचीर्णमद्य तत् कथं करोमि केवलम् ।;गिरीशपादसंश्रयः प्रभुः समस्तभूभृताम् ॥ ९४॥
 | verse_line2  = गिरीशपादसंश्रयः प्रभुः समस्तभूभृताम् ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 17,245: / Line 19,150: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः स सौभराड् जगाद वाक्यमुत्तमम् ।
+| verse_lines  = इतीरितः स सौभराड् जगाद वाक्यमुत्तमम् ।;भवानपि स्म मुह्यते किमस्मदादयः प्रभो ॥ ९५॥
 | verse_line2  = भवानपि स्म मुह्यते किमस्मदादयः प्रभो ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 17,254: / Line 19,160: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वशिष्यकैः कृतं तु यत् किमन्यसाधितं भवेत् ।
+| verse_lines  = स्वशिष्यकैः कृतं तु यत् किमन्यसाधितं भवेत् ।;स्वशिष्यदासवर्गकैः समर्थयन्ति भूभुजः ॥ ९६॥
 | verse_line2  = स्वशिष्यदासवर्गकैः समर्थयन्ति भूभुजः ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 17,263: / Line 19,170: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपि स्म ते बलाश्रयप्रवृत्तयोऽस्मदादयः ।
+| verse_lines  = अपि स्म ते बलाश्रयप्रवृत्तयोऽस्मदादयः ।;पुमान् कुठारसङ्ग्रहादशक्त ईर्यते हि किम् ॥ ९७॥
 | verse_line2  = पुमान् कुठारसङ्ग्रहादशक्त ईर्यते हि किम् ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 17,272: / Line 19,180: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कुठारसम्मितो ह्यसौ तवैव यावनेश्वरः ।
+| verse_lines  = कुठारसम्मितो ह्यसौ तवैव यावनेश्वरः ।;विना भवद्बलं क्‍वचित् प्रवर्तितुं नहि क्षमः ॥ ९८॥
 | verse_line2  = विना भवद्बलं क्‍वचित् प्रवर्तितुं नहि क्षमः ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 17,281: / Line 19,190: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरो हि कृष्णमर्दने वृतोऽस्य केवलः शिवात् ।
+| verse_lines  = वरो हि कृष्णमर्दने वृतोऽस्य केवलः शिवात् ।;तदन्यशत्रुपीडनात् त्वमेव तस्य रक्षकः ॥ ९९॥
 | verse_line2  = तदन्यशत्रुपीडनात् त्वमेव तस्य रक्षकः ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 17,290: / Line 19,200: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तवाखिलैरजेयता शिवप्रसादतोऽस्ति हि ।
+| verse_lines  = तवाखिलैरजेयता शिवप्रसादतोऽस्ति हि ।;विशेषतो हरेर्जये वरादयं विमृग्यते ॥ १००॥
 | verse_line2  = विशेषतो हरेर्जये वरादयं विमृग्यते ॥ १००॥
 }}
@@ Line 17,299: / Line 19,210: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितेऽप्यतृप्तवत् स्थिते तु बार्हद्रथे ।
+| verse_lines  = इतीरितेऽप्यतृप्तवत् स्थिते तु बार्हद्रथे ।;जगाम सौभमास्थितः स सौभराट् च यावनम् ॥ १०१॥
 | verse_line2  = जगाम सौभमास्थितः स सौभराट् च यावनम् ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 17,308: / Line 19,220: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कालयावनोऽथ तं जरासुतान्तिकागतम् ।
+| verse_lines  = स कालयावनोऽथ तं जरासुतान्तिकागतम् ।;निशम्य भक्तिपूर्वकं प्रणम्य चाऽर्चयद् द्रुतम् ॥ १०२॥
 | verse_line2  = निशम्य भक्तिपूर्वकं प्रणम्य चाऽर्चयद् द्रुतम् ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 17,317: / Line 19,230: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जरासुतो हि दैवतं समस्तकेशवद्विषाम् ।
+| verse_lines  = जरासुतो हि दैवतं समस्तकेशवद्विषाम् ।;इति प्रणम्य तां दिशं तदीयमाश्वपूजयत् ॥ १०३॥
 | verse_line2  = इति प्रणम्य तां दिशं तदीयमाश्वपूजयत् ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 17,326: / Line 19,240: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदीरितं निशम्य च द्रुतं त्रिकोटिसङ्ख्यया ।
+| verse_lines  = तदीरितं निशम्य च द्रुतं त्रिकोटिसङ्ख्यया ।;अक्षोहिणीकया युतः स्वसेनया निराक्रमत् ॥ १०४॥
 | verse_line2  = अक्षोहिणीकया युतः स्वसेनया निराक्रमत् ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 17,335: / Line 19,250: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदश्वमूत्रविष्ठया बभूव नामतः शकृत् ।
+| verse_lines  = तदश्वमूत्रविष्ठया बभूव नामतः शकृत् ।;नदी सुवेगगामिनी कलौ च या वहेद् द्रुतम् ॥ १०५॥
 | verse_line2  = नदी सुवेगगामिनी कलौ च या वहेद् द्रुतम् ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 17,344: / Line 19,260: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनःपुनर्नदीभवं निशाम्य देशसङ्क्षयम् ।
+| verse_lines  = पुनःपुनर्नदीभवं निशाम्य देशसङ्क्षयम् ।;तदन्यदेशमूत्रितं व्यशोषयद्धि मारुतः ॥ १०६॥
 | verse_line2  = तदन्यदेशमूत्रितं व्यशोषयद्धि मारुतः ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 17,353: / Line 19,270: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हरिश्च वैनतेययुग् विचार्य रामसंयुतः ।
+| verse_lines  = हरिश्च वैनतेययुग् विचार्य रामसंयुतः ।;सदाऽतिपूर्णसंविदप्यजोऽथ लीलयाऽस्मरत् ॥ १०७॥
 | verse_line2  = सदाऽतिपूर्णसंविदप्यजोऽथ लीलयाऽस्मरत् ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 17,362: / Line 19,280: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युयुत्सुरेष यावनः समीपमागतोऽद्य नः ।
+| verse_lines  = युयुत्सुरेष यावनः समीपमागतोऽद्य नः ।;युयुत्सतामनेन नो जरासुतोऽभियास्यति ॥ १०८॥
 | verse_line2  = युयुत्सतामनेन नो जरासुतोऽभियास्यति ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 17,371: / Line 19,290: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स यादवान् हनिष्यति प्रभङ्गतस्तु कोपतः (कोपितः) ।
+| verse_lines  = स यादवान् हनिष्यति प्रभङ्गतस्तु कोपतः (कोपितः) ।;पुरा जयाशया हि नौ यदून् न जघ्निवानसौ ॥ १०९॥
 | verse_line2  = पुरा जयाशया हि नौ यदून् न जघ्निवानसौ ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 17,380: / Line 19,300: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निराशकोऽद्य यादवानपि स्म पीडयिष्यति ।
+| verse_lines  = निराशकोऽद्य यादवानपि स्म पीडयिष्यति ।;अतः समुद्रमध्यगापुरीविधानमद्य मे ।;प्ररोचते निधानमप्यमुत्र सर्वसात्त्वताम् ॥ ११०॥
 | verse_line2  = अतः समुद्रमध्यगापुरीविधानमद्य मे ।
 }}
@@ Line 17,389: / Line 19,310: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उदीर्य चैवमीश्वरोऽस्मरत् सुरेशवर्धकिम् ।
+| verse_lines  = उदीर्य चैवमीश्वरोऽस्मरत् सुरेशवर्धकिम् ।;स भौवनः समागतः कुशस्थलीं विनिर्ममे ॥ १११॥
 | verse_line2  = स भौवनः समागतः कुशस्थलीं विनिर्ममे ॥ १११॥
 }}
@@ Line 17,398: / Line 19,320: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरम्बुके तु सागरे जनार्दनाज्ञया कृते ।
+| verse_lines  = निरम्बुके तु सागरे जनार्दनाज्ञया कृते ।;महोदकस्य मध्यतश्चकार तां पुरीं शुभाम् ।;द्विषट्कयोजनायतां पयोब्धिमध्यगोपमाम् ॥ ११२॥
 | verse_line2  = महोदकस्य मध्यतश्चकार तां पुरीं शुभाम् ।
 }}
@@ Line 17,407: / Line 19,330: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चकार लावणोदकं जनार्दनोऽमृतोपमम् ।
+| verse_lines  = चकार लावणोदकं जनार्दनोऽमृतोपमम् ।;सभां सुधर्मनामकां ददौ समीरणोऽस्य च ॥ ११३॥
 | verse_line2  = सभां सुधर्मनामकां ददौ समीरणोऽस्य च ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 17,416: / Line 19,340: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शतक्रतोः सभां तु तां प्रदाय केशवाय सः ।
+| verse_lines  = शतक्रतोः सभां तु तां प्रदाय केशवाय सः ।;निधीन् समर्प्य सर्वशो ययौ प्रणम्य तं प्रभुम् ॥ ११४॥
 | verse_line2  = निधीन् समर्प्य सर्वशो ययौ प्रणम्य तं प्रभुम् ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 17,425: / Line 19,350: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तदेवतागणाः स्वकीयमर्पयन् हरौ ।
+| verse_lines  = समस्तदेवतागणाः स्वकीयमर्पयन् हरौ ।;विमुच्य पक्षिपुङ्गवं स योद्धुमैच्छदच्युतः ॥ ११५॥
 | verse_line2  = विमुच्य पक्षिपुङ्गवं स योद्धुमैच्छदच्युतः ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 17,434: / Line 19,360: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्स्तमाधुरान् प्रभुः कुशस्थलीस्थितान् क्षणात् ।
+| verse_lines  = सम्स्तमाधुरान् प्रभुः कुशस्थलीस्थितान् क्षणात् ।;विधाय बाहुयोधकः स यावनं समभ्ययात् ॥ ११६॥
 | verse_line2  = विधाय बाहुयोधकः स यावनं समभ्ययात् ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 17,443: / Line 19,370: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्तशक्तिरप्यजः सुनीतिदृष्टये नृणाम् ।
+| verse_lines  = अनन्तशक्तिरप्यजः सुनीतिदृष्टये नृणाम् ।;व्यवासयन्निजान् जनान् स लीलयैव केवलम् ॥ ११७॥
 | verse_line2  = व्यवासयन्निजान् जनान् स लीलयैव केवलम् ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 17,452: / Line 19,380: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनाद्यनन्तकालकं समस्तलोकमण्डलम् ।
+| verse_lines  = अनाद्यनन्तकालकं समस्तलोकमण्डलम् ।;यदीक्षयैव रक्ष्यते किमस्य वृष्णिरक्षणम् ॥ ११८॥
 | verse_line2  = यदीक्षयैव रक्ष्यते किमस्य वृष्णिरक्षणम् ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 17,461: / Line 19,390: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरायुधं च मामयं वराच्छिवस्य न क्षमः ।
+| verse_lines  = निरायुधं च मामयं वराच्छिवस्य न क्षमः ।;समस्तसेनया युतोऽपि योद्धुमित्यदर्शयत् ॥ ११९॥
 | verse_line2  = समस्तसेनया युतोऽपि योद्धुमित्यदर्शयत् ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 17,470: / Line 19,400: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कृष्णपन्नगं घटे निधाय केशवोऽर्पयत् ।
+| verse_lines  = स कृष्णपन्नगं घटे निधाय केशवोऽर्पयत् ।;निरायुधोऽप्यहं क्षमो निहन्तुमप्रियानिति ॥ १२०॥
 | verse_line2  = निरायुधोऽप्यहं क्षमो निहन्तुमप्रियानिति ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 17,479: / Line 19,410: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = घटं पिपीलिकागणैः प्रपूर्य यावनोऽस्य च ।
+| verse_lines  = घटं पिपीलिकागणैः प्रपूर्य यावनोऽस्य च ।;बहुत्वतो विजेष्य इत्यहिं मृतं व्यदर्शयत् ॥ १२१॥
 | verse_line2  = बहुत्वतो विजेष्य इत्यहिं मृतं व्यदर्शयत् ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 17,488: / Line 19,420: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किमत्र सत्यमित्यहं प्रदर्शयिष्य इत्यजः ।
+| verse_lines  = किमत्र सत्यमित्यहं प्रदर्शयिष्य इत्यजः ।;उदीर्य दूतमभ्ययात् स यावनं प्रबाधितुम् ॥ १२२॥
 | verse_line2  = उदीर्य दूतमभ्ययात् स यावनं प्रबाधितुम् ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 17,497: / Line 19,430: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स बाहुनैव केशवो विजित्य यावनं प्रभुः ।
+| verse_lines  = स बाहुनैव केशवो विजित्य यावनं प्रभुः ।;निहत्य सर्वसैनिकान् स्वमस्य यापयत् पुरीम् ॥ १२३॥
 | verse_line2  = निहत्य सर्वसैनिकान् स्वमस्य यापयत् पुरीम् ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 17,506: / Line 19,440: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सहास्त्रशस्त्रसञ्चयान् सृजन्तमाशु यावनम् ।
+| verse_lines  = सहास्त्रशस्त्रसञ्चयान् सृजन्तमाशु यावनम् ।;न्यपातयद् रथोत्तमात् तलेन केशवोऽरिहा ॥ १२४॥
 | verse_line2  = न्यपातयद् रथोत्तमात् तलेन केशवोऽरिहा ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 17,515: / Line 19,450: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विवाहनं निरायुधं विधाय बाहुना क्षणात् ।
+| verse_lines  = विवाहनं निरायुधं विधाय बाहुना क्षणात् ।;विमूर्च्छितं नचाहनत् सुरार्थितं स्मरन् हरिः ॥ १२५॥
 | verse_line2  = विमूर्च्छितं नचाहनत् सुरार्थितं स्मरन् हरिः ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 17,524: / Line 19,460: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा हि यौवनाश्वजे वरप्रदाः सुरेश्वराः ।
+| verse_lines  = पुरा हि यौवनाश्वजे वरप्रदाः सुरेश्वराः ।;ययाचिरे जनार्दनं वरं वरप्रदेश्वरम् ॥ १२६॥
 | verse_line2  = ययाचिरे जनार्दनं वरं वरप्रदेश्वरम् ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 17,533: / Line 19,470: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनर्थको वरोऽमुना वृतोऽपि सार्थको भवेत् ।
+| verse_lines  = अनर्थको वरोऽमुना वृतोऽपि सार्थको भवेत् ।;अरिं भविष्ययावनं दहत्वयं तवेश्वर ॥ १२७॥
 | verse_line2  = अरिं भविष्ययावनं दहत्वयं तवेश्वर ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 17,542: / Line 19,480: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽस्त्विति प्रभाषितं स्ववाक्यमेव केशवः ।
+| verse_lines  = तथाऽस्त्विति प्रभाषितं स्ववाक्यमेव केशवः ।;ऋतं विधातुमभ्ययात् स यौवनाश्वजान्तिकम् ॥ १२८॥
 | verse_line2  = ऋतं विधातुमभ्ययात् स यौवनाश्वजान्तिकम् ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 17,551: / Line 19,490: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ससञ्ज्ञकोऽथ यावनो धरातलात् समुत्थितः ।
+| verse_lines  = ससञ्ज्ञकोऽथ यावनो धरातलात् समुत्थितः ।;निपात्य यान्तमीश्वरं स पृष्ठतोऽन्वयात् क्रुधा ॥ १२९॥
 | verse_line2  = निपात्य यान्तमीश्वरं स पृष्ठतोऽन्वयात् क्रुधा ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 17,560: / Line 19,500: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हरिर्गुहां नृपस्य तु प्रविश्य संव्यवस्थितः ।
+| verse_lines  = हरिर्गुहां नृपस्य तु प्रविश्य संव्यवस्थितः ।;स यावनः पदाऽहनन्नृपं स तं ददर्श ह ॥ १३०॥
 | verse_line2  = स यावनः पदाऽहनन्नृपं स तं ददर्श ह ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 17,569: / Line 19,510: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तस्य दृष्टिमात्रतो बभूव भस्मसात् क्षणात् ।
+| verse_lines  = स तस्य दृष्टिमात्रतो बभूव भस्मसात् क्षणात् ।;स एव विष्णुरव्ययो ददाह तं हि वह्निवत् ॥ १३१॥
 | verse_line2  = स एव विष्णुरव्ययो ददाह तं हि वह्निवत् ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 17,578: / Line 19,520: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वराच्छिवस्य दैवतैरवध्यदानवान् पुरा ।
+| verse_lines  = वराच्छिवस्य दैवतैरवध्यदानवान् पुरा ।;हरेर्वरान्निहत्य स प्रपेद आश्विमं वरम् ॥ १३२॥
 | verse_line2  = हरेर्वरान्निहत्य स प्रपेद आश्विमं वरम् ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 17,587: / Line 19,530: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुदीर्घसुप्तिमात्मनः प्रसुप्तिभङ्गकृत्क्षयम् ।
+| verse_lines  = सुदीर्घसुप्तिमात्मनः प्रसुप्तिभङ्गकृत्क्षयम् ।;स्वदृष्टिमात्रतस्ततो हतः स यावनस्तदा ॥ १३३॥
 | verse_line2  = स्वदृष्टिमात्रतस्ततो हतः स यावनस्तदा ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 17,596: / Line 19,540: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतश्च पुण्यमाप्तवान् सुरप्रसादतोऽक्षयम् ।
+| verse_lines  = अतश्च पुण्यमाप्तवान् सुरप्रसादतोऽक्षयम् ।;स यौवनाश्वजो नृपो न देवतोषणं वृथा ॥ १३४॥
 | verse_line2  = स यौवनाश्वजो नृपो न देवतोषणं वृथा ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 17,605: / Line 19,550: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो हरिं निरीक्ष्य स स्तुतिं विधाय चोत्तमाम् ।
+| verse_lines  = ततो हरिं निरीक्ष्य स स्तुतिं विधाय चोत्तमाम् ।;हरेरनुज्ञया तपश्चचार मुक्तिमाप च ॥ १३५॥
 | verse_line2  = हरेरनुज्ञया तपश्चचार मुक्तिमाप च ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 17,614: / Line 19,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो गुहामुखाद्धरिर्विनिस्सृतो जरासुतम् ।
+| verse_lines  = ततो गुहामुखाद्धरिर्विनिस्सृतो जरासुतम् ।;समस्तभूपसंवृतं(संयुतं) जिगाय बाहुनेश्वरः ॥ १३६॥
 | verse_line2  = समस्तभूपसंवृतं(संयुतं) जिगाय बाहुनेश्वरः ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 17,623: / Line 19,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तलेन मुष्टिभिस्तथा महीरुहैश्च चूर्णिताः ।
+| verse_lines  = तलेन मुष्टिभिस्तथा महीरुहैश्च चूर्णिताः ।;निपेतुरस्य सैनिकाः स्वयं च मूर्च्छितोऽपतत् ॥ १३७॥
 | verse_line2  = निपेतुरस्य सैनिकाः स्वयं च मूर्च्छितोऽपतत् ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 17,632: / Line 19,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ससाल्वपौण्ड्रचेदिपान् निपात्य सर्वभूभुजः ।
+| verse_lines  = ससाल्वपौण्ड्रचेदिपान् निपात्य सर्वभूभुजः ।;स पुप्लुवे जनार्दनः क्षणेन तां कुशस्थलीम् ॥ १३८॥
 | verse_line2  = स पुप्लुवे जनार्दनः क्षणेन तां कुशस्थलीम् ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 17,641: / Line 19,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ससञ्ज्ञकाः समुत्थितास्ततो नृपाः पुनर्ययुः ।
+| verse_lines  = ससञ्ज्ञकाः समुत्थितास्ततो नृपाः पुनर्ययुः ।;जिगीषवोऽथ रुक्मिणीं विधाय(प्रदाय) चेदिपे हरिम् ॥ १३९॥
 | verse_line2  = जिगीषवोऽथ रुक्मिणीं विधाय(प्रदाय) चेदिपे हरिम् ॥ १३९॥
 }}
@@ Line 17,650: / Line 19,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तराजमण्डले विनिश्चयादुपागते ।
+| verse_lines  = समस्तराजमण्डले विनिश्चयादुपागते ।;सभीष्मके च रुक्मिणि प्रदातुमुद्यते मुदा(तदा) ॥ १४०॥
 | verse_line2  = सभीष्मके च रुक्मिणि प्रदातुमुद्यते मुदा(तदा) ॥ १४०॥
 }}
@@ Line 17,659: / Line 19,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तलोकयोषितां वरा विदर्भनन्दना ।
+| verse_lines  = समस्तलोकयोषितां वरा विदर्भनन्दना ।;द्विजोत्तमं हरेः पदोः सकाशमाश्वयापयत् ॥ १४१॥
 | verse_line2  = द्विजोत्तमं हरेः पदोः सकाशमाश्वयापयत् ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 17,668: / Line 19,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निशम्य तद्वचो हरिः क्षणाद् विदर्भकानगात् ।
+| verse_lines  = निशम्य तद्वचो हरिः क्षणाद् विदर्भकानगात् ।;तमन्वयाद्धलायुधः समस्तयादवैः सह ॥ १४२॥
 | verse_line2  = तमन्वयाद्धलायुधः समस्तयादवैः सह ॥ १४२॥
 }}
@@ Line 17,677: / Line 19,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तराजमण्डलं प्रयान्तमीक्ष्य केशवम् ।
+| verse_lines  = समस्तराजमण्डलं प्रयान्तमीक्ष्य केशवम् ।;सुयत्तमात्तकार्मुकं बभूव कन्यकावने ॥ १४३॥
 | verse_line2  = सुयत्तमात्तकार्मुकं बभूव कन्यकावने ॥ १४३॥
 }}
@@ Line 17,686: / Line 19,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा प्रदानतः सुरेक्षणच्छलाद् बहिर्गताम् ।
+| verse_lines  = पुरा प्रदानतः सुरेक्षणच्छलाद् बहिर्गताम् ।;रथे न्यवेशयद्धरिः प्रपश्यतां च भूभृताम् ॥ १४४॥
 | verse_line2  = रथे न्यवेशयद्धरिः प्रपश्यतां च भूभृताम् ॥ १४४॥
 }}
@@ Line 17,695: / Line 19,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जरासुतादयो रुषा तमभ्ययुः शरोत्तमैः ।
+| verse_lines  = जरासुतादयो रुषा तमभ्ययुः शरोत्तमैः ।;विधाय तान् निरायुधान् जगाम केशवः शनैः ॥ १४५॥
 | verse_line2  = विधाय तान् निरायुधान् जगाम केशवः शनैः ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 17,704: / Line 19,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनर्गृहीतकार्मुकान् हरिं प्रयातुमुद्यतान् ।
+| verse_lines  = पुनर्गृहीतकार्मुकान् हरिं प्रयातुमुद्यतान् ।;न्यवारयद्धलायुधो बलाद् बलोर्जिताग्रणीः ॥ १४६॥
 | verse_line2  = न्यवारयद्धलायुधो बलाद् बलोर्जिताग्रणीः ॥ १४६॥
 }}
@@ Line 17,713: / Line 19,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा सितः शिरोरुहो हरेर्हलायुधस्थितः ।
+| verse_lines  = तदा सितः शिरोरुहो हरेर्हलायुधस्थितः ।;प्रकाशमाविशद् बलं विजेतुमत्र मागधम् ॥ १४७॥
 | verse_line2  = प्रकाशमाविशद् बलं विजेतुमत्र मागधम् ॥ १४७॥
 }}
@@ Line 17,722: / Line 19,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तस्य मागधो रणे गदानिपातचूर्णितः ।
+| verse_lines  = स तस्य मागधो रणे गदानिपातचूर्णितः ।;पपात भूतले बलो विजित्य तं ययौ पुरीम् ॥ १४८॥
 | verse_line2  = पपात भूतले बलो विजित्य तं ययौ पुरीम् ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 17,731: / Line 19,690: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरोरुवेषसंवृतोऽथ चेदिराट् समभ्ययात् ।
+| verse_lines  = वरोरुवेषसंवृतोऽथ चेदिराट् समभ्ययात् ।;तमाससाद सात्यकिर्नदन् मृगाधिपो यथा ॥ १४९॥
 | verse_line2  = तमाससाद सात्यकिर्नदन् मृगाधिपो यथा ॥ १४९॥
 }}
@@ Line 17,740: / Line 19,700: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चिरं प्रयुद्ध्य तावुभौ वरास्त्रशस्त्रवर्षिणौ ।
+| verse_lines  = चिरं प्रयुद्ध्य तावुभौ वरास्त्रशस्त्रवर्षिणौ ।;क्रुधा निरीक्ष्य तस्थतुः परस्परं स्फुरत्तनू ॥ १५०॥
 | verse_line2  = क्रुधा निरीक्ष्य तस्थतुः परस्परं स्फुरत्तनू ॥ १५०॥
 }}
@@ Line 17,749: / Line 19,710: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समानभावमक्षमी शिनेः सुतात्मजः शरम् ।
+| verse_lines  = समानभावमक्षमी शिनेः सुतात्मजः शरम् ।;अथोद्बबर्ह तत्क्षणाद् बलान्मुमोच वक्षसि ॥ १५१॥
 | verse_line2  = अथोद्बबर्ह तत्क्षणाद् बलान्मुमोच वक्षसि ॥ १५१॥
 }}
@@ Line 17,758: / Line 19,720: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तेन ताडितोऽपतद् विसञ्ज्ञको नृपात्मजः ।
+| verse_lines  = स तेन ताडितोऽपतद् विसञ्ज्ञको नृपात्मजः ।;विजित्य तं स सात्यकिर्ययौ प्रहृष्टमानसः ॥ १५२॥
 | verse_line2  = विजित्य तं स सात्यकिर्ययौ प्रहृष्टमानसः ॥ १५२॥
 }}
@@ Line 17,767: / Line 19,730: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथापरे च यादवा विजित्य तद्बलं ययुः ।
+| verse_lines  = अथापरे च यादवा विजित्य तद्बलं ययुः ।;पुरैव रुक्मिपूर्वकाः प्रजग्मुरच्युतं प्रति ॥ १५३॥
 | verse_line2  = पुरैव रुक्मिपूर्वकाः प्रजग्मुरच्युतं प्रति ॥ १५३॥
 }}
@@ Line 17,776: / Line 19,740: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सहैकलव्यपूर्वकैः समेत्य भीष्मकात्मजः ।
+| verse_lines  = सहैकलव्यपूर्वकैः समेत्य भीष्मकात्मजः ।;हरिं ववर्ष सायकैः स सिंहवन्न्यवर्तत ॥ १५४॥
 | verse_line2  = हरिं ववर्ष सायकैः स सिंहवन्न्यवर्तत ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 17,785: / Line 19,750: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षोहिणीत्रयं हरिस्तदा निहत्य सायकैः ।
+| verse_lines  = अक्षोहिणीत्रयं हरिस्तदा निहत्य सायकैः ।;अवाहनायुधं व्यधान्निषादपं शरैः क्षणात् ॥ १५५॥
 | verse_line2  = अवाहनायुधं व्यधान्निषादपं शरैः क्षणात् ॥ १५५॥
 }}
@@ Line 17,794: / Line 19,760: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शरं शरीरनाशकं समाददानमीश्वरम् ।
+| verse_lines  = शरं शरीरनाशकं समाददानमीश्वरम् ।;स एकलव्य आशु तं विहाय दुद्रुवे भयात् ॥ १५६॥
 | verse_line2  = स एकलव्य आशु तं विहाय दुद्रुवे भयात् ॥ १५६॥
 }}
@@ Line 17,803: / Line 19,770: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धनुर्भृतां वरे गते रणं विहाय भूभृतः ।
+| verse_lines  = धनुर्भृतां वरे गते रणं विहाय भूभृतः ।;करूशराजपूर्वकाः क्षणात् प्रदुद्रुवुर्भयात् ॥ १५७॥
 | verse_line2  = करूशराजपूर्वकाः क्षणात् प्रदुद्रुवुर्भयात् ॥ १५७॥
 }}
@@ Line 17,812: / Line 19,780: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽससाद केशवं रुषा स भीष्मकात्मजः ।
+| verse_lines  = अथाऽससाद केशवं रुषा स भीष्मकात्मजः ।;शराम्बुधार आशु तं विवाहनं व्यधाद्धरिः ॥ १५८॥
 | verse_line2  = शराम्बुधार आशु तं विवाहनं व्यधाद्धरिः ॥ १५८॥
 }}
@@ Line 17,821: / Line 19,790: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चकर्त कार्मुकं पुनः स खड्गचर्मभृद्धरेः ।
+| verse_lines  = चकर्त कार्मुकं पुनः स खड्गचर्मभृद्धरेः ।;रथं समारुहच्छरैश्चकर्त खड्गमीश्वरः ॥ १५९॥
 | verse_line2  = रथं समारुहच्छरैश्चकर्त खड्गमीश्वरः ॥ १५९॥
 }}
@@ Line 17,830: / Line 19,800: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शरैर्वितस्तिमात्रकैर्विधाय तं निरायुधम् ।
+| verse_lines  = शरैर्वितस्तिमात्रकैर्विधाय तं निरायुधम् ।;प्रियावचः प्रपालयन् जघान नैनमच्युतः ॥ १६०॥
 | verse_line2  = प्रियावचः प्रपालयन् जघान नैनमच्युतः ॥ १६०॥
 }}
@@ Line 17,839: / Line 19,810: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निबद्ध्य पञ्चचूडिनं विधाय तं व्यसर्जयत् ।
+| verse_lines  = निबद्ध्य पञ्चचूडिनं विधाय तं व्यसर्जयत् ।;जगज्जनित्रयोरिदं विडम्बनं रमेशयोः ॥ १६१॥
 | verse_line2  = जगज्जनित्रयोरिदं विडम्बनं रमेशयोः ॥ १६१॥
 }}
@@ Line 17,848: / Line 19,820: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सदैकमानसावपि स्वधर्मशासकौ नृणाम् ।
+| verse_lines  = सदैकमानसावपि स्वधर्मशासकौ नृणाम् ।;रमा हरिश्च तत्र तौ विजह्रतुर्हि रुक्मिणा ॥ १६२॥
 | verse_line2  = रमा हरिश्च तत्र तौ विजह्रतुर्हि रुक्मिणा ॥ १६२॥
 }}
@@ Line 17,857: / Line 19,830: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽससाद सौभराड् हरिं शराम्बुवर्षणः ।
+| verse_lines  = अथाऽससाद सौभराड् हरिं शराम्बुवर्षणः ।;हरिः शरं यमोपमं मुमोच तस्य वक्षसि ॥ १६३॥
 | verse_line2  = हरिः शरं यमोपमं मुमोच तस्य वक्षसि ॥ १६३॥
 }}
@@ Line 17,866: / Line 19,840: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शरेण तेन पीडितः पपात मन्दचेष्टितः ।
+| verse_lines  = शरेण तेन पीडितः पपात मन्दचेष्टितः ।;चिरात्तसञ्ज्ञकोऽगमत् त्रिनेत्रतोषणेच्छया ॥ १६४॥
 | verse_line2  = चिरात्तसञ्ज्ञकोऽगमत् त्रिनेत्रतोषणेच्छया ॥ १६४॥
 }}
@@ Line 17,875: / Line 19,850: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तराजसन्निधावयादवीं महीमहम् ।
+| verse_lines  = समस्तराजसन्निधावयादवीं महीमहम् ।;करिष्य इत्युदीर्य स व्यधात् तपोऽतिदुश्चरम् ॥ १६५॥
 | verse_line2  = करिष्य इत्युदीर्य स व्यधात् तपोऽतिदुश्चरम् ॥ १६५॥
 }}
@@ Line 17,884: / Line 19,860: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो विवेश केशवः पुरीं कुशस्थलीं विभुः ।
+| verse_lines  = अथो विवेश केशवः पुरीं कुशस्थलीं विभुः ।;प्रियायुतोऽब्जजादिभिः समीडितः सुरेश्वरैः ॥ १६६॥
 | verse_line2  = प्रियायुतोऽब्जजादिभिः समीडितः सुरेश्वरैः ॥ १६६॥
 }}
@@ Line 17,893: / Line 19,870: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा ततो हलायुधः प्रियां निजां पुराऽपि हि ।
+| verse_lines  = पुरा ततो हलायुधः प्रियां निजां पुराऽपि हि ।;स वारुणीसमाह्वयामवाप रैवतीं विभुः ॥ १६७॥
 | verse_line2  = स वारुणीसमाह्वयामवाप रैवतीं विभुः ॥ १६७॥
 }}
@@ Line 17,902: / Line 19,880: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पतिं यथाऽनुरूपिणं तदीयमेव पूर्वकम् ।
+| verse_lines  = पतिं यथाऽनुरूपिणं तदीयमेव पूर्वकम् ।;पिता तदीय ऐच्छत प्रवेत्तुमब्जसम्भवात् ॥ १६८॥
 | verse_line2  = पिता तदीय ऐच्छत प्रवेत्तुमब्जसम्भवात् ॥ १६८॥
 }}
@@ Line 17,911: / Line 19,890: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तत्सदो गतो वरात् तदीयतः प्रगीतिकाम् ।
+| verse_lines  = स तत्सदो गतो वरात् तदीयतः प्रगीतिकाम् ।;निशम्य नाविदद् गतं युगोरुकालपर्ययम् ॥ १६९॥
 | verse_line2  = निशम्य नाविदद् गतं युगोरुकालपर्ययम् ॥ १६९॥
 }}
@@ Line 17,920: / Line 19,900: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नरानयोग्यगीतिका विमोहयेत् ततो नृपः ।
+| verse_lines  = नरानयोग्यगीतिका विमोहयेत् ततो नृपः ।;सुमूढबुद्धिरन्ततोऽल्पकाल इत्यमन्यत ॥ १७०॥
 | verse_line2  = सुमूढबुद्धिरन्ततोऽल्पकाल इत्यमन्यत ॥ १७०॥
 }}
@@ Line 17,929: / Line 19,910: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मूर्च्छितः प्रबोधितोऽब्जजेन तं त्वपृच्छत ।
+| verse_lines  = स मूर्च्छितः प्रबोधितोऽब्जजेन तं त्वपृच्छत ।;सुतापतिं बलं च सोऽब्रवीद् युगात्यये बहौ ॥ १७१॥
 | verse_line2  = सुतापतिं बलं च सोऽब्रवीद् युगात्यये बहौ ॥ १७१॥
 }}
@@ Line 17,938: / Line 19,920: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स रैवतो बलाय तां प्रदाय गन्धमादनम् ।
+| verse_lines  = स रैवतो बलाय तां प्रदाय गन्धमादनम् ।;गतोऽत्र चीर्णसत्तपा अवाप केशवान्तिकम् ॥ १७२॥
 | verse_line2  = गतोऽत्र चीर्णसत्तपा अवाप केशवान्तिकम् ॥ १७२॥
 }}
@@ Line 17,947: / Line 19,930: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलोऽपि तां पुरातनप्रमाणसम्मितां विभुः ।
+| verse_lines  = बलोऽपि तां पुरातनप्रमाणसम्मितां विभुः ।;हलेन चाऽज्ञया समां चकार सत्यवाञ्छितः ॥ १७३॥
 | verse_line2  = हलेन चाऽज्ञया समां चकार सत्यवाञ्छितः ॥ १७३॥
 }}
@@ Line 17,956: / Line 19,940: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तया रतः सुतावुभौ शठोल्मुकाभिधावधात् ।
+| verse_lines  = तया रतः सुतावुभौ शठोल्मुकाभिधावधात् ।;पुराऽर्यमांशकौ सुरावुदारचेष्टितो बलः ॥ १७४॥
 | verse_line2  = पुराऽर्यमांशकौ सुरावुदारचेष्टितो बलः ॥ १७४॥
 }}
@@ Line 17,965: / Line 19,950: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जनार्दनश्च रुग्मिणीकरं शुभे दिनेऽग्रहीत् ।
+| verse_lines  = जनार्दनश्च रुग्मिणीकरं शुभे दिनेऽग्रहीत् ।;महोत्सवस्तदाऽभवत् कुशस्थलीनिवासिनाम् ॥ १७५॥
 | verse_line2  = महोत्सवस्तदाऽभवत् कुशस्थलीनिवासिनाम् ॥ १७५॥
 }}
@@ Line 17,974: / Line 19,960: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चतुर्मुखेशपूर्वकाः सुरा वियत्यवस्थिताः ।
+| verse_lines  = चतुर्मुखेशपूर्वकाः सुरा वियत्यवस्थिताः ।;प्रतुष्टुवुर्जनार्दनं रमासमेतमव्ययम् ॥ १७६॥
 | verse_line2  = प्रतुष्टुवुर्जनार्दनं रमासमेतमव्ययम् ॥ १७६॥
 }}
@@ Line 17,983: / Line 19,970: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुनीन्द्रदेवगायनादयोऽपि यादवैः सह ।
+| verse_lines  = मुनीन्द्रदेवगायनादयोऽपि यादवैः सह ।;विचेरुरुत्तमोत्सवे रमारमेशयोगिनि ॥ १७७॥
 | verse_line2  = विचेरुरुत्तमोत्सवे रमारमेशयोगिनि ॥ १७७॥
 }}
@@ Line 17,992: / Line 19,980: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुरांशकाश्च ये नृपाः समाहुता महोत्सवे ।
+| verse_lines  = सुरांशकाश्च ये नृपाः समाहुता महोत्सवे ।;सपाण्डवाः समाययुर्हरिं रमासमायुतम् ॥ १७८॥
 | verse_line2  = सपाण्डवाः समाययुर्हरिं रमासमायुतम् ॥ १७८॥
 }}
@@ Line 18,001: / Line 19,990: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तलोकसुन्दरौ युतौ रमारमेश्वरौ ।
+| verse_lines  = समस्तलोकसुन्दरौ युतौ रमारमेश्वरौ ।;समीक्ष्य मोदमाययुः समस्तलोकसज्जनाः ॥ १७९॥
 | verse_line2  = समीक्ष्य मोदमाययुः समस्तलोकसज्जनाः ॥ १७९॥
 }}
@@ Line 18,010: / Line 20,000: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तया रमन् जनार्दनो वियोगशून्यया सदा ।
+| verse_lines  = तया रमन् जनार्दनो वियोगशून्यया सदा ।;अधत्त पुत्रमुत्तमं मनोभवं पुरातनम् ॥ १८०॥
 | verse_line2  = अधत्त पुत्रमुत्तमं मनोभवं पुरातनम् ॥ १८०॥
 }}
@@ Line 18,019: / Line 20,010: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चतुस्तनोर्हरेः प्रभोस्तृतीयरूपसंयुतः ।
+| verse_lines  = चतुस्तनोर्हरेः प्रभोस्तृतीयरूपसंयुतः ।;ततस्तदाह्वयोऽभवत् स रुग्मिणीसुतो बली ॥ १८१॥
 | verse_line2  = ततस्तदाह्वयोऽभवत् स रुग्मिणीसुतो बली ॥ १८१॥
 }}
@@ Line 18,028: / Line 20,020: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरैव मृत्यवेऽवदत् तमेव शम्बरस्य ह ।
+| verse_lines  = पुरैव मृत्यवेऽवदत् तमेव शम्बरस्य ह ।;प्रजातमब्जजाङ्कजस्तवान्तकोऽयमित्यपि ॥ १८२॥
 | verse_line2  = प्रजातमब्जजाङ्कजस्तवान्तकोऽयमित्यपि ॥ १८२॥
 }}
@@ Line 18,037: / Line 20,030: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मायया हरेः सुतं प्रगृह्य सूतिकागृहात् ।
+| verse_lines  = स मायया हरेः सुतं प्रगृह्य सूतिकागृहात् ।;अवाक्षिपन्महोदधावुपेक्षितोऽरिपाणिना ॥ १८३॥
 | verse_line2  = अवाक्षिपन्महोदधावुपेक्षितोऽरिपाणिना ॥ १८३॥
 }}
@@ Line 18,046: / Line 20,040: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमग्रसज्जलेचरः स दाशहस्तमागतः ।
+| verse_lines  = तमग्रसज्जलेचरः स दाशहस्तमागतः ।;कुमारमस्य तूदरे निरीक्ष्य शम्बरे ददुः ॥ १८४॥
 | verse_line2  = कुमारमस्य तूदरे निरीक्ष्य शम्बरे ददुः ॥ १८४॥
 }}
@@ Line 18,055: / Line 20,050: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विपाट्य मत्स्यकोदरं स शम्बरः कुमारकम् ।
+| verse_lines  = विपाट्य मत्स्यकोदरं स शम्बरः कुमारकम् ।;न्यवेदयन्मनोभवप्रियाकरे सुरूपिणम् ॥ १८५॥
 | verse_line2  = न्यवेदयन्मनोभवप्रियाकरे सुरूपिणम् ॥ १८५॥
 }}
@@ Line 18,064: / Line 20,060: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनङ्गतामुपागते पुरा हरेण साऽङ्गजे ।
+| verse_lines  = अनङ्गतामुपागते पुरा हरेण साऽङ्गजे ।;वशं विरिञ्चशापतो जगाम शम्बरस्य हि ॥ १८६॥
 | verse_line2  = वशं विरिञ्चशापतो जगाम शम्बरस्य हि ॥ १८६॥
 }}
@@ Line 18,073: / Line 20,070: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा हि पञ्चभर्तृकां निशम्य कञ्जजोदिताम् ।
+| verse_lines  = पुरा हि पञ्चभर्तृकां निशम्य कञ्जजोदिताम् ।;जहास पार्षतात्मजां शशाप तां ततस्त्वजः ॥ १८७॥
 | verse_line2  = जहास पार्षतात्मजां शशाप तां ततस्त्वजः ॥ १८७॥
 }}
@@ Line 18,082: / Line 20,080: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भवासुरेण दूषितेति सा ततो हि मायया ।
+| verse_lines  = भवासुरेण दूषितेति सा ततो हि मायया ।;पिधाय तां निजां तनुं जगाम चान्ययाऽसुरम् ॥ १८८॥
 | verse_line2  = पिधाय तां निजां तनुं जगाम चान्ययाऽसुरम् ॥ १८८॥
 }}
@@ Line 18,091: / Line 20,090: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गृहेऽपि साऽऽसुरे स्थिता निजस्वरूपतोऽसुरम् ।
+| verse_lines  = गृहेऽपि साऽऽसुरे स्थिता निजस्वरूपतोऽसुरम् ।;न गच्छति स्म सा पतिं निजं समीक्ष्य हर्षिता ॥ १८९॥
 | verse_line2  = न गच्छति स्म सा पतिं निजं समीक्ष्य हर्षिता ॥ १८९॥
 }}
@@ Line 18,100: / Line 20,100: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रसायनैः कुमारकं व्यवर्द्धयद् रतिः पतिम् ।
+| verse_lines  = रसायनैः कुमारकं व्यवर्द्धयद् रतिः पतिम् ।;स पूर्णयौवनोऽभवच्चतुर्भिरेव वत्सरैः ॥ १९०॥
 | verse_line2  = स पूर्णयौवनोऽभवच्चतुर्भिरेव वत्सरैः ॥ १९०॥
 }}
@@ Line 18,109: / Line 20,110: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पतिं सुपूर्णयौवनं निरीक्ष्य तां विषज्जतीम् ।
+| verse_lines  = पतिं सुपूर्णयौवनं निरीक्ष्य तां विषज्जतीम् ।;उवाच कार्ष्णिरम्ब ते कुचेष्टितं कथं न्विति ॥ १९१॥
 | verse_line2  = उवाच कार्ष्णिरम्ब ते कुचेष्टितं कथं न्विति ॥ १९१॥
 }}
@@ Line 18,118: / Line 20,120: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जगाद साऽखिलं पतौ तदस्य(तदास्य) जन्म चाऽगतिम् ।
+| verse_lines  = जगाद साऽखिलं पतौ तदस्य(तदास्य) जन्म चाऽगतिम् ।;ततोऽग्रहीत् स तां प्रियां रतिं रमापतेः सुतः ॥ १९२॥
 | verse_line2  = ततोऽग्रहीत् स तां प्रियां रतिं रमापतेः सुतः ॥ १९२॥
 }}
@@ Line 18,127: / Line 20,130: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ददौ च मन्त्रमुत्तमं समस्तमायिनाशकम् ।
+| verse_lines  = ददौ च मन्त्रमुत्तमं समस्तमायिनाशकम् ।;भृगूत्थरामदैवतं रतिर्हरेः सुताय सा ॥ १९३॥
 | verse_line2  = भृगूत्थरामदैवतं रतिर्हरेः सुताय सा ॥ १९३॥
 }}
@@ Line 18,136: / Line 20,140: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः स्वदारधर्षकं समाह्वयद् युधेऽङ्गजः ।
+| verse_lines  = ततः स्वदारधर्षकं समाह्वयद् युधेऽङ्गजः ।;स शम्बरं स चैत्य तं युयोध शक्तितो बली ॥ १९४॥
 | verse_line2  = स शम्बरं स चैत्य तं युयोध शक्तितो बली ॥ १९४॥
 }}
@@ Line 18,145: / Line 20,150: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चर्मखड्गधारिणं वरास्त्रशस्त्रपादपैः ।
+| verse_lines  = स चर्मखड्गधारिणं वरास्त्रशस्त्रपादपैः ।;यदा न योद्धुमाशकद्धरेः सुतं न दृश्यते ॥ १९५॥
 | verse_line2  = यदा न योद्धुमाशकद्धरेः सुतं न दृश्यते ॥ १९५॥
 }}
@@ Line 18,154: / Line 20,160: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सहस्रमायमुल्बणं त्वदृश्यमम्बराद् गिरीन् ।
+| verse_lines  = सहस्रमायमुल्बणं त्वदृश्यमम्बराद् गिरीन् ।;सृजन्तमेत्य विद्यया जघान कृष्णनन्दनः ॥ १९६॥
 | verse_line2  = सृजन्तमेत्य विद्यया जघान कृष्णनन्दनः ॥ १९६॥
 }}
@@ Line 18,163: / Line 20,170: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स विद्यया विनाशितोरुमाय आशु शम्बरः ।
+| verse_lines  = स विद्यया विनाशितोरुमाय आशु शम्बरः ।;निकृत्तकन्धरोऽपतद् वरासिनाऽमुना क्षणात् ॥ १९७॥
 | verse_line2  = निकृत्तकन्धरोऽपतद् वरासिनाऽमुना क्षणात् ॥ १९७॥
 }}
@@ Line 18,172: / Line 20,180: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहत्य तं हरेः सुतस्तयैव विद्ययाऽम्बरम् ।
+| verse_lines  = निहत्य तं हरेः सुतस्तयैव विद्ययाऽम्बरम् ।;समास्थितः स्वभार्यया समं कुशस्थलीं ययौ ॥ १९८॥
 | verse_line2  = समास्थितः स्वभार्यया समं कुशस्थलीं ययौ ॥ १९८॥
 }}
@@ Line 18,181: / Line 20,190: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तवेदिनोर्मुनिर्नरान् विडम्बमानयोः ।
+| verse_lines  = समस्तवेदिनोर्मुनिर्नरान् विडम्बमानयोः ।;रमारमेशयोः सुतं जगाद तं स्म नारदः ॥ १९९॥
 | verse_line2  = रमारमेशयोः सुतं जगाद तं स्म नारदः ॥ १९९॥
 }}
@@ Line 18,190: / Line 20,200: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स रुग्मिणीजनार्दनादिभिः सरामयादवैः ।
+| verse_lines  = स रुग्मिणीजनार्दनादिभिः सरामयादवैः ।;पितामहेन चाऽदरात् सुलालितोऽवसत् सुखम् ॥ २००॥
 | verse_line2  = पितामहेन चाऽदरात् सुलालितोऽवसत् सुखम् ॥ २००॥
 }}
@@ Line 18,199: / Line 20,210: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः पुरा स्यमन्तकं ह्यवाप सूर्यमण्डले ।
+| verse_lines  = ततः पुरा स्यमन्तकं ह्यवाप सूर्यमण्डले ।;स्थिताद्धरेः स सत्रजित् सदाऽत्र केशवार्चकः ॥ २०१॥
 | verse_line2  = स्थिताद्धरेः स सत्रजित् सदाऽत्र केशवार्चकः ॥ २०१॥
 }}
@@ Line 18,208: / Line 20,220: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सदाऽस्य विष्णुभाविनोऽप्यतीव लोभमान्तरम् ।
+| verse_lines  = सदाऽस्य विष्णुभाविनोऽप्यतीव लोभमान्तरम् ।;प्रकाशयन् रमापतिर्ययाच ईश्वरो मणिम् ॥ २०२॥
 | verse_line2  = प्रकाशयन् रमापतिर्ययाच ईश्वरो मणिम् ॥ २०२॥
 }}
@@ Line 18,217: / Line 20,230: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तं न दत्तवांस्ततोऽनुजो निबद्ध्य तं मणिम् ।
+| verse_lines  = स तं न दत्तवांस्ततोऽनुजो निबद्ध्य तं मणिम् ।;वनं गतः प्रसेनको मृगाधिपेन पातितः ॥ २०३॥
 | verse_line2  = वनं गतः प्रसेनको मृगाधिपेन पातितः ॥ २०३॥
 }}
@@ Line 18,226: / Line 20,240: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा स सत्रजिद्धरिं शशंस सोदरान्तकम् ।
+| verse_lines  = तदा स सत्रजिद्धरिं शशंस सोदरान्तकम् ।;उपांशु वर्त्मना ततो हरिः सयादवो ययौ ॥ २०४॥
 | verse_line2  = उपांशु वर्त्मना ततो हरिः सयादवो ययौ ॥ २०४॥
 }}
@@ Line 18,235: / Line 20,250: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वने स सिंहसूदितं पदैः प्रदर्श्य वृष्णिनाम् ।
+| verse_lines  = वने स सिंहसूदितं पदैः प्रदर्श्य वृष्णिनाम् ।;प्रसेनमृक्षपातितं स सिंहमप्यदर्शयत् ॥ २०५॥
 | verse_line2  = प्रसेनमृक्षपातितं स सिंहमप्यदर्शयत् ॥ २०५॥
 }}
@@ Line 18,244: / Line 20,260: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो निधाय तान् बिलं स जाम्बवत्परिग्रहम् ।
+| verse_lines  = ततो निधाय तान् बिलं स जाम्बवत्परिग्रहम् ।;विवेश तत्र संयुगं बभूव तेन चेशितुः ॥ २०६॥
 | verse_line2  = विवेश तत्र संयुगं बभूव तेन चेशितुः ॥ २०६॥
 }}
@@ Line 18,253: / Line 20,270: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युयोध मन्दमेव स प्रभुः स्वभक्त इत्यजः ।
+| verse_lines  = युयोध मन्दमेव स प्रभुः स्वभक्त इत्यजः ।;चकार चोग्रमन्ततः प्रकाशयन् स्वमस्य हि ॥ २०७॥
 | verse_line2  = चकार चोग्रमन्ततः प्रकाशयन् स्वमस्य हि ॥ २०७॥
 }}
@@ Line 18,262: / Line 20,280: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मुष्टिपिष्टविग्रहो नितान्तमापदं गतः ।
+| verse_lines  = स मुष्टिपिष्टविग्रहो नितान्तमापदं गतः ।;जगाम चेतसाऽरणं रघूत्तमं निजं पतिम् ॥ २०८॥
 | verse_line2  = जगाम चेतसाऽरणं रघूत्तमं निजं पतिम् ॥ २०८॥
 }}
@@ Line 18,271: / Line 20,290: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्मृतिं गते तु राघवे तदाकृतिं यदूत्तमे ।
+| verse_lines  = स्मृतिं गते तु राघवे तदाकृतिं यदूत्तमे ।;समस्तभेदवर्जितां समीक्ष्य सोऽयमित्यवैत् ॥ २०९॥
 | verse_line2  = समस्तभेदवर्जितां समीक्ष्य सोऽयमित्यवैत् ॥ २०९॥
 }}
@@ Line 18,280: / Line 20,300: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः क्षमापयन् सुतां प्रदाय रोहिणीं शुभाम् ।
+| verse_lines  = ततः क्षमापयन् सुतां प्रदाय रोहिणीं शुभाम् ।;मणिं च तं नुनाव(ननाम) स प्रपन्न आशु पादयोः ॥ २१०॥
 | verse_line2  = मणिं च तं नुनाव(ननाम) स प्रपन्न आशु पादयोः ॥ २१०॥
 }}
@@ Line 18,289: / Line 20,310: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विधाय चक्रदारितं सुजीर्णदेहमस्य सः ।
+| verse_lines  = विधाय चक्रदारितं सुजीर्णदेहमस्य सः ।;युवानमाशु केशवश्चकार वेदनां विना ॥ २११॥
 | verse_line2  = युवानमाशु केशवश्चकार वेदनां विना ॥ २११॥
 }}
@@ Line 18,298: / Line 20,320: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विधाय भक्तवाञ्छितं प्रियासहाय ईश्वरः ।
+| verse_lines  = विधाय भक्तवाञ्छितं प्रियासहाय ईश्वरः ।;प्रगृह्य तं महामणिं विनिर्ययौ गुहामुखात् ॥ २१२॥
 | verse_line2  = प्रगृह्य तं महामणिं विनिर्ययौ गुहामुखात् ॥ २१२॥
 }}
@@ Line 18,307: / Line 20,330: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गुहाप्रविष्टमीश्वरं बहून्यहान्यनिर्गतम् ।
+| verse_lines  = गुहाप्रविष्टमीश्वरं बहून्यहान्यनिर्गतम् ।;प्रतीक्ष्य यादवास्तु ये गता गृहं तदाऽहृषुः ॥ २१३॥
 | verse_line2  = प्रतीक्ष्य यादवास्तु ये गता गृहं तदाऽहृषुः ॥ २१३॥
 }}
@@ Line 18,316: / Line 20,340: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तवृष्णिसन्निधौ यदूत्तमः स्यमन्तकम् ।
+| verse_lines  = समस्तवृष्णिसन्निधौ यदूत्तमः स्यमन्तकम् ।;ददौ च सत्रजित्करे स विच्छविर्बभूव ह ॥ २१४॥
 | verse_line2  = ददौ च सत्रजित्करे स विच्छविर्बभूव ह ॥ २१४॥
 }}
@@ Line 18,325: / Line 20,350: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स दुर्यशो रमापतावनूच्य मिथ्यया तपन् ।
+| verse_lines  = स दुर्यशो रमापतावनूच्य मिथ्यया तपन् ।;स्वपापहान(नि)काङ्क्षया ददौ सुतां जनार्दने ॥ २१५॥
 | verse_line2  = स्वपापहान(नि)काङ्क्षया ददौ सुतां जनार्दने ॥ २१५॥
 }}
@@ Line 18,334: / Line 20,360: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मणिं च तं प्रदाय तं ननाम ह क्षमापयन् ।
+| verse_lines  = मणिं च तं प्रदाय तं ननाम ह क्षमापयन् ।;मणिं पुनर्ददौ हरिर्मुमोद सत्यभामया ॥ २१६॥
 | verse_line2  = मणिं पुनर्ददौ हरिर्मुमोद सत्यभामया ॥ २१६॥
 }}
@@ Line 18,343: / Line 20,370: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रमैव सा हि भूरिति द्वितीयमूर्तिरुत्तमा ।
+| verse_lines  = रमैव सा हि भूरिति द्वितीयमूर्तिरुत्तमा ।;बभूव सत्रजित्सुता समस्तलोकसुन्दरी ॥ २१७॥
 | verse_line2  = बभूव सत्रजित्सुता समस्तलोकसुन्दरी ॥ २१७॥
 }}
@@ Line 18,352: / Line 20,380: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो हि सा च रुगक्मिणी प्रिये प्रियासु तेऽधिकम् ।
+| verse_lines  = ततो हि सा च रुगक्मिणी प्रिये प्रियासु तेऽधिकम् ।;जनार्दनस्य ते हरेः सदाऽवियोगिनी यतः ॥ २१८॥
 | verse_line2  = जनार्दनस्य ते हरेः सदाऽवियोगिनी यतः ॥ २१८॥
 }}
@@ Line 18,361: / Line 20,390: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽप साम्बनामकं सुतं च रोहिणी हरेः ।
+| verse_lines  = अथाऽप साम्बनामकं सुतं च रोहिणी हरेः ।;चतुर्मुखांशसंयुतं कुमारमेव षण्मुखम् ॥ २१९॥
 | verse_line2  = चतुर्मुखांशसंयुतं कुमारमेव षण्मुखम् ॥ २१९॥
 }}
@@ Line 18,370: / Line 20,400: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति प्रशासति प्रभौ जगज्जनार्दनेऽखिलम् ।
+| verse_lines  = इति प्रशासति प्रभौ जगज्जनार्दनेऽखिलम् ।;अगण्यसद्गुणार्णवे कदाचिदाययौ द्विजः ॥ २२०॥
 | verse_line2  = अगण्यसद्गुणार्णवे कदाचिदाययौ द्विजः ॥ २२०॥
 }}
@@ Line 18,379: / Line 20,410: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जनार्दनः स नामतो रमेशपादसंश्रयः ।
+| verse_lines  = जनार्दनः स नामतो रमेशपादसंश्रयः ।;स मानितश्च विष्णुना प्रणम्य वाक्यमब्रवीत् ॥ २२१॥
 | verse_line2  = स मानितश्च विष्णुना प्रणम्य वाक्यमब्रवीत् ॥ २२१॥
 }}
@@ Line 18,388: / Line 20,420: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षमस्व मे वचः प्रभो ब्रवीम्यतीव (पातकम्)पापकम् ।
+| verse_lines  = क्षमस्व मे वचः प्रभो ब्रवीम्यतीव (पातकम्)पापकम् ।;यतः सुपापदूतकस्ततो हि तादृशं वचः ॥ २२२॥
 | verse_line2  = यतः सुपापदूतकस्ततो हि तादृशं वचः ॥ २२२॥
 }}
@@ Line 18,397: / Line 20,430: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न तेऽस्त्यगोचरं क्‍वचित् तथाऽपि चाऽज्ञया वदे ।
+| verse_lines  = न तेऽस्त्यगोचरं क्‍वचित् तथाऽपि चाऽज्ञया वदे ।;वदेति चोदितोऽमुना द्विजो जगाद माधवम् ॥ २२३॥
 | verse_line2  = वदेति चोदितोऽमुना द्विजो जगाद माधवम् ॥ २२३॥
 }}
@@ Line 18,406: / Line 20,440: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुतौ हि साल्वभूपतेर्बभूवतुः शिवाश्रयौ ।
+| verse_lines  = सुतौ हि साल्वभूपतेर्बभूवतुः शिवाश्रयौ ।;शिवप्रसादसम्भवौ पितुस्तपोबलेन तौ ॥ २२४॥
 | verse_line2  = शिवप्रसादसम्भवौ पितुस्तपोबलेन तौ ॥ २२४॥
 }}
@@ Line 18,415: / Line 20,450: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अजेयतामवध्यतां (अजेयवध्यतां) च तौ शिवाद् वरं समापतुः ।
+| verse_lines  = अजेयतामवध्यतां (अजेयवध्यतां) च तौ शिवाद् वरं समापतुः ।;जरासुतस्य शिष्यकौ तपोबलेन केवलम् ॥ २२५॥
 | verse_line2  = जरासुतस्य शिष्यकौ तपोबलेन केवलम् ॥ २२५॥
 }}
@@ Line 18,424: / Line 20,460: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = महोदरं च कुण्डधारिणं च भूतकावुभौ ।
+| verse_lines  = महोदरं च कुण्डधारिणं च भूतकावुभौ ।;तथाऽजिताववध्यकौ दिदेश शङ्करस्तयोः ॥ २२६॥
 | verse_line2  = तथाऽजिताववध्यकौ दिदेश शङ्करस्तयोः ॥ २२६॥
 }}
@@ Line 18,433: / Line 20,470: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोः सहाय एव तौ वराच्छिवस्य भूतकौ ।
+| verse_lines  = तयोः सहाय एव तौ वराच्छिवस्य भूतकौ ।;अजेयतामवापतुर्न चान्यथाऽमरावपि ॥ २२७॥
 | verse_line2  = अजेयतामवापतुर्न चान्यथाऽमरावपि ॥ २२७॥
 }}
@@ Line 18,442: / Line 20,480: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अजेयतामवध्यतामवाप्य तावुभौ शिवात् ।
+| verse_lines  = अजेयतामवध्यतामवाप्य तावुभौ शिवात् ।;पितुस्तु राजसूयितां समिच्छतो मदोद्धतौ(महोद्धतौ) ॥ २२८॥
 | verse_line2  = पितुस्तु राजसूयितां समिच्छतो मदोद्धतौ(महोद्धतौ) ॥ २२८॥
 }}
@@ Line 18,451: / Line 20,490: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जरासुतो गुरुत्वतो विरोद्धुमत्र नेच्छति ।
+| verse_lines  = जरासुतो गुरुत्वतो विरोद्धुमत्र नेच्छति ।;नृपांस्तु देवपक्षिणो विजित्य कर्तुमिच्छतः ॥ २२९॥
 | verse_line2  = नृपांस्तु देवपक्षिणो विजित्य कर्तुमिच्छतः ॥ २२९॥
 }}
@@ Line 18,460: / Line 20,500: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयं हि राजसूयितां जरासुतो न मन्यते ।
+| verse_lines  = स्वयं हि राजसूयितां जरासुतो न मन्यते ।;यतो हि वैष्णवं क्रतुं तमाहुरीश वैदिकाः ॥ २३०॥
 | verse_line2  = यतो हि वैष्णवं क्रतुं तमाहुरीश वैदिकाः ॥ २३०॥
 }}
@@ Line 18,469: / Line 20,510: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इमौ पितुर्यशोऽर्थिनौ पराभवाय ते तथा ।
+| verse_lines  = इमौ पितुर्यशोऽर्थिनौ पराभवाय ते तथा ।;समिच्छतोऽद्य(समिच्छतोऽच्युतक्रतुं) तं क्रतुं भवन्तमूचतुश्च तौ ॥ २३१॥
 | verse_line2  = समिच्छतोऽद्य(समिच्छतोऽच्युतक्रतुं) तं क्रतुं भवन्तमूचतुश्च तौ ॥ २३१॥
 }}
@@ Line 18,478: / Line 20,520: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समुद्रसंश्रयो भवान् बहून् प्रगृह्य लावणान् ।
+| verse_lines  = समुद्रसंश्रयो भवान् बहून् प्रगृह्य लावणान् ।;सुभारकानुपैहि नाविति क्षमस्व मे वचः ॥ २३२॥
 | verse_line2  = सुभारकानुपैहि नाविति क्षमस्व मे वचः ॥ २३२॥
 }}
@@ Line 18,487: / Line 20,530: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीर्य तं ननाम स प्र चाहसन् स्म यादवाः ।
+| verse_lines  = इतीर्य तं ननाम स प्र चाहसन् स्म यादवाः ।;हरिस्तु सात्यकिं वचो जगाद मेघनिस्वनः ॥ २३३॥
 | verse_line2  = हरिस्तु सात्यकिं वचो जगाद मेघनिस्वनः ॥ २३३॥
 }}
@@ Line 18,496: / Line 20,540: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रयाहि सात्यके वचो ब्रवीहि मे नृपाधमौ ।
+| verse_lines  = प्रयाहि सात्यके वचो ब्रवीहि मे नृपाधमौ ।;समेत्य वां वरायुधैः करं ददान्यसंशयम् ॥ २३४॥
 | verse_line2  = समेत्य वां वरायुधैः करं ददान्यसंशयम् ॥ २३४॥
 }}
@@ Line 18,505: / Line 20,550: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उपैतमाशु संयुगार्थिनौ च पुष्करं प्रति ।
+| verse_lines  = उपैतमाशु संयुगार्थिनौ च पुष्करं प्रति ।;इतीरितः शिनेः सुतो जगाम विप्रसंयुतः ॥ २३५॥
 | verse_line2  = इतीरितः शिनेः सुतो जगाम विप्रसंयुतः ॥ २३५॥
 }}
@@ Line 18,514: / Line 20,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उपेत्य तौ हरेर्वचो जगाद सात्यकिर्बली ।
+| verse_lines  = उपेत्य तौ हरेर्वचो जगाद सात्यकिर्बली ।;विधाय तौ तृणोपमौ गिरा जगाम केशवम् ॥ २३६॥
 | verse_line2  = विधाय तौ तृणोपमौ गिरा जगाम केशवम् ॥ २३६॥
 }}
@@ Line 18,523: / Line 20,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः पुरैव तावुभौ द्विजं हरस्वरूपिणम् ।
+| verse_lines  = ततः पुरैव तावुभौ द्विजं हरस्वरूपिणम् ।;सुदुःखवासनामकं प्रचक्रतुस्तृणोपमम् ॥ २३७॥
 | verse_line2  = सुदुःखवासनामकं प्रचक्रतुस्तृणोपमम् ॥ २३७॥
 }}
@@ Line 18,532: / Line 20,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दशत्रिकैः शतैर्वृतो यतीश्वरैः स सर्ववित् ।
+| verse_lines  = दशत्रिकैः शतैर्वृतो यतीश्वरैः स सर्ववित् ।;विपाटितात्मकौपिनादिसर्वमात्रकोऽभवत् ॥ २३८॥
 | verse_line2  = विपाटितात्मकौपिनादिसर्वमात्रकोऽभवत् ॥ २३८॥
 }}
@@ Line 18,541: / Line 20,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरात् स्वसम्भवादसौ न शापशक्तिमानभूत् ।
+| verse_lines  = वरात् स्वसम्भवादसौ न शापशक्तिमानभूत् ।;ततः समस्तभञ्जनोरुशक्तिमाप केशवम् ॥ २३९॥
 | verse_line2  = ततः समस्तभञ्जनोरुशक्तिमाप केशवम् ॥ २३९॥
 }}
@@ Line 18,550: / Line 20,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तान् समर्च्य माधवः प्रदाय चोरुमात्रकाः ।
+| verse_lines  = स तान् समर्च्य माधवः प्रदाय चोरुमात्रकाः ।;ययौ च तैः समन्वितो वधाय साल्वपुत्रयोः ॥ २४०॥
 | verse_line2  = ययौ च तैः समन्वितो वधाय साल्वपुत्रयोः ॥ २४०॥
 }}
@@ Line 18,559: / Line 20,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमत्रिजं हरात्मकं यतो हि वेद मागधः ।
+| verse_lines  = तमत्रिजं हरात्मकं यतो हि वेद मागधः ।;ततोऽत्यजत् स्वशिष्यकौ निशम्य तत्प्रतीपकौ ॥ २४१॥
 | verse_line2  = ततोऽत्यजत् स्वशिष्यकौ निशम्य तत्प्रतीपकौ ॥ २४१॥
 }}
@@ Line 18,568: / Line 20,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हरौ तु पुष्करं गते मुनीश्वरैः समर्चिते ।
+| verse_lines  = हरौ तु पुष्करं गते मुनीश्वरैः समर्चिते ।;समीयतुश्च तावुभावथात्र हंसडीभकौ ॥ २४२॥
 | verse_line2  = समीयतुश्च तावुभावथात्र हंसडीभकौ ॥ २४२॥
 }}
@@ Line 18,577: / Line 20,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स ब्रह्मदत्तनामकोऽत्र तत्पिताऽप्युपाययौ ।
+| verse_lines  = स ब्रह्मदत्तनामकोऽत्र तत्पिताऽप्युपाययौ ।;समागतौ च भूतकौ शिवस्य यौ पुरस्सरौ ॥ २४३॥
 | verse_line2  = समागतौ च भूतकौ शिवस्य यौ पुरस्सरौ ॥ २४३॥
 }}
@@ Line 18,586: / Line 20,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचक्रनामकोऽसुरः पुरा विरिञ्चतो वरम् ।
+| verse_lines  = विचक्रनामकोऽसुरः पुरा विरिञ्चतो वरम् ।;अवध्यतामजेयतामवाप्य बाधते सुरान् ॥ २४४॥
 | verse_line2  = अवध्यतामजेयतामवाप्य बाधते सुरान् ॥ २४४॥
 }}
@@ Line 18,595: / Line 20,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चाभवत् तयोः सखा सहायकाम्ययाऽगमत् ।
+| verse_lines  = स चाभवत् तयोः सखा सहायकाम्ययाऽगमत् ।;हिडिम्बराक्षसोऽपि यः पुराऽऽप शङ्कराद् वरम् ॥ २४५॥
 | verse_line2  = हिडिम्बराक्षसोऽपि यः पुराऽऽप शङ्कराद् वरम् ॥ २४५॥
 }}
@@ Line 18,604: / Line 20,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न जीयसे न वध्यसे कुतश्चनेति तोषितात् (तोषणात्)।
+| verse_lines  = न जीयसे न वध्यसे कुतश्चनेति तोषितात् (तोषणात्)।;स चैतयोः सखाऽभवत् समाजगाम तत्र च ॥ २४६॥
 | verse_line2  = स चैतयोः सखाऽभवत् समाजगाम तत्र च ॥ २४६॥
 }}
@@ Line 18,613: / Line 20,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षोहिणीदशात्मकं बलं तयोर्बभूव ह ।
+| verse_lines  = अक्षोहिणीदशात्मकं बलं तयोर्बभूव ह ।;विचक्रगं षडात्मकं तथैकमेव राक्षसम् ॥ २४७॥
 | verse_line2  = विचक्रगं षडात्मकं तथैकमेव राक्षसम् ॥ २४७॥
 }}
@@ Line 18,622: / Line 20,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्विरष्टसेनया युतौ सहैकयैव तौ नृपौ ।
+| verse_lines  = द्विरष्टसेनया युतौ सहैकयैव तौ नृपौ ।;समीयतुर्युधे हरिं हरिश्च तौ ससार ह ॥ २४८॥
 | verse_line2  = समीयतुर्युधे हरिं हरिश्च तौ ससार ह ॥ २४८॥
 }}
@@ Line 18,631: / Line 20,690: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ द्वयोर्द्वयोरभूद् रणो भयानको महान् ।
+| verse_lines  = अथ द्वयोर्द्वयोरभूद् रणो भयानको महान् ।;हरिर्विचक्रमेयिवान् बलश्च हंसमुद्धतम् ॥ २४९॥
 | verse_line2  = हरिर्विचक्रमेयिवान् बलश्च हंसमुद्धतम् ॥ २४९॥
 }}
@@ Line 18,640: / Line 20,700: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽस्य चानुजं ययौ शिनिप्रवीर आयुधी ।
+| verse_lines  = तदाऽस्य चानुजं ययौ शिनिप्रवीर आयुधी ।;गदश्च नामतोऽनुजो हरेः स रोहिणीसुतः ॥ २५०॥
 | verse_line2  = गदश्च नामतोऽनुजो हरेः स रोहिणीसुतः ॥ २५०॥
 }}
@@ Line 18,649: / Line 20,710: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा स चण्डको गणो हरेर्निवेदिताशनः ।
+| verse_lines  = पुरा स चण्डको गणो हरेर्निवेदिताशनः ।;समाह्वयद् रणाय वै तयोः स तातमेव हि ॥ २५१॥
 | verse_line2  = समाह्वयद् रणाय वै तयोः स तातमेव हि ॥ २५१॥
 }}
@@ Line 18,658: / Line 20,720: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षोहिणीत्रयान्विताः समस्तयादवास्तदा ।
+| verse_lines  = अक्षोहिणीत्रयान्विताः समस्तयादवास्तदा ।;त्रिलोचनानुगौ च तौ न्यवारयन् सराक्षसौ ॥ २५२॥
 | verse_line2  = त्रिलोचनानुगौ च तौ न्यवारयन् सराक्षसौ ॥ २५२॥
 }}
@@ Line 18,667: / Line 20,730: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हरिर्विचक्रमोजसा महास्त्रशस्त्रवर्षिणम् ।
+| verse_lines  = हरिर्विचक्रमोजसा महास्त्रशस्त्रवर्षिणम् ।;विवाहनं निरायुधं क्षणाच्चकार सायकैः ॥ २५३॥
 | verse_line2  = विवाहनं निरायुधं क्षणाच्चकार सायकैः ॥ २५३॥
 }}
@@ Line 18,676: / Line 20,740: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च पादपान् गिरीन् प्रमुञ्चतोऽरिणाऽरिहा ।
+| verse_lines  = पुनश्च पादपान् गिरीन् प्रमुञ्चतोऽरिणाऽरिहा ।;शिरो जहार देवता विनेदुरत्र हर्षिताः ॥ २५४॥
 | verse_line2  = शिरो जहार देवता विनेदुरत्र हर्षिताः ॥ २५४॥
 }}
@@ Line 18,685: / Line 20,750: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रसूनवर्षिभिः स्तुतश्चतुर्मुखादिभिः प्रभुः ।
+| verse_lines  = प्रसूनवर्षिभिः स्तुतश्चतुर्मुखादिभिः प्रभुः ।;ससार तौ हरानुगौ प्रभक्षकौ(प्रभञ्जकौ) स सात्त्वताम् ॥ २५५॥
 | verse_line2  = ससार तौ हरानुगौ प्रभक्षकौ(प्रभञ्जकौ) स सात्त्वताम् ॥ २५५॥
 }}
@@ Line 18,694: / Line 20,760: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तयादवान् रणे विधूय तौ जनार्दनम् ।
+| verse_lines  = समस्तयादवान् रणे विधूय तौ जनार्दनम् ।;उपेत्य चांसगौ हरेरदंशतां सुकर्णकौ ॥ २५६॥
 | verse_line2  = उपेत्य चांसगौ हरेरदंशतां सुकर्णकौ ॥ २५६॥
 }}
@@ Line 18,703: / Line 20,770: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तौ भुजप्रवेगतो विधूय शङ्करालये ।
+| verse_lines  = स तौ भुजप्रवेगतो विधूय शङ्करालये ।;न्यपातयद् बलार्णवोऽमितस्य किं तदुच्यते ॥ २५७॥
 | verse_line2  = न्यपातयद् बलार्णवोऽमितस्य किं तदुच्यते ॥ २५७॥
 }}
@@ Line 18,712: / Line 20,780: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रभक्षयन्तमोजसा हिडिम्बमुद्धतं बलम् ।
+| verse_lines  = प्रभक्षयन्तमोजसा हिडिम्बमुद्धतं बलम् ।;सहोग्रसेनको ययौ पिता हरेः शरान् क्षिपन् ॥ २५८॥
 | verse_line2  = सहोग्रसेनको ययौ पिता हरेः शरान् क्षिपन् ॥ २५८॥
 }}
@@ Line 18,721: / Line 20,790: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयो रथौ सहायुधौ प्रभक्ष्य राक्षसो बली ।
+| verse_lines  = तयो रथौ सहायुधौ प्रभक्ष्य राक्षसो बली ।;प्रगृह्य तावभाषत प्रयातमाशु मे मुखम् ॥ २५९॥
 | verse_line2  = प्रगृह्य तावभाषत प्रयातमाशु मे मुखम् ॥ २५९॥
 }}
@@ Line 18,730: / Line 20,800: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा गदावरायुधः सहैव हंसभूभृता ।
+| verse_lines  = तदा गदावरायुधः सहैव हंसभूभृता ।;प्रयुद्ध्यमान आययौ विहाय तं हलायुधः ॥ २६०॥
 | verse_line2  = प्रयुद्ध्यमान आययौ विहाय तं हलायुधः ॥ २६०॥
 }}
@@ Line 18,739: / Line 20,810: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमागतं समीक्ष्य तौ विहाय राक्षसाधिपः ।
+| verse_lines  = तमागतं समीक्ष्य तौ विहाय राक्षसाधिपः ।;उपेत्य मुष्टिनाऽहनद् बलं स वक्षसि क्रुधा ॥ २६१॥
 | verse_line2  = उपेत्य मुष्टिनाऽहनद् बलं स वक्षसि क्रुधा ॥ २६१॥
 }}
@@ Line 18,748: / Line 20,820: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उभौ हि बाहुषालिनावयुद्ध्यतां च मुष्टिभिः ।
+| verse_lines  = उभौ हि बाहुषालिनावयुद्ध्यतां च मुष्टिभिः ।;चिरं प्रयुद्ध्य तं बलोऽग्रहीत् स जङ्घयोर्विभुः ॥ २६२॥
 | verse_line2  = चिरं प्रयुद्ध्य तं बलोऽग्रहीत् स जङ्घयोर्विभुः ॥ २६२॥
 }}
@@ Line 18,757: / Line 20,830: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथैनमुद्धृतं बलाद् बलः स दूरमाक्षिपत् ।
+| verse_lines  = अथैनमुद्धृतं बलाद् बलः स दूरमाक्षिपत् ।;पपात पादयोजने स नाऽजगाम तं पुनः ॥ २६३॥
 | verse_line2  = पपात पादयोजने स नाऽजगाम तं पुनः ॥ २६३॥
 }}
@@ Line 18,766: / Line 20,840: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विहाय सैनिकांश्च तौ नृपौ ययौ वनाय सः ।
+| verse_lines  = विहाय सैनिकांश्च तौ नृपौ ययौ वनाय सः ।;निहत्य तस्य राक्षसान् हलायुधो ननाद ह ॥ २६४॥
 | verse_line2  = निहत्य तस्य राक्षसान् हलायुधो ननाद ह ॥ २६४॥
 }}
@@ Line 18,775: / Line 20,850: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गदस्तु साल्वभूभृता वयोगतेन योधयन् ।
+| verse_lines  = गदस्तु साल्वभूभृता वयोगतेन योधयन् ।;विवाहनं निरायुधं चकार सोऽप्यपाद्रवत् ॥ २६५॥
 | verse_line2  = विवाहनं निरायुधं चकार सोऽप्यपाद्रवत् ॥ २६५॥
 }}
@@ Line 18,784: / Line 20,860: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुतेन तस्य कन्यसा युयोध सात्यकी रथी ।
+| verse_lines  = सुतेन तस्य कन्यसा युयोध सात्यकी रथी ।;वरास्त्रशस्त्रयोधिनौ विजह्रतुश्च तावुभौ ॥ २६६॥
 | verse_line2  = वरास्त्रशस्त्रयोधिनौ विजह्रतुश्च तावुभौ ॥ २६६॥
 }}
@@ Line 18,793: / Line 20,870: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चिरं प्रयुद्ध्य सात्यकिः स हंसकन्यसा बली ।
+| verse_lines  = चिरं प्रयुद्ध्य सात्यकिः स हंसकन्यसा बली ।;शतं सपञ्चकं रणे चकर्त तस्य धन्विनाम् ॥ २६७॥
 | verse_line2  = शतं सपञ्चकं रणे चकर्त तस्य धन्विनाम् ॥ २६७॥
 }}
@@ Line 18,802: / Line 20,880: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स खड्गचर्मभृद् रणेऽभ्ययात् सुतात्मजं शिनेः ।
+| verse_lines  = स खड्गचर्मभृद् रणेऽभ्ययात् सुतात्मजं शिनेः ।;स चैनमभ्ययात् तथा वरासिचर्मभृद् विभीः ॥ २६८॥
 | verse_line2  = स चैनमभ्ययात् तथा वरासिचर्मभृद् विभीः ॥ २६८॥
 }}
@@ Line 18,811: / Line 20,890: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्विषोडशप्रभेदकं वरासियुद्धमश्रमौ ।
+| verse_lines  = द्विषोडशप्रभेदकं वरासियुद्धमश्रमौ ।;प्रदर्श्य निर्विशेषकावुभौ व्यवस्थितौ चिरम् ॥ २६९॥
 | verse_line2  = प्रदर्श्य निर्विशेषकावुभौ व्यवस्थितौ चिरम् ॥ २६९॥
 }}
@@ Line 18,820: / Line 20,900: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = परस्परान्तरैषिणौ(अन्तरेषिणौ) नचान्तरं व्यपश्यताम् ।
+| verse_lines  = परस्परान्तरैषिणौ(अन्तरेषिणौ) नचान्तरं व्यपश्यताम् ।;ततो विहाय सङ्गरं गतौ निरर्थकं त्विति ॥ २७०॥
 | verse_line2  = ततो विहाय सङ्गरं गतौ निरर्थकं त्विति ॥ २७०॥
 }}
@@ Line 18,829: / Line 20,910: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः स हंससंयुतो जगाम योद्धुमच्युतम् ।
+| verse_lines  = ततः स हंससंयुतो जगाम योद्धुमच्युतम् ।;क्षणेन तौ निरायुधौ चकार केशवः शरैः ॥ २७१॥
 | verse_line2  = क्षणेन तौ निरायुधौ चकार केशवः शरैः ॥ २७१॥
 }}
@@ Line 18,838: / Line 20,920: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हतं च सैन्यमेतयोश्चतुर्थभागशेषितम् ।
+| verse_lines  = हतं च सैन्यमेतयोश्चतुर्थभागशेषितम् ।;क्षणेन केशवेन तद्भयादपेयतुश्च तौ ॥ २७२॥
 | verse_line2  = क्षणेन केशवेन तद्भयादपेयतुश्च तौ ॥ २७२॥
 }}
@@ Line 18,847: / Line 20,930: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पुष्करेक्षणस्तदा सुरैर्नुतोऽथ पुष्करे ।
+| verse_lines  = स पुष्करेक्षणस्तदा सुरैर्नुतोऽथ पुष्करे ।;उवास तां निशां प्रभुः सयादवोऽमितप्रभः ॥ २७३॥
 | verse_line2  = उवास तां निशां प्रभुः सयादवोऽमितप्रभः ॥ २७३॥
 }}
@@ Line 18,856: / Line 20,940: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = परे दिने जनार्दनो नृपात्मजौ प्रविद्रुतौ ।
+| verse_lines  = परे दिने जनार्दनो नृपात्मजौ प्रविद्रुतौ ।;यमस्वसुस्तटे प्रभुः समाससाद पृष्ठतः ॥ २७४॥
 | verse_line2  = यमस्वसुस्तटे प्रभुः समाससाद पृष्ठतः ॥ २७४॥
 }}
@@ Line 18,865: / Line 20,950: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स रौहिणेयसंयुतः समन्वितश्च सेनया ।
+| verse_lines  = स रौहिणेयसंयुतः समन्वितश्च सेनया ।;स्वशिष्टसेनया वृतौ पलायिनाववारयत् ॥ २७५॥
 | verse_line2  = स्वशिष्टसेनया वृतौ पलायिनाववारयत् ॥ २७५॥
 }}
@@ Line 18,874: / Line 20,960: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवृत्य तौ स्वसेनया शरोत्तमैर्ववर्षतुः ।
+| verse_lines  = निवृत्य तौ स्वसेनया शरोत्तमैर्ववर्षतुः ।;सुकोपितौ समस्तशो यदूनवार्यपौरुषौ ॥ २७६॥
 | verse_line2  = सुकोपितौ समस्तशो यदूनवार्यपौरुषौ ॥ २७६॥
 }}
@@ Line 18,883: / Line 20,970: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽससाद हंसको हलायुधं महाधनुः ।
+| verse_lines  = अथाऽससाद हंसको हलायुधं महाधनुः ।;अनन्तरोऽस्य सात्यकिं गदं च सर्वसैनिकान् ॥ २७७॥
 | verse_line2  = अनन्तरोऽस्य सात्यकिं गदं च सर्वसैनिकान् ॥ २७७॥
 }}
@@ Line 18,892: / Line 20,980: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स सात्यकिं निरायुधं विवाहनं विवर्मकम् ।
+| verse_lines  = स सात्यकिं निरायुधं विवाहनं विवर्मकम् ।;व्यधाद् गदं च तौ रणं विहाय हापजग्मतुः ॥ २७८॥
 | verse_line2  = व्यधाद् गदं च तौ रणं विहाय हापजग्मतुः ॥ २७८॥
 }}
@@ Line 18,901: / Line 20,990: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विधूय सैनिकांश्च स प्रगृह्य चापमाततम् ।
+| verse_lines  = विधूय सैनिकांश्च स प्रगृह्य चापमाततम् ।;हरिं जगाम चोन्नदन् महास्त्रशस्त्रवर्षणः ॥ २७९॥
 | verse_line2  = हरिं जगाम चोन्नदन् महास्त्रशस्त्रवर्षणः ॥ २७९॥
 }}
@@ Line 18,910: / Line 21,000: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाशु केशवोऽरिहा समस्तसाधनोज्झितम् ।
+| verse_lines  = तमाशु केशवोऽरिहा समस्तसाधनोज्झितम् ।;क्षणाच्चकार सोऽप्यगाद् विसृज्य तं हलायुधम् ॥ २८०॥
 | verse_line2  = क्षणाच्चकार सोऽप्यगाद् विसृज्य तं हलायुधम् ॥ २८०॥
 }}
@@ Line 18,919: / Line 21,010: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हलायुधो निरायुधं विधाय हंसमोजसा ।
+| verse_lines  = हलायुधो निरायुधं विधाय हंसमोजसा ।;विकृष्टचाप आगतं ददर्श तस्य चानुजम् ॥ २८१॥
 | verse_line2  = विकृष्टचाप आगतं ददर्श तस्य चानुजम् ॥ २८१॥
 }}
@@ Line 18,928: / Line 21,020: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स हंस आशु कार्मुकं पुनः प्रगृह्य तं बलम् ।
+| verse_lines  = स हंस आशु कार्मुकं पुनः प्रगृह्य तं बलम् ।;यदाऽऽससाद केशवो न्यवारयत् तमोजसा ॥ २८२॥
 | verse_line2  = यदाऽऽससाद केशवो न्यवारयत् तमोजसा ॥ २८२॥
 }}
@@ Line 18,937: / Line 21,030: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिनेः सुतात्मजोऽप्यसौ विहाय हंसकानुजम् ।
+| verse_lines  = शिनेः सुतात्मजोऽप्यसौ विहाय हंसकानुजम् ।;रथान्तरं समास्थितो जगाम तातमस्य च ॥ २८३॥
 | verse_line2  = रथान्तरं समास्थितो जगाम तातमस्य च ॥ २८३॥
 }}
@@ Line 18,946: / Line 21,040: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वयोगतः पिता तयोर्युयोध तेन वृष्णिना ।
+| verse_lines  = वयोगतः पिता तयोर्युयोध तेन वृष्णिना ।;शरं च कण्ठकूबरे व्यसर्जयत् स सात्यकेः ॥ २८४॥
 | verse_line2  = शरं च कण्ठकूबरे व्यसर्जयत् स सात्यकेः ॥ २८४॥
 }}
@@ Line 18,955: / Line 21,050: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स सात्यकिर्दृढाहतो जगाम मोहमाशु च ।
+| verse_lines  = स सात्यकिर्दृढाहतो जगाम मोहमाशु च ।;सुलब्धसञ्ज्ञ उत्थितः समाददेऽर्द्धचन्द्रकम् ॥ २८५॥
 | verse_line2  = सुलब्धसञ्ज्ञ उत्थितः समाददेऽर्द्धचन्द्रकम् ॥ २८५॥
 }}
@@ Line 18,964: / Line 21,060: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तेन तच्छिरो बली चकर्त शुक्लमूर्द्धजम् ।
+| verse_lines  = स तेन तच्छिरो बली चकर्त शुक्लमूर्द्धजम् ।;यदम्बयाऽभिकामितं पुरा पपात तत् क्षितौ ॥ २८६॥
 | verse_line2  = यदम्बयाऽभिकामितं पुरा पपात तत् क्षितौ ॥ २८६॥
 }}
@@ Line 18,973: / Line 21,070: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नदंश्च सात्यकिर्हरेर्जगाम पार्श्वमुद्धतः ।
+| verse_lines  = नदंश्च सात्यकिर्हरेर्जगाम पार्श्वमुद्धतः ।;बलोऽपि हंसकानुजं युयोध सेनया युतम् ॥ २८७॥
 | verse_line2  = बलोऽपि हंसकानुजं युयोध सेनया युतम् ॥ २८७॥
 }}
@@ Line 18,982: / Line 21,080: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हरिस्तु हंसमुल्बणैः शरैः समर्दयन् बलम् ।
+| verse_lines  = हरिस्तु हंसमुल्बणैः शरैः समर्दयन् बलम् ।;जघान तस्य सर्वशो न कश्चिदत्र शेषितः ॥ २८८॥
 | verse_line2  = जघान तस्य सर्वशो न कश्चिदत्र शेषितः ॥ २८८॥
 }}
@@ Line 18,991: / Line 21,090: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स एक एव केशवं महास्त्रमुक् ससार ह ।
+| verse_lines  = स एक एव केशवं महास्त्रमुक् ससार ह ।;निवार्य तानि सर्वशो हरिर्निजास्त्रमाददे ॥ २८९॥
 | verse_line2  = निवार्य तानि सर्वशो हरिर्निजास्त्रमाददे ॥ २८९॥
 }}
@@ Line 19,000: / Line 21,100: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स वैष्णवास्त्रमुद्यतं निरीक्ष्य यानतो महीम् ।
+| verse_lines  = स वैष्णवास्त्रमुद्यतं निरीक्ष्य यानतो महीम् ।;गतः पराद्रवद् भयात् पपात यामुनोदके ॥ २९०॥
 | verse_line2  = गतः पराद्रवद् भयात् पपात यामुनोदके ॥ २९०॥
 }}
@@ Line 19,009: / Line 21,110: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरास्त्रपाणिरीश्वरः पदाऽहनिच्छरस्यमुम् ।
+| verse_lines  = वरास्त्रपाणिरीश्वरः पदाऽहनिच्छरस्यमुम् ।;स मूर्छितो मुखेऽपतन्महाभुजङ्गमस्य ह ॥ २९१॥
 | verse_line2  = स मूर्छितो मुखेऽपतन्महाभुजङ्गमस्य ह ॥ २९१॥
 }}
@@ Line 19,018: / Line 21,120: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स धार्तराष्ट्रकोदरे यथा तमोऽन्धमेयिवान् ।
+| verse_lines  = स धार्तराष्ट्रकोदरे यथा तमोऽन्धमेयिवान् ।;तथा सुदुःखसंयुतो वसन् मनोः परं म्रियेत् ॥ २९२॥
 | verse_line2  = तथा सुदुःखसंयुतो वसन् मनोः परं म्रियेत् ॥ २९२॥
 }}
@@ Line 19,027: / Line 21,130: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽन्धमेव तत् तमो हरेर्द्विडेति निश्चयात् ।
+| verse_lines  = ततोऽन्धमेव तत् तमो हरेर्द्विडेति निश्चयात् ।;तदाऽस्य चानुजोऽग्रजं विमार्गयन् जलेऽपतत् ॥ २९३॥
 | verse_line2  = तदाऽस्य चानुजोऽग्रजं विमार्गयन् जलेऽपतत् ॥ २९३॥
 }}
@@ Line 19,036: / Line 21,140: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विहाय रोहिणीसुतं जले निमज्ज्य मार्गयन् ।
+| verse_lines  = विहाय रोहिणीसुतं जले निमज्ज्य मार्गयन् ।;अपश्यमान आत्मनो व्यपाटयच्च काकुदम् ॥ २९४॥
 | verse_line2  = अपश्यमान आत्मनो व्यपाटयच्च काकुदम् ॥ २९४॥
 }}
@@ Line 19,045: / Line 21,150: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विहाय देहमुल्बणं तमोऽवतीर्य चाग्रजम् ।
+| verse_lines  = विहाय देहमुल्बणं तमोऽवतीर्य चाग्रजम् ।;प्रतीक्षमाण उल्बणं समत्ति तत् सुखेतरम् ॥ २९५॥
 | verse_line2  = प्रतीक्षमाण उल्बणं समत्ति तत् सुखेतरम् ॥ २९५॥
 }}
@@ Line 19,054: / Line 21,160: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो हरिर्बलैर्युतो बलान्वितो मुनीश्वरैः ।
+| verse_lines  = ततो हरिर्बलैर्युतो बलान्वितो मुनीश्वरैः ।;समं कुशस्थलीं ययौ स्तुतः कशङ्करादिभिः ॥ २९६॥
 | verse_line2  = समं कुशस्थलीं ययौ स्तुतः कशङ्करादिभिः ॥ २९६॥
 }}
@@ Line 19,063: / Line 21,170: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वकीयपादपल्लवाश्रयं जनं प्रहर्षयन् ।
+| verse_lines  = स्वकीयपादपल्लवाश्रयं जनं प्रहर्षयन् ।;उवास नित्यसत्सुखार्णवो रमापतिर्गृहे ॥ २९७॥
 | verse_line2  = उवास नित्यसत्सुखार्णवो रमापतिर्गृहे ॥ २९७॥
 }}
@@ Line 19,078: / Line 21,186: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ यदा रामादवाप्तानि दिव्यास्त्राणि प्रपेदिरे ।
+| verse_lines  = औं ॥ यदा रामादवाप्तानि दिव्यास्त्राणि प्रपेदिरे ।;द्रोणात् कुमारास्तेष्वासीत् सर्वेष्वप्यधिकोऽर्जुनः ॥ १॥
 | verse_line2  = द्रोणात् कुमारास्तेष्वासीत् सर्वेष्वप्यधिकोऽर्जुनः ॥ १॥
 }}
@@ Line 19,087: / Line 21,196: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निजप्रतिभया जानन् सर्वास्त्राणि ततोऽधिकम् ।
+| verse_lines  = निजप्रतिभया जानन् सर्वास्त्राणि ततोऽधिकम् ।;नास्त्रयुद्धं क्‍वचिद् भीमो मन्यते धर्ममञ्जसा ॥ २॥
 | verse_line2  = नास्त्रयुद्धं क्‍वचिद् भीमो मन्यते धर्ममञ्जसा ॥ २॥
 }}
@@ Line 19,096: / Line 21,206: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न हि भागवतो धर्मो देवताभ्युपयाचनम् ।
+| verse_lines  = न हि भागवतो धर्मो देवताभ्युपयाचनम् ।;ज्ञानभक्ती हरेस्तृप्तिं विना विष्णोरपि क्‍वचित् ॥ ३॥
 | verse_line2  = ज्ञानभक्ती हरेस्तृप्तिं विना विष्णोरपि क्‍वचित् ॥ ३॥
 }}
@@ Line 19,105: / Line 21,216: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नाऽकाङ्क्ष्यं किमुतान्येभ्यो ह्यस्त्रं काम्यफलप्रदम् ।
+| verse_lines  = नाऽकाङ्क्ष्यं किमुतान्येभ्यो ह्यस्त्रं काम्यफलप्रदम् ।;शुद्धे भागवते धर्मे निरतो यद् वृकोदरः ॥ ४॥
 | verse_line2  = शुद्धे भागवते धर्मे निरतो यद् वृकोदरः ॥ ४॥
 }}
@@ Line 19,114: / Line 21,226: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न काम्यकर्मकृत् तस्मान्नायाचद् देवमानुषान्(दैवमानुषान्) ।
+| verse_lines  = न काम्यकर्मकृत् तस्मान्नायाचद् देवमानुषान्(दैवमानुषान्) ।;न हरिश्चार्थितस्तेन कदाचित् कामलिप्सया(काम्यलिप्सया) ॥ ५॥
 | verse_line2  = न हरिश्चार्थितस्तेन कदाचित् कामलिप्सया(काम्यलिप्सया) ॥ ५॥
 }}
@@ Line 19,123: / Line 21,236: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भिक्षामटंश्च हुङ्कारात् करवद् वैश्यतोऽग्रहीत् ।
+| verse_lines  = भिक्षामटंश्च हुङ्कारात् करवद् वैश्यतोऽग्रहीत् ।;नान्यदेवा नतास्तेन वासुदेवान्न पूजिताः ॥ ६॥
 | verse_line2  = नान्यदेवा नतास्तेन वासुदेवान्न पूजिताः ॥ ६॥
 }}
@@ Line 19,132: / Line 21,246: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न प्रतीपं हरेः क्‍वापि स करोति कथञ्चन ।
+| verse_lines  = न प्रतीपं हरेः क्‍वापि स करोति कथञ्चन ।;अनुपस्करिणो युद्धे नाभियाति ह्युपस्करी ।;नापयाति युधः क्‍वापि न क्‍वचिच्छद्म चाऽचरेत् ॥ ७॥
 | verse_line2  = अनुपस्करिणो युद्धे नाभियाति ह्युपस्करी ।
 }}
@@ Line 19,141: / Line 21,256: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = (न चौर्ध्वदैहिकानुज्ञां) नैवोर्ध्वदैहिकानुज्ञामवैष्णवकृतेऽकरोत् ।
+| verse_lines  = (न चौर्ध्वदैहिकानुज्ञां) नैवोर्ध्वदैहिकानुज्ञामवैष्णवकृतेऽकरोत् ।;न करोति स्वयं नैषां प्रियमप्याचरेत् क्‍वचित् ॥ ८॥
 | verse_line2  = न करोति स्वयं नैषां प्रियमप्याचरेत् क्‍वचित् ॥ ८॥
 }}
@@ Line 19,150: / Line 21,266: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सख्यं नावैष्णवैश्चक्रे प्रतीपं वैष्णवेन च(तु) ।
+| verse_lines  = सख्यं नावैष्णवैश्चक्रे प्रतीपं वैष्णवेन च(तु) ।;परोक्षेऽपि हरेर्निन्दाकृतो जिह्वां छिनत्ति च ॥ ९॥
 | verse_line2  = परोक्षेऽपि हरेर्निन्दाकृतो जिह्वां छिनत्ति च ॥ ९॥
 }}
@@ Line 19,159: / Line 21,276: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतीपकारिणो हन्ति विष्णोर्वैतानजीघनत्(विष्णोर्वै तान्) ।
+| verse_lines  = प्रतीपकारिणो हन्ति विष्णोर्वैतानजीघनत्(विष्णोर्वै तान्) ।;न संशयं कदाऽप्येष धर्मे ज्ञानेऽपि वाऽकरोत् ॥ १०॥
 | verse_line2  = न संशयं कदाऽप्येष धर्मे ज्ञानेऽपि वाऽकरोत् ॥ १०॥
 }}
@@ Line 19,168: / Line 21,286: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्योपजीवनं नैष चकाराऽपद्यपि क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = विद्योपजीवनं नैष चकाराऽपद्यपि क्‍वचित् ।;अतो न धर्मनहुषौ प्रत्युवाच कथञ्चन ॥ ११॥
 | verse_line2  = अतो न धर्मनहुषौ प्रत्युवाच कथञ्चन ॥ ११॥
 }}
@@ Line 19,177: / Line 21,296: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आज्ञयैव हरेर्द्रौणेरस्त्राण्यस्त्रैरशामयत् ।
+| verse_lines  = आज्ञयैव हरेर्द्रौणेरस्त्राण्यस्त्रैरशामयत् ।;अदृश्योऽलम्बुसो भग्नो नान्यत्र तु कथञ्चन ॥ १२॥
 | verse_line2  = अदृश्योऽलम्बुसो भग्नो नान्यत्र तु कथञ्चन ॥ १२॥
 }}
@@ Line 19,186: / Line 21,306: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नह्यस्त्रयुद्धे सदृशो द्रौणेरस्त्यर्जुनादृते ।
+| verse_lines  = नह्यस्त्रयुद्धे सदृशो द्रौणेरस्त्यर्जुनादृते ।;सर्ववित्त्वं ततो भीमे प्रदर्शयितुमीश्वरः ।;अदादाज्ञामस्त्रयुद्धे तथैवालम्बुसं प्रति ॥ १३॥
 | verse_line2  = सर्ववित्त्वं ततो भीमे प्रदर्शयितुमीश्वरः ।
 }}
@@ Line 19,195: / Line 21,316: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रत्यक्षीभूतदेवेषु बन्धुज्येष्ठेषु वा नतिम् ।
+| verse_lines  = प्रत्यक्षीभूतदेवेषु बन्धुज्येष्ठेषु वा नतिम् ।;मर्यादास्थितयेऽशासद् भगवान् पुरुषोत्तमः ॥ १४॥
 | verse_line2  = मर्यादास्थितयेऽशासद् भगवान् पुरुषोत्तमः ॥ १४॥
 }}
@@ Line 19,204: / Line 21,326: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रापि विष्णुमेवासौ नमेन्नान्यं कथञ्चन ।
+| verse_lines  = तत्रापि विष्णुमेवासौ नमेन्नान्यं कथञ्चन ।;आज्ञयैवास्त्रदेवांश्च प्रेरयामास(प्रेषयामास) नार्थनात् ॥ १५॥
 | verse_line2  = आज्ञयैवास्त्रदेवांश्च प्रेरयामास(प्रेषयामास) नार्थनात् ॥ १५॥
 }}
@@ Line 19,213: / Line 21,336: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्वेनमेव तद्धर्मे कृष्णैका संस्थिता सदा ।
+| verse_lines  = अन्वेनमेव तद्धर्मे कृष्णैका संस्थिता सदा ।;धृतराष्ट्रादपि वरं ततो नाऽत्मार्थमग्रहीत् ॥ १६॥
 | verse_line2  = धृतराष्ट्रादपि वरं ततो नाऽत्मार्थमग्रहीत् ॥ १६॥
 }}
@@ Line 19,222: / Line 21,346: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नाशपद् धार्तराष्ट्रांश्च महापद्यपि सा ततः ।
+| verse_lines  = नाशपद् धार्तराष्ट्रांश्च महापद्यपि सा ततः ।;न वाचा मनसा वाऽपि प्रतीपं केशवेऽचरत् ॥ १७॥
 | verse_line2  = न वाचा मनसा वाऽपि प्रतीपं केशवेऽचरत् ॥ १७॥
 }}
@@ Line 19,231: / Line 21,356: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्ये भागवतत्वेऽपि छिन्नधर्माः क्‍वचित्क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = अन्ये भागवतत्वेऽपि छिन्नधर्माः क्‍वचित्क्‍वचित् ।;स्यमन्तकार्थे रामोऽपि कृष्णस्य विमनाऽभवत् ॥ १८॥
 | verse_line2  = स्यमन्तकार्थे रामोऽपि कृष्णस्य विमनाऽभवत् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 19,240: / Line 21,366: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवमेनेऽर्जुनः कृष्णं विप्रस्य शिशुरक्षणे ।
+| verse_lines  = अवमेनेऽर्जुनः कृष्णं विप्रस्य शिशुरक्षणे ।;प्रद्युम्न उद्धवः साम्बोऽनिरुद्धाद्याश्च सर्वशः ॥ १९॥
 | verse_line2  = प्रद्युम्न उद्धवः साम्बोऽनिरुद्धाद्याश्च सर्वशः ॥ १९॥
 }}
@@ Line 19,249: / Line 21,376: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हरेरिष्टं सुभद्रायाः फल्गुने दानमञ्जसा ।
+| verse_lines  = हरेरिष्टं सुभद्रायाः फल्गुने दानमञ्जसा ।;ज्ञात्वाऽपि रुरुधुः सम्यक् सात्यकिः कृष्णसम्मितम् ॥ २०॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वाऽपि रुरुधुः सम्यक् सात्यकिः कृष्णसम्मितम् ॥ २०॥
 }}
@@ Line 19,258: / Line 21,386: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कदाचिन्मन्यते पार्थं धर्मजोऽपि नरं हरिम् ।
+| verse_lines  = कदाचिन्मन्यते पार्थं धर्मजोऽपि नरं हरिम् ।;मत्वाऽबिभेज्जरासन्धवधे कृष्णमुदीरितुम् ॥ २१॥
 | verse_line2  = मत्वाऽबिभेज्जरासन्धवधे कृष्णमुदीरितुम् ॥ २१॥
 }}
@@ Line 19,267: / Line 21,396: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बन्धनं शङ्कमानो हि कृष्णस्य विदुरोऽपितु ।
+| verse_lines  = बन्धनं शङ्कमानो हि कृष्णस्य विदुरोऽपितु ।;कौरवेयसभामध्ये नावतारमरोचयत् ॥ २२॥
 | verse_line2  = कौरवेयसभामध्ये नावतारमरोचयत् ॥ २२॥
 }}
@@ Line 19,276: / Line 21,406: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नकुलः करदानाय प्रेषयामास केशवे ।
+| verse_lines  = नकुलः करदानाय प्रेषयामास केशवे ।;अवमेने हरेर्बुद्धिं सहदेवः कुलक्षयात् ॥ २३॥
 | verse_line2  = अवमेने हरेर्बुद्धिं सहदेवः कुलक्षयात् ॥ २३॥
 }}
@@ Line 19,285: / Line 21,416: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवकीवसुदेवाद्या मेनिरे मानुषं हरिम् ।
+| verse_lines  = देवकीवसुदेवाद्या मेनिरे मानुषं हरिम् ।;भीष्मस्तु भार्गवं राममवमेने युयोध च ॥ २४॥
 | verse_line2  = भीष्मस्तु भार्गवं राममवमेने युयोध च ॥ २४॥
 }}
@@ Line 19,294: / Line 21,426: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणकर्णद्रौणिकृपाः कृष्णाभावे मनो दधुः ।
+| verse_lines  = द्रोणकर्णद्रौणिकृपाः कृष्णाभावे मनो दधुः ।;देवाः शिवाद्या अपितु विरोधं चक्रिरे क्‍वचित् ॥ २५॥
 | verse_line2  = देवाः शिवाद्या अपितु विरोधं चक्रिरे क्‍वचित् ॥ २५॥
 }}
@@ Line 19,303: / Line 21,436: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऋषिमानुषगन्धर्वा वक्तव्याः किमतः परम् (परे)।
+| verse_lines  = ऋषिमानुषगन्धर्वा वक्तव्याः किमतः परम् (परे)।;जन्मजन्मान्तरेऽज्ञानादवजानन्ति यत् सदा ॥ २६॥
 | verse_line2  = जन्मजन्मान्तरेऽज्ञानादवजानन्ति यत् सदा ॥ २६॥
 }}
@@ Line 19,312: / Line 21,446: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मादेको वायुरेव धर्मे भागवते स्थिरः ।
+| verse_lines  = तस्मादेको वायुरेव धर्मे भागवते स्थिरः ।;लक्ष्मीः सरस्वती चेति परशुक्लत्रयं श्रुतम् (स्मृतम्) ॥ २७॥
 | verse_line2  = लक्ष्मीः सरस्वती चेति परशुक्लत्रयं श्रुतम् (स्मृतम्) ॥ २७॥
 }}
@@ Line 19,321: / Line 21,456: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वमेतच्च कथितं तत्रतत्रामितात्मना ।
+| verse_lines  = सर्वमेतच्च कथितं तत्रतत्रामितात्मना ।;व्यासेनैव पुराणेषु भारते च स्वसंविदा ॥ २८॥
 | verse_line2  = व्यासेनैव पुराणेषु भारते च स्वसंविदा ॥ २८॥
 }}
@@ Line 19,330: / Line 21,466: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदा ते सर्वशस्त्रास्त्रवेदिनो राजपुत्रकाः ।
+| verse_lines  = यदा ते सर्वशस्त्रास्त्रवेदिनो राजपुत्रकाः ।;बभूवू रङ्गमध्ये तान् भारद्वाजोऽप्यदर्शयत् (व्यदर्शयत्)॥ २९॥
 | verse_line2  = बभूवू रङ्गमध्ये तान् भारद्वाजोऽप्यदर्शयत् (व्यदर्शयत्)॥ २९॥
 }}
@@ Line 19,339: / Line 21,476: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रक्तचन्दनसत्पुष्पवस्त्रशस्त्रगुडोदनैः ।
+| verse_lines  = रक्तचन्दनसत्पुष्पवस्त्रशस्त्रगुडोदनैः ।;सम्पूज्य भार्गवं राममनुजज्ञे कुमारकान् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = सम्पूज्य भार्गवं राममनुजज्ञे कुमारकान् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 19,348: / Line 21,486: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते भीष्मद्रोणविदुरगान्धारीधृतराष्ट्रकान् ।
+| verse_lines  = ते भीष्मद्रोणविदुरगान्धारीधृतराष्ट्रकान् ।;सराजमण्डलान् नत्वा कुन्तीं चादर्शयञ्छ्रमम् ॥ ३१॥
 | verse_line2  = सराजमण्डलान् नत्वा कुन्तीं चादर्शयञ्छ्रमम् ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 19,357: / Line 21,496: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वैः प्रदर्शितेऽस्त्रे तु द्रोणादात्तमहास्त्रवित् ।
+| verse_lines  = सर्वैः प्रदर्शितेऽस्त्रे तु द्रोणादात्तमहास्त्रवित् ।;द्रौणिरस्त्राण्यमेयानि दर्शयामास चाधिकम् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = द्रौणिरस्त्राण्यमेयानि दर्शयामास चाधिकम् ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 19,366: / Line 21,506: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽप्यतितरां पार्थो दिव्यास्त्राणि व्यदर्शयत् (दिव्यास्त्राण्यप्यदर्शयत्)।
+| verse_lines  = ततोऽप्यतितरां पार्थो दिव्यास्त्राणि व्यदर्शयत् (दिव्यास्त्राण्यप्यदर्शयत्)।;अविध्यन्माशके पादे पक्षिणः पक्ष्म एव च(पक्ष्ममेव च) ।;एवमादीनि चित्राणि बहून्येष व्यदर्शयत् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = अविध्यन्माशके पादे पक्षिणः पक्ष्म एव च(पक्ष्ममेव च) ।
 }}
@@ Line 19,375: / Line 21,516: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव कर्ण आगत्य रामोपात्तास्त्रसम्पदम् ।
+| verse_lines  = तदैव कर्ण आगत्य रामोपात्तास्त्रसम्पदम् ।;दर्शयन्नधिकः पार्थादभूद् राजन्यसंसदि ॥ ३४॥
 | verse_line2  = दर्शयन्नधिकः पार्थादभूद् राजन्यसंसदि ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 19,384: / Line 21,526: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कुन्ती निजं सुतं(निजसुतं) ज्ञात्वा लज्जया नावदच्च तम् ।
+| verse_lines  = कुन्ती निजं सुतं(निजसुतं) ज्ञात्वा लज्जया नावदच्च तम् ।;पार्थोऽसहंस्तं युद्धायैवाऽह्वयामास संसदि ॥ ३५॥
 | verse_line2  = पार्थोऽसहंस्तं युद्धायैवाऽह्वयामास संसदि ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 19,393: / Line 21,536: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रणायाक्षत्रियाह्वानं जानन् धर्मप्रतीपकम् ।
+| verse_lines  = रणायाक्षत्रियाह्वानं जानन् धर्मप्रतीपकम् ।;भीमो निवार्य बीभत्सुं कर्णायादात् प्रतोदकम् ॥ ३६॥
 | verse_line2  = भीमो निवार्य बीभत्सुं कर्णायादात् प्रतोदकम् ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 19,402: / Line 21,546: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षत्रसंस्कारयुतो जातोऽपि क्षत्रिये कुले ।
+| verse_lines  = अक्षत्रसंस्कारयुतो जातोऽपि क्षत्रिये कुले ।;न क्षत्रियो हि भवति यथा व्रात्यो द्विजोत्तमः ॥ ३७॥
 | verse_line2  = न क्षत्रियो हि भवति यथा व्रात्यो द्विजोत्तमः ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 19,411: / Line 21,556: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरुत्तरे कृते कर्णे भीमेनैव सुयोधनः ।
+| verse_lines  = निरुत्तरे कृते कर्णे भीमेनैव सुयोधनः ।;अभ्यषेचयदङ्गेषु राजानं पित्रनुज्ञया ।;धृतराष्ट्रः पक्षपातात् पुत्रस्यानुवशोऽभवत् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = अभ्यषेचयदङ्गेषु राजानं पित्रनुज्ञया ।
 }}
@@ Line 19,420: / Line 21,566: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभिषिक्ते तदा कर्णे प्रायादधिरथः पिता ।
+| verse_lines  = अभिषिक्ते तदा कर्णे प्रायादधिरथः पिता ।;सर्वराजसदोमध्ये(सभामध्ये) ववन्दे तं वृषा तदा ।;तुतुषुः कर्मणा तस्य सन्तः सर्वे समागताः ॥ ३९॥
 | verse_line2  = सर्वराजसदोमध्ये(सभामध्ये) ववन्दे तं वृषा तदा ।
 }}
@@ Line 19,429: / Line 21,576: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमदुर्योधनौ तत्र शिक्षासन्दर्शनच्छलात् ।
+| verse_lines  = भीमदुर्योधनौ तत्र शिक्षासन्दर्शनच्छलात् ।;समादाय गदे गुर्वी संरम्भादभ्युदीयतुः ॥ ४०॥
 | verse_line2  = समादाय गदे गुर्वी संरम्भादभ्युदीयतुः ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 19,438: / Line 21,586: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवासुरमनुष्यादि जगदेतच्चराचरम् ।
+| verse_lines  = देवासुरमनुष्यादि जगदेतच्चराचरम् ।;सर्वं तदा द्विधा भूतं भीमदुर्योधनाश्रयात् ॥ ४१॥
 | verse_line2  = सर्वं तदा द्विधा भूतं भीमदुर्योधनाश्रयात् ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 19,447: / Line 21,596: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवा देवानुकूलाश्च भीममेव समाश्रिताः ।
+| verse_lines  = देवा देवानुकूलाश्च भीममेव समाश्रिताः ।;असुरा आसुराश्चैव दुर्योधनसमाश्रयाः ।;द्विधाभूता मानुषाश्च(मनुष्याश्च) देवासुरविभेदतः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = असुरा आसुराश्चैव दुर्योधनसमाश्रयाः ।
 }}
@@ Line 19,456: / Line 21,606: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जय भीम महाबाहो जय दुर्योधनेति च ।
+| verse_lines  = जय भीम महाबाहो जय दुर्योधनेति च ।;हुङ्कारांश्चैव फट्कारांश्चक्रुर्देवासुरा अपि ॥ ४३॥
 | verse_line2  = हुङ्कारांश्चैव फट्कारांश्चक्रुर्देवासुरा अपि ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 19,465: / Line 21,616: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा जगत् सुसंरब्धं द्रोणोऽथ द्विजसत्तमः ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा जगत् सुसंरब्धं द्रोणोऽथ द्विजसत्तमः ।;नेदं जगद् विनश्येत भीमदुर्योधनाश्रयात् ।;इति पुत्रेण तौ वीरौ न्यवारयदरिन्दमौ ॥ ४४॥
 | verse_line2  = नेदं जगद् विनश्येत भीमदुर्योधनाश्रयात् ।
 }}
@@ Line 19,474: / Line 21,626: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वकीयायां स्वकीयायां योग्यतायां नतु क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = स्वकीयायां स्वकीयायां योग्यतायां नतु क्‍वचित् ।;युवयोः सम इत्युक्त्वा द्रौणिरेतौ न्यवारयत् ।;द्रोणाज्ञया वारितौ तौ ययतुः स्वं स्वमालयम् ॥ ४५॥
 | verse_line2  = युवयोः सम इत्युक्त्वा द्रौणिरेतौ न्यवारयत् ।
 }}
@@ Line 19,483: / Line 21,636: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुरासुरान् सुसंरब्धान् कालेन द्रक्ष्यथेति च ।
+| verse_lines  = सुरासुरान् सुसंरब्धान् कालेन द्रक्ष्यथेति च ।;ब्रह्मा निवार्य ससुरो ययौ सेशः स्वमालयम् ॥ ४६॥
 | verse_line2  = ब्रह्मा निवार्य ससुरो ययौ सेशः स्वमालयम् ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 19,492: / Line 21,646: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णं हस्ते प्रगृह्यैव धार्तराष्ट्रो गृहं ययौ ।
+| verse_lines  = कर्णं हस्ते प्रगृह्यैव धार्तराष्ट्रो गृहं ययौ ।;पार्थं हस्ते प्रगृह्यैव भीमः प्रायात् स्वमालयम् ॥ ४७॥
 | verse_line2  = पार्थं हस्ते प्रगृह्यैव भीमः प्रायात् स्वमालयम् ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 19,501: / Line 21,656: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थेन कर्णो हन्तव्य इत्यासीद् भीमनिश्चयः ।
+| verse_lines  = पार्थेन कर्णो हन्तव्य इत्यासीद् भीमनिश्चयः ।;वैपरीत्येन तस्याऽसीद् दुर्योधनविनिश्चयः ।;तदर्थं नीतिमतुलां चक्रतुस्तावुभावपि ॥ ४८॥
 | verse_line2  = वैपरीत्येन तस्याऽसीद् दुर्योधनविनिश्चयः ।
 }}
@@ Line 19,510: / Line 21,666: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथोत्कर्षे फल्गुनस्य यशसो निजयस्य च ।
+| verse_lines  = तथोत्कर्षे फल्गुनस्य यशसो निजयस्य च ।;उद्योग आसीद् भीमस्य धार्तराष्ट्रस्य चान्यथा ॥ ४९॥
 | verse_line2  = उद्योग आसीद् भीमस्य धार्तराष्ट्रस्य चान्यथा ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 19,519: / Line 21,676: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमार्थं केशवोऽन्ये च देवाः फल्गुनपक्षिणः ।
+| verse_lines  = भीमार्थं केशवोऽन्ये च देवाः फल्गुनपक्षिणः ।;आसन् यथैव रामाद्याः सङ्ग्रहेण हनूमतः ।;सुराः सुग्रीवपक्षस्थाः पूर्वमासंस्तथैव हि ॥ ५०॥
 | verse_line2  = आसन् यथैव रामाद्याः सङ्ग्रहेण हनूमतः ।
 }}
@@ Line 19,528: / Line 21,686: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदर्थमेव भीमस्य ह्यनुजत्वं सुरेश्वरः ।
+| verse_lines  = तदर्थमेव भीमस्य ह्यनुजत्वं सुरेश्वरः ।;आप पूर्वानुतापेन तेन भीमस्तथाऽकरोत् ॥ ५१॥
 | verse_line2  = आप पूर्वानुतापेन तेन भीमस्तथाऽकरोत् ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 19,537: / Line 21,696: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनार्थं कर्णस्य पक्षिणो दैत्यदानवाः ।
+| verse_lines  = दुर्योधनार्थं कर्णस्य पक्षिणो दैत्यदानवाः ।;आसुः सर्वे ग्लहावेतावासतुः कर्णफल्गुनौ ॥ ५२॥
 | verse_line2  = आसुः सर्वे ग्लहावेतावासतुः कर्णफल्गुनौ ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 19,546: / Line 21,706: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ पृष्टो दक्षिणार्थं(दक्षिणायां) द्रोण आह कुमारकान् ।
+| verse_lines  = अथ पृष्टो दक्षिणार्थं(दक्षिणायां) द्रोण आह कुमारकान् ।;बद्ध्वा पाञ्चालराजानं दत्तेत्यूचुस्तथेति ते ॥ ५३॥
 | verse_line2  = बद्ध्वा पाञ्चालराजानं दत्तेत्यूचुस्तथेति ते ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 19,555: / Line 21,716: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते धार्तराष्ट्राः कर्णेन सहिताः पाण्डवा अपि ।
+| verse_lines  = ते धार्तराष्ट्राः कर्णेन सहिताः पाण्डवा अपि ।;ययुर्द्रोणेन सहिताः पाञ्चालनगरं प्रति ॥ ५४॥
 | verse_line2  = ययुर्द्रोणेन सहिताः पाञ्चालनगरं प्रति ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 19,564: / Line 21,726: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽह भीमः सामर्थ्यविवेकाभीप्सया गुरुम् ।
+| verse_lines  = अथाऽह भीमः सामर्थ्यविवेकाभीप्सया गुरुम् ।;गर्व एष कुमाराणामनिवार्यो द्विजोत्तम ।;गच्छन्त्वेतेऽग्रतो नैषां वशगो द्रुपदो भवेत् ॥ ५५॥
 | verse_line2  = गर्व एष कुमाराणामनिवार्यो द्विजोत्तम ।
 }}
@@ Line 19,573: / Line 21,736: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवृत्तेष्वकृतार्थेषु वयं बद्ध्वा रिपुं तव ।
+| verse_lines  = निवृत्तेष्वकृतार्थेषु वयं बद्ध्वा रिपुं तव ।;आनयाम न सन्देह इति तस्थौ ससोदरः ॥ ५६॥
 | verse_line2  = आनयाम न सन्देह इति तस्थौ ससोदरः ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 19,582: / Line 21,746: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सद्रोणकेषु पार्थेषु स्थितेष्वन्ये ससूतजाः ।
+| verse_lines  = सद्रोणकेषु पार्थेषु स्थितेष्वन्ये ससूतजाः ।;ययुरात्तप्रहरणाः पाञ्चालान्तःपुरं द्रुतम् ॥ ५७॥
 | verse_line2  = ययुरात्तप्रहरणाः पाञ्चालान्तःपुरं द्रुतम् ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 19,591: / Line 21,756: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कुमारान् ग्रहणेप्सूंस्तानुपयातानुदीक्ष्य सः ।
+| verse_lines  = कुमारान् ग्रहणेप्सूंस्तानुपयातानुदीक्ष्य सः ।;अक्षोहिणीत्रितययुङ् निस्सृतो द्रुपदो गृहात् ॥ ५८॥
 | verse_line2  = अक्षोहिणीत्रितययुङ् निस्सृतो द्रुपदो गृहात् ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 19,600: / Line 21,766: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते शरैरभिवर्षन्तः परिवार्य कुमारकान् ।
+| verse_lines  = ते शरैरभिवर्षन्तः परिवार्य कुमारकान् ।;अर्दयामासुरुद्द्वृत्तान् स्त्रियो बालाश्च सर्वशः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = अर्दयामासुरुद्द्वृत्तान् स्त्रियो बालाश्च सर्वशः ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 19,609: / Line 21,776: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हर्म्यसंस्थाः स्त्रियो बाला ग्रावभिर्मुसलैरपि ।
+| verse_lines  = हर्म्यसंस्थाः स्त्रियो बाला ग्रावभिर्मुसलैरपि ।;अत्यर्थमर्दयामासुः कुमारान् सुसुखेधितान् ॥ ६०॥
 | verse_line2  = अत्यर्थमर्दयामासुः कुमारान् सुसुखेधितान् ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 19,618: / Line 21,786: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रुपदस्य वरो ह्यस्ति सूर्यदत्तस्तपोबलात् ।
+| verse_lines  = द्रुपदस्य वरो ह्यस्ति सूर्यदत्तस्तपोबलात् ।;आ योजनात् पुरमुप न त्वा जेष्यति कश्चन ॥ ६१॥
 | verse_line2  = आ योजनात् पुरमुप न त्वा जेष्यति कश्चन ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 19,627: / Line 21,796: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति तेन वरेणैव सुखसंवर्द्धिताश्च ते ।
+| verse_lines  = इति तेन वरेणैव सुखसंवर्द्धिताश्च ते ।;भग्नाः कुमारा आवृत्य दुद्रुवुर्यत्र पाण्डवाः ॥ ६२॥
 | verse_line2  = भग्नाः कुमारा आवृत्य दुद्रुवुर्यत्र पाण्डवाः ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 19,636: / Line 21,806: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रीबालवृद्धसहितैः पाञ्चालैरप्यनुद्रुताः ।
+| verse_lines  = स्त्रीबालवृद्धसहितैः पाञ्चालैरप्यनुद्रुताः ।;भीमार्जुनेति वाशन्तो ययुर्यत्र स्म पाण्डवाः ॥ ६३॥
 | verse_line2  = भीमार्जुनेति वाशन्तो ययुर्यत्र स्म पाण्डवाः ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 19,645: / Line 21,816: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तान् प्रभग्नान् समालोक्य भीमः प्रहरतां वरः ।
+| verse_lines  = तान् प्रभग्नान् समालोक्य भीमः प्रहरतां वरः ।;आरुरोह रथं वीरः पुर आत्तशरासनः ॥ ६४॥
 | verse_line2  = आरुरोह रथं वीरः पुर आत्तशरासनः ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 19,654: / Line 21,826: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमन्वयादिन्द्रसूनुः यमौ तस्यैव चक्रयोः ।
+| verse_lines  = तमन्वयादिन्द्रसूनुः यमौ तस्यैव चक्रयोः ।;युधिष्ठिरस्तु द्रोणेन सह तस्थौ निरीक्षकः ॥ ६५॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरस्तु द्रोणेन सह तस्थौ निरीक्षकः ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 19,663: / Line 21,836: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आयान्तमग्रतो दृष्ट्वा भीममात्तशरासनम् ।
+| verse_lines  = आयान्तमग्रतो दृष्ट्वा भीममात्तशरासनम् ।;दुद्रुवुः सर्वपाञ्चालाः विविशुः पुरमेव च ॥ ६६॥
 | verse_line2  = दुद्रुवुः सर्वपाञ्चालाः विविशुः पुरमेव च ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 19,672: / Line 21,846: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रुपदस्त्वभ्ययाद् भीमं सपुत्रः सारसेनया ।
+| verse_lines  = द्रुपदस्त्वभ्ययाद् भीमं सपुत्रः सारसेनया ।;चक्ररक्षौ तु तस्याऽस्तां युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ६७॥
 | verse_line2  = चक्ररक्षौ तु तस्याऽस्तां युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 19,681: / Line 21,856: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धात्रर्यमावेशयुतौ विश्वावसुपरावसू ।
+| verse_lines  = धात्रर्यमावेशयुतौ विश्वावसुपरावसू ।;सुतौ तस्य महावीर्यौ सत्यजित् पृष्ठतोऽभवत् ।;स मित्रांशयुतो वीरश्चित्रसेनो महारथः ॥ ६८॥
 | verse_line2  = सुतौ तस्य महावीर्यौ सत्यजित् पृष्ठतोऽभवत् ।
 }}
@@ Line 19,690: / Line 21,866: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अग्रतस्तु शिखण्ड्यागाद् रथोदारः शरान् क्षिपन् ।
+| verse_lines  = अग्रतस्तु शिखण्ड्यागाद् रथोदारः शरान् क्षिपन् ।;जनमेजयस्तमन्वेव पूर्वं चित्ररथो हि यः ।;त्वष्टुरावेशसंयुक्तः स शरानभ्यवर्षत ॥ ६९॥
 | verse_line2  = जनमेजयस्तमन्वेव पूर्वं चित्ररथो हि यः ।
 }}
@@ Line 19,699: / Line 21,876: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तावुभौ विरथौ कृत्वा विचापौ च विवर्मकौ ।
+| verse_lines  = तावुभौ विरथौ कृत्वा विचापौ च विवर्मकौ ।;भीमो जघान तां सेनां सवाजिरथकुञ्जराम् ॥ ७०॥
 | verse_line2  = भीमो जघान तां सेनां सवाजिरथकुञ्जराम् ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 19,708: / Line 21,886: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथैनं शरवर्षेण युधामन्यूत्तमौजसौ ।
+| verse_lines  = अथैनं शरवर्षेण युधामन्यूत्तमौजसौ ।;अभीयतुस्तौ विरथौ चक्रे भीमो निरायुधौ ॥ ७१॥
 | verse_line2  = अभीयतुस्तौ विरथौ चक्रे भीमो निरायुधौ ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 19,717: / Line 21,896: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हस्तप्राप्तं च पाञ्चालं नाग्रहीत् स वृकोदरः ।
+| verse_lines  = हस्तप्राप्तं च पाञ्चालं नाग्रहीत् स वृकोदरः ।;गुर्वर्थामर्जुनस्योर्वीं प्रतिज्ञां कर्तुमप्यृताम् ।;मानभङ्गाय कर्णस्य पार्थमेव न्ययोजयत् ॥ ७२॥
 | verse_line2  = गुर्वर्थामर्जुनस्योर्वीं प्रतिज्ञां कर्तुमप्यृताम् ।
 }}
@@ Line 19,726: / Line 21,906: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स शरान् क्षिपतस्तस्य पाञ्चालस्यार्जुनो द्रुतम् ।
+| verse_lines  = स शरान् क्षिपतस्तस्य पाञ्चालस्यार्जुनो द्रुतम् ।;पुप्लुवे स्यन्दने चापं छित्वा तं चाग्रहीत् क्षणात् ।;सिंहो मृगमिवाऽदाय स्वरथं नाभिपेदिवान् (स्वरथे चाभिपेतिवान्) ॥ ७३॥
 | verse_line2  = पुप्लुवे स्यन्दने चापं छित्वा तं चाग्रहीत् क्षणात् ।
 }}
@@ Line 19,735: / Line 21,916: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ प्रकुपितं सैन्यं फल्गुनं पर्यवारयत् ।
+| verse_lines  = अथ प्रकुपितं सैन्यं फल्गुनं पर्यवारयत् ।;जघान भीमस्तरसा तत् सैन्यं शरवृष्टिभिः ॥ ७४॥
 | verse_line2  = जघान भीमस्तरसा तत् सैन्यं शरवृष्टिभिः ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 19,744: / Line 21,926: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ सत्यजिदभ्यागात् पार्थं मुञ्चञ्छरान् बहून् ।
+| verse_lines  = अथ सत्यजिदभ्यागात् पार्थं मुञ्चञ्छरान् बहून् ।;तमर्जुनः क्षणेनैव चक्रे विरथकार्मुकम् ॥ ७५॥
 | verse_line2  = तमर्जुनः क्षणेनैव चक्रे विरथकार्मुकम् ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 19,753: / Line 21,936: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = घ्नन्तं भीमं पुनः सैन्यमर्जुनः प्राह मा भवान् ।
+| verse_lines  = घ्नन्तं भीमं पुनः सैन्यमर्जुनः प्राह मा भवान् ।;सेनामर्हति राज्ञोऽस्य वीर हन्तुमशेषतः ॥ ७६॥
 | verse_line2  = सेनामर्हति राज्ञोऽस्य वीर हन्तुमशेषतः ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 19,762: / Line 21,946: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्बन्धयोग्यस्तातस्य सखाऽयं न सुधार्मिकः ।
+| verse_lines  = सम्बन्धयोग्यस्तातस्य सखाऽयं न सुधार्मिकः ।;नेष्याम एनमेवातो गुरोर्वचनगौरवात् ॥ ७७॥
 | verse_line2  = नेष्याम एनमेवातो गुरोर्वचनगौरवात् ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 19,771: / Line 21,956: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्नेहपाशं ततश्चक्रे बीभत्सौ द्रुपदोऽधिकम् ।
+| verse_lines  = स्नेहपाशं ततश्चक्रे बीभत्सौ द्रुपदोऽधिकम् ।;ततः सेनां विहायैव भीमो बीभत्सुमन्वयात् ॥ ७८॥
 | verse_line2  = ततः सेनां विहायैव भीमो बीभत्सुमन्वयात् ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 19,780: / Line 21,966: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुक्ता कथञ्चिद् भीमास्यात् सा सेना दुद्रुवे भयात् ।
+| verse_lines  = मुक्ता कथञ्चिद् भीमास्यात् सा सेना दुद्रुवे भयात् ।;द्रुपदं स्थापयामासाथार्जुनो द्रोणसन्निधौ ॥ ७९॥
 | verse_line2  = द्रुपदं स्थापयामासाथार्जुनो द्रोणसन्निधौ ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 19,789: / Line 21,976: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पप्रच्छैनं तदा द्रोणसख्यमस्त्युत नेति वा ।
+| verse_lines  = पप्रच्छैनं तदा द्रोणसख्यमस्त्युत नेति वा ।;अस्तीदानीमिति प्राह द्रुपदोऽङ्गिरसां वरम् ॥ ८०॥
 | verse_line2  = अस्तीदानीमिति प्राह द्रुपदोऽङ्गिरसां वरम् ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 19,798: / Line 21,986: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽह द्रुपदं द्रोणः सख्यमिच्छेऽक्षयं तव ।
+| verse_lines  = अथाऽह द्रुपदं द्रोणः सख्यमिच्छेऽक्षयं तव ।;नह्यराज्ञो भवेत् सख्यं तवेतीदं कृतं मया ॥ ८१॥
 | verse_line2  = नह्यराज्ञो भवेत् सख्यं तवेतीदं कृतं मया ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 19,807: / Line 21,996: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न विप्रधर्मो यद् युद्धमतस्त्वं न मया धृतः ।
+| verse_lines  = न विप्रधर्मो यद् युद्धमतस्त्वं न मया धृतः ।;शिष्यैरेतत् कारितं मे तव सख्यमभीप्सता ॥ ८२॥
 | verse_line2  = शिष्यैरेतत् कारितं मे तव सख्यमभीप्सता ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 19,816: / Line 22,006: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः सख्यार्थमेवाद्य त्वद्राज्यार्धो हृतो मया ।
+| verse_lines  = अतः सख्यार्थमेवाद्य त्वद्राज्यार्धो हृतो मया ।;गङ्गाया दक्षिणे कूले त्वं राजैवोत्तरे त्वहम् ।;न ह्यराजत्व एकस्य सख्यं स्यादावयोः सखे ॥ ८३॥
 | verse_line2  = गङ्गाया दक्षिणे कूले त्वं राजैवोत्तरे त्वहम् ।
 }}
@@ Line 19,825: / Line 22,016: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त्वोन्मुच्य तं द्रोणो राज्यार्धं गृह्य चामुतः ।
+| verse_lines  = इत्युक्त्वोन्मुच्य तं द्रोणो राज्यार्धं गृह्य चामुतः ।;ययौ शिष्यैर्नागपुरं न्यवसत् सुखमत्र च ।;ब्राह्मण्यत्यागभीरुः स नागृह्णन् धनुरप्यसौ ॥ ८४॥
 | verse_line2  = ययौ शिष्यैर्नागपुरं न्यवसत् सुखमत्र च ।
 }}
@@ Line 19,834: / Line 22,026: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धार्तराष्ट्रैस्तु भीमस्य भयात् पादौ प्रणम्य च ।
+| verse_lines  = धार्तराष्ट्रैस्तु भीमस्य भयात् पादौ प्रणम्य च ।;शरणार्थं याचितत्वात् सपुत्रो युयुधे परैः ।;एवं हरीच्छयैवासौ क्षात्रं(क्षत्रधर्मम्) धर्ममुपेयिवान् ॥ ८५॥
 | verse_line2  = शरणार्थं याचितत्वात् सपुत्रो युयुधे परैः ।
 }}
@@ Line 19,843: / Line 22,036: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रुपदस्तु दिवारात्रं तप्यमानः पराभवात् ।
+| verse_lines  = द्रुपदस्तु दिवारात्रं तप्यमानः पराभवात् ।;भीमार्जुनबलं दृष्ट्वा चेच्छन्(चैच्छत्) पाण्डवसंश्रयम् ॥ ८६॥
 | verse_line2  = भीमार्जुनबलं दृष्ट्वा चेच्छन्(चैच्छत्) पाण्डवसंश्रयम् ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 19,852: / Line 22,046: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्बन्धीत्यर्जुनवचश्चिकीर्षुः सत्यमेव च ।
+| verse_lines  = सम्बन्धीत्यर्जुनवचश्चिकीर्षुः सत्यमेव च ।;मार्दवं चार्जुने दृष्ट्वा सुतामैच्छत् तदर्थतः ।;पुत्रं च द्रोणहन्तारमिच्छन् विप्रवरौ ययौ ॥ ८७॥
 | verse_line2  = मार्दवं चार्जुने दृष्ट्वा सुतामैच्छत् तदर्थतः ।
 }}
@@ Line 19,861: / Line 22,056: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = याजोपयाजावानीयाथार्बुदेन गवां नृपः ।
+| verse_lines  = याजोपयाजावानीयाथार्बुदेन गवां नृपः ।;चकारेष्टिं तु तद्भार्या द्विजाभ्यामत्र चाऽहुता ।;द्रुपदात् सुतलब्ध्यर्थं साऽहङ्काराद्(सालङ्कारात्) व्यलम्बयत् ॥ ८८॥
 | verse_line2  = चकारेष्टिं तु तद्भार्या द्विजाभ्यामत्र चाऽहुता ।
 }}
@@ Line 19,870: / Line 22,066: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किमेतयेत्यवज्ञाय तावुभौ विप्रसत्तमौ ।
+| verse_lines  = किमेतयेत्यवज्ञाय तावुभौ विप्रसत्तमौ ।;अजुह्वतां तत् पुत्रार्थं पत्न्या प्राश्यं हविस्तदा ॥ ८९॥
 | verse_line2  = अजुह्वतां तत् पुत्रार्थं पत्न्या प्राश्यं हविस्तदा ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 19,879: / Line 22,076: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हुते हविषि मन्त्राभ्यां वैष्णवाभ्यां तदैव हि ।
+| verse_lines  = हुते हविषि मन्त्राभ्यां वैष्णवाभ्यां तदैव हि ।;दीप्ताङ्गारनिभो वह्निः कुण्डमद्ध्यात् समुत्थितः ॥ ९०॥
 | verse_line2  = दीप्ताङ्गारनिभो वह्निः कुण्डमद्ध्यात् समुत्थितः ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 19,888: / Line 22,086: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किरीटी कुण्डली दीप्तौ हेममाली वरासिमान् ।
+| verse_lines  = किरीटी कुण्डली दीप्तौ हेममाली वरासिमान् ।;रथेनाऽदित्यवर्णेन नदन् द्रुपदमभ्ययात्(द्रुपदमाद्रवत्) ॥ ९१॥
 | verse_line2  = रथेनाऽदित्यवर्णेन नदन् द्रुपदमभ्ययात्(द्रुपदमाद्रवत्) ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 19,897: / Line 22,096: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृष्टत्वाद् द्योतनत्वाच्च धृष्टद्युम्न इतीरितः ।
+| verse_lines  = धृष्टत्वाद् द्योतनत्वाच्च धृष्टद्युम्न इतीरितः ।;मुनिभिर्द्रुपदेनापि सर्ववेदार्थतत्त्ववित् ॥ ९२॥
 | verse_line2  = मुनिभिर्द्रुपदेनापि सर्ववेदार्थतत्त्ववित् ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 19,906: / Line 22,106: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्वेनं भारती साक्षाद् वेदिमद्ध्यात् समुत्थिता ।
+| verse_lines  = अन्वेनं भारती साक्षाद् वेदिमद्ध्यात् समुत्थिता ।;प्राणो हि भरतो नाम सर्वस्य भरणाच्छ्रुतः ॥ ९३॥
 | verse_line2  = प्राणो हि भरतो नाम सर्वस्य भरणाच्छ्रुतः ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 19,915: / Line 22,116: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्भार्या भारती नाम वेदरूपा सरस्वती ।
+| verse_lines  = तद्भार्या भारती नाम वेदरूपा सरस्वती ।;शंरूपमाश्रिता वायुं श्रीरित्येव च कीर्तिता ॥ ९४॥
 | verse_line2  = शंरूपमाश्रिता वायुं श्रीरित्येव च कीर्तिता ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 19,924: / Line 22,126: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आवेशयुक्ता शच्याश्च श्यामलायास्तथोषसः ।
+| verse_lines  = आवेशयुक्ता शच्याश्च श्यामलायास्तथोषसः ।;ताश्चेन्द्रधर्मनासत्यसंश्रयाच्छ्रिय ईरिताः ॥ ९५॥
 | verse_line2  = ताश्चेन्द्रधर्मनासत्यसंश्रयाच्छ्रिय ईरिताः ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 19,933: / Line 22,136: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा कृष्णा नामतश्चाऽसीदुत्कृष्टत्वाद्धि योषिताम् ।
+| verse_lines  = सा कृष्णा नामतश्चाऽसीदुत्कृष्टत्वाद्धि योषिताम् ।;कृष्णा सा वर्णतश्चाऽसीदुत्कृष्टानन्दिनी च सा ॥ ९६॥
 | verse_line2  = कृष्णा सा वर्णतश्चाऽसीदुत्कृष्टानन्दिनी च सा ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 19,942: / Line 22,146: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्पत्तितश्च सर्वज्ञा सर्वाभरणभूषिता ।
+| verse_lines  = उत्पत्तितश्च सर्वज्ञा सर्वाभरणभूषिता ।;सम्प्राप्तयौवनैवाऽसीदजरा लोकसुन्दरी ।;उमांशयुक्ताऽतितरां सर्वलक्षणसंयुता ॥ ९७॥
 | verse_line2  = सम्प्राप्तयौवनैवाऽसीदजरा लोकसुन्दरी ।
 }}
@@ Line 19,951: / Line 22,156: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं ह्युमा च देव्यस्ताः कदाचिद् भर्तृभिर्युताः ।
+| verse_lines  = पूर्वं ह्युमा च देव्यस्ताः कदाचिद् भर्तृभिर्युताः ।;विलासं दर्शयामासुर्ब्रह्मणः पश्यतोऽधिकम् ॥ ९८॥
 | verse_line2  = विलासं दर्शयामासुर्ब्रह्मणः पश्यतोऽधिकम् ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 19,960: / Line 22,166: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शशाप तास्तदा ब्रह्मा मानुषीं योनिमाप्स्यथ ।
+| verse_lines  = शशाप तास्तदा ब्रह्मा मानुषीं योनिमाप्स्यथ ।;तत्रान्यगाश्च भवतेत्येवं शप्ताः सुराङ्गनाः ॥ ९९॥
 | verse_line2  = तत्रान्यगाश्च भवतेत्येवं शप्ताः सुराङ्गनाः ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 19,969: / Line 22,176: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचार्य भारतीमेत्य सर्वमस्यै निवेद्य च ।
+| verse_lines  = विचार्य भारतीमेत्य सर्वमस्यै निवेद्य च ।;सहस्रवत्सरं चैनां शुश्रूषित्वा बभाषिरे ॥ १००॥
 | verse_line2  = सहस्रवत्सरं चैनां शुश्रूषित्वा बभाषिरे ॥ १००॥
 }}
@@ Line 19,978: / Line 22,186: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवि नो मानुषं प्राप्यमन्यगात्वं च सर्वथा ।
+| verse_lines  = देवि नो मानुषं प्राप्यमन्यगात्वं च सर्वथा ।;तथाऽपि(तत्रापि) मारुतादन्यं न स्पृशेम कथञ्चन ॥ १०१॥
 | verse_line2  = तथाऽपि(तत्रापि) मारुतादन्यं न स्पृशेम कथञ्चन ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 19,987: / Line 22,196: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मणैव च(हि) शप्ताः स्म पूर्वं चान्यत्र लीलया ।
+| verse_lines  = ब्रह्मणैव च(हि) शप्ताः स्म पूर्वं चान्यत्र लीलया ।;एकदेहत्वमाप्यैनं यदा वञ्चयितुं गताः ॥ १०२॥
 | verse_line2  = एकदेहत्वमाप्यैनं यदा वञ्चयितुं गताः ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 19,996: / Line 22,206: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकदेहा मानुषत्वमाप्स्यथ त्रिश उद्धताः ।
+| verse_lines  = एकदेहा मानुषत्वमाप्स्यथ त्रिश उद्धताः ।;त्रिशो मद्वञ्चनायेता इति तेनोदिता वयम् ॥ १०३॥
 | verse_line2  = त्रिशो मद्वञ्चनायेता इति तेनोदिता वयम् ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 20,005: / Line 22,216: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतस्त्वयैकदेहत्वमिच्छामो देवि जन्मसु ।
+| verse_lines  = अतस्त्वयैकदेहत्वमिच्छामो देवि जन्मसु ।;चतुर्ष्वपि यतोऽस्माकं शापद्वयनिमित्ततः ।;॥ १०४॥
 | verse_line2  = चतुर्ष्वपि यतोऽस्माकं शापद्वयनिमित्ततः ।
 }}
@@ Line 20,014: / Line 22,226: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चतुर्जन्म भवेद् भूमौ त्वां नान्यो मारुताद् व्रजेत् ।
+| verse_lines  = चतुर्जन्म भवेद् भूमौ त्वां नान्यो मारुताद् व्रजेत् ।;नियमोऽयं हरेर्यस्मादनादिर्नित्य एव च ।;अतस्त्वयैकदेहान्नो नान्य आप्नोति मारुतात् ॥ १०५॥
 | verse_line2  = नियमोऽयं हरेर्यस्मादनादिर्नित्य एव च ।
 }}
@@ Line 20,023: / Line 22,236: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते तथेत्युक्त्वा पार्वत्यादियुतैव सा ।
+| verse_lines  = इतीरिते तथेत्युक्त्वा पार्वत्यादियुतैव सा ।;विप्रकन्याऽभवत् तत्र चतस्रः पार्वतीयुताः ।;एकदेहस्थिताश्चक्रुर्गिरीशाय तपो महत् ॥ १०६॥
 | verse_line2  = विप्रकन्याऽभवत् तत्र चतस्रः पार्वतीयुताः ।
 }}
@@ Line 20,032: / Line 22,246: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्देहस्था भारती तु रुद्रदेहस्थितं हरिम् ।
+| verse_lines  = तद्देहस्था भारती तु रुद्रदेहस्थितं हरिम् ।;तोषयामास तपसा कर्मैक्यार्थं धृतव्रता ॥ १०७॥
 | verse_line2  = तोषयामास तपसा कर्मैक्यार्थं धृतव्रता ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 20,041: / Line 22,256: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यै स रुद्रदेहस्थो हरिः प्रादाद् वरं प्रभुः ।
+| verse_lines  = तस्यै स रुद्रदेहस्थो हरिः प्रादाद् वरं प्रभुः ।;अनन्ततोषणं विष्णोः स्वभर्त्रा सह जन्मसु ॥ १०८॥
 | verse_line2  = अनन्ततोषणं विष्णोः स्वभर्त्रा सह जन्मसु ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 20,050: / Line 22,266: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वेष्वपीति चान्यासां ददौ शङ्कर एव च ।
+| verse_lines  = सर्वेष्वपीति चान्यासां ददौ शङ्कर एव च ।;वरं स्वभर्तृसंयोगं मानुषेष्वपि जन्मसु ॥ १०९॥
 | verse_line2  = वरं स्वभर्तृसंयोगं मानुषेष्वपि जन्मसु ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 20,059: / Line 22,276: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तदैव देहं ता विसृज्य नलनन्दिनी ।
+| verse_lines  = ततस्तदैव देहं ता विसृज्य नलनन्दिनी ।;बभूवुरिन्द्रसेनेति देहैक्येन सुसङ्गताः ॥ ११०॥
 | verse_line2  = बभूवुरिन्द्रसेनेति देहैक्येन सुसङ्गताः ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 20,068: / Line 22,286: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽऽसीन्मुद्गलो नाम मुनिस्तपसि संस्थितः ।
+| verse_lines  = तदाऽऽसीन्मुद्गलो नाम मुनिस्तपसि संस्थितः ।;चकमे पुत्रिकां ब्रह्मेत्यशृणोत् स कथान्तरे ॥ १११॥
 | verse_line2  = चकमे पुत्रिकां ब्रह्मेत्यशृणोत् स कथान्तरे ॥ १११॥
 }}
@@ Line 20,077: / Line 22,296: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपाहसत् सोऽब्जयोनिं शशापैनं चतुर्मुखः ।
+| verse_lines  = अपाहसत् सोऽब्जयोनिं शशापैनं चतुर्मुखः ।;भारत्याद्याः पञ्च देवीर्गच्छ मानिन्नभूतये(मानिन् न भूतये) ॥ ११२॥
 | verse_line2  = भारत्याद्याः पञ्च देवीर्गच्छ मानिन्नभूतये(मानिन् न भूतये) ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 20,086: / Line 22,306: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितस्तं तपसा तोषयामास मुद्गलः ।
+| verse_lines  = इतीरितस्तं तपसा तोषयामास मुद्गलः ।;शापानुग्रहमस्याथ चक्रे कञ्जसमुद्भवः ॥ ११३॥
 | verse_line2  = शापानुग्रहमस्याथ चक्रे कञ्जसमुद्भवः ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 20,095: / Line 22,316: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न त्वं यास्यसि ता देवी मारुतस्त्वच्छरीरगः ।
+| verse_lines  = न त्वं यास्यसि ता देवी मारुतस्त्वच्छरीरगः ।;यास्यति त्वं सदा मूर्छां गतो नैव विबुद्ध्यसे ॥ ११४॥
 | verse_line2  = यास्यति त्वं सदा मूर्छां गतो नैव विबुद्ध्यसे ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 20,104: / Line 22,326: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नच पापं ततस्ते स्यादित्युक्ते चैनमाविशत् ।
+| verse_lines  = नच पापं ततस्ते स्यादित्युक्ते चैनमाविशत् ।;मारुतोऽथेन्द्रसेनां च गृहीत्वाऽथाभवद् गृही ॥ ११५॥
 | verse_line2  = मारुतोऽथेन्द्रसेनां च गृहीत्वाऽथाभवद् गृही ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 20,113: / Line 22,336: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रेमे च स तया सार्द्धं दीर्घकालं जगत्प्रभुः ।
+| verse_lines  = रेमे च स तया सार्द्धं दीर्घकालं जगत्प्रभुः ।;ततो मुद्गलमुद्बोध्य ययौ च स्वं निकेतनम् ॥ ११६॥
 | verse_line2  = ततो मुद्गलमुद्बोध्य ययौ च स्वं निकेतनम् ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 20,122: / Line 22,346: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो देशान्तरं गत्वा तपश्चक्रे स मुद्गलः ।
+| verse_lines  = ततो देशान्तरं गत्वा तपश्चक्रे स मुद्गलः ।;सेन्द्रसेना वियुक्ताथ भर्त्रा चक्रे महत् तपः ॥ ११७॥
 | verse_line2  = सेन्द्रसेना वियुक्ताथ भर्त्रा चक्रे महत् तपः ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 20,131: / Line 22,356: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्देहगा भारती तु केशवं शङ्करे स्थितम् ।
+| verse_lines  = तद्देहगा भारती तु केशवं शङ्करे स्थितम् ।;तोषयामास तपसा कर्मैक्यार्थं हि पूर्ववत् ।;उमाद्या रौद्रमेवात्र तपश्चक्रुर्यथा पुरा ॥ ११८॥
 | verse_line2  = तोषयामास तपसा कर्मैक्यार्थं हि पूर्ववत् ।
 }}
@@ Line 20,140: / Line 22,366: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रत्यक्षे च शिवे जाते तद्देहस्थे च केशवे ।
+| verse_lines  = प्रत्यक्षे च शिवे जाते तद्देहस्थे च केशवे ।;पृथक्पृथक् स्वभर्त्राप्त्यै ताः पञ्चाप्येकदेहगाः ।;प्रार्थयामासुरभवत् पञ्चकृत्वो वचो हि तत् ॥ ११९॥
 | verse_line2  = पृथक्पृथक् स्वभर्त्राप्त्यै ताः पञ्चाप्येकदेहगाः ।
 }}
@@ Line 20,149: / Line 22,376: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिवदेहस्थितो विष्णुर्भारत्यै तु ददौ पतिम् ।
+| verse_lines  = शिवदेहस्थितो विष्णुर्भारत्यै तु ददौ पतिम् ।;अन्यासां शिव एवाथ प्रददौ चतुरः पतीन् ॥ १२०॥
 | verse_line2  = अन्यासां शिव एवाथ प्रददौ चतुरः पतीन् ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 20,158: / Line 22,386: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देव्यश्चतस्रस्तु तदा दत्तमात्रे वरेऽमुना ।
+| verse_lines  = देव्यश्चतस्रस्तु तदा दत्तमात्रे वरेऽमुना ।;देवानामवतारार्थं पञ्च देव्यः स्म इत्यथ ।;नाजानन्नेकदेहत्वाच्चिद्योगात् क्षीरनीरवत् ॥ १२१॥
 | verse_line2  = देवानामवतारार्थं पञ्च देव्यः स्म इत्यथ ।
 }}
@@ Line 20,167: / Line 22,396: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताः श्रुत्वा स्वपतिं देवि नचिरात् प्राप्स्यसीति च ।
+| verse_lines  = ताः श्रुत्वा स्वपतिं देवि नचिरात् प्राप्स्यसीति च ।;विष्णूक्तं शङ्करोक्तं च चत्वारः पतयः पृथक् ॥ १२२॥
 | verse_line2  = विष्णूक्तं शङ्करोक्तं च चत्वारः पतयः पृथक् ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 20,176: / Line 22,406: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भविष्यन्तीत्यथैकस्या मेनिरे पञ्चभर्तृताम् ।
+| verse_lines  = भविष्यन्तीत्यथैकस्या मेनिरे पञ्चभर्तृताम् ।;रुरुदुश्चैकदेहस्था एकैवाहमिति स्थिताः ॥ १२३॥
 | verse_line2  = रुरुदुश्चैकदेहस्था एकैवाहमिति स्थिताः ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 20,185: / Line 22,416: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाभ्यागान्महेन्द्रोऽत्र सोऽब्रवीत् तां वरस्त्रियम् ।
+| verse_lines  = अथाभ्यागान्महेन्द्रोऽत्र सोऽब्रवीत् तां वरस्त्रियम् ।;किमर्थं रोदिषीत्येव साऽब्रवीद् वटुरूपिणम् ॥ १२४॥
 | verse_line2  = किमर्थं रोदिषीत्येव साऽब्रवीद् वटुरूपिणम् ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 20,194: / Line 22,426: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शङ्करं दर्शयित्वैव पञ्चभर्तृत्वमेष मे ।
+| verse_lines  = शङ्करं दर्शयित्वैव पञ्चभर्तृत्वमेष मे ।;वरार्थमर्थितः प्रादादिति तं शिव इत्यथ ॥ १२५॥
 | verse_line2  = वरार्थमर्थितः प्रादादिति तं शिव इत्यथ ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 20,203: / Line 22,436: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अजानन् शक्र आहोच्चैः किमेतद् भुवनत्रये ।
+| verse_lines  = अजानन् शक्र आहोच्चैः किमेतद् भुवनत्रये ।;मत्पालिते योषितं त्वं वृथा शपसि दुर्मते ॥ १२६॥
 | verse_line2  = मत्पालिते योषितं त्वं वृथा शपसि दुर्मते ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 20,212: / Line 22,446: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते शिवः प्राह पत मानुष्यमाप्नुहि ।
+| verse_lines  = इतीरिते शिवः प्राह पत मानुष्यमाप्नुहि ।;अस्याश्च भर्ता भवसि त्वामेवैषा वरिष्यति ॥ १२७॥
 | verse_line2  = अस्याश्च भर्ता भवसि त्वामेवैषा वरिष्यति ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 20,221: / Line 22,456: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पश्यात्र मदवज्ञानात् पतितांस्त्वादृशान् सुरान् ।
+| verse_lines  = पश्यात्र मदवज्ञानात् पतितांस्त्वादृशान् सुरान् ।;गिरेरधस्तादस्यैवेत्युक्तोऽसौ पाकशासनः ॥ १२८॥
 | verse_line2  = गिरेरधस्तादस्यैवेत्युक्तोऽसौ पाकशासनः ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 20,230: / Line 22,466: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उद्बबर्ह गिरिं तं तु ददर्शात्र च तान् सुरान् ।
+| verse_lines  = उद्बबर्ह गिरिं तं तु ददर्शात्र च तान् सुरान् ।;पूर्वेन्द्रान् मारुतवृषनासत्यांश्चतुरः स्थितान् ।;मानुषेष्ववताराय मन्त्रं रहसि कुर्वतः ॥ १२९॥
 | verse_line2  = पूर्वेन्द्रान् मारुतवृषनासत्यांश्चतुरः स्थितान् ।
 }}
@@ Line 20,239: / Line 22,476: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो वरेण्यं वरदं विष्णुं प्राप्य स वासवः ।
+| verse_lines  = ततो वरेण्यं वरदं विष्णुं प्राप्य स वासवः ।;तत्प्रसादान्नरांशेन युक्तो भूमावजायत ॥ १३०॥
 | verse_line2  = तत्प्रसादान्नरांशेन युक्तो भूमावजायत ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 20,248: / Line 22,486: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मदवज्ञानिमित्तेन पतिता इति तान् सुरान् ।
+| verse_lines  = मदवज्ञानिमित्तेन पतिता इति तान् सुरान् ।;मारुतादीन् मृषाऽवादीरिति ब्रह्मा शिवं तदा ॥ १३१॥
 | verse_line2  = मारुतादीन् मृषाऽवादीरिति ब्रह्मा शिवं तदा ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 20,257: / Line 22,496: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शशाप मानुषेषु त्वं क्षिप्रं जातः पराभवम् ।
+| verse_lines  = शशाप मानुषेषु त्वं क्षिप्रं जातः पराभवम् ।;शक्रान्नरतनोर्यासि यस्मै त्वं तु मृषाऽवदः ॥ १३२॥
 | verse_line2  = शक्रान्नरतनोर्यासि यस्मै त्वं तु मृषाऽवदः ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 20,266: / Line 22,506: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मच्छप्तानां च देवीनामविचार्य मया यतः ।
+| verse_lines  = मच्छप्तानां च देवीनामविचार्य मया यतः ।;पतियोगवरं प्रादा नावाप्स्यसि ततः प्रियाम् ॥ १३३॥
 | verse_line2  = पतियोगवरं प्रादा नावाप्स्यसि ततः प्रियाम् ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 20,275: / Line 22,516: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मानुषेषु ततः पश्चाद् भारतीदेहनिर्गताम् ।
+| verse_lines  = मानुषेषु ततः पश्चाद् भारतीदेहनिर्गताम् ।;स्वलोके प्राप्स्यसि स्वार्थे वरोऽयं ते मृषा भवेत् ॥ १३४॥
 | verse_line2  = स्वलोके प्राप्स्यसि स्वार्थे वरोऽयं ते मृषा भवेत् ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 20,284: / Line 22,526: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एषा सा द्रौपदी नाम पञ्चदेवीतनुर्भवेत् ।
+| verse_lines  = एषा सा द्रौपदी नाम पञ्चदेवीतनुर्भवेत् ।;मृषा वाग् येषु ते प्रोक्ता मारुताद्यास्तु तेऽखिलाः ॥ १३५॥
 | verse_line2  = मृषा वाग् येषु ते प्रोक्ता मारुताद्यास्तु तेऽखिलाः ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 20,293: / Line 22,536: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तासां पतित्वमाप्स्यन्ति भारत्यैव तु पार्वती ।
+| verse_lines  = तासां पतित्वमाप्स्यन्ति भारत्यैव तु पार्वती ।;संयुक्ता व्यवहारेषु प्रवर्तेत नचान्यथा ॥ १३६॥
 | verse_line2  = संयुक्ता व्यवहारेषु प्रवर्तेत नचान्यथा ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 20,302: / Line 22,546: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एते हि मारुताद्यास्ते देवकार्यार्थगौरवात् ।
+| verse_lines  = एते हि मारुताद्यास्ते देवकार्यार्थगौरवात् ।;जाता इति श्रुतिस्तत्र नावज्ञा तेऽत्र कारणम् ।;दीर्घकालं मनुष्येषु ततस्त्वं स्थितिमाप्स्यसि ॥ १३७॥
 | verse_line2  = जाता इति श्रुतिस्तत्र नावज्ञा तेऽत्र कारणम् ।
 }}
@@ Line 20,311: / Line 22,556: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त्वा प्रययौ ब्रह्मा सोऽश्वत्थामा शिवोऽभवत् ।
+| verse_lines  = इत्युक्त्वा प्रययौ ब्रह्मा सोऽश्वत्थामा शिवोऽभवत् ।;पञ्चदेवीतनुस्त्वेषा द्रौपदी नाम चाभवत् ॥ १३८॥
 | verse_line2  = पञ्चदेवीतनुस्त्वेषा द्रौपदी नाम चाभवत् ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 20,320: / Line 22,566: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वेदेषु सपुराणेषु भारते चावगम्यते ।
+| verse_lines  = वेदेषु सपुराणेषु भारते चावगम्यते ।;उक्तोऽर्थः सर्व एवायं तथा पूर्वोदिताश्च ये ॥ १३९॥
 | verse_line2  = उक्तोऽर्थः सर्व एवायं तथा पूर्वोदिताश्च ये ॥ १३९॥
 }}
@@ Line 20,329: / Line 22,576: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुमुदुः सर्वपाञ्चाला जातयोः सुतयोस्तयोः ।
+| verse_lines  = मुमुदुः सर्वपाञ्चाला जातयोः सुतयोस्तयोः ।;मानुषान्नोपभोगेन संसर्गान्मानुषेषु च ॥ १४०॥
 | verse_line2  = मानुषान्नोपभोगेन संसर्गान्मानुषेषु च ॥ १४०॥
 }}
@@ Line 20,338: / Line 22,586: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मनुष्यपुत्रतायाश्च भावो मानुष एतयोः ।
+| verse_lines  = मनुष्यपुत्रतायाश्च भावो मानुष एतयोः ।;अभून्नातितरामासीत् तदयोनित्वहेतुतः ॥ १४१॥
 | verse_line2  = अभून्नातितरामासीत् तदयोनित्वहेतुतः ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 20,347: / Line 22,596: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = याजोपयाजौ तावेव दयिता द्रुपदस्य सा ।
+| verse_lines  = याजोपयाजौ तावेव दयिता द्रुपदस्य सा ।;मातृस्नेहार्थमनयोर्ययाचे ददतुश्च तौ ॥ १४२॥
 | verse_line2  = मातृस्नेहार्थमनयोर्ययाचे ददतुश्च तौ ॥ १४२॥
 }}
@@ Line 20,356: / Line 22,606: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जातमात्मनिहन्तारं भारद्वाजो निशम्य तम् ।
+| verse_lines  = जातमात्मनिहन्तारं भारद्वाजो निशम्य तम् ।;यशोर्थमस्त्राणि ददावग्रहीत् सोऽपि लोभतः ।;रामास्त्राणां दुर्लभत्वात् त्रिदशेष्वपि वीर्यवान् ॥ १४३॥
 | verse_line2  = यशोर्थमस्त्राणि ददावग्रहीत् सोऽपि लोभतः ।
 }}
@@ Line 20,365: / Line 22,616: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमार्जुनाभ्यां बद्धं तं श्रुत्वा पाञ्चालभूपतिम् ।
+| verse_lines  = भीमार्जुनाभ्यां बद्धं तं श्रुत्वा पाञ्चालभूपतिम् ।;प्राहिणोत् कृतवर्माणं पाण्डवानां जनार्दनः ।;पाण्डवेष्वतुलां प्रीतिं लोके ख्यापयितुं प्रभुः ॥ १४४॥
 | verse_line2  = प्राहिणोत् कृतवर्माणं पाण्डवानां जनार्दनः ।
 }}
@@ Line 20,374: / Line 22,626: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्मान्य(सम्मान्य) पाण्डवान् सोऽपि शूरानुजसुतासुतः ।
+| verse_lines  = सन्मान्य(सम्मान्य) पाण्डवान् सोऽपि शूरानुजसुतासुतः ।;तैर्मानितः कृष्णभक्त्या भ्रातृत्वाच्च हरिं ययौ ॥ १४५॥
 | verse_line2  = तैर्मानितः कृष्णभक्त्या भ्रातृत्वाच्च हरिं ययौ ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 20,383: / Line 22,636: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः प्रभृति सन्त्यज्य देवपक्षा जरासुतम् ।
+| verse_lines  = ततः प्रभृति सन्त्यज्य देवपक्षा जरासुतम् ।;पाण्डवानाश्रिता भूपा ज्ञात्वा भैमार्जुनं बलम् ॥ १४६॥
 | verse_line2  = पाण्डवानाश्रिता भूपा ज्ञात्वा भैमार्जुनं बलम् ॥ १४६॥
 }}
@@ Line 20,392: / Line 22,646: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विशेषतश्च कृष्णस्य विज्ञाय स्नेहमेषु हि ।
+| verse_lines  = विशेषतश्च कृष्णस्य विज्ञाय स्नेहमेषु हि ।;पराजिताश्च बहुशः कृष्णेनाचिन्त्यकर्मणा ॥ १४७॥
 | verse_line2  = पराजिताश्च बहुशः कृष्णेनाचिन्त्यकर्मणा ॥ १४७॥
 }}
@@ Line 20,401: / Line 22,656: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतापाद्ध्येव ते पूर्वं जरासन्धवशं गताः ।
+| verse_lines  = प्रतापाद्ध्येव ते पूर्वं जरासन्धवशं गताः ।;न स्नेहात् तद् बलं ज्ञात्वा पार्थानां केशवस्य च ॥ १४८॥
 | verse_line2  = न स्नेहात् तद् बलं ज्ञात्वा पार्थानां केशवस्य च ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 20,410: / Line 22,666: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जन्मान्तराभ्यासवशात् स्निग्धाः कृष्णे च पाण्डुषु ।
+| verse_lines  = जन्मान्तराभ्यासवशात् स्निग्धाः कृष्णे च पाण्डुषु ।;जरासन्धभयं त्यक्त्वा तानेव च समाश्रिताः ॥ १४९॥
 | verse_line2  = जरासन्धभयं त्यक्त्वा तानेव च समाश्रिताः ॥ १४९॥
 }}
@@ Line 20,419: / Line 22,676: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपि तं बहुशः कृष्णविजितं नैव तत्यजुः ।
+| verse_lines  = अपि तं बहुशः कृष्णविजितं नैव तत्यजुः ।;आसुराः पूर्वसंस्कारात् संस्कारो बलवान् यतः ॥ १५०॥
 | verse_line2  = आसुराः पूर्वसंस्कारात् संस्कारो बलवान् यतः ॥ १५०॥
 }}
@@ Line 20,428: / Line 22,686: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवा हि कारणादन्यानाश्रयन्तोऽपि नाऽन्तरम् ।
+| verse_lines  = देवा हि कारणादन्यानाश्रयन्तोऽपि नाऽन्तरम् ।;स्नेहं त्यजन्ति दैवेषु तथाऽन्येऽन्येष्वपि स्फुटम् ॥ १५१॥
 | verse_line2  = स्नेहं त्यजन्ति दैवेषु तथाऽन्येऽन्येष्वपि स्फुटम् ॥ १५१॥
 }}
@@ Line 20,437: / Line 22,696: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृतराष्ट्रो बलं दृष्ट्वा (ज्ञात्वा) बहुशो भीमपार्थयोः ।
+| verse_lines  = धृतराष्ट्रो बलं दृष्ट्वा (ज्ञात्वा) बहुशो भीमपार्थयोः ।;दैवत्वाच्च स्वभावेन ज्येष्ठत्वाद् धर्मजस्य च ।;सुप्रीत एव तं चक्रे यौवराज्याभिषेकिणम्(यौवराज्येऽभिषेकिणम्) ॥ १५२॥
 | verse_line2  = दैवत्वाच्च स्वभावेन ज्येष्ठत्वाद् धर्मजस्य च ।
 }}
@@ Line 20,446: / Line 22,706: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमार्जुनावथो जित्वा सर्वदिक्षु च भूपतीन् ।
+| verse_lines  = भीमार्जुनावथो जित्वा सर्वदिक्षु च भूपतीन् ।;चक्रतुः करदान् सर्वान् धृतराष्ट्रस्य दुर्जयौ ॥ १५३॥
 | verse_line2  = चक्रतुः करदान् सर्वान् धृतराष्ट्रस्य दुर्जयौ ॥ १५३॥
 }}
@@ Line 20,455: / Line 22,716: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोः प्रीतोऽभवत् सोऽपि पौरजानपदास्तथा ।
+| verse_lines  = तयोः प्रीतोऽभवत् सोऽपि पौरजानपदास्तथा ।;भीष्मद्रोणमुखाः सर्वेऽप्यतिमानुषकर्मणा ॥ १५४॥
 | verse_line2  = भीष्मद्रोणमुखाः सर्वेऽप्यतिमानुषकर्मणा ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 20,470: / Line 22,732: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ एवं शुभोच्चगुणवत्सु जनार्दनेन
+| verse_lines  = औं ॥ एवं शुभोच्चगुणवत्सु जनार्दनेन;युक्तेषु पाण्डुषु चरत्स्वधिकं शुभानि ।;नास्तिक्यनीतिमखिलां(नास्तिक्यनीतिमतुलां) गुरुदेवतादि;सत्स्वञ्जसैव जगृहुर्धृतराष्ट्रपुत्राः ॥ १॥
 | verse_line2  = युक्तेषु पाण्डुषु चरत्स्वधिकं शुभानि ।
 }}
@@ Line 20,479: / Line 22,742: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नाम्ना कणिङ्क इति चासुरको द्विजोऽभूत्
+| verse_lines  = नाम्ना कणिङ्क इति चासुरको द्विजोऽभूत्;शिष्यः सुरेतरगुरोः शकुनेर्गुरुः सः ।;नीतिं स कुत्सिततमां(सुकुत्सिततमाम्) धृतराष्ट्रपुत्रेषु;अधाद् रहो वचनतः शकुनेः समस्ताम् ॥ २॥
 | verse_line2  = शिष्यः सुरेतरगुरोः शकुनेर्गुरुः सः ।
 }}
@@ Line 20,488: / Line 22,752: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = छद्मैव यत्र परमं न सुराश्च पूज्याः
+| verse_lines  = छद्मैव यत्र परमं न सुराश्च पूज्याः;स्वार्थेन वञ्चनकृते जगतोऽखिलं च ।;धर्मादिकार्यमपि यस्य महोपाधिः स्याचत्;श्रेष्ठः स एव निखिलासुरदैत्यसङ्घात्(निखिलात् सुरदैत्यसङ्घात्) ॥ ३॥
 | verse_line2  = स्वार्थेन वञ्चनकृते जगतोऽखिलं च ।
 }}
@@ Line 20,497: / Line 22,762: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादि कुत्सिततमां(कल्पिततमाम्) जगृहुः स्म विद्याम्
+| verse_lines  = इत्यादि कुत्सिततमां(कल्पिततमाम्) जगृहुः स्म विद्याम्;अज्ञात एव धृतराष्ट्रमुखैः समस्तैः ।;तेषां स्वभावबलतो रुचिता च सैव;विस्तारिता च निजबुद्धिबलादतोऽपि ॥ ४॥
 | verse_line2  = अज्ञात एव धृतराष्ट्रमुखैः समस्तैः ।
 }}
@@ Line 20,506: / Line 22,772: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्पूर्णदुर्मतिरथो धृतराष्ट्रसूनुः
+| verse_lines  = सम्पूर्णदुर्मतिरथो धृतराष्ट्रसूनुः;तातप्यमानहृदयो निखिलान्यहानि ।;दृष्ट्वा श्रियं परमिकां विजयं च पार्थेषु;आहेदमेत्य पितरं सह सौबलेन ॥ ५॥
 | verse_line2  = तातप्यमानहृदयो निखिलान्यहानि ।
 }}
@@ Line 20,515: / Line 22,782: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्येष्ठस्य तेऽपि हि वयं हृदयप्रजाता
+| verse_lines  = ज्येष्ठस्य तेऽपि हि वयं हृदयप्रजाता;नार्हत्वमेव गमिता भवतैव राज्ये ।;भ्रातुः कनीयस उतापि हि दारजाता;अन्यैश्च राज्यपदवीं भवतैव नीताः ॥ ६॥
 | verse_line2  = नार्हत्वमेव गमिता भवतैव राज्ये ।
 }}
@@ Line 20,524: / Line 22,792: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राज्यं महच्च समवाप्स्यति धर्मसूनुः
+| verse_lines  = राज्यं महच्च समवाप्स्यति धर्मसूनुः;त्वत्तोऽथवाऽनुजबलात्(अथ चानुजबलात्) प्रसभं वयं तु ।;दासा भवेम निजतन्तुभिरेव साकं;कुन्तीसुतस्य परतोऽपि तदन्वयस्य ॥ ७॥
 | verse_line2  = त्वत्तोऽथवाऽनुजबलात्(अथ चानुजबलात्) प्रसभं वयं तु ।
 }}
@@ Line 20,533: / Line 22,802: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नाऽत्मार्थमस्ति मम दुःखमथातिशुद्ध
+| verse_lines  = नाऽत्मार्थमस्ति मम दुःखमथातिशुद्ध;लोकप्रसिद्धयशसस्तव कीर्तिनाशः ।;अस्मन्निमित्त इति दुःखमतो हि सर्वेऽपि;इच्छाम मर्तुमथ नः कुरु चाप्यनुज्ञाम् ॥ ८॥
 | verse_line2  = लोकप्रसिद्धयशसस्तव कीर्तिनाशः ।
 }}
@@ Line 20,542: / Line 22,812: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं स्वपुत्रवचनं स निशम्य राजा
+| verse_lines  = एवं स्वपुत्रवचनं स निशम्य राजा;प्रोवाच नानुगुणमेतदहो मनस्ते ।;को नाम पाण्डुतनयेषु गुणोत्तमेषु;प्रीतिं न याति निजवीर्यभवोच्चयेषु(निजवीर्यभवोच्छ्रयेषु) ॥ ९॥
 | verse_line2  = प्रोवाच नानुगुणमेतदहो मनस्ते ।
 }}
@@ Line 20,551: / Line 22,822: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते हि स्वबाहुबलतोऽखिलभूपभूतिं
+| verse_lines  = ते हि स्वबाहुबलतोऽखिलभूपभूतिं;मय्याकृषन्ति नच वः प्रतिषेधकास्ते ।;तस्माच्छमं व्रज शुभाय कुलस्य तात;क्षेमाय नो भवति वो बलवद्विरोधः ॥ १०॥
 | verse_line2  = मय्याकृषन्ति नच वः प्रतिषेधकास्ते ।
 }}
@@ Line 20,560: / Line 22,832: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं ब्रुवत्यपि नृपे पुनराह पाप
+| verse_lines  = एवं ब्रुवत्यपि नृपे पुनराह पाप;आश्रित्य सौबलमतं यदि नैव पार्थान् ।;अन्यत्र यापयसि(प्रापयसि) नागपुरात् परेतान्;दृष्ट्वाऽखिलानपि हि नो मुदमेहि पार्थैः ॥ ११॥
 | verse_line2  = आश्रित्य सौबलमतं यदि नैव पार्थान् ।
 }}
@@ Line 20,569: / Line 22,842: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं निशम्य गदितं सुतहार्दपाशैः आकृष्यताऽशु स नृपोऽरिधरेच्छयैव ।
+| verse_lines  = एवं निशम्य गदितं सुतहार्दपाशैः आकृष्यताऽशु स नृपोऽरिधरेच्छयैव ।;प्रोवाच पुत्रमपि ते बलिनो न पार्थाः;शक्याः पुरात् तनय यापयितुं कथञ्चित् ॥ १२॥
 | verse_line2  = प्रोवाच पुत्रमपि ते बलिनो न पार्थाः
 }}
@@ Line 20,578: / Line 22,852: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आह पितरं(नृपतिम्) शकुनिं निरीक्ष्य
+| verse_lines  = इत्युक्त आह पितरं(नृपतिम्) शकुनिं निरीक्ष्य;सृष्टो मया विधिरिहाद्य शृणुष्व तं च ।;आसंस्त्रयोदश समा नगरं प्रविष्टे-;ष्वेतेषु तावदयमेव विधिर्मयेष्टः ॥ १३॥
 | verse_line2  = सृष्टो मया विधिरिहाद्य शृणुष्व तं च ।
 }}
@@ Line 20,587: / Line 22,862: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रौणेर्हि नास्ति सदृशो बलवान् प्रतापी
+| verse_lines  = द्रौणेर्हि नास्ति सदृशो बलवान् प्रतापी;सोऽयं मया बहुविधैः परमैरुपायैः ।;नीतो वशं वशगतोऽस्य च मातुलेन;साकं पिता तमनु चैष नदीप्रसूतः ॥ १४॥
 | verse_line2  = सोऽयं मया बहुविधैः परमैरुपायैः ।
 }}
@@ Line 20,596: / Line 22,872: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं हि सैनिकगणा अपि दानमानैः
+| verse_lines  = एवं हि सैनिकगणा अपि दानमानैः;प्रायो वशं मम गता अपि चैष कर्णः ।;अस्त्रे बलेऽप्यधिक एव सुरेन्द्रसूनोः;जेष्ये च मन्त्रबलतस्त्वहमेव भीमम् ॥ १५॥
 | verse_line2  = प्रायो वशं मम गता अपि चैष कर्णः ।
 }}
@@ Line 20,605: / Line 22,882: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्रिंशच्छतं परमकाः सुरदुर्लभाश्च
+| verse_lines  = त्रिंशच्छतं परमकाः सुरदुर्लभाश्च;दुर्वाससो हि मनवोऽद्य मया गृहीताः ।;अन्यत्र ते प्रविहिता नहि वीर्यवन्तः;स्युर्भीम इत्यहममून् न नियोजयामि ॥ १६॥
 | verse_line2  = दुर्वाससो हि मनवोऽद्य मया गृहीताः ।
 }}
@@ Line 20,614: / Line 22,892: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते वीर्यदा विजयदा अपि वारिवह्नि
+| verse_lines  = ते वीर्यदा विजयदा अपि वारिवह्नि;स्तम्भादिदाः सकलदेवनिकायरोधाः ।;वृष्ट्याद्यभीप्सितसमस्तकरा अमूभिः;जेष्यामि भीमममुमेकमयातयामैः ॥ १७॥
 | verse_line2  = स्तम्भादिदाः सकलदेवनिकायरोधाः ।
 }}
@@ Line 20,623: / Line 22,902: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सौहार्दमेषु यदिवाऽतितरां(यदि वा नितराम्) करोषि
+| verse_lines  = सौहार्दमेषु यदिवाऽतितरां(यदि वा नितराम्) करोषि;तत्रापि नैव हि मया क्रियते विरोधः ।;वत्स्यन्तु वारणवते भवतु स्म राष्ट्रं;तेषां तदेव मम नागपुरं त्वदर्थे ॥ १८॥
 | verse_line2  = तत्रापि नैव हि मया क्रियते विरोधः ।
 }}
@@ Line 20,632: / Line 22,912: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं स्वपुत्रपरिपालनतो यशस्ते
+| verse_lines  = एवं स्वपुत्रपरिपालनतो यशस्ते;भूयाद् विनश्यति परप्रसवातिपुष्टौ ।;जाते बले तव विरोधकृतश्च ते स्युः;स्वार्थं हि तावदनुयान्त्यपि केवलं त्वाम् ॥ १९॥
 | verse_line2  = भूयाद् विनश्यति परप्रसवातिपुष्टौ ।
 }}
@@ Line 20,641: / Line 22,922: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षत्तैक एव सततं परिपोषकोऽलं
+| verse_lines  = क्षत्तैक एव सततं परिपोषकोऽलं;तेषां मम द्विडथ मन्त्रबलादमुष्य ।;पौराश्च जानपदकाः(जानपदिकाः) सततं द्विषन्ति;मां तेष्वतीव दृढसौहृदचेतसश्च ॥ २०॥
 | verse_line2  = तेषां मम द्विडथ मन्त्रबलादमुष्य ।
 }}
@@ Line 20,650: / Line 22,932: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते तेषु(एतेषु) दूरगमितेषु निराश्रयत्वात्
+| verse_lines  = ते तेषु(एतेषु) दूरगमितेषु निराश्रयत्वात्;मामेव दुर्बलतया परितः श्रयन्ते ।;भीष्मादयश्च नहि तन्निकटे विरोधं;कुर्युर्विनश्यति गतेषु हि सौहृदं तत् ॥ २१॥
 | verse_line2  = मामेव दुर्बलतया परितः श्रयन्ते ।
 }}
@@ Line 20,659: / Line 22,942: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भेदः कुलस्य भविता कुलनाशहेतु
+| verse_lines  = भेदः कुलस्य भविता कुलनाशहेतु;अस्माभिरेषु सहितेषु पुरे वसत्सु ।;तस्मादुपायबलतः प्रतियापनीयाः;ते वारणावतमितो विहितोऽप्युपायः ॥ २२॥
 | verse_line2  = अस्माभिरेषु सहितेषु पुरे वसत्सु ।
 }}
@@ Line 20,668: / Line 22,952: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्णुर्जयन्त इति शम्भुसहाय आस्ते
+| verse_lines  = विष्णुर्जयन्त इति शम्भुसहाय आस्ते;देवोत्सवश्च सुमहान् भविताऽत्र सुष्ठु ।;भक्ताश्च ते हि नितरामरिशङ्खपाणौ;त्वच्चोदिताः समुपयान्ति तमुत्सवं द्राक् ॥ २३॥
 | verse_line2  = देवोत्सवश्च सुमहान् भविताऽत्र सुष्ठु ।
 }}
@@ Line 20,677: / Line 22,962: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अज्ञाप्य मत्पुरुषतां पुरुषैर्मदीयैः
+| verse_lines  = अज्ञाप्य मत्पुरुषतां पुरुषैर्मदीयैः;मध्यस्थवद् बहुगुणा उदिताश्च तत्र ।;तेषां पुरोऽत्र गमनाभिरुचिश्च जाता;द्रष्टुं पुरं बहुगुणं ननु पाण्डवानाम् ॥ २४॥
 | verse_line2  = मध्यस्थवद् बहुगुणा उदिताश्च तत्र ।
 }}
@@ Line 20,686: / Line 22,972: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवत्यथ सुते स तथेत्युवाच
+| verse_lines  = इत्युक्तवत्यथ सुते स तथेत्युवाच;प्राप्तेषु पाण्डुतनयेषु तथैव चोचे ।;ज्ञात्वैव तेऽपि नृपतेर्हृदयं समस्तं;जग्मुः पितेति पृथया सह नीतिहेतोः ॥ २५॥
 | verse_line2  = प्राप्तेषु पाण्डुतनयेषु तथैव चोचे ।
 }}
@@ Line 20,695: / Line 22,982: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमस्तदा ह(तदाऽऽह/तदैव) भविताऽत्र हि भैक्षचार
+| verse_lines  = भीमस्तदा ह(तदाऽऽह/तदैव) भविताऽत्र हि भैक्षचार;इत्येव सम्यगनुविद्य निजं न कर्म ।;त्याज्यं त्विति प्रतिजगाद निजाग्रजाय;यामो वयं नतु गृहात् स हि नः स्वधर्मः ॥ २६॥
 | verse_line2  = इत्येव सम्यगनुविद्य निजं न कर्म ।
 }}
@@ Line 20,704: / Line 22,992: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निष्कालयन्ति यदि नो निजधर्मसंस्थान्
+| verse_lines  = निष्कालयन्ति यदि नो निजधर्मसंस्थान्;योत्स्यामहेऽत्र नहि दस्युवधोऽप्यधर्मः ।;इत्यूचिवांसममुमाह च धर्मसूनुः;कीर्तिर्विनश्यति हि नो गुरुभिर्विरोधे ॥ २७॥
 | verse_line2  = योत्स्यामहेऽत्र नहि दस्युवधोऽप्यधर्मः ।
 }}
@@ Line 20,713: / Line 23,002: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवाक्यममुमग्रजमन्वगात् स
+| verse_lines  = इत्युक्तवाक्यममुमग्रजमन्वगात् स;भीमः प्रदर्श्य निजधर्ममथानुवृत्त्यै ।;दोषो भवेदुभयतो यत एव तेन;वाच्यः स्वधर्म उत न स्थितिरत्र कार्या ॥ २८॥
 | verse_line2  = भीमः प्रदर्श्य निजधर्ममथानुवृत्त्यै ।
 }}
@@ Line 20,722: / Line 23,012: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कीर्त्यर्थमेव निजधर्मपरिप्रहाणे
+| verse_lines  = कीर्त्यर्थमेव निजधर्मपरिप्रहाणे;प्राप्तेऽग्रजस्य वचनात् प्रविहातुमेव(प्रतिहातुं, प्रतिहन्तुम्) ।;भीमस्य दोषमुभयं प्रतिहन्तुमीशो;ज्येष्ठं चकार हरिरत्र सुतं वृषस्य ॥ २९॥
 | verse_line2  = प्राप्तेऽग्रजस्य वचनात् प्रविहातुमेव(प्रतिहातुं, प्रतिहन्तुम्) ।
 }}
@@ Line 20,731: / Line 23,022: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हन्तव्यतामुपगतेषु सुयोधनादि-
+| verse_lines  = हन्तव्यतामुपगतेषु सुयोधनादि-;ष्वन्योवधान्नहि भवेन्निजधर्म एव ।;पूर्वं वधे नहि समस्तश एव दोषाः;तेषां प्रयान्ति विवृतिं च तदर्थतोऽपि ॥ ३०॥
 | verse_line2  = ष्वन्योवधान्नहि भवेन्निजधर्म एव ।
 }}
@@ Line 20,740: / Line 23,032: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षत्ताऽथ चाऽह सुवचोऽन्त्यजभाषयैव
+| verse_lines  = क्षत्ताऽथ चाऽह सुवचोऽन्त्यजभाषयैव;धर्मात्मजं विषहुताशभयात् प्रतीताः ।;आध्वं त्विति स्म स तथेति वचोऽप्युदीर्य;प्रायाच्च वारणवतं पृथयाऽनुजैश्च ॥ ३१॥
 | verse_line2  = धर्मात्मजं विषहुताशभयात् प्रतीताः ।
 }}
@@ Line 20,749: / Line 23,042: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तान् हन्तुमेव च तदा धृतराष्ट्रसूनुः
+| verse_lines  = तान् हन्तुमेव च तदा धृतराष्ट्रसूनुः;लाक्षागृहं सपदि काञ्चनरत्नगूढम् ।;कृत्वाऽभ्ययातयदमुत्र हि(च) विष्णुपद्या(विष्णुपद्यां);स्वामात्यमेव च पुरोचननामधेयम् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = लाक्षागृहं सपदि काञ्चनरत्नगूढम् ।
 }}
@@ Line 20,758: / Line 23,052: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं प्रहस्त इति यस्त्वभवत् सुपापः
+| verse_lines  = पूर्वं प्रहस्त इति यस्त्वभवत् सुपापः;सोऽभ्येत्य पाण्डुतनयानभवच्च मन्त्री ।;दुर्योधनं प्रतिविहाय भवत्सकाशम्;आयात इत्यवददेषु स कूटवाक्यम् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = सोऽभ्येत्य पाण्डुतनयानभवच्च मन्त्री ।
 }}
@@ Line 20,767: / Line 23,062: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दिव्यं गृहं च भवतां हि मयोपनीतं
+| verse_lines  = दिव्यं गृहं च भवतां हि मयोपनीतं;प्रीत्यैव पापमनुयातुमहं न शक्तः ।;युष्मासु धर्मधृतिमत्सु सदा निवत्स्य;इत्यूचिवांसममुमाहुरहो सुभद्रम् ॥ ३४॥
 | verse_line2  = प्रीत्यैव पापमनुयातुमहं न शक्तः ।
 }}
@@ Line 20,776: / Line 23,072: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैव जातुषगृहं वसया समेतं
+| verse_lines  = दृष्ट्वैव जातुषगृहं वसया समेतं;तद्गन्धतो वृषसुतः पवमानजातम् ।;तं चातिपापमवदत् सुमुखैष पापो;हन्तुं न इच्छति सदा भव च प्रतीतः ॥ ३५॥
 | verse_line2  = तद्गन्धतो वृषसुतः पवमानजातम् ।
 }}
@@ Line 20,785: / Line 23,082: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षत्ताऽथ नीतिबलतोऽखिललोकवृत्तं
+| verse_lines  = क्षत्ताऽथ नीतिबलतोऽखिललोकवृत्तं;जानन् स्वचारमुखतः खनकाय चोचे ।;उक्त्वैव धर्मतनयाय मदीयवाक्यं;पूर्वोक्तमाशु कुरु तत्र बिलं सुदूरम् ॥ ३६॥
 | verse_line2  = जानन् स्वचारमुखतः खनकाय चोचे ।
 }}
@@ Line 20,794: / Line 23,092: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चक्रे स चैवमथ वर्त्म वृतिच्छलेन
+| verse_lines  = चक्रे स चैवमथ वर्त्म वृतिच्छलेन;द्वारं च तस्य स पिधाय ययौ गृहं स्वम् ।;भीमः पुरोचन उभावपि तौ वधाय;च्छिद्रार्थिनौ मिथ उतोषतुरब्दकार्द्धम् ॥ ३७॥
 | verse_line2  = द्वारं च तस्य स पिधाय ययौ गृहं स्वम् ।
 }}
@@ Line 20,803: / Line 23,102: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्याग्रजा च सहिता सुतपञ्चकेन
+| verse_lines  = तस्याग्रजा च सहिता सुतपञ्चकेन;तत्राऽगमत् तदनु मारुतिरेष कालः ।;इत्थं विचिन्त्य स निशाम्य च तान् प्रसुप्तान्;भ्रातॄंश्च मातरमथाऽशु बिले न्यधात् प्राक् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = तत्राऽगमत् तदनु मारुतिरेष कालः ।
 }}
@@ Line 20,812: / Line 23,112: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं भागिनेयसहितं भगिनीं च तस्य
+| verse_lines  = तं भागिनेयसहितं भगिनीं च तस्य;पापां ददाह सगृहां पवमानसूनुः ।;साऽप्यागता हि गरलेन निहन्तुमेतान्;भीमस्य पूर्वभुजितो न शशाक चैतत् ॥ ३९॥
 | verse_line2  = पापां ददाह सगृहां पवमानसूनुः ।
 }}
@@ Line 20,821: / Line 23,122: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तप्तं तया ससुतया च तपो नितान्तं
+| verse_lines  = तप्तं तया ससुतया च तपो नितान्तं;स्यां सूनुभिः सह बलाददितिस्तथाऽब्दात् ।;तस्या अदाच्च गिरिशो यदि पुत्रकैस्त्वं;युक्ता न यासि मृतिमेष वरस्तवेति ॥ ४०॥
 | verse_line2  = स्यां सूनुभिः सह बलाददितिस्तथाऽब्दात् ।
 }}
@@ Line 20,830: / Line 23,132: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानन्निदं सकलमेव स(च) भीमसेनो
+| verse_lines  = जानन्निदं सकलमेव स(च) भीमसेनो;हत्वा सुतैः सह कुबुद्धिमिमां हि तं च ।;भ्रातॄंश्च मातरमुदूह्य ययौ बिलात् स;निर्गत्य भीतिवशतोऽबलतां प्रयातान् ॥ ४१॥
 | verse_line2  = हत्वा सुतैः सह कुबुद्धिमिमां हि तं च ।
 }}
@@ Line 20,839: / Line 23,142: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञात्वा पुरोचनवधं यदि भीष्ममुख्यैः
+| verse_lines  = ज्ञात्वा पुरोचनवधं यदि भीष्ममुख्यैः;वैचित्रवीर्यतनया अभियोधयेयुः ।;किं नो भवेदिति भयं सुमहद् विवेश;भीमं त्वृते च तनयान् सकलान् पृथायाः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = वैचित्रवीर्यतनया अभियोधयेयुः ।
 }}
@@ Line 20,848: / Line 23,152: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमोऽभयोऽपि गुरुभिः स्वमुखेन युद्धम्
+| verse_lines  = भीमोऽभयोऽपि गुरुभिः स्वमुखेन युद्धम्;अप्रीयमाण उत धर्मजवाक्यहेतोः ।;ऊह्यैव तानपि(तान् उरु) ययौ द्युनदीं च तीर्त्वा;क्षत्त्राऽतिसृष्टमधिरुह्य(क्षत्ता निसृष्टमधिरुह्य) जलप्रयाणम् ॥ ४३॥
 | verse_line2  = अप्रीयमाण उत धर्मजवाक्यहेतोः ।
 }}
@@ Line 20,857: / Line 23,162: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विश्वासिता विदुरपूर्ववचोभिरेव
+| verse_lines  = विश्वासिता विदुरपूर्ववचोभिरेव;दाशोदिताभिरधिरुह्य च भीमपृष्ठम् ।;सर्वे ययुर्वनमथाभ्युदिते च सूर्ये;दृष्ट्वैव सप्त मृतकानरुदंश्च(मृतकान् रुरुदुश्च) पौराः ॥ ४४॥
 | verse_line2  = दाशोदिताभिरधिरुह्य च भीमपृष्ठम् ।
 }}
@@ Line 20,866: / Line 23,172: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हा पाण्डवानदहदेष हि धार्तराष्ट्रो
+| verse_lines  = हा पाण्डवानदहदेष हि धार्तराष्ट्रो;धर्मस्थितान् कुमतिरेव पुरोचनेन ।;सोऽप्येष दग्ध इह दैववशात् सुपापः;को नाम सत्सु विषमः प्रभवेत् सुखाय ॥ ४५॥
 | verse_line2  = धर्मस्थितान् कुमतिरेव पुरोचनेन ।
 }}
@@ Line 20,875: / Line 23,182: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पौरेभ्य एव निखिलेन च भीष्ममुख्या
+| verse_lines  = पौरेभ्य एव निखिलेन च भीष्ममुख्या;वैचित्रवीर्यसहितास्तु निशम्य हेति ।;ऊचुः सुदुःखितधियोऽथ सुयोधनाद्याः;क्षत्ता मृषैव रुरुदुर्युयुजुश्च कर्म ॥ ४६॥
 | verse_line2  = वैचित्रवीर्यसहितास्तु निशम्य हेति ।
 }}
@@ Line 20,884: / Line 23,192: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमोऽप्युदूह्य वनमाप हिडिम्बकस्य
+| verse_lines  = भीमोऽप्युदूह्य वनमाप हिडिम्बकस्य;भ्रातॄन् पृथां च तृषितैरभियाचितश्च ।;पानीयमुत्तरपटेऽम्बुजपत्रनद्धं;दूरादुदूह्य ददृशे स्वपतोऽथ तांश्च ॥ ४७॥
 | verse_line2  = भ्रातॄन् पृथां च तृषितैरभियाचितश्च ।
 }}
@@ Line 20,893: / Line 23,202: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रक्षार्थमेव परिजाग्रति भीमसेने
+| verse_lines  = रक्षार्थमेव परिजाग्रति भीमसेने;रक्षः स्वसारमभियापयते हिडिम्बीम् ।;सा रूपमेत्य शुभमेव ददर्श भीमं;साक्षात् समस्तशुभलक्षणसारभूतम् ॥ ४८॥
 | verse_line2  = रक्षः स्वसारमभियापयते हिडिम्बीम् ।
 }}
@@ Line 20,902: / Line 23,212: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा राक्षसीतनुमवाप सुरेन्द्रलोक
+| verse_lines  = सा राक्षसीतनुमवाप सुरेन्द्रलोक;श्रीरेव शक्रदयिता त्वपरैव शच्याः ।;शापात् स्पृधा पतिमवाप्य च मारुतिं (मारुतं) सा;प्राप्तुं निजां तनुमयाचत भीमसेनम् ॥ ४९॥
 | verse_line2  = श्रीरेव शक्रदयिता त्वपरैव शच्याः ।
 }}
@@ Line 20,911: / Line 23,222: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तां भीम आह कमनीयतनुं न पूर्वं
+| verse_lines  = तां भीम आह कमनीयतनुं न पूर्वं;ज्येष्ठादुपैमि वनितां नहि धर्म एषः ।;सा चाऽह कामवशगा पुनरेतदेव;स्वावेशयुग्धि मरुदग्र्यपरिग्रहस्य ॥ ५०॥
 | verse_line2  = ज्येष्ठादुपैमि वनितां नहि धर्म एषः ।
 }}
@@ Line 20,920: / Line 23,232: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा भारती वरमिमं प्रददावमुष्यै
+| verse_lines  = सा भारती वरमिमं प्रददावमुष्यै;स्वावेशमात्मदयितस्य च सङ्गमेन ।;शापाद् विमुक्तिमतितीव्रतपःप्रसन्ना;तेनाऽह(तेनाऽप) सा निजतनुं पवमानसूनोः ॥ ५१॥
 | verse_line2  = स्वावेशमात्मदयितस्य च सङ्गमेन ।
 }}
@@ Line 20,929: / Line 23,242: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानं च नैजमभिदर्शयितुं पुनश्च
+| verse_lines  = ज्ञानं च नैजमभिदर्शयितुं पुनश्च;प्राहेश्वरोऽखिलजगद्गुरुरिन्दिरेशः ।;व्यासस्वरूप इह चेत्य परश्व एव;मां ते प्रदास्यति तदा प्रकरोषि मेऽर्थ्यम् ॥ ५२॥
 | verse_line2  = प्राहेश्वरोऽखिलजगद्गुरुरिन्दिरेशः ।
 }}
@@ Line 20,938: / Line 23,252: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = काले तदैव कुपितः प्रययौ हिडिम्बो
+| verse_lines  = काले तदैव कुपितः प्रययौ हिडिम्बो;भीमं निहन्तुमपि तां च निजस्वसारम् ।;भक्षार्थमेव हि पुरा स तु तां न्ययुङ्क्त;नेतुं च तानथ समासददाशु भीमम् ॥ ५३॥
 | verse_line2  = भीमं निहन्तुमपि तां च निजस्वसारम् ।
 }}
@@ Line 20,947: / Line 23,262: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा भीममेव शरणं प्रजगाम तां च
+| verse_lines  = सा भीममेव शरणं प्रजगाम तां च;भ्रातॄंश्च मातरमथावितुमभ्ययात् तम् ।;भीमः सुदूरमपकृष्य सहोदराणां;निद्राप्रभङ्गभयतो युयुधेऽमुना च ॥ ५४॥
 | verse_line2  = भ्रातॄंश्च मातरमथावितुमभ्ययात् तम् ।
 }}
@@ Line 20,956: / Line 23,272: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तौ मुष्टिभिस्तरुभिरश्मभिरद्रिभिश्च
+| verse_lines  = तौ मुष्टिभिस्तरुभिरश्मभिरद्रिभिश्च;युद्ध्वा नितान्तरवतः प्रतिबोधितांस्तान् ।;सञ्चक्रतुस्तदनु सोदरसम्भ्रमं तं;दृष्ट्वैव मारुतिरहन्नुरसि स्म रक्षः ॥ ५५॥
 | verse_line2  = युद्ध्वा नितान्तरवतः प्रतिबोधितांस्तान् ।
 }}
@@ Line 20,965: / Line 23,282: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद् भीमबाहुबलताडितमीशवाक्यात्
+| verse_lines  = तद् भीमबाहुबलताडितमीशवाक्यात्;सर्वैरजेयमपि भूमितले पपात ।;वक्त्रस्रवद्बहुलशोणितमाप मृत्युं;प्रायात् तमोऽन्धमपि नित्यमथ क्रमेण ॥ ५६॥
 | verse_line2  = सर्वैरजेयमपि भूमितले पपात ।
 }}
@@ Line 20,974: / Line 23,292: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हत्वैव शर्ववररक्षितराक्षसं तं
+| verse_lines  = हत्वैव शर्ववररक्षितराक्षसं तं;सर्वैरवध्यमपि सोदरमातृयुक्तः ।;भीमो ययौ तमनु सा प्रययौ हिडिम्बी;कुन्ती युधिष्ठिरमथास्य कृते ययाचे ॥ ५७॥
 | verse_line2  = सर्वैरवध्यमपि सोदरमातृयुक्तः ।
 }}
@@ Line 20,983: / Line 23,302: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताभ्यामनूक्तमपि यन्न करोति भीमः
+| verse_lines  = ताभ्यामनूक्तमपि यन्न करोति भीमः;प्रादुर्बभूव निखिलोरुगुणाभिपूर्णः ।;व्यासात्मको हरिरनन्तसुखाम्बुराशिः(अनन्तसुखाब्धिराशिः);विद्यामरीचिविततः सकलोत्तमोऽलम् ॥ ५८॥
 | verse_line2  = प्रादुर्बभूव निखिलोरुगुणाभिपूर्णः ।
 }}
@@ Line 20,992: / Line 23,312: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैव तं परममोदिन आशु पार्था
+| verse_lines  = दृष्ट्वैव तं परममोदिन आशु पार्था;मात्रा सहैव परिपूज्य गुरुं विरिञ्चेः ।;सल्लालिताश्च (उल्लालिताश्च) हरिणा परमातिहार्द;प्रोत्फुल्लपद्मनयनेन सदोपविष्टाः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = मात्रा सहैव परिपूज्य गुरुं विरिञ्चेः ।
 }}
@@ Line 21,001: / Line 23,322: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तान् भक्तिनम्रशिरसः समुदीक्ष्य कृष्णो
+| verse_lines  = तान् भक्तिनम्रशिरसः समुदीक्ष्य कृष्णो;भीमं जगाद नत आशु हिडिम्बया च ।;एतां गृहाण युवतीं सुरसद्मशोभां;जाते सुते सहसुता प्रतियातु चैषा ॥ ६०॥
 | verse_line2  = भीमं जगाद नत आशु हिडिम्बया च ।
 }}
@@ Line 21,010: / Line 23,332: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं ब्रुवत्यगणितोरुगुणे रमेश
+| verse_lines  = एवं ब्रुवत्यगणितोरुगुणे रमेश;ओमित्युदीर्य कृतवांश्च तथैव भीमः ।;स्कन्धेन चोह्य विबुधाचरितप्रदेशान्;भीमं प्रयात्युदय एव रवेर्हिडिम्बी ॥ ६१॥
 | verse_line2  = ओमित्युदीर्य कृतवांश्च तथैव भीमः ।
 }}
@@ Line 21,019: / Line 23,342: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा नन्दनादिषु वनेषु विहृत्य तेन
+| verse_lines  = सा नन्दनादिषु वनेषु विहृत्य तेन;सायं प्रयाति पृथया सहितांश्च पार्थान् ।;एवं ययावपि तयोरिह वत्सरार्द्धो;जातश्च सूनुरतिवीर्यबलोपपन्नः ॥ ६२॥
 | verse_line2  = सायं प्रयाति पृथया सहितांश्च पार्थान् ।
 }}
@@ Line 21,028: / Line 23,352: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवोऽपि राक्षसतनुर्निर्हृतिः पुरा य
+| verse_lines  = देवोऽपि राक्षसतनुर्निर्हृतिः पुरा य;आवेशयुक् च गिरिशस्य घटोत्कचाख्यः ।;पूर्वं घटोपमममुष्य शिरो बभूव;केशा निमेषत उदासुरतो हि नाम ॥ ६३॥
 | verse_line2  = आवेशयुक् च गिरिशस्य घटोत्कचाख्यः ।
 }}
@@ Line 21,037: / Line 23,362: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जाते सुते समयतो भगवत्कृतात् स
+| verse_lines  = जाते सुते समयतो भगवत्कृतात् स;भीमो जगाद ससुतां गमनाय तां च ।;स्मृत्याऽभियान उभयोरपि सा प्रतिज्ञां;तेषां विधाय च ययौ सुरलोकमेव ॥ ६४॥
 | verse_line2  = भीमो जगाद ससुतां गमनाय तां च ।
 }}
@@ Line 21,046: / Line 23,372: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यासोऽपि पाण्डुतनयैः सहितो बकस्य
+| verse_lines  = व्यासोऽपि पाण्डुतनयैः सहितो बकस्य;रौद्राद् वराज्जयवधापगतस्य नित्यम् ।;यातो वधाय परमागणितोरुधामा;पूर्णाक्षयोरुसुख आशु तदैकचक्राम् ॥ ६५॥
 | verse_line2  = रौद्राद् वराज्जयवधापगतस्य नित्यम् ।
 }}
@@ Line 21,055: / Line 23,382: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तान् ब्राह्मणस्य च गृहे प्रणिधाय कृष्णः
+| verse_lines  = तान् ब्राह्मणस्य च गृहे प्रणिधाय कृष्णः;शिष्या ममैत इति विप्रकुमाररूपान् ।;आयामि काल इति ताननुशास्य चायात्;ते तत्र वासमथ चक्रुरनूच्य वेदान् ॥ ६६॥
 | verse_line2  = शिष्या ममैत इति विप्रकुमाररूपान् ।
 }}
@@ Line 21,064: / Line 23,392: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भिक्षामटत्सु सततं प्रतिहुङ्कृतेन
+| verse_lines  = भिक्षामटत्सु सततं प्रतिहुङ्कृतेन;भीमे विशां सदन एव गृहप्रमाणम् ।;भाण्डं कुलालविहितं प्रतिगृह्य गच्छ-;त्याशङ्कयाऽवगमनस्य तमाह धार्मः ॥ ६७॥
 | verse_line2  = भीमे विशां सदन एव गृहप्रमाणम् ।
 }}
@@ Line 21,073: / Line 23,402: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्थूलं हि सद्म पृथिवीसहितं त्वरक्ष
+| verse_lines  = स्थूलं हि सद्म पृथिवीसहितं त्वरक्ष;उद्धृत्य वह्निमुखतस्तदु(तदुतैकदोष्णा) चैकदोष्णा ।;भाण्डं तदर्थमुरु कुम्भकरेण दत्तं;भिक्षां च तेन चरसि प्रतिहुङ्कृतेन ॥ ६८॥
 | verse_line2  = उद्धृत्य वह्निमुखतस्तदु(तदुतैकदोष्णा) चैकदोष्णा ।
 }}
@@ Line 21,082: / Line 23,412: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मस्य ते सुनियतेर्बलश्च बोधो
+| verse_lines  = धर्मस्य ते सुनियतेर्बलश्च बोधो;भूयात् सुयोधनजनस्य ततो भयं मे ।;मात्रा सहैव वस फल्गुनपूर्वकैस्त्वम्;आनीतमेव परिभुङ्क्ष्व नतु व्रजेथाः ॥ ६९॥
 | verse_line2  = भूयात् सुयोधनजनस्य ततो भयं मे ।
 }}
@@ Line 21,091: / Line 23,422: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आशु स चकार तथैव भीमः
+| verse_lines  = इत्युक्त आशु स चकार तथैव भीमः;तेऽपि स्वधर्मपरिरक्षणहेतुमौनाः ।;भिक्षां चरन्त्यथ चतुर्ष्वपि तेषु याते-;ष्वेकत्र मातृसहितः स कदाचिदास्ते ॥ ७०॥
 | verse_line2  = तेऽपि स्वधर्मपरिरक्षणहेतुमौनाः ।
 }}
@@ Line 21,100: / Line 23,432: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्काल एव रुदितं निजवासहेतोः
+| verse_lines  = तत्काल एव रुदितं निजवासहेतोः;विप्रस्य दारसहितस्य निशम्य भीमः ।;स्त्रीबालसंयुतगृहे शिशुलालनादौ (शिशुपालनादौ);लज्जेदिति स्म जननीमवदन्नचागात् ॥ ७१॥
 | verse_line2  = विप्रस्य दारसहितस्य निशम्य भीमः ।
 }}
@@ Line 21,109: / Line 23,442: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानीहि विप्ररुदितं कुत इत्यतश्च
+| verse_lines  = जानीहि विप्ररुदितं कुत इत्यतश्च;योग्यं विधास्य इति सा प्रययौ च शीघ्रम् ।;सा संवृतैव सकलं वचनं गृहेऽस्य;शुश्राव विप्रवर आह तदा प्रियां सः ॥ ७२॥
 | verse_line2  = योग्यं विधास्य इति सा प्रययौ च शीघ्रम् ।
 }}
@@ Line 21,118: / Line 23,452: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दातव्य एव हि करोऽद्य च रक्षसस्य
+| verse_lines  = दातव्य एव हि करोऽद्य च रक्षसस्य;साक्षाद् बकस्य गिरिसन्निभभक्ष्यभोज्यः(गिरिसन्निभभक्षभोज्यः) ।;पुंसाऽनसा च सहितानडुहा पुमांस्तु;नैवास्ति नोऽप्रददतां(नो प्रददतां) च समस्तनाशः ॥ ७३॥
 | verse_line2  = साक्षाद् बकस्य गिरिसन्निभभक्ष्यभोज्यः(गिरिसन्निभभक्षभोज्यः) ।
 }}
@@ Line 21,127: / Line 23,462: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्यत्र याम इति पूर्वमुदाहृतं मे
+| verse_lines  = अन्यत्र याम इति पूर्वमुदाहृतं मे;नैतत् प्रिये तव मनोगतमास तेन ।;यास्यामि राक्षसमुखं स्वयमेव मर्तुं;भार्यैनमाह न भवानहमत्र यामि ॥ ७४॥
 | verse_line2  = नैतत् प्रिये तव मनोगतमास तेन ।
 }}
@@ Line 21,136: / Line 23,472: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अर्थे तवाद्य तनुसन्त्यजनादहं स्यां
+| verse_lines  = अर्थे तवाद्य तनुसन्त्यजनादहं स्यां;लोके सतीप्रचरिते(सती प्रचलिते) तदृते त्वधश्च ।;कन्याऽऽह चैनमहमेव(चैनमहमेवि) न कन्ययाऽर्थ;इत्युक्त आह धिगिति स्म स विप्रवर्यः ॥ ७५॥
 | verse_line2  = लोके सतीप्रचरिते(सती प्रचलिते) तदृते त्वधश्च ।
 }}
@@ Line 21,145: / Line 23,482: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कन्योदिता बत कुलद्वयतारिणीति
+| verse_lines  = कन्योदिता बत कुलद्वयतारिणीति;जाया सखेति वचनं श्रुतिगं सुतश्च ।;आत्मैव तेन नतु जीवनहेतुतोऽहं;धीपूर्वकं न्रशनके(नृशनके) प्रतिपादयामि ॥ ७६॥
 | verse_line2  = जाया सखेति वचनं श्रुतिगं सुतश्च ।
 }}
@@ Line 21,154: / Line 23,492: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं रुदत्सु सहितेषु कुमारकोऽस्य
+| verse_lines  = एवं रुदत्सु सहितेषु कुमारकोऽस्य;प्राह स्वहस्तगतृणं प्रतिदर्श्य चैषाम् ।;एतेन राक्षसमहं निहनिष्य एवे-;त्युक्ते सुवाक्यमनु सा प्रविवेश कुन्ती ॥ ७७॥
 | verse_line2  = प्राह स्वहस्तगतृणं प्रतिदर्श्य चैषाम् ।
 }}
@@ Line 21,163: / Line 23,502: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पृष्टस्तयाऽऽह स तु विप्रवरो बकस्य
+| verse_lines  = पृष्टस्तयाऽऽह स तु विप्रवरो बकस्य;वीर्यं बलं च दितिजारिभिरप्यसह्यम् ।;संवत्सरत्रययुते दशके करं च;प्रातिस्विकं दशमुखस्य च मातुलस्य ॥ ७८॥
 | verse_line2  = वीर्यं बलं च दितिजारिभिरप्यसह्यम् ।
 }}
@@ Line 21,172: / Line 23,512: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा तमुग्रबलमत्युरुवीर्यमेव
+| verse_lines  = श्रुत्वा तमुग्रबलमत्युरुवीर्यमेव;रामायणे रघुवरोरुशरातिभीतम् ।;विष्टं बिलेष्वथ नृपान् वशमाशु कृत्वा;भीत्यैव तैस्तदनु दत्तकरं ननन्द ॥ ७९॥
 | verse_line2  = रामायणे रघुवरोरुशरातिभीतम् ।
 }}
@@ Line 21,181: / Line 23,522: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं बलाढ्यममुमाशु निहत्य भीमः
+| verse_lines  = एवं बलाढ्यममुमाशु निहत्य भीमः;कीर्तिं च धर्ममधिकं प्रतियास्यतीह ।;सर्वे वयं च तमनु प्रगृहीतधर्मा(प्र गृहीतधर्मा);यास्याम इत्यवददाशु धरासुरं तम् ॥ ८०॥
 | verse_line2  = कीर्तिं च धर्ममधिकं प्रतियास्यतीह ।
 }}
@@ Line 21,190: / Line 23,532: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्ति स्म विप्रवर पञ्च सुता ममाद्य
+| verse_lines  = सन्ति स्म विप्रवर पञ्च सुता ममाद्य;तेष्वेक एव नरवैरिमुखाय यातु ।;इत्युक्त आह स न ते सुतवध्ययाऽहं;पापो भवानि(भवामि)तव हन्त मनोऽतिधीरम् ॥ ८१॥
 | verse_line2  = तेष्वेक एव नरवैरिमुखाय यातु ।
 }}
@@ Line 21,199: / Line 23,542: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्तैवमाह च पृथा तनये मदीये
+| verse_lines  = उक्तैवमाह च पृथा तनये मदीये;विद्याऽस्ति दिक्पतिभिरप्यविषह्यरूपा ।;उक्तोऽपि नो गुरुभिरेष नियुङ्क्त एतां;वध्यस्तथाऽपि न सुरासुरपालकैश्च ॥ ८२॥
 | verse_line2  = विद्याऽस्ति दिक्पतिभिरप्यविषह्यरूपा ।
 }}
@@ Line 21,208: / Line 23,552: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्त्वैवमेत्य निखिलं च जगाद भीम
+| verse_lines  = उक्त्वैवमेत्य निखिलं च जगाद भीम;उद्धर्ष आस स निशम्य महास्वधर्मम् ।;प्राप्तं विलोक्य तमतीव विघूर्णनेत्रं;दृष्ट्वा जगाद यमसूनुरुपेत्य चान्यैः ॥ ८३॥
 | verse_line2  = उद्धर्ष आस स निशम्य महास्वधर्मम् ।
 }}
@@ Line 21,217: / Line 23,562: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मातः किमेष मुदितोऽतितरामिति स्म(मुदितो नितराम्)
+| verse_lines  = मातः किमेष मुदितोऽतितरामिति स्म(मुदितो नितराम्);तस्मै च सा निखिलमाह स चाब्रवीत् ताम् ।;कष्टं त्वया कृतमहो बलमेव यस्य;सर्वे श्रिता वयममुं च निहंसि (विहंसि) भीमम् ॥ ८४॥
 | verse_line2  = तस्मै च सा निखिलमाह स चाब्रवीत् ताम् ।
 }}
@@ Line 21,226: / Line 23,572: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यद्बाहुवीर्यपरमाश्रयतो हि राज्यम्
+| verse_lines  = यद्बाहुवीर्यपरमाश्रयतो हि राज्यम्;इच्छाम एव निखिलारिवधं स्वधर्मम् ।;सोऽयं त्वयाऽद्य निशिचारिमुखाय(निशिचारमुखाय)मातः;प्रस्थाप्यते वद ममाऽशु कयैव बुद्ध्या ॥ ८५॥
 | verse_line2  = इच्छाम एव निखिलारिवधं स्वधर्मम् ।
 }}
@@ Line 21,235: / Line 23,582: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवन्तममुमाह सुधीरबुद्धिः
+| verse_lines  = इत्युक्तवन्तममुमाह सुधीरबुद्धिः;कुन्ती न पुत्रक निहन्तुमयं हि शक्यः ।;सर्वैः सुरैरसुरयोगिभिरप्यनेन;चूर्णीकृतो हि शतशृङ्गगिरिः प्रसूत्याम् ॥ ८६॥
 | verse_line2  = कुन्ती न पुत्रक निहन्तुमयं हि शक्यः ।
 }}
@@ Line 21,244: / Line 23,592: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एष स्वयं हि मरुदेव नरात्मकोऽभूत्
+| verse_lines  = एष स्वयं हि मरुदेव नरात्मकोऽभूत्;को नाम हन्तुमिममाप्तबलो जगत्सु ।;इत्येवमस्त्विति स तामवदत् परेद्युः;भीमो जगाम शकटेन कृतोरुभोगः ॥ ८७॥
 | verse_line2  = को नाम हन्तुमिममाप्तबलो जगत्सु ।
 }}
@@ Line 21,253: / Line 23,602: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गत्वा त्वरन् बकवनाय सकाशमाशु
+| verse_lines  = गत्वा त्वरन् बकवनाय सकाशमाशु;भीमः सपायससुभक्ष्यपयोघटाद्यैः ।;युक्तं च शैलनिभमुत्तममन्नराशिं;स्पर्शात् पुरैव नरभक्षितुरत्तुमैच्छत् ॥ ८८॥
 | verse_line2  = भीमः सपायससुभक्ष्यपयोघटाद्यैः ।
 }}
@@ Line 21,262: / Line 23,612: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनैव चान्नसमितौ परिभुज्यमान
+| verse_lines  = तेनैव चान्नसमितौ परिभुज्यमान;उत्पाट्य वृक्षममुमाद्रवदाशु रक्षः ।;वामेन मारुतिरपोह्य तदा प्रहारान्;हस्तेन भोज्यमखिलं सहभक्ष्यमादत् ॥ ८९॥
 | verse_line2  = उत्पाट्य वृक्षममुमाद्रवदाशु रक्षः ।
 }}
@@ Line 21,271: / Line 23,622: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पीत्वा पयो त्वरित एनमवेक्षमाण(अवेक्ष्यमाण)
+| verse_lines  = पीत्वा पयो त्वरित एनमवेक्षमाण(अवेक्ष्यमाण);आचम्य तेन युयुधे गुरुवृक्षशैलैः ।;तेनाऽहतोऽथ बहुभिर्गिरिभिर्बलेन;जग्राह चैनमथ भूमितले पिपेष ॥ ९०॥
 | verse_line2  = आचम्य तेन युयुधे गुरुवृक्षशैलैः ।
 }}
@@ Line 21,280: / Line 23,632: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आक्रम्य पादमपि पादतलेन तस्य
+| verse_lines  = आक्रम्य पादमपि पादतलेन तस्य;दोर्भ्यां प्रगृह्य च परं विददार भीमः ।;मृत्वा स चोरु तम एव जगाम पापो;विष्णुद्विडेव हि शनैरनिवृत्ति चोग्रम् ॥ ९१॥
 | verse_line2  = दोर्भ्यां प्रगृह्य च परं विददार भीमः ।
 }}
@@ Line 21,289: / Line 23,642: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हत्वा तमक्षतबलो जगदन्तकं स
+| verse_lines  = हत्वा तमक्षतबलो जगदन्तकं स;यो राक्षसो न वश आस जरासुतस्य ।;भौमस्य पूर्वमपि नो भरतस्य राज्ञो;भीमो न्यधापयदमुष्य शरीरमग्रे ॥ ९२॥
 | verse_line2  = यो राक्षसो न वश आस जरासुतस्य ।
 }}
@@ Line 21,298: / Line 23,652: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वार्येव तत् प्रतिनिधाय पुनः स भीमः
+| verse_lines  = द्वार्येव तत् प्रतिनिधाय पुनः स भीमः;स्नात्वा जगाम निजसोदरपार्श्वमेव ।;श्रुत्वाऽस्य कर्म परमं तुतुषुः समेता;मात्रा च ते तदनुभीतियुताः पुरस्थाः(भीतियुताश्च जाताः) ॥ ९३॥
 | verse_line2  = स्नात्वा जगाम निजसोदरपार्श्वमेव ।
 }}
@@ Line 21,307: / Line 23,662: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैव राक्षसशरीरमुरु प्रभीता
+| verse_lines  = दृष्ट्वैव राक्षसशरीरमुरु प्रभीता;ज्ञात्वैव हेतुभिरथ क्रमशो मृतं च ।;विप्रस्य तस्य वचनादपि भीमसेन-;भग्नं निशम्य परमं तुतुषुश्च तस्मै ॥ ९४॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वैव हेतुभिरथ क्रमशो मृतं च ।
 }}
@@ Line 21,316: / Line 23,672: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्नात्मकं करममुष्य च सम्प्रचक्रुः
+| verse_lines  = अन्नात्मकं करममुष्य च सम्प्रचक्रुः;सोऽप्येनमाशु(सोऽप्येतमाशु) नरसिंहवपुर्धरस्य ।;चक्रे हरेस्तदनु सत्यवतीसुतस्य;विष्णोर्हि वाक्प्रमुदिताः(वाक्प्रचुदिताः) प्रययुस्ततश्च ॥ ९५॥
 | verse_line2  = सोऽप्येनमाशु(सोऽप्येतमाशु) नरसिंहवपुर्धरस्य ।
 }}
@@ Line 21,325: / Line 23,682: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्पत्तिपूर्वककथां द्रुपदात्मजाया
+| verse_lines  = उत्पत्तिपूर्वककथां द्रुपदात्मजाया;व्यासो ह्यनूच्य जगतां गुरुरीश्वरेशः(गुरुरीश्वरश्च) ।;यातेत्यचोदयदथाप्यपरे द्विजाग्र्याः;तान् ब्राह्मणा इति भुजिर्भवतेति चोचुः(भवतीति चोचुः) ॥ ९६॥
 | verse_line2  = व्यासो ह्यनूच्य जगतां गुरुरीश्वरेशः(गुरुरीश्वरश्च) ।
 }}
@@ Line 21,334: / Line 23,692: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं हि पार्षत इमान् जतुगेहदग्धान्
+| verse_lines  = पूर्वं हि पार्षत इमान् जतुगेहदग्धान्;श्रुत्वाऽतिदुःखितमनाः पुनरेव(पुनरेष) मन्त्रः ।;याजोपयाजमुखनिस्सृत एवमेष;नासत्यतार्ह इति जीवनमेषु मेने ॥ ९७॥
 | verse_line2  = श्रुत्वाऽतिदुःखितमनाः पुनरेव(पुनरेष) मन्त्रः ।
 }}
@@ Line 21,343: / Line 23,702: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यत्रक्‍वचित् प्रतिवसन्ति निलीनरूपाः
+| verse_lines  = यत्रक्‍वचित् प्रतिवसन्ति निलीनरूपाः;पार्था इति स्म स तु फल्गुनकारणेन ।;चक्रे स्वयम्बरविघोषणमाशु राजा;स्वन्यैरधार्यधनुरीशवराच्च चक्रे ॥ ९८॥
 | verse_line2  = पार्था इति स्म स तु फल्गुनकारणेन ।
 }}
@@ Line 21,352: / Line 23,712: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्काल एव वसुदेवसुतोऽपि कृष्णः
+| verse_lines  = तत्काल एव वसुदेवसुतोऽपि कृष्णः;सम्पूर्णनैजपरिबोधत एव सर्वम् ।;जानन्नपि स्म हलिना सहितो जगाम;पार्थान् निशम्य च मृतानथ कुल्यहेतोः ॥ ९९॥
 | verse_line2  = सम्पूर्णनैजपरिबोधत एव सर्वम् ।
 }}
@@ Line 21,361: / Line 23,722: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स प्राप्य(सम्प्राप्य) हस्तिनपुरं धृतराष्ट्रपुत्रान्
+| verse_lines  = स प्राप्य(सम्प्राप्य) हस्तिनपुरं धृतराष्ट्रपुत्रान्;संवञ्चयंस्तदनुसारिकथाश्च कृत्वा(श्रुत्वा) ।;भीष्मादिभिः परिगतो(परिगताप्रियवत्,परिवृतोऽप्रियवत्)ऽप्रियवज्जगाम द्वारावतीमुदितपूर्णसुनित्यसौख्यः ॥ १००॥
 | verse_line2  = संवञ्चयंस्तदनुसारिकथाश्च कृत्वा(श्रुत्वा) ।
 }}
@@ Line 21,370: / Line 23,732: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यान्तरे हृदिकसूनुरनन्तरं स्वं
+| verse_lines  = तस्यान्तरे हृदिकसूनुरनन्तरं स्वं;श्वाफल्किबुद्धिबलमाश्रित इत्युवाच ।;सत्राजिदेष हि पुरा प्रतिजज्ञ एनाम्;अस्मत्कृते स्वतनयां मणिना सहैव ॥ १०१॥
 | verse_line2  = श्वाफल्किबुद्धिबलमाश्रित इत्युवाच ।
 }}
@@ Line 21,379: / Line 23,742: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वांश्च नः पुनरसाववमत्य कृष्णा-
+| verse_lines  = सर्वांश्च नः पुनरसाववमत्य कृष्णा-;यादात् सुतां जहि च तं निशि पापबुद्धिम् ।;आदाय रत्नमुपयाहि च नौ विरोधे;कृष्णस्य दानपतिना सह साह्यमेमि ॥ १०२॥
 | verse_line2  = यादात् सुतां जहि च तं निशि पापबुद्धिम् ।
 }}
@@ Line 21,388: / Line 23,752: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आशु कुमतिः स तु(स हि) पूर्वदेहे
+| verse_lines  = इत्युक्त आशु कुमतिः स तु(स हि) पूर्वदेहे;दैत्यो यतस्तदकरोदथ सत्यभामा ।;आनन्दसंविदपि लोकविडम्बनाय;तद्देहमस्य तिलजे पतिमभ्युपागात् ॥ १०३॥
 | verse_line2  = दैत्यो यतस्तदकरोदथ सत्यभामा ।
 }}
@@ Line 21,397: / Line 23,762: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा तदीयवचनं भगवान् पुरीं स्वाम्
+| verse_lines  = श्रुत्वा तदीयवचनं भगवान् पुरीं स्वाम्;आयात एव तु निशम्य महोत्सवं तम् ।;पाञ्चालराजपुरुषोदितमाशु वृष्णि-;वर्यैरगान्मुसलिना सह तत्पुरीं च ॥ १०४॥
 | verse_line2  = आयात एव तु निशम्य महोत्सवं तम् ।
 }}
@@ Line 21,406: / Line 23,772: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमोऽपि रुद्रवररक्षितराक्षसं तं
+| verse_lines  = भीमोऽपि रुद्रवररक्षितराक्षसं तं;हत्वा तृणोपमतया हरिभक्ति(क्त)वन्द्यः ।;उष्याथ तत्र कतिचिद्दिनमच्युतस्य;व्यासात्मनो वचनतः प्रययौ निजैश्च ॥ १०५॥
 | verse_line2  = हत्वा तृणोपमतया हरिभक्ति(क्त)वन्द्यः ।
 }}
@@ Line 21,415: / Line 23,782: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मङ्गल्यमेतदतुलं प्रतियात शीघ्रं
+| verse_lines  = मङ्गल्यमेतदतुलं प्रतियात शीघ्रं;पाञ्चालकान् परमभोजनमत्र सिद्ध्येत् ।;विप्रैरितस्तत इतीरितवाक्यमेते;शृण्वन्त एव परिचक्रमुरुत्तराशाम् ॥ १०६॥
 | verse_line2  = पाञ्चालकान् परमभोजनमत्र सिद्ध्येत् ।
 }}
@@ Line 21,424: / Line 23,792: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = षण्णां च मध्यगमुदीर्णभुजं विशाल-
+| verse_lines  = षण्णां च मध्यगमुदीर्णभुजं विशाल-;वक्षस्थलं बहुलपौरुषलक्षणं च ।;दृष्ट्वैव मारुतिमसावुपलप्स्यतीह;कृष्णामिति स्म च वचः प्रवदन्ति विप्राः ॥ १०७॥
 | verse_line2  = वक्षस्थलं बहुलपौरुषलक्षणं च ।
 }}
@@ Line 21,433: / Line 23,802: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रात्रौ दिवा च सततं पथि गच्छमानाः
+| verse_lines  = रात्रौ दिवा च सततं पथि गच्छमानाः;प्रापुः कदाचिदथ विष्णुपदीं निशायाम् ।;सर्वस्य रक्षितुमगादिह पृष्ठतस्तु;भीमोऽग्र एव शतमन्युसुतोऽन्तरेऽन्ये ॥ १०८॥
 | verse_line2  = प्रापुः कदाचिदथ विष्णुपदीं निशायाम् ।
 }}
@@ Line 21,442: / Line 23,812: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राप्ते तदोल्मुकधरेऽर्जुन एव गङ्गां
+| verse_lines  = प्राप्ते तदोल्मुकधरेऽर्जुन एव गङ्गां;गन्धर्वराज इह चित्ररथोऽर्द्धरात्रे ।;दृष्ट्वैव विप्ररहितानुदकान्तरस्थः;क्षत्रात्मजा इति ह धर्षयितुं स चाऽगात् ॥ १०९॥
 | verse_line2  = गन्धर्वराज इह चित्ररथोऽर्द्धरात्रे ।
 }}
@@ Line 21,451: / Line 23,822: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हन्ताऽस्मि वो ह्युपगतानुदकान्तमस्या
+| verse_lines  = हन्ताऽस्मि वो ह्युपगतानुदकान्तमस्या;नद्याश्च मर्त्यचरणाय निषिद्धकाले ।;इत्थं वदन्तममुमाह सुरेन्द्रसूनुः;गन्धर्व नास्त्रविदुषां भयमस्ति तेऽद्य ॥ ११०॥
 | verse_line2  = नद्याश्च मर्त्यचरणाय निषिद्धकाले ।
 }}
@@ Line 21,460: / Line 23,832: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वं हि फेनवदिदं बहुलं बलं ते
+| verse_lines  = सर्वं हि फेनवदिदं बहुलं बलं ते;नार्थप्रदं भवति चास्त्रविदि प्रयुक्तम् ।;इत्युक्तवन्तममुमुत्तमयानसंस्थो;बाणान् क्षिपन्नभिससार सुरेशभृत्यः ॥ १११॥
 | verse_line2  = नार्थप्रदं भवति चास्त्रविदि प्रयुक्तम् ।
 }}
@@ Line 21,469: / Line 23,842: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आग्नेयमस्त्रमभिमन्त्र्य तदोल्मुके स
+| verse_lines  = आग्नेयमस्त्रमभिमन्त्र्य तदोल्मुके स;चिक्षेप शक्रतनयोऽस्य रथश्च दग्धः ।;तं चाग्निना परिगृहीतमभिप्रगृह्य;केशेषु सञ्चकर्षाऽशु सुरेन्द्रसूनुः ॥ ११२॥
 | verse_line2  = चिक्षेप शक्रतनयोऽस्य रथश्च दग्धः ।
 }}
@@ Line 21,478: / Line 23,852: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थेन सन्धर्षितः शरणं जगाम
+| verse_lines  = पार्थेन सन्धर्षितः शरणं जगाम;धर्मात्मजं तमपि सोऽथ निजास्त्रमुग्रम् ।;सञ्जह्र एव तत आस च नामतोऽसौ;अङ्गारवर्ण इति वर्णविपर्ययेण ॥ ११३॥
 | verse_line2  = धर्मात्मजं तमपि सोऽथ निजास्त्रमुग्रम् ।
 }}
@@ Line 21,487: / Line 23,862: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गन्धर्व उल्बणसुरक्ततनुः स भूत्वा
+| verse_lines  = गन्धर्व उल्बणसुरक्ततनुः स भूत्वा;स्वर्णावदात उत पूर्वमुपेत्य सख्यम् ।;पार्थेन दुर्लभमहास्त्रमिदं ययाचे;जानन्नपि स्म नहि तादृशमेष वेद ॥ ११४॥
 | verse_line2  = स्वर्णावदात उत पूर्वमुपेत्य सख्यम् ।
 }}
@@ Line 21,496: / Line 23,872: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्या सुशिक्षिततमा हि सुरेशसूनौ
+| verse_lines  = विद्या सुशिक्षिततमा हि सुरेशसूनौ;तामस्य चावददसावपि कालतोऽस्मै ।;गन्धर्वगामवददन्वगदृश्यविद्यां;पश्चादिति स्म पुरुहूतसुतस्य वाक्यात् ॥ ११५॥
 | verse_line2  = तामस्य चावददसावपि कालतोऽस्मै ।
 }}
@@ Line 21,505: / Line 23,882: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आधिक्यतः स्वगतसंविद एव साम्ये
+| verse_lines  = आधिक्यतः स्वगतसंविद एव साम्ये;नैवेच्छति स्म निमयं स धनञ्जयोऽत्र ।;धर्मार्थमेव स तु तां परिदाय तस्मै;कालेन संविदममुष्य च धर्मतोऽयात् ॥ ११६॥
 | verse_line2  = नैवेच्छति स्म निमयं स धनञ्जयोऽत्र ।
 }}
@@ Line 21,514: / Line 23,892: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थेन सोऽपि बहुलाश्च कथाः कथित्वा
+| verse_lines  = पार्थेन सोऽपि बहुलाश्च कथाः कथित्वा;धौम्यस्य सङ्ग्रहणमाह पुरोहितत्वे ।;दास्यामि दिव्यतुरगानिति सोऽर्जुनाय;वाचं निगद्य दिवमारुहदप्यगुस्ते ॥ ११७॥
 | verse_line2  = धौम्यस्य सङ्ग्रहणमाह पुरोहितत्वे ।
 }}
@@ Line 21,523: / Line 23,902: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते धौम्यमाप्य च पुरोधसमुत्तमज्ञं
+| verse_lines  = ते धौम्यमाप्य च पुरोधसमुत्तमज्ञं;विप्रात्मजोपमतया विविशुः पुरं च ।;पाञ्चालकस्य निखिलां ददृशुश्च तत्र;मूर्धाभिषिक्तसमितिं समलङ्कृतां च ॥ ११८॥
 | verse_line2  = विप्रात्मजोपमतया विविशुः पुरं च ।
 }}
@@ Line 21,532: / Line 23,912: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राजन्यमण्डलमुदीक्ष्य सुपूर्णमत्र
+| verse_lines  = राजन्यमण्डलमुदीक्ष्य सुपूर्णमत्र;कृष्णां प्रगृह्य सहजः प्रगृहीतमालाम् ।;तेषां च मध्यमगमत् कुलवीर्यसम्पद्;युक्तां विभूतिमथ चाऽह समस्तराज्ञाम् ॥ ११९॥
 | verse_line2  = कृष्णां प्रगृह्य सहजः प्रगृहीतमालाम् ।
 }}
@@ Line 21,541: / Line 23,922: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तांश्च प्रदर्श्य सकलान्(निखिलान्) स हुताशनांशः
+| verse_lines  = तांश्च प्रदर्श्य सकलान्(निखिलान्) स हुताशनांशः;चापं च तत् प्रतिनिधाय सपञ्चबाणम् ।;आहाभिभाष्य सकलान् नृपतीनथोच्चैः;दीप्यद्धुताशनवपुर्घनतुल्यघोषः ॥ १२०॥
 | verse_line2  = चापं च तत् प्रतिनिधाय सपञ्चबाणम् ।
 }}
@@ Line 21,550: / Line 23,932: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतेन कार्मुकवरेण तरूपरिस्थं
+| verse_lines  = एतेन कार्मुकवरेण तरूपरिस्थं;मत्स्यावभासमुदके प्रतिवीक्ष्य येन ।;एतैः शरैः प्रतिहतो भवतीह मत्स्यः;कृष्णाऽनुयास्यति तमद्य नरेन्द्रवीराः ॥ १२१॥
 | verse_line2  = मत्स्यावभासमुदके प्रतिवीक्ष्य येन ।
 }}
@@ Line 21,559: / Line 23,942: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यस्य वाक्यमनु सर्वनरेन्द्रपुत्रा
+| verse_lines  = इत्यस्य वाक्यमनु सर्वनरेन्द्रपुत्रा;उत्तस्थुरुद्धतमदाश्चलकुण्डलास्याः ।;अस्त्रं बलं च बहु नैजमभीक्षमाणाः;स्पर्धन्त एव च मिथः समलङ्कृताङ्गाः ॥ १२२॥
 | verse_line2  = उत्तस्थुरुद्धतमदाश्चलकुण्डलास्याः ।
 }}
@@ Line 21,568: / Line 23,952: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = केचिन्निरीक्ष्य धनुरेत्य न मे सुशक्यम्
+| verse_lines  = केचिन्निरीक्ष्य धनुरेत्य न मे सुशक्यम्;इत्येव चापययुरन्य उत प्रचाल्य ।;तत्राऽससाद शिशुपाल उरुप्रतापः;सङ्गृह्य तत् समधिरोपणयत्न(समनुरोपणयत्न) आसीत् ॥ १२३॥
 | verse_line2  = इत्येव चापययुरन्य उत प्रचाल्य ।
 }}
@@ Line 21,577: / Line 23,962: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = माषान्तराय स चकर्ष यदैव कोट्या
+| verse_lines  = माषान्तराय स चकर्ष यदैव कोट्या;उन्नम्य तत् प्रतिजघान तमेव चाऽशु ।;अन्यत्र फल्गुनत एतदशक्यमेवे-;त्यञ्जो गिरीशवरतः स ययौ च भग्नः ॥ १२४॥
 | verse_line2  = उन्नम्य तत् प्रतिजघान तमेव चाऽशु ।
 }}
@@ Line 21,586: / Line 23,972: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मद्रेश एत्य चकृषे स्थविरोऽपि वीर्यात्
+| verse_lines  = मद्रेश एत्य चकृषे स्थविरोऽपि वीर्यात्;चेदीशतोऽप्यधिकमेव स मुद्गमात्रे ।;शिष्टे(शिष्ये)ऽमुना प्रतिहतः स ययावशक्यं;मत्वाऽऽत्मनस्तदनु भूपतयो विषण्णाः ॥ १२५॥
 | verse_line2  = चेदीशतोऽप्यधिकमेव स मुद्गमात्रे ।
 }}
@@ Line 21,595: / Line 23,982: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्नेषु भूपतिषु मागध आससाद
+| verse_lines  = सन्नेषु भूपतिषु मागध आससाद;सोऽवज्ञयैव बलवीर्यमदेन दृप्तः ।;चापं चकर्ष चलपादतलो बलेन;शिष्टे स सर्षपमितेऽभिहतोऽमुनैव ॥ १२६॥
 | verse_line2  = सोऽवज्ञयैव बलवीर्यमदेन दृप्तः ।
 }}
@@ Line 21,604: / Line 23,992: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानुन्यमुष्य धरणीं ययतुस्तदैव
+| verse_lines  = जानुन्यमुष्य धरणीं ययतुस्तदैव;दर्पेण चास्थिरपदस्थितिमात्रहेतोः (चास्थिरपदः स्थितिमात्रहेतोः) ।;रौद्राद् वरात् स जडतां गमितोऽथ राजा;राज्ञां मुखान्यभिवीक्ष्य ययौ स्वराष्ट्रम् ॥ १२७॥
 | verse_line2  = दर्पेण चास्थिरपदस्थितिमात्रहेतोः (चास्थिरपदः स्थितिमात्रहेतोः) ।
 }}
@@ Line 21,613: / Line 24,002: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रायो गतास्तमनु(गतास्तदनु) भूपतयोऽथ कर्णो
+| verse_lines  = प्रायो गतास्तमनु(गतास्तदनु) भूपतयोऽथ कर्णो;दुर्योधनार्थमनुगृह्य धनुश्चकर्ष ।;रामादुपात्तशुभशिक्षितमात्रतोऽसौ;रोमावशिष्टमकरोद् धनुषोऽन्तमाशु ॥ १२८॥
 | verse_line2  = दुर्योधनार्थमनुगृह्य धनुश्चकर्ष ।
 }}
@@ Line 21,622: / Line 24,012: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिंश्च तेन विहते(निहते) प्रतिसन्निवृत्ते
+| verse_lines  = तस्मिंश्च तेन विहते(निहते) प्रतिसन्निवृत्ते;भीमार्जुनौ द्विजसदस्युपसन्निविष्टौ ।;उत्तस्थतू रविशशिप्रतिमानरूपौ;विप्रेषु तत्र च भिया विनिवारयत्सु ॥ १२९॥
 | verse_line2  = भीमार्जुनौ द्विजसदस्युपसन्निविष्टौ ।
 }}
@@ Line 21,631: / Line 24,022: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विप्राश्च केचिदतियुक्तमिमौ हि वीरौ
+| verse_lines  = विप्राश्च केचिदतियुक्तमिमौ हि वीरौ;देवोपमाविति वचो जगदुस्ततस्तौ ।;दृष्ट्वैव कृष्णमुखपङ्कजमाशु चाप;सान्निध्यमाययतुरुत्तमवीर्यसारौ ॥ १३०॥
 | verse_line2  = देवोपमाविति वचो जगदुस्ततस्तौ ।
 }}
@@ Line 21,640: / Line 24,032: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रार्जुनः पवनजात् प्रियतोऽप्यनुज्ञाम्(अभ्यनुज्ञाम्)
+| verse_lines  = तत्रार्जुनः पवनजात् प्रियतोऽप्यनुज्ञाम्(अभ्यनुज्ञाम्);आदाय केशवमजं मनसा प्रणम्य ।;कृत्वा गुणान्वितमदो(मथो) धनुरश्रमेण;यन्त्रान्तरेण स शरैरधुनोच्च लक्षम् ॥ १३१॥
 | verse_line2  = आदाय केशवमजं मनसा प्रणम्य ।
 }}
@@ Line 21,649: / Line 24,042: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णा तदाऽस्य विदधे नवकञ्जमालां
+| verse_lines  = कृष्णा तदाऽस्य विदधे नवकञ्जमालां;मध्ये च तां प्रतिविधाय(प्रतिनिधाय) नरेन्द्रपुत्रौ ।;भीमार्जुनौ ययतुरच्युतमाभिनम्य;क्षुब्धं तदा नृपवराब्धिरिमावधावत् ॥ १३२॥
 | verse_line2  = मध्ये च तां प्रतिविधाय(प्रतिनिधाय) नरेन्द्रपुत्रौ ।
 }}
@@ Line 21,658: / Line 24,052: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रष्टुं हि केवलगतिर्नतु कन्यकाया
+| verse_lines  = द्रष्टुं हि केवलगतिर्नतु कन्यकाया;अर्थे न चापमिह वृष्णिवराः स्पृशन्तु ।;इत्याज्ञयैव वरचक्रधरस्य लिप्साम्;अन्यत्र(अप्यत्र) चक्रुरिह नैव यदुप्रवीराः ॥ १३३॥
 | verse_line2  = अर्थे न चापमिह वृष्णिवराः स्पृशन्तु ।
 }}
@@ Line 21,667: / Line 24,062: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमस्तु राजसमितिं प्रतिसम्प्रयातां
+| verse_lines  = भीमस्तु राजसमितिं प्रतिसम्प्रयातां;दृष्ट्वैव योजनदशोच्छ्रयमाशु वृक्षम् ।;आरुज्य(आगृह्य) सर्वनृपतीनभितोऽप्यतिष्ठद्;दृष्ट्वा पलायनपराश्च बभूवुरेते ॥ १३४॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वैव योजनदशोच्छ्रयमाशु वृक्षम् ।
 }}
@@ Line 21,676: / Line 24,072: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमोऽयमेष पुरुहूतसुतोऽन्य एते
+| verse_lines  = भीमोऽयमेष पुरुहूतसुतोऽन्य एते;पार्था इति स्म हलिने हरिरभ्यवोचत् ।;दृष्ट्वैव सोऽपि मुदमाप शिनेश्च पौत्रः;खड्गं प्रगृह्य हर्षात् परिपुप्लुवेऽत्र ॥ १३५॥
 | verse_line2  = पार्था इति स्म हलिने हरिरभ्यवोचत् ।
 }}
@@ Line 21,685: / Line 24,082: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रीतेषु सर्वयदुषु प्रपलायितेषु
+| verse_lines  = प्रीतेषु सर्वयदुषु प्रपलायितेषु;दुर्योधनादिनृपतिष्वखिलेषु भीमात् ।;कर्णोऽभ्ययाद्धरिहयात्मजमाशु मद्र-;राजो जगाम पवनात्मजमेव वीरः ॥ १३६॥
 | verse_line2  = दुर्योधनादिनृपतिष्वखिलेषु भीमात् ।
 }}
@@ Line 21,694: / Line 24,092: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विप्रेषु दण्डपटदर्भमहाजिनानि
+| verse_lines  = विप्रेषु दण्डपटदर्भमहाजिनानि;कोपात् क्षिपत्सु न विनाशनमत्र भूयात् ।;क्षत्रस्य वैरत इति द्रुपदे च कृष्णं;विप्रांश्च याचति स मारुतिरार शल्यम् ॥ १३७॥
 | verse_line2  = कोपात् क्षिपत्सु न विनाशनमत्र भूयात् ।
 }}
@@ Line 21,703: / Line 24,102: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वृक्षं त्वसौ प्रतिनिधाय च मद्रराजं
+| verse_lines  = वृक्षं त्वसौ प्रतिनिधाय च मद्रराजं;दोर्भ्यां प्रगृह्य जवतो गगने निधाय ।;बन्धुत्वतो भुवि शनैरदधात् स तस्य;विज्ञाय वीर्यमगमन्निजराजधानीम् ॥ १३८॥
 | verse_line2  = दोर्भ्यां प्रगृह्य जवतो गगने निधाय ।
 }}
@@ Line 21,712: / Line 24,112: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थोऽपि तेन धनुषा युयुधे स्म कर्णं
+| verse_lines  = पार्थोऽपि तेन धनुषा युयुधे स्म कर्णं;सोऽप्यस्त्रबाहुबलमाविरमुत्र चक्रे ।;तौ धन्विनामनुपमौ चिरमस्यतां च;सूर्यात्मजोऽत्र वचनं व्यथितो बभाषे ॥ १३९॥
 | verse_line2  = सोऽप्यस्त्रबाहुबलमाविरमुत्र चक्रे ।
 }}
@@ Line 21,721: / Line 24,122: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वं फल्गुनो हरिहयो द्विजसत्तमो(सत्तपो) वा
+| verse_lines  = त्वं फल्गुनो हरिहयो द्विजसत्तमो(सत्तपो) वा;मूर्तं(मर्त्यः) न मे प्रमुखतः स्थितिमन्य ईष्टे ।;यो वाऽस्मि कोऽपि यदि ते क्षममद्य बाणान्;मुञ्चान्यथैहि(यथेहि) रणतस्त्विति पार्थ आह ॥ १४०॥
 | verse_line2  = मूर्तं(मर्त्यः) न मे प्रमुखतः स्थितिमन्य ईष्टे ।
 }}
@@ Line 21,730: / Line 24,132: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कार्यं न मे द्विजवरैः प्रतियोधनेने-
+| verse_lines  = कार्यं न मे द्विजवरैः प्रतियोधनेने-;त्युक्त्वा ययौ रविसुतः स सुयोधनाद्यैः ।;नागाह्वयं पुरमथ द्रुपदात्मजां ताम्;आदाय चार्जुनयुतः प्रययौ स भीमः ॥ १४१॥
 | verse_line2  = त्युक्त्वा ययौ रविसुतः स सुयोधनाद्यैः ।
 }}
@@ Line 21,739: / Line 24,142: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अग्रेऽश्विपुत्रसहितः स तु धर्मसूनुः
+| verse_lines  = अग्रेऽश्विपुत्रसहितः स तु धर्मसूनुः;प्रायात् कुलालगृहमन्वपि भीमपार्थौ ।;भिक्षेति तैरभिहिते प्रजगाद कुन्ती;भुङ्ग्ध्वं समस्तश इति प्रददर्श कन्याम् ॥ १४२॥
 | verse_line2  = प्रायात् कुलालगृहमन्वपि भीमपार्थौ ।
 }}
@@ Line 21,748: / Line 24,152: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रामादिकं च वचनं न मृषा तयोक्तं
+| verse_lines  = प्रामादिकं च वचनं न मृषा तयोक्तं;प्रायो हि तेन कथमेतदिति स्म चिन्ता ।;तेषां बभूव वसुदेवसुतो हरिश्च;तत्राऽजगाम परमेण हि सौहृदेन ॥ १४३॥
 | verse_line2  = प्रायो हि तेन कथमेतदिति स्म चिन्ता ।
 }}
@@ Line 21,757: / Line 24,162: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्भाष्य तैः स भगवानमितात्मशक्तिः
+| verse_lines  = सम्भाष्य तैः स भगवानमितात्मशक्तिः;प्रायान्निजां पुरममा यदुभिः समस्तैः ।;ज्ञातुं च तान् निशि स तु द्रुपदः स्वपुत्रं;प्रास्थापयत् स च विलीनं इमानपश्यत्(विलीन इमामपश्यत्) ॥ १४४॥
 | verse_line2  = प्रायान्निजां पुरममा यदुभिः समस्तैः ।
 }}
@@ Line 21,766: / Line 24,172: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भिक्षान्नभोजिन उतो भगिनीं निजां च(इमां भगिनीं)
+| verse_lines  = भिक्षान्नभोजिन उतो भगिनीं निजां च(इमां भगिनीं);तत्रातितृप्तहृदयामथ युद्धवार्ताम् ।;तेषां निशम्य नदतां धनवद् गभीरं;क्षत्रोत्तमा इति मतिं स चकार वीरः ॥ १४५॥
 | verse_line2  = तत्रातितृप्तहृदयामथ युद्धवार्ताम् ।
 }}
@@ Line 21,775: / Line 24,182: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रातस्तु तस्य जनितुर्वचसा पुरोधाः
+| verse_lines  = प्रातस्तु तस्य जनितुर्वचसा पुरोधाः;तान् प्राप्य मन्त्रविधिना मरुदात्मजेन ।;सम्पूजितोऽतिविदुषा प्रतिगृह्य तांश्च;प्रावेशयन्नृपतिगेहममैव मात्रा ॥ १४६॥
 | verse_line2  = तान् प्राप्य मन्त्रविधिना मरुदात्मजेन ।
 }}
@@ Line 21,784: / Line 24,192: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तानागतान् समभिपूज्य निजात्मजां च
+| verse_lines  = तानागतान् समभिपूज्य निजात्मजां च;विप्रादियोग्यपृथगुक्तपदार्थजातैः ।;पूर्णान् गृहांश्चतुर एव दिदेश राजा;तत्राऽयुधादिपरिपूर्णगृहं च तेऽगुः ॥ १४७॥
 | verse_line2  = विप्रादियोग्यपृथगुक्तपदार्थजातैः ।
 }}
@@ Line 21,793: / Line 24,202: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चेष्टास्वराकृतिविवक्षितवीर्यशौर्य-
+| verse_lines  = चेष्टास्वराकृतिविवक्षितवीर्यशौर्य-;प्रागल्भ्यपूर्वकगुणैः क्षितिभर्तृपुत्रान् ।;विज्ञाय तान् द्रुपद एत्य च धर्मसूनुं;पप्रच्छ कोऽसि नरवर्य वदस्व सत्यम्(मह्यम्) ॥ १४८॥
 | verse_line2  = प्रागल्भ्यपूर्वकगुणैः क्षितिभर्तृपुत्रान् ।
 }}
@@ Line 21,802: / Line 24,212: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स प्राह मन्दहसितः किमिहाद्य राजन्
+| verse_lines  = स प्राह मन्दहसितः किमिहाद्य राजन्;पूर्वं हि वर्णविषये न विशेष उक्तः ।;पुत्रीकृते तव सुतेन तु लक्ष्य(लक्ष)वेध;उक्तो नरेन्द्रसमितौ स कृतोऽप्यनेन ॥ १४९॥
 | verse_line2  = पूर्वं हि वर्णविषये न विशेष उक्तः ।
 }}
@@ Line 21,811: / Line 24,222: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं ब्रुवाणमथ तं पृथया सहैव
+| verse_lines  = एवं ब्रुवाणमथ तं पृथया सहैव;राजा वदेति पुनरेव ययाच एषः ।;सर्वं पृथाऽप्यवदतां स च तेन तुष्टो;वाचं जगाद कृतकृत्य इहाऽसमद्य ॥ १५०॥
 | verse_line2  = राजा वदेति पुनरेव ययाच एषः ।
 }}
@@ Line 21,820: / Line 24,232: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थार्थमेव हि मयैष कृतः प्रयत्नः
+| verse_lines  = पार्थार्थमेव हि मयैष कृतः प्रयत्नः;त्वं फल्गुनोऽन्य उतवाऽद्य करं सुतायाः ।;गृह्णात्वितीरित इमं स तु धर्मसूनुः;आह स्म सर्व इति मे मनसि प्ररूढम् ॥ १५१॥
 | verse_line2  = त्वं फल्गुनोऽन्य उतवाऽद्य करं सुतायाः ।
 }}
@@ Line 21,829: / Line 24,242: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नात्र प्रमा मम हृदि प्रतिभात्यथापि
+| verse_lines  = नात्र प्रमा मम हृदि प्रतिभात्यथापि;धर्माचला मम मतिर्हि तदेव मानम् ।;इत्युक्तवत्यपि सहैव सुतेन राजा;नैवैच्छदत्र भगवानगमच्च कृष्णः ॥ १५२॥
 | verse_line2  = धर्माचला मम मतिर्हि तदेव मानम् ।
 }}
@@ Line 21,838: / Line 24,252: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यासं तमीक्ष्य (भगवन्तमगम्यपूर्ण)भगवन्तमगण्यपूर्ण-
+| verse_lines  = व्यासं तमीक्ष्य (भगवन्तमगम्यपूर्ण)भगवन्तमगण्यपूर्ण-;नित्याव्ययात्मगुणमाशु समस्त एव ।;नत्वाऽभिपूज्य वरपीठगतस्य चाऽज्ञाम्;आदाय चोपविविशुः सहितास्तदन्ते ॥ १५३॥
 | verse_line2  = नित्याव्ययात्मगुणमाशु समस्त एव ।
 }}
@@ Line 21,847: / Line 24,262: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णस्तदाऽह नृपतिं प्रति देहि कन्यां
+| verse_lines  = कृष्णस्तदाऽह नृपतिं प्रति देहि कन्यां;सर्वेभ्य एव वृषवायुपुरन्दरा हि ।;नासत्यदस्रसहिता इम एव इन्द्राः;पूर्वे च सम्प्रतितनश्च(सम्प्रतितनाश्च) हरेर्हि पश्चात् ॥ १५४॥
 | verse_line2  = सर्वेभ्य एव वृषवायुपुरन्दरा हि ।
 }}
@@ Line 21,856: / Line 24,272: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एषां श्रियश्च निखिला अपिचैकदेहाः
+| verse_lines  = एषां श्रियश्च निखिला अपिचैकदेहाः;पुत्री तवैव न ततोऽत्र विरुद्धता हि ।;इत्युक्तवत्यपि यदा द्रुपदश्चकार;संवादिनीं न धियमेनमथाऽह कृष्णः ॥ १५५॥
 | verse_line2  = पुत्री तवैव न ततोऽत्र विरुद्धता हि ।
 }}
@@ Line 21,865: / Line 24,282: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दिव्यं हि दर्शनमिदं तव दत्तमद्य
+| verse_lines  = दिव्यं हि दर्शनमिदं तव दत्तमद्य;पश्याऽशु पाण्डुतनयान् दिवि संस्थितांस्त्वम् ।;एतां च ते दुहितरं सह तैः पृथक्स्थां;तल्लक्षणैः सह ततः कुरु ते यथेष्टम् ॥ १५६॥
 | verse_line2  = पश्याऽशु पाण्डुतनयान् दिवि संस्थितांस्त्वम् ।
 }}
@@ Line 21,874: / Line 24,292: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवाक्यमनु तान् स ददर्श राजा
+| verse_lines  = इत्युक्तवाक्यमनु तान् स ददर्श राजा;कृष्णप्रसादबलतो दिवि तादृशांश्च ।;एतान् निशाम्य चरणौ जगदीशितुश्च;भीतो जगाम शरणं तदनादरेण ॥ १५७॥
 | verse_line2  = कृष्णप्रसादबलतो दिवि तादृशांश्च ।
 }}
@@ Line 21,883: / Line 24,302: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दत्वाऽभयं स भगवान् द्रुपदस्य कार्ये
+| verse_lines  = दत्वाऽभयं स भगवान् द्रुपदस्य कार्ये;तेनोमिति स्म कथिते स्वयमेव सर्वाम् ।;वैवाहिकीं कृतिमथ(विधिमथ) व्यदधाच्च धौम्य-;युक्तः क्रमेण जगृहुर्निखिलाश्च पाणिम् ॥ १५८॥
 | verse_line2  = तेनोमिति स्म कथिते स्वयमेव सर्वाम् ।
 }}
@@ Line 21,892: / Line 24,312: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाञ्चालकेषु च महोत्सव आस राजा
+| verse_lines  = पाञ्चालकेषु च महोत्सव आस राजा;तुष्टोऽभवत् सह सुतैः स्वजनैश्च सर्वैः(सुतैश्च निजैश्च सर्वैः) ।;पौरैश्च जानपदिकैश्च यथैव रामे;दत्वा सुतां जनक आप मुदं ततोऽनु ॥ १५९॥
 | verse_line2  = तुष्टोऽभवत् सह सुतैः स्वजनैश्च सर्वैः(सुतैश्च निजैश्च सर्वैः) ।
 }}
@@ Line 21,901: / Line 24,322: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उद्बाह्य तत्र निवसत्सु च पाण्डवेषु
+| verse_lines  = उद्बाह्य तत्र निवसत्सु च पाण्डवेषु;श्रुत्वैव रामसहितः सह यादवैश्च ।;आदाय पारिबर्हं बहुलं स कृष्ण;आयान्मुदैव पृथया सहितांश्च पार्थान् ॥ १६०॥
 | verse_line2  = श्रुत्वैव रामसहितः सह यादवैश्च ।
 }}
@@ Line 21,910: / Line 24,332: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैव तं मुमुदुराशु कुरुप्रवीरा
+| verse_lines  = दृष्ट्वैव तं मुमुदुराशु कुरुप्रवीरा;आश्लिष्य कृष्णमथ नेमुरसौ च कृष्णाम् ।;दृष्ट्वा प्रदाय गृहयोग्यसमस्तभाण्डं;सौवर्णमेभ्य उरु भूषणमच्युतोऽदात् ॥ १६१॥
 | verse_line2  = आश्लिष्य कृष्णमथ नेमुरसौ च कृष्णाम् ।
 }}
@@ Line 21,919: / Line 24,342: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवाङ्गयोग्यशुभकुण्डलहारमौलि-
+| verse_lines  = देवाङ्गयोग्यशुभकुण्डलहारमौलि-;केयूरवस्त्रसहितान्युरुभूषणानि ।;षण्णां पृथक्पृथगदात् पृथगेव योग्या-;न्यन्यद् ददावथ पितृष्वसुरात्मयोग्यम् ॥ १६२॥
 | verse_line2  = केयूरवस्त्रसहितान्युरुभूषणानि ।
 }}
@@ Line 21,928: / Line 24,352: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रत्नानि गोगजतुरङ्गरथान् सुवर्ण-
+| verse_lines  = रत्नानि गोगजतुरङ्गरथान् सुवर्ण-;भारान् बहूनपि ददावथ चाऽशिषोऽग्र्याः ।;व्यासोऽप्यदादिह परत्र च(परत्र स) पार्षतोऽपि;भूषारथाश्वगजरत्नसुकाञ्चनानि ॥ १६३॥
 | verse_line2  = भारान् बहूनपि ददावथ चाऽशिषोऽग्र्याः ।
 }}
@@ Line 21,937: / Line 24,362: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दासीश्च दाससहिताः शुभरूपवेषाः
+| verse_lines  = दासीश्च दाससहिताः शुभरूपवेषाः;सहस्रशो ददतुरत्र हरिर्नृपश्च ।;तासां विचित्रवसनान्युरुरत्नमालाः;प्रत्येकशो ददतुरप्युरुभूषणानाम् ॥ १६४॥
 | verse_line2  = सहस्रशो ददतुरत्र हरिर्नृपश्च ।
 }}
@@ Line 21,946: / Line 24,372: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मासान् बहूनिह विहृत्य सहैव पार्थैः
+| verse_lines  = मासान् बहूनिह विहृत्य सहैव पार्थैः;कृष्णो ययौ यदुपुरीं सहितोऽग्रजेन ।;अन्तर्हिते भगवति प्रततोरुशक्तौ;व्यासे च वत्सरमिहोषुरिमे तु पार्थाः ॥ १६५॥
 | verse_line2  = कृष्णो ययौ यदुपुरीं सहितोऽग्रजेन ।
 }}
@@ Line 21,955: / Line 24,382: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वैचित्रवीर्यतनयाः सह सौबलेन
+| verse_lines  = वैचित्रवीर्यतनयाः सह सौबलेन;कर्णेन सिन्धुपतिना रथहस्तियौधैः ।;भूरिश्रवः प्रभृतिभिश्च सहैव हन्तुं;पाञ्चालराजमगुरेत्य पुरीं पुनस्ते ॥ १६६॥
 | verse_line2  = कर्णेन सिन्धुपतिना रथहस्तियौधैः ।
 }}
@@ Line 21,964: / Line 24,392: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तैरर्दिते स्वपुर आशु स सोमकानां
+| verse_lines  = तैरर्दिते स्वपुर आशु स सोमकानां;राजा सुतैः सह ससैनिक उद्गतोऽभूत् ।;तेषां च तस्य च बभूव महान् विमर्दः;पुत्रौ च तस्य निहतौ विधुताश्च सेनाः ॥ १६७॥
 | verse_line2  = राजा सुतैः सह ससैनिक उद्गतोऽभूत् ।
 }}
@@ Line 21,973: / Line 24,402: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चित्रे हते समर आशु सचित्रकेतौ
+| verse_lines  = चित्रे हते समर आशु सचित्रकेतौ;धावत्सु सैनिकवरेषु च पार्षतस्य ।;पार्था रथैरभिययुर्धृतचापबाणा;वैचित्रवीर्यतनयान् रविसूनुयुक्तान् ॥ १६८॥
 | verse_line2  = धावत्सु सैनिकवरेषु च पार्षतस्य ।
 }}
@@ Line 21,982: / Line 24,412: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तैस्तेषु पञ्चसु समं प्रतियोधयत्सु
+| verse_lines  = तैस्तेषु पञ्चसु समं प्रतियोधयत्सु;भूरिश्रवाः सरविजो विरथं चकार ।;शक्रात्मजं तदनु पर्वतसन्निकाशं;दोर्भ्यां तु मारुतिरुरुं तरुमुद्बबर्ह ॥ १६९॥
 | verse_line2  = भूरिश्रवाः सरविजो विरथं चकार ।
 }}
@@ Line 21,991: / Line 24,422: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आयान्तमीक्ष्य तरुहस्तमिमं समीर-
+| verse_lines  = आयान्तमीक्ष्य तरुहस्तमिमं समीर-;सूनुं सुयोधनमुखा निखिलाः सकर्णाः ।;भूरिश्रवाः शकुनिभूरिजयद्रथाश्च;सर्वेऽपि दुद्रुवुरथो विविशुः पुरं स्वम् ॥ १७०॥
 | verse_line2  = सूनुं सुयोधनमुखा निखिलाः सकर्णाः ।
 }}
@@ Line 22,000: / Line 24,432: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञात्वा समस्तमपि तद् विदुरोऽग्रजं स्वं
+| verse_lines  = ज्ञात्वा समस्तमपि तद् विदुरोऽग्रजं स्वं;वर्द्धन्त एव तनया भवतो नरेन्द्र ।;इत्याह सोऽपि मुदितः स्वसुतेन कृष्णा;प्राप्तेति भूषणवराण्यदिशच्च वासः ॥ १७१॥
 | verse_line2  = वर्द्धन्त एव तनया भवतो नरेन्द्र ।
 }}
@@ Line 22,009: / Line 24,442: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्था इति स्म विदुरोऽवददाशु सोऽपि
+| verse_lines  = पार्था इति स्म विदुरोऽवददाशु सोऽपि;स्वाकारगूहनपरो यदि तर्ह्यतीव ।;भद्रं मृता नहि पृथासहिताः स्म पार्थाः;तेषां प्रवृत्तिमपि मे वद सर्वशस्त्वम् ॥ १७२॥
 | verse_line2  = स्वाकारगूहनपरो यदि तर्ह्यतीव ।
 }}
@@ Line 22,018: / Line 24,452: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आह विदुरः स हिडिम्बवध्या-
+| verse_lines  = इत्युक्त आह विदुरः स हिडिम्बवध्या-;पूर्वां प्रवृत्तिमखिलामपि लक्ष्यवेधम्(लक्षवेधम्) ।;उद्बाहमप्यथ नदीजमुखाश्च सर्वे;तुष्टा बभूवुरपि वत्सरमूषुरेवम् ॥ १७३॥
 | verse_line2  = पूर्वां प्रवृत्तिमखिलामपि लक्ष्यवेधम्(लक्षवेधम्) ।
 }}
@@ Line 22,027: / Line 24,462: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वाऽथ कृष्णमुपयातमुरु प्रदाय
+| verse_lines  = श्रुत्वाऽथ कृष्णमुपयातमुरु प्रदाय;रत्नं च पाण्डुतनयेषु गतं पुनश्च ।;तातप्यमानहृदयास्तु सुयोधनाद्या;मन्त्रं प्रचक्रुरथ कर्णमुखा युयुश्च ॥ १७४॥
 | verse_line2  = रत्नं च पाण्डुतनयेषु गतं पुनश्च ।
 }}
@@ Line 22,036: / Line 24,472: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युद्धाय तेषु पुनरेव रथैः प्रयाते-
+| verse_lines  = युद्धाय तेषु पुनरेव रथैः प्रयाते-;ष्वाहाग्रजं स विदुरोऽपि नदीजमुख्यान् ।;एते हि पापतमचेतस एत्य पार्थान्;युद्धाय मृत्युमुपयान्ति न संशयोऽत्र ॥ १७५॥
 | verse_line2  = ष्वाहाग्रजं स विदुरोऽपि नदीजमुख्यान् ।
 }}
@@ Line 22,045: / Line 24,482: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमार्जुनौ विषहितुं नहि कश्चनास्ति
+| verse_lines  = भीमार्जुनौ विषहितुं नहि कश्चनास्ति;सामर्थ्ययुक् सुरवरेष्वपि वर्द्धितास्ते ।;ज्ञात्वैव वत्सरत एव महानधर्मः;तेषामुपेक्षणकृतस्तदलं नियुङ्क्ष्व ॥ १७६॥
 | verse_line2  = सामर्थ्ययुक् सुरवरेष्वपि वर्द्धितास्ते ।
 }}
@@ Line 22,054: / Line 24,492: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आनीतये च विनियुज्य सुसान्त्वपूर्वम्
+| verse_lines  = आनीतये च विनियुज्य सुसान्त्वपूर्वम्;आनीय योजय नृपेषु(नृपैषु) तथाऽर्द्धराज्यम् ।;एवं कृते(कृतं) तव भवेत् कुलवृद्धये हि;धर्माय चोभयविनाशकरोऽन्यथा स्याः ॥ १७७॥
 | verse_line2  = आनीय योजय नृपेषु(नृपैषु) तथाऽर्द्धराज्यम् ।
 }}
@@ Line 22,063: / Line 24,502: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवत्यनु तथेत्यवदन्नदीजो
+| verse_lines  = इत्युक्तवत्यनु तथेत्यवदन्नदीजो;द्रोणः कृपश्च विदुरं स नृपोऽप्युवाच ।;याह्यानयेति स च वेगवता रथेन;तत्रागमत् तदनु तैरभिपूजितश्च ॥ १७८॥
 | verse_line2  = द्रोणः कृपश्च विदुरं स नृपोऽप्युवाच ।
 }}
@@ Line 22,072: / Line 24,512: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्काल एव वसुदेवसुतश्च कृष्णो
+| verse_lines  = तत्काल एव वसुदेवसुतश्च कृष्णो;व्यासश्च तानुपसमेत्य दुरन्तशक्ती ।;आदाय कुन्तिसहितान् विदुरेण युक्तौ;नागाह्वयं पुरमितां सह भार्ययैव ॥ १७९॥
 | verse_line2  = व्यासश्च तानुपसमेत्य दुरन्तशक्ती ।
 }}
@@ Line 22,081: / Line 24,522: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेष्वागतेषु सुमहानभवत् प्रहर्षः
+| verse_lines  = तेष्वागतेषु सुमहानभवत् प्रहर्षः;पौरस्य जानपदिकस्य जनस्य चोच्चैः ।;भीष्मादिकाश्च मुदिताः प्रतिपूज्य गेहम्;आवेशयन् सह नृपेण महोत्सवेन ॥ १८०॥
 | verse_line2  = पौरस्य जानपदिकस्य जनस्य चोच्चैः ।
 }}
@@ Line 22,090: / Line 24,532: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णामपूजयदतीव च सौबली सा
+| verse_lines  = कृष्णामपूजयदतीव च सौबली सा;दुर्योधनस्य दयितासहिताऽत्र तेऽपि ।;ऊषुस्ततश्च निजपुत्रकदुर्विनीत्या;कृष्णानिमित्तमुरुभीतित आह भीमात् ॥ १८१॥
 | verse_line2  = दुर्योधनस्य दयितासहिताऽत्र तेऽपि ।
 }}
@@ Line 22,099: / Line 24,542: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कुन्ति प्रयाहि सहिता स्नुषया गृहं स्वं
+| verse_lines  = कुन्ति प्रयाहि सहिता स्नुषया गृहं स्वं;भीमाद् बिभेमि निजपुत्रकदुर्विनीत्या ।;कृष्णा त्रिलोकवनिताधिकरूपसारा;यस्मादिति स्म ससुता प्रययौ गृहं सा ॥ १८२॥
 | verse_line2  = भीमाद् बिभेमि निजपुत्रकदुर्विनीत्या ।
 }}
@@ Line 22,108: / Line 24,552: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऊषुस्तथैव परिवत्सरपञ्चकं ते
+| verse_lines  = ऊषुस्तथैव परिवत्सरपञ्चकं ते;पाण्डोर्गृहे सुसुखिनोऽखिलभोगयुक्ताः ।;कृष्णा च तेषु पृथगेव चतुःस्वरूपा;रेमे तथैकतनुरप्यभिमानिभेदात् ॥ १८३॥
 | verse_line2  = पाण्डोर्गृहे सुसुखिनोऽखिलभोगयुक्ताः ।
 }}
@@ Line 22,117: / Line 24,562: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कन्यैव साऽभवदतः प्रतिवासरं च
+| verse_lines  = कन्यैव साऽभवदतः प्रतिवासरं च;जन्माभवद्ध्यभिमतेः पृथगेव नाशात् ।;प्रायो हि नाभिमतिनाशमवाप वाणी;तस्मान्मरुच्च सकलेष्वभिविष्ट(सकलेष्वनुविष्ट) आसीत् ॥ १८४॥
 | verse_line2  = जन्माभवद्ध्यभिमतेः पृथगेव नाशात् ।
 }}
@@ Line 22,126: / Line 24,572: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मात्मजादिषु मरुत् प्रतिविष्ट एषां
+| verse_lines  = धर्मात्मजादिषु मरुत् प्रतिविष्ट एषां;बुद्धिं विमोह्य(विपोह्य) रमते सततं तया यत् ।;शुद्धैव सा हि तत एव दिनेदिने च;सम्मोहतो मरणवद् भवतीह कन्या ॥ १८५॥
 | verse_line2  = बुद्धिं विमोह्य(विपोह्य) रमते सततं तया यत् ।
 }}
@@ Line 22,135: / Line 24,582: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नो सुप्तिवत्(सुप्तवत्) त्विदमतोऽन्यवशत्वतो हि
+| verse_lines  = नो सुप्तिवत्(सुप्तवत्) त्विदमतोऽन्यवशत्वतो हि;देहस्य संस्मृतित एव हरेर्न मोहः ।;नाऽवेशवच्च तत एव मृतेः स्वरूपम्;एतत् त्वतः प्रतिदिनं जननाद्धि कन्या ॥ १८६॥
 | verse_line2  = देहस्य संस्मृतित एव हरेर्न मोहः ।
 }}
@@ Line 22,144: / Line 24,592: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं स वायुरनुविष्टयुधिष्ठिरादि-
+| verse_lines  = एवं स वायुरनुविष्टयुधिष्ठिरादि-;भीमात्मनैव रमते सततं तयैकः ।;अन्यादृशा(अन्यादृशी) हि सुरभुक्तिरतोऽन्यरूपा;मानुष्यभुक्तिरिति नात्र विचार्यमस्ति ॥ १८७॥
 | verse_line2  = भीमात्मनैव रमते सततं तयैकः ।
 }}
@@ Line 22,153: / Line 24,602: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासिष्ठयादववृषावपि केशवौ तौ
+| verse_lines  = वासिष्ठयादववृषावपि केशवौ तौ;तत्रोषतुः परमसौहृदतो हि तेषु ।;ताभ्यामनन्तगुणपूर्णसुखात्मकाभ्यां;पार्थाश्च ते मुमुदिरे युतसत्कथाभिः(अयुतसत्कथाभिः) ॥ १८८॥
 | verse_line2  = तत्रोषतुः परमसौहृदतो हि तेषु ।
 }}
@@ Line 22,162: / Line 24,612: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं हि तेषु वनगेषु बभूव काशि-
+| verse_lines  = पूर्वं हि तेषु वनगेषु बभूव काशि-;राज्ञः सुताकृत उरुक्षितिपालयोगः ।;तत्र स्वयम्बरगतां धृतराष्ट्रपुत्रः;कन्यां बलाज्जगृह आत्मबलातिदृप्तः ॥ १८९॥
 | verse_line2  = राज्ञः सुताकृत उरुक्षितिपालयोगः ।
 }}
@@ Line 22,171: / Line 24,622: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं हि राजगणने मगधाधिराजः
+| verse_lines  = पूर्वं हि राजगणने मगधाधिराजः;सङ्ख्यात इत्यतिरुषा प्रगृहीतकन्ये ।;दुर्योधने नृपतयो युयुधुः स्म तेन;भग्नाश्च कर्णसहितेन सहानुजेन ॥ १९०॥
 | verse_line2  = सङ्ख्यात इत्यतिरुषा प्रगृहीतकन्ये ।
 }}
@@ Line 22,180: / Line 24,632: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भग्नेषु तेषु पुनरात्तशरासनेषु
+| verse_lines  = भग्नेषु तेषु पुनरात्तशरासनेषु;कर्णो जगाद धृतराष्ट्रसुतं प्रयाहि ।;युक्तः सहोदरजनैर्गुरुभीष्ममुख्यैः;युक्तस्य ते न पुरमेत्य हि घर्षणेशाः ॥ १९१॥
 | verse_line2  = कर्णो जगाद धृतराष्ट्रसुतं प्रयाहि ।
 }}
@@ Line 22,189: / Line 24,642: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकान्ततो जयमवीक्ष्य च नानुयाति
+| verse_lines  = एकान्ततो जयमवीक्ष्य च नानुयाति;बार्हद्रथः पुरगतस्य जये न निष्ठा ।;द्रौणिं च रुद्रतनुमेष सदा विजानन्;नो तेन युद्धमभिवाञ्छति रुद्रभक्तः ॥ १९२॥
 | verse_line2  = बार्हद्रथः पुरगतस्य जये न निष्ठा ।
 }}
@@ Line 22,198: / Line 24,652: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकोऽहमेव नृपतीन् प्रतियोधयिष्य
+| verse_lines  = एकोऽहमेव नृपतीन् प्रतियोधयिष्य;एतैर्मयि प्रतिजितेऽपि न तेऽस्त्यकीर्तिः ।;एकं च तेऽनुजमिमे यदि पौरुषेण;गृह्णीयुरत्र तव कीर्तिरुपैति नाशम् ॥ १९३॥
 | verse_line2  = एतैर्मयि प्रतिजितेऽपि न तेऽस्त्यकीर्तिः ।
 }}
@@ Line 22,207: / Line 24,662: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मादयोऽपि नहि योधयितुं समर्था
+| verse_lines  = भीष्मादयोऽपि नहि योधयितुं समर्था;राज्ञा ह्यनेन तत एव हि(च) बाह्लिकोऽस्य ।;भृत्यो बभूव नतु भीष्ममयं युधेऽगाद्;राजा नहीति नच तेन विरोध आसीत् ॥ १९४॥
 | verse_line2  = राज्ञा ह्यनेन तत एव हि(च) बाह्लिकोऽस्य ।
 }}
@@ Line 22,216: / Line 24,672: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आशु स विमृश्य ययौ पुरं स्वं
+| verse_lines  = इत्युक्त आशु स विमृश्य ययौ पुरं स्वं;कर्णोऽपि तैः प्रतियुयोध जिगाय चैनान्(चैतान्) ।;कर्णस्य वीर्यमगणय्य जरासुतोऽपि;ह्येकैकमेव नृपतिं स दिदेश योद्धुम् ॥ १९५॥
 | verse_line2  = कर्णोऽपि तैः प्रतियुयोध जिगाय चैनान्(चैतान्) ।
 }}
@@ Line 22,225: / Line 24,682: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वेषु तेषु विजितेष्वभिजग्मिवान् स
+| verse_lines  = सर्वेषु तेषु विजितेष्वभिजग्मिवान् स;योद्धुं बृहद्रथसुतोऽप्यमुना रथेन ।;तं चैव रामवरतो विरथं विशस्त्रं;चक्रे स चैनमथ मुष्टिभिरभ्युपेतौ ॥ १९६॥
 | verse_line2  = योद्धुं बृहद्रथसुतोऽप्यमुना रथेन ।
 }}
@@ Line 22,234: / Line 24,692: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्धौ यदैव जरया प्रतिसन्धितस्य
+| verse_lines  = सन्धौ यदैव जरया प्रतिसन्धितस्य;कर्णो जघान न परत्र तुतोष राजा ।;न ज्ञातमेतदपि हो हलिना तदेतत्;ज्ञातं त्वया भव ततो मम भृत्य एव ॥ १९७॥
 | verse_line2  = कर्णो जघान न परत्र तुतोष राजा ।
 }}
@@ Line 22,243: / Line 24,702: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवंविधं सुकुशलं बहुयुद्धशौण्डं
+| verse_lines  = एवंविधं सुकुशलं बहुयुद्धशौण्डं;न त्वां हनिष्य उत ते पितुरेव पूर्वम् ।;बाह्वोर्बलादभिहृतं हि मयाऽङ्गराज्यं;तत् त्वं गृहाण युधि कर्मकरश्च मे स्याः ॥ १९८॥
 | verse_line2  = न त्वां हनिष्य उत ते पितुरेव पूर्वम् ।
 }}
@@ Line 22,252: / Line 24,712: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आशु स तथैव चकार कर्णः
+| verse_lines  = इत्युक्त आशु स तथैव चकार कर्णः;पूर्वं हि तस्य निजराज्यपदैकदेशः ।;दुर्योधनेन विहितो मगधाधिराजं;जित्वा वृकोदरहृतः पितुरेव दत्तः ॥ १९९॥
 | verse_line2  = पूर्वं हि तस्य निजराज्यपदैकदेशः ।
 }}
@@ Line 22,261: / Line 24,722: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अङ्गाधिराज्यमुपलभ्य जरासुतस्य
+| verse_lines  = अङ्गाधिराज्यमुपलभ्य जरासुतस्य;स्नेहं च सूर्यसुत आशु कुरून् जगाम ।;दृष्ट्वैव तं मुमुदिरे धृतराष्ट्रपुत्रा;नानेन तुल्यमधिजग्मुरतो हरिं च ॥ २००॥
 | verse_line2  = स्नेहं च सूर्यसुत आशु कुरून् जगाम ।
 }}
@@ Line 22,270: / Line 24,732: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उद्वाह्य काशितनयां गिरिजाधिविष्टां(गिरिजाभिविष्टां)
+| verse_lines  = उद्वाह्य काशितनयां गिरिजाधिविष्टां(गिरिजाभिविष्टां);साक्षान्नरेषु जनितां प्रथमामलक्ष्मीम् ।;तस्यां सुतं त्वजनयत् पुर आस योऽक्षः;कन्यां पुरा प्रियतमां च षडाननस्य ॥ २०१॥
 | verse_line2  = साक्षान्नरेषु जनितां प्रथमामलक्ष्मीम् ।
 }}
@@ Line 22,279: / Line 24,742: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुत्रो बभूव स तु लक्षणनामधेयः
+| verse_lines  = पुत्रो बभूव स तु लक्षणनामधेयः;सा लक्षणेत्यधिकरूपगुणाऽऽस कन्या ।;तस्यानुजाश्च निजयोग्यगुणा अवापुः;भार्याः पुनश्च स सुयोधन आप भार्याः(आप भार्याम्) ॥ २०२॥
 | verse_line2  = सा लक्षणेत्यधिकरूपगुणाऽऽस कन्या ।
 }}
@@ Line 22,288: / Line 24,752: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं सुरान्तक इति प्रथितः सुतोऽभूद्
+| verse_lines  = पूर्वं सुरान्तक इति प्रथितः सुतोऽभूद्;दुःशासनस्य तदनु प्रतितप्यमानाः ।;दृष्ट्वैव पार्थबलवीर्यगुणान् समृद्धिं;तां चैव ते प्रतिययुः स्म कलिङ्गदेशम् ॥ २०३॥
 | verse_line2  = दुःशासनस्य तदनु प्रतितप्यमानाः ।
 }}
@@ Line 22,297: / Line 24,762: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसीत् स्वयंवर उतात्र कलिङ्गराज-
+| verse_lines  = आसीत् स्वयंवर उतात्र कलिङ्गराज-;पुत्र्याः सुवज्र इति यं प्रवदन्ति भूपाः ।;रौद्राद् वरादविजितस्य च तस्य कन्यां;दृप्तो बलात् स जगृहे धृतराष्ट्रसूनुः ॥ २०४॥
 | verse_line2  = पुत्र्याः सुवज्र इति यं प्रवदन्ति भूपाः ।
 }}
@@ Line 22,306: / Line 24,772: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्राथ रुद्रवरतः स जरासुतेन
+| verse_lines  = तत्राथ रुद्रवरतः स जरासुतेन;युक्तो बबन्ध च सुयोधनमाशु जित्वा ।;कर्णः पराद्रवदिह स्म सुतेषु पाण्डोः;यस्मात् स्पृधाऽगमदतः स पराजितोऽभूत् ॥ २०५॥
 | verse_line2  = युक्तो बबन्ध च सुयोधनमाशु जित्वा ।
 }}
@@ Line 22,315: / Line 24,782: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनेऽनुजजनैः सह तैर्गृहीते
+| verse_lines  = दुर्योधनेऽनुजजनैः सह तैर्गृहीते;भीष्माम्बिकेयविदुराग्रजवाक्यनुन्नः ।;भीमो विजित्य नृपतीन् सजरासुतांस्तान्;हत्वा सुवज्रममुचद् धृतराष्ट्रपुत्रान् ॥ २०६॥
 | verse_line2  = भीष्माम्बिकेयविदुराग्रजवाक्यनुन्नः ।
 }}
@@ Line 22,324: / Line 24,792: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेऽपि स्म कर्णसहिता मृतकप्रतीका
+| verse_lines  = तेऽपि स्म कर्णसहिता मृतकप्रतीका;नागाह्वयं पुरमथाऽययुरप्यमीषाम् ।;दृष्ट्वा विरोधमवदन्नृपतिश्च धर्म-;पुत्रं पुरन्दरकृतस्थलमाशु याहि ॥ २०७॥
 | verse_line2  = नागाह्वयं पुरमथाऽययुरप्यमीषाम् ।
 }}
@@ Line 22,333: / Line 24,802: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रार्द्धराज्यमनुभुङ्क्ष्व सहानुजैस्त्वं
+| verse_lines  = तत्रार्द्धराज्यमनुभुङ्क्ष्व सहानुजैस्त्वं;कोशार्द्धमेव च गृहाण पुरा हि शक्रः ।;तत्राभिषिक्त उत कञ्जभवादिदेवैः;तत्रस्थ एव स चकार चिरं च राज्यम् ॥ २०८॥
 | verse_line2  = कोशार्द्धमेव च गृहाण पुरा हि शक्रः ।
 }}
@@ Line 22,342: / Line 24,812: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वं वीर शक्रसम एव ततस्तवैव
+| verse_lines  = त्वं वीर शक्रसम एव ततस्तवैव;योग्यं पुरं तदत आश्वभिषेचयामि ।;इत्युक्त आह स युधिष्ठिर ओमिति स्म;चक्रेऽभिषेकमपि तस्य स आम्बिकेयः ॥ २०९॥
 | verse_line2  = योग्यं पुरं तदत आश्वभिषेचयामि ।
 }}
@@ Line 22,351: / Line 24,822: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्याभिषेकमकरोत् प्रथमं हि कृष्णो
+| verse_lines  = तस्याभिषेकमकरोत् प्रथमं हि कृष्णो;वासिष्ठनन्दन उरुर्भव चक्रवर्ती ।;यष्टाऽश्वमेधनिखिलात्मकराजसूय-;पूर्वैर्मखैः सततमेव च धर्मशीलः ॥ २१०॥
 | verse_line2  = वासिष्ठनन्दन उरुर्भव चक्रवर्ती ।
 }}
@@ Line 22,360: / Line 24,832: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्येव पार्षतसुतासहितेऽभिषिक्ते
+| verse_lines  = इत्येव पार्षतसुतासहितेऽभिषिक्ते;कृष्णोऽपि वृष्णिवृषभः स तथाऽभ्यषिञ्चत् ।;एवं च मारुतिशिरस्यभिषेकमेतौ;सञ्चक्रतुः स्म युवराजपदे सभार्यम् ॥ २११॥
 | verse_line2  = कृष्णोऽपि वृष्णिवृषभः स तथाऽभ्यषिञ्चत् ।
 }}
@@ Line 22,369: / Line 24,842: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमे च पार्षतसुतासहितेऽभिषिक्ते
+| verse_lines  = भीमे च पार्षतसुतासहितेऽभिषिक्ते;ताभ्यामनन्तसुखशक्तिचिदात्मकाभ्याम् ।;अन्यैश्च विप्रवृषभैः सुकृतेऽभिषेके(सुकृताभिषेके);धर्मात्मजानु मुमुदुर्निखिलाश्च सन्तः ॥ २१२॥
 | verse_line2  = ताभ्यामनन्तसुखशक्तिचिदात्मकाभ्याम् ।
 }}
@@ Line 22,378: / Line 24,852: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् महोत्सववरे दिनसप्तकानु-
+| verse_lines  = तस्मिन् महोत्सववरे दिनसप्तकानु-;वृत्ते वसिष्ठवृषभेण च वृष्णिपेन ।;कृष्णेन ते युयुरमा पृथया तया च;पाञ्चालराजसुतया स्थलमिन्द्रवासम् ॥ २१३॥
 | verse_line2  = वृत्ते वसिष्ठवृषभेण च वृष्णिपेन ।
 }}
@@ Line 22,387: / Line 24,862: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कोशस्य चार्द्धसहितास्तु यदैव पार्था
+| verse_lines  = कोशस्य चार्द्धसहितास्तु यदैव पार्था;गच्छन्ति ताननुययुर्निखिलाश्च पौराः ।;ऊचुश्च हा बत सुयोधन एष पापो;दूरे चकार ननु पाण्डुसुतान् गुणाढ्यान् ॥ २१४॥
 | verse_line2  = गच्छन्ति ताननुययुर्निखिलाश्च पौराः ।
 }}
@@ Line 22,396: / Line 24,872: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमप्रतापमवलम्ब्य कलिङ्गबन्धान्
+| verse_lines  = भीमप्रतापमवलम्ब्य कलिङ्गबन्धान्;मुक्तः सुतामपि हि तस्य पुरं निनाय ।;द्वेष्ट्येवमप्यतिबलान् हि सदैव पार्थान्;यामो वयं गुणिभिरद्य सहैव पार्थैः ॥ २१५॥
 | verse_line2  = मुक्तः सुतामपि हि तस्य पुरं निनाय ।
 }}
@@ Line 22,405: / Line 24,882: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आज्ञापयत्यपि स भेरिरवेण पार्थान्
+| verse_lines  = आज्ञापयत्यपि स भेरिरवेण पार्थान्;नैवानुगच्छत यदि व्रजथानु वोऽद्य ।;वित्तं हरिष्य इह सर्वमपीति तच्च;पापः करोतु न वयं विजहाम पार्थान् ॥ २१६॥
 | verse_line2  = नैवानुगच्छत यदि व्रजथानु वोऽद्य ।
 }}
@@ Line 22,414: / Line 24,892: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सद्भिर्हि सङ्गतिरिहैव सुखस्य हेतुः(सुखैकहेतुः)
+| verse_lines  = सद्भिर्हि सङ्गतिरिहैव सुखस्य हेतुः(सुखैकहेतुः);मोक्षैकहेतुरथ(मोक्षैकहेतुरुत) तद्विपरीतमन्यत् ।;तस्माद् व्रजेम सह पाण्डुसुतैर्हि शक्र-;प्रस्थं त्विति स्म धृतचेतस आह धार्मः(धर्मः) ॥ २१७॥
 | verse_line2  = मोक्षैकहेतुरथ(मोक्षैकहेतुरुत) तद्विपरीतमन्यत् ।
 }}
@@ Line 22,423: / Line 24,902: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रीतिर्यदि स्म भवतां मयि सानुजेऽस्ति
+| verse_lines  = प्रीतिर्यदि स्म भवतां मयि सानुजेऽस्ति;तिष्ठध्वमत्र पितुरेव हि शासने मे ।;कीर्तिर्हि वोऽनुगमनात् पितुरत्ययेन;नश्येन्न इत्यनुसरध्वमिहाऽम्बिकेयम् ॥ २१८॥
 | verse_line2  = तिष्ठध्वमत्र पितुरेव हि शासने मे ।
 }}
@@ Line 22,432: / Line 24,912: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्येव तैः पुरजना निखिलैर्निषिद्धाः
+| verse_lines  = इत्येव तैः पुरजना निखिलैर्निषिद्धाः;कृच्छ्रेण तस्थुरपि तान् मनसाऽन्वगच्छन् ।;प्राप्याथ शक्रपुरमस्मरतां च कृष्णौ;देवेशवर्धकिमथाऽगमदत्र सोऽपि ॥ २१९॥
 | verse_line2  = कृच्छ्रेण तस्थुरपि तान् मनसाऽन्वगच्छन् ।
 }}
@@ Line 22,441: / Line 24,922: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासिष्ठपेन यदुपेन च पाण्डवानां
+| verse_lines  = वासिष्ठपेन यदुपेन च पाण्डवानां;रत्नोत्करं कुरु पुरं पुरुहूतपुर्याः ।;सादृश्यतस्त्विति नियुक्त उभौ प्रणम्य;सर्वेश्वरौ स कृतवांश्च पुरं तथैव ॥ २२०॥
 | verse_line2  = रत्नोत्करं कुरु पुरं पुरुहूतपुर्याः ।
 }}
@@ Line 22,450: / Line 24,932: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देशं च नातिजनसंवृतमन्यदेश-
+| verse_lines  = देशं च नातिजनसंवृतमन्यदेश-;संस्थैर्जनैरभिपुपूरिर आशु पार्थाः ।;तेषां गुणैर्हरिपदानतिहेतुतश्च;राष्ट्रान्तरा इह शुभा वसतीः स्म चक्रुः ॥ २२१॥
 | verse_line2  = संस्थैर्जनैरभिपुपूरिर आशु पार्थाः ।
 }}
@@ Line 22,459: / Line 24,942: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रस्थाप्य दूरमनुजस्य सुतान् स राजा
+| verse_lines  = प्रस्थाप्य दूरमनुजस्य सुतान् स राजा;चक्रेऽभिषेकमपि तत्र सुयोधनस्य ।;दुःशासनं च युवराजमसौ विधाय;मेने कृतार्थमिव च स्वमशान्तकामः ॥ २२२॥
 | verse_line2  = चक्रेऽभिषेकमपि तत्र सुयोधनस्य ।
 }}
@@ Line 22,468: / Line 24,952: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थाश्च ते मुमुदुरत्र वसिष्ठवृष्णि-
+| verse_lines  = पार्थाश्च ते मुमुदुरत्र वसिष्ठवृष्णि-;वर्योदितानखिलतत्त्वविनिर्णयांस्तु ।;शृण्वन्त एव हि सदा पृथिवीं च धर्माद्;भुञ्जन्त आश्रितरमापतिपादयुग्माः ॥ २२३॥
 | verse_line2  = वर्योदितानखिलतत्त्वविनिर्णयांस्तु ।
 }}
@@ Line 22,483: / Line 24,968: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ यज्ञोरुदाननरदेववन्द्यताप्रश्नर्षिपूजासु युधिष्ठिरोऽभूत् ।
+| verse_lines  = औं ॥ यज्ञोरुदाननरदेववन्द्यताप्रश्नर्षिपूजासु युधिष्ठिरोऽभूत् ।;धर्मानुशास्तिहरितत्त्वशंसनस्वराष्ट्ररक्षादिषु भीम आसीत् ॥ १॥
 | verse_line2  = धर्मानुशास्तिहरितत्त्वशंसनस्वराष्ट्ररक्षादिषु भीम आसीत् ॥ १॥
 }}
@@ Line 22,492: / Line 24,978: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रीधर्मसंशासनभृत्यकोशरक्षाव्ययादौ गुणदोषचिन्तने ।
+| verse_lines  = स्त्रीधर्मसंशासनभृत्यकोशरक्षाव्ययादौ गुणदोषचिन्तने ।;अन्तःपुरस्थस्य जनस्य कृष्णा त्वासीद्धरेर्धर्मनिदर्शनी च ॥ २॥
 | verse_line2  = अन्तःपुरस्थस्य जनस्य कृष्णा त्वासीद्धरेर्धर्मनिदर्शनी च ॥ २॥
 }}
@@ Line 22,501: / Line 24,988: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बीभत्सुरासीत् परराष्ट्रमर्दने तेनानियम्यांस्तु जरासुतादीन् ।
+| verse_lines  = बीभत्सुरासीत् परराष्ट्रमर्दने तेनानियम्यांस्तु जरासुतादीन् ।;स कीचकादींश्च ममर्द भीमस्तस्यैव ते बलतो नित्यभीताः ॥ ३॥
 | verse_line2  = स कीचकादींश्च ममर्द भीमस्तस्यैव ते बलतो नित्यभीताः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 22,510: / Line 24,998: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राष्ट्रेषु भीमेन विमर्दितेषु जिताश्च युद्धेषु निरुद्यमास्ते ।
+| verse_lines  = राष्ट्रेषु भीमेन विमर्दितेषु जिताश्च युद्धेषु निरुद्यमास्ते ।;बभूवुरासीद्धरिधर्मनिष्ठः प्रायेण लोकश्च(लोकाश्च) तदीयशासनात् ॥ ४॥
 | verse_line2  = बभूवुरासीद्धरिधर्मनिष्ठः प्रायेण लोकश्च(लोकाश्च) तदीयशासनात् ॥ ४॥
 }}
@@ Line 22,519: / Line 25,008: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आजीविनां वेतनदस्तदाऽऽसीन्माद्रीसुतः प्रथमोऽथ द्वितीयः ।
+| verse_lines  = आजीविनां वेतनदस्तदाऽऽसीन्माद्रीसुतः प्रथमोऽथ द्वितीयः ।;सन्धानभेदादिषु धर्मराजपश्चाच्च खड्गी स बभूव रक्षन् ॥ ५॥
 | verse_line2  = सन्धानभेदादिषु धर्मराजपश्चाच्च खड्गी स बभूव रक्षन् ॥ ५॥
 }}
@@ Line 22,528: / Line 25,018: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृष्टद्युम्नस्तत्र सेनाप्रणेता शक्रप्रस्थे नित्यमास्तेऽतिहार्दात् ।
+| verse_lines  = धृष्टद्युम्नस्तत्र सेनाप्रणेता शक्रप्रस्थे नित्यमास्तेऽतिहार्दात् ।;विशेषतो भीमसखा स आसीद् राष्ट्रं चैषां सर्वकामैः सुपूर्णम् ॥ ६॥
 | verse_line2  = विशेषतो भीमसखा स आसीद् राष्ट्रं चैषां सर्वकामैः सुपूर्णम् ॥ ६॥
 }}
@@ Line 22,537: / Line 25,028: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नावैष्णवो न दरिद्रो बभूव न धर्महानिश्च बभूव कस्यचित् ।
+| verse_lines  = नावैष्णवो न दरिद्रो बभूव न धर्महानिश्च बभूव कस्यचित् ।;तेषां राष्ट्रे शासति भीमसेने न व्याधितो नापि विपर्ययान्मृतिः ॥ ७॥
 | verse_line2  = तेषां राष्ट्रे शासति भीमसेने न व्याधितो नापि विपर्ययान्मृतिः ॥ ७॥
 }}
@@ Line 22,546: / Line 25,038: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरं यान्ति हि दर्शनोत्सुकाः प्रतिग्रहायाप्यथ याजनाय ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरं यान्ति हि दर्शनोत्सुकाः प्रतिग्रहायाप्यथ याजनाय ।;कार्यार्थिनो(कार्यार्थतो) नैव वृकोदरेण कार्याणि सिद्ध्यन्ति(सिद्धानि) यतोऽखिलानि ॥ ८॥
 | verse_line2  = कार्यार्थिनो(कार्यार्थतो) नैव वृकोदरेण कार्याणि सिद्ध्यन्ति(सिद्धानि) यतोऽखिलानि ॥ ८॥
 }}
@@ Line 22,555: / Line 25,048: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गन्धर्वविद्याधरचारणाश्च सेवन्त एतान्त्सततं समस्ताः ।
+| verse_lines  = गन्धर्वविद्याधरचारणाश्च सेवन्त एतान्त्सततं समस्ताः ।;यथा सुरेन्द्रं मुनयश्च सर्व आयान्ति देवा अपि कृष्णमर्चितुम् ॥ ९॥
 | verse_line2  = यथा सुरेन्द्रं मुनयश्च सर्व आयान्ति देवा अपि कृष्णमर्चितुम् ॥ ९॥
 }}
@@ Line 22,564: / Line 25,058: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां राष्ट्रे कार्तयुगा हि धर्माः प्रवर्तिता एव ततोऽधिकाश्च ।
+| verse_lines  = तेषां राष्ट्रे कार्तयुगा हि धर्माः प्रवर्तिता एव ततोऽधिकाश्च ।;वृद्धिश्च तस्मादधिका सुवर्णरत्नाम्बरादेरपि सस्यसम्पदाम् ॥ १०॥
 | verse_line2  = वृद्धिश्च तस्मादधिका सुवर्णरत्नाम्बरादेरपि सस्यसम्पदाम् ॥ १०॥
 }}
@@ Line 22,573: / Line 25,068: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथोपयेमे शिशुपालपुत्रीं युधिष्ठिरो देवकीं नाम पूर्वम्(पूर्वाम्) ।
+| verse_lines  = अथोपयेमे शिशुपालपुत्रीं युधिष्ठिरो देवकीं नाम पूर्वम्(पूर्वाम्) ।;स्वीयां भार्यां यत्सहजो धृष्टकेतुरनुह्लादः सवितुश्चांशयुक्तः ॥ ११॥
 | verse_line2  = स्वीयां भार्यां यत्सहजो धृष्टकेतुरनुह्लादः सवितुश्चांशयुक्तः ॥ ११॥
 }}
@@ Line 22,582: / Line 25,078: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यां सुहोत्रो नामतः पुत्र आसीद् यश्चित्रगुप्तो नाम पूर्वं सुलेखः ।
+| verse_lines  = तस्यां सुहोत्रो नामतः पुत्र आसीद् यश्चित्रगुप्तो नाम पूर्वं सुलेखः ।;कृष्णा सैवाऽप्यन्यरूपेण जाता काशीशपुत्री यां प्रवदन्ति कालीम् ॥ १२॥
 | verse_line2  = कृष्णा सैवाऽप्यन्यरूपेण जाता काशीशपुत्री यां प्रवदन्ति कालीम् ॥ १२॥
 }}
@@ Line 22,591: / Line 25,088: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा केवला भारती नान्यदेव्यस्तत्राऽविष्टास्तत्कृते(तत्राविष्टा यत्कृते) काशिराजः ।
+| verse_lines  = सा केवला भारती नान्यदेव्यस्तत्राऽविष्टास्तत्कृते(तत्राविष्टा यत्कृते) काशिराजः ।;स्वयम्बरार्थं नृपतीनाजुहाव सर्वांस्तेऽपि ह्यत्र हर्षात् समेताः ॥ १३॥
 | verse_line2  = स्वयम्बरार्थं नृपतीनाजुहाव सर्वांस्तेऽपि ह्यत्र हर्षात् समेताः ॥ १३॥
 }}
@@ Line 22,600: / Line 25,098: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां मध्ये भीमसेनांस एषा मालामधात् तत्र जरासुताद्याः ।
+| verse_lines  = तेषां मध्ये भीमसेनांस एषा मालामधात् तत्र जरासुताद्याः ।;क्रुद्धा विष्णोराश्रितानाक्षिपन्त आसेदुरुच्चैः शिवमास्तुवन्तः ॥ १४॥
 | verse_line2  = क्रुद्धा विष्णोराश्रितानाक्षिपन्त आसेदुरुच्चैः शिवमास्तुवन्तः ॥ १४॥
 }}
@@ Line 22,609: / Line 25,108: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं वाक्यैर्वैदिकैस्तान्स भीमो जिग्ये तर्कैः साधुभिः सम्प्रयुक्तैः ।
+| verse_lines  = पूर्वं वाक्यैर्वैदिकैस्तान्स भीमो जिग्ये तर्कैः साधुभिः सम्प्रयुक्तैः ।;वेदा ह्यदोषा इति पूर्वमेव संसाधयित्वैव सदागमैश्च ॥ १५॥
 | verse_line2  = वेदा ह्यदोषा इति पूर्वमेव संसाधयित्वैव सदागमैश्च ॥ १५॥
 }}
@@ Line 22,618: / Line 25,118: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वेदाधिक्यं शैवशास्त्राणि चाऽहुर्वेदोज्झितानां बहुलां च निन्दाम् ।
+| verse_lines  = वेदाधिक्यं शैवशास्त्राणि चाऽहुर्वेदोज्झितानां बहुलां च निन्दाम् ।;तथा शाक्तेयस्कान्दसौरादिकानां तत्रैवोक्तं छन्दसां वैष्णवत्वम् ॥ १६॥
 | verse_line2  = तथा शाक्तेयस्कान्दसौरादिकानां तत्रैवोक्तं छन्दसां वैष्णवत्वम् ॥ १६॥
 }}
@@ Line 22,627: / Line 25,128: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्णोराधिक्यं तानि शास्त्राणि चाऽहुः शिवादिभ्यः कुत्रचिन्नैव वेदे ।
+| verse_lines  = विष्णोराधिक्यं तानि शास्त्राणि चाऽहुः शिवादिभ्यः कुत्रचिन्नैव वेदे ।;विष्णूत्कृष्टः(विष्णूत्कर्षः) कथितो बौद्धपूर्वाश्चाऽहुर्विष्णुं परमं सर्वतोऽपि ॥ १७॥
 | verse_line2  = विष्णूत्कृष्टः(विष्णूत्कर्षः) कथितो बौद्धपूर्वाश्चाऽहुर्विष्णुं परमं सर्वतोऽपि ॥ १७॥
 }}
@@ Line 22,636: / Line 25,138: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लोकायताश्च क्‍वचिदाहुरग्र्यं विष्णुं गुरुं सर्ववरं बृहस्पतेः ।
+| verse_lines  = लोकायताश्च क्‍वचिदाहुरग्र्यं विष्णुं गुरुं सर्ववरं बृहस्पतेः ।;सर्वागमेषु प्रथितोऽत एव विष्णुः समस्ताधिक एव मुक्तिदः ॥ १८॥
 | verse_line2  = सर्वागमेषु प्रथितोऽत एव विष्णुः समस्ताधिक एव मुक्तिदः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 22,645: / Line 25,148: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेष्वागमेष्वेव परस्परं च विरुद्धता ह्यन्यपक्षेषु भूपाः ।
+| verse_lines  = तेष्वागमेष्वेव परस्परं च विरुद्धता ह्यन्यपक्षेषु भूपाः ।;प्रत्यक्षतश्चात्र पश्यध्वमाशु बलं बाह्वोर्मे विष्णुपदाश्रयस्य ॥ १९॥
 | verse_line2  = प्रत्यक्षतश्चात्र पश्यध्वमाशु बलं बाह्वोर्मे विष्णुपदाश्रयस्य ॥ १९॥
 }}
@@ Line 22,654: / Line 25,158: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं हि गङ्गा मम विष्णुपूजाविघ्नार्थमायाद् वामकरेण सा मे ।
+| verse_lines  = पूर्वं हि गङ्गा मम विष्णुपूजाविघ्नार्थमायाद् वामकरेण सा मे ।;नुन्ना परस्ताद् बहुयोजनं गता पुरे कुरूणां शिव आगतस्तदा ॥ २०॥
 | verse_line2  = नुन्ना परस्ताद् बहुयोजनं गता पुरे कुरूणां शिव आगतस्तदा ॥ २०॥
 }}
@@ Line 22,663: / Line 25,168: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स व्याघ्ररूपी कपिलात्मिकामुमां(कपिलात्मकामुमां) परीक्षयन् मां हन्तुमिवाऽद्रवद् द्रुतम् ।
+| verse_lines  = स व्याघ्ररूपी कपिलात्मिकामुमां(कपिलात्मकामुमां) परीक्षयन् मां हन्तुमिवाऽद्रवद् द्रुतम् ।;स मे युद्धे विजितो मूर्च्छितश्च गदाप्रहारादास लिङ्गान्तरस्थः ॥ २१॥
 | verse_line2  = स मे युद्धे विजितो मूर्च्छितश्च गदाप्रहारादास लिङ्गान्तरस्थः ॥ २१॥
 }}
@@ Line 22,672: / Line 25,178: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्याघ्रेश्वरं नाम लिङ्गं पृथिव्यां ख्यातं तदास्ते तद्वदन्यत्र युद्धे ।
+| verse_lines  = व्याघ्रेश्वरं नाम लिङ्गं पृथिव्यां ख्यातं तदास्ते तद्वदन्यत्र युद्धे ।;तीरे गोमत्या हैमवते गिरौ हि जितस्तत्राप्यास शार्दूललिङ्गम् ॥ २२॥
 | verse_line2  = तीरे गोमत्या हैमवते गिरौ हि जितस्तत्राप्यास शार्दूललिङ्गम् ॥ २२॥
 }}
@@ Line 22,681: / Line 25,188: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं प्रत्यक्षे विष्णुपदाश्रयस्य बलाधिक्ये किमु वक्तव्यमत्र ।
+| verse_lines  = एवं प्रत्यक्षे विष्णुपदाश्रयस्य बलाधिक्ये किमु वक्तव्यमत्र ।;विष्णोराधिक्ये क्षत्रियाणां प्रमाणं बलं विप्रे ज्ञानमेवेति चाऽहुः ॥ २३॥
 | verse_line2  = विष्णोराधिक्ये क्षत्रियाणां प्रमाणं बलं विप्रे ज्ञानमेवेति चाऽहुः ॥ २३॥
 }}
@@ Line 22,690: / Line 25,198: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मया केदारे विप्ररूपी जितश्च रुद्रोऽविशल्लिङ्गमेवाऽशु भीतः ।
+| verse_lines  = मया केदारे विप्ररूपी जितश्च रुद्रोऽविशल्लिङ्गमेवाऽशु भीतः ।;ततः परं वेदविदामगम्यताशापं प्रादाच्छङ्करो व्रीडितोऽत्र ॥ २४॥
 | verse_line2  = ततः परं वेदविदामगम्यताशापं प्रादाच्छङ्करो व्रीडितोऽत्र ॥ २४॥
 }}
@@ Line 22,699: / Line 25,208: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं प्रत्यक्षे विष्णुबले प्रतीपं मनो यस्य ह्युत्तरं स ब्रवीतु ।
+| verse_lines  = एवं प्रत्यक्षे विष्णुबले प्रतीपं मनो यस्य ह्युत्तरं स ब्रवीतु ।;क्रोधोऽधिकश्चेत् क्षिप्रमायातु योद्धुमित्युक्तास्तेऽभ्याययुरात्तशस्त्राः ॥ २५॥
 | verse_line2  = क्रोधोऽधिकश्चेत् क्षिप्रमायातु योद्धुमित्युक्तास्तेऽभ्याययुरात्तशस्त्राः ॥ २५॥
 }}
@@ Line 22,708: / Line 25,218: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्राप्य(विद्राव्य) तान् बाणसङ्घैः समस्तान् जरासुतं गदया योधयित्वा(पोथयित्वा) ।
+| verse_lines  = विद्राप्य(विद्राव्य) तान् बाणसङ्घैः समस्तान् जरासुतं गदया योधयित्वा(पोथयित्वा) ।;बाहुभ्यां चैनं परिगृह्याऽशु विष्णोः पादोत्थायां(पादोत्थायां) प्राक्षिपद् देवनद्याम् ॥ २६॥
 | verse_line2  = बाहुभ्यां चैनं परिगृह्याऽशु विष्णोः पादोत्थायां(पादोत्थायां) प्राक्षिपद् देवनद्याम् ॥ २६॥
 }}
@@ Line 22,717: / Line 25,228: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स व्रीडितः प्रययौ मागधांश्च भूपैः समेतो भीमसेनो रथं स्वम् ।
+| verse_lines  = स व्रीडितः प्रययौ मागधांश्च भूपैः समेतो भीमसेनो रथं स्वम् ।;आरुह्य काशीश्वरपूजितश्च ययौ काल्या शक्रसनामकं पुरम् ॥ २७॥
 | verse_line2  = आरुह्य काशीश्वरपूजितश्च ययौ काल्या शक्रसनामकं पुरम् ॥ २७॥
 }}
@@ Line 22,726: / Line 25,238: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यां त्रिलोकाधिकरूपसद्गुणैरासम्मितायां (आसम्मतायां) रममाणः सुतं च ।
+| verse_lines  = तस्यां त्रिलोकाधिकरूपसद्गुणैरासम्मितायां (आसम्मतायां) रममाणः सुतं च ।;शर्वत्रातं(शर्वत्रातः) नामाजनयत्(नाम्नाऽजनयत्) पुरा यः समानवायुर्बलवीर्ययुक्तः ॥ २८॥
 | verse_line2  = शर्वत्रातं(शर्वत्रातः) नामाजनयत्(नाम्नाऽजनयत्) पुरा यः समानवायुर्बलवीर्ययुक्तः ॥ २८॥
 }}
@@ Line 22,735: / Line 25,248: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णोऽपि गत्वा द्वारवतीं सरामः सत्यापितुर्वधकर्तारमेव ।
+| verse_lines  = कृष्णोऽपि गत्वा द्वारवतीं सरामः सत्यापितुर्वधकर्तारमेव ।;शतधन्वानं हन्तुमैच्छत् स चैव (याचे)ययाचेऽक्रूरं कृतवर्मानुयुक्तम् ॥ २९॥
 | verse_line2  = शतधन्वानं हन्तुमैच्छत् स चैव (याचे)ययाचेऽक्रूरं कृतवर्मानुयुक्तम् ॥ २९॥
 }}
@@ Line 22,744: / Line 25,258: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तावब्रूतां (सर्वलोकैकभर्तुः)सर्वलोकैककर्तुर्नाऽवां विरोधं मनसाऽपि कुर्वः ।
+| verse_lines  = तावब्रूतां (सर्वलोकैकभर्तुः)सर्वलोकैककर्तुर्नाऽवां विरोधं मनसाऽपि कुर्वः ।;कृष्णस्य सर्वेशितुरित्यनूक्त(इति अनु उक्तम्) आरुह्य चाश्वीं(अश्वीं) भयतः पराद्रवत् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = कृष्णस्य सर्वेशितुरित्यनूक्त(इति अनु उक्तम्) आरुह्य चाश्वीं(अश्वीं) भयतः पराद्रवत् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 22,753: / Line 25,268: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्वेव तं कृष्णरामौ रथेन यातौ शतं योजनानां दिनेन ।
+| verse_lines  = अन्वेव तं कृष्णरामौ रथेन यातौ शतं योजनानां दिनेन ।;गत्वा मृतायां वडवायां पदैव स प्राद्रवत्(सम्प्राद्रवत्) कृष्ण एनं पदाऽगात् ॥ ३१॥
 | verse_line2  = गत्वा मृतायां वडवायां पदैव स प्राद्रवत्(सम्प्राद्रवत्) कृष्ण एनं पदाऽगात् ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 22,762: / Line 25,278: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = छित्वा शिरस्तस्य चक्रेण कृष्णो जानन्नक्रूरे मणिमेनेन दत्तम् ।
+| verse_lines  = छित्वा शिरस्तस्य चक्रेण कृष्णो जानन्नक्रूरे मणिमेनेन दत्तम् ।;अप्यज्ञवल्लोकविडम्बनाय परीक्ष्य वासोऽत्र नेत्याह रामम् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = अप्यज्ञवल्लोकविडम्बनाय परीक्ष्य वासोऽत्र नेत्याह रामम् ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 22,771: / Line 25,288: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अविश्वासात् सतु सक्रोध एव ययौ विदेहानवसत् पञ्च चाब्दान् ।
+| verse_lines  = अविश्वासात् सतु सक्रोध एव ययौ विदेहानवसत् पञ्च चाब्दान् ।;जानन् पार्थेभ्योऽहार्यतां केशवस्य वशीकर्तुं धार्तराष्ट्रो बलं गात् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = जानन् पार्थेभ्योऽहार्यतां केशवस्य वशीकर्तुं धार्तराष्ट्रो बलं गात् ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 22,780: / Line 25,298: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बभूव शिष्योऽस्य तथा गदायामसन्निधानं केशवस्य प्रतीक्षन् ।
+| verse_lines  = बभूव शिष्योऽस्य तथा गदायामसन्निधानं केशवस्य प्रतीक्षन् ।;तदा ययाचे भगिनीं च तस्य स च प्रतिज्ञामकरोत् प्रदाने ॥ ३४॥
 | verse_line2  = तदा ययाचे भगिनीं च तस्य स च प्रतिज्ञामकरोत् प्रदाने ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 22,789: / Line 25,308: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्येष्ठं ह्येनं केशवो नातिवर्तेदित्येव मेने धार्तराष्ट्रः स तस्मात् ।
+| verse_lines  = ज्येष्ठं ह्येनं केशवो नातिवर्तेदित्येव मेने धार्तराष्ट्रः स तस्मात् ।;जग्राह हस्तं दक्षिणं सत्यहेतोर्ददौ च रामः करमस्मै हलाङ्कम् ॥ ३५॥
 | verse_line2  = जग्राह हस्तं दक्षिणं सत्यहेतोर्ददौ च रामः करमस्मै हलाङ्कम् ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 22,798: / Line 25,318: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रूपेण तस्या मोहितो धार्तराष्ट्रो विशेषतः कृष्णरामौ भगिन्याः ।
+| verse_lines  = रूपेण तस्या मोहितो धार्तराष्ट्रो विशेषतः कृष्णरामौ भगिन्याः ।;स्नेहाद् वशं यास्यत इत्यगृह्णाद्धस्तं हलाङ्कं हलिनो रिपुघ्नम् ॥ ३६॥
 | verse_line2  = स्नेहाद् वशं यास्यत इत्यगृह्णाद्धस्तं हलाङ्कं हलिनो रिपुघ्नम् ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 22,807: / Line 25,328: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जाता देवक्यां सा सुभद्रेति नाम्ना भद्रा रूपेणाऽनकदुन्दुभेस्ताम् ।
+| verse_lines  = जाता देवक्यां सा सुभद्रेति नाम्ना भद्रा रूपेणाऽनकदुन्दुभेस्ताम् ।;कृत्वा पुत्रीं रोहिणी स्वामरक्षत् पूर्वं तु याऽऽसीत् त्रिजटैव नाम्ना ॥ ३७॥
 | verse_line2  = कृत्वा पुत्रीं रोहिणी स्वामरक्षत् पूर्वं तु याऽऽसीत् त्रिजटैव नाम्ना ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 22,816: / Line 25,338: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सीतायाः प्राङ् नित्यशुश्रूषणात् सा बभूव विष्णोर्भगिनी प्रिया च ।
+| verse_lines  = सीतायाः प्राङ् नित्यशुश्रूषणात् सा बभूव विष्णोर्भगिनी प्रिया च ।;उमावेशाद् रूपगुणोपपन्ना पद्मेक्षणा चम्पकदामगौरी ॥ ३८॥
 | verse_line2  = उमावेशाद् रूपगुणोपपन्ना पद्मेक्षणा चम्पकदामगौरी ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 22,825: / Line 25,348: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतत् कृत्वा धृतराष्ट्रात्मजः स ययौ कुरून् निवसत्यत्र रामे ।
+| verse_lines  = एतत् कृत्वा धृतराष्ट्रात्मजः स ययौ कुरून् निवसत्यत्र रामे ।;कृष्णोऽक्रूरं विवसन्तं भयेन सहार्दिक्यं चाऽनयित्वा जगाद ॥ ३९॥
 | verse_line2  = कृष्णोऽक्रूरं विवसन्तं भयेन सहार्दिक्यं चाऽनयित्वा जगाद ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 22,834: / Line 25,358: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आनीय रामं च समस्तसात्त्वतां यदाऽवादीत् केशवः सन्निधाने ।
+| verse_lines  = आनीय रामं च समस्तसात्त्वतां यदाऽवादीत् केशवः सन्निधाने ।;मणिस्त्वय्यास्ते दर्शयेत्येव भीतस्तदाऽक्रूरोऽदर्शयद् रत्नमस्मै ॥ ४०॥
 | verse_line2  = मणिस्त्वय्यास्ते दर्शयेत्येव भीतस्तदाऽक्रूरोऽदर्शयद् रत्नमस्मै ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 22,843: / Line 25,368: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अव्याजतामात्मनो दर्शयित्वा हलायुधे केशवस्तस्य जानन् ।
+| verse_lines  = अव्याजतामात्मनो दर्शयित्वा हलायुधे केशवस्तस्य जानन् ।;रत्नाकाङ्क्षामुग्रसेनस्य चैव मातुश्च साम्बस्य पुनर्बभाषे ॥ ४१॥
 | verse_line2  = रत्नाकाङ्क्षामुग्रसेनस्य चैव मातुश्च साम्बस्य पुनर्बभाषे ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 22,852: / Line 25,378: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आस्तामक्रूरे मणीरन्यैरधार्यः सदा यज्ञाद् दानपतेः स धार्यः ।
+| verse_lines  = आस्तामक्रूरे मणीरन्यैरधार्यः सदा यज्ञाद् दानपतेः स धार्यः ।;न सत्या कृष्णावाञ्छितं किञ्चिदिच्छेत् तथाऽपि तस्या योग्य इत्याह कृष्णः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = न सत्या कृष्णावाञ्छितं किञ्चिदिच्छेत् तथाऽपि तस्या योग्य इत्याह कृष्णः ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 22,861: / Line 25,388: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लब्ध्वा रत्नं दानपतिः सदैव सन्दीक्षितोऽभूद् यज्ञकर्मण्यतन्द्रः ।
+| verse_lines  = लब्ध्वा रत्नं दानपतिः सदैव सन्दीक्षितोऽभूद् यज्ञकर्मण्यतन्द्रः ।;प्रदर्श्य कृष्णो हलिने रत्नमेतच्छक्रप्रस्थं पाण्डवस्नेहतोऽगात् ॥ ४३॥
 | verse_line2  = प्रदर्श्य कृष्णो हलिने रत्नमेतच्छक्रप्रस्थं पाण्डवस्नेहतोऽगात् ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 22,870: / Line 25,398: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वसन्नजस्तत्र बहूंश्च मासान् सफल्गुनोऽयान्मृगयां कदाचित् ।
+| verse_lines  = वसन्नजस्तत्र बहूंश्च मासान् सफल्गुनोऽयान्मृगयां कदाचित् ।;हत्वा मृगान् यमुनातीरसंस्थः सोऽन्यां काळिन्दीं ददृशे तत्स्वसारम् ॥ ४४॥
 | verse_line2  = हत्वा मृगान् यमुनातीरसंस्थः सोऽन्यां काळिन्दीं ददृशे तत्स्वसारम् ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 22,879: / Line 25,408: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा सूर्यपुत्री यमुनानुजाता तपश्चरन्ती कृष्णपत्नीत्वकामा ।
+| verse_lines  = सा सूर्यपुत्री यमुनानुजाता तपश्चरन्ती कृष्णपत्नीत्वकामा ।;पृष्टाऽर्जुनेनाऽह समस्तमेतत् पत्नीं च तां जगृहे वासुदेवः ॥ ४५॥
 | verse_line2  = पृष्टाऽर्जुनेनाऽह समस्तमेतत् पत्नीं च तां जगृहे वासुदेवः ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 22,888: / Line 25,418: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो गत्वा नग्नजितो गृहं च स्वयंवरे सप्त वृषान्गृह्णात्(अगृह्णत्) ।
+| verse_lines  = ततो गत्वा नग्नजितो गृहं च स्वयंवरे सप्त वृषान्गृह्णात्(अगृह्णत्) ।;सर्वैरग्राह्यानसुरान् वरेण शिवस्य यैर्निर्जिता भूमिपालाः ॥ ४६॥
 | verse_line2  = सर्वैरग्राह्यानसुरान् वरेण शिवस्य यैर्निर्जिता भूमिपालाः ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 22,897: / Line 25,428: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो नीलां तस्य सुतां च लेभे पूर्वं नीला गोपकन्याऽपि याऽसीत् ।
+| verse_lines  = ततो नीलां तस्य सुतां च लेभे पूर्वं नीला गोपकन्याऽपि याऽसीत् ।;सा देहेऽस्याः प्राविशत् पूर्वमेषा यस्मादेका द्विविधा सम्प्रजाता ॥ ४७॥
 | verse_line2  = सा देहेऽस्याः प्राविशत् पूर्वमेषा यस्मादेका द्विविधा सम्प्रजाता ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 22,906: / Line 25,438: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पितृष्वसुर्मित्रविन्दा सुता च कृष्णे मालामासजद् राजमध्ये ।
+| verse_lines  = पितृष्वसुर्मित्रविन्दा सुता च कृष्णे मालामासजद् राजमध्ये ।;विन्दानुविन्दौ भ्रातरावेव तस्या न्यषेधतां धार्तराष्ट्रार्थमुग्रौ ॥ ४८॥
 | verse_line2  = विन्दानुविन्दौ भ्रातरावेव तस्या न्यषेधतां धार्तराष्ट्रार्थमुग्रौ ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 22,915: / Line 25,448: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जित्वाऽऽवन्त्यौ तौ नृपतींश्चैव सर्वानादाय तां प्रययौ वासुदेवः ।
+| verse_lines  = जित्वाऽऽवन्त्यौ तौ नृपतींश्चैव सर्वानादाय तां प्रययौ वासुदेवः ।;पितृष्वसुस्तनयां च द्वितीयां भद्रां दत्तामग्रहीद् भ्रातृभिः सः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = पितृष्वसुस्तनयां च द्वितीयां भद्रां दत्तामग्रहीद् भ्रातृभिः सः ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 22,924: / Line 25,458: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विश्वेषां देवानामवतारा हि पञ्च ते कैकेया(कैकया) भ्रातरोऽस्या हरेश्च ।
+| verse_lines  = विश्वेषां देवानामवतारा हि पञ्च ते कैकेया(कैकया) भ्रातरोऽस्या हरेश्च ।;भक्ता नित्यं पाण्डवानां च तातोऽप्येषां वशे शैव्यनामर्भुरग्रे ॥ ५०॥
 | verse_line2  = भक्ता नित्यं पाण्डवानां च तातोऽप्येषां वशे शैव्यनामर्भुरग्रे ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 22,933: / Line 25,468: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयंवरो लक्षणायास्तथाऽऽसीद् यथा द्रौपद्या लक्ष्यवेधात्मकः(लक्षवेधात्मकः) सः ।
+| verse_lines  = स्वयंवरो लक्षणायास्तथाऽऽसीद् यथा द्रौपद्या लक्ष्यवेधात्मकः(लक्षवेधात्मकः) सः ।;मद्रेषु तस्याश्च पिता पिनाकं स्वयंवरार्थं जगृहे गिरीशात् ॥ ५१॥
 | verse_line2  = मद्रेषु तस्याश्च पिता पिनाकं स्वयंवरार्थं जगृहे गिरीशात् ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 22,942: / Line 25,478: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लक्षं च तत् सर्वतश्छन्नमेव द्वारं शरस्याप्युपरि स्म लक्षात् ।
+| verse_lines  = लक्षं च तत् सर्वतश्छन्नमेव द्वारं शरस्याप्युपरि स्म लक्षात् ।;छिन्नेषुणा पातनीयं ह तद्धि द्रौपद्यर्थात् तदशक्यं ततोऽलम् ॥ ५२॥
 | verse_line2  = छिन्नेषुणा पातनीयं ह तद्धि द्रौपद्यर्थात् तदशक्यं ततोऽलम् ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 22,951: / Line 25,488: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्राऽजग्मुर्मागधाद्याश्च सर्वे पार्था अपि द्रष्टुमिहाभ्युपाययुः ।
+| verse_lines  = तत्राऽजग्मुर्मागधाद्याश्च सर्वे पार्था अपि द्रष्टुमिहाभ्युपाययुः ।;दुर्योधनाद्याश्च ससूतपुत्रा सज्यीकर्तुं धनुरप्युत्सहन्ते ॥ ५३॥
 | verse_line2  = दुर्योधनाद्याश्च ससूतपुत्रा सज्यीकर्तुं धनुरप्युत्सहन्ते ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 22,960: / Line 25,498: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = केचिन्निपेतुर्धनुषैव ताडिता नवै केचिच्चालयितुं च शेकुः ।
+| verse_lines  = केचिन्निपेतुर्धनुषैव ताडिता नवै केचिच्चालयितुं च शेकुः ।;दुर्योधनो मागधः सूतपुत्रः सज्यं कृत्वा लक्ष्यवीक्षां न शेकुः ॥ ५४॥
 | verse_line2  = दुर्योधनो मागधः सूतपुत्रः सज्यं कृत्वा लक्ष्यवीक्षां न शेकुः ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 22,969: / Line 25,508: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धनञ्जयः स्वात्मबलं(धनञ्जयः सु आत्मबलं) प्रकाशयन् सज्जं कृत्वा धनुरैक्षच्च लक्ष्यम् ।
+| verse_lines  = धनञ्जयः स्वात्मबलं(धनञ्जयः सु आत्मबलं) प्रकाशयन् सज्जं कृत्वा धनुरैक्षच्च लक्ष्यम् ।;नैवाऽददे बाणमनिच्छयैव तत् प्राप्यां जानन् केशवेनैव तां च ॥ ५५॥
 | verse_line2  = नैवाऽददे बाणमनिच्छयैव तत् प्राप्यां जानन् केशवेनैव तां च ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 22,978: / Line 25,518: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमश्चापं लक्षमप्येतदत्र द्रष्टुं च नैवैच्छदरीन्द्रधारिणः ।
+| verse_lines  = भीमश्चापं लक्षमप्येतदत्र द्रष्टुं च नैवैच्छदरीन्द्रधारिणः ।;योग्ये (कर्मन्यायतश्च)कर्मण्यायतंश्चापराधी स्यादित्यञ्जः पश्यमानो महात्मा ॥ ५६॥
 | verse_line2  = योग्ये (कर्मन्यायतश्च)कर्मण्यायतंश्चापराधी स्यादित्यञ्जः पश्यमानो महात्मा ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 22,987: / Line 25,528: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णस्ततश्चापमधिज्यमाशु कृत्वाऽचिन्त्यश्छिन्नबाणेन लक्ष्यम्(लक्षम्) ।
+| verse_lines  = कृष्णस्ततश्चापमधिज्यमाशु कृत्वाऽचिन्त्यश्छिन्नबाणेन लक्ष्यम्(लक्षम्) ।;अपातयद् दुन्दुभयश्च दिव्या नेदुः प्रसूनं ववृषुः सुराश्च ॥ ५७॥
 | verse_line2  = अपातयद् दुन्दुभयश्च दिव्या नेदुः प्रसूनं ववृषुः सुराश्च ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 22,996: / Line 25,538: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णे ब्रह्माद्यैः स्तूयमाने नरेन्द्रकन्या मालां केशवांसे निधाय ।
+| verse_lines  = कृष्णे ब्रह्माद्यैः स्तूयमाने नरेन्द्रकन्या मालां केशवांसे निधाय ।;तस्थावुपास्याथ सर्वे नरेन्द्रा युद्धायागुः केशवं स्वात्तशस्त्राः ॥ ५८॥
 | verse_line2  = तस्थावुपास्याथ सर्वे नरेन्द्रा युद्धायागुः केशवं स्वात्तशस्त्राः ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 23,005: / Line 25,548: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्राप्य(विद्राव्य) तान् मागधादीन् स कृष्णो भीमार्जुनाभ्यां सहितः पुरीं स्वाम् ।
+| verse_lines  = विद्राप्य(विद्राव्य) तान् मागधादीन् स कृष्णो भीमार्जुनाभ्यां सहितः पुरीं स्वाम् ।;ययावेता अष्ट महामहिष्यः कृष्णस्य दिव्या लोकसुन्दर्य इष्टाः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = ययावेता अष्ट महामहिष्यः कृष्णस्य दिव्या लोकसुन्दर्य इष्टाः ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 23,014: / Line 25,558: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भैष्मी सत्या चैकतनुर्द्विधैव जाता भूमौ प्रकृतिर्मूलभूता ।
+| verse_lines  = भैष्मी सत्या चैकतनुर्द्विधैव जाता भूमौ प्रकृतिर्मूलभूता ।;तयैवान्याः सर्वदाऽनुप्रविष्टास्तासां मध्ये जाम्बवती प्रधाना ॥ ६०॥
 | verse_line2  = तयैवान्याः सर्वदाऽनुप्रविष्टास्तासां मध्ये जाम्बवती प्रधाना ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 23,023: / Line 25,568: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामेण तुल्या जाम्बवती प्रियत्वे कृष्णस्यान्याः किञ्चिदूनाश्च तस्याः ।
+| verse_lines  = रामेण तुल्या जाम्बवती प्रियत्वे कृष्णस्यान्याः किञ्चिदूनाश्च तस्याः ।;यदाऽऽवेशो बहुलः स्याद् रमायास्तदा तासु प्रीयते केशवोऽलम् ॥ ६१॥
 | verse_line2  = यदाऽऽवेशो बहुलः स्याद् रमायास्तदा तासु प्रीयते केशवोऽलम् ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 23,032: / Line 25,578: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदाऽऽवेशो ह्रासमुपैति तत्र प्रद्युम्नतो विंशगुणाधिकाः स्युः ।
+| verse_lines  = यदाऽऽवेशो ह्रासमुपैति तत्र प्रद्युम्नतो विंशगुणाधिकाः स्युः ।;अनादितस्ताः केशवान्नान्यसंस्था रेमे ताभिः केशवो द्वारवत्याम् ॥ ६२॥
 | verse_line2  = अनादितस्ताः केशवान्नान्यसंस्था रेमे ताभिः केशवो द्वारवत्याम् ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 23,041: / Line 25,588: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं कृष्णे द्वारकामध्यसंस्थे गिरिं भूपा रैवतकं समाययुः ।
+| verse_lines  = एवं कृष्णे द्वारकामध्यसंस्थे गिरिं भूपा रैवतकं समाययुः ।;दुर्योधनाद्याः पाण्डवाश्चैव सर्वे(पाण्डवाश्चैव तत्र) नानादेश्या ये च भूपालसङ्घाः ॥ ६३॥
 | verse_line2  = दुर्योधनाद्याः पाण्डवाश्चैव सर्वे(पाण्डवाश्चैव तत्र) नानादेश्या ये च भूपालसङ्घाः ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 23,050: / Line 25,598: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आत्मानं तान् द्रष्टुमभ्यागतान् स कृष्णो गिरौ रैवतके ददर्श ।
+| verse_lines  = आत्मानं तान् द्रष्टुमभ्यागतान् स कृष्णो गिरौ रैवतके ददर्श ।;नमस्कृते सर्वनरेन्द्रमुख्यैः कृष्णे वैदर्भ्या सह दिव्यासनस्थे ॥ ६४॥
 | verse_line2  = नमस्कृते सर्वनरेन्द्रमुख्यैः कृष्णे वैदर्भ्या सह दिव्यासनस्थे ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 23,059: / Line 25,608: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एत्याऽकाशान्नारदः कृष्णमाह सर्वोत्तमस्त्वं त्वादृशो नास्ति कश्चित् ।
+| verse_lines  = एत्याऽकाशान्नारदः कृष्णमाह सर्वोत्तमस्त्वं त्वादृशो नास्ति कश्चित् ।;इत्याश्चर्यो धन्य इत्येव शब्दद्वये तूक्ते वासुदेवस्तमाह ॥ ६५॥
 | verse_line2  = इत्याश्चर्यो धन्य इत्येव शब्दद्वये तूक्ते वासुदेवस्तमाह ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 23,068: / Line 25,618: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दक्षिणाभिः साकमित्येव कृष्णं पप्रच्छुरेतत् किमिति स्म भूपाः ।
+| verse_lines  = दक्षिणाभिः साकमित्येव कृष्णं पप्रच्छुरेतत् किमिति स्म भूपाः ।;नारायणो मुनिमूचे वदेति शृणुध्वमित्याह स नारदोऽपि ॥ ६६॥
 | verse_line2  = नारायणो मुनिमूचे वदेति शृणुध्वमित्याह स नारदोऽपि ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 23,077: / Line 25,628: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कूर्मो दृष्टो विष्णुपद्यां मयोक्तस्त्वमुत्तमो नास्ति समस्तवेति(नास्त्यधिकस्तवेति) ।
+| verse_lines  = कूर्मो दृष्टो विष्णुपद्यां मयोक्तस्त्वमुत्तमो नास्ति समस्तवेति(नास्त्यधिकस्तवेति) ।;ऊचे गङ्गामुत्तमां सा जलेशमुमामूचे पृथिवीनामिकां सः ॥ ६७॥
 | verse_line2  = ऊचे गङ्गामुत्तमां सा जलेशमुमामूचे पृथिवीनामिकां सः ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 23,086: / Line 25,638: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = या मादृशा देवताः सर्वशस्ता धृतास्तया प्रथितत्वात् पृथिव्या ।
+| verse_lines  = या मादृशा देवताः सर्वशस्ता धृतास्तया प्रथितत्वात् पृथिव्या ।;शिवं शेषं गरुडं चाऽह साऽपि परावनात्(परज्ञानात्, परावानात्) पर्वतनामधेयान् ॥ ६८॥
 | verse_line2  = शिवं शेषं गरुडं चाऽह साऽपि परावनात्(परज्ञानात्, परावानात्) पर्वतनामधेयान् ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 23,095: / Line 25,648: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तैरेवाहं मत्समाश्चैव देव्यो ध्रियन्त इत्येव त ऊचिरेऽथ ।
+| verse_lines  = तैरेवाहं मत्समाश्चैव देव्यो ध्रियन्त इत्येव त ऊचिरेऽथ ।;ब्रह्माणमेवोत्तममाह सोऽपि वेदात्मिकां प्रकृतिं विष्णुपत्नीम् ॥ ६९॥
 | verse_line2  = ब्रह्माणमेवोत्तममाह सोऽपि वेदात्मिकां प्रकृतिं विष्णुपत्नीम् ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 23,104: / Line 25,658: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सैका देवी बहुरूपा बभाषे युक्ता यदाऽहं ज्ञेन नारायणेन ।
+| verse_lines  = सैका देवी बहुरूपा बभाषे युक्ता यदाऽहं ज्ञेन नारायणेन ।;यज्ञक्रियामानिनी यज्ञनाम्नी तदोत्तमा तत्प्रवेशात्(तदावेशात्) तदाख्या ॥ ७०॥
 | verse_line2  = यज्ञक्रियामानिनी यज्ञनाम्नी तदोत्तमा तत्प्रवेशात्(तदावेशात्) तदाख्या ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 23,113: / Line 25,668: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्ण्वाविष्टा यज्ञनाम्नी तदङ्कस्थिता सोचे केशवो ह्युत्तमोऽलम् ।
+| verse_lines  = विष्ण्वाविष्टा यज्ञनाम्नी तदङ्कस्थिता सोचे केशवो ह्युत्तमोऽलम् ।;न तत्समश्चाधिकोऽतः(न तत्समश्चाभ्यधिकः) कुतः स्यादृषे सत्यं नान्यथेति स्म भूयः(भूपाः) ॥ ७१॥
 | verse_line2  = न तत्समश्चाधिकोऽतः(न तत्समश्चाभ्यधिकः) कुतः स्यादृषे सत्यं नान्यथेति स्म भूयः(भूपाः) ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 23,122: / Line 25,678: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोक्तोऽहं नावतारेषु कश्चिद् विशेष इत्येव यदुप्रवीरम् ।
+| verse_lines  = तयोक्तोऽहं नावतारेषु कश्चिद् विशेष इत्येव यदुप्रवीरम् ।;सर्वोत्तमोऽसीत्यवदं स चाऽह न केवलं मेऽङ्कगायाः श्रियोऽहम् ॥ ७२॥
 | verse_line2  = सर्वोत्तमोऽसीत्यवदं स चाऽह न केवलं मेऽङ्कगायाः श्रियोऽहम् ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 23,131: / Line 25,688: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सदोत्तमः किन्तु यदा तु सा मे वामार्द्धरूपा दक्षिणानामधेया ।
+| verse_lines  = सदोत्तमः किन्तु यदा तु सा मे वामार्द्धरूपा दक्षिणानामधेया ।;यस्मात् तस्या दक्षिणतः स्थितोऽहं तस्मान्नाम्ना दक्षिणेत्येव सा स्यात् ॥ ७३॥
 | verse_line2  = यस्मात् तस्या दक्षिणतः स्थितोऽहं तस्मान्नाम्ना दक्षिणेत्येव सा स्यात् ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 23,140: / Line 25,698: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा दक्षिणामानिनी देवता च सा च स्थिता(साऽवस्थिता) बहुरूपा मदर्द्धा ।
+| verse_lines  = सा दक्षिणामानिनी देवता च सा च स्थिता(साऽवस्थिता) बहुरूपा मदर्द्धा ।;वामार्द्धो मे तत्प्रविष्टो यतो हि ततोऽहं स्यामर्द्धनारायणाख्यः ॥ ७४॥
 | verse_line2  = वामार्द्धो मे तत्प्रविष्टो यतो हि ततोऽहं स्यामर्द्धनारायणाख्यः ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 23,149: / Line 25,708: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽप्यस्या उत्तमोऽहं सुपूर्णो न मादृशः कश्चिदस्त्युत्तमो वा ।
+| verse_lines  = तदाऽप्यस्या उत्तमोऽहं सुपूर्णो न मादृशः कश्चिदस्त्युत्तमो वा ।;इत्येवावादीद् दक्षिणाभिः सहेति सर्वोत्तमत्वं(सदोत्तमत्वं) दक्षिणानां स्मरन् सः ॥ ७५॥
 | verse_line2  = इत्येवावादीद् दक्षिणाभिः सहेति सर्वोत्तमत्वं(सदोत्तमत्वं) दक्षिणानां स्मरन् सः ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 23,158: / Line 25,718: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताभिश्चैताभिर्दक्षिणाभिः समेताद् वरिष्ठोऽहं जगतः सर्वदैव ।
+| verse_lines  = ताभिश्चैताभिर्दक्षिणाभिः समेताद् वरिष्ठोऽहं जगतः सर्वदैव ।;मत्सामर्थ्यान्नैव चानन्तभागो दक्षिणानां विद्यते नारदेति ॥ ७६॥
 | verse_line2  = मत्सामर्थ्यान्नैव चानन्तभागो दक्षिणानां विद्यते नारदेति ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 23,167: / Line 25,728: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्तं कृष्णेनाप्रतिमेन भूपा अन्योत्तमत्वं दक्षिणानां च शश्वत् ।
+| verse_lines  = उक्तं कृष्णेनाप्रतिमेन भूपा अन्योत्तमत्वं दक्षिणानां च शश्वत् ।;सेयं भैष्मी दक्षिणा केशवोऽयं तस्याः श्रेष्ठः पश्यत राजसङ्घाः ॥ ७७॥
 | verse_line2  = सेयं भैष्मी दक्षिणा केशवोऽयं तस्याः श्रेष्ठः पश्यत राजसङ्घाः ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 23,176: / Line 25,738: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रत्यक्षं वो वीर्यमस्यापि कुन्त्या युद्धेऽर्थितः केशवो वीर्यमस्यै ।
+| verse_lines  = प्रत्यक्षं वो वीर्यमस्यापि कुन्त्या युद्धेऽर्थितः केशवो वीर्यमस्यै ।;अदर्शयत् पाण्डवान् धार्तराष्ट्रान् भीष्मद्रोणद्रौणिकृपान् सकर्णान् ।;निरायुधांश्चक्र एकक्षणेन(एकः क्षणेन) लोकश्रेष्ठान् दैवतैरप्यजेयान् ॥ ७८॥
 | verse_line2  = अदर्शयत् पाण्डवान् धार्तराष्ट्रान् भीष्मद्रोणद्रौणिकृपान् सकर्णान् ।
 }}
@@ Line 23,185: / Line 25,748: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्रतं भीमस्यास्ति नैवाभि कृष्णमियामिति स्माऽज्ञया तस्य विष्णोः ।
+| verse_lines  = व्रतं भीमस्यास्ति नैवाभि कृष्णमियामिति स्माऽज्ञया तस्य विष्णोः ।;चक्रं रथस्याग्रहीत् स प्रणम्य कृष्णं स तं केशवोऽपाहरच्च ॥ ७९॥
 | verse_line2  = चक्रं रथस्याग्रहीत् स प्रणम्य कृष्णं स तं केशवोऽपाहरच्च ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 23,194: / Line 25,758: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं क्रीडन्तोऽप्यात्मशक्त्या प्रयत्नं कुर्वन्तस्ते विजिताः केशवेन ।
+| verse_lines  = एवं क्रीडन्तोऽप्यात्मशक्त्या प्रयत्नं कुर्वन्तस्ते विजिताः केशवेन ।;ततः सर्वे नेमुरस्मै पृथा च सविस्मया वासुदेवं ननाम ॥ ८०॥
 | verse_line2  = ततः सर्वे नेमुरस्मै पृथा च सविस्मया वासुदेवं ननाम ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 23,203: / Line 25,768: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं विधान्यद्भुतानीह कृष्णे दृष्टानि वः शतसाहस्रशश्च ।
+| verse_lines  = एवं विधान्यद्भुतानीह कृष्णे दृष्टानि वः शतसाहस्रशश्च ।;तस्मादेष ह्यद्भुतोऽप्युत्तमश्चेदुक्ता(ह्यद्भुतोऽत्युत्तमः) नेमुस्तेऽखिला वासुदेवम् ॥ ८१॥
 | verse_line2  = तस्मादेष ह्यद्भुतोऽप्युत्तमश्चेदुक्ता(ह्यद्भुतोऽत्युत्तमः) नेमुस्तेऽखिला वासुदेवम् ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 23,212: / Line 25,778: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वाय्वाज्ञया वायुशिष्यः स सत्यमित्याद्युक्त्वा नारदो रुक्मिणीं च ।
+| verse_lines  = वाय्वाज्ञया वायुशिष्यः स सत्यमित्याद्युक्त्वा नारदो रुक्मिणीं च ।;स्तुत्वा पुष्पं पारिजातस्य दत्वा ययौ लोकं क्षिप्रमब्जोद्भवस्य ॥ ८२॥
 | verse_line2  = स्तुत्वा पुष्पं पारिजातस्य दत्वा ययौ लोकं क्षिप्रमब्जोद्भवस्य ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 23,221: / Line 25,788: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साक्षात् सत्या रुक्मिणीत्येकसंविद् द्विधाभूता नात्र भेदोऽस्ति कश्चित् ।
+| verse_lines  = साक्षात् सत्या रुक्मिणीत्येकसंविद् द्विधाभूता नात्र भेदोऽस्ति कश्चित् ।;तथाऽपि सा प्रमदानां स्वभावप्रकाशनार्थं(स्वभावप्रदर्शनार्थं) कुपितेवाऽस सत्या ॥ ८३॥
 | verse_line2  = तथाऽपि सा प्रमदानां स्वभावप्रकाशनार्थं(स्वभावप्रदर्शनार्थं) कुपितेवाऽस सत्या ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 23,230: / Line 25,798: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साकं रुक्मिण्या राजमध्ये प्रवेशात् स्तवादृषेः पुष्पदानाच्च देवीम् ।
+| verse_lines  = साकं रुक्मिण्या राजमध्ये प्रवेशात् स्तवादृषेः पुष्पदानाच्च देवीम् ।;कोपाननं दर्शयन्तीमुवाच विडम्बार्थं कामिजनस्य कृष्णः ॥ ८४॥
 | verse_line2  = कोपाननं दर्शयन्तीमुवाच विडम्बार्थं कामिजनस्य कृष्णः ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 23,239: / Line 25,808: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दातास्म्यहं पारिजातं तरुं त इत्येव तत्राथाऽगमद् वासवोऽपि ।
+| verse_lines  = दातास्म्यहं पारिजातं तरुं त इत्येव तत्राथाऽगमद् वासवोऽपि ।;सर्वैर्देवैर्भौमजितोऽप्यदित्यास्तेनैवाथो कुण्डलाभ्यां हृताभ्याम् ॥ ८५॥
 | verse_line2  = सर्वैर्देवैर्भौमजितोऽप्यदित्यास्तेनैवाथो कुण्डलाभ्यां हृताभ्याम् ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 23,248: / Line 25,818: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैवाऽगुर्मुनयस्तेन नुन्ना(तुन्नाः) बदर्यास्ते सर्व एवाऽशु कृष्णम् ।
+| verse_lines  = तदैवाऽगुर्मुनयस्तेन नुन्ना(तुन्नाः) बदर्यास्ते सर्व एवाऽशु कृष्णम् ।;ययाचिरे भौमवधाय नत्वा स्तुत्वा स्तोत्रैर्वैदिकैस्तान्त्रिकैश्च ॥ ८६॥
 | verse_line2  = ययाचिरे भौमवधाय नत्वा स्तुत्वा स्तोत्रैर्वैदिकैस्तान्त्रिकैश्च ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 23,257: / Line 25,828: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इन्द्रेण देवैः सहितेन याचितो विप्रैश्च सस्मार विहङ्गराजम् ।
+| verse_lines  = इन्द्रेण देवैः सहितेन याचितो विप्रैश्च सस्मार विहङ्गराजम् ।;आगम्य नत्वा पुरतः स्थितं तमारुह्य सत्यासहितो ययौ हरिः ॥ ८७॥
 | verse_line2  = आगम्य नत्वा पुरतः स्थितं तमारुह्य सत्यासहितो ययौ हरिः ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 23,266: / Line 25,838: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नित्यैव या प्रकृतिः स्वेच्छयैव जगच्छिक्षार्थं द्वादशीं भीमसञ्ज्ञाम् ।
+| verse_lines  = नित्यैव या प्रकृतिः स्वेच्छयैव जगच्छिक्षार्थं द्वादशीं भीमसञ्ज्ञाम् ।;उपोष्य बभ्रे कोटिधाराजलस्य विष्णोः प्रीत्यर्थं सैव हि सत्यभामा ॥ ८८॥
 | verse_line2  = उपोष्य बभ्रे कोटिधाराजलस्य विष्णोः प्रीत्यर्थं सैव हि सत्यभामा ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 23,275: / Line 25,848: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तया युक्तो गरुडस्कन्धसंस्थो दूरानुयातो वज्रभृताऽप्यनुज्ञाम् ।
+| verse_lines  = तया युक्तो गरुडस्कन्धसंस्थो दूरानुयातो वज्रभृताऽप्यनुज्ञाम् ।;दत्वाऽमुष्मै प्रययौ वायुजुष्टामाशां कृष्णो भौमवधे धृतात्मा ॥ ८९॥
 | verse_line2  = दत्वाऽमुष्मै प्रययौ वायुजुष्टामाशां कृष्णो भौमवधे धृतात्मा ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 23,284: / Line 25,858: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भौमो ह्यासीद् ब्रह्मवरादवध्यो न शस्त्रभृज्जीयस इत्यमुष्मै ।
+| verse_lines  = भौमो ह्यासीद् ब्रह्मवरादवध्यो न शस्त्रभृज्जीयस इत्यमुष्मै ।;दत्तो वरो ब्रह्मणा तद्वदेव तस्यामात्यानां तद्वदवध्यता च ॥ ९०॥
 | verse_line2  = दत्तो वरो ब्रह्मणा तद्वदेव तस्यामात्यानां तद्वदवध्यता च ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 23,293: / Line 25,868: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भौमेन जेयत्वमपि(जय्यत्वमपि) ह्यमीषां दत्तं भौमाय ब्रह्मणा क्रोडरूपात् ।
+| verse_lines  = भौमेन जेयत्वमपि(जय्यत्वमपि) ह्यमीषां दत्तं भौमाय ब्रह्मणा क्रोडरूपात् ।;विष्णोर्जातायास्य दुर्गं च दत्तं प्राग्ज्योतिषं नाम पुरं समस्तैः ॥ ९१॥
 | verse_line2  = विष्णोर्जातायास्य दुर्गं च दत्तं प्राग्ज्योतिषं नाम पुरं समस्तैः ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 23,302: / Line 25,878: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसीद् बाह्ये गिरिदुर्गं तदन्तः पानीयदुर्गं मौरवं पाशदुर्गम् ।
+| verse_lines  = आसीद् बाह्ये गिरिदुर्गं तदन्तः पानीयदुर्गं मौरवं पाशदुर्गम् ।;तस्याप्यन्तः क्षुरधारोपमं तत्पाशाश्च ते षट्सहस्राः सुघोराः ।;अभेद्यत्वमरिभिरतार्यता च दत्ता दुर्गाणां ब्रह्मणाऽऽराधितेन ॥ ९२॥
 | verse_line2  = तस्याप्यन्तः क्षुरधारोपमं तत्पाशाश्च ते षट्सहस्राः सुघोराः ।
 }}
@@ Line 23,311: / Line 25,888: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यामात्याः पीठमुरौ निसुम्भहयग्रीवौ पञ्चजनश्च शूराः ।
+| verse_lines  = तस्यामात्याः पीठमुरौ निसुम्भहयग्रीवौ पञ्चजनश्च शूराः ।;सङ्कल्प्य तान् लोकपालानहं च ब्रह्मेत्यद्धा भाषमाणः स आस्ते ॥ ९३॥
 | verse_line2  = सङ्कल्प्य तान् लोकपालानहं च ब्रह्मेत्यद्धा भाषमाणः स आस्ते ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 23,320: / Line 25,898: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हन्तुम् कृष्णो नरकं तत्र गत्वा गिरिदुर्गं(गिरिं दुर्गं) गदया निर्बिभेद ।
+| verse_lines  = हन्तुम् कृष्णो नरकं तत्र गत्वा गिरिदुर्गं(गिरिं दुर्गं) गदया निर्बिभेद ।;वायव्यास्त्रेणोदकं शोषयित्वा चकर्त खड्गेन मुरस्य पाशान् ॥ ९४॥
 | verse_line2  = वायव्यास्त्रेणोदकं शोषयित्वा चकर्त खड्गेन मुरस्य पाशान् ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 23,329: / Line 25,908: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाभिपेतुर्मुरपीठौ निसुम्भहयग्रीवौ पञ्चजनश्च दैत्याः ।
+| verse_lines  = अथाभिपेतुर्मुरपीठौ निसुम्भहयग्रीवौ पञ्चजनश्च दैत्याः ।;ताञ्छैलशस्त्रास्त्रशिलाभिवर्षिणश्चक्रे व्यसूंश्चक्रनिकृत्तकन्धरान् ॥ ९५॥
 | verse_line2  = ताञ्छैलशस्त्रास्त्रशिलाभिवर्षिणश्चक्रे व्यसूंश्चक्रनिकृत्तकन्धरान् ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 23,338: / Line 25,918: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां सुताः सप्तसप्तोरुवीर्या वरादवध्या गिरिशस्याभिपेतुः ।
+| verse_lines  = तेषां सुताः सप्तसप्तोरुवीर्या वरादवध्या गिरिशस्याभिपेतुः ।;तानस्त्रशस्त्राभिमुचः शरोत्तमैः समर्पयामास स मृत्यवेऽच्युतः ॥ ९६॥
 | verse_line2  = तानस्त्रशस्त्राभिमुचः शरोत्तमैः समर्पयामास स मृत्यवेऽच्युतः ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 23,347: / Line 25,928: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हत्वा पञ्चत्रिंशतो मन्त्रिपुत्रान् जगाम भौमस्य सकाशमाशु ।
+| verse_lines  = हत्वा पञ्चत्रिंशतो मन्त्रिपुत्रान् जगाम भौमस्य सकाशमाशु ।;श्रुत्वा भौमः कृष्णमायातमारादक्षोहिणी(अक्षौहिणी)त्रिंशकेनाभ्ययात् तम् ॥ ९७॥
 | verse_line2  = श्रुत्वा भौमः कृष्णमायातमारादक्षोहिणी(अक्षौहिणी)त्रिंशकेनाभ्ययात् तम् ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 23,356: / Line 25,938: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जघ्ने सेनां गरुडः पक्षपातैः पादं शेषां केशवः सायकौघैः ।
+| verse_lines  = जघ्ने सेनां गरुडः पक्षपातैः पादं शेषां केशवः सायकौघैः ।;अथाऽससादाऽशु भौमोऽच्युतं तं (मुञ्चन् बाणान्) मुञ्चञ्छरानस्त्रसम्मन्त्रितान् द्राक् ।;विव्याध तं केशवः सायकौघैर्भौमः शतघ्नीं ब्रह्मदत्ताममुञ्चत् ॥ ९८॥
 | verse_line2  = अथाऽससादाऽशु भौमोऽच्युतं तं (मुञ्चन् बाणान्) मुञ्चञ्छरानस्त्रसम्मन्त्रितान् द्राक् ।
 }}
@@ Line 23,365: / Line 25,948: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अच्छेद्योऽभेद्यो नित्यसंवित्सुखात्मा नित्याव्ययः पूर्णशक्तिः स कृष्णः ।
+| verse_lines  = अच्छेद्योऽभेद्यो नित्यसंवित्सुखात्मा नित्याव्ययः पूर्णशक्तिः स कृष्णः ।;निगीर्य तां देववरः शतघ्नीं नित्याश्रान्तोऽदर्शयच्छ्रान्तवत् स्वम् ॥ ९९॥
 | verse_line2  = निगीर्य तां देववरः शतघ्नीं नित्याश्रान्तोऽदर्शयच्छ्रान्तवत् स्वम् ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 23,374: / Line 25,958: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बहून् वरान् ब्रह्मणोऽन्येष्वमोघान् मोघीकृतान् वीक्ष्य परात्परेशः ।
+| verse_lines  = बहून् वरान् ब्रह्मणोऽन्येष्वमोघान् मोघीकृतान् वीक्ष्य परात्परेशः ।;भवेत् कथञ्चिद् बहुमानेन युक्त(बहुमानयुक्तः) इत्येव कृष्णोऽदर्शयच्छ्रान्तवत् स्वम्(श्रान्तवच्च) ॥ १००॥
 | verse_line2  = भवेत् कथञ्चिद् बहुमानेन युक्त(बहुमानयुक्तः) इत्येव कृष्णोऽदर्शयच्छ्रान्तवत् स्वम्(श्रान्तवच्च) ॥ १००॥
 }}
@@ Line 23,383: / Line 25,968: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा दृप्तं नरकं वीक्ष्य देवी सत्याऽऽददे कार्मुकं शार्ङ्गसञ्ज्ञम् ।
+| verse_lines  = तदा दृप्तं नरकं वीक्ष्य देवी सत्याऽऽददे कार्मुकं शार्ङ्गसञ्ज्ञम् ।;चकार तं यतमानं च भौमं निरायुधं विरथं च क्षणेन ॥ १०१॥
 | verse_line2  = चकार तं यतमानं च भौमं निरायुधं विरथं च क्षणेन ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 23,392: / Line 25,978: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आलिङ्ग्य कृष्णः सत्यभामां पुनश्च रथान्तरे संस्थितं भौममुग्रम् ।
+| verse_lines  = आलिङ्ग्य कृष्णः सत्यभामां पुनश्च रथान्तरे संस्थितं भौममुग्रम् ।;सृजन्तमस्त्राण्यरिणा निकृत्तकन्धं(निकृत्तकन्धरं) मृत्योरर्पयामास शीघ्रम् ॥ १०२॥
 | verse_line2  = सृजन्तमस्त्राण्यरिणा निकृत्तकन्धं(निकृत्तकन्धरं) मृत्योरर्पयामास शीघ्रम् ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 23,401: / Line 25,988: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मन्त्रिभिर्मन्त्रिपुत्रैः समेतो जगाम कृष्णावज्ञयाऽन्धंतमश्च ।
+| verse_lines  = स मन्त्रिभिर्मन्त्रिपुत्रैः समेतो जगाम कृष्णावज्ञयाऽन्धंतमश्च ।;तदाविष्टो वायुरगाच्च कृष्णमन्तःपुरं प्राविशत् सत्ययेशः ॥ १०३॥
 | verse_line2  = तदाविष्टो वायुरगाच्च कृष्णमन्तःपुरं प्राविशत् सत्ययेशः ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 23,410: / Line 25,998: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा भूमिः पञ्चभूतावरा या यस्यां जज्ञे नरकः श्रीवराहात् ।
+| verse_lines  = तदा भूमिः पञ्चभूतावरा या यस्यां जज्ञे नरकः श्रीवराहात् ।;मूलप्रकृत्यैव भूम्या नितान्तमाविष्टा या साऽगमत् कृष्णपादौ ॥ १०४॥
 | verse_line2  = मूलप्रकृत्यैव भूम्या नितान्तमाविष्टा या साऽगमत् कृष्णपादौ ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 23,419: / Line 26,008: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साऽदित्यास्ते कुण्डले पादयोश्च निधाय पौत्रं भगदत्तसञ्ज्ञम् ।
+| verse_lines  = साऽदित्यास्ते कुण्डले पादयोश्च निधाय पौत्रं भगदत्तसञ्ज्ञम् ।;समर्पयामास तस्याभिषेकं प्राग्ज्योतिषे कारयामास कृष्णः ॥ १०५॥
 | verse_line2  = समर्पयामास तस्याभिषेकं प्राग्ज्योतिषे कारयामास कृष्णः ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 23,428: / Line 26,018: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संस्थाप्य तं सर्वकिरातराज्ये भौमाहृतं वैश्रवणाद् बलेन ।
+| verse_lines  = संस्थाप्य तं सर्वकिरातराज्ये भौमाहृतं वैश्रवणाद् बलेन ।;शिवेन दत्तं धनदायातिसत्त्वं भगदत्तेऽधात्(न्यदधात् सुप्रतीकम्) सुप्रतीकं रमेशः  ॥ १०६॥
 | verse_line2  = शिवेन दत्तं धनदायातिसत्त्वं भगदत्तेऽधात्(न्यदधात् सुप्रतीकम्) सुप्रतीकं रमेशः  ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 23,437: / Line 26,028: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = करीन्द्रमेकं तं निधायैव तस्मिन् कृत्वा प्रसादं च वसुन्धरायाः ।
+| verse_lines  = करीन्द्रमेकं तं निधायैव तस्मिन् कृत्वा प्रसादं च वसुन्धरायाः ।;चतुर्दन्तान् षट्सहस्रान् करीन्द्रान् पयोब्धिजान् प्राहिणोद् द्वारवत्यै ॥ १०७॥
 | verse_line2  = चतुर्दन्तान् षट्सहस्रान् करीन्द्रान् पयोब्धिजान् प्राहिणोद् द्वारवत्यै ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 23,446: / Line 26,038: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नराधिपान् देवगन्धर्वनागान् जित्वाऽऽनीतं हेमरत्नोच्चराशिम् ।
+| verse_lines  = नराधिपान् देवगन्धर्वनागान् जित्वाऽऽनीतं हेमरत्नोच्चराशिम् ।;शतद्वयं योजनानां समृद्धं समन्ततः प्राहिणोत् स्वां पुरीं सः ॥ १०८॥
 | verse_line2  = शतद्वयं योजनानां समृद्धं समन्ततः प्राहिणोत् स्वां पुरीं सः ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 23,455: / Line 26,048: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = महावीर्यैर्नैर्ऋतै राक्षसेन्द्रैर्भौमानीतैर्निर्ऋतिं योधयित्वा ।
+| verse_lines  = महावीर्यैर्नैर्ऋतै राक्षसेन्द्रैर्भौमानीतैर्निर्ऋतिं योधयित्वा ।;स प्राहिणोत् सर्वरत्नोच्चराशिं गजांश्च नारायण आदिदेवः ॥ १०९॥
 | verse_line2  = स प्राहिणोत् सर्वरत्नोच्चराशिं गजांश्च नारायण आदिदेवः ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 23,464: / Line 26,058: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रापश्यत् कन्यका भूमिपानां भौमानीताः समरे तान् विजित्य ।
+| verse_lines  = तत्रापश्यत् कन्यका भूमिपानां भौमानीताः समरे तान् विजित्य ।;द्व्यष्टौ सहस्राणि शतं च रूपशीलोदारा अक्षताः सद्व्रतस्थाः ॥ ११०॥
 | verse_line2  = द्व्यष्टौ सहस्राणि शतं च रूपशीलोदारा अक्षताः सद्व्रतस्थाः ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 23,473: / Line 26,068: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = काश्चित् तत्राऽसन् देवगन्धर्वकन्यास्तासां प्रधाना त्वष्टृपुत्री कशेरुः ।
+| verse_lines  = काश्चित् तत्राऽसन् देवगन्धर्वकन्यास्तासां प्रधाना त्वष्टृपुत्री कशेरुः ।;पुत्रा अग्नेः पूर्वमासंश्च तेऽथ स्त्रीत्वप्राप्त्यै चक्रुरुग्रं तपश्च ॥ १११॥
 | verse_line2  = पुत्रा अग्नेः पूर्वमासंश्च तेऽथ स्त्रीत्वप्राप्त्यै चक्रुरुग्रं तपश्च ॥ १११॥
 }}
@@ Line 23,482: / Line 26,078: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भार्यात्वार्थे वासुदेवस्य योषित्तनुं तासामिच्छतीनां समीरः ।
+| verse_lines  = भार्यात्वार्थे वासुदेवस्य योषित्तनुं तासामिच्छतीनां समीरः ।;अदाद् वरं तपसाऽऽराधितः सन् स्त्रीभूतास्ते बदरीं सम्प्रजग्मुः ॥ ११२॥
 | verse_line2  = अदाद् वरं तपसाऽऽराधितः सन् स्त्रीभूतास्ते बदरीं सम्प्रजग्मुः ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 23,491: / Line 26,088: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नारायणं तत्र शुश्रूषमाणाः प्राप्याप्सरस्त्वं राजकुलेषु जाताः ।
+| verse_lines  = नारायणं तत्र शुश्रूषमाणाः प्राप्याप्सरस्त्वं राजकुलेषु जाताः ।;काश्चित् स्वर्गे ता निशाम्यैव(निशम्यैव) कृष्णं वव्रुः पतिं सर्वगुणाभिरामम् ॥ ११३॥
 | verse_line2  = काश्चित् स्वर्गे ता निशाम्यैव(निशम्यैव) कृष्णं वव्रुः पतिं सर्वगुणाभिरामम् ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 23,500: / Line 26,098: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आजानदेवैः सर्वगुणैः समास्ताः स्वभावतोऽथेन्दिरावेशतोऽतः ।
+| verse_lines  = आजानदेवैः सर्वगुणैः समास्ताः स्वभावतोऽथेन्दिरावेशतोऽतः ।;गुणाधिकास्ताः शिबिकासु कृष्ण आरोपयित्वा प्राहिणोद् द्वारवत्यै ॥ ११४॥
 | verse_line2  = गुणाधिकास्ताः शिबिकासु कृष्ण आरोपयित्वा प्राहिणोद् द्वारवत्यै ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 23,509: / Line 26,108: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समन्ततो योजनानां शते द्वे प्रवृद्धमिन्द्रस्य स रत्नपर्वतम् ।
+| verse_lines  = समन्ततो योजनानां शते द्वे प्रवृद्धमिन्द्रस्य स रत्नपर्वतम् ।;नित्यामृतस्रावि जलेश्वरस्य च्छत्रं च दोर्भ्यां गरुडे न्यधाद्धरिः ॥ ११५॥
 | verse_line2  = नित्यामृतस्रावि जलेश्वरस्य च्छत्रं च दोर्भ्यां गरुडे न्यधाद्धरिः ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 23,518: / Line 26,118: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयं च सत्यासहितः समारुहत् स चाश्रमेणैव ययौ त्रिविष्टपम् ।
+| verse_lines  = स्वयं च सत्यासहितः समारुहत् स चाश्रमेणैव ययौ त्रिविष्टपम् ।;अभिप्रयातोऽखिललोकपालैर्जनार्दनः शक्रगृहं विवेश ॥ ११६॥
 | verse_line2  = अभिप्रयातोऽखिललोकपालैर्जनार्दनः शक्रगृहं विवेश ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 23,527: / Line 26,128: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्पूजितः सत्यभामासहायः शक्रेण शच्या सहितेन सादरम् ।
+| verse_lines  = सम्पूजितः सत्यभामासहायः शक्रेण शच्या सहितेन सादरम् ।;ददावदित्या अपि कुण्डले शुभे समस्तदेवैर्मुनिभिश्च वन्दितः ॥ ११७॥
 | verse_line2  = ददावदित्या अपि कुण्डले शुभे समस्तदेवैर्मुनिभिश्च वन्दितः ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 23,536: / Line 26,138: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमासुरावेशवशादजानती सत्यां च सर्वप्रभवौ जगत्प्रभू(जगत्गुरू) ।
+| verse_lines  = तमासुरावेशवशादजानती सत्यां च सर्वप्रभवौ जगत्प्रभू(जगत्गुरू) ।;निर्दोषसौख्यैकतनू शुभाशिषस्ताभ्यां ददौ साऽदितिरात्मपुत्रवत् ॥ ११८॥
 | verse_line2  = निर्दोषसौख्यैकतनू शुभाशिषस्ताभ्यां ददौ साऽदितिरात्मपुत्रवत् ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 23,545: / Line 26,148: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो सदानन्दचिदात्मदेहः न नन्दनोद्यानमजोऽनुरूपया ।
+| verse_lines  = अथो सदानन्दचिदात्मदेहः न नन्दनोद्यानमजोऽनुरूपया ।;अनन्तशक्तिः सह सत्यभामया विवेश रन्तुं प्रिययाऽखिलेश्वरः ॥ ११९॥
 | verse_line2  = अनन्तशक्तिः सह सत्यभामया विवेश रन्तुं प्रिययाऽखिलेश्वरः ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 23,554: / Line 26,158: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयाऽच्युतोऽसौ कनकावदातया सुकुङ्कुमादिग्धपिशङ्गवाससा ।
+| verse_lines  = तयाऽच्युतोऽसौ कनकावदातया सुकुङ्कुमादिग्धपिशङ्गवाससा ।;पूर्णेन्दुकोट्योघजयन्मुखाब्जया रेमेऽमितात्मा जगदेकसुन्दरः ॥ १२०॥
 | verse_line2  = पूर्णेन्दुकोट्योघजयन्मुखाब्जया रेमेऽमितात्मा जगदेकसुन्दरः ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 23,563: / Line 26,168: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वर्तुनित्योदितसर्ववैभवे सुरत्नचामीकरवृक्षसद्वने ।
+| verse_lines  = सर्वर्तुनित्योदितसर्ववैभवे सुरत्नचामीकरवृक्षसद्वने ।;सदैव पूर्णेन्दुविराजिते हरिश्चचार देव्या पवनानुसेविते ॥ १२१॥
 | verse_line2  = सदैव पूर्णेन्दुविराजिते हरिश्चचार देव्या पवनानुसेविते ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 23,572: / Line 26,178: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विदोषसंवित्तनुरत्र सत्तरुं ददर्श सत्याऽमृतमन्थनोद्भवम् ।
+| verse_lines  = विदोषसंवित्तनुरत्र सत्तरुं ददर्श सत्याऽमृतमन्थनोद्भवम् ।;सा पारिजातं मणिकाञ्चनात्मकं समस्तकामप्रदमार्तिहारिणम् ॥ १२२॥
 | verse_line2  = सा पारिजातं मणिकाञ्चनात्मकं समस्तकामप्रदमार्तिहारिणम् ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 23,581: / Line 26,188: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैव तं सुस्मितचन्द्रिकास्फुरन्मुखारविन्दाऽसितलोललोचना ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वैव तं सुस्मितचन्द्रिकास्फुरन्मुखारविन्दाऽसितलोललोचना ।;कपोलनिर्भातचलत्सुकुण्डला जगाद देवाधिपतिं पतिं सती ॥ १२३॥
 | verse_line2  = कपोलनिर्भातचलत्सुकुण्डला जगाद देवाधिपतिं पतिं सती ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 23,590: / Line 26,198: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तरुर्जगज्जीवद मे गृहाङ्गणे संस्थापनीयोऽयमचिन्त्यपौरुष ।
+| verse_lines  = तरुर्जगज्जीवद मे गृहाङ्गणे संस्थापनीयोऽयमचिन्त्यपौरुष ।;इतीरितस्तां कलशोपमस्तनीमालिङ्ग्य देवस्तरुमुद्बबर्ह ॥ १२४॥
 | verse_line2  = इतीरितस्तां कलशोपमस्तनीमालिङ्ग्य देवस्तरुमुद्बबर्ह ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 23,599: / Line 26,208: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तेन वृक्षेण सहैव केशवस्तया च देव्याऽऽरुहदग्र्यपौरुषम् ।
+| verse_lines  = स तेन वृक्षेण सहैव केशवस्तया च देव्याऽऽरुहदग्र्यपौरुषम् ।;खगेश्वरं तच्च निशम्य शच्या प्रचोदितो वासव आगमत् सुरैः ॥ १२५॥
 | verse_line2  = खगेश्वरं तच्च निशम्य शच्या प्रचोदितो वासव आगमत् सुरैः ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 23,608: / Line 26,218: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तानासुरावेशयुतान् हरेश्च बलप्रकाशाय समुद्यतान् सुरान् ।
+| verse_lines  = तानासुरावेशयुतान् हरेश्च बलप्रकाशाय समुद्यतान् सुरान् ।;न्यवारयच्छार्ङ्गशरासनच्युतैर्हरिप्रिया बाणवरैः समस्तशः ॥ १२६॥
 | verse_line2  = न्यवारयच्छार्ङ्गशरासनच्युतैर्हरिप्रिया बाणवरैः समस्तशः ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 23,617: / Line 26,228: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरायुधं वैश्रवणं चकार चिक्षेप चाब्धौ गरुडो जलेश्वरम्(जलेशम्) ।
+| verse_lines  = निरायुधं वैश्रवणं चकार चिक्षेप चाब्धौ गरुडो जलेश्वरम्(जलेशम्) ।;प्रधानवायोस्तनयं तु वायुं कोणाधिपं वह्नियमादिकानपि ॥ १२७॥
 | verse_line2  = प्रधानवायोस्तनयं तु वायुं कोणाधिपं वह्नियमादिकानपि ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 23,626: / Line 26,238: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विबोध्य शार्ङ्गोत्थरवैः स्वकां तनुमावेशितानामसुरैरगाद्धरिः ।
+| verse_lines  = विबोध्य शार्ङ्गोत्थरवैः स्वकां तनुमावेशितानामसुरैरगाद्धरिः ।;ते बोधितास्तेन रणं विसृज्य ययुर्विदित्वा तमनादिपूरुषम् ॥ १२८॥
 | verse_line2  = ते बोधितास्तेन रणं विसृज्य ययुर्विदित्वा तमनादिपूरुषम् ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 23,635: / Line 26,248: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिवं च शक्रार्थमुपागतं हरिर्व्यद्रावयच्छार्ङ्गविनिःसृतैः शरैः ।
+| verse_lines  = शिवं च शक्रार्थमुपागतं हरिर्व्यद्रावयच्छार्ङ्गविनिःसृतैः शरैः ।;सवाहनो दूरतरे निपातितो गरुत्मता शम्भुरगाच्छराहतः ॥ १२९॥
 | verse_line2  = सवाहनो दूरतरे निपातितो गरुत्मता शम्भुरगाच्छराहतः ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 23,644: / Line 26,258: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्राविते बाणगणैश्च शौरिणा हरे हरौ वज्रमवासृजद् द्रुतम् ।
+| verse_lines  = विद्राविते बाणगणैश्च शौरिणा हरे हरौ वज्रमवासृजद् द्रुतम् ।;शक्रोऽग्रहीत् तं प्रहसन् जनार्दनः करेण वामेन च चापजग्मिवान् ॥ १३०॥
 | verse_line2  = शक्रोऽग्रहीत् तं प्रहसन् जनार्दनः करेण वामेन च चापजग्मिवान् ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 23,653: / Line 26,268: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपाहसत् तं जगदेकसुन्दरी हरिप्रियाऽथो जगदेकमातरम् ।
+| verse_lines  = अपाहसत् तं जगदेकसुन्दरी हरिप्रियाऽथो जगदेकमातरम् ।;उवाच शक्रो जगतां जनित्रे प्रदर्शयामो वयमात्मशैशवम् ॥ १३१॥
 | verse_line2  = उवाच शक्रो जगतां जनित्रे प्रदर्शयामो वयमात्मशैशवम् ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 23,662: / Line 26,278: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जगाम चाथो शरणं जनार्दनं सुरैर्वृतो देवपतिः क्षमापयन् ।
+| verse_lines  = जगाम चाथो शरणं जनार्दनं सुरैर्वृतो देवपतिः क्षमापयन् ।;शृङ्गं च दत्वा मणिपर्वतस्य प्रणम्य देव्या सहितं जगद्गुरुम् ॥ १३२॥
 | verse_line2  = शृङ्गं च दत्वा मणिपर्वतस्य प्रणम्य देव्या सहितं जगद्गुरुम् ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 23,671: / Line 26,288: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ययाच एनं परिरक्षणाय शचीपतिः केशवमर्जुनस्य ।
+| verse_lines  = ययाच एनं परिरक्षणाय शचीपतिः केशवमर्जुनस्य ।;जगाद कृष्णोऽपि धरातलस्थिते न मय्यमुं कश्चन जेष्यतीति ॥ १३३॥
 | verse_line2  = जगाद कृष्णोऽपि धरातलस्थिते न मय्यमुं कश्चन जेष्यतीति ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 23,680: / Line 26,298: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमर्जुनार्थं वरमाप्य वासवः पुनःपुनश्चक्रधरं प्रणम्य ।
+| verse_lines  = तमर्जुनार्थं वरमाप्य वासवः पुनःपुनश्चक्रधरं प्रणम्य ।;प्रसन्नदृष्ट्या हरिणाऽभिवीक्षितो ययौ महाभागवतः स्वमालयम् ॥ १३४॥
 | verse_line2  = प्रसन्नदृष्ट्या हरिणाऽभिवीक्षितो ययौ महाभागवतः स्वमालयम् ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 23,689: / Line 26,308: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णोऽप्यनुज्ञाप्य पुरन्दरं पुरीं निजां व्रजन्नभ्यधिकं व्यरोचत ।
+| verse_lines  = कृष्णोऽप्यनुज्ञाप्य पुरन्दरं पुरीं निजां व्रजन्नभ्यधिकं व्यरोचत ।;किरीटधारी वरकुण्डलोल्लसन्मुखाम्बुजः पीतपटः सुकौस्तुभः ॥ १३५॥
 | verse_line2  = किरीटधारी वरकुण्डलोल्लसन्मुखाम्बुजः पीतपटः सुकौस्तुभः ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 23,698: / Line 26,318: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विरोचमानस्य सदा जगत्प्रभोर्नवै विशेषः क्‍वचिदच्युतस्य ।
+| verse_lines  = विरोचमानस्य सदा जगत्प्रभोर्नवै विशेषः क्‍वचिदच्युतस्य ।;तथाऽपि तत् स्मारयितुं वचो भवेदपेक्ष्य चाल्पज्ञमतिं पुराणगम् ॥ १३६॥
 | verse_line2  = तथाऽपि तत् स्मारयितुं वचो भवेदपेक्ष्य चाल्पज्ञमतिं पुराणगम् ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 23,707: / Line 26,328: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रविश्य चेशः स्वपुरीं स यादवैः सुपूजितोऽन्तःपुरमेत्य चाङ्गणे ।
+| verse_lines  = प्रविश्य चेशः स्वपुरीं स यादवैः सुपूजितोऽन्तःपुरमेत्य चाङ्गणे ।;तरुं प्रियाया न्यदधाद् गृहस्य सहैव शृङ्गेण च रत्नसद्गिरेः ॥ १३७॥
 | verse_line2  = तरुं प्रियाया न्यदधाद् गृहस्य सहैव शृङ्गेण च रत्नसद्गिरेः ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 23,716: / Line 26,338: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रदाय रत्नानि च सर्वसात्त्वतां यथेष्टतस्ता अपि कन्यकाः प्रभुः ।
+| verse_lines  = प्रदाय रत्नानि च सर्वसात्त्वतां यथेष्टतस्ता अपि कन्यकाः प्रभुः ।;उद्वाह्य रेमे पृथगेव रत्नप्रासादसंस्थाभिरनन्तरूपः ॥ १३८॥
 | verse_line2  = उद्वाह्य रेमे पृथगेव रत्नप्रासादसंस्थाभिरनन्तरूपः ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 23,725: / Line 26,348: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पृथक्पृथक् तासु दशैव पुत्रकानधत्त(पुत्रकान् न्यधत्त) कन्यामपि सर्वशः प्रभुः ।
+| verse_lines  = पृथक्पृथक् तासु दशैव पुत्रकानधत्त(पुत्रकान् न्यधत्त) कन्यामपि सर्वशः प्रभुः ।;प्रद्युम्नसाम्बावपि भानुचारुदेष्णौ च तेषां नितरां गुणाधिकाः ॥ १३९॥
 | verse_line2  = प्रद्युम्नसाम्बावपि भानुचारुदेष्णौ च तेषां नितरां गुणाधिकाः ॥ १३९॥
 }}
@@ Line 23,734: / Line 26,358: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विवस्वतो योऽवरजोऽदितेः सुतः ख्यातश्च नाम्ना सवितेति कृष्णात् ।
+| verse_lines  = विवस्वतो योऽवरजोऽदितेः सुतः ख्यातश्च नाम्ना सवितेति कृष्णात् ।;जातः स सत्याजठरेऽत्र नाम्ना भानुस्तु भैष्म्या अपि चारुदेष्णः ॥ १४०॥
 | verse_line2  = जातः स सत्याजठरेऽत्र नाम्ना भानुस्तु भैष्म्या अपि चारुदेष्णः ॥ १४०॥
 }}
@@ Line 23,743: / Line 26,368: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चारुदेष्णोऽपि हि विघ्नराजो येऽन्ये च कृष्णस्य सुताः समस्ताः ।
+| verse_lines  = स चारुदेष्णोऽपि हि विघ्नराजो येऽन्ये च कृष्णस्य सुताः समस्ताः ।;ते चैव(ते चापि) गीर्वाणगणास्तथाऽन्ये ये द्वारकायां निवसन्ति सर्वे ॥ १४१॥
 | verse_line2  = ते चैव(ते चापि) गीर्वाणगणास्तथाऽन्ये ये द्वारकायां निवसन्ति सर्वे ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 23,752: / Line 26,378: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यां समस्तैरभिपूज्यमाने देवे स्वपुर्यां निवसत्यनन्ते ।
+| verse_lines  = तस्यां समस्तैरभिपूज्यमाने देवे स्वपुर्यां निवसत्यनन्ते ।;ययौ कदाचित् स तु रौक्मिणेयः(रौग्मिणेयः) साम्बेन सार्धं भुजगेन्द्रलोकम् ॥ १४२॥
 | verse_line2  = ययौ कदाचित् स तु रौक्मिणेयः(रौग्मिणेयः) साम्बेन सार्धं भुजगेन्द्रलोकम् ॥ १४२॥
 }}
@@ Line 23,761: / Line 26,388: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अज्ञानतस्तैरभियोधितः स जिगाय सर्वानपि वासुकिं च ।
+| verse_lines  = अज्ञानतस्तैरभियोधितः स जिगाय सर्वानपि वासुकिं च ।;विद्राप्य बाणैरथ रत्नसञ्चयान् समाददे नेमुरमुं ततस्ते ॥ १४३॥
 | verse_line2  = विद्राप्य बाणैरथ रत्नसञ्चयान् समाददे नेमुरमुं ततस्ते ॥ १४३॥
 }}
@@ Line 23,770: / Line 26,398: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तैः पूजितः साम्बसहाय आशु मयं च मायाविनमस्त्रवर्षैः ।
+| verse_lines  = तैः पूजितः साम्बसहाय आशु मयं च मायाविनमस्त्रवर्षैः ।;विजित्य रुन्धानमनेन पूजितो ययौ रथेनाम्बरगेन नाकम् ॥ १४४॥
 | verse_line2  = विजित्य रुन्धानमनेन पूजितो ययौ रथेनाम्बरगेन नाकम् ॥ १४४॥
 }}
@@ Line 23,779: / Line 26,408: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रैव कृष्णेन तु पारिजाते हृते जयन्तं प्रजिगाय चाऽजौ ।
+| verse_lines  = तत्रैव कृष्णेन तु पारिजाते हृते जयन्तं प्रजिगाय चाऽजौ ।;संस्पर्धयाऽऽयातममुष्य(सस्पर्धयाऽऽयान्तं) चानुजं साम्बोऽजयद् वृषभं नाम शस्त्रैः ॥ १४५॥
 | verse_line2  = संस्पर्धयाऽऽयातममुष्य(सस्पर्धयाऽऽयान्तं) चानुजं साम्बोऽजयद् वृषभं नाम शस्त्रैः ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 23,788: / Line 26,418: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्राणि तावस्त्रवरैर्निहत्य(तावस्त्रवर्षैर्निहत्य) तयोश्च ताभ्यां प्रतिदग्धयानौ ।
+| verse_lines  = अस्त्राणि तावस्त्रवरैर्निहत्य(तावस्त्रवर्षैर्निहत्य) तयोश्च ताभ्यां प्रतिदग्धयानौ ।;विद्राप्य तौ बाणवरैः सुरेन्द्रसम्पूजितौ ययतुर्विद्यया खे ॥ १४६॥
 | verse_line2  = विद्राप्य तौ बाणवरैः सुरेन्द्रसम्पूजितौ ययतुर्विद्यया खे ॥ १४६॥
 }}
@@ Line 23,797: / Line 26,428: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स विद्यया साम्बमुदूह्य रत्या प्रदत्तया रुगक्मि(ग्मि)णिनन्दनः पुरीम् ।
+| verse_lines  = स विद्यया साम्बमुदूह्य रत्या प्रदत्तया रुगक्मि(ग्मि)णिनन्दनः पुरीम् ।;ययौ ततो नारद आगमद् द्रुतं ज्ञातुं हरेर्बहुभार्यासु वृत्तिम्(प्रवृत्तिम्) ॥ १४७॥
 | verse_line2  = ययौ ततो नारद आगमद् द्रुतं ज्ञातुं हरेर्बहुभार्यासु वृत्तिम्(प्रवृत्तिम्) ॥ १४७॥
 }}
@@ Line 23,806: / Line 26,438: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं द्व्यष्टसाहस्रगृहेषु दृष्ट्वा तावत्स्वरूपैर्विहरन्तमेकम् ।
+| verse_lines  = तं द्व्यष्टसाहस्रगृहेषु दृष्ट्वा तावत्स्वरूपैर्विहरन्तमेकम् ।;सुविस्मितः प्रययौ तं प्रणम्य शक्रप्रस्थं पूजितश्चात्र पार्थैः ॥ १४८॥
 | verse_line2  = सुविस्मितः प्रययौ तं प्रणम्य शक्रप्रस्थं पूजितश्चात्र पार्थैः ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 23,815: / Line 26,448: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स आज्ञया ब्रह्मण आह कृष्णां क्रमात् कर्तुं भीम एवैकसंस्थाम् ।
+| verse_lines  = स आज्ञया ब्रह्मण आह कृष्णां क्रमात् कर्तुं भीम एवैकसंस्थाम् ।;अन्या देवीः स्वापयित्वा शरीरे तस्या भारत्याः पूर्णभोगार्थमेव ॥ १४९॥
 | verse_line2  = अन्या देवीः स्वापयित्वा शरीरे तस्या भारत्याः पूर्णभोगार्थमेव ॥ १४९॥
 }}
@@ Line 23,824: / Line 26,458: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुन्दोपसुन्दौ भ्रातरौ ब्रह्मवाक्यात् परस्परादन्यतो नैव वध्यौ ।
+| verse_lines  = सुन्दोपसुन्दौ भ्रातरौ ब्रह्मवाक्यात् परस्परादन्यतो नैव वध्यौ ।;तिलोत्तमार्थे निहतौ परस्परं तयोर्वधार्थे सृष्टया(तयोर्वधार्थेऽसृष्ट या तेन) तेन दैत्यौ ॥ १५०॥
 | verse_line2  = तिलोत्तमार्थे निहतौ परस्परं तयोर्वधार्थे सृष्टया(तयोर्वधार्थेऽसृष्ट या तेन) तेन दैत्यौ ॥ १५०॥
 }}
@@ Line 23,833: / Line 26,468: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः पृथग् वत्सरतो भवत्सु क्रमात् कृष्णा तिष्ठतां योऽन्ययुक्ताम् ।
+| verse_lines  = अतः पृथग् वत्सरतो भवत्सु क्रमात् कृष्णा तिष्ठतां योऽन्ययुक्ताम् ।;पश्येद् वोऽसौ वत्सरं(पश्येद् वो संवत्सरं) तीर्थयात्रां कुर्यादिति स्माथ चक्रुस्तथा ते ॥ १५१॥
 | verse_line2  = पश्येद् वोऽसौ वत्सरं(पश्येद् वो संवत्सरं) तीर्थयात्रां कुर्यादिति स्माथ चक्रुस्तथा ते ॥ १५१॥
 }}
@@ Line 23,842: / Line 26,478: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कदाचिद् धर्मराजेन युक्तां शस्त्रागारे विप्रगोरक्षणार्थम् ।
+| verse_lines  = ततः कदाचिद् धर्मराजेन युक्तां शस्त्रागारे विप्रगोरक्षणार्थम् ।;शस्त्रादित्सुः फल्गुनोऽद्राक् स शस्त्रैर्दस्यून् हत्वा तीर्थयात्रोन्मुखोऽभूत् ॥ १५२॥
 | verse_line2  = शस्त्रादित्सुः फल्गुनोऽद्राक् स शस्त्रैर्दस्यून् हत्वा तीर्थयात्रोन्मुखोऽभूत् ॥ १५२॥
 }}
@@ Line 23,851: / Line 26,488: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिराद्यैः सौहृदाद् वारितोऽपि ययौ सत्यार्थं स कदाचिद् द्युनद्याम् ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिराद्यैः सौहृदाद् वारितोऽपि ययौ सत्यार्थं स कदाचिद् द्युनद्याम् ।;कुर्वन् स्नानं मायया नागवध्वा हृतो लोकं भुजगानां क्षणेन ॥ १५३॥
 | verse_line2  = कुर्वन् स्नानं मायया नागवध्वा हृतो लोकं भुजगानां क्षणेन ॥ १५३॥
 }}
@@ Line 23,860: / Line 26,498: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्याः पिता गरुडेनाऽत्तपत्युः पुत्राकाङ्क्षी चोदयामास पार्थम् ।
+| verse_lines  = तस्याः पिता गरुडेनाऽत्तपत्युः पुत्राकाङ्क्षी चोदयामास पार्थम् ।;(संवत्सरं ब्रह्मचर्यं, संवत्सरब्रह्मचर्ये) संवत्सरब्रह्मचर्यं तु पार्थैः कृष्णाहेतोः समये साधु बद्धम् ॥ १५४॥
 | verse_line2  = (संवत्सरं ब्रह्मचर्यं, संवत्सरब्रह्मचर्ये) संवत्सरब्रह्मचर्यं तु पार्थैः कृष्णाहेतोः समये साधु बद्धम् ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 23,869: / Line 26,508: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनःपुनर्याच्यमानः स पार्थः पुत्रार्थमस्या भुजगेन तस्याम् ।
+| verse_lines  = पुनःपुनर्याच्यमानः स पार्थः पुत्रार्थमस्या भुजगेन तस्याम् ।;उत्पादयामास सुतं कुजांशं नाम्नैरावन्तं वरुणावेशयुक्तम् ॥ १५५॥
 | verse_line2  = उत्पादयामास सुतं कुजांशं नाम्नैरावन्तं वरुणावेशयुक्तम् ॥ १५५॥
 }}
@@ Line 23,878: / Line 26,518: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गुणाः पितुर्मातृजातिः सुतानां यस्मात् सतां प्रायशस्तेन नागः ।
+| verse_lines  = गुणाः पितुर्मातृजातिः सुतानां यस्मात् सतां प्रायशस्तेन नागः ।;बली च (पार्थात् प्रथमोद्भवत्वात्) पार्थप्रथमोद्भवत्वान्मायाविदस्त्री च सुधार्मिकश्च ॥ १५६॥
 | verse_line2  = बली च (पार्थात् प्रथमोद्भवत्वात्) पार्थप्रथमोद्भवत्वान्मायाविदस्त्री च सुधार्मिकश्च ॥ १५६॥
 }}
@@ Line 23,887: / Line 26,528: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो ययावर्जुनस्तीर्थयात्राक्रमेण पाण्ड्यांस्तनयोऽस्य मात्रा ।
+| verse_lines  = ततो ययावर्जुनस्तीर्थयात्राक्रमेण पाण्ड्यांस्तनयोऽस्य मात्रा ।;सह त्यक्तो भुजगैर्देवलोके सम्पूजितो न्यवसद् दैवतैश्च ॥ १५७॥
 | verse_line2  = सह त्यक्तो भुजगैर्देवलोके सम्पूजितो न्यवसद् दैवतैश्च ॥ १५७॥
 }}
@@ Line 23,896: / Line 26,538: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सत्यात्ययान्नैव दोषोऽर्जुनस्य तेजीयसश्चिन्तनीयः कथञ्चित् ।
+| verse_lines  = सत्यात्ययान्नैव दोषोऽर्जुनस्य तेजीयसश्चिन्तनीयः कथञ्चित् ।;(ज्येष्ठापराधात्) श्रेष्ठापराधान्नान्यदोषस्य लेपस्तेजीयसां निर्णयोऽयं हि शास्त्रे ॥ १५८॥
 | verse_line2  = (ज्येष्ठापराधात्) श्रेष्ठापराधान्नान्यदोषस्य लेपस्तेजीयसां निर्णयोऽयं हि शास्त्रे ॥ १५८॥
 }}
@@ Line 23,905: / Line 26,548: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतिस्नेहाच्चाग्रजाभ्यां तदस्य क्षान्तं सुता पाण्ड्यराजेन दत्ता ।
+| verse_lines  = अतिस्नेहाच्चाग्रजाभ्यां तदस्य क्षान्तं सुता पाण्ड्यराजेन दत्ता ।;संवत्सरान्ते फल्गुनस्याभिरूपा चित्राङ्गदा वीरसेनेन तोषात् ॥ १५९॥
 | verse_line2  = संवत्सरान्ते फल्गुनस्याभिरूपा चित्राङ्गदा वीरसेनेन तोषात् ॥ १५९॥
 }}
@@ Line 23,914: / Line 26,558: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स वीरसेनस्त्वष्टुरंशो यमस्याप्यावेशयुक् सा च कन्या शची हि ।
+| verse_lines  = स वीरसेनस्त्वष्टुरंशो यमस्याप्यावेशयुक् सा च कन्या शची हि ।;तारादेहे सूर्यजस्याङ्गसङ्गात् स्वर्गं नागादन्तरिक्षादिहाऽसीत् ॥ १६०॥
 | verse_line2  = तारादेहे सूर्यजस्याङ्गसङ्गात् स्वर्गं नागादन्तरिक्षादिहाऽसीत् ॥ १६०॥
 }}
@@ Line 23,923: / Line 26,568: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनैव हेतोर्नातिसामीप्यमासीत् तस्याः पार्थे पुत्रिकापुत्रधर्मा ।
+| verse_lines  = तेनैव हेतोर्नातिसामीप्यमासीत् तस्याः पार्थे पुत्रिकापुत्रधर्मा ।;तस्यां जातो बभ्रुवाहोऽर्जुनेन पूर्वं जयन्तः कामदेवांशयुक्तः ॥ १६१॥
 | verse_line2  = तस्यां जातो बभ्रुवाहोऽर्जुनेन पूर्वं जयन्तः कामदेवांशयुक्तः ॥ १६१॥
 }}
@@ Line 23,932: / Line 26,578: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुत्रं वीरं जनयित्वाऽर्जुनोऽतो गच्छन् प्रभासं शापतो ग्राहदेहाः ।
+| verse_lines  = पुत्रं वीरं जनयित्वाऽर्जुनोऽतो गच्छन् प्रभासं शापतो ग्राहदेहाः ।;अमूमुचच्चाप्सरसः स पञ्च ताभिर्गृहीतः प्रविकृष्य तीरम् ॥ १६२॥
 | verse_line2  = अमूमुचच्चाप्सरसः स पञ्च ताभिर्गृहीतः प्रविकृष्य तीरम् ॥ १६२॥
 }}
@@ Line 23,941: / Line 26,588: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं हि तासां शापमोक्षः प्रदत्तो यदाऽखिला वो युगपत् सम्प्रकर्षेत् ।
+| verse_lines  = एवं हि तासां शापमोक्षः प्रदत्तो यदाऽखिला वो युगपत् सम्प्रकर्षेत् ।;एकस्तदा निजरूपाप्तिरेवेत्यलं तुष्टेन ब्राह्मणेनाऽनतानाम् ॥ १६३॥
 | verse_line2  = एकस्तदा निजरूपाप्तिरेवेत्यलं तुष्टेन ब्राह्मणेनाऽनतानाम् ॥ १६३॥
 }}
@@ Line 23,950: / Line 26,598: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विप्रापहासात् कुत्सितयोनितस्ताः कन्यातीर्थे पाण्डवः सम्प्रमुच्य ।
+| verse_lines  = विप्रापहासात् कुत्सितयोनितस्ताः कन्यातीर्थे पाण्डवः सम्प्रमुच्य ।;प्राप्तः प्रभासं वासुदेवानुजातां(वासुदेवानुजां तां) शुश्राव रामेण सुयोधनोद्यताम् ॥ १६४॥
 | verse_line2  = प्राप्तः प्रभासं वासुदेवानुजातां(वासुदेवानुजां तां) शुश्राव रामेण सुयोधनोद्यताम् ॥ १६४॥
 }}
@@ Line 23,959: / Line 26,608: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचिन्त्य कार्यं यतिरूपं गृहीत्वा कुशस्थलीं प्रययौ तं समीपे ।
+| verse_lines  = विचिन्त्य कार्यं यतिरूपं गृहीत्वा कुशस्थलीं प्रययौ तं समीपे ।;प्राप्तं कृष्णः प्राहसत् संविजानन् सत्यासहायः शयनीयाधिरूढः ॥ १६५॥
 | verse_line2  = प्राप्तं कृष्णः प्राहसत् संविजानन् सत्यासहायः शयनीयाधिरूढः ॥ १६५॥
 }}
@@ Line 23,968: / Line 26,618: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वज्ञा(सर्वज्ञाना) सा लीलया हासहेतुमपृच्छत् तं सोऽपि तस्यै बभाषे ।
+| verse_lines  = सर्वज्ञा(सर्वज्ञाना) सा लीलया हासहेतुमपृच्छत् तं सोऽपि तस्यै बभाषे ।;लीलाभाजौ दर्शनार्थं पुनस्तावगच्छतां रैवतं शैलराजम् ॥ १६६॥
 | verse_line2  = लीलाभाजौ दर्शनार्थं पुनस्तावगच्छतां रैवतं शैलराजम् ॥ १६६॥
 }}
@@ Line 23,977: / Line 26,628: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आक्रीडोऽसौ वृष्णिभोजान्धकानां तत्रापश्यत् केशवः फल्गुनं तम् ।
+| verse_lines  = आक्रीडोऽसौ वृष्णिभोजान्धकानां तत्रापश्यत् केशवः फल्गुनं तम् ।;स्वसुर्दाने स प्रतिज्ञां रहोऽस्मै चक्रे कृष्णोऽथाऽसदत् सर्ववृष्णीन् ॥ १६७॥
 | verse_line2  = स्वसुर्दाने स प्रतिज्ञां रहोऽस्मै चक्रे कृष्णोऽथाऽसदत् सर्ववृष्णीन् ॥ १६७॥
 }}
@@ Line 23,986: / Line 26,638: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा गिरौ रौहिणेयो यतीन्द्रवेषं पार्थं ज्ञातियुक्तः प्रणम्य ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा गिरौ रौहिणेयो यतीन्द्रवेषं पार्थं ज्ञातियुक्तः प्रणम्य ।;चक्रे पूजां फल्गुनोऽपि प्रणामं गुणज्येष्ठोऽसीति चक्रे बलाय ॥ १६८॥
 | verse_line2  = चक्रे पूजां फल्गुनोऽपि प्रणामं गुणज्येष्ठोऽसीति चक्रे बलाय ॥ १६८॥
 }}
@@ Line 23,995: / Line 26,648: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वज्ञं तं वाग्मिनं वीक्ष्य रामः कन्यागारे वर्षकाले निवासम् ।
+| verse_lines  = सर्वज्ञं तं वाग्मिनं वीक्ष्य रामः कन्यागारे वर्षकाले निवासम् ।;सत्कारपूर्वं कारयेत्याह कृष्णं नैवेत्यूचे केशवो दोषवादी ॥ १६९॥
 | verse_line2  = सत्कारपूर्वं कारयेत्याह कृष्णं नैवेत्यूचे केशवो दोषवादी ॥ १६९॥
 }}
@@ Line 24,004: / Line 26,658: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युवा बली दर्शनीयोऽतिवाग्मी नायं योग्यः कन्यकागारवासम् ।
+| verse_lines  = युवा बली दर्शनीयोऽतिवाग्मी नायं योग्यः कन्यकागारवासम् ।;इत्युक्तवन्तं राम आहाऽप्तविद्ये नास्मिञ्छङ्केत्येव लोकाधिनाथम् ॥ १७०॥
 | verse_line2  = इत्युक्तवन्तं राम आहाऽप्तविद्ये नास्मिञ्छङ्केत्येव लोकाधिनाथम् ॥ १७०॥
 }}
@@ Line 24,013: / Line 26,668: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नास्मन्मते रोचते त्वन्मतं तु सर्वेषां नः पूज्यमेवास्तु तेन ।
+| verse_lines  = नास्मन्मते रोचते त्वन्मतं तु सर्वेषां नः पूज्यमेवास्तु तेन ।;इत्युक्त्वा तं केशवः सोदरायै शुश्रूषस्वेत्याह सन्तं यतीन्द्रम् ॥ १७१॥
 | verse_line2  = इत्युक्त्वा तं केशवः सोदरायै शुश्रूषस्वेत्याह सन्तं यतीन्द्रम् ॥ १७१॥
 }}
@@ Line 24,022: / Line 26,678: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नित्याप्रमत्ता साधु सन्तोषयेति प्रोक्ता तथा साऽकरोत् सोऽपि तत्र ।
+| verse_lines  = नित्याप्रमत्ता साधु सन्तोषयेति प्रोक्ता तथा साऽकरोत् सोऽपि तत्र ।;चक्रे मासान् वार्षिकान् सत्कथाभिर्वासं वाक्यं श्रद्दधानो हरेस्तत् ॥ १७२॥
 | verse_line2  = चक्रे मासान् वार्षिकान् सत्कथाभिर्वासं वाक्यं श्रद्दधानो हरेस्तत् ॥ १७२॥
 }}
@@ Line 24,031: / Line 26,688: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संयाचितः फल्गुनेनाऽह वाक्यं यद् वासुदेवस्तन्न जानाति कश्चित् ।
+| verse_lines  = संयाचितः फल्गुनेनाऽह वाक्यं यद् वासुदेवस्तन्न जानाति कश्चित् ।;ऋते पित्रोर्विपृथोः सात्यकेर्वा सुभद्रां ते प्रददानीति सत्यम् ॥ १७३॥
 | verse_line2  = ऋते पित्रोर्विपृथोः सात्यकेर्वा सुभद्रां ते प्रददानीति सत्यम् ॥ १७३॥
 }}
@@ Line 24,040: / Line 26,698: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्रे शस्त्रे तत्त्वविद्यासु चैव शिष्यः शैनेयो वासुदेवेन्द्रसून्वोः ।
+| verse_lines  = अस्त्रे शस्त्रे तत्त्वविद्यासु चैव शिष्यः शैनेयो वासुदेवेन्द्रसून्वोः ।;तस्मादस्मै कथयामास कृष्णः स्वशिष्यत्वाद् विपृथोश्चापि सर्वम् ॥ १७४॥
 | verse_line2  = तस्मादस्मै कथयामास कृष्णः स्वशिष्यत्वाद् विपृथोश्चापि सर्वम् ॥ १७४॥
 }}
@@ Line 24,049: / Line 26,708: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्ये सर्वे(अन्येऽपि सर्वे) वासुदेवस्य पार्थान् प्रियान् नित्यं जानमाना अपि स्म ।
+| verse_lines  = अन्ये सर्वे(अन्येऽपि सर्वे) वासुदेवस्य पार्थान् प्रियान् नित्यं जानमाना अपि स्म ।;रामेणाऽदिष्टा उद्धवोऽथाऽहुकाद्या हार्दिक्याद्या नैव दित्सन्ति जिष्णोः ॥ १७५॥
 | verse_line2  = रामेणाऽदिष्टा उद्धवोऽथाऽहुकाद्या हार्दिक्याद्या नैव दित्सन्ति जिष्णोः ॥ १७५॥
 }}
@@ Line 24,058: / Line 26,718: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधने दातुमिच्छन्ति सर्वे रामप्रियार्थं जानमाना हरेस्तत् ।
+| verse_lines  = दुर्योधने दातुमिच्छन्ति सर्वे रामप्रियार्थं जानमाना हरेस्तत् ।;अप्यप्रियं राक्षसावेशयुक्तास्तस्मात् सर्वान् वञ्चयामास कृष्णः ॥ १७६॥
 | verse_line2  = अप्यप्रियं राक्षसावेशयुक्तास्तस्मात् सर्वान् वञ्चयामास कृष्णः ॥ १७६॥
 }}
@@ Line 24,067: / Line 26,728: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रद्युम्नसाम्बप्रमुखाश्च वञ्चिता ययुस्तीर्थार्थं रामयुक्ताः समग्राः ।
+| verse_lines  = प्रद्युम्नसाम्बप्रमुखाश्च वञ्चिता ययुस्तीर्थार्थं रामयुक्ताः समग्राः ।;पिण्डोद्धारं तत्र महोत्सवेषु आवर्तयत्सु क्‍वचिदूचे सुभद्रा ॥ १७७॥
 | verse_line2  = पिण्डोद्धारं तत्र महोत्सवेषु आवर्तयत्सु क्‍वचिदूचे सुभद्रा ॥ १७७॥
 }}
@@ Line 24,076: / Line 26,738: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यते तीर्थानाचरन् बान्धवांस्त्वमद्राक्षीर्नः कच्चिदिष्टान् स्म पार्थान् ।
+| verse_lines  = यते तीर्थानाचरन् बान्धवांस्त्वमद्राक्षीर्नः कच्चिदिष्टान् स्म पार्थान् ।;कुन्तीं कृष्णां चेत्याह पृष्टः स पार्थ ओमित्येतेषामाह चानामयं सः ॥ १७८॥
 | verse_line2  = कुन्तीं कृष्णां चेत्याह पृष्टः स पार्थ ओमित्येतेषामाह चानामयं सः ॥ १७८॥
 }}
@@ Line 24,085: / Line 26,748: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भूयः साऽवादीद् भगवन्निन्द्रसूनुर्गतस्तीर्थार्थं ब्राह्मणेभ्यः श्रुतो मे ।
+| verse_lines  = भूयः साऽवादीद् भगवन्निन्द्रसूनुर्गतस्तीर्थार्थं ब्राह्मणेभ्यः श्रुतो मे ।;कच्चिद् दृष्टो भवतेत्योमिति स्म पार्थोऽप्यूचे क्‍वेति साऽपृच्छदेनम् ॥ १७९॥
 | verse_line2  = कच्चिद् दृष्टो भवतेत्योमिति स्म पार्थोऽप्यूचे क्‍वेति साऽपृच्छदेनम् ॥ १७९॥
 }}
@@ Line 24,094: / Line 26,758: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अत्रैवेति स्मयमानं च पार्थं पुनःपुनः पर्यपृच्छच्छुभाङ्गी ।
+| verse_lines  = अत्रैवेति स्मयमानं च पार्थं पुनःपुनः पर्यपृच्छच्छुभाङ्गी ।;सोऽप्याहोन्मत्ते सोऽस्मि हीति स्मयंस्तां फुल्लाक्षी तं सा ददर्शातिहृष्टा ॥ १८०॥
 | verse_line2  = सोऽप्याहोन्मत्ते सोऽस्मि हीति स्मयंस्तां फुल्लाक्षी तं सा ददर्शातिहृष्टा ॥ १८०॥
 }}
@@ Line 24,103: / Line 26,768: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो हर्षाल्लज्जया चोत्पलाक्षी किञ्चिन्नोचे पार्थ एनामुवाच ।
+| verse_lines  = ततो हर्षाल्लज्जया चोत्पलाक्षी किञ्चिन्नोचे पार्थ एनामुवाच ।;कामाविष्टो मुख्यकालो ह्ययं (नावुद्वाहार्थे)नावुद्वाहार्थोऽस्त्विति सा चैनमाह(सा चैवमाह) ॥ १८१॥
 | verse_line2  = कामाविष्टो मुख्यकालो ह्ययं (नावुद्वाहार्थे)नावुद्वाहार्थोऽस्त्विति सा चैनमाह(सा चैवमाह) ॥ १८१॥
 }}
@@ Line 24,112: / Line 26,778: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नातिक्रमो वासुदेवस्य युक्तस्तस्मात् तेन स्वपितृभ्यां च दत्ताम् ।
+| verse_lines  = नातिक्रमो वासुदेवस्य युक्तस्तस्मात् तेन स्वपितृभ्यां च दत्ताम् ।;युक्तो निजैर्बन्धुभिश्चोत्सवे मां समुद्वहेत्यथ कृष्णं स दध्यौ ॥ १८२॥
 | verse_line2  = युक्तो निजैर्बन्धुभिश्चोत्सवे मां समुद्वहेत्यथ कृष्णं स दध्यौ ॥ १८२॥
 }}
@@ Line 24,121: / Line 26,788: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मातापितृभ्यां सहितोऽथ कृष्णस्तत्रैवाऽयाद् वासवश्चाथ शच्या ।
+| verse_lines  = मातापितृभ्यां सहितोऽथ कृष्णस्तत्रैवाऽयाद् वासवश्चाथ शच्या ।;समं मुनीन्द्रैः फल्गुनेन स्मृतः(स्मृतः स तत्रैव) संस्तत्रैवाऽगात् प्रीतियुक्तो निशायाम् ॥ १८३॥
 | verse_line2  = समं मुनीन्द्रैः फल्गुनेन स्मृतः(स्मृतः स तत्रैव) संस्तत्रैवाऽगात् प्रीतियुक्तो निशायाम् ॥ १८३॥
 }}
@@ Line 24,130: / Line 26,798: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णस्ततः पुरुहूतेन साकं तयोर्विवाहं कारायामास सम्यक् ।
+| verse_lines  = कृष्णस्ततः पुरुहूतेन साकं तयोर्विवाहं कारायामास सम्यक् ।;मातापितृभ्यां सत्यकिनाऽपि युक्तो महोत्सवेऽन्याविदिते (अन्याविदितो) मुनीन्द्रैः ॥ १८४॥
 | verse_line2  = मातापितृभ्यां सत्यकिनाऽपि युक्तो महोत्सवेऽन्याविदिते (अन्याविदितो) मुनीन्द्रैः ॥ १८४॥
 }}
@@ Line 24,139: / Line 26,808: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कृष्णः स्यन्दनं फल्गुनार्थे निधाय स्वं प्रययौ तद्रजन्याम् ।
+| verse_lines  = ततः कृष्णः स्यन्दनं फल्गुनार्थे निधाय स्वं प्रययौ तद्रजन्याम् ।;गते च शक्रे रथमारुरोह प्रातः पार्थः सहितो भार्ययैव ॥ १८५॥
 | verse_line2  = गते च शक्रे रथमारुरोह प्रातः पार्थः सहितो भार्ययैव ॥ १८५॥
 }}
@@ Line 24,148: / Line 26,818: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वायुधैर्युक्तरथं समास्थिते गृहीतचापे फल्गुने द्वारवत्याम् ।
+| verse_lines  = सर्वायुधैर्युक्तरथं समास्थिते गृहीतचापे फल्गुने द्वारवत्याम् ।;आसीद् रावः किं किमेतत् त्रिदण्डी कन्यां हरत्येष कोदण्डपाणिः ॥ १८६॥
 | verse_line2  = आसीद् रावः किं किमेतत् त्रिदण्डी कन्यां हरत्येष कोदण्डपाणिः ॥ १८६॥
 }}
@@ Line 24,157: / Line 26,828: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु तं सतनुत्रं महेन्द्रदत्ते दिव्ये कुण्डले वाससी च ।
+| verse_lines  = ततस्तु तं सतनुत्रं महेन्द्रदत्ते दिव्ये कुण्डले वाससी च ।;दिव्यानि रत्नानि च भूषणानि दृष्ट्वा बिभ्राणं रक्षिणोऽवारयन् स्म ॥ १८७॥
 | verse_line2  = दिव्यानि रत्नानि च भूषणानि दृष्ट्वा बिभ्राणं रक्षिणोऽवारयन् स्म ॥ १८७॥
 }}
@@ Line 24,166: / Line 26,838: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः स आबद्धतलाङ्गुलित्रः सतूणीरश्चापमायम्य(आनम्य) बाणैः ।
+| verse_lines  = ततः स आबद्धतलाङ्गुलित्रः सतूणीरश्चापमायम्य(आनम्य) बाणैः ।;चक्रेऽन्तरिक्षं प्रदिशो दिशश्च निरन्तरं शिक्षया विद्यया च ॥ १८८॥
 | verse_line2  = चक्रेऽन्तरिक्षं प्रदिशो दिशश्च निरन्तरं शिक्षया विद्यया च ॥ १८८॥
 }}
@@ Line 24,175: / Line 26,848: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चक्रे सारथ्यं केशवेनैतदर्थे(केशवेनैतदर्थं) सुशिक्षिता तस्य सम्यक् सुभद्रा ।
+| verse_lines  = चक्रे सारथ्यं केशवेनैतदर्थे(केशवेनैतदर्थं) सुशिक्षिता तस्य सम्यक् सुभद्रा ।;तया पार्थो वारितो नैव कञ्चित् भिन्नत्वचं कृतवान् क्रीडमानः ॥ १८९॥
 | verse_line2  = तया पार्थो वारितो नैव कञ्चित् भिन्नत्वचं कृतवान् क्रीडमानः ॥ १८९॥
 }}
@@ Line 24,184: / Line 26,858: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स शिक्षया(स्वशिक्षया, सुशिक्षयाऽत्यद्भुतया) त्वद्भुतया शरौघैर्विद्राप्य तान् भीषयित्वैव सर्वान् ।
+| verse_lines  = स शिक्षया(स्वशिक्षया, सुशिक्षयाऽत्यद्भुतया) त्वद्भुतया शरौघैर्विद्राप्य तान् भीषयित्वैव सर्वान् ।;निर्गत्य पुर्या विपृथुं ददर्श रामेण पुर्या रक्षणे सन्नियुक्तम् ॥ १९०॥
 | verse_line2  = निर्गत्य पुर्या विपृथुं ददर्श रामेण पुर्या रक्षणे सन्नियुक्तम् ॥ १९०॥
 }}
@@ Line 24,193: / Line 26,868: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रियं कुर्वन्निव रामस्य सोऽपि व्याजेन पार्थं सेनयैवाऽवृणोत् तम् ।
+| verse_lines  = प्रियं कुर्वन्निव रामस्य सोऽपि व्याजेन पार्थं सेनयैवाऽवृणोत् तम् ।;कृष्णादेशान्नैव पार्थस्य चक्रे सम्यग्रोधं युयुधे च छलेन ॥ १९१॥
 | verse_line2  = कृष्णादेशान्नैव पार्थस्य चक्रे सम्यग्रोधं युयुधे च छलेन ॥ १९१॥
 }}
@@ Line 24,202: / Line 26,878: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एको ह्यसौ मरुतां सौम्यनामा शुश्रूषार्थं वासुदेवस्य जातः ।
+| verse_lines  = एको ह्यसौ मरुतां सौम्यनामा शुश्रूषार्थं वासुदेवस्य जातः ।;तं यादवं शरवर्षैर्ववर्ष यथा क्षतं न भवेत् सव्यसाची ॥ १९२॥
 | verse_line2  = तं यादवं शरवर्षैर्ववर्ष यथा क्षतं न भवेत् सव्यसाची ॥ १९२॥
 }}
@@ Line 24,211: / Line 26,888: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरायुधं विरथं(निरायुधां विरथां) चैव चक्रे पार्थः सेनां तस्य नैवाहनच्च ।
+| verse_lines  = निरायुधं विरथं(निरायुधां विरथां) चैव चक्रे पार्थः सेनां तस्य नैवाहनच्च ।;दृष्ट्वा शरांस्तस्य तीक्ष्णांस्त्वचोऽपि नच्छेदकान् विपृथुः सन्तुतोष(विपृथुस्तं तुतोष) ॥ १९३॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा शरांस्तस्य तीक्ष्णांस्त्वचोऽपि नच्छेदकान् विपृथुः सन्तुतोष(विपृथुस्तं तुतोष) ॥ १९३॥
 }}
@@ Line 24,220: / Line 26,898: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिक्षां पार्थस्याधिकां मानयान उपेत्य पार्थं च शशंस सर्वाम् (सर्वम्) ।
+| verse_lines  = शिक्षां पार्थस्याधिकां मानयान उपेत्य पार्थं च शशंस सर्वाम् (सर्वम्) ।;आज्ञां विष्णोः सन्नियुद्ध्यन्निवास्मै कृत्तायुधः(कृन्तायुधः) फल्गुनेनैव पूर्वम् ॥ १९४॥
 | verse_line2  = आज्ञां विष्णोः सन्नियुद्ध्यन्निवास्मै कृत्तायुधः(कृन्तायुधः) फल्गुनेनैव पूर्वम् ॥ १९४॥
 }}
@@ Line 24,229: / Line 26,908: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः पराजितवच्छीघ्रमेत्य शशंस सर्वं हलिनेऽथ सोऽपि ।
+| verse_lines  = ततः पराजितवच्छीघ्रमेत्य शशंस सर्वं हलिनेऽथ सोऽपि ।;प्रद्युम्नसाम्बादियुतोऽथ कोपादायात् पुरीं हन्तुकामोऽर्जुनं च ॥ १९५॥
 | verse_line2  = प्रद्युम्नसाम्बादियुतोऽथ कोपादायात् पुरीं हन्तुकामोऽर्जुनं च ॥ १९५॥
 }}
@@ Line 24,238: / Line 26,918: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णोऽपि सर्वं विपृथोर्निशम्य प्राप्तः सुधर्मां विमना इवाऽसीत् ।
+| verse_lines  = कृष्णोऽपि सर्वं विपृथोर्निशम्य प्राप्तः सुधर्मां विमना इवाऽसीत् ।;अवाङ्मुखस्तत्र यदुप्रवीराः प्रद्युम्नाद्या आहुरुच्चैर्नदन्तः ॥ १९६॥
 | verse_line2  = अवाङ्मुखस्तत्र यदुप्रवीराः प्रद्युम्नाद्या आहुरुच्चैर्नदन्तः ॥ १९६॥
 }}
@@ Line 24,247: / Line 26,928: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मायाव्रतं तं विनिहत्य शीघ्रं वयं सुभद्रामानयामः क्षणेन ।
+| verse_lines  = मायाव्रतं तं विनिहत्य शीघ्रं वयं सुभद्रामानयामः क्षणेन ।;इत्युक्तवाक्यानवदद् बलस्तान् कृष्णाज्ञया यान्तु न स्वेच्छयैव ॥ १९७॥
 | verse_line2  = इत्युक्तवाक्यानवदद् बलस्तान् कृष्णाज्ञया यान्तु न स्वेच्छयैव ॥ १९७॥
 }}
@@ Line 24,256: / Line 26,938: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञातव्यमेतस्य मतं पुरस्ताद्धरेर्विरोधे न जयो भवेद् वः ।
+| verse_lines  = ज्ञातव्यमेतस्य मतं पुरस्ताद्धरेर्विरोधे न जयो भवेद् वः ।;इत्युक्तवाक्ये हलिनि स्म सर्वे पप्रच्छुरानम्य जनार्दनं तम् ॥ १९८॥
 | verse_line2  = इत्युक्तवाक्ये हलिनि स्म सर्वे पप्रच्छुरानम्य जनार्दनं तम् ॥ १९८॥
 }}
@@ Line 24,265: / Line 26,948: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाब्रवीद् वासुदेवोऽमितौजाः शृण्वन्तु सर्वे वचनं मदीयम् ।
+| verse_lines  = अथाब्रवीद् वासुदेवोऽमितौजाः शृण्वन्तु सर्वे वचनं मदीयम् ।;पुरैवोक्तं तन्मया कन्यकाया मायाव्रतो नार्हति सन्निधिस्थितिम् ॥ १९९॥
 | verse_line2  = पुरैवोक्तं तन्मया कन्यकाया मायाव्रतो नार्हति सन्निधिस्थितिम् ॥ १९९॥
 }}
@@ Line 24,274: / Line 26,958: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तां मे वाचं नाग्रहीदग्रजोऽयं बहून् दोषान् व्याहरतोऽप्यतो मया ।
+| verse_lines  = तां मे वाचं नाग्रहीदग्रजोऽयं बहून् दोषान् व्याहरतोऽप्यतो मया ।;अनुल्लङ्घ्यत्वादग्रजोऽनुप्रवृत्तः कन्यागृहे वासने कूटबुद्धेः ॥ २००॥
 | verse_line2  = अनुल्लङ्घ्यत्वादग्रजोऽनुप्रवृत्तः कन्यागृहे वासने कूटबुद्धेः ॥ २००॥
 }}
@@ Line 24,283: / Line 26,968: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतीतश्चायं कार्ययोगोऽसमक्षं हृता कन्याऽतो नोऽत्र का मानहानिः ।
+| verse_lines  = अतीतश्चायं कार्ययोगोऽसमक्षं हृता कन्याऽतो नोऽत्र का मानहानिः ।;भूयस्तरां मानिनस्तस्य सा स्याज्ज्ञाता च वो विपृथोः पार्थताऽस्य ॥ २०१॥
 | verse_line2  = भूयस्तरां मानिनस्तस्य सा स्याज्ज्ञाता च वो विपृथोः पार्थताऽस्य ॥ २०१॥
 }}
@@ Line 24,292: / Line 26,978: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देया च कन्या नास्ति पार्थेन तुल्यो वरोऽस्माकं कौरवेयश्च पार्थः ।
+| verse_lines  = देया च कन्या नास्ति पार्थेन तुल्यो वरोऽस्माकं कौरवेयश्च पार्थः ।;पौत्रश्च कृष्णस्य सुपूर्णशक्तेः पैतृष्वसेयो(पितृष्वसेयः) वीरतमो गुणाढ्यः ॥ २०२॥
 | verse_line2  = पौत्रश्च कृष्णस्य सुपूर्णशक्तेः पैतृष्वसेयो(पितृष्वसेयः) वीरतमो गुणाढ्यः ॥ २०२॥
 }}
@@ Line 24,301: / Line 26,988: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अर्थ्योऽस्माभिः स्वयमेवाहरत् स शक्रात्मजो नात्र नः कार्यहानिः ।
+| verse_lines  = अर्थ्योऽस्माभिः स्वयमेवाहरत् स शक्रात्मजो नात्र नः कार्यहानिः ।;अनुद्रुत्यैनं(अनुसृत्यैनं) यदि वः स्यात् पराजयो हानिर्दृढं यशसो वो भवेत ॥ २०३॥
 | verse_line2  = अनुद्रुत्यैनं(अनुसृत्यैनं) यदि वः स्यात् पराजयो हानिर्दृढं यशसो वो भवेत ॥ २०३॥
 }}
@@ Line 24,310: / Line 26,998: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जित्वा यद्येनं कन्यका चाऽहृता चेत् परामृष्टां नैव कश्चिद्धि लिप्सेत्(कश्चिद् विलिप्सेत्) ।
+| verse_lines  = जित्वा यद्येनं कन्यका चाऽहृता चेत् परामृष्टां नैव कश्चिद्धि लिप्सेत्(कश्चिद् विलिप्सेत्) ।;अतो न मे रोचते वोऽनुयानमित्यूचिवानास तूष्णीं परेशः ॥ २०४॥
 | verse_line2  = अतो न मे रोचते वोऽनुयानमित्यूचिवानास तूष्णीं परेशः ॥ २०४॥
 }}
@@ Line 24,319: / Line 27,008: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा हली कृष्णवाक्यं बभाषे मा यात चित्तं विदितं मयाऽस्य ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा हली कृष्णवाक्यं बभाषे मा यात चित्तं विदितं मयाऽस्य ।;अस्यानुवृत्तिर्विजयाय नः स्याच्छुभाय शान्त्यै परतश्च मुक्त्यै ॥ २०५॥
 | verse_line2  = अस्यानुवृत्तिर्विजयाय नः स्याच्छुभाय शान्त्यै परतश्च मुक्त्यै ॥ २०५॥
 }}
@@ Line 24,328: / Line 27,018: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽर्जुनो यत्र तिष्ठन्(तिष्ठेत्) न कश्चित् पराजयं याति कृष्णाज्ञयैव ।
+| verse_lines  = ततोऽर्जुनो यत्र तिष्ठन्(तिष्ठेत्) न कश्चित् पराजयं याति कृष्णाज्ञयैव ।;रथेन तेनैव ययौ सभार्यः शक्रप्रस्थं चाविशद् भ्रातृगुप्तम् ॥ २०६॥
 | verse_line2  = रथेन तेनैव ययौ सभार्यः शक्रप्रस्थं चाविशद् भ्रातृगुप्तम् ॥ २०६॥
 }}
@@ Line 24,337: / Line 27,028: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्भावितो भ्रातृभिश्चातितुष्टैरूचेऽथ सर्वं तेषु यच्चाऽत्मवृत्तम्(आत्मवृत्तिम्) ।
+| verse_lines  = सम्भावितो भ्रातृभिश्चातितुष्टैरूचेऽथ सर्वं तेषु यच्चाऽत्मवृत्तम्(आत्मवृत्तिम्) ।;शान्तेषु वाक्यादात्मनो यादवेषु कृष्णो युक्तो हलिनाऽगाच्च पार्थान् ॥ २०७॥
 | verse_line2  = शान्तेषु वाक्यादात्मनो यादवेषु कृष्णो युक्तो हलिनाऽगाच्च पार्थान् ॥ २०७॥
 }}
@@ Line 24,346: / Line 27,038: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सार्द्धं ययौ शकटै रत्नपूर्णैः शक्रप्रस्थं पूजितस्तत्र पार्थैः ।
+| verse_lines  = सार्द्धं ययौ शकटै रत्नपूर्णैः शक्रप्रस्थं पूजितस्तत्र पार्थैः ।;ददौ तेषां तानि रामेण युक्तस्तथा कृष्णायै भूषणानि स्वसुश्च ॥ २०८॥
 | verse_line2  = ददौ तेषां तानि रामेण युक्तस्तथा कृष्णायै भूषणानि स्वसुश्च ॥ २०८॥
 }}
@@ Line 24,355: / Line 27,048: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मासानुषित्वा कतिचिद् रौहिणेयो ययौ पुरीं स्वां केशवोऽत्रावसच्च ।
+| verse_lines  = मासानुषित्वा कतिचिद् रौहिणेयो ययौ पुरीं स्वां केशवोऽत्रावसच्च ।;बहून् वर्षान् पाण्डवैः पूज्यमानः प्रीतिं तेषामादधानोऽधिकां स्वाम् ॥ २०९॥
 | verse_line2  = बहून् वर्षान् पाण्डवैः पूज्यमानः प्रीतिं तेषामादधानोऽधिकां स्वाम् ॥ २०९॥
 }}
@@ Line 24,364: / Line 27,058: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसन् कृष्णायाः पञ्च सुता गुणाढ्या विश्वेदेवाः पञ्चगन्धर्वमुख्यैः ।
+| verse_lines  = आसन् कृष्णायाः पञ्च सुता गुणाढ्या विश्वेदेवाः पञ्चगन्धर्वमुख्यैः ।;आविष्टास्ते चित्ररथाभिताम्रकिशोरगोपालबलैः क्रमेण ॥ २१०॥
 | verse_line2  = आविष्टास्ते चित्ररथाभिताम्रकिशोरगोपालबलैः क्रमेण ॥ २१०॥
 }}
@@ Line 24,373: / Line 27,068: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतिविन्ध्यः सुतसोमः(श्रुतसोमः) श्रुताख्यकीर्तिः शतानीक उत श्रुतक्रियः ।
+| verse_lines  = प्रतिविन्ध्यः सुतसोमः(श्रुतसोमः) श्रुताख्यकीर्तिः शतानीक उत श्रुतक्रियः ।;युधिष्ठिराद्यैः क्रमशः प्रजातास्तेषां द्वयोश्चावरजोऽभिमन्युः ॥ २११॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिराद्यैः क्रमशः प्रजातास्तेषां द्वयोश्चावरजोऽभिमन्युः ॥ २११॥
 }}
@@ Line 24,382: / Line 27,078: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चन्द्रांशयुक्तोऽतितरां(चन्द्रांशयुक्तो नितरां) बुधोऽसौ जातः सुभद्राजठरेऽर्जुनेन ।
+| verse_lines  = चन्द्रांशयुक्तोऽतितरां(चन्द्रांशयुक्तो नितरां) बुधोऽसौ जातः सुभद्राजठरेऽर्जुनेन ।;धर्मेरशक्रांशयुतोऽश्विनोश्च तथैव कृष्णस्य स सन्निधानयुक् ॥ २१२॥
 | verse_line2  = धर्मेरशक्रांशयुतोऽश्विनोश्च तथैव कृष्णस्य स सन्निधानयुक् ॥ २१२॥
 }}
@@ Line 24,391: / Line 27,088: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वेऽपि ते वीर्यवन्तः सुरूपा भक्ता विष्णोः सर्वशास्त्रेष्वभिज्ञाः ।
+| verse_lines  = सर्वेऽपि ते वीर्यवन्तः सुरूपा भक्ता विष्णोः सर्वशास्त्रेष्वभिज्ञाः ।;मोदं ययुः पाण्डवास्तैः सुतैश्च विशेषतः सात्त्वतीनन्दनेन ॥ २१३॥
 | verse_line2  = मोदं ययुः पाण्डवास्तैः सुतैश्च विशेषतः सात्त्वतीनन्दनेन ॥ २१३॥
 }}
@@ Line 24,400: / Line 27,098: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कदाचित् खाण्डवं कृष्णपार्थौ चिक्रीडिषू सत्यभामासुभद्रे ।
+| verse_lines  = ततः कदाचित् खाण्डवं कृष्णपार्थौ चिक्रीडिषू सत्यभामासुभद्रे ।;आदाय यातौ परिचारकैश्च रथेन गन्धर्वरानुगीतौ ॥ २१४॥
 | verse_line2  = आदाय यातौ परिचारकैश्च रथेन गन्धर्वरानुगीतौ ॥ २१४॥
 }}
@@ Line 24,409: / Line 27,108: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वैरं तयोस्तत्र विक्रीडतोश्च स्त्रीरत्नाभ्यां मन्दवातानुजुष्टे ।
+| verse_lines  = स्वैरं तयोस्तत्र विक्रीडतोश्च स्त्रीरत्नाभ्यां मन्दवातानुजुष्टे ।;वने प्रसूनस्तबकोरुराजिते जले च तिग्मद्युतिकन्यकायाः ॥ २१५॥
 | verse_line2  = वने प्रसूनस्तबकोरुराजिते जले च तिग्मद्युतिकन्यकायाः ॥ २१५॥
 }}
@@ Line 24,418: / Line 27,118: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भूत्वा विप्रस्तौ ययाचेऽन्नमेत्य कुशानुरूचेऽनुमते (कुशानुरूचे च मते) रमेशितुः ।
+| verse_lines  = भूत्वा विप्रस्तौ ययाचेऽन्नमेत्य कुशानुरूचेऽनुमते (कुशानुरूचे च मते) रमेशितुः ।;पार्थः कीदृक् तेऽन्नमिष्टं वदेति स चावादीद् वह्निरहं वनार्थी ॥ २१६॥
 | verse_line2  = पार्थः कीदृक् तेऽन्नमिष्टं वदेति स चावादीद् वह्निरहं वनार्थी ॥ २१६॥
 }}
@@ Line 24,427: / Line 27,128: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रयाजान् देवाननुयाजांश्च शुल्कं हविर्दाने देवतानामयाचिषम् ।
+| verse_lines  = प्रयाजान् देवाननुयाजांश्च शुल्कं हविर्दाने देवतानामयाचिषम् ।;बलह्रासस्तव भूयादिति स्म शप्त्वैव ते तांश्च ददुः पुरा मम ॥ २१७॥
 | verse_line2  = बलह्रासस्तव भूयादिति स्म शप्त्वैव ते तांश्च ददुः पुरा मम ॥ २१७॥
 }}
@@ Line 24,436: / Line 27,138: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः पूर्तिः केन मे स्याद् बलस्येत्यब्जोद्भवं पृष्टवानस्मि नत्वा ।
+| verse_lines  = पुनः पूर्तिः केन मे स्याद् बलस्येत्यब्जोद्भवं पृष्टवानस्मि नत्वा ।;यदा वनं खाण्डवं हि त्वमत्सि तदा बलं ते भवतीति सोऽब्रवीत् ॥ २१८॥
 | verse_line2  = यदा वनं खाण्डवं हि त्वमत्सि तदा बलं ते भवतीति सोऽब्रवीत् ॥ २१८॥
 }}
@@ Line 24,445: / Line 27,148: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शक्रस्येदं खाण्डवं तेन विघ्नं करोत्यसौ तेन वां प्रार्थयामि ।
+| verse_lines  = शक्रस्येदं खाण्डवं तेन विघ्नं करोत्यसौ तेन वां प्रार्थयामि ।;इत्युक्ते तं पार्थ ऊचे यदि स्याद् रथो धनुश्चाथ शक्रं निरोत्स्ये ॥ २१९॥
 | verse_line2  = इत्युक्ते तं पार्थ ऊचे यदि स्याद् रथो धनुश्चाथ शक्रं निरोत्स्ये ॥ २१९॥
 }}
@@ Line 24,454: / Line 27,158: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नरावेशादन्नदानप्रतिश्रवात् स्वस्यापि शक्रस्य विरोधमैच्छत् ।
+| verse_lines  = नरावेशादन्नदानप्रतिश्रवात् स्वस्यापि शक्रस्य विरोधमैच्छत् ।;पार्थः कृष्णस्य प्रेरणाच्चैव वह्निः पार्थं ययाचे शक्रविरोधशान्त्यै ॥ २२०॥
 | verse_line2  = पार्थः कृष्णस्य प्रेरणाच्चैव वह्निः पार्थं ययाचे शक्रविरोधशान्त्यै ॥ २२०॥
 }}
@@ Line 24,463: / Line 27,168: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नहि स्वदत्तस्य पुनः स वैरं शक्रः कुर्यात् स्वयमिन्द्रो हि पार्थः ।
+| verse_lines  = नहि स्वदत्तस्य पुनः स वैरं शक्रः कुर्यात् स्वयमिन्द्रो हि पार्थः ।;नाप्रेरितो विष्णुना तस्य रोधं पार्थः कुर्यादिति कृष्णं ययाचे ॥ २२१॥
 | verse_line2  = नाप्रेरितो विष्णुना तस्य रोधं पार्थः कुर्यादिति कृष्णं ययाचे ॥ २२१॥
 }}
@@ Line 24,472: / Line 27,178: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नचायुक्तः केशवेनैष शक्त इति कृष्णादाप भूयोऽप्यनुज्ञाम् ।
+| verse_lines  = नचायुक्तः केशवेनैष शक्त इति कृष्णादाप भूयोऽप्यनुज्ञाम् ।;ययौ समीपं च हरेर्बदर्यामादाय चक्रं चामुतः केशवेऽदात् ॥ २२२॥
 | verse_line2  = ययौ समीपं च हरेर्बदर्यामादाय चक्रं चामुतः केशवेऽदात् ॥ २२२॥
 }}
@@ Line 24,481: / Line 27,188: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चक्रं गोमन्ते कृष्णमापापि(कृष्णमायाद्धि) पूर्वं भक्त्या वह्निः केशवेऽदात् पुनस्तत् ।
+| verse_lines  = चक्रं गोमन्ते कृष्णमापापि(कृष्णमायाद्धि) पूर्वं भक्त्या वह्निः केशवेऽदात् पुनस्तत् ।;चक्रं च विष्णोर्बहुधा व्यवस्थितं तदग्निदत्तं प्राक्तनं चैकधाऽऽसीत् ॥ २२३॥
 | verse_line2  = चक्रं च विष्णोर्बहुधा व्यवस्थितं तदग्निदत्तं प्राक्तनं चैकधाऽऽसीत् ॥ २२३॥
 }}
@@ Line 24,490: / Line 27,198: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धनुश्च गाण्डीवमथाब्जजस्य करोति येनाखिलसंहृतिं सः ।
+| verse_lines  = धनुश्च गाण्डीवमथाब्जजस्य करोति येनाखिलसंहृतिं सः ।;अंशेन दत्तं तदुमापतेश्च शक्रस्य सोमस्य जलेशितुश्च ॥ २२४॥
 | verse_line2  = अंशेन दत्तं तदुमापतेश्च शक्रस्य सोमस्य जलेशितुश्च ॥ २२४॥
 }}
@@ Line 24,499: / Line 27,208: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनैव ते जिग्युरथो जगत्त्रयं प्रसादतस्ते(प्रसादतस्तु) क्रमशोऽब्जयोनेः ।
+| verse_lines  = तेनैव ते जिग्युरथो जगत्त्रयं प्रसादतस्ते(प्रसादतस्तु) क्रमशोऽब्जयोनेः ।;अनन्यधार्यं विजयावहं च भारेण लक्षस्य समं शुभावहम् ॥ २२५॥
 | verse_line2  = अनन्यधार्यं विजयावहं च भारेण लक्षस्य समं शुभावहम् ॥ २२५॥
 }}
@@ Line 24,508: / Line 27,218: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रथं च शुभ्राश्वयुतं जयावहं तूणौ तथाचाक्षयसायकौ शुभौ ।
+| verse_lines  = रथं च शुभ्राश्वयुतं जयावहं तूणौ तथाचाक्षयसायकौ शुभौ ।;ध्वजं च रामस्य हनूमदङ्कमादाय सर्वं वरुणादर्जुनेऽदात् ॥ २२६॥
 | verse_line2  = ध्वजं च रामस्य हनूमदङ्कमादाय सर्वं वरुणादर्जुनेऽदात् ॥ २२६॥
 }}
@@ Line 24,517: / Line 27,228: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विशेषतो ध्वजसंस्थे हनूमत्यजेयता स्याज्जयरूपो यतोऽसौ ।
+| verse_lines  = विशेषतो ध्वजसंस्थे हनूमत्यजेयता स्याज्जयरूपो यतोऽसौ ।;सर्वं च तद्दिव्यमभेद्यमेव विद्युत्प्रभा ज्या च गाण्डीवसंस्था ॥ २२७॥
 | verse_line2  = सर्वं च तद्दिव्यमभेद्यमेव विद्युत्प्रभा ज्या च गाण्डीवसंस्था ॥ २२७॥
 }}
@@ Line 24,526: / Line 27,238: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गाण्डीवमप्यास कृष्णप्रसादाच्छक्यं धर्तुं पाण्डवस्याप्यधार्यम् ।
+| verse_lines  = गाण्डीवमप्यास कृष्णप्रसादाच्छक्यं धर्तुं पाण्डवस्याप्यधार्यम् ।;देवैश्च तैर्ब्रह्मवराद् धृतं तद् ब्रह्मैव साक्षात् प्रभुरस्य धारणे ॥ २२८॥
 | verse_line2  = देवैश्च तैर्ब्रह्मवराद् धृतं तद् ब्रह्मैव साक्षात् प्रभुरस्य धारणे ॥ २२८॥
 }}
@@ Line 24,535: / Line 27,248: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इन्द्रस्य दत्तश्च वरः स्वयम्भुवा तेनापि पार्थस्य बभूव धार्यम् ।
+| verse_lines  = इन्द्रस्य दत्तश्च वरः स्वयम्भुवा तेनापि पार्थस्य बभूव धार्यम् ।;इन्द्रो ह्यसौ फल्गुनत्वेन जातस्ततः सोऽस्त्रैः शरशालां चकार ॥ २२९॥
 | verse_line2  = इन्द्रो ह्यसौ फल्गुनत्वेन जातस्ततः सोऽस्त्रैः शरशालां चकार ॥ २२९॥
 }}
@@ Line 24,544: / Line 27,258: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स योजनद्वादशकाभिविस्तृतं पुरं चकाराऽशु पुरन्दरात्मजः ।
+| verse_lines  = स योजनद्वादशकाभिविस्तृतं पुरं चकाराऽशु पुरन्दरात्मजः ।;हुताशनोऽप्याशु वनं प्रगृह्य प्रभक्षयामास समुद्धतार्चिः ॥ २३०॥
 | verse_line2  = हुताशनोऽप्याशु वनं प्रगृह्य प्रभक्षयामास समुद्धतार्चिः ॥ २३०॥
 }}
@@ Line 24,553: / Line 27,268: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रभक्षमाणं(प्रभक्ष्यमाणं) निजकक्षमीक्ष्य सन्धुक्षयामास तदाऽऽशुशुक्षणिम् ।
+| verse_lines  = प्रभक्षमाणं(प्रभक्ष्यमाणं) निजकक्षमीक्ष्य सन्धुक्षयामास तदाऽऽशुशुक्षणिम् ।;अक्षोपमाभिर्बहुलेक्षणोऽम्भसां धाराभिराक्षुब्धमनाः क्षयाय ॥ २३१॥
 | verse_line2  = अक्षोपमाभिर्बहुलेक्षणोऽम्भसां धाराभिराक्षुब्धमनाः क्षयाय ॥ २३१॥
 }}
@@ Line 24,562: / Line 27,278: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्रैस्तु वृष्टिं विनिवार्य कृष्णः पार्थश्च शक्रं सुरपूगयुक्तम् ।
+| verse_lines  = अस्त्रैस्तु वृष्टिं विनिवार्य कृष्णः पार्थश्च शक्रं सुरपूगयुक्तम् ।;अयुद्ध्यतां सोऽपि पराजितोऽभूत् प्रीतश्च दृष्ट्वा बलमात्मनस्तत् ॥ २३२॥
 | verse_line2  = अयुद्ध्यतां सोऽपि पराजितोऽभूत् प्रीतश्च दृष्ट्वा बलमात्मनस्तत् ॥ २३२॥
 }}
@@ Line 24,571: / Line 27,288: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्नेहं च कृष्णस्य तदर्जुने धृतं विलोक्य पार्थस्य बलं च तादृशम् ।
+| verse_lines  = स्नेहं च कृष्णस्य तदर्जुने धृतं विलोक्य पार्थस्य बलं च तादृशम् ।;निवर्त्य मेघानतितुष्टचित्तः प्रणम्य कृष्णं तनयं समाश्लिषत् ॥ २३३॥
 | verse_line2  = निवर्त्य मेघानतितुष्टचित्तः प्रणम्य कृष्णं तनयं समाश्लिषत् ॥ २३३॥
 }}
@@ Line 24,580: / Line 27,298: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्णुश्च शक्रेण सहेत्य केशवं समाश्लिषन्निर्विशेषोऽप्यनन्तः ।
+| verse_lines  = विष्णुश्च शक्रेण सहेत्य केशवं समाश्लिषन्निर्विशेषोऽप्यनन्तः ।;स केवलं क्रीडमानः सशक्रः(स शक्रः) स्थितो हि पूर्वं युयुधे न किञ्चित् ॥ २३४॥
 | verse_line2  = स केवलं क्रीडमानः सशक्रः(स शक्रः) स्थितो हि पूर्वं युयुधे न किञ्चित् ॥ २३४॥
 }}
@@ Line 24,589: / Line 27,308: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मा च शर्वश्च समेत्य कृष्णं प्रणम्य पार्थस्य च कृष्णनाम ।
+| verse_lines  = ब्रह्मा च शर्वश्च समेत्य कृष्णं प्रणम्य पार्थस्य च कृष्णनाम ।;सञ्चक्रतुश्चापि शिक्षाप्रकर्षाच्चक्रुः (चक्रुश्च सर्वे) सर्वे स्वास्त्रदाने प्रतिज्ञाम् ॥ २३५॥
 | verse_line2  = सञ्चक्रतुश्चापि शिक्षाप्रकर्षाच्चक्रुः (चक्रुश्च सर्वे) सर्वे स्वास्त्रदाने प्रतिज्ञाम् ॥ २३५॥
 }}
@@ Line 24,598: / Line 27,318: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुज्ञातास्ते प्रययुः केशवेन क्रीडार्थमिन्द्रो युयुधे हि तत्र ।
+| verse_lines  = अनुज्ञातास्ते प्रययुः केशवेन क्रीडार्थमिन्द्रो युयुधे हि तत्र ।;प्रीत्या कीर्तिं दातुमप्यर्जुनस्य ततस्तुष्टः सह देवैर्ययौ स्वः (ययौ सः) ॥ २३६॥
 | verse_line2  = प्रीत्या कीर्तिं दातुमप्यर्जुनस्य ततस्तुष्टः सह देवैर्ययौ स्वः (ययौ सः) ॥ २३६॥
 }}
@@ Line 24,607: / Line 27,328: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दैत्याश्च नागाश्च पिशाचयक्षा हताः सर्वे तद्वनस्था हि ताभ्याम् ।
+| verse_lines  = दैत्याश्च नागाश्च पिशाचयक्षा हताः सर्वे तद्वनस्था हि ताभ्याम् ।;ऋते चतुष्पक्षिणश्चाश्वसेनं मयं च नान्यत् किञ्चिदासात्र मुक्तम् ॥ २३७॥
 | verse_line2  = ऋते चतुष्पक्षिणश्चाश्वसेनं मयं च नान्यत् किञ्चिदासात्र मुक्तम् ॥ २३७॥
 }}
@@ Line 24,616: / Line 27,338: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयमग्ने जरितेत्यादिमन्त्रैः स्तुत्वा वह्निं पक्षिणो नैव दग्धाः ।
+| verse_lines  = अयमग्ने जरितेत्यादिमन्त्रैः स्तुत्वा वह्निं पक्षिणो नैव दग्धाः ।;अश्वसेनः पुत्रकस्तक्षकस्य मात्रा ग्रस्तः प्रातिलोम्येन कण्ठे ॥ २३८॥
 | verse_line2  = अश्वसेनः पुत्रकस्तक्षकस्य मात्रा ग्रस्तः प्रातिलोम्येन कण्ठे ॥ २३८॥
 }}
@@ Line 24,625: / Line 27,348: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = छिन्नेऽर्जुनेनान्तरिक्षे पतन्त्यास्तस्याः शक्रेणावितश्छिन्नपुच्छः ।
+| verse_lines  = छिन्नेऽर्जुनेनान्तरिक्षे पतन्त्यास्तस्याः शक्रेणावितश्छिन्नपुच्छः ।;वधान्मातुः पुच्छभङ्गाच्च रोषाद्धन्तुं पार्थं कर्णतूणीरगोऽभूत् ॥ २३९॥
 | verse_line2  = वधान्मातुः पुच्छभङ्गाच्च रोषाद्धन्तुं पार्थं कर्णतूणीरगोऽभूत् ॥ २३९॥
 }}
@@ Line 24,634: / Line 27,358: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मयः कृष्णेनाऽत्तचक्रेण दृष्टो ययौ पार्थं शरणं जीवनार्थी ।
+| verse_lines  = मयः कृष्णेनाऽत्तचक्रेण दृष्टो ययौ पार्थं शरणं जीवनार्थी ।;पार्थार्थमेनं न जघान कृष्णः स्वभक्तश्चेत्यतिमायं परेशः ॥ २४०॥
 | verse_line2  = पार्थार्थमेनं न जघान कृष्णः स्वभक्तश्चेत्यतिमायं परेशः ॥ २४०॥
 }}
@@ Line 24,643: / Line 27,368: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवारिरित्येव मयि प्रकोपः कृष्णस्य तेनाहमिमं(तेनाहममुं) पुरन्दरम् ।
+| verse_lines  = देवारिरित्येव मयि प्रकोपः कृष्णस्य तेनाहमिमं(तेनाहममुं) पुरन्दरम् ।;पार्थात्मकं शरणं यामि तेन कृष्णप्रियः स्यामिति तस्य बुद्धिः ॥ २४१॥
 | verse_line2  = पार्थात्मकं शरणं यामि तेन कृष्णप्रियः स्यामिति तस्य बुद्धिः ॥ २४१॥
 }}
@@ Line 24,652: / Line 27,378: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राणोपकृत् प्रत्युपकारमाशु किं ते करोमीति स पार्थमाह ।
+| verse_lines  = प्राणोपकृत् प्रत्युपकारमाशु किं ते करोमीति स पार्थमाह ।;कृष्णप्रसादाद्धि भवान् विमुक्तस्तस्मै करोत्वित्यवदत् स पार्थः ॥ २४२॥
 | verse_line2  = कृष्णप्रसादाद्धि भवान् विमुक्तस्तस्मै करोत्वित्यवदत् स पार्थः ॥ २४२॥
 }}
@@ Line 24,661: / Line 27,388: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णोऽपि (राज्ञे)राज्ञोऽतिविचित्ररूपसभाकृतावादिशत्(सभाकृतावदिशत्) तां स चक्रे ।
+| verse_lines  = कृष्णोऽपि (राज्ञे)राज्ञोऽतिविचित्ररूपसभाकृतावादिशत्(सभाकृतावदिशत्) तां स चक्रे ।;अनिर्गमं प्राणिनामर्थितौ तौ हुताशनेनाथ विधाय जग्मतुः ॥ २४३॥
 | verse_line2  = अनिर्गमं प्राणिनामर्थितौ तौ हुताशनेनाथ विधाय जग्मतुः ॥ २४३॥
 }}
@@ Line 24,670: / Line 27,398: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा च तौ पाण्डवाः सर्व एव महामुदं प्रापुरेतन्निशम्य ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा च तौ पाण्डवाः सर्व एव महामुदं प्रापुरेतन्निशम्य ।;कृष्णोऽपि पार्थैर्मुमुदेऽनन्तशक्तिसुखज्ञानप्रभावौदार्यवीर्यः(प्राभावौदार्यवीर्यः) ॥ २४४॥
 | verse_line2  = कृष्णोऽपि पार्थैर्मुमुदेऽनन्तशक्तिसुखज्ञानप्रभावौदार्यवीर्यः(प्राभावौदार्यवीर्यः) ॥ २४४॥
 }}
@@ Line 24,685: / Line 27,414: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ जनार्दनाज्ञया मयः समस्तकौतुकोत्तराम्(समस्तकौतुकोत्तमाम्) ।
+| verse_lines  = औं ॥ जनार्दनाज्ञया मयः समस्तकौतुकोत्तराम्(समस्तकौतुकोत्तमाम्) ।;सभां विधाय भूभृते ददौ गदां वृकोदरे ॥ १॥
 | verse_line2  = सभां विधाय भूभृते ददौ गदां वृकोदरे ॥ १॥
 }}
@@ Line 24,694: / Line 27,424: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स वायुधारितां गदां हि यौवनाश्वभूभृता ।
+| verse_lines  = स वायुधारितां गदां हि यौवनाश्वभूभृता ।;प्रसादतोऽस्य लम्भितामवाप्य मोदमाप ह ॥ २॥
 | verse_line2  = प्रसादतोऽस्य लम्भितामवाप्य मोदमाप ह ॥ २॥
 }}
@@ Line 24,703: / Line 27,434: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च वत्सरद्वयं समुष्य केशवो ययौ ।
+| verse_lines  = पुनश्च वत्सरद्वयं समुष्य केशवो ययौ ।;समर्चितस्य पाण्डवैर्वियोजनेऽस्य चाक्षमैः ॥ ३॥
 | verse_line2  = समर्चितस्य पाण्डवैर्वियोजनेऽस्य चाक्षमैः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 24,712: / Line 27,444: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो वसन् स्वपुर्यजः क्‍वचिद् रविग्रहे हरिः ।
+| verse_lines  = ततो वसन् स्वपुर्यजः क्‍वचिद् रविग्रहे हरिः ।;सदारपुत्रबान्धवः समन्तपञ्चकं ययौ ॥ ४॥
 | verse_line2  = सदारपुत्रबान्धवः समन्तपञ्चकं ययौ ॥ ४॥
 }}
@@ Line 24,721: / Line 27,454: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पृथासुताश्च सर्वशः सदारपुत्रमातृकाः ।
+| verse_lines  = पृथासुताश्च सर्वशः सदारपुत्रमातृकाः ।;क्षितीश्वराश्च सर्वशः प्रियाप्रिया(प्रियाः प्रियाः) हरेश्च ये ॥ ५॥
 | verse_line2  = क्षितीश्वराश्च सर्वशः प्रियाप्रिया(प्रियाः प्रियाः) हरेश्च ये ॥ ५॥
 }}
@@ Line 24,730: / Line 27,464: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथैव नन्दगोपकः सदारगोपगोपिकः ।
+| verse_lines  = तथैव नन्दगोपकः सदारगोपगोपिकः ।;मुनीश्वराश्च सर्वतः समीयुरत्र च प्रजाः ॥ ६॥
 | verse_line2  = मुनीश्वराश्च सर्वतः समीयुरत्र च प्रजाः ॥ ६॥
 }}
@@ Line 24,739: / Line 27,474: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रियाश्च ये रमेशितुर्हरिं त्रिरूपमेत्य ते ।
+| verse_lines  = प्रियाश्च ये रमेशितुर्हरिं त्रिरूपमेत्य ते ।;वसिष्ठवृष्णिनन्दनौ भृगूत्तमं(भृगूद्वहं) तथाऽऽर्चयन्(आर्चयन्) ॥ ७॥
 | verse_line2  = वसिष्ठवृष्णिनन्दनौ भृगूत्तमं(भृगूद्वहं) तथाऽऽर्चयन्(आर्चयन्) ॥ ७॥
 }}
@@ Line 24,748: / Line 27,484: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृतार्थतां च ते ययू रमेशपाददर्शनात् ।
+| verse_lines  = कृतार्थतां च ते ययू रमेशपाददर्शनात् ।;रविग्रहे समाप्लुता भृगूद्वहोत्थतीर्थके ॥ ८॥
 | verse_line2  = रविग्रहे समाप्लुता भृगूद्वहोत्थतीर्थके ॥ ८॥
 }}
@@ Line 24,757: / Line 27,494: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुग्रहं विधाय स स्वकेषु केशवस्त्रिवृत् ।
+| verse_lines  = अनुग्रहं विधाय स स्वकेषु केशवस्त्रिवृत् ।;अयाजयच्च शूरजं मखैः समाप्तदक्षिणैः ॥ ९॥
 | verse_line2  = अयाजयच्च शूरजं मखैः समाप्तदक्षिणैः ॥ ९॥
 }}
@@ Line 24,766: / Line 27,504: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तलोकसंस्थितात्मभक्तिमज्जनस्य सः ।
+| verse_lines  = समस्तलोकसंस्थितात्मभक्तिमज्जनस्य सः ।;सुकालदर्शनात् परं(वरं व्यधात्) व्यधादनुग्रहं हरिः ॥ १०॥
 | verse_line2  = सुकालदर्शनात् परं(वरं व्यधात्) व्यधादनुग्रहं हरिः ॥ १०॥
 }}
@@ Line 24,775: / Line 27,514: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो ययौ स्वकां पुरीं पृथासुतैः सहाच्युतः ।
+| verse_lines  = ततो ययौ स्वकां पुरीं पृथासुतैः सहाच्युतः ।;चकार तत्र चाऽह्निकं क्रतुं महाश्वमेधिकम् ॥ ११॥
 | verse_line2  = चकार तत्र चाऽह्निकं क्रतुं महाश्वमेधिकम् ॥ ११॥
 }}
@@ Line 24,784: / Line 27,524: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हयं सभीमफल्गुना हरे रथं समास्थिताः ।
+| verse_lines  = हयं सभीमफल्गुना हरे रथं समास्थिताः ।;व्यचारयन् हरेः सुता दिनस्य पादमात्रतः ॥ १२॥
 | verse_line2  = व्यचारयन् हरेः सुता दिनस्य पादमात्रतः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 24,793: / Line 27,534: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जिताः समस्तभूभृतो जरासुतादयः क्षणात् ।
+| verse_lines  = जिताः समस्तभूभृतो जरासुतादयः क्षणात् ।;वृकोदरादिभिस्तु(वृकोदरादिभिः सुतैः) तैर्हयश्च दिव्य आययौ ॥ १३॥
 | verse_line2  = वृकोदरादिभिस्तु(वृकोदरादिभिः सुतैः) तैर्हयश्च दिव्य आययौ ॥ १३॥
 }}
@@ Line 24,802: / Line 27,544: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हयः स कृष्णनिर्मितो दिनेन लक्षयोजनम् ।
+| verse_lines  = हयः स कृष्णनिर्मितो दिनेन लक्षयोजनम् ।;क्षमो हि गन्तुमञ्जसा दिनाश्वमेधसिद्धये ॥ १४॥
 | verse_line2  = क्षमो हि गन्तुमञ्जसा दिनाश्वमेधसिद्धये ॥ १४॥
 }}
@@ Line 24,811: / Line 27,554: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पराशरात्मजो हरिर्हरिं यदा त्वदीक्षयत् ।
+| verse_lines  = पराशरात्मजो हरिर्हरिं यदा त्वदीक्षयत् ।;तदाऽऽससाद ह द्विजस्तृणावहो रुराव च ॥ १५॥
 | verse_line2  = तदाऽऽससाद ह द्विजस्तृणावहो रुराव च ॥ १५॥
 }}
@@ Line 24,820: / Line 27,564: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्रजन्ति जन्मनोऽनु मे सदा सुता अदृश्यताम् ।
+| verse_lines  = व्रजन्ति जन्मनोऽनु मे सदा सुता अदृश्यताम् ।;इतीरितेऽर्जुनोऽब्रवीदहं हि पामि ते सुतान् ॥ १६॥
 | verse_line2  = इतीरितेऽर्जुनोऽब्रवीदहं हि पामि ते सुतान् ॥ १६॥
 }}
@@ Line 24,829: / Line 27,574: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सकृष्णरामकार्ष्णिभिः (न कृष्णरामकार्ष्णिभिः) सुता नु मेऽत्र पालिताः ।
+| verse_lines  = सकृष्णरामकार्ष्णिभिः (न कृष्णरामकार्ष्णिभिः) सुता नु मेऽत्र पालिताः ।;क्‍व तेऽत्र शक्तिरित्यमुं जगाद सोऽर्जुनं द्विजः ॥ १७॥
 | verse_line2  = क्‍व तेऽत्र शक्तिरित्यमुं जगाद सोऽर्जुनं द्विजः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 24,838: / Line 27,584: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा जगाद फल्गुनोऽसुरैर्विदूषितात्मना ।
+| verse_lines  = तदा जगाद फल्गुनोऽसुरैर्विदूषितात्मना ।;न विप्र तादृशोऽस्म्यहं यथैव केशवादयः ॥ १८॥
 | verse_line2  = न विप्र तादृशोऽस्म्यहं यथैव केशवादयः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 24,847: / Line 27,594: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मया जिता हि खाण्डवे सुरास्तथाऽसुरानहम् ।
+| verse_lines  = मया जिता हि खाण्डवे सुरास्तथाऽसुरानहम् ।;निवातवर्मनमकान् विजेष्य उत्तरत्र हि ॥ १९॥
 | verse_line2  = निवातवर्मनमकान् विजेष्य उत्तरत्र हि ॥ १९॥
 }}
@@ Line 24,856: / Line 27,604: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उदीर्य चेति केशवं स ऊचिवान् व्रजाम्यहम् ।
+| verse_lines  = उदीर्य चेति केशवं स ऊचिवान् व्रजाम्यहम् ।;इतीरितोऽवदद्धरिस्तवात्र शक्यते नु किम् ॥ २०॥
 | verse_line2  = इतीरितोऽवदद्धरिस्तवात्र शक्यते नु किम् ॥ २०॥
 }}
@@ Line 24,865: / Line 27,614: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विलज्जमानमीक्ष्य तं जगाद केशवोऽरिहा ।
+| verse_lines  = विलज्जमानमीक्ष्य तं जगाद केशवोऽरिहा ।;व्रजेति स प्रतिश्रवं चकार हाप्यरक्षणे(चकार हास्य रक्षणे) ॥ २१॥
 | verse_line2  = व्रजेति स प्रतिश्रवं चकार हाप्यरक्षणे(चकार हास्य रक्षणे) ॥ २१॥
 }}
@@ Line 24,874: / Line 27,624: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वह्निं प्रवेक्ष्येऽशक्तश्चेदित्युक्त्वा सर्वयादवैः ।
+| verse_lines  = वह्निं प्रवेक्ष्येऽशक्तश्चेदित्युक्त्वा सर्वयादवैः ।;ययौ न रामप्रद्युम्नावनिरुद्धं च केशवः ।;न्ययोजयत् तत्साहाय्ये (तत्सहाये) यशस्तेष्वभिरक्षितुम् ॥ २२॥
 | verse_line2  = ययौ न रामप्रद्युम्नावनिरुद्धं च केशवः ।
 }}
@@ Line 24,883: / Line 27,634: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रियो हि नितरां रामः कृष्णस्यानु च तं सुतः ।
+| verse_lines  = प्रियो हि नितरां रामः कृष्णस्यानु च तं सुतः ।;अनिरुद्धः कार्ष्णिमनु प्रद्युम्नाद् योऽजनिष्ट हि ।;रुक्मिपुत्र्यां रुक्मवत्यामाहृतायां स्वयम्बरे ॥ २३॥
 | verse_line2  = अनिरुद्धः कार्ष्णिमनु प्रद्युम्नाद् योऽजनिष्ट हि ।
 }}
@@ Line 24,892: / Line 27,644: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रतिरेव हि या तस्यां जातोऽसौ कामनन्दनः ।
+| verse_lines  = रतिरेव हि या तस्यां जातोऽसौ कामनन्दनः ।;पूर्वमप्यनिरुद्धाख्यो विष्णोस्तन्नाम्न एव च ।;आवेशयुक्तो बलवान् रूपवान् सर्वशास्त्रवित् ॥ २४॥
 | verse_line2  = पूर्वमप्यनिरुद्धाख्यो विष्णोस्तन्नाम्न एव च ।
 }}
@@ Line 24,901: / Line 27,654: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मात् तांस्त्रीनृते कृष्णः पार्थसाहाय्यकारणात् ।
+| verse_lines  = तस्मात् तांस्त्रीनृते कृष्णः पार्थसाहाय्यकारणात् ।;न्ययोजयत् सूतिकाले ब्राह्मण्याः स च फल्गुनः ॥ २५॥
 | verse_line2  = न्ययोजयत् सूतिकाले ब्राह्मण्याः स च फल्गुनः ॥ २५॥
 }}
@@ Line 24,910: / Line 27,664: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्रैश्चकार दिग्बन्धं कुमारोऽथापि तत्क्षणात् ।
+| verse_lines  = अस्त्रैश्चकार दिग्बन्धं कुमारोऽथापि तत्क्षणात् ।;अदर्शनं ययौ पार्थो विषण्णः सह यादवैः ।;अधिक्षिप्तो(अदिक्षिप्तः) ब्राह्मणेन ययौ यत्र श्रियःपतिः ॥ २६॥
 | verse_line2  = अदर्शनं ययौ पार्थो विषण्णः सह यादवैः ।
 }}
@@ Line 24,919: / Line 27,674: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वह्निं(अग्निं) विविक्षन्तममुं निवार्य ययौ सविप्रः सहफल्गुनो हरिः ।
+| verse_lines  = वह्निं(अग्निं) विविक्षन्तममुं निवार्य ययौ सविप्रः सहफल्गुनो हरिः ।;आशामुदीचीं बृहता रथेन क्षणेन तीर्त्वैव च सप्तवारिधीन् ॥ २७॥
 | verse_line2  = आशामुदीचीं बृहता रथेन क्षणेन तीर्त्वैव च सप्तवारिधीन् ॥ २७॥
 }}
@@ Line 24,928: / Line 27,684: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ददुश्च मार्गं गिरयोऽब्धयस्तथा विदार्य चक्रेण तमोऽन्धमीशः ।
+| verse_lines  = ददुश्च मार्गं गिरयोऽब्धयस्तथा विदार्य चक्रेण तमोऽन्धमीशः ।;घनोदकं चाप्यतितीर्य तत्र ददर्श धाम स्वमनन्तवीर्यः ॥ २८॥
 | verse_line2  = घनोदकं चाप्यतितीर्य तत्र ददर्श धाम स्वमनन्तवीर्यः ॥ २८॥
 }}
@@ Line 24,937: / Line 27,694: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संस्थाप्य दूरे सरथं सविप्रं पार्थं स्वरूपे द्विचतुष्कबाहौ ।
+| verse_lines  = संस्थाप्य दूरे सरथं सविप्रं पार्थं स्वरूपे द्विचतुष्कबाहौ ।;समस्तरत्नोज्ज्वलदिव्यभूषणे विवेश नित्योरुगुणार्णवे प्रभुः ॥ २९॥
 | verse_line2  = समस्तरत्नोज्ज्वलदिव्यभूषणे विवेश नित्योरुगुणार्णवे प्रभुः ॥ २९॥
 }}
@@ Line 24,946: / Line 27,704: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सहस्रमूर्धन्युरुशेषभोग आसीनरूपेऽमितसूर्यदीधितौ ।
+| verse_lines  = सहस्रमूर्धन्युरुशेषभोग आसीनरूपेऽमितसूर्यदीधितौ ।;रमासहाये तटिदुज्ज्वलाम्बरे मुक्तैर्विरिञ्चादिभिरर्चिते सदा ॥ ३०॥
 | verse_line2  = रमासहाये तटिदुज्ज्वलाम्बरे मुक्तैर्विरिञ्चादिभिरर्चिते सदा ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 24,955: / Line 27,714: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्थित्वैकरूपेण मुहूर्तमीश्वरो विनिर्ययौ विप्रसुतान् प्रगृह्य ।
+| verse_lines  = स्थित्वैकरूपेण मुहूर्तमीश्वरो विनिर्ययौ विप्रसुतान् प्रगृह्य ।;सुनन्दनन्दादय एव पार्षदास्ते वैष्णवा भूमितले प्रजाताः ॥ ३१॥
 | verse_line2  = सुनन्दनन्दादय एव पार्षदास्ते वैष्णवा भूमितले प्रजाताः ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 24,964: / Line 27,724: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दर्पं निहन्तुं हरिरर्जुनस्य समानयद् विप्रसुतान् परेशः ।
+| verse_lines  = दर्पं निहन्तुं हरिरर्जुनस्य समानयद् विप्रसुतान् परेशः ।;प्रीतिर्महत्येव यतोऽर्जुने हरेः संशिक्षयामास ततः स एनम् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = प्रीतिर्महत्येव यतोऽर्जुने हरेः संशिक्षयामास ततः स एनम् ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 24,973: / Line 27,734: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अप्राकृतात् सदनाद् वासुदेवो निस्सृत्य सूर्याधिकलक्षदीधितेः ।
+| verse_lines  = अप्राकृतात् सदनाद् वासुदेवो निस्सृत्य सूर्याधिकलक्षदीधितेः ।;रथं समारुह्य सपार्थविप्र आगात् सुतांश्चैव ददौ द्विजाय ॥ ३३॥
 | verse_line2  = रथं समारुह्य सपार्थविप्र आगात् सुतांश्चैव ददौ द्विजाय ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 24,982: / Line 27,744: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लोकशिक्षार्थमेवासौ प्रायश्चित्तं च चालने ।
+| verse_lines  = लोकशिक्षार्थमेवासौ प्रायश्चित्तं च चालने ।;चक्रे सार्द्धमुहूर्तेन समागम्य पुनर्मखम् ॥ ३४॥
 | verse_line2  = चक्रे सार्द्धमुहूर्तेन समागम्य पुनर्मखम् ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 24,991: / Line 27,754: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मादीनागतांश्चैव सदा स्वपरिचारकान् ।
+| verse_lines  = ब्रह्मादीनागतांश्चैव सदा स्वपरिचारकान् ।;पूजयित्वाऽभ्यनुज्ञाय ब्राह्मणानप्यपूजयत्(अभ्यपूजयत्) ॥ ३५॥
 | verse_line2  = पूजयित्वाऽभ्यनुज्ञाय ब्राह्मणानप्यपूजयत्(अभ्यपूजयत्) ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 25,000: / Line 27,764: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सस्नाववभृथं कृष्णः सदारः ससुहृज्जनः ।
+| verse_lines  = सस्नाववभृथं कृष्णः सदारः ससुहृज्जनः ।;आयान्तं द्वारकां कृष्णं दन्तवक्रो रुरोध ह ॥ ३६॥
 | verse_line2  = आयान्तं द्वारकां कृष्णं दन्तवक्रो रुरोध ह ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 25,009: / Line 27,774: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जघान गदया कृष्णस्तं क्षणात् सविडूरथम् ।
+| verse_lines  = जघान गदया कृष्णस्तं क्षणात् सविडूरथम् ।;विडूरथस्तमोऽगच्छद् दन्तवक्रे च योऽसुरः ॥ ३७॥
 | verse_line2  = विडूरथस्तमोऽगच्छद् दन्तवक्रे च योऽसुरः ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 25,018: / Line 27,784: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हरेः पार्षदः क्षिप्रं हरिमेव समाश्रितः ।
+| verse_lines  = हरेः पार्षदः क्षिप्रं हरिमेव समाश्रितः ।;कृष्णे प्राप्ते स्वलोकं च निस्सृत्यास्मात् स्वरूपतः ।;एकीभावं स्वरूपेण द्वारपेण गमिष्यति ॥ ३८॥
 | verse_line2  = कृष्णे प्राप्ते स्वलोकं च निस्सृत्यास्मात् स्वरूपतः ।
 }}
@@ Line 25,027: / Line 27,794: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कृष्णः पुरीमेत्य बोधयामास फल्गुनम् ।
+| verse_lines  = ततः कृष्णः पुरीमेत्य बोधयामास फल्गुनम् ।;किमेतद् दृष्टमित्येव तेन पृष्टो रमापतिः ॥ ३९॥
 | verse_line2  = किमेतद् दृष्टमित्येव तेन पृष्टो रमापतिः ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 25,036: / Line 27,804: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयं द्वीपः सागरश्च लक्षयोजनविस्तृतौ ।
+| verse_lines  = अयं द्वीपः सागरश्च लक्षयोजनविस्तृतौ ।;तदन्ये तु क्रमेणैव द्विगुणेनोत्तरोत्तराः ॥ ४०॥
 | verse_line2  = तदन्ये तु क्रमेणैव द्विगुणेनोत्तरोत्तराः ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 25,045: / Line 27,814: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्त्याध्यर्द्धस्थलं हैमं बाह्यतो वाज्रलेपिकम्(वज्रलेपितम्,वज्रलेपकम्)) ।
+| verse_lines  = अन्त्याध्यर्द्धस्थलं हैमं बाह्यतो वाज्रलेपिकम्(वज्रलेपितम्,वज्रलेपकम्)) ।;एतत् सर्वं लोकनाम ह्येतस्माद् द्विगुणं तमः ।;अन्धं यत्र पतन्त्युग्रा मिथ्याज्ञानपरायणाः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = एतत् सर्वं लोकनाम ह्येतस्माद् द्विगुणं तमः ।
 }}
@@ Line 25,054: / Line 27,824: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = घनोदकं तद्द्विगुणं तदन्ते धाम मामकम् ।
+| verse_lines  = घनोदकं तद्द्विगुणं तदन्ते धाम मामकम् ।;यत्तद् दृष्टं त्वया पार्थ तत्र मुक्तैरजादिभिः ।;सेव्यमानः स्थितो नित्यं सर्वैः परमपूरुषः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = यत्तद् दृष्टं त्वया पार्थ तत्र मुक्तैरजादिभिः ।
 }}
@@ Line 25,063: / Line 27,834: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लोकालोकप्रदेशस्तु पञ्चाशल्लक्षविस्तृतः ।
+| verse_lines  = लोकालोकप्रदेशस्तु पञ्चाशल्लक्षविस्तृतः ।;सपञ्चाशत्सहस्रश्च तस्यापि गणनं तथा ॥ ४३॥
 | verse_line2  = सपञ्चाशत्सहस्रश्च तस्यापि गणनं तथा ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 25,072: / Line 27,844: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = योजनानां पञ्चविंशत्कोटयो मेरुपर्वतात् ।
+| verse_lines  = योजनानां पञ्चविंशत्कोटयो मेरुपर्वतात् ।;चतसृष्वपि दिक्षूर्ध्वमधश्चाण्डं प्रकीर्तितम् ॥ ४४॥
 | verse_line2  = चतसृष्वपि दिक्षूर्ध्वमधश्चाण्डं प्रकीर्तितम् ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 25,081: / Line 27,854: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अबग्नीरनभोहङ्कृन्महत्तत्त्वगुणत्त्रयैः ।
+| verse_lines  = अबग्नीरनभोहङ्कृन्महत्तत्त्वगुणत्त्रयैः ।;क्रमाद् दशोत्तरैरेतदावृतं(क्रमाद् दशोत्तरैरैतैरावृतं) परतस्ततः ॥ ४५॥
 | verse_line2  = क्रमाद् दशोत्तरैरेतदावृतं(क्रमाद् दशोत्तरैरैतैरावृतं) परतस्ततः ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 25,090: / Line 27,864: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्याप्तोऽहं (सर्वतः)सर्वगोऽनन्तोऽनन्तरूपो निरन्तरः ।
+| verse_lines  = व्याप्तोऽहं (सर्वतः)सर्वगोऽनन्तोऽनन्तरूपो निरन्तरः ।;अनन्तशीर्षोऽनन्ताक्षोऽनन्तपादकरोरुकः ।;अनन्तगुणमाहात्म्यश्चिदानन्दशरीरकः ॥ ४६॥
 | verse_line2  = अनन्तशीर्षोऽनन्ताक्षोऽनन्तपादकरोरुकः ।
 }}
@@ Line 25,099: / Line 27,874: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मद्वशा एव सर्वेऽपि त्वं चान्ये च धनञ्जय ।
+| verse_lines  = मद्वशा एव सर्वेऽपि त्वं चान्ये च धनञ्जय ।;मत्प्रसादाद् बलं चैव विजयश्चाखिला गुणाः ।;तस्मान्न विस्मयः कार्यो न दर्पश्च त्वयाऽनघ ॥ ४७॥
 | verse_line2  = मत्प्रसादाद् बलं चैव विजयश्चाखिला गुणाः ।
 }}
@@ Line 25,108: / Line 27,884: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
+| verse_lines  = ‘मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।;मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे’ ।(भ.गी.१८-६५);इत्युक्तः प्रणिपत्यैनं क्षमस्वेत्याह फल्गुनः ॥ ४८॥
 | verse_line2  = मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे’ ।(भ.गी.१८-६५)
 }}
@@ Line 25,117: / Line 27,894: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उषित्वा कतिचिन्मासान् ययुः सर्वेऽपि पाण्डवाः ।
+| verse_lines  = उषित्वा कतिचिन्मासान् ययुः सर्वेऽपि पाण्डवाः ।;अनुज्ञाताः केशवेन भक्तिनम्रधियोऽच्युते ।;सम्भाविताः केशवेन सौहार्देनाधिकेन च ॥ ४९॥
 | verse_line2  = अनुज्ञाताः केशवेन भक्तिनम्रधियोऽच्युते ।
 }}
@@ Line 25,126: / Line 27,904: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कदाचित् प्रवरे सभातले धर्मात्मजो राजभिर्भ्रातृभिश्च ।
+| verse_lines  = ततः कदाचित् प्रवरे सभातले धर्मात्मजो राजभिर्भ्रातृभिश्च ।;वृतो निशम्यैव(निशाम्यैव) सभाः सुराणां यथा स्थिता नारदमन्वपृच्छत् ॥ ५०॥
 | verse_line2  = वृतो निशम्यैव(निशाम्यैव) सभाः सुराणां यथा स्थिता नारदमन्वपृच्छत् ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 25,135: / Line 27,914: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्तरिक्षं त्वया प्रोक्तं लक्षयोजनमुच्छ्रितम् ।
+| verse_lines  = अन्तरिक्षं त्वया प्रोक्तं लक्षयोजनमुच्छ्रितम् ।;अर्द्धकोट्युच्छ्रितः(अर्ध कोट्युच्छ्रितः) स्वर्गो विमानावलिसङ्कुलः ॥ ५१॥
 | verse_line2  = अर्द्धकोट्युच्छ्रितः(अर्ध कोट्युच्छ्रितः) स्वर्गो विमानावलिसङ्कुलः ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 25,144: / Line 27,924: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भुवः स्वर्गश्च कोट्यैव योजनानां प्रविस्तृतौ(प्रविस्तृते) ।
+| verse_lines  = भुवः स्वर्गश्च कोट्यैव योजनानां प्रविस्तृतौ(प्रविस्तृते) ।;महर्जनस्तपश्चैव क्रमादध्यर्द्धयोजनाः ।;पञ्चाशत्कोटिविस्तारा योजनानां समस्तशः(योजनानां च सर्वशः) ॥ ५२॥
 | verse_line2  = महर्जनस्तपश्चैव क्रमादध्यर्द्धयोजनाः ।
 }}
@@ Line 25,153: / Line 27,934: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यावन्त एते मिलितास्तत्प्रमाण उदीरितः ।
+| verse_lines  = यावन्त एते मिलितास्तत्प्रमाण उदीरितः ।;सत्याख्यो ब्रह्मलोकस्तु यत्र ब्रह्मा विराजते ॥ ५३॥
 | verse_line2  = सत्याख्यो ब्रह्मलोकस्तु यत्र ब्रह्मा विराजते ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 25,162: / Line 27,944: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततश्च द्विगुणः प्रोक्तो विष्णुलोकः सनातनः ।
+| verse_lines  = ततश्च द्विगुणः प्रोक्तो विष्णुलोकः सनातनः ।;उत्तरोत्तरतः सर्वे सुखे शतगुणोत्तराः ॥ ५४॥
 | verse_line2  = उत्तरोत्तरतः सर्वे सुखे शतगुणोत्तराः ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 25,171: / Line 27,954: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्तजनसम्पूर्णा(अनन्तजनसङ्कीर्णाः) अपि ते हीच्छया हरेः ।
+| verse_lines  = अनन्तजनसम्पूर्णा(अनन्तजनसङ्कीर्णाः) अपि ते हीच्छया हरेः ।;अवकाशवन्तो दिव्यत्वात् पूर्यन्ते न कदाचन ।;सर्वकामसुखैः पूर्णा दिव्यस्त्रीपुरुषोज्ज्वलाः ॥ ५५॥
 | verse_line2  = अवकाशवन्तो दिव्यत्वात् पूर्यन्ते न कदाचन ।
 }}
@@ Line 25,180: / Line 27,964: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दिव्यरत्नसमाकीर्णं तथा पातालसप्तकम् ।
+| verse_lines  = दिव्यरत्नसमाकीर्णं तथा पातालसप्तकम् ।;अधस्ताच्छेषदेवेन बलिना समधिष्ठितम् ॥ ५६॥
 | verse_line2  = अधस्ताच्छेषदेवेन बलिना समधिष्ठितम् ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 25,189: / Line 27,974: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कामभोगसमायुक्ता बहुवर्षसहस्रिणः ।
+| verse_lines  = कामभोगसमायुक्ता बहुवर्षसहस्रिणः ।;सप्तद्वीपेषु पुरुषा नार्यश्चोक्ताः सुरूपिणः ॥ ५७॥
 | verse_line2  = सप्तद्वीपेषु पुरुषा नार्यश्चोक्ताः सुरूपिणः ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 25,198: / Line 27,984: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एषां च सर्वलोकानां धाता नारायणः परः ।
+| verse_lines  = एषां च सर्वलोकानां धाता नारायणः परः ।;विष्णुलोकस्थितो मुक्तैः सदा सर्वैरुपास्यते ॥ ५८॥
 | verse_line2  = विष्णुलोकस्थितो मुक्तैः सदा सर्वैरुपास्यते ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 25,207: / Line 27,994: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सेवका ब्रह्मणश्चैव देवा वेदाश्च सर्वशः ।
+| verse_lines  = सेवका ब्रह्मणश्चैव देवा वेदाश्च सर्वशः ।;शक्रस्य मुनयः सर्वे हरिश्चन्द्रश्च भूमिपः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = शक्रस्य मुनयः सर्वे हरिश्चन्द्रश्च भूमिपः ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 25,216: / Line 28,004: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अखिला अपि राजानः पाण्डुश्चास्मत्पिता मुने ।
+| verse_lines  = अखिला अपि राजानः पाण्डुश्चास्मत्पिता मुने ।;यमस्यैवानुगाः प्रोक्ता राजभिस्तैर्यमेन च ॥ ६०॥
 | verse_line2  = यमस्यैवानुगाः प्रोक्ता राजभिस्तैर्यमेन च ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 25,225: / Line 28,014: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उपास्यमानो भगवान् रामो यमसभातले ।
+| verse_lines  = उपास्यमानो भगवान् रामो यमसभातले ।;उक्त इन्द्रेण चोपास्यो वामनात्मा जनार्दनः ॥ ६१॥
 | verse_line2  = उक्त इन्द्रेण चोपास्यो वामनात्मा जनार्दनः ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 25,234: / Line 28,024: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रादुर्भावाश्च निखिला ब्रह्मणोपासिताः सदा ।
+| verse_lines  = प्रादुर्भावाश्च निखिला ब्रह्मणोपासिताः सदा ।;वरुणस्यानुगा नागास्तत्र मत्स्याकृतिर्हरिः ।;गन्धर्वा धनदस्यापि तत्र कल्की हरिः प्रभुः ॥ ६२॥
 | verse_line2  = वरुणस्यानुगा नागास्तत्र मत्स्याकृतिर्हरिः ।
 }}
@@ Line 25,243: / Line 28,034: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रुद्रस्योग्राणि भूतानि नृसिंहात्मा शिवेन च ।
+| verse_lines  = रुद्रस्योग्राणि भूतानि नृसिंहात्मा शिवेन च ।;उपास्यते सदा विष्णुरित्याद्युक्तं त्वयाऽनघ ।;सर्वरत्नस्थलान् दिव्यान् देवलोकान् प्रभाषता ॥ ६३॥
 | verse_line2  = उपास्यते सदा विष्णुरित्याद्युक्तं त्वयाऽनघ ।
 }}
@@ Line 25,252: / Line 28,044: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र मे संशयो भूयान् हरिश्चन्द्रः कथं नृपः ।
+| verse_lines  = तत्र मे संशयो भूयान् हरिश्चन्द्रः कथं नृपः ।;ऐन्द्रं सभातलं प्राप्तः पाण्डुर्नास्मत्पिता मुने ॥ ६४॥
 | verse_line2  = ऐन्द्रं सभातलं प्राप्तः पाण्डुर्नास्मत्पिता मुने ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 25,261: / Line 28,054: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो नारदः प्राह राजसूयकृतोन्नतिम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो नारदः प्राह राजसूयकृतोन्नतिम् ।;हरिश्चन्द्रस्य तां(तं) दृष्ट्वा पिता यमसभातले ।;स्थितस्त्वामवदत् पाण्डू रामद्वयसुदैवते(रामद्वयसुदैवतम्) ॥ ६५॥
 | verse_line2  = हरिश्चन्द्रस्य तां(तं) दृष्ट्वा पिता यमसभातले ।
 }}
@@ Line 25,270: / Line 28,064: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = करोतु राजसूयं मे पुत्रोऽजेयानुजार्चितः ।
+| verse_lines  = करोतु राजसूयं मे पुत्रोऽजेयानुजार्चितः ।;पालितो वासुदेवेन किं तस्यासाध्यमत्र हि ॥ ६६॥
 | verse_line2  = पालितो वासुदेवेन किं तस्यासाध्यमत्र हि ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 25,279: / Line 28,074: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतच्छ्रुत्वा धर्मसुतो भ्रातृभिः सहितो वशी ।
+| verse_lines  = एतच्छ्रुत्वा धर्मसुतो भ्रातृभिः सहितो वशी ।;अवाप्तिं राजसूयस्य मन्त्रयामास धर्मवित् ॥ ६७॥
 | verse_line2  = अवाप्तिं राजसूयस्य मन्त्रयामास धर्मवित् ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 25,288: / Line 28,084: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुकार्यमेतदित्यलं निशम्य सोदरोदितम् ।
+| verse_lines  = सुकार्यमेतदित्यलं निशम्य सोदरोदितम् ।;अयातयत् स्वसारथिं स केशवाय भूपतिः ॥ ६८॥
 | verse_line2  = अयातयत् स्वसारथिं स केशवाय भूपतिः ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 25,297: / Line 28,094: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव केशवस्य याः स्त्रियस्तदीयतातकैः ।
+| verse_lines  = तदैव केशवस्य याः स्त्रियस्तदीयतातकैः ।;सहोदरैश्च यापितः स दूत आप माधवम् ॥ ६९॥
 | verse_line2  = सहोदरैश्च यापितः स दूत आप माधवम् ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 25,306: / Line 28,104: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रणम्य केशवं वचः स आह मागधेन ते ।
+| verse_lines  = प्रणम्य केशवं वचः स आह मागधेन ते ।;विवाहबान्धवा रणे विजित्य रोधिता गिरौ ॥ ७०॥
 | verse_line2  = विवाहबान्धवा रणे विजित्य रोधिता गिरौ ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 25,315: / Line 28,114: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नृपायुतद्वयेन सोऽष्टविंशकैः शतैरपि ।
+| verse_lines  = नृपायुतद्वयेन सोऽष्टविंशकैः शतैरपि ।;यियक्षुरुग्ररूपिणं त्रिलोचनं त्वयि स्थिते ॥ ७१॥
 | verse_line2  = यियक्षुरुग्ररूपिणं त्रिलोचनं त्वयि स्थिते ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 25,324: / Line 28,124: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विमोचयस्व तान् प्रभो निहत्य मागधेश्वरम् ।
+| verse_lines  = विमोचयस्व तान् प्रभो निहत्य मागधेश्वरम् ।;अवैदिकं मुखं च तं विलुम्प धर्मगुप्तये ॥ ७२॥
 | verse_line2  = अवैदिकं मुखं च तं विलुम्प धर्मगुप्तये ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 25,333: / Line 28,134: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितोऽथ सारथिं निशाम्य धर्मजस्य च ।
+| verse_lines  = इतीरितोऽथ सारथिं निशाम्य धर्मजस्य च ।;निशम्य तद् वचस्तदा जगाम पाण्डवालयम् ॥ ७३॥
 | verse_line2  = निशम्य तद् वचस्तदा जगाम पाण्डवालयम् ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 25,342: / Line 28,144: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पाण्डवैः समर्चितो मखाय धर्मजेन च ।
+| verse_lines  = स पाण्डवैः समर्चितो मखाय धर्मजेन च ।;प्रपृष्ट आह माधवो वचो जगत्सुखावहम् ॥ ७४॥
 | verse_line2  = प्रपृष्ट आह माधवो वचो जगत्सुखावहम् ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 25,351: / Line 28,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रतुर्यथाविधानतः कृतो हि पारमेष्ठ्यकम् ।
+| verse_lines  = क्रतुर्यथाविधानतः कृतो हि पारमेष्ठ्यकम् ।;पदं नयेत तत्पदे सुयोग्यमेष नान्यथा ॥ ७५॥
 | verse_line2  = पदं नयेत तत्पदे सुयोग्यमेष नान्यथा ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 25,360: / Line 28,164: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = (अयोग्यकम्)अयोग्यकान्महापदे विधातुरेष हि क्रतुः ।
+| verse_lines  = (अयोग्यकम्)अयोग्यकान्महापदे विधातुरेष हि क्रतुः ।;समानयोग्यतागणात् करोति मुक्तिगं वरम्(मुक्तिगं परम्) ॥ ७६॥
 | verse_line2  = समानयोग्यतागणात् करोति मुक्तिगं वरम्(मुक्तिगं परम्) ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 25,369: / Line 28,174: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा तु मुक्तितोऽधिकं स्वजातितः करोति च ।
+| verse_lines  = पुरा तु मुक्तितोऽधिकं स्वजातितः करोति च ।;अतस्त्रिशङ्कुपुत्रको नृपानतीत्य वर्तते ॥ ७७॥
 | verse_line2  = अतस्त्रिशङ्कुपुत्रको नृपानतीत्य वर्तते ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 25,378: / Line 28,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुरांशकोऽपि ते पिता विना हि राजसूयतः ।
+| verse_lines  = सुरांशकोऽपि ते पिता विना हि राजसूयतः ।;न शक्ष्यति त्रिशङ्कुजाद् वरत्वमाप्तुमद्य तु ॥ ७८॥
 | verse_line2  = न शक्ष्यति त्रिशङ्कुजाद् वरत्वमाप्तुमद्य तु ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 25,387: / Line 28,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तपश्चरन् समागते शचीपतौ पिता तव ।
+| verse_lines  = तपश्चरन् समागते शचीपतौ पिता तव ।;मरुद्गणोत्तमः पुरा नतूत्थितः शशाप सः ॥ ७९॥
 | verse_line2  = मरुद्गणोत्तमः पुरा नतूत्थितः शशाप सः ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 25,396: / Line 28,204: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्रजस्व मानुषीं तनुं ततो मृतः पुनर्दिवम् ।
+| verse_lines  = व्रजस्व मानुषीं तनुं ततो मृतः पुनर्दिवम् ।;गतोऽपि नः स्वकां तनुं प्रवेष्टुमत्र नेशसे ॥ ८०॥
 | verse_line2  = गतोऽपि नः स्वकां तनुं प्रवेष्टुमत्र नेशसे ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 25,405: / Line 28,214: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽधिकस्त्रिशङ्कुजो भविष्यतु त्वदित्यथ ।
+| verse_lines  = तदाऽधिकस्त्रिशङ्कुजो भविष्यतु त्वदित्यथ ।;क्षमापितश्च वासवो जगाद राजसूयतः ।;त्रिशङ्कुजाधिको भवानवाप्स्यति(अवाप्स्यसि) स्वकां तनुम् ॥ ८१॥
 | verse_line2  = क्षमापितश्च वासवो जगाद राजसूयतः ।
 }}
@@ Line 25,414: / Line 28,224: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः सुकार्य एव ते युधिष्ठिर क्रतूत्तमः ।
+| verse_lines  = अतः सुकार्य एव ते युधिष्ठिर क्रतूत्तमः ।;भवद्भिरप्यवाप्यते स्वयोग्यताऽमुनाऽखिला ॥ ८२॥
 | verse_line2  = भवद्भिरप्यवाप्यते स्वयोग्यताऽमुनाऽखिला ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 25,423: / Line 28,234: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उदीर्य चैवमीश्वरः क्रतोरमुष्य योग्यता ।
+| verse_lines  = उदीर्य चैवमीश्वरः क्रतोरमुष्य योग्यता ।;वृकोदरे यतोऽखिला चतुर्मुखत्वयोग्यतः ॥ ८३॥
 | verse_line2  = वृकोदरे यतोऽखिला चतुर्मुखत्वयोग्यतः ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 25,432: / Line 28,244: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः सुपूर्णमस्य तत् फलं विधातुमञ्जसा ।
+| verse_lines  = ततः सुपूर्णमस्य तत् फलं विधातुमञ्जसा ।;जगाद वायुवाहनो वचो युधिष्ठिरं त्विदम् ॥ ८४॥
 | verse_line2  = जगाद वायुवाहनो वचो युधिष्ठिरं त्विदम् ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 25,441: / Line 28,254: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्‍व राजसूयमद्य ते जरासुते तु जीवति ।
+| verse_lines  = क्‍व राजसूयमद्य ते जरासुते तु जीवति ।;जयेत् क एव तं युधा मृतो न योऽपि सीरिणा ॥ ८५॥
 | verse_line2  = जयेत् क एव तं युधा मृतो न योऽपि सीरिणा ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 25,450: / Line 28,264: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विरिञ्चशर्ववाक्यतः समस्तलोकजायिनि ।
+| verse_lines  = विरिञ्चशर्ववाक्यतः समस्तलोकजायिनि ।;स्थिते तु ते जरासुते न सेत्स्यति क्रतूत्तमः ॥ ८६॥
 | verse_line2  = स्थिते तु ते जरासुते न सेत्स्यति क्रतूत्तमः ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 25,459: / Line 28,274: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते(इतिरितो) रथाङ्गिना जगाद धर्मनन्दनः ।
+| verse_lines  = इतीरिते(इतिरितो) रथाङ्गिना जगाद धर्मनन्दनः ।;निवर्तितं मनः क्रतोरलं ममामुना प्रभो ॥ ८७॥
 | verse_line2  = निवर्तितं मनः क्रतोरलं ममामुना प्रभो ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 25,468: / Line 28,284: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बभूवुरेव(बभूविरे च) भूभृतो नचाऽधिराज्यमापिरे ।
+| verse_lines  = बभूवुरेव(बभूविरे च) भूभृतो नचाऽधिराज्यमापिरे ।;यदा च चक्रवर्तिनस्तदेदृशा न शत्रवः ॥ ८८॥
 | verse_line2  = यदा च चक्रवर्तिनस्तदेदृशा न शत्रवः ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 25,477: / Line 28,294: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितेऽमुनाऽवदत् प्रधानमारुतात्मजः ।
+| verse_lines  = इतीरितेऽमुनाऽवदत् प्रधानमारुतात्मजः ।;पदं चतुर्मुखस्य वा सुसाध्यमेव यत्नतः ॥ ८९॥
 | verse_line2  = पदं चतुर्मुखस्य वा सुसाध्यमेव यत्नतः ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 25,486: / Line 28,304: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निजानुभाववर्जिता हरेरनुग्रहोज्झिताः ।
+| verse_lines  = निजानुभाववर्जिता हरेरनुग्रहोज्झिताः ।;महाप्रयत्नवर्जिता जना न जग्मुरुन्नतिम् ॥ ९०॥
 | verse_line2  = महाप्रयत्नवर्जिता जना न जग्मुरुन्नतिम् ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 25,495: / Line 28,314: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्थिरोऽनुभाव एव मे महाननुग्रहो हरेः ।
+| verse_lines  = स्थिरोऽनुभाव एव मे महाननुग्रहो हरेः ।;प्रयत्नमेकमग्रतो निधाय भूतिमाप्नुमः ॥ ९१॥
 | verse_line2  = प्रयत्नमेकमग्रतो निधाय भूतिमाप्नुमः ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 25,504: / Line 28,324: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितेऽमुना हरिः समुद्यमात् प्रधानतः ।
+| verse_lines  = इतीरितेऽमुना हरिः समुद्यमात् प्रधानतः ।;स्थिते हि यज्ञकारणे वृकोदरे जगाद ह(जगाद हि) ॥ ९२॥
 | verse_line2  = स्थिते हि यज्ञकारणे वृकोदरे जगाद ह(जगाद हि) ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 25,513: / Line 28,334: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स एक एव पूरुषो जरासुतोऽद्य वर्तते ।
+| verse_lines  = स एक एव पूरुषो जरासुतोऽद्य वर्तते ।;समस्तसद्विरोधिनां बलं कलेरनन्तरः ॥ ९३॥
 | verse_line2  = समस्तसद्विरोधिनां बलं कलेरनन्तरः ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 25,522: / Line 28,344: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथा सतां समाश्रयो यदुद्भवाः सतां गुणाः ।
+| verse_lines  = तथा सतां समाश्रयो यदुद्भवाः सतां गुणाः ।;स एक एव तादृशस्त्वया विचिन्त्य यात्यताम् ॥ ९४॥
 | verse_line2  = स एक एव तादृशस्त्वया विचिन्त्य यात्यताम् ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 25,531: / Line 28,354: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदि स्म तेन मागधो निहन्यते सतां जयः ।
+| verse_lines  = यदि स्म तेन मागधो निहन्यते सतां जयः ।;विपर्ययेण चासतामिति स्म विद्धि नान्यथा ॥ ९५॥
 | verse_line2  = विपर्ययेण चासतामिति स्म विद्धि नान्यथा ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 25,540: / Line 28,364: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पारमेष्ठ्यसत्पदं प्रयात्यसंशयं युधि ।
+| verse_lines  = स पारमेष्ठ्यसत्पदं प्रयात्यसंशयं युधि ।;य एव हन्ति मागधं स वेदधर्मपालकः(स एव धर्मपालकः) ॥ ९६॥
 | verse_line2  = य एव हन्ति मागधं स वेदधर्मपालकः(स एव धर्मपालकः) ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 25,549: / Line 28,374: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहन्ति मागधेश्वरं य एष वैष्णवं जगत् ।
+| verse_lines  = निहन्ति मागधेश्वरं य एष वैष्णवं जगत् ।;करोति शर्वपालितो यतः स बार्हद्रथः ॥ ९७॥
 | verse_line2  = करोति शर्वपालितो यतः स बार्हद्रथः ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 25,558: / Line 28,384: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहन्ति शैवनायकं य एष(स एव) वैष्णवाग्रणीः ।
+| verse_lines  = निहन्ति शैवनायकं य एष(स एव) वैष्णवाग्रणीः ।;इति स्म भावसंयुते वदत्यजेऽबिभेन्नृपः ॥ ९८॥
 | verse_line2  = इति स्म भावसंयुते वदत्यजेऽबिभेन्नृपः ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 25,567: / Line 28,394: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरे ब्रुवत्यजं मखेन मे त्वलं त्विति ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरे ब्रुवत्यजं मखेन मे त्वलं त्विति ।;तमाह मारुतात्मजो निहन्मि मागधं रणे ॥ ९९॥
 | verse_line2  = तमाह मारुतात्मजो निहन्मि मागधं रणे ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 25,576: / Line 28,404: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितेऽवदद्धरिर्व्रजामहे वयं त्रयः ।
+| verse_lines  = इतीरितेऽवदद्धरिर्व्रजामहे वयं त्रयः ।;अहं च भीमफल्गुनौ निहन्तुमेव मागधम् ॥ १००॥
 | verse_line2  = अहं च भीमफल्गुनौ निहन्तुमेव मागधम् ॥ १००॥
 }}
@@ Line 25,585: / Line 28,414: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वृकोदरेण हन्यते यदि स्म मागधाधिपः ।
+| verse_lines  = वृकोदरेण हन्यते यदि स्म मागधाधिपः ।;मखश्च सेत्स्यते ध्रुवं जगच्च ते वशे भवेत् ॥ १०१॥
 | verse_line2  = मखश्च सेत्स्यते ध्रुवं जगच्च ते वशे भवेत् ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 25,594: / Line 28,424: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते तु शौरिणा जगाद धर्मनन्दनः ।
+| verse_lines  = इतीरिते तु शौरिणा जगाद धर्मनन्दनः ।;स शूरसेनमण्डलप्रहाणतो हरेस्त्रसन् ॥ १०२॥
 | verse_line2  = स शूरसेनमण्डलप्रहाणतो हरेस्त्रसन् ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 25,603: / Line 28,434: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भयाद्धि यस्य माधुरं विहाय मण्डलं गताः ।
+| verse_lines  = भयाद्धि यस्य माधुरं विहाय मण्डलं गताः ।;भवन्त एव सागरं ततो बिभेम्यहं रिपोः ॥ १०३॥
 | verse_line2  = भवन्त एव सागरं ततो बिभेम्यहं रिपोः ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 25,612: / Line 28,444: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इमौ हि(इमौ च) भीमफल्गुनौ ममाक्षिणी सदा प्रभो ।
+| verse_lines  = इमौ हि(इमौ च) भीमफल्गुनौ ममाक्षिणी सदा प्रभो ।;मनोनिभो भवान् सदा न वो विनास्म्यऽहं पुमान् (विनाऽस्म्यतः पुमान्) ॥ १०४॥
 | verse_line2  = मनोनिभो भवान् सदा न वो विनास्म्यऽहं पुमान् (विनाऽस्म्यतः पुमान्) ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 25,621: / Line 28,454: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो न जीवितात् प्रियानहं रिपोर्बलीयसः ।
+| verse_lines  = अतो न जीवितात् प्रियानहं रिपोर्बलीयसः ।;सकाशमात्महेतुतः प्रयातयामि वो विभो ॥ १०५॥
 | verse_line2  = सकाशमात्महेतुतः प्रयातयामि वो विभो ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 25,630: / Line 28,464: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितेऽवदत् पुनर्वृकोदरोऽरिकक्षभुक् ।
+| verse_lines  = इतीरितेऽवदत् पुनर्वृकोदरोऽरिकक्षभुक् ।;यदीयनेतृका रमाविरिञ्चशर्वपूर्वकाः ॥ १०६॥
 | verse_line2  = यदीयनेतृका रमाविरिञ्चशर्वपूर्वकाः ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 25,639: / Line 28,474: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वशे च यस्य तद् बलं सुरासुरोरगादिनाम् ।
+| verse_lines  = वशे च यस्य तद् बलं सुरासुरोरगादिनाम् ।;स एष केशवः प्रभुः क्‍व चास्य बार्हद्रथः ॥ १०७॥
 | verse_line2  = स एष केशवः प्रभुः क्‍व चास्य बार्हद्रथः ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 25,648: / Line 28,484: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अधृष्यमस्ति मे बलं हरिः प्रणायकोऽस्य च ।
+| verse_lines  = अधृष्यमस्ति मे बलं हरिः प्रणायकोऽस्य च ।;समस्तलोकनेतरि प्रभौ हि सर्वशक्तिता ॥ १०८॥
 | verse_line2  = समस्तलोकनेतरि प्रभौ हि सर्वशक्तिता ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 25,657: / Line 28,494: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अजेयता तथाऽर्जुने हरेर्वरोद्भवाऽस्ति हि ।
+| verse_lines  = अजेयता तथाऽर्जुने हरेर्वरोद्भवाऽस्ति हि ।;अतो वयं त्रयोऽद्य तं प्रयाम मागधं रिपुम् ॥ १०९॥
 | verse_line2  = अतो वयं त्रयोऽद्य तं प्रयाम मागधं रिपुम् ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 25,666: / Line 28,504: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हनिष्य एव मागधं हरेः पुरो न संशयः ।
+| verse_lines  = हनिष्य एव मागधं हरेः पुरो न संशयः ।;इतीरितेऽमुना हरिर्जगाद धर्मनन्दनम् ॥ ११०॥
 | verse_line2  = इतीरितेऽमुना हरिर्जगाद धर्मनन्दनम् ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 25,675: / Line 28,514: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वयं त्रयः समेत्य तं प्रयातयाम मृत्यवे ।
+| verse_lines  = वयं त्रयः समेत्य तं प्रयातयाम मृत्यवे ।;हनिष्यति स्फुटं रणे वृकोदरो जरासुतम् ॥ १११॥
 | verse_line2  = हनिष्यति स्फुटं रणे वृकोदरो जरासुतम् ॥ १११॥
 }}
@@ Line 25,684: / Line 28,524: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भयं न कार्यमेव ते मया हतः स नेति ह ।
+| verse_lines  = भयं न कार्यमेव ते मया हतः स नेति ह ।;मया हि(न) नीतिहेतुतः स्वयं न हन्यते(निहन्यते) रिपुः ॥ ११२॥
 | verse_line2  = मया हि(न) नीतिहेतुतः स्वयं न हन्यते(निहन्यते) रिपुः ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 25,693: / Line 28,534: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स शर्वसंश्रयाग्रणीर्मदाश्रयोत्तमेन तु ।
+| verse_lines  = स शर्वसंश्रयाग्रणीर्मदाश्रयोत्तमेन तु ।;निहन्यते यदा तदा प्रकाशितं हि मे बलम् ॥ ११३॥
 | verse_line2  = निहन्यते यदा तदा प्रकाशितं हि मे बलम् ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 25,702: / Line 28,544: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो न शङ्कितं मनः कुरुष्व भूपते(भूपतिं) क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = अतो न शङ्कितं मनः कुरुष्व भूपते(भूपतिं) क्‍वचित् ।;प्रदर्शयामि तेऽनुजौ निहत्य मागधेश्वरम् ॥ ११४॥
 | verse_line2  = प्रदर्शयामि तेऽनुजौ निहत्य मागधेश्वरम् ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 25,711: / Line 28,554: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः स विष्णुना विचार्य तद्गुणान् परान् ।
+| verse_lines  = इतीरितः स विष्णुना विचार्य तद्गुणान् परान् ।;तथेति चाऽह ते त्रयः प्रतस्थुराशु मागधान् ॥ ११५॥
 | verse_line2  = तथेति चाऽह ते त्रयः प्रतस्थुराशु मागधान् ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 25,720: / Line 28,564: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समेत्य मागधांस्तु ते शिवोरुलिङ्गमित्यलम् ।
+| verse_lines  = समेत्य मागधांस्तु ते शिवोरुलिङ्गमित्यलम् ।;सुमाल्यवस्त्रभूषणैः समर्चितं गिरिं ययुः ॥ ११६॥
 | verse_line2  = सुमाल्यवस्त्रभूषणैः समर्चितं गिरिं ययुः ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 25,729: / Line 28,574: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वशीर्षतोऽपि चाऽदृतं जरासुतेन ते गिरिम् ।
+| verse_lines  = स्वशीर्षतोऽपि चाऽदृतं जरासुतेन ते गिरिम् ।;न्यपातयन्त बाहुभिस्तमस्य चोत्तमाङ्गवत् ॥ ११७॥
 | verse_line2  = न्यपातयन्त बाहुभिस्तमस्य चोत्तमाङ्गवत् ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 25,738: / Line 28,584: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अद्वारतस्ते नगरं प्रविश्य माषस्य नालेन कृतास्त्रिभेरीः ।
+| verse_lines  = अद्वारतस्ते नगरं प्रविश्य माषस्य नालेन कृतास्त्रिभेरीः ।;पुष्टिप्रदा(मुष्टिप्रदानात्,मुष्टिप्रदाः) बिभिदुस्तस्य कीर्तिशास्त्रोपमा न्यक्कृतमागधेशाः ॥ ११८॥
 | verse_line2  = पुष्टिप्रदा(मुष्टिप्रदानात्,मुष्टिप्रदाः) बिभिदुस्तस्य कीर्तिशास्त्रोपमा न्यक्कृतमागधेशाः ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 25,747: / Line 28,594: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽऽपणेभ्यो बहुमाल्यगन्धान् प्रसह्य सङ्गृह्य शुभांश्च दध्रुः ।
+| verse_lines  = तथाऽऽपणेभ्यो बहुमाल्यगन्धान् प्रसह्य सङ्गृह्य शुभांश्च दध्रुः ।;अद्वारतस्तस्य गृहं च सस्रुर्भोशब्दतस्तं च नृपः प्रसस्रुः ॥ ११९॥
 | verse_line2  = अद्वारतस्तस्य गृहं च सस्रुर्भोशब्दतस्तं च नृपः प्रसस्रुः ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 25,756: / Line 28,604: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तान् विप्रवेषान् स निशाम्य राजा महाभुजान् स्नातकवेषयुक्तान् ।
+| verse_lines  = तान् विप्रवेषान् स निशाम्य राजा महाभुजान् स्नातकवेषयुक्तान् ।;द्वितीयवर्णान् प्रविचिन्त्य बाहून् ज्याकर्कशान् वीक्ष्य बभाष एतान् ॥ १२०॥
 | verse_line2  = द्वितीयवर्णान् प्रविचिन्त्य बाहून् ज्याकर्कशान् वीक्ष्य बभाष एतान् ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 25,765: / Line 28,614: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = के ष्ठाथ(स्थात) किंहेतुत आगताश्च कृतश्च मे पर्वतलिङ्गभेदनम् ।
+| verse_lines  = के ष्ठाथ(स्थात) किंहेतुत आगताश्च कृतश्च मे पर्वतलिङ्गभेदनम् ।;कृतं भवद्भिः कुत एव दुर्नयाः कृतास्तथाऽन्ये द्विजवर्यवेषैः ॥ १२१॥
 | verse_line2  = कृतं भवद्भिः कुत एव दुर्नयाः कृतास्तथाऽन्ये द्विजवर्यवेषैः ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 25,774: / Line 28,624: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ब्रुवाणं भगवानुवाच कार्यं हि शत्रोरखिलं प्रतीपम् ।
+| verse_lines  = इति ब्रुवाणं भगवानुवाच कार्यं हि शत्रोरखिलं प्रतीपम् ।;इत्युक्त ऊचे नहि(नच) विप्रशत्रुरहं कुतो वो मम शत्रुता भवेत् ॥ १२२॥
 | verse_line2  = इत्युक्त ऊचे नहि(नच) विप्रशत्रुरहं कुतो वो मम शत्रुता भवेत् ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 25,783: / Line 28,634: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवाक्यं नृपतिं जगाद जनार्दनो नैव हि तादृशा द्विजाः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तवाक्यं नृपतिं जगाद जनार्दनो नैव हि तादृशा द्विजाः ।;अहं रिपुस्तेऽस्मि हि वासुदेव इमौ च भीमार्जुननामधेयौ ॥ १२३॥
 | verse_line2  = अहं रिपुस्तेऽस्मि हि वासुदेव इमौ च भीमार्जुननामधेयौ ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 25,792: / Line 28,644: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यद् बान्धवान् नः पिशिताशिधर्मतो रौद्रे मखे कल्पयितुं पशुत्वे ।
+| verse_lines  = यद् बान्धवान् नः पिशिताशिधर्मतो रौद्रे मखे कल्पयितुं पशुत्वे ।;इच्छस्यरे वेदपथं विहाय तं त्वां बलाच्छास्तुमिहाऽगता वयम् ॥ १२४॥
 | verse_line2  = इच्छस्यरे वेदपथं विहाय तं त्वां बलाच्छास्तुमिहाऽगता वयम् ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 25,801: / Line 28,654: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विमोक्षयामः स्वजनान् यदि त्वं न मोचयस्यद्य निगृह्य च त्वाम् ।
+| verse_lines  = विमोक्षयामः स्वजनान् यदि त्वं न मोचयस्यद्य निगृह्य च त्वाम् ।;मुञ्चाथवा तानभियाहि वाऽस्मान् रणाय मर्तुं कृतनिश्चयोऽत्र ॥ १२५॥
 | verse_line2  = मुञ्चाथवा तानभियाहि वाऽस्मान् रणाय मर्तुं कृतनिश्चयोऽत्र ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 25,810: / Line 28,664: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितोऽसौ मगधाधिपो रुषा जगाद नाहं शिव यागयुक्तान् ।
+| verse_lines  = इतीरितोऽसौ मगधाधिपो रुषा जगाद नाहं शिव यागयुक्तान् ।;मोक्ष्ये पशून् युगपद् वा क्रमेण योत्स्ये च वोऽथापि चमूसहायात् ॥ १२६॥
 | verse_line2  = मोक्ष्ये पशून् युगपद् वा क्रमेण योत्स्ये च वोऽथापि चमूसहायात् ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 25,819: / Line 28,674: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरायुधः सायुधो वा युष्मदिष्टायुधेन वा ।
+| verse_lines  = निरायुधः सायुधो वा युष्मदिष्टायुधेन वा ।;एकोऽपि सकलैर्योत्स्ये ससेनो वा ससैनिकान् ॥ १२७॥
 | verse_line2  = एकोऽपि सकलैर्योत्स्ये ससेनो वा ससैनिकान् ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 25,828: / Line 28,684: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवन्तमवददजितोरुबलो हरिः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तवन्तमवददजितोरुबलो हरिः ।;एह्येकमेको वाऽस्मासु ससैन्यो वा रणे नृप ॥ १२८॥
 | verse_line2  = एह्येकमेको वाऽस्मासु ससैन्यो वा रणे नृप ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 25,837: / Line 28,694: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = येन कामयसे योद्धुं तं न आसादय द्रुतम् ।
+| verse_lines  = येन कामयसे योद्धुं तं न आसादय द्रुतम् ।;निरायुधः सायुधो वा त्वदभीष्टायुधेन वा ।;इत्याऽह भगवाञ्छत्रुं यशो भीमे विवर्धयन्(भीमेऽभिवर्धयन्) ॥ १२९॥
 | verse_line2  = निरायुधः सायुधो वा त्वदभीष्टायुधेन वा ।
 }}
@@ Line 25,846: / Line 28,704: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = घातयित्वा स्वशत्रुं च भीमसेनानुग्रहं परम् ।
+| verse_lines  = घातयित्वा स्वशत्रुं च भीमसेनानुग्रहं परम् ।;भीमस्य कर्तुमिच्छंश्च भक्तिज्ञानादिवर्धनम्(भक्तिज्ञानाभिवर्धनम्) ॥ १३०॥
 | verse_line2  = भीमस्य कर्तुमिच्छंश्च भक्तिज्ञानादिवर्धनम्(भक्तिज्ञानाभिवर्धनम्) ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 25,855: / Line 28,714: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तृणीकर्तुं रिपुं चैव निरायुधतयाऽगमन् ।
+| verse_lines  = तृणीकर्तुं रिपुं चैव निरायुधतयाऽगमन् ।;कृष्णभीमार्जुनास्तेन विप्रवेषाश्च तेऽभवन् ॥ १३१॥
 | verse_line2  = कृष्णभीमार्जुनास्तेन विप्रवेषाश्च तेऽभवन् ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 25,864: / Line 28,724: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरायुधः क्षत्रवेषो नैव योग्यः कथञ्चन ।
+| verse_lines  = निरायुधः क्षत्रवेषो नैव योग्यः कथञ्चन ।;ततो जग्मुर्विप्रवेषास्तृणीकर्तुं हि मागधम् ॥ १३२॥
 | verse_line2  = ततो जग्मुर्विप्रवेषास्तृणीकर्तुं हि मागधम् ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 25,873: / Line 28,734: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मागधस्य ससैन्यस्य स्वगृहे संस्थितस्य च ।
+| verse_lines  = मागधस्य ससैन्यस्य स्वगृहे संस्थितस्य च ।;निरायुधेन भीमेन समाह्वाने कृतेऽमितम् ।;धर्मं यशश्च भीमस्य वर्द्धयामास केशवः ॥ १३३॥
 | verse_line2  = निरायुधेन भीमेन समाह्वाने कृतेऽमितम् ।
 }}
@@ Line 25,882: / Line 28,744: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तृतीयमर्जुनं चैव समादाय ययौ रिपुम् ।
+| verse_lines  = तृतीयमर्जुनं चैव समादाय ययौ रिपुम् ।;हरिस्तस्माच्च भीमस्य महाधिक्यं प्रकाशयन् ।;मुखेन मागधस्यैव वृण्वेकं न इति ब्रुवन् ॥ १३४॥
 | verse_line2  = हरिस्तस्माच्च भीमस्य महाधिक्यं प्रकाशयन् ।
 }}
@@ Line 25,891: / Line 28,754: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वृण्वेकमस्मास्विति स प्रोक्त आह जरासुतः ।
+| verse_lines  = वृण्वेकमस्मास्विति स प्रोक्त आह जरासुतः ।;कुर्यां नैवार्जुनेनाहमबलेनैव सङ्गरम् ॥ १३५॥
 | verse_line2  = कुर्यां नैवार्जुनेनाहमबलेनैव सङ्गरम् ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 25,900: / Line 28,764: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पञ्चपञ्चाशदब्दोऽद्य ह्ययमेवं च बालवत् ।
+| verse_lines  = पञ्चपञ्चाशदब्दोऽद्य ह्ययमेवं च बालवत् ।;अबलत्वाद् युवाऽप्येष बाल एव मतो मम ॥ १३६॥
 | verse_line2  = अबलत्वाद् युवाऽप्येष बाल एव मतो मम ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 25,909: / Line 28,774: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तोऽप्यर्जुनो नाऽह कुरु तर्हि परीक्षणम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तोऽप्यर्जुनो नाऽह कुरु तर्हि परीक्षणम् ।;बाहुभ्यां धनुषा वेति(चेति) शङ्कमानः पराजयम् ॥ १३७॥
 | verse_line2  = बाहुभ्यां धनुषा वेति(चेति) शङ्कमानः पराजयम् ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 25,918: / Line 28,784: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो भीमे बलाधिक्यं सुप्रसिद्धमभून्महत् ।
+| verse_lines  = अतो भीमे बलाधिक्यं सुप्रसिद्धमभून्महत् ।;एतदर्थं हि कृष्णेन सहाऽनीतः स फल्गुनः ॥ १३८॥
 | verse_line2  = एतदर्थं हि कृष्णेन सहाऽनीतः स फल्गुनः ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 25,927: / Line 28,794: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानन् कृष्णे बलं घोरमविषह्यं स मागधः ।
+| verse_lines  = जानन् कृष्णे बलं घोरमविषह्यं स मागधः ।;कुत्सयन् गोप इति तं भयान्नैवाऽह्वयत् प्रभुम् ॥ १३९॥
 | verse_line2  = कुत्सयन् गोप इति तं भयान्नैवाऽह्वयत् प्रभुम् ॥ १३९॥
 }}
@@ Line 25,936: / Line 28,804: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आह्वयामास भीमं तु स्याद् वा मे जीवनं त्विति ।
+| verse_lines  = आह्वयामास भीमं तु स्याद् वा मे जीवनं त्विति ।;हनिष्यत्येव मां कृष्ण इत्यासीन्नृपतेर्भयम् ।;तस्मात् तं नाह्वयामास वासुदेवं स मागधः ॥ १४०॥
 | verse_line2  = हनिष्यत्येव मां कृष्ण इत्यासीन्नृपतेर्भयम् ।
 }}
@@ Line 25,945: / Line 28,814: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अर्जुने तु जिते कृष्णभीमौ मां निहनिष्यतः ।
+| verse_lines  = अर्जुने तु जिते कृष्णभीमौ मां निहनिष्यतः ।;त्रयाणां दुर्बलाह्वानान्नश्येत् कीर्तिश्च मे ध्रुवम् ॥ १४१॥
 | verse_line2  = त्रयाणां दुर्बलाह्वानान्नश्येत् कीर्तिश्च मे ध्रुवम् ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 25,954: / Line 28,824: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति मत्वाऽऽह्वयामास भीमसेनं स मागधः ।
+| verse_lines  = इति मत्वाऽऽह्वयामास भीमसेनं स मागधः ।;कथञ्चिज्जीवितं वा स्यान्नतु नश्यति मे यशः ॥ १४२॥
 | verse_line2  = कथञ्चिज्जीवितं वा स्यान्नतु नश्यति मे यशः ॥ १४२॥
 }}
@@ Line 25,963: / Line 28,834: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति स्म(इतीक्ष्य) भीमं प्रतियोधनाय सङ्गृह्य राजा स जरासुतो बली ।
+| verse_lines  = इति स्म(इतीक्ष्य) भीमं प्रतियोधनाय सङ्गृह्य राजा स जरासुतो बली ।;राज्ये निजं चाऽत्मजमभ्यषिञ्चत् पुरा ख्यातं पत्रतापाख्यरुद्रम् ॥ १४३॥
 | verse_line2  = राज्ये निजं चाऽत्मजमभ्यषिञ्चत् पुरा ख्यातं पत्रतापाख्यरुद्रम् ॥ १४३॥
 }}
@@ Line 25,972: / Line 28,844: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलं भीमे मन्यमानोऽधिकं तु गदाशिक्षामात्मनि चाधिकां नृपः ।
+| verse_lines  = बलं भीमे मन्यमानोऽधिकं तु गदाशिक्षामात्मनि चाधिकां नृपः ।;भीतो नियुद्धेऽस्य ददौ गदां स भीमाय चान्यां स्वयमग्रहीद् बली ॥ १४४॥
 | verse_line2  = भीतो नियुद्धेऽस्य ददौ गदां स भीमाय चान्यां स्वयमग्रहीद् बली ॥ १४४॥
 }}
@@ Line 25,981: / Line 28,854: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदर्थमेवाऽशु गदां प्रगृह्य भीमो ययौ मागधसंयुतो बहिः ।
+| verse_lines  = तदर्थमेवाऽशु गदां प्रगृह्य भीमो ययौ मागधसंयुतो बहिः ।;पुरात् सकृष्णार्जुन एव तत्र त्वयुद्ध्यतां केशवपार्थयोः पुरः ॥ १४५॥
 | verse_line2  = पुरात् सकृष्णार्जुन एव तत्र त्वयुद्ध्यतां केशवपार्थयोः पुरः ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 25,990: / Line 28,864: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वाचाऽजयत् तं प्रथमं वृकोदरः शिवाश्रयं विष्णुगुणप्रकाशया ।
+| verse_lines  = वाचाऽजयत् तं प्रथमं वृकोदरः शिवाश्रयं विष्णुगुणप्रकाशया ।;ततो गदाभ्यामभिपेततुस्तौ विचित्रमार्गानपि दर्शयन्तौ ॥ १४६॥
 | verse_line2  = ततो गदाभ्यामभिपेततुस्तौ विचित्रमार्गानपि दर्शयन्तौ ॥ १४६॥
 }}
@@ Line 25,999: / Line 28,874: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोर्गदे तेऽशनिसन्निकाशे चूर्णिकृते देहमहादृढिम्ना ।
+| verse_lines  = तयोर्गदे तेऽशनिसन्निकाशे चूर्णिकृते देहमहादृढिम्ना ।;अन्योन्ययोर्वक्षसि पातिते रुषा यथाऽश्मनोः पांसुपिण्डौ सुमुक्तौ ॥ १४७॥
 | verse_line2  = अन्योन्ययोर्वक्षसि पातिते रुषा यथाऽश्मनोः पांसुपिण्डौ सुमुक्तौ ॥ १४७॥
 }}
@@ Line 26,008: / Line 28,884: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सञ्चूर्णितगदौ वीरौ जघ्नुतुर्मुष्टिभिर्मिथः ।
+| verse_lines  = सञ्चूर्णितगदौ वीरौ जघ्नुतुर्मुष्टिभिर्मिथः ।;ब्रह्माण्डस्फोटसङ्काशैर्यथा केशवकैटभौ ॥ १४८॥
 | verse_line2  = ब्रह्माण्डस्फोटसङ्काशैर्यथा केशवकैटभौ ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 26,017: / Line 28,894: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चचाल पृथ्वी गिरयश्च चूर्णिताः कुलाचलाश्चेलुरलं विचक्षुभुः ।
+| verse_lines  = चचाल पृथ्वी गिरयश्च चूर्णिताः कुलाचलाश्चेलुरलं विचक्षुभुः ।;समस्तवाराम्पतयः सुरासुरा विरिञ्चशर्वादय आसदन्नभः ॥ १४९॥
 | verse_line2  = समस्तवाराम्पतयः सुरासुरा विरिञ्चशर्वादय आसदन्नभः ॥ १४९॥
 }}
@@ Line 26,026: / Line 28,904: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुरास्तु भीमस्य जयाभिकाङ्क्षिणस्तथाऽसुराद्या मगधाधिपस्य ।
+| verse_lines  = सुरास्तु भीमस्य जयाभिकाङ्क्षिणस्तथाऽसुराद्या मगधाधिपस्य ।;पश्यन्ति सर्वे क्रमशो बलं स्वं समाददे मारुतनन्दनोऽपि ॥ १५०॥
 | verse_line2  = पश्यन्ति सर्वे क्रमशो बलं स्वं समाददे मारुतनन्दनोऽपि ॥ १५०॥
 }}
@@ Line 26,035: / Line 28,914: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मानयित्वा वरं धातुर्दिवसान् दश पञ्च च ।
+| verse_lines  = मानयित्वा वरं धातुर्दिवसान् दश पञ्च च ।;वासुदेवाज्ञया भीमः शत्रुं हन्तुं मनो दधे ॥ १५१॥
 | verse_line2  = वासुदेवाज्ञया भीमः शत्रुं हन्तुं मनो दधे ॥ १५१॥
 }}
@@ Line 26,044: / Line 28,924: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स प्रणम्य हृषीकेशं हर्षादाश्लिष्य फल्गुनम् ।
+| verse_lines  = स प्रणम्य हृषीकेशं हर्षादाश्लिष्य फल्गुनम् ।;रिपुं जग्राह मकुटे(मकुटे) वारणं मृगराडिव ॥ १५२॥
 | verse_line2  = रिपुं जग्राह मकुटे(मकुटे) वारणं मृगराडिव ॥ १५२॥
 }}
@@ Line 26,053: / Line 28,934: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पृष्ठेऽस्य जानुमाधाय कूर्मदेशं बभञ्ज ह ।
+| verse_lines  = पृष्ठेऽस्य जानुमाधाय कूर्मदेशं बभञ्ज ह ।;मृतिकाले पुनर्देहं विददार यथा पुरा ॥ १५३॥
 | verse_line2  = मृतिकाले पुनर्देहं विददार यथा पुरा ॥ १५३॥
 }}
@@ Line 26,062: / Line 28,944: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मर्मण्येव न हन्तव्यो मयाऽयमिति मारुतिः ।
+| verse_lines  = मर्मण्येव न हन्तव्यो मयाऽयमिति मारुतिः ।;स्वपुरुषप्रकाशाय बभञ्जैनं न मर्मणि ॥ १५४॥
 | verse_line2  = स्वपुरुषप्रकाशाय बभञ्जैनं न मर्मणि ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 26,071: / Line 28,954: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भज्यमाने शरीरेऽस्य ब्रह्माण्डस्फोटसन्निभः ।
+| verse_lines  = भज्यमाने शरीरेऽस्य ब्रह्माण्डस्फोटसन्निभः ।;बभूव रावो येनैव त्रस्तमेतज्जगत्त्रयम् ॥ १५५॥
 | verse_line2  = बभूव रावो येनैव त्रस्तमेतज्जगत्त्रयम् ॥ १५५॥
 }}
@@ Line 26,080: / Line 28,964: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहत्य कृष्णस्य रिपुं स भीमः समर्पयामास तदर्चनं हरेः ।
+| verse_lines  = निहत्य कृष्णस्य रिपुं स भीमः समर्पयामास तदर्चनं हरेः ।;कृतां हि भीमेन समर्चनां तां समक्षमादातुमिहाऽगतो ह्यजः ॥ १५६॥
 | verse_line2  = कृतां हि भीमेन समर्चनां तां समक्षमादातुमिहाऽगतो ह्यजः ॥ १५६॥
 }}
@@ Line 26,089: / Line 28,974: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वीकृत्य पूजां च वृकोदरस्य दृढं समाश्लिष्य च तं जनार्दनः ।
+| verse_lines  = स्वीकृत्य पूजां च वृकोदरस्य दृढं समाश्लिष्य च तं जनार्दनः ।;प्रीतो नितान्तं पुनरेव कृष्णं ननाम भीमः प्रणतोऽर्जुनेन ॥ १५७॥
 | verse_line2  = प्रीतो नितान्तं पुनरेव कृष्णं ननाम भीमः प्रणतोऽर्जुनेन ॥ १५७॥
 }}
@@ Line 26,098: / Line 28,984: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जग्मुः सुराश्चातितरां प्रहृष्टा ब्रह्मादयो दीनतराश्च दैत्याः ।
+| verse_lines  = जग्मुः सुराश्चातितरां प्रहृष्टा ब्रह्मादयो दीनतराश्च दैत्याः ।;बलादुमेशस्य वरे प्रभग्ने वृकोदरेणाच्युतसंश्रयेण ॥ १५८॥
 | verse_line2  = बलादुमेशस्य वरे प्रभग्ने वृकोदरेणाच्युतसंश्रयेण ॥ १५८॥
 }}
@@ Line 26,107: / Line 28,994: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुतो ययौ शरणं तान् रमेशभीमार्जुनान् सहदेवोऽस्य धीमान् ।
+| verse_lines  = सुतो ययौ शरणं तान् रमेशभीमार्जुनान् सहदेवोऽस्य धीमान् ।;रथं स्वसारं च ददौ स मारुतेर्ननाम कृष्णं परयैव भक्त्या ॥ १५९॥
 | verse_line2  = रथं स्वसारं च ददौ स मारुतेर्ननाम कृष्णं परयैव भक्त्या ॥ १५९॥
 }}
@@ Line 26,116: / Line 29,004: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रथो ह्यसौ वसुना वासुदेवाच्छक्रान्तराऽऽप्तो वसुवंशजत्वात् ।
+| verse_lines  = रथो ह्यसौ वसुना वासुदेवाच्छक्रान्तराऽऽप्तो वसुवंशजत्वात् ।;जरासुतस्याऽस वृकोदरस्तं हरे रथं प्रार्पयामास तस्मै ॥ १६०॥
 | verse_line2  = जरासुतस्याऽस वृकोदरस्तं हरे रथं प्रार्पयामास तस्मै ॥ १६०॥
 }}
@@ Line 26,125: / Line 29,014: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णोऽस्मरद् गरुडं स ध्वजेऽभूद् रथं कृष्णोऽथाऽरुहत् पाण्डवाभ्याम् ।
+| verse_lines  = कृष्णोऽस्मरद् गरुडं स ध्वजेऽभूद् रथं कृष्णोऽथाऽरुहत् पाण्डवाभ्याम् ।;भीमः कन्यां सहदेवस्य हेतोः समग्रहीदनुजस्याऽत्मनः सः ॥ १६१॥
 | verse_line2  = भीमः कन्यां सहदेवस्य हेतोः समग्रहीदनुजस्याऽत्मनः सः ॥ १६१॥
 }}
@@ Line 26,134: / Line 29,024: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नकुलस्याऽदान्मद्रराजो हि पूर्वं स्वीयां कन्यां सा तथैषाऽप्युषा हि ।
+| verse_lines  = नकुलस्याऽदान्मद्रराजो हि पूर्वं स्वीयां कन्यां सा तथैषाऽप्युषा हि ।;एका पूर्वं ते अश्विनोश्चैव भार्या यमौ रेमाते यदुषा अश्विभार्या ।;ततः कृष्णायामग्रजभ्रातृभार्यावृत्तिं हि तौ चक्रतुर्माद्रिपुत्रौ ॥ १६२॥
 | verse_line2  = एका पूर्वं ते अश्विनोश्चैव भार्या यमौ रेमाते यदुषा अश्विभार्या ।
 }}
@@ Line 26,143: / Line 29,034: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जरासुतस्याऽत्मजः केशवादीन् रत्नैः समभ्यर्च्य ययावनुज्ञया ।
+| verse_lines  = जरासुतस्याऽत्मजः केशवादीन् रत्नैः समभ्यर्च्य ययावनुज्ञया ।;तदाज्ञया पितृकार्याणि(पितृकर्माणि) कृत्वा तदाज्ञयैवामुचत् तान् नृपांश्च ।;तैः संस्तुतः केशवो भीमपार्थयुक्तो दृष्ट्वा भक्तिनम्रैर्यथावत्(दृष्ट्वा ययौ भक्तिनम्रैः) ॥ १६३॥
 | verse_line2  = तदाज्ञया पितृकार्याणि(पितृकर्माणि) कृत्वा तदाज्ञयैवामुचत् तान् नृपांश्च ।
 }}
@@ Line 26,152: / Line 29,044: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्भावितास्ते सहदेवेन सम्यक् प्रशस्य(प्रणम्य) कृष्णं भीमसेनं च सर्वे ।
+| verse_lines  = सम्भावितास्ते सहदेवेन सम्यक् प्रशस्य(प्रणम्य) कृष्णं भीमसेनं च सर्वे ।;ययुर्गृहान् स्वानपतत् केशवद्विड् जरासुतोऽन्धे तमसि क्रमेण ॥ १६४॥
 | verse_line2  = ययुर्गृहान् स्वानपतत् केशवद्विड् जरासुतोऽन्धे तमसि क्रमेण ॥ १६४॥
 }}
@@ Line 26,161: / Line 29,054: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णश्च पार्थौ च तथैकयानं समास्थिता धर्मजमभ्यगच्छन् ।
+| verse_lines  = कृष्णश्च पार्थौ च तथैकयानं समास्थिता धर्मजमभ्यगच्छन् ।;तेषां शङ्खध्वनिसम्बोधितात्मा राजा प्रीतश्चातितरां बभूव ॥ १६५॥
 | verse_line2  = तेषां शङ्खध्वनिसम्बोधितात्मा राजा प्रीतश्चातितरां बभूव ॥ १६५॥
 }}
@@ Line 26,170: / Line 29,064: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वैपायनोऽथ भगवानभिगम्य पार्थानाज्ञापयत् सकलसम्भृतिसाधनाय ।
+| verse_lines  = द्वैपायनोऽथ भगवानभिगम्य पार्थानाज्ञापयत् सकलसम्भृतिसाधनाय ।;तं राजसूयसहितं परमाश्वमेधयज्ञं(वरमश्वमेधयज्ञं) समादिशदनन्यकृतं विरिञ्चात् ॥ १६६॥
 | verse_line2  = तं राजसूयसहितं परमाश्वमेधयज्ञं(वरमश्वमेधयज्ञं) समादिशदनन्यकृतं विरिञ्चात् ॥ १६६॥
 }}
@@ Line 26,179: / Line 29,074: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्ता हि तस्य परमेष्ठिपदं प्रयाति यद्यन्यसद्गुणवरैः परमेष्ठितुल्यः ।
+| verse_lines  = कर्ता हि तस्य परमेष्ठिपदं प्रयाति यद्यन्यसद्गुणवरैः परमेष्ठितुल्यः ।;भीमे मखस्य फलमत्यधिकं निधातुं व्यासः क्रतुं तमदिशद् गुरुरब्जजस्य ॥ १६७॥
 | verse_line2  = भीमे मखस्य फलमत्यधिकं निधातुं व्यासः क्रतुं तमदिशद् गुरुरब्जजस्य ॥ १६७॥
 }}
@@ Line 26,188: / Line 29,084: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = असाधारणहेतुर्यः कर्मणो यस्य चेतनः ।
+| verse_lines  = असाधारणहेतुर्यः कर्मणो यस्य चेतनः ।;स एव तत्फलं पूर्णं भुङ्क्तेऽन्योऽल्पमिति स्थितिः ।;विना विष्णुं निर्णयोऽयं स हि कर्मफलोज्झितः ॥ १६८॥
 | verse_line2  = स एव तत्फलं पूर्णं भुङ्क्तेऽन्योऽल्पमिति स्थितिः ।
 }}
@@ Line 26,197: / Line 29,094: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हेतवोऽपि हि पापस्य न प्रायः फलभागिनः(फलभोगिनः) ।
+| verse_lines  = हेतवोऽपि हि पापस्य न प्रायः फलभागिनः(फलभोगिनः) ।;देवाः पुण्यस्य दैत्याश्च मानुषास्तु विभागिनः (मानुषास्तद्विभागिनः) ॥ १६९॥
 | verse_line2  = देवाः पुण्यस्य दैत्याश्च मानुषास्तु विभागिनः (मानुषास्तद्विभागिनः) ॥ १६९॥
 }}
@@ Line 26,206: / Line 29,104: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = असाधारणहेतुश्च भीम एव प्रकीर्तितः ।
+| verse_lines  = असाधारणहेतुश्च भीम एव प्रकीर्तितः ।;यज्ञस्यास्य जरासन्धवधात् कर्णजयादपि ॥ १७०॥
 | verse_line2  = यज्ञस्यास्य जरासन्धवधात् कर्णजयादपि ॥ १७०॥
 }}
@@ Line 26,215: / Line 29,114: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जयाच्च कीचाकादीनामन्यैर्जेतुमशक्यतः ।
+| verse_lines  = जयाच्च कीचाकादीनामन्यैर्जेतुमशक्यतः ।;द्वितीयः फल्गुनश्चैव तृतीयस्तु युधिष्ठिरः ॥ १७१॥
 | verse_line2  = द्वितीयः फल्गुनश्चैव तृतीयस्तु युधिष्ठिरः ॥ १७१॥
 }}
@@ Line 26,224: / Line 29,124: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद् ब्रह्मपदावाप्त्यै व्यासो भीमस्य तं क्रतुम् ।
+| verse_lines  = तस्माद् ब्रह्मपदावाप्त्यै व्यासो भीमस्य तं क्रतुम् ।;अनन्यकृतमादिश्य दिशां विजयमादिशत् ॥ १७२॥
 | verse_line2  = अनन्यकृतमादिश्य दिशां विजयमादिशत् ॥ १७२॥
 }}
@@ Line 26,233: / Line 29,134: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाब्रवीद् धनञ्जयो धनुर्ध्वजो रथो वरः ।
+| verse_lines  = अथाब्रवीद् धनञ्जयो धनुर्ध्वजो रथो वरः ।;ममास्ति तद् दिशां जयो ममैव वाञ्छितः प्रभो ॥ १७३॥
 | verse_line2  = ममास्ति तद् दिशां जयो ममैव वाञ्छितः प्रभो ॥ १७३॥
 }}
@@ Line 26,242: / Line 29,144: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितोऽखिलप्रभुर्जगाद सत्यमस्ति ते ।
+| verse_lines  = इतीरितोऽखिलप्रभुर्जगाद सत्यमस्ति ते ।;समस्तसाधनोन्नतिर्महच्च वीर्यमस्ति ते(वीर्यमस्ति हि) ॥ १७४॥
 | verse_line2  = समस्तसाधनोन्नतिर्महच्च वीर्यमस्ति ते(वीर्यमस्ति हि) ॥ १७४॥
 }}
@@ Line 26,251: / Line 29,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽपि कीचकादयो वृकोदरादृते वशम् ।
+| verse_lines  = तथाऽपि कीचकादयो वृकोदरादृते वशम् ।;न यान्ति नापि ते वशं प्रयाति कर्ण एव च ॥ १७५॥
 | verse_line2  = न यान्ति नापि ते वशं प्रयाति कर्ण एव च ॥ १७५॥
 }}
@@ Line 26,260: / Line 29,164: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलाधिकोऽसि कर्णतस्तथाऽपि नामृतः करम् ।
+| verse_lines  = बलाधिकोऽसि कर्णतस्तथाऽपि नामृतः करम् ।;ददाति ते ह्यतिस्पृधा न वध्य एष तेऽद्य च ॥ १७६॥
 | verse_line2  = ददाति ते ह्यतिस्पृधा न वध्य एष तेऽद्य च ॥ १७६॥
 }}
@@ Line 26,269: / Line 29,174: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सवर्मकुण्डलत्वतो न वध्य एष यत् त्वया ।
+| verse_lines  = सवर्मकुण्डलत्वतो न वध्य एष यत् त्वया ।;ततो वृकोदरो दिशं प्रयातु ते पितुः प्रियाम् ॥ १७७॥
 | verse_line2  = ततो वृकोदरो दिशं प्रयातु ते पितुः प्रियाम् ॥ १७७॥
 }}
@@ Line 26,278: / Line 29,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जीवग्राहभयात् कर्णो ददाति करमञ्जसा ।
+| verse_lines  = जीवग्राहभयात् कर्णो ददाति करमञ्जसा ।;भीमाय नात्र सन्देहो जितोऽनेन च संयुगे ॥ १७८॥
 | verse_line2  = भीमाय नात्र सन्देहो जितोऽनेन च संयुगे ॥ १७८॥
 }}
@@ Line 26,287: / Line 29,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अजेयौ शर्ववचनाद् रणे कीचकपौण्ड्रकौ ।
+| verse_lines  = अजेयौ शर्ववचनाद् रणे कीचकपौण्ड्रकौ ।;वशं प्रयातो भीमस्य तथाऽवध्योऽपि चेदिपः ॥ १७९॥
 | verse_line2  = वशं प्रयातो भीमस्य तथाऽवध्योऽपि चेदिपः ॥ १७९॥
 }}
@@ Line 26,296: / Line 29,204: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जीवग्राहभयं ह्येषां भीमान्मागधपातनात् ।
+| verse_lines  = जीवग्राहभयं ह्येषां भीमान्मागधपातनात् ।;तस्मात् करं प्रयच्छन्ति जिता वा पूर्वमेव वा ॥ १८०॥
 | verse_line2  = तस्मात् करं प्रयच्छन्ति जिता वा पूर्वमेव वा ॥ १८०॥
 }}
@@ Line 26,305: / Line 29,214: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रयाहि च त्वं धनदप्रपालितां दिशं द्वीपान् सप्त चाशेषदिक्षु ।
+| verse_lines  = प्रयाहि च त्वं धनदप्रपालितां दिशं द्वीपान् सप्त चाशेषदिक्षु ।;नागांश्च दैत्यांश्च तथाऽधरस्थान् विजित्य शीघ्रं पुनरेहि चात्र ॥ १८१॥
 | verse_line2  = नागांश्च दैत्यांश्च तथाऽधरस्थान् विजित्य शीघ्रं पुनरेहि चात्र ॥ १८१॥
 }}
@@ Line 26,314: / Line 29,224: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रथो हि दिव्योऽम्बरगस्तवास्ति दिव्यानि चास्त्राणि धनुश्च दिव्यम् ।
+| verse_lines  = रथो हि दिव्योऽम्बरगस्तवास्ति दिव्यानि चास्त्राणि धनुश्च दिव्यम् ।;येऽन्ये च बाणप्रमुखा अजेयाः शर्वाश्रयास्तानपि भीम एतु ॥ १८२॥
 | verse_line2  = येऽन्ये च बाणप्रमुखा अजेयाः शर्वाश्रयास्तानपि भीम एतु ॥ १८२॥
 }}
@@ Line 26,323: / Line 29,234: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथा सुराश्चापि(तथाऽसुराः) समस्तशोऽस्य बलिं प्रयच्छन्ति मदज्ञयेतरे ।
+| verse_lines  = तथा सुराश्चापि(तथाऽसुराः) समस्तशोऽस्य बलिं प्रयच्छन्ति मदज्ञयेतरे ।;दिशं प्रतीचीमथ दक्षिणां च यातां यमौ क्रमशो ह्यध्वरार्थे ॥ १८३॥
 | verse_line2  = दिशं प्रतीचीमथ दक्षिणां च यातां यमौ क्रमशो ह्यध्वरार्थे ॥ १८३॥
 }}
@@ Line 26,332: / Line 29,244: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यशश्च धर्मश्च तयोरपि स्यादिति स्यदिति स्म कृष्णेन सुतेन काल्याः ।
+| verse_lines  = यशश्च धर्मश्च तयोरपि स्यादिति स्यदिति स्म कृष्णेन सुतेन काल्याः ।;उक्ते ययुस्ते तमभिप्रणम्य दिशो यथोक्ताः परमोरुसद्गुणम् (परमोरुसद्गुणाः) ॥ १८४॥
 | verse_line2  = उक्ते ययुस्ते तमभिप्रणम्य दिशो यथोक्ताः परमोरुसद्गुणम् (परमोरुसद्गुणाः) ॥ १८४॥
 }}
@@ Line 26,341: / Line 29,254: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वृकोदरोऽजयन्नृपान् विराटमाससाद ह ।
+| verse_lines  = वृकोदरोऽजयन्नृपान् विराटमाससाद ह ।;जितेऽत्र कीचके रणे समाददे करं ततः ॥ १८५॥
 | verse_line2  = जितेऽत्र कीचके रणे समाददे करं ततः ॥ १८५॥
 }}
@@ Line 26,350: / Line 29,264: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः क्रमान्नृपान् जित्वा चेदीनां विषयं गतः ।
+| verse_lines  = ततः क्रमान्नृपान् जित्वा चेदीनां विषयं गतः ।;मातृवाक्याद् भयाच्चैव शिशुपालेन पूजितः ॥ १८६॥
 | verse_line2  = मातृवाक्याद् भयाच्चैव शिशुपालेन पूजितः ॥ १८६॥
 }}
@@ Line 26,359: / Line 29,274: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मातृष्वसुर्गृहे चोष्य दिवसान् कतिचित् सुखम् ।
+| verse_lines  = मातृष्वसुर्गृहे चोष्य दिवसान् कतिचित् सुखम् ।;करं सुमहदादाय ततः पूर्वां(पूर्वं) दिशं ययौ ॥ १८७॥
 | verse_line2  = करं सुमहदादाय ततः पूर्वां(पूर्वं) दिशं ययौ ॥ १८७॥
 }}
@@ Line 26,368: / Line 29,284: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रमेण सर्वान् निर्जित्य पौण्ड्रकं च महाबलम् ।
+| verse_lines  = क्रमेण सर्वान् निर्जित्य पौण्ड्रकं च महाबलम् ।;विरथीकृत्य कर्णं च करमादाय सर्वतः ॥ १८८॥
 | verse_line2  = विरथीकृत्य कर्णं च करमादाय सर्वतः ॥ १८८॥
 }}
@@ Line 26,377: / Line 29,294: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हिमवच्छिखरे देवान् जित्वा शक्रपुरोगमान् ।
+| verse_lines  = हिमवच्छिखरे देवान् जित्वा शक्रपुरोगमान् ।;क्रीडार्थं युद्ध्यतस्तेभ्यस्तुष्टेभ्यो रत्नसञ्चयम्(सञ्चयान्) ॥ १८९॥
 | verse_line2  = क्रीडार्थं युद्ध्यतस्तेभ्यस्तुष्टेभ्यो रत्नसञ्चयम्(सञ्चयान्) ॥ १८९॥
 }}
@@ Line 26,386: / Line 29,304: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बाहुयुद्धेन शेषं च गरुडं च महाबलम् ।
+| verse_lines  = बाहुयुद्धेन शेषं च गरुडं च महाबलम् ।;क्रीडमानौ(क्रीडमानो) विनिर्जित्य भूषणान्याप तोषतः ।;ताभ्यां च दृढमाश्लिष्टः स्नेहविक्लिन्नया धिया ॥ १९०॥
 | verse_line2  = क्रीडमानौ(क्रीडमानो) विनिर्जित्य भूषणान्याप तोषतः ।
 }}
@@ Line 26,395: / Line 29,314: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पोप्लूयमानः स ततोऽम्बुधौ बली जगाम बाणस्य पुरं हरं च ।
+| verse_lines  = पोप्लूयमानः स ततोऽम्बुधौ बली जगाम बाणस्य पुरं हरं च ।;रणेऽजयद् वारणरूपमास्थितं क्रीडन्तमेतेन च तोषितो हरः ॥ १९१॥
 | verse_line2  = रणेऽजयद् वारणरूपमास्थितं क्रीडन्तमेतेन च तोषितो हरः ॥ १९१॥
 }}
@@ Line 26,404: / Line 29,324: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पृष्टश्च गिरिशेनासौ विस्तरं दिग्जयस्य च ।
+| verse_lines  = पृष्टश्च गिरिशेनासौ विस्तरं दिग्जयस्य च ।;सिंहव्याघ्रादिरूपाश्च आत्मना विजिता यथा ।;गुरुत्मच्छेषशक्राद्या देवाः सर्वे तदब्रवीत् ॥ १९२॥
 | verse_line2  = सिंहव्याघ्रादिरूपाश्च आत्मना विजिता यथा ।
 }}
@@ Line 26,413: / Line 29,334: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निशम्य शङ्करोऽखिलं मखस्य च प्रसाधकम् ।
+| verse_lines  = निशम्य शङ्करोऽखिलं मखस्य च प्रसाधकम् ।;हरिं ततो बलेः सुताद् ददौ च रत्नसञ्चयम्(सुदिव्यरत्नसञ्चयम्) ॥ १९३॥
 | verse_line2  = हरिं ततो बलेः सुताद् ददौ च रत्नसञ्चयम्(सुदिव्यरत्नसञ्चयम्) ॥ १९३॥
 }}
@@ Line 26,422: / Line 29,344: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स बाणदैत्यतो महच्छिवेन दत्तमुत्तमम्।
+| verse_lines  = स बाणदैत्यतो महच्छिवेन दत्तमुत्तमम्।;प्रगृह्य रत्सञ्चयं स्वकं पुरं समाययौ॥१९४॥
 | verse_line2  = प्रगृह्य रत्सञ्चयं स्वकं पुरं समाययौ॥१९४॥
 }}
@@ Line 26,431: / Line 29,354: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स विप्रयादवेश्वरं द्विधास्थितं जनार्दनम् ।
+| verse_lines  = स विप्रयादवेश्वरं द्विधास्थितं जनार्दनम् ।;पुरो निधाय तद् वसु प्रभूतमानमत् तदा ॥ १९५॥
 | verse_line2  = पुरो निधाय तद् वसु प्रभूतमानमत् तदा ॥ १९५॥
 }}
@@ Line 26,440: / Line 29,364: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽभिवाद्याग्रजं(सोऽभिवन्द्याग्रजं) चैव यथावृत्तं न्यवेदयत् ।
+| verse_lines  = सोऽभिवाद्याग्रजं(सोऽभिवन्द्याग्रजं) चैव यथावृत्तं न्यवेदयत् ।;आत्मनः कृष्णयोः सर्वं धर्मराजाग्रतो मुदा ॥ १९६॥
 | verse_line2  = आत्मनः कृष्णयोः सर्वं धर्मराजाग्रतो मुदा ॥ १९६॥
 }}
@@ Line 26,449: / Line 29,374: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा जिताः कीचकाद्या एकलव्यसहायवान् ।
+| verse_lines  = यथा जिताः कीचकाद्या एकलव्यसहायवान् ।;यथा जितः पौण्ड्रकश्च कर्णाद्याश्च तथाऽपरे ॥ १९७॥
 | verse_line2  = यथा जितः पौण्ड्रकश्च कर्णाद्याश्च तथाऽपरे ॥ १९७॥
 }}
@@ Line 26,458: / Line 29,384: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा सिंहादितनवः शेषवीन्द्रेन्द्रपूर्वकाः ।
+| verse_lines  = यथा सिंहादितनवः शेषवीन्द्रेन्द्रपूर्वकाः ।;यथा गजतनुः शर्वस्तच्च सर्वमवर्णयत् ॥ १९८॥
 | verse_line2  = यथा गजतनुः शर्वस्तच्च सर्वमवर्णयत् ॥ १९८॥
 }}
@@ Line 26,467: / Line 29,394: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्भावितश्च कृष्णाभ्यां राज्ञा च सुमहाबलः ।
+| verse_lines  = सम्भावितश्च कृष्णाभ्यां राज्ञा च सुमहाबलः ।;आज्ञया व्यासदेवस्य यज्ञाङ्गानि समार्जयत् ॥ १९९॥
 | verse_line2  = आज्ञया व्यासदेवस्य यज्ञाङ्गानि समार्जयत् ॥ १९९॥
 }}
@@ Line 26,476: / Line 29,404: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऊचे तं भगवान् व्यासो जितं सर्वं त्वयाऽरिहन् ।
+| verse_lines  = ऊचे तं भगवान् व्यासो जितं सर्वं त्वयाऽरिहन् ।;जये सर्वस्य यज्ञोऽयं पूर्णो भवति नान्यथा ॥ २००॥
 | verse_line2  = जये सर्वस्य यज्ञोऽयं पूर्णो भवति नान्यथा ॥ २००॥
 }}
@@ Line 26,485: / Line 29,414: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विरिञ्चः सर्वजित् पूर्वं द्वितीयस्त्वमिहाभवः ।
+| verse_lines  = विरिञ्चः सर्वजित् पूर्वं द्वितीयस्त्वमिहाभवः ।;इत्युक्त्वैनं समाश्लिष्य यज्ञाङ्गानि समादिशत् ॥ २०१॥
 | verse_line2  = इत्युक्त्वैनं समाश्लिष्य यज्ञाङ्गानि समादिशत् ॥ २०१॥
 }}
@@ Line 26,494: / Line 29,424: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैवान्ये दिशो जित्वा समीयुस्तस्य येऽनुजाः ।
+| verse_lines  = तदैवान्ये दिशो जित्वा समीयुस्तस्य येऽनुजाः ।;सहदेवो दक्षिणाशां जित्वा रत्नान्युपाहरत् ॥ २०२॥
 | verse_line2  = सहदेवो दक्षिणाशां जित्वा रत्नान्युपाहरत् ॥ २०२॥
 }}
@@ Line 26,503: / Line 29,434: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र रुग्मी(रुक्मी) न युयुधे सहदेवेन वीर्यवान् ।
+| verse_lines  = तत्र रुग्मी(रुक्मी) न युयुधे सहदेवेन वीर्यवान् ।;जितः कृष्णेन पूर्वं यः शर्वादाप धनुर्वरम् ॥ २०३॥
 | verse_line2  = जितः कृष्णेन पूर्वं यः शर्वादाप धनुर्वरम् ॥ २०३॥
 }}
@@ Line 26,512: / Line 29,444: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तपसा तोषितात् कृष्णादन्यानेवामुनाऽखिलान् ।
+| verse_lines  = तपसा तोषितात् कृष्णादन्यानेवामुनाऽखिलान् ।;विजेष्यसि यदा कृष्णविरोधस्ते तदा धनुः ।;मामेष्यतीति तेनोक्तो न व्यरुध्यत केशवे ॥ २०४॥
 | verse_line2  = विजेष्यसि यदा कृष्णविरोधस्ते तदा धनुः ।
 }}
@@ Line 26,521: / Line 29,454: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वसुः स्नेहाच्च कृष्णस्य यज्ञकारयितृत्वतः ।
+| verse_lines  = स्वसुः स्नेहाच्च कृष्णस्य यज्ञकारयितृत्वतः ।;भीमार्जुनबलाच्चैव माद्रेयाय ददौ करम् ।;जिग्ये बलेनान्यनृपान् सहदेवः प्रतापवान् ॥ २०५॥
 | verse_line2  = भीमार्जुनबलाच्चैव माद्रेयाय ददौ करम् ।
 }}
@@ Line 26,530: / Line 29,464: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथा स्मृतं समागतं घटोत्कचं विभीषणे ।
+| verse_lines  = तथा स्मृतं समागतं घटोत्कचं विभीषणे ।;समादिशद् ययौ च सोऽपि सोऽददान्महाकरम् ॥ २०६॥
 | verse_line2  = समादिशद् ययौ च सोऽपि सोऽददान्महाकरम् ॥ २०६॥
 }}
@@ Line 26,539: / Line 29,474: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा हि राघवोदितं तदस्य(यदस्य) सोऽखिलं तदा ।
+| verse_lines  = पुरा हि राघवोदितं तदस्य(यदस्य) सोऽखिलं तदा ।;विचार्य केशवं च तं बलं च भीमपार्थयोः ।;दिवौकसश्च पाण्डवानवेत्य सोऽददात् करम् ॥ २०७॥
 | verse_line2  = विचार्य केशवं च तं बलं च भीमपार्थयोः ।
 }}
@@ Line 26,548: / Line 29,484: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = महौघरत्नसञ्चयं स आप्य भीमसेनजः ।
+| verse_lines  = महौघरत्नसञ्चयं स आप्य भीमसेनजः ।;ययौ च माद्रिनन्दनं स चाऽययौ स्वकं पुरम् ॥ २०८॥
 | verse_line2  = ययौ च माद्रिनन्दनं स चाऽययौ स्वकं पुरम् ॥ २०८॥
 }}
@@ Line 26,557: / Line 29,494: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नकुलः पश्चिमाशायां विजिग्येऽखिलभूभृतः ।
+| verse_lines  = नकुलः पश्चिमाशायां विजिग्येऽखिलभूभृतः ।;करमाप च वीरोऽसौ सौहार्दादेव मातुलात् ।;आययौ च महारत्नसञ्चयेन स्वकं पुरम् ॥ २०९॥
 | verse_line2  = करमाप च वीरोऽसौ सौहार्दादेव मातुलात् ।
 }}
@@ Line 26,566: / Line 29,504: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अर्जुनः कपिवरोच्छ्रितध्वजं स्यन्दनं समधिरुह्य गाण्डिवी।
+| verse_lines  = अर्जुनः कपिवरोच्छ्रितध्वजं स्यन्दनं समधिरुह्य गाण्डिवी।;यात एव दिशमुत्तरां यदा(तदा) पार्वतेयकुनृपाः समाययुः ॥ २१०॥
 | verse_line2  = यात एव दिशमुत्तरां यदा(तदा) पार्वतेयकुनृपाः समाययुः ॥ २१०॥
 }}
@@ Line 26,575: / Line 29,514: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्रैगर्ताः पार्वतेयाश्च सहिताः पाण्डुनन्दनम् ।
+| verse_lines  = त्रैगर्ताः पार्वतेयाश्च सहिताः पाण्डुनन्दनम् ।;अभ्येत्य योधयामासुर्जानन्तस्तच्चिकीर्षितम् ॥ २११॥
 | verse_line2  = अभ्येत्य योधयामासुर्जानन्तस्तच्चिकीर्षितम् ॥ २११॥
 }}
@@ Line 26,584: / Line 29,524: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तान् विजित्य युगपत् स पाण्डवः सञ्जयन् क्रमश एव तां दिशम् ।
+| verse_lines  = तान् विजित्य युगपत् स पाण्डवः सञ्जयन् क्रमश एव तां दिशम् ।;प्राव्रजच्च भगदत्तमूर्जितं तेन चास्य समभून्महारणः ॥ २१२॥
 | verse_line2  = प्राव्रजच्च भगदत्तमूर्जितं तेन चास्य समभून्महारणः ॥ २१२॥
 }}
@@ Line 26,593: / Line 29,534: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽभियुद्ध्य सगजो दिनाष्टकं श्रान्त आह पुरुहूतनन्दनम् ।
+| verse_lines  = सोऽभियुद्ध्य सगजो दिनाष्टकं श्रान्त आह पुरुहूतनन्दनम् ।;ब्रूहि ते समरकारणं त्विति प्राह देहि करमित्यथार्जुनः ॥ २१३॥
 | verse_line2  = ब्रूहि ते समरकारणं त्विति प्राह देहि करमित्यथार्जुनः ॥ २१३॥
 }}
@@ Line 26,602: / Line 29,544: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽप्यदात् करममुष्य वासवो मद्गुरुस्तव पितेति सादरम् ।
+| verse_lines  = सोऽप्यदात् करममुष्य वासवो मद्गुरुस्तव पितेति सादरम् ।;नैव जेतुमिह शक्ष्यसि त्वमित्यावदद्धरिवरास्त्रतेजसा ॥ २१४॥
 | verse_line2  = नैव जेतुमिह शक्ष्यसि त्वमित्यावदद्धरिवरास्त्रतेजसा ॥ २१४॥
 }}
@@ Line 26,611: / Line 29,554: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्नेहपूर्वं प्रदत्ते तु करे नैवाऽह चोत्तरम् ।
+| verse_lines  = स्नेहपूर्वं प्रदत्ते तु करे नैवाऽह चोत्तरम् ।;अर्जुनो व्यर्थकलहमनिच्छन् स्नेहयन्त्रितः ॥ २१५॥
 | verse_line2  = अर्जुनो व्यर्थकलहमनिच्छन् स्नेहयन्त्रितः ॥ २१५॥
 }}
@@ Line 26,620: / Line 29,564: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थो जित्वाऽष्टवर्षाणि षड् द्वीपानपरानपि ।
+| verse_lines  = पार्थो जित्वाऽष्टवर्षाणि षड् द्वीपानपरानपि ।;अजयच्चतुर्दिशमपि सर्वशः शस्त्रतेजसा ॥ २१६॥
 | verse_line2  = अजयच्चतुर्दिशमपि सर्वशः शस्त्रतेजसा ॥ २१६॥
 }}
@@ Line 26,629: / Line 29,574: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाताळसप्तकं गत्वा जित्वा दैतेयदानवान् ।
+| verse_lines  = पाताळसप्तकं गत्वा जित्वा दैतेयदानवान् ।;बलेश्च विष्णुवचनात् करं जग्राह सामतः ॥ २१७॥
 | verse_line2  = बलेश्च विष्णुवचनात् करं जग्राह सामतः ॥ २१७॥
 }}
@@ Line 26,638: / Line 29,584: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जित्वा च वासुकिं भूरि रत्नमादाय सत्वरः ।
+| verse_lines  = जित्वा च वासुकिं भूरि रत्नमादाय सत्वरः ।;आजगाम पुरं स्वीयं वीरो वत्सरमात्रतः ॥ २१८॥
 | verse_line2  = आजगाम पुरं स्वीयं वीरो वत्सरमात्रतः ॥ २१८॥
 }}
@@ Line 26,647: / Line 29,594: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुवर्णरत्नगिरयश्चतुर्भिस्तैः समार्जिताः ।
+| verse_lines  = सुवर्णरत्नगिरयश्चतुर्भिस्तैः समार्जिताः ।;चत्वारो योजनानां हि दश त्रिंशच्छतं तथा ॥ २१९॥
 | verse_line2  = चत्वारो योजनानां हि दश त्रिंशच्छतं तथा ॥ २१९॥
 }}
@@ Line 26,656: / Line 29,604: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चतुःशतं च क्रमश उच्छ्रिता दिग्जयार्जिताः ।
+| verse_lines  = चतुःशतं च क्रमश उच्छ्रिता दिग्जयार्जिताः ।;प्रतीच्याद्यपसव्येन क्रमाद् दिग्भ्यः समार्जिताः ॥ २२०॥
 | verse_line2  = प्रतीच्याद्यपसव्येन क्रमाद् दिग्भ्यः समार्जिताः ॥ २२०॥
 }}
@@ Line 26,665: / Line 29,614: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विश्वकर्मकृतत्वात्तु पुरस्याल्पेऽपि च स्थले ।
+| verse_lines  = विश्वकर्मकृतत्वात्तु पुरस्याल्पेऽपि च स्थले ।;अन्तर्गतास्ते गिरयस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ २२१॥
 | verse_line2  = अन्तर्गतास्ते गिरयस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ २२१॥
 }}
@@ Line 26,674: / Line 29,624: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो यज्ञः प्रववृते कृष्णद्वैपायनेरितः ।
+| verse_lines  = ततो यज्ञः प्रववृते कृष्णद्वैपायनेरितः ।;ऋत्विजो मुनयोऽत्रासन् सर्वविद्यासु निष्ठिताः ।;द्वैपायनोक्तविधिना (दीक्षितं)दीक्षयाञ्चक्रिरे नृपम् ॥ २२२॥
 | verse_line2  = ऋत्विजो मुनयोऽत्रासन् सर्वविद्यासु निष्ठिताः ।
 }}
@@ Line 26,683: / Line 29,634: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्येष्ठत्वाद् याजमानं तु प्रणिधाय युधिष्ठिरे ।
+| verse_lines  = ज्येष्ठत्वाद् याजमानं तु प्रणिधाय युधिष्ठिरे ।;भीमार्जुनादयः सर्वे सह तेन समासिरे ॥ २२३॥
 | verse_line2  = भीमार्जुनादयः सर्वे सह तेन समासिरे ॥ २२३॥
 }}
@@ Line 26,692: / Line 29,644: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्माणीपदयोग्यत्वात् कृष्णैका यज्ञपत्न्यभूत् ।
+| verse_lines  = ब्रह्माणीपदयोग्यत्वात् कृष्णैका यज्ञपत्न्यभूत् ।;पदायोग्यतया नान्याः पत्न्यस्तेषां सहाऽसिरे ॥ २२४॥
 | verse_line2  = पदायोग्यतया नान्याः पत्न्यस्तेषां सहाऽसिरे ॥ २२४॥
 }}
@@ Line 26,701: / Line 29,654: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आज्ञयैव जगद्धातुर्व्यासस्यानन्ततेजसः ।
+| verse_lines  = आज्ञयैव जगद्धातुर्व्यासस्यानन्ततेजसः ।;स्थलमप्यत्र सर्वं हि रत्नहेममयं त्वभूत् ।;किमु पात्रादिकं सर्वं शिबिराणि च सर्वशः ॥ २२५॥
 | verse_line2  = स्थलमप्यत्र सर्वं हि रत्नहेममयं त्वभूत् ।
 }}
@@ Line 26,710: / Line 29,664: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आहूतं दिग्जये पार्थैस्तदा लोकद्विसप्तकम् ।
+| verse_lines  = आहूतं दिग्जये पार्थैस्तदा लोकद्विसप्तकम् ।;सर्वमत्राऽगमद् ब्रह्मशर्वशक्रादिपूर्वकम् ॥ २२६॥
 | verse_line2  = सर्वमत्राऽगमद् ब्रह्मशर्वशक्रादिपूर्वकम् ॥ २२६॥
 }}
@@ Line 26,719: / Line 29,674: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मो द्रोणश्च विदुरो धृतराष्ट्रः सहात्मजः ।
+| verse_lines  = भीष्मो द्रोणश्च विदुरो धृतराष्ट्रः सहात्मजः ।;सस्त्रीका आययुस्तत्र बाह्लीकश्च सहात्मजः ॥ २२७॥
 | verse_line2  = सस्त्रीका आययुस्तत्र बाह्लीकश्च सहात्मजः ॥ २२७॥
 }}
@@ Line 26,728: / Line 29,684: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथैव यादवाः सर्वे बलभद्रपुरोगमाः ।
+| verse_lines  = तथैव यादवाः सर्वे बलभद्रपुरोगमाः ।;(रुग्मिणी)रुक्मिणीसत्यभामाद्या महिष्यः केशवस्य च ॥ २२८॥
 | verse_line2  = (रुग्मिणी)रुक्मिणीसत्यभामाद्या महिष्यः केशवस्य च ॥ २२८॥
 }}
@@ Line 26,737: / Line 29,694: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र सर्वजगदेकसङ्गमे तत्त्वनिर्णयकथा बभूविरे ।
+| verse_lines  = तत्र सर्वजगदेकसङ्गमे तत्त्वनिर्णयकथा बभूविरे ।;प्राश्निकोऽत्र परिपूर्णचिद्धनो व्यास एव भगवान् बभूव ह ॥ २२९॥
 | verse_line2  = प्राश्निकोऽत्र परिपूर्णचिद्धनो व्यास एव भगवान् बभूव ह ॥ २२९॥
 }}
@@ Line 26,746: / Line 29,704: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्त्वनिर्णयकथासु निर्णयो वासुदेवगुणविस्तरोऽभवत् ।
+| verse_lines  = तत्त्वनिर्णयकथासु निर्णयो वासुदेवगुणविस्तरोऽभवत् ।;नास्ति तत्सदृश उत्तमः कुतः पार एष न ततोऽन्य इत्यपि ॥ २३०॥
 | verse_line2  = नास्ति तत्सदृश उत्तमः कुतः पार एष न ततोऽन्य इत्यपि ॥ २३०॥
 }}
@@ Line 26,755: / Line 29,714: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बादरायणभृगूत्थरामयोः शृण्वतोः परमनिर्णये कृते ।
+| verse_lines  = बादरायणभृगूत्थरामयोः शृण्वतोः परमनिर्णये कृते ।;मोदमानजनतासमागमेऽपृच्छदत्र नृपतिर्यतव्रतम् ॥ २३१॥
 | verse_line2  = मोदमानजनतासमागमेऽपृच्छदत्र नृपतिर्यतव्रतम् ॥ २३१॥
 }}
@@ Line 26,764: / Line 29,724: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानमानोऽपि नृपतिः सर्वपूज्यतमं हरिम् ।
+| verse_lines  = जानमानोऽपि नृपतिः सर्वपूज्यतमं हरिम् ।;संशयं भूभृतां भेत्तुं भीष्मं पप्रच्छ धर्मवित् ॥ २३२॥
 | verse_line2  = संशयं भूभृतां भेत्तुं भीष्मं पप्रच्छ धर्मवित् ॥ २३२॥
 }}
@@ Line 26,773: / Line 29,734: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नास्ति नारायणसममिति वादेन निर्णये ।
+| verse_lines  = नास्ति नारायणसममिति वादेन निर्णये ।;कृते ब्रह्मादिभिरपि कृष्णं मर्त्यं हि मेनिरे ॥ २३३॥
 | verse_line2  = कृते ब्रह्मादिभिरपि कृष्णं मर्त्यं हि मेनिरे ॥ २३३॥
 }}
@@ Line 26,782: / Line 29,744: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नृपास्तस्मादयं कृष्णो नारायण इति स्म ह ।
+| verse_lines  = नृपास्तस्मादयं कृष्णो नारायण इति स्म ह ।;सम्यग् ज्ञापयितुं धर्मसूनुर्भीष्ममपृच्छत ॥ २३४॥
 | verse_line2  = सम्यग् ज्ञापयितुं धर्मसूनुर्भीष्ममपृच्छत ॥ २३४॥
 }}
@@ Line 26,791: / Line 29,754: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मादयः सुरा यस्माद् दृश्यन्ते मर्त्यवन्नृभिः ।
+| verse_lines  = ब्रह्मादयः सुरा यस्माद् दृश्यन्ते मर्त्यवन्नृभिः ।;नचैवातितराभ्यासो नृणामस्ति मुनिष्वपि ॥ २३५॥
 | verse_line2  = नचैवातितराभ्यासो नृणामस्ति मुनिष्वपि ॥ २३५॥
 }}
@@ Line 26,800: / Line 29,764: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वशास्त्रविदं भीष्मं जानन्त्येते नृपा अपि ।
+| verse_lines  = सर्वशास्त्रविदं भीष्मं जानन्त्येते नृपा अपि ।;तस्माद् भीष्ममपृच्छत् स कुलवृद्धत्वतस्तथा ॥ २३६॥
 | verse_line2  = तस्माद् भीष्ममपृच्छत् स कुलवृद्धत्वतस्तथा ॥ २३६॥
 }}
@@ Line 26,809: / Line 29,774: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पितामहाग्र्यपूजार्हः कोऽत्र लोकसमागमे ।
+| verse_lines  = पितामहाग्र्यपूजार्हः कोऽत्र लोकसमागमे ।;ब्रह्मशर्वादयश्चात्र सन्ति राजान एव च ।;इति पृष्टोऽब्रवीद् भीष्मः कृष्णं पूज्यतमं प्रभुम्(हरिम्) ॥ २३७॥
 | verse_line2  = ब्रह्मशर्वादयश्चात्र सन्ति राजान एव च ।
 }}
@@ Line 26,818: / Line 29,784: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यद्यप्येकस्त्रिधा विष्णुर्वसिष्ठभृगुवृष्णिषु ।
+| verse_lines  = यद्यप्येकस्त्रिधा विष्णुर्वसिष्ठभृगुवृष्णिषु ।;प्रादुर्भूतस्तथाऽप्येते नृपा हि व्यासरामयोः ॥ २३८॥
 | verse_line2  = प्रादुर्भूतस्तथाऽप्येते नृपा हि व्यासरामयोः ॥ २३८॥
 }}
@@ Line 26,827: / Line 29,794: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विप्रत्वान्न विरुद्ध्यन्ते तत एव च युक्तताम् ।
+| verse_lines  = विप्रत्वान्न विरुद्ध्यन्ते तत एव च युक्तताम् ।;मन्यन्ते न विरोधश्च तेषां तत्र हि तादृशः ॥ २३९॥
 | verse_line2  = मन्यन्ते न विरोधश्च तेषां तत्र हि तादृशः ॥ २३९॥
 }}
@@ Line 26,836: / Line 29,804: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अविवादे प्रसिद्धिश्च नैवास्य भविता क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = अविवादे प्रसिद्धिश्च नैवास्य भविता क्‍वचित् ।;तस्मात् कृष्णाय दातव्यमिति भीष्मेण चिन्तितम् ॥ २४०॥
 | verse_line2  = तस्मात् कृष्णाय दातव्यमिति भीष्मेण चिन्तितम् ॥ २४०॥
 }}
@@ Line 26,845: / Line 29,814: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णाय दत्ते राजानो विवादं कुर्युरञ्जसा ।
+| verse_lines  = कृष्णाय दत्ते राजानो विवादं कुर्युरञ्जसा ।;विवादेन च कीर्तिः स्याद् वासुदेवस्य विस्तृता ।;ततः कृष्णायाग्रपूजा दत्ता पार्थैर्जगत्पुरः ॥ २४१॥
 | verse_line2  = विवादेन च कीर्तिः स्याद् वासुदेवस्य विस्तृता ।
 }}
@@ Line 26,854: / Line 29,824: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यासभार्गवयोः साक्षात् तदैक्यात् तदनन्तरम् ।
+| verse_lines  = व्यासभार्गवयोः साक्षात् तदैक्यात् तदनन्तरम् ।;अग्र्यां पूजां दुदुश्चान्यान् यथायोग्यमपूजयन् ॥ २४२॥
 | verse_line2  = अग्र्यां पूजां दुदुश्चान्यान् यथायोग्यमपूजयन् ॥ २४२॥
 }}
@@ Line 26,863: / Line 29,834: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अग्र्योपहारमुपयापित एव कृष्णे कोपादनिन्ददमुमाशु च चेदिराजः ।
+| verse_lines  = अग्र्योपहारमुपयापित एव कृष्णे कोपादनिन्ददमुमाशु च चेदिराजः ।;श्रुत्वैव तत् पवनजोऽभिययौ नृपं तं हन्तुं जगद्गुरुविनिन्दकमृद्धमन्युः ॥ २४३॥
 | verse_line2  = श्रुत्वैव तत् पवनजोऽभिययौ नृपं तं हन्तुं जगद्गुरुविनिन्दकमृद्धमन्युः ॥ २४३॥
 }}
@@ Line 26,872: / Line 29,844: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दूरेऽपि केशवविनिन्दनकारिजिह्वामुच्छेत्स्य इत्युरुतराऽस्य सदा प्रतिज्ञा ।
+| verse_lines  = दूरेऽपि केशवविनिन्दनकारिजिह्वामुच्छेत्स्य इत्युरुतराऽस्य सदा प्रतिज्ञा ।;भीमस्य तं तु जगृहे सरिदात्मजोऽथ सम्प्रोच्य केशववचो निजयोर्वधाय ॥ २४४॥
 | verse_line2  = भीमस्य तं तु जगृहे सरिदात्मजोऽथ सम्प्रोच्य केशववचो निजयोर्वधाय ॥ २४४॥
 }}
@@ Line 26,881: / Line 29,854: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मयैव वध्याविति तावाह यत् केशवः पुरा ।
+| verse_lines  = मयैव वध्याविति तावाह यत् केशवः पुरा ।;तच्छ्रुत्वा भीमसेनोऽपि स्थितो भीष्मकरग्रहात् ॥ २४५॥
 | verse_line2  = तच्छ्रुत्वा भीमसेनोऽपि स्थितो भीष्मकरग्रहात् ॥ २४५॥
 }}
@@ Line 26,890: / Line 29,864: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानन्नपि हरेरिष्टं स्वकर्तव्यतयोत्थितः ।
+| verse_lines  = जानन्नपि हरेरिष्टं स्वकर्तव्यतयोत्थितः ।;भीम एतावदुचितमिति मत्वा स्थितः पुनः ॥ २४६॥
 | verse_line2  = भीम एतावदुचितमिति मत्वा स्थितः पुनः ॥ २४६॥
 }}
@@ Line 26,899: / Line 29,874: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवसङ्घभविनां महानभूदीक्ष्य(महानभूद् वीक्ष्य) तोष इह केशवेऽधिकाम् ।
+| verse_lines  = देवसङ्घभविनां महानभूदीक्ष्य(महानभूद् वीक्ष्य) तोष इह केशवेऽधिकाम् ।;अर्चनां य इह मानुषो जनो मध्य एव स तु संस्थितोऽभवत् ॥ २४७॥
 | verse_line2  = अर्चनां य इह मानुषो जनो मध्य एव स तु संस्थितोऽभवत् ॥ २४७॥
 }}
@@ Line 26,908: / Line 29,884: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसुरा इह सुयोधनादयस्तत्र ते विमनसो बभूविरे ।
+| verse_lines  = आसुरा इह सुयोधनादयस्तत्र ते विमनसो बभूविरे ।;दुर्वचोभिरधिकं च चेदिपः कृष्णमार्च्छदुरुसद्गुणार्णवम् ॥ २४८॥
 | verse_line2  = दुर्वचोभिरधिकं च चेदिपः कृष्णमार्च्छदुरुसद्गुणार्णवम् ॥ २४८॥
 }}
@@ Line 26,917: / Line 29,894: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समाह्वयच्च केशवं युधे तमाशु केशवः ।
+| verse_lines  = समाह्वयच्च केशवं युधे तमाशु केशवः ।;निवार्य तस्य सायकाञ्जघान चारिणा प्रभुः ॥ २४९॥
 | verse_line2  = निवार्य तस्य सायकाञ्जघान चारिणा प्रभुः ॥ २४९॥
 }}
@@ Line 26,926: / Line 29,904: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निकृत्यमानकन्धरः स भक्तिमानभूद्धरौ ।
+| verse_lines  = निकृत्यमानकन्धरः स भक्तिमानभूद्धरौ ।;तमाश्रितश्च योऽसुरो महत्तमः(महातमः) प्रपेदिवान् ॥ २५०॥
 | verse_line2  = तमाश्रितश्च योऽसुरो महत्तमः(महातमः) प्रपेदिवान् ॥ २५०॥
 }}
@@ Line 26,935: / Line 29,914: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जयः प्रविश्य केशवं पुनश्च पार्षदोऽभवत् ।
+| verse_lines  = जयः प्रविश्य केशवं पुनश्च पार्षदोऽभवत् ।;असौ च पाण्डवक्रतुः प्रवर्तितो यथोदितः ॥ २५१॥
 | verse_line2  = असौ च पाण्डवक्रतुः प्रवर्तितो यथोदितः ॥ २५१॥
 }}
@@ Line 26,944: / Line 29,924: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुवर्णरत्नभारकान् बहून् नृपा उपानयन् ।
+| verse_lines  = सुवर्णरत्नभारकान् बहून् नृपा उपानयन् ।;उपायनं(उपायने) सुयोधनं नृपोऽदिशद् ग्रहेऽस्य च ॥ २५२॥
 | verse_line2  = उपायनं(उपायने) सुयोधनं नृपोऽदिशद् ग्रहेऽस्य च ॥ २५२॥
 }}
@@ Line 26,953: / Line 29,934: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभोजयंस्तथा द्विजान् यथेष्टभक्ष्यभोज्यकैः ।
+| verse_lines  = अभोजयंस्तथा द्विजान् यथेष्टभक्ष्यभोज्यकैः ।;सुवर्णरत्नभारकान् बहूंश्च दक्षिणा ददुः ॥ २५३॥
 | verse_line2  = सुवर्णरत्नभारकान् बहूंश्च दक्षिणा ददुः ॥ २५३॥
 }}
@@ Line 26,962: / Line 29,944: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदिष्टमास यस्य च प्रदत्तमेव पाण्डवैः ।
+| verse_lines  = यदिष्टमास यस्य च प्रदत्तमेव पाण्डवैः ।;समस्तमत्र सर्वशोऽथ सस्नुरुद्भृता(सस्नुरुद्धताः) मुदा ॥ २५४॥
 | verse_line2  = समस्तमत्र सर्वशोऽथ सस्नुरुद्भृता(सस्नुरुद्धताः) मुदा ॥ २५४॥
 }}
@@ Line 26,971: / Line 29,954: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नदत्सुरोरुदुन्दुभिप्रगीतदेवगायकाः ।
+| verse_lines  = नदत्सुरोरुदुन्दुभिप्रगीतदेवगायकाः ।;प्रनृत्तदिव्ययोषितः सुरापगां व्यगाहयन् ॥ २५५॥
 | verse_line2  = प्रनृत्तदिव्ययोषितः सुरापगां व्यगाहयन् ॥ २५५॥
 }}
@@ Line 26,980: / Line 29,964: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तराजसंयुता विगाह्य जाह्नवीजले ।
+| verse_lines  = समस्तराजसंयुता विगाह्य जाह्नवीजले ।;पुरं ययुः पुनश्च ते सुसद्म चागमन् सुराः ॥ २५६॥
 | verse_line2  = पुरं ययुः पुनश्च ते सुसद्म चागमन् सुराः ॥ २५६॥
 }}
@@ Line 26,989: / Line 29,974: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गतेषु सर्वराजसु स्वकां(स्वकं) पुरं स्वकेषु च ।
+| verse_lines  = गतेषु सर्वराजसु स्वकां(स्वकं) पुरं स्वकेषु च ।;सभीष्मकेषु सर्वशः सहाऽम्बिकेयकेषु च ॥ २५७॥
 | verse_line2  = सभीष्मकेषु सर्वशः सहाऽम्बिकेयकेषु च ॥ २५७॥
 }}
@@ Line 26,998: / Line 29,984: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचित्ररत्ननिर्मिते रविप्रभे सभातले ।
+| verse_lines  = विचित्ररत्ननिर्मिते रविप्रभे सभातले ।;सकेशवो वरासने विवेश धर्मनन्दनः ॥ २५८॥
 | verse_line2  = सकेशवो वरासने विवेश धर्मनन्दनः ॥ २५८॥
 }}
@@ Line 27,007: / Line 29,994: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथैव (रुग्मिणी)रुक्मिणीमुखाः परिग्रहा रमेशितुः ।
+| verse_lines  = तथैव (रुग्मिणी)रुक्मिणीमुखाः परिग्रहा रमेशितुः ।;तथैव भीमफल्गुनावुपाविशन् हरेरुप ॥ २५९॥
 | verse_line2  = तथैव भीमफल्गुनावुपाविशन् हरेरुप ॥ २५९॥
 }}
@@ Line 27,016: / Line 30,004: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सहैव वायुसूनुना तथैव पार्षतात्मजा ।
+| verse_lines  = सहैव वायुसूनुना तथैव पार्षतात्मजा ।;उपैव रुग्मिणीं शुभा तथैव सत्यभामिनीम्(तथा ससत्यभामिनीम्) ॥ २६०॥
 | verse_line2  = उपैव रुग्मिणीं शुभा तथैव सत्यभामिनीम्(तथा ससत्यभामिनीम्) ॥ २६०॥
 }}
@@ Line 27,025: / Line 30,014: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यमौ च पार्षतादयो धनञ्जयान्तिकेऽविशन् ।
+| verse_lines  = यमौ च पार्षतादयो धनञ्जयान्तिकेऽविशन् ।;तथैव रामसात्यकी समीप एव भूभृतः ॥ २६१॥
 | verse_line2  = तथैव रामसात्यकी समीप एव भूभृतः ॥ २६१॥
 }}
@@ Line 27,034: / Line 30,024: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समासतां तु सा सभा व्यरोचताधिकं तदा ।
+| verse_lines  = समासतां तु सा सभा व्यरोचताधिकं तदा ।;यथा सभा स्वयम्भुवः समास्थिता च विष्णुना ॥ २६२॥
 | verse_line2  = यथा सभा स्वयम्भुवः समास्थिता च विष्णुना ॥ २६२॥
 }}
@@ Line 27,043: / Line 30,034: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचित्रहेममालिनः शुभाम्बराश्च तेऽधिकम् ।
+| verse_lines  = विचित्रहेममालिनः शुभाम्बराश्च तेऽधिकम् ।;स्फुरत्किरीटकुण्डला विरेजुरत्र ते नृपाः ॥ २६३॥
 | verse_line2  = स्फुरत्किरीटकुण्डला विरेजुरत्र ते नृपाः ॥ २६३॥
 }}
@@ Line 27,052: / Line 30,044: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विशेषतो जनार्दनः सभार्यको जगत्प्रभुः ।
+| verse_lines  = विशेषतो जनार्दनः सभार्यको जगत्प्रभुः ।;यथा दिवौकसां सदस्यनन्तसद्गुणार्णवः ॥ २६४॥
 | verse_line2  = यथा दिवौकसां सदस्यनन्तसद्गुणार्णवः ॥ २६४॥
 }}
@@ Line 27,061: / Line 30,054: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उपासिरे च तान् नृपाः समस्तशः सुहृद्गुणाः ।
+| verse_lines  = उपासिरे च तान् नृपाः समस्तशः सुहृद्गुणाः ।;तदाऽऽजगाम खड्गभृत् सहानुजः सुयोधनः ॥ २६५॥
 | verse_line2  = तदाऽऽजगाम खड्गभृत् सहानुजः सुयोधनः ॥ २६५॥
 }}
@@ Line 27,070: / Line 30,064: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वारं सभाया हरिनीलरश्मिव्यूढं न जानन् स विहाय भित्तम् ।
+| verse_lines  = द्वारं सभाया हरिनीलरश्मिव्यूढं न जानन् स विहाय भित्तम् ।;अभ्यन्तराणां दृशि नो विघातिनीं(दृशिनोऽविघातिनीं) संस्फाटिकामाशु दृढं चुचुम्बे(चुचुम्ब) ॥ २६६॥
 | verse_line2  = अभ्यन्तराणां दृशि नो विघातिनीं(दृशिनोऽविघातिनीं) संस्फाटिकामाशु दृढं चुचुम्बे(चुचुम्ब) ॥ २६६॥
 }}
@@ Line 27,079: / Line 30,074: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रवेशयेतां च यमौ तमाशु सभां भुजौ गृह्य नृपोपदिष्टौ ।
+| verse_lines  = प्रवेशयेतां च यमौ तमाशु सभां भुजौ गृह्य नृपोपदिष्टौ ।;तत्रोपविश्य क्षणमन्यतोऽगादमृष्यमाणः श्रियमेषु दिव्याम् ॥ २६७॥
 | verse_line2  = तत्रोपविश्य क्षणमन्यतोऽगादमृष्यमाणः श्रियमेषु दिव्याम् ॥ २६७॥
 }}
@@ Line 27,088: / Line 30,084: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रेन्द्रनीलभुवि रत्नमयानि दृष्ट्वा पद्मानि नीरमनसा जगृहे स्ववस्त्रम् ।
+| verse_lines  = तत्रेन्द्रनीलभुवि रत्नमयानि दृष्ट्वा पद्मानि नीरमनसा जगृहे स्ववस्त्रम् ।;रत्नोरुदीधितिनिगूढजलं स्थलं च मत्वा पपात सहितोऽवरजैर्जलौघे ॥ २६८॥
 | verse_line2  = रत्नोरुदीधितिनिगूढजलं स्थलं च मत्वा पपात सहितोऽवरजैर्जलौघे ॥ २६८॥
 }}
@@ Line 27,097: / Line 30,094: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं प्राहसद् भगवता क्षितिभारनाशहेतोः सुसूचित उरुस्वरतोऽत्र भीमः ।
+| verse_lines  = तं प्राहसद् भगवता क्षितिभारनाशहेतोः सुसूचित उरुस्वरतोऽत्र भीमः ।;पाञ्चालराजसुतया च समं तथाऽन्यैः स्वीयैस्तथाऽनु जहसुर्भगवन्महिष्यः ॥ २६९॥
 | verse_line2  = पाञ्चालराजसुतया च समं तथाऽन्यैः स्वीयैस्तथाऽनु जहसुर्भगवन्महिष्यः ॥ २६९॥
 }}
@@ Line 27,106: / Line 30,104: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मन्दस्मितेन विलसद्वदनेन्दुबिम्बो नारायणस्तु मुखमीक्ष्य मरुत्सुतस्य ।
+| verse_lines  = मन्दस्मितेन विलसद्वदनेन्दुबिम्बो नारायणस्तु मुखमीक्ष्य मरुत्सुतस्य ।;नोवाच किञ्चिदथ धर्मसुतो निवार्य प्रास्थापयद् वसनमाल्यविलेपनानि ॥ २७०॥
 | verse_line2  = नोवाच किञ्चिदथ धर्मसुतो निवार्य प्रास्थापयद् वसनमाल्यविलेपनानि ॥ २७०॥
 }}
@@ Line 27,115: / Line 30,114: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णावृकोदरगतं बहुलं निधाय क्रोधं ययौ सशकुनिर्धृतराष्ट्रपुत्रः ।
+| verse_lines  = कृष्णावृकोदरगतं बहुलं निधाय क्रोधं ययौ सशकुनिर्धृतराष्ट्रपुत्रः ।;सुव्रीडितो नृपतिदत्तवराम्बरादीन्(नृपतिदत्तसदम्बरादीन्) न्यक्कृत्य मार्गगत आह स मातुलं स्वम् ॥ २७१॥
 | verse_line2  = सुव्रीडितो नृपतिदत्तवराम्बरादीन्(नृपतिदत्तसदम्बरादीन्) न्यक्कृत्य मार्गगत आह स मातुलं स्वम् ॥ २७१॥
 }}
@@ Line 27,124: / Line 30,124: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यौ मामहसतां कृष्णभीमौ कृष्णस्य सन्निधौ ।
+| verse_lines  = यौ मामहसतां कृष्णभीमौ कृष्णस्य सन्निधौ ।;तयोरकृत्वा सन्तापं नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ २७२॥
 | verse_line2  = तयोरकृत्वा सन्तापं नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ २७२॥
 }}
@@ Line 27,133: / Line 30,134: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदि मे शक्तिरत्र स्याद् घातयेयं वृकोदरम् ।
+| verse_lines  = यदि मे शक्तिरत्र स्याद् घातयेयं वृकोदरम् ।;अग्रपूजां च कृष्णस्य विलुम्पेयं न संशयः ॥ २७३॥
 | verse_line2  = अग्रपूजां च कृष्णस्य विलुम्पेयं न संशयः ॥ २७३॥
 }}
@@ Line 27,142: / Line 30,144: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ईदृशं पाण्डवैश्वर्यं दृष्ट्वा को नाम जीवितम् ।
+| verse_lines  = ईदृशं पाण्डवैश्वर्यं दृष्ट्वा को नाम जीवितम् ।;इच्छेत करदा येषां वैश्यवत् सर्वभूमिपाः ॥ २७४॥
 | verse_line2  = इच्छेत करदा येषां वैश्यवत् सर्वभूमिपाः ॥ २७४॥
 }}
@@ Line 27,151: / Line 30,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तः शकुनिर्वैरं दृढीकर्तुं वचोऽब्रवीत् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तः शकुनिर्वैरं दृढीकर्तुं वचोऽब्रवीत् ।;किं ते वैरेण राजेन्द्र बलिभिर्भ्रातृभिः पुनः ॥ २७५॥
 | verse_line2  = किं ते वैरेण राजेन्द्र बलिभिर्भ्रातृभिः पुनः ॥ २७५॥
 }}
@@ Line 27,160: / Line 30,164: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुजीवस्व तान् वीरान् गुणज्येष्ठान् बलाधिकान् ।
+| verse_lines  = अनुजीवस्व तान् वीरान् गुणज्येष्ठान् बलाधिकान् ।;इतीरितोऽतिसंवृद्धकोप आह सुयोधनः ॥ २७६॥
 | verse_line2  = इतीरितोऽतिसंवृद्धकोप आह सुयोधनः ॥ २७६॥
 }}
@@ Line 27,169: / Line 30,174: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदि तेषां तदैश्वर्यं न मां गच्छेदशेषतः ।
+| verse_lines  = यदि तेषां तदैश्वर्यं न मां गच्छेदशेषतः ।;सर्वथा नैव जीवेयमिति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ २७७॥
 | verse_line2  = सर्वथा नैव जीवेयमिति सत्यं ब्रवीमि ते ॥ २७७॥
 }}
@@ Line 27,178: / Line 30,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नच बाहुबलाच्छक्ष्य आदातुं तां श्रियं क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = नच बाहुबलाच्छक्ष्य आदातुं तां श्रियं क्‍वचित् ।;नेन्द्रोऽपि समरे शक्तस्तान् जेतुं किमु मानुषाः ॥ २७८॥
 | verse_line2  = नेन्द्रोऽपि समरे शक्तस्तान् जेतुं किमु मानुषाः ॥ २७८॥
 }}
@@ Line 27,187: / Line 30,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः पापतम आह गान्धारको नृपः ।
+| verse_lines  = इतीरितः पापतम आह गान्धारको नृपः ।;पापानामखिलानां च प्रधानं(प्रधानः) चक्रवर्तिनम् ॥ २७९॥
 | verse_line2  = पापानामखिलानां च प्रधानं(प्रधानः) चक्रवर्तिनम् ॥ २७९॥
 }}
@@ Line 27,196: / Line 30,204: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यां यां श्रियं प्रदीप्तां त्वं पाण्डवेषु प्रपश्यसि ।
+| verse_lines  = यां यां श्रियं प्रदीप्तां त्वं पाण्डवेषु प्रपश्यसि ।;तामक्लेशत आदास्ये क्रीडन्नक्षैस्त्वदन्तिके ॥ २८०॥
 | verse_line2  = तामक्लेशत आदास्ये क्रीडन्नक्षैस्त्वदन्तिके ॥ २८०॥
 }}
@@ Line 27,205: / Line 30,214: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः प्रसन्नधीः सुयोधनो बभूव ह ।
+| verse_lines  = इतीरितः प्रसन्नधीः सुयोधनो बभूव ह ।;प्रजग्मतुश्च तावुभौ विचित्रवीर्यजं नृपम् ॥ २८१॥
 | verse_line2  = प्रजग्मतुश्च तावुभौ विचित्रवीर्यजं नृपम् ॥ २८१॥
 }}
@@ Line 27,214: / Line 30,224: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृतराष्ट्रमथोवाच द्वापरांशोऽतिपापकृत् ।
+| verse_lines  = धृतराष्ट्रमथोवाच द्वापरांशोऽतिपापकृत् ।;नास्तिक्यरूपः शकुनिर्विवर्णं हरिणं कृशम् ॥ २८२॥
 | verse_line2  = नास्तिक्यरूपः शकुनिर्विवर्णं हरिणं कृशम् ॥ २८२॥
 }}
@@ Line 27,223: / Line 30,234: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनं तु तच्छ्रुत्वा कुत इत्याह दुर्मनाः ।
+| verse_lines  = दुर्योधनं तु तच्छ्रुत्वा कुत इत्याह दुर्मनाः ।;अब्रूतां तौ नृपायाऽशु द्वाभ्यां यन्मन्त्रितं पथि ॥ २८३॥
 | verse_line2  = अब्रूतां तौ नृपायाऽशु द्वाभ्यां यन्मन्त्रितं पथि ॥ २८३॥
 }}
@@ Line 27,232: / Line 30,244: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वैव तन्नेत्यवदत् स भूपतिर्विरोधि धर्मस्य विनाशकारणम् ।
+| verse_lines  = श्रुत्वैव तन्नेत्यवदत् स भूपतिर्विरोधि धर्मस्य विनाशकारणम् ।;कुमन्त्रितं वो न ममैतदिष्टं स्वबाहुवीर्याप्तमहाश्रियो(स्वबाहुवीर्यात्तमहाश्रियः) हि ते ॥ २८४॥
 | verse_line2  = कुमन्त्रितं वो न ममैतदिष्टं स्वबाहुवीर्याप्तमहाश्रियो(स्वबाहुवीर्यात्तमहाश्रियः) हि ते ॥ २८४॥
 }}
@@ Line 27,241: / Line 30,254: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वयाऽपि निर्जित्य दिशो मखाग्र्याः कार्याः स्पृधो मा गुणवत्तमैस्तैः ।
+| verse_lines  = त्वयाऽपि निर्जित्य दिशो मखाग्र्याः कार्याः स्पृधो मा गुणवत्तमैस्तैः ।;विशेषतो भ्रातृभिरग्र्यपौरुषैरित्युक्त आहाऽशु सुयोधनस्तम् ॥ २८५॥
 | verse_line2  = विशेषतो भ्रातृभिरग्र्यपौरुषैरित्युक्त आहाऽशु सुयोधनस्तम् ॥ २८५॥
 }}
@@ Line 27,250: / Line 30,264: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदि श्रियं पाण्डवानां नाक्षैराहर्तुमिच्छसि(नाक्षैराच्छेत्तुमिच्छसि) ।
+| verse_lines  = यदि श्रियं पाण्डवानां नाक्षैराहर्तुमिच्छसि(नाक्षैराच्छेत्तुमिच्छसि) ।;मृतमेवाद्य मां विद्धि पाण्डवैस्त्वं सुखी भव ॥ २८६॥
 | verse_line2  = मृतमेवाद्य मां विद्धि पाण्डवैस्त्वं सुखी भव ॥ २८६॥
 }}
@@ Line 27,259: / Line 30,274: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदि मज्जीवितार्थी त्वमानयाऽश्विह पाण्डवान् ।
+| verse_lines  = यदि मज्जीवितार्थी त्वमानयाऽश्विह पाण्डवान् ।;सभार्यान् देवनायैव नचाधर्मोऽत्र कश्चन ॥ २८७॥
 | verse_line2  = सभार्यान् देवनायैव नचाधर्मोऽत्र कश्चन ॥ २८७॥
 }}
@@ Line 27,268: / Line 30,284: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वेदानुजीविनो विप्राः क्षत्रियाः शस्त्रजीविनः ।
+| verse_lines  = वेदानुजीविनो विप्राः क्षत्रियाः शस्त्रजीविनः ।;त्रुट्यते येन शत्रुश्च तच्छस्त्रं नैव चेतरत् ॥ २८८॥
 | verse_line2  = त्रुट्यते येन शत्रुश्च तच्छस्त्रं नैव चेतरत् ॥ २८८॥
 }}
@@ Line 27,277: / Line 30,294: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः स्वधर्म एवायं तवापि स्यात् फलं महत् ।
+| verse_lines  = अतः स्वधर्म एवायं तवापि स्यात् फलं महत् ।;इत्युक्तो मा फलं मेऽस्तु तवैवास्त्विति सोऽब्रवीत् ॥ २८९॥
 | verse_line2  = इत्युक्तो मा फलं मेऽस्तु तवैवास्त्विति सोऽब्रवीत् ॥ २८९॥
 }}
@@ Line 27,286: / Line 30,304: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं ब्रुवन्नपि नृप आविष्टः कलिना स्वयम् ।
+| verse_lines  = एवं ब्रुवन्नपि नृप आविष्टः कलिना स्वयम् ।;पुत्रस्नेहाच्च विदुरमादिशत् पाण्डवान् प्रति ॥ २९०॥
 | verse_line2  = पुत्रस्नेहाच्च विदुरमादिशत् पाण्डवान् प्रति ॥ २९०॥
 }}
@@ Line 27,295: / Line 30,314: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आविवेश कलिस्तं हि यदा पुत्रत्वसिद्धये ।
+| verse_lines  = आविवेश कलिस्तं हि यदा पुत्रत्वसिद्धये ।;अंशेन तत आरभ्य नैवास्मादपजग्मिवान् ॥ २९१॥
 | verse_line2  = अंशेन तत आरभ्य नैवास्मादपजग्मिवान् ॥ २९१॥
 }}
@@ Line 27,304: / Line 30,324: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यावत् पुरं परित्यज्य वनमेव विवेश ह ।
+| verse_lines  = यावत् पुरं परित्यज्य वनमेव विवेश ह ।;तदन्तरा ततस्तस्य पापयुक्तं मनोऽभवत् ॥ २९२॥
 | verse_line2  = तदन्तरा ततस्तस्य पापयुक्तं मनोऽभवत् ॥ २९२॥
 }}
@@ Line 27,313: / Line 30,334: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न्यवारयत् तं विदुरो महत् ते पापं कुलस्यापि विनाशकोऽयम् ।
+| verse_lines  = न्यवारयत् तं विदुरो महत् ते पापं कुलस्यापि विनाशकोऽयम् ।;समुद्यमो नात्र विचार्यमस्ति कृथा न तस्मादयशश्च ते स्यात् ॥ २९३॥
 | verse_line2  = समुद्यमो नात्र विचार्यमस्ति कृथा न तस्मादयशश्च ते स्यात् ॥ २९३॥
 }}
@@ Line 27,322: / Line 30,344: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ब्रुवाणं कलहोऽत्र न स्यान्निवारयामो वयमेव यस्मात् ।
+| verse_lines  = इति ब्रुवाणं कलहोऽत्र न स्यान्निवारयामो वयमेव यस्मात् ।;द्रष्टुं सुतान् क्रीडत एकसंस्थानिच्छामि पार्थांश्च सुयोधनादीन् ॥ २९४॥
 | verse_line2  = द्रष्टुं सुतान् क्रीडत एकसंस्थानिच्छामि पार्थांश्च सुयोधनादीन् ॥ २९४॥
 }}
@@ Line 27,331: / Line 30,354: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः क्षिप्रमुपानेयाः पार्था इति बलोदितः ।
+| verse_lines  = अतः क्षिप्रमुपानेयाः पार्था इति बलोदितः ।;ययौ स विदुरः पार्थान् द्वारकां केशवे गते ॥ २९५॥
 | verse_line2  = ययौ स विदुरः पार्थान् द्वारकां केशवे गते ॥ २९५॥
 }}
@@ Line 27,340: / Line 30,364: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गते हि पार्थसन्निधेः सुयोधने तु नारदः ।
+| verse_lines  = गते हि पार्थसन्निधेः सुयोधने तु नारदः ।;शशंस धर्मसूनुना प्रचोदितोऽरिमागतम् ॥ २९६॥
 | verse_line2  = शशंस धर्मसूनुना प्रचोदितोऽरिमागतम् ॥ २९६॥
 }}
@@ Line 27,349: / Line 30,374: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क उद्यमी नृपेष्विति प्रपृष्ट आह नारदः ।
+| verse_lines  = क उद्यमी नृपेष्विति प्रपृष्ट आह नारदः ।;स सौभराड् वरं शिवादवाप वृष्णिनिर्जयम्(वृष्णिनिर्जये) ॥ २९७॥
 | verse_line2  = स सौभराड् वरं शिवादवाप वृष्णिनिर्जयम्(वृष्णिनिर्जये) ॥ २९७॥
 }}
@@ Line 27,358: / Line 30,384: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पांसुमुष्टिं सकृद्ग्रासी बहूनब्दांस्तपश्चरन् ।
+| verse_lines  = पांसुमुष्टिं सकृद्ग्रासी बहूनब्दांस्तपश्चरन् ।;आजगाम हरादाप्य वरं कृष्णजये पुनः ॥ २९८॥
 | verse_line2  = आजगाम हरादाप्य वरं कृष्णजये पुनः ॥ २९८॥
 }}
@@ Line 27,367: / Line 30,394: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स श्रुत्वा मागधवधं दिशां विजयमेव च ।
+| verse_lines  = स श्रुत्वा मागधवधं दिशां विजयमेव च ।;राजसूयं क्रतुं चैव शिशुपालवधं तथा ॥ २९९॥
 | verse_line2  = राजसूयं क्रतुं चैव शिशुपालवधं तथा ॥ २९९॥
 }}
@@ Line 27,376: / Line 30,404: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदून् प्रत्युद्यमं तूर्णं करोतीति निशम्य तत् ।
+| verse_lines  = यदून् प्रत्युद्यमं तूर्णं करोतीति निशम्य तत् ।;समैक्षद् धर्मजः कृष्णमुखशीतांशुमण्डलम्(कृष्णमुखं शीतांशुमण्डलम्) ॥ ३००॥
 | verse_line2  = समैक्षद् धर्मजः कृष्णमुखशीतांशुमण्डलम्(कृष्णमुखं शीतांशुमण्डलम्) ॥ ३००॥
 }}
@@ Line 27,385: / Line 30,414: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्वित्युक्त्वा स गोविन्दः प्रेषयामास यादवान् ।
+| verse_lines  = अस्त्वित्युक्त्वा स गोविन्दः प्रेषयामास यादवान् ।;प्रद्युम्नादीन् दिनैः कैश्चित् स्वयं चागात् सहाग्रजः ॥ ३०१॥
 | verse_line2  = प्रद्युम्नादीन् दिनैः कैश्चित् स्वयं चागात् सहाग्रजः ॥ ३०१॥
 }}
@@ Line 27,394: / Line 30,424: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विदुरस्तु ततो गत्वा धर्मराजमथाऽह्वयत् ।
+| verse_lines  = विदुरस्तु ततो गत्वा धर्मराजमथाऽह्वयत् ।;भ्रातृभिर्वार्यमाणोऽपि कृष्णया च स धर्मराट् ।;सार्धं मात्रा भ्रातृभिश्च कृष्णया च ययौ द्रुतम् ॥ ३०२॥
 | verse_line2  = भ्रातृभिर्वार्यमाणोऽपि कृष्णया च स धर्मराट् ।
 }}
@@ Line 27,403: / Line 30,434: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्येष्ठाज्ञयैव विदुर आह्वायन्नपि धर्मजम् ।
+| verse_lines  = ज्येष्ठाज्ञयैव विदुर आह्वायन्नपि धर्मजम् ।;नाऽगन्तव्यमिति प्राह दोषानुक्त्वाऽक्षजान् बहून् ॥ ३०३॥
 | verse_line2  = नाऽगन्तव्यमिति प्राह दोषानुक्त्वाऽक्षजान् बहून् ॥ ३०३॥
 }}
@@ Line 27,412: / Line 30,444: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीह दोषसञ्चयस्तथापि ते पितुर्वचः ।
+| verse_lines  = इतीह दोषसञ्चयस्तथापि ते पितुर्वचः ।;समीक्ष्य तद् द्वयं स्वयं कुरुष्व कार्यमात्मनः ॥ ३०४॥
 | verse_line2  = समीक्ष्य तद् द्वयं स्वयं कुरुष्व कार्यमात्मनः ॥ ३०४॥
 }}
@@ Line 27,421: / Line 30,454: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितोऽपि पाण्डवो ययौ कलिप्रवेशितः ।
+| verse_lines  = इतीरितोऽपि पाण्डवो ययौ कलिप्रवेशितः ।;विचित्रवीर्यजं च तं समासदत् ससैनिकः ॥ ३०५॥
 | verse_line2  = विचित्रवीर्यजं च तं समासदत् ससैनिकः ॥ ३०५॥
 }}
@@ Line 27,430: / Line 30,464: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कल्याविशान्नृपतिः प्रतिजज्ञे पूर्वमेव धर्मात्मा ।
+| verse_lines  = कल्याविशान्नृपतिः प्रतिजज्ञे पूर्वमेव धर्मात्मा ।;आहूतो (द्यूतकरणात्) द्यूतरणान्निवर्तेयं नैव वारितोऽपीति ॥ ३०६॥
 | verse_line2  = आहूतो (द्यूतकरणात्) द्यूतरणान्निवर्तेयं नैव वारितोऽपीति ॥ ३०६॥
 }}
@@ Line 27,439: / Line 30,474: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनाऽयात् (स सुहृद्भिः)स्वसुहृद्भिर्निवार्यमाणोऽपि नागपुरमाशु ।
+| verse_lines  = तेनाऽयात् (स सुहृद्भिः)स्वसुहृद्भिर्निवार्यमाणोऽपि नागपुरमाशु ।;नहि धर्मो द्यूतकृतो विशेषतः क्षत्रियस्य लोकगुरोः ॥ ३०७॥
 | verse_line2  = नहि धर्मो द्यूतकृतो विशेषतः क्षत्रियस्य लोकगुरोः ॥ ३०७॥
 }}
@@ Line 27,448: / Line 30,484: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वैचित्रवीर्यतनयेन तु पाण्डुपुत्राः सम्भावितास्तमुप च न्यवसन् निशायाम् ।
+| verse_lines  = वैचित्रवीर्यतनयेन तु पाण्डुपुत्राः सम्भावितास्तमुप च न्यवसन् निशायाम् ।;प्रातश्च भीष्ममुखराः सकलाश्च भूपा आसेदुराशु च सभां सह पाण्डुपुत्रैः ॥ ३०८॥
 | verse_line2  = प्रातश्च भीष्ममुखराः सकलाश्च भूपा आसेदुराशु च सभां सह पाण्डुपुत्रैः ॥ ३०८॥
 }}
@@ Line 27,457: / Line 30,494: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वैचित्रवीर्यनृपतिर्विदुरान्वितोऽस्य गान्धारराजसहितास्तनयाः सकर्णाः ।
+| verse_lines  = वैचित्रवीर्यनृपतिर्विदुरान्वितोऽस्य गान्धारराजसहितास्तनयाः सकर्णाः ।;प्राप्ताः सभातलमथाऽह्वयदत्र धर्मराजं सुतः सुबलकस्य स देवनाय ॥ ३०९॥
 | verse_line2  = प्राप्ताः सभातलमथाऽह्वयदत्र धर्मराजं सुतः सुबलकस्य स देवनाय ॥ ३०९॥
 }}
@@ Line 27,466: / Line 30,504: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वांश्च तत्र कलिराविशदेव भीमपूर्वान् विनैव चतुरः सपृथां च कृष्णाम् ।
+| verse_lines  = सर्वांश्च तत्र कलिराविशदेव भीमपूर्वान् विनैव चतुरः सपृथां च कृष्णाम् ।;क्षत्तारमेव च ततो नहि भीष्ममुख्यैस्ते वारिताः कुलविनाशनकर्मवृत्ताः ॥ ३१०॥
 | verse_line2  = क्षत्तारमेव च ततो नहि भीष्ममुख्यैस्ते वारिताः कुलविनाशनकर्मवृत्ताः ॥ ३१०॥
 }}
@@ Line 27,475: / Line 30,514: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमादिभिः स विदुरेण च वार्यमाणो द्यूते निधाय पणमप्यखिलं स्ववित्तम् ।
+| verse_lines  = भीमादिभिः स विदुरेण च वार्यमाणो द्यूते निधाय पणमप्यखिलं स्ववित्तम् ।;गान्धारकेण विदिताक्षहृदा जितो द्राक् पाण्डोः सुतोऽथ नकुलं न्यदधात् पणाय ॥ ३११॥
 | verse_line2  = गान्धारकेण विदिताक्षहृदा जितो द्राक् पाण्डोः सुतोऽथ नकुलं न्यदधात् पणाय ॥ ३११॥
 }}
@@ Line 27,484: / Line 30,524: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् जितेऽथ सहदेवमथार्जुनं च भीमं च सोमकसुतां स्वमपि क्रमेण ।
+| verse_lines  = तस्मिन् जितेऽथ सहदेवमथार्जुनं च भीमं च सोमकसुतां स्वमपि क्रमेण ।;राजा निधाय विजितोऽथ सुयोधनः स्वं सूतं दिदेश पृषतात्मजपुत्रिकायाः ॥ ३१२॥
 | verse_line2  = राजा निधाय विजितोऽथ सुयोधनः स्वं सूतं दिदेश पृषतात्मजपुत्रिकायाः ॥ ३१२॥
 }}
@@ Line 27,493: / Line 30,534: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सूतो गत्वा तदन्तं समकथयदिमां द्यूतमध्ये जिताऽसि
+| verse_lines  = सूतो गत्वा तदन्तं समकथयदिमां द्यूतमध्ये जिताऽसि;क्षिप्रं चाऽयाहि राज्ञां समितिमुरुतरामित्यथो साऽप्यवादीत् ।;नाहं यास्ये गुरूणां(कुरूणां) समितिमिति ययौ सोऽप्यमुं भीमभीतं;ज्ञात्वा दुःशासनं सोऽप्यदिशदथ नृपो धार्तराष्ट्रोऽनुजं स्वम् ॥ ३१३॥
 | verse_line2  = क्षिप्रं चाऽयाहि राज्ञां समितिमुरुतरामित्यथो साऽप्यवादीत् ।
 }}
@@ Line 27,502: / Line 30,544: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पापपूरुषोत्तमः प्रगृह्य केशपक्षके ।
+| verse_lines  = स पापपूरुषोत्तमः प्रगृह्य केशपक्षके ।;पुरः स्वमातुरानयत् सभामयुग्मवाससीम् ॥ ३१४॥
 | verse_line2  = पुरः स्वमातुरानयत् सभामयुग्मवाससीम् ॥ ३१४॥
 }}
@@ Line 27,511: / Line 30,554: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समाहृता रजस्वला जगाद भीष्मपूर्वकान् ।
+| verse_lines  = समाहृता रजस्वला जगाद भीष्मपूर्वकान् ।;अधर्म एष वार्यते न धर्मिभिर्भवद्विधैः ॥ ३१५॥
 | verse_line2  = अधर्म एष वार्यते न धर्मिभिर्भवद्विधैः ॥ ३१५॥
 }}
@@ Line 27,520: / Line 30,564: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कथं छलात्मके द्यूते जिते धर्मजयो भवेत् ।
+| verse_lines  = कथं छलात्मके द्यूते जिते धर्मजयो भवेत् ।;नहि द्यूतं धर्ममाहुः(धर्म्यमाहुः) विशेषेण तु भूभुजाम् ॥ ३१६॥
 | verse_line2  = नहि द्यूतं धर्ममाहुः(धर्म्यमाहुः) विशेषेण तु भूभुजाम् ॥ ३१६॥
 }}
@@ Line 27,529: / Line 30,574: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = येऽधर्मं(ये धर्मं) न वदन्तीह न ते वृद्धा इतीरिताः ।
+| verse_lines  = येऽधर्मं(ये धर्मं) न वदन्तीह न ते वृद्धा इतीरिताः ।;अवृद्धमण्डितां नैव सभेत्याहुर्मनीषिणः ॥ ३१७॥
 | verse_line2  = अवृद्धमण्डितां नैव सभेत्याहुर्मनीषिणः ॥ ३१७॥
 }}
@@ Line 27,538: / Line 30,584: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कथं द्यूते जिता चाहमजिते स्वपतौ स्थिते ।
+| verse_lines  = कथं द्यूते जिता चाहमजिते स्वपतौ स्थिते ।;समानधर्मिणीमाहुर्भार्यां यस्माद् विपश्चितः ॥ ३१८॥
 | verse_line2  = समानधर्मिणीमाहुर्भार्यां यस्माद् विपश्चितः ॥ ३१८॥
 }}
@@ Line 27,547: / Line 30,594: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सहैव कर्म कर्तव्यं पतौ दासे हि भार्यया ।
+| verse_lines  = सहैव कर्म कर्तव्यं पतौ दासे हि भार्यया ।;दासीत्वं न पृथङ् मे स्याज्जितेऽपि हि पतौ ततः ॥ ३१९॥
 | verse_line2  = दासीत्वं न पृथङ् मे स्याज्जितेऽपि हि पतौ ततः ॥ ३१९॥
 }}
@@ Line 27,556: / Line 30,604: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्ता अपि भीष्माद्याः कल्यावेशेन मोहिताः ।
+| verse_lines  = इत्युक्ता अपि भीष्माद्याः कल्यावेशेन मोहिताः ।;पृच्छ धर्मजमित्युक्त्वा तूष्णीमेव बभूविरे ॥ ३२०॥
 | verse_line2  = पृच्छ धर्मजमित्युक्त्वा तूष्णीमेव बभूविरे ॥ ३२०॥
 }}
@@ Line 27,565: / Line 30,614: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनप्रतीपं हि न कश्चिदशकत् तदा ।
+| verse_lines  = दुर्योधनप्रतीपं हि न कश्चिदशकत् तदा ।;उवाच विदुरस्तत्र न धर्मोऽयमिति स्फुटम् ॥ ३२१॥
 | verse_line2  = उवाच विदुरस्तत्र न धर्मोऽयमिति स्फुटम् ॥ ३२१॥
 }}
@@ Line 27,574: / Line 30,624: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न तस्य वाचं जग्राह धृतराष्ट्रः सहात्मजः ।
+| verse_lines  = न तस्य वाचं जग्राह धृतराष्ट्रः सहात्मजः ।;ऊर्ध्वबाहुः स चुक्रोश देवानां ख्यापयंस्तदा ॥ ३२२॥
 | verse_line2  = ऊर्ध्वबाहुः स चुक्रोश देवानां ख्यापयंस्तदा ॥ ३२२॥
 }}
@@ Line 27,583: / Line 30,634: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वाशक्तिं द्रौपदीं चाऽह जिता नैवासि धर्मतः ।
+| verse_lines  = स्वाशक्तिं द्रौपदीं चाऽह जिता नैवासि धर्मतः ।;अधर्मो हि महानेतां सभामाक्रम्य तिष्ठति ॥ ३२३॥
 | verse_line2  = अधर्मो हि महानेतां सभामाक्रम्य तिष्ठति ॥ ३२३॥
 }}
@@ Line 27,592: / Line 30,644: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं तु विदुरेणोक्ते विकर्णः पापकोऽपि सन् ।
+| verse_lines  = एवं तु विदुरेणोक्ते विकर्णः पापकोऽपि सन् ।;आह डम्भार्थमेवात्र धर्मवित्त्वं प्रकाशयन् ।;अधर्म एवायमिति कर्णोऽथैनमभर्त्सयत् ॥ ३२४॥
 | verse_line2  = आह डम्भार्थमेवात्र धर्मवित्त्वं प्रकाशयन् ।
 }}
@@ Line 27,601: / Line 30,654: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा भीमः क्लिश्यमानां तु कृष्णां धर्मात्ययं धर्मराजे च दृष्ट्वा ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा भीमः क्लिश्यमानां तु कृष्णां धर्मात्ययं धर्मराजे च दृष्ट्वा ।;राजा शास्यो युवराजेन धर्माच्चलन् यस्माद् वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३२५॥
 | verse_line2  = राजा शास्यो युवराजेन धर्माच्चलन् यस्माद् वाक्यमिदं बभाषे ॥ ३२५॥
 }}
@@ Line 27,610: / Line 30,664: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इमां न्यस्तवतो द्यूते धक्षणीयौ हि ते भुजौ ।
+| verse_lines  = इमां न्यस्तवतो द्यूते धक्षणीयौ हि ते भुजौ ।;नैवमित्यर्जुनोऽवादीत् तमाहाथ वृकोदरः ॥ ३२६॥
 | verse_line2  = नैवमित्यर्जुनोऽवादीत् तमाहाथ वृकोदरः ॥ ३२६॥
 }}
@@ Line 27,619: / Line 30,674: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वक्तव्यं नतु कर्तव्यं तस्मान्नहि मया कृतम् ।
+| verse_lines  = वक्तव्यं नतु कर्तव्यं तस्मान्नहि मया कृतम् ।;उत्तमे वचसा शिक्षा मध्यमेऽर्थापहारणम् ।;अधमे देहदण्डश्च तस्माद् वाच्यो युधिष्ठिरः ॥ ३२७॥
 | verse_line2  = उत्तमे वचसा शिक्षा मध्यमेऽर्थापहारणम् ।
 }}
@@ Line 27,628: / Line 30,684: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ कर्णोऽब्रवीत् कृष्णामपतिर्ह्यसि शोभने ।
+| verse_lines  = अथ कर्णोऽब्रवीत् कृष्णामपतिर्ह्यसि शोभने ।;धार्तराष्ट्रगृहं याहीत्यथ दुर्योधनोऽवदत् ।;परस्परविरोधार्थं पाण्डवानामिदं वचः ॥ ३२८॥
 | verse_line2  = धार्तराष्ट्रगृहं याहीत्यथ दुर्योधनोऽवदत् ।
 }}
@@ Line 27,637: / Line 30,694: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरो दुःखहेतुस्तवैको यद्येनमन्ये न गुरुर्न एषः ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरो दुःखहेतुस्तवैको यद्येनमन्ये न गुरुर्न एषः ।;इति ब्रूयुरथवा भीमपार्थावेकोऽपिवा भीम इहोत्सृजे त्वाम् ॥ ३२९॥
 | verse_line2  = इति ब्रूयुरथवा भीमपार्थावेकोऽपिवा भीम इहोत्सृजे त्वाम् ॥ ३२९॥
 }}
@@ Line 27,646: / Line 30,704: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त ऊचे पवमानसूनुः पूज्योऽस्माकं धर्मजोऽसंशयेन ।
+| verse_lines  = इत्युक्त ऊचे पवमानसूनुः पूज्योऽस्माकं धर्मजोऽसंशयेन ।;गुरुश्चाहं वोऽखिलानां यतो हि बलज्येष्ठं क्षत्रमाहुर्महान्तः ॥ ३३०॥
 | verse_line2  = गुरुश्चाहं वोऽखिलानां यतो हि बलज्येष्ठं क्षत्रमाहुर्महान्तः ॥ ३३०॥
 }}
@@ Line 27,655: / Line 30,714: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलज्यैष्ठ्ये यदि वः संशयः स्यादुत्तिष्ठध्वं सर्व एवाद्य वीराः ।
+| verse_lines  = बलज्यैष्ठ्ये यदि वः संशयः स्यादुत्तिष्ठध्वं सर्व एवाद्य वीराः ।;मृद्गामि वः पादतलेन सर्वान् सहानुबन्धान् यश्च मां योद्धुकामः ॥ ३३१॥
 | verse_line2  = मृद्गामि वः पादतलेन सर्वान् सहानुबन्धान् यश्च मां योद्धुकामः ॥ ३३१॥
 }}
@@ Line 27,664: / Line 30,724: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ब्रुवन् समुत्थितो नदन् वृकोदरो यदा ।
+| verse_lines  = इति ब्रुवन् समुत्थितो नदन् वृकोदरो यदा ।;विघूर्णिता सभाऽखिला भयान्नचाऽह किञ्चन(कश्चन) ॥ ३३२॥
 | verse_line2  = विघूर्णिता सभाऽखिला भयान्नचाऽह किञ्चन(कश्चन) ॥ ३३२॥
 }}
@@ Line 27,673: / Line 30,734: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मो द्रोणो विदुराद्याः क्षमस्व सर्वं त्वयोक्तं सत्यमित्येव हस्तौ ।
+| verse_lines  = भीष्मो द्रोणो विदुराद्याः क्षमस्व सर्वं त्वयोक्तं सत्यमित्येव हस्तौ ।;गृहीत्वैनं स्थापयामासुरस्मिन् स्थिते शान्तिं चाऽपिरे धार्तराष्ट्राः ॥ ३३३॥
 | verse_line2  = गृहीत्वैनं स्थापयामासुरस्मिन् स्थिते शान्तिं चाऽपिरे धार्तराष्ट्राः ॥ ३३३॥
 }}
@@ Line 27,682: / Line 30,744: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवारितो धर्मजेन गुरुभिश्चापरैस्तदा ।
+| verse_lines  = निवारितो धर्मजेन गुरुभिश्चापरैस्तदा ।;माननार्थं गुरूणां तु न भीमस्तान् जघान ह ॥ ३३४॥
 | verse_line2  = माननार्थं गुरूणां तु न भीमस्तान् जघान ह ॥ ३३४॥
 }}
@@ Line 27,691: / Line 30,754: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न चात्यवर्तत(न चातिवर्तते) ज्येष्ठं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
+| verse_lines  = न चात्यवर्तत(न चातिवर्तते) ज्येष्ठं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।;तेषां पापाभिवृद्ध्यर्थं ज्येष्ठवृत्तिं च दर्शयन् ॥ ३३५॥
 | verse_line2  = तेषां पापाभिवृद्ध्यर्थं ज्येष्ठवृत्तिं च दर्शयन् ॥ ३३५॥
 }}
@@ Line 27,700: / Line 30,764: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ दुर्योधनः पापो भीमसेनस्य पश्यतः ।
+| verse_lines  = अथ दुर्योधनः पापो भीमसेनस्य पश्यतः ।;ऊरुं सन्दर्शयामास कृष्णायै भीम आह तम् ॥ ३३६॥
 | verse_line2  = ऊरुं सन्दर्शयामास कृष्णायै भीम आह तम् ॥ ३३६॥
 }}
@@ Line 27,709: / Line 30,774: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तवोरुमेनं गदयोरुवेगया बिभेत्स्य इत्येव पुनः सुयोधनः ।
+| verse_lines  = तवोरुमेनं गदयोरुवेगया बिभेत्स्य इत्येव पुनः सुयोधनः ।;ऊचे नान्यद् भवतामस्ति वित्तं द्यूते कृष्णं स्थापयध्वं पणाय ॥ ३३७॥
 | verse_line2  = ऊचे नान्यद् भवतामस्ति वित्तं द्यूते कृष्णं स्थापयध्वं पणाय ॥ ३३७॥
 }}
@@ Line 27,718: / Line 30,784: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाब्रवीद् वृकोदरः कृतेऽवमानने हरेः ।
+| verse_lines  = अथाब्रवीद् वृकोदरः कृतेऽवमानने हरेः ।;निपात्य भूतले हि ते शिरो मृदिष्य इत्यलम् ॥ ३३८॥
 | verse_line2  = निपात्य भूतले हि ते शिरो मृदिष्य इत्यलम् ॥ ३३८॥
 }}
@@ Line 27,727: / Line 30,794: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स वध्य एव मे सदा परोक्षतोऽपि यो हरिम् ।
+| verse_lines  = स वध्य एव मे सदा परोक्षतोऽपि यो हरिम् ।;विनिन्दयेदिति ध्रुवं प्रतिश्रुतं(प्रतिश्रवं) हि मारुतेः ॥ ३३९॥
 | verse_line2  = विनिन्दयेदिति ध्रुवं प्रतिश्रुतं(प्रतिश्रवं) हि मारुतेः ॥ ३३९॥
 }}
@@ Line 27,736: / Line 30,804: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च पापवृद्धये तदैव नो जघान तम् ।
+| verse_lines  = पुनश्च पापवृद्धये तदैव नो जघान तम् ।;विकर्तनात्मजः पुनर्जगाद सोमकात्मजाम् ॥ ३४०॥
 | verse_line2  = विकर्तनात्मजः पुनर्जगाद सोमकात्मजाम् ॥ ३४०॥
 }}
@@ Line 27,745: / Line 30,814: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रयाहि भूभृतो हि नो गृहं न सन्ति पाण्डवाः ।
+| verse_lines  = प्रयाहि भूभृतो हि नो गृहं न सन्ति पाण्डवाः ।;इतीरिते समुत्थितौ वृकोदरोऽनु चार्जुनः ॥ ३४१॥
 | verse_line2  = इतीरिते समुत्थितौ वृकोदरोऽनु चार्जुनः ॥ ३४१॥
 }}
@@ Line 27,754: / Line 30,824: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उभौ च तौ युधिष्ठिरो न्यवारयत् तथाऽपरे ।
+| verse_lines  = उभौ च तौ युधिष्ठिरो न्यवारयत् तथाऽपरे ।;ततो विषण्णयोस्तयोः सुयोधनो वचोऽब्रवीत् ॥ ३४२॥
 | verse_line2  = ततो विषण्णयोस्तयोः सुयोधनो वचोऽब्रवीत् ॥ ३४२॥
 }}
@@ Line 27,763: / Line 30,834: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुःशासनैषां वासांसि दासानां नो व्यपाकुरु ।
+| verse_lines  = दुःशासनैषां वासांसि दासानां नो व्यपाकुरु ।;इत्युक्तोऽभ्यगमत् पार्थान् स्ववासांस्यथ ते ददुः ॥ ३४३॥
 | verse_line2  = इत्युक्तोऽभ्यगमत् पार्थान् स्ववासांस्यथ ते ददुः ॥ ३४३॥
 }}
@@ Line 27,772: / Line 30,844: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते चर्मवसना(अचर्मवसना) भूत्वा तानशिष्टान् प्रकाश्य च ।
+| verse_lines  = ते चर्मवसना(अचर्मवसना) भूत्वा तानशिष्टान् प्रकाश्य च ।;निषेदुश्च क्षमायान्ते(क्षमायां ते, सभायान्ते, क्षमाया अन्ते) क्षमामालम्ब्य विस्तृताम् ॥ ३४४॥
 | verse_line2  = निषेदुश्च क्षमायान्ते(क्षमायां ते, सभायान्ते, क्षमाया अन्ते) क्षमामालम्ब्य विस्तृताम् ॥ ३४४॥
 }}
@@ Line 27,781: / Line 30,854: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनर्दुर्योधनेनोक्तः पार्थानामथ पश्यताम् ।
+| verse_lines  = पुनर्दुर्योधनेनोक्तः पार्थानामथ पश्यताम् ।;चकर्ष वासो द्रौपद्यास्तदाऽवादीद् वृकोदरः ॥ ३४५॥
 | verse_line2  = चकर्ष वासो द्रौपद्यास्तदाऽवादीद् वृकोदरः ॥ ३४५॥
 }}
@@ Line 27,790: / Line 30,864: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पापेषु पूर्वस्य तथाऽधमस्य वंशे कुरूणामुरुधर्मशीलिनाम् ।
+| verse_lines  = पापेषु पूर्वस्य तथाऽधमस्य वंशे कुरूणामुरुधर्मशीलिनाम् ।;दुःशासनस्यास्य विदार्य वक्षः पिबामि रक्तं जगतः समक्षम् ॥ ३४६॥
 | verse_line2  = दुःशासनस्यास्य विदार्य वक्षः पिबामि रक्तं जगतः समक्षम् ॥ ३४६॥
 }}
@@ Line 27,799: / Line 30,874: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विकृष्यमाणे वसने तु कृष्णा सस्मार कृष्णं सुविशेषतोऽपि ।
+| verse_lines  = विकृष्यमाणे वसने तु कृष्णा सस्मार कृष्णं सुविशेषतोऽपि ।;तदाऽन्यदासीद् वसनं च तस्या दिव्यं सुसूक्ष्मं कनकावदातम् ॥ ३४७॥
 | verse_line2  = तदाऽन्यदासीद् वसनं च तस्या दिव्यं सुसूक्ष्मं कनकावदातम् ॥ ३४७॥
 }}
@@ Line 27,808: / Line 30,884: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनःपुनश्चैव विकर्षमाणे दुःशासनेऽन्यानि च तादृशानि ।
+| verse_lines  = पुनःपुनश्चैव विकर्षमाणे दुःशासनेऽन्यानि च तादृशानि ।;बभूवुरन्तं न जगाम पापः श्रान्तो न्यषीदत् स्विन्नगात्रः सभायाम् ॥ ३४८॥
 | verse_line2  = बभूवुरन्तं न जगाम पापः श्रान्तो न्यषीदत् स्विन्नगात्रः सभायाम् ॥ ३४८॥
 }}
@@ Line 27,817: / Line 30,894: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वस्त्रोच्चये शैलनिभे प्रजाते दुर्योधनः प्राह सञ्जातकोपः ।
+| verse_lines  = वस्त्रोच्चये शैलनिभे प्रजाते दुर्योधनः प्राह सञ्जातकोपः ।;प्रवेशयेमां गृहमेव शीघ्रं किं नश्चिरेणेति सुमन्दबुद्धिः ॥ ३४९॥
 | verse_line2  = प्रवेशयेमां गृहमेव शीघ्रं किं नश्चिरेणेति सुमन्दबुद्धिः ॥ ३४९॥
 }}
@@ Line 27,826: / Line 30,904: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णा प्रतिज्ञामकरोत् तदा ।
+| verse_lines  = तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णा प्रतिज्ञामकरोत् तदा ।;भीमो दुर्योधनं हन्ता कर्णं हन्ता धनञ्जयः ।;शकुनिं त्वक्षकितवं सहदेवो वधिष्यति ॥ ३५०॥
 | verse_line2  = भीमो दुर्योधनं हन्ता कर्णं हन्ता धनञ्जयः ।
 }}
@@ Line 27,835: / Line 30,914: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्ते तत् तथेत्याह भीमसेनः सभातले ।
+| verse_lines  = इत्युक्ते तत् तथेत्याह भीमसेनः सभातले ।;प्रतिज्ञामाददे पार्थस्तां माद्रीनन्दनस्तथा ।;नकुलः प्रतिजज्ञेऽथ शाकुनेयवधं प्रति ॥ ३५१॥
 | verse_line2  = प्रतिज्ञामाददे पार्थस्तां माद्रीनन्दनस्तथा ।
 }}
@@ Line 27,844: / Line 30,924: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः सुयोधनानुजश्चकर्ष पार्षतात्मजाम् ।
+| verse_lines  = ततः सुयोधनानुजश्चकर्ष पार्षतात्मजाम् ।;गृहाय तन्निशाम्य तु क्रुधाऽऽह मारुतात्मजः ॥ ३५२॥
 | verse_line2  = गृहाय तन्निशाम्य तु क्रुधाऽऽह मारुतात्मजः ॥ ३५२॥
 }}
@@ Line 27,853: / Line 30,934: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अर्जुनार्जुन नैवात्र क्षमा मे तात रोचते ।
+| verse_lines  = अर्जुनार्जुन नैवात्र क्षमा मे तात रोचते ।;पतितस्यास्य देहस्य काष्ठविष्ठासमस्य च ।;फलानि त्रीणि शिष्यन्ते विद्या कर्म सुता इति ॥ ३५३॥
 | verse_line2  = पतितस्यास्य देहस्य काष्ठविष्ठासमस्य च ।
 }}
@@ Line 27,862: / Line 30,944: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति वेदोदितं वाक्यं न सुतो दारधर्षणे ।
+| verse_lines  = इति वेदोदितं वाक्यं न सुतो दारधर्षणे ।;दुष्टदारो नचाऽप्नोति लोकानर्द्धो हि दूषितः ।;अरक्षणाद् दूषिताया(अरक्षणाद् दूषितायां, अरक्षणे दूषितायाः) न त्यागाच्च शुभं भवेत् ॥ ३५४॥
 | verse_line2  = दुष्टदारो नचाऽप्नोति लोकानर्द्धो हि दूषितः ।
 }}
@@ Line 27,871: / Line 30,954: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतोऽद्य सानुबन्धकान् निहन्मि धार्तराष्ट्रकान् ।
+| verse_lines  = अतोऽद्य सानुबन्धकान् निहन्मि धार्तराष्ट्रकान् ।;इति ब्रुवन् व्यलोकयद् रिपून् दहन्निवौजसा ॥ ३५५॥
 | verse_line2  = इति ब्रुवन् व्यलोकयद् रिपून् दहन्निवौजसा ॥ ३५५॥
 }}
@@ Line 27,880: / Line 30,964: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ददर्श च महाघोरमादातुं परिघं रुषा ।
+| verse_lines  = ददर्श च महाघोरमादातुं परिघं रुषा ।;कर्तुं व्यवसितो बुद्ध्या निश्शेषान् धृतराष्ट्रजान् ॥ ३५६॥
 | verse_line2  = कर्तुं व्यवसितो बुद्ध्या निश्शेषान् धृतराष्ट्रजान् ॥ ३५६॥
 }}
@@ Line 27,889: / Line 30,974: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा शिवा ववाशिरे सुयोधनाग्निगेहतः ।
+| verse_lines  = तदा शिवा ववाशिरे सुयोधनाग्निगेहतः ।;तथैव तत्पितुर्गृहेऽप्यभूद् भयानकं बहु ॥ ३५७॥
 | verse_line2  = तथैव तत्पितुर्गृहेऽप्यभूद् भयानकं बहु ॥ ३५७॥
 }}
@@ Line 27,898: / Line 30,984: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निमित्तान्यतिघोराणि कुपिते मारुतात्मजे ।
+| verse_lines  = निमित्तान्यतिघोराणि कुपिते मारुतात्मजे ।;दृष्ट्वाऽऽम्बिकेयो विदुरं पप्रच्छैषां फलं द्रुतम् ॥ ३५८॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वाऽऽम्बिकेयो विदुरं पप्रच्छैषां फलं द्रुतम् ॥ ३५८॥
 }}
@@ Line 27,907: / Line 30,994: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आह तं विदुरो ज्येष्ठं क्षणेऽस्मिंस्तव पुत्रकाः ।
+| verse_lines  = आह तं विदुरो ज्येष्ठं क्षणेऽस्मिंस्तव पुत्रकाः ।;सानुबन्धा नशिष्यन्ति(न शिष्यन्ति) वृकोदरबलाहताः ॥ ३५९॥
 | verse_line2  = सानुबन्धा नशिष्यन्ति(न शिष्यन्ति) वृकोदरबलाहताः ॥ ३५९॥
 }}
@@ Line 27,916: / Line 31,004: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रीडसेऽर्भकवत् त्वं हि किं जितं किं जितं त्विति ।
+| verse_lines  = क्रीडसेऽर्भकवत् त्वं हि किं जितं किं जितं त्विति ।;अधर्मेण जितानत्र जितान् पश्यसि पाण्डवान् ॥ ३६०॥
 | verse_line2  = अधर्मेण जितानत्र जितान् पश्यसि पाण्डवान् ॥ ३६०॥
 }}
@@ Line 27,925: / Line 31,014: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रीषु द्यूतेषु वा दत्तं मदान्धेन नरेण वा ।
+| verse_lines  = स्त्रीषु द्यूतेषु वा दत्तं मदान्धेन नरेण वा ।;न दत्तमाहुर्विद्वांसस्तस्य बन्धुभिरेव च ॥ ३६१॥
 | verse_line2  = न दत्तमाहुर्विद्वांसस्तस्य बन्धुभिरेव च ॥ ३६१॥
 }}
@@ Line 27,934: / Line 31,024: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आहार्यं पुनराहुश्च तथाऽपि नतु पाण्डवैः ।
+| verse_lines  = आहार्यं पुनराहुश्च तथाऽपि नतु पाण्डवैः ।;तत् कृतं तव पुत्राणां ख्यापयद्भिरशिष्टताम् ॥ ३६२॥
 | verse_line2  = तत् कृतं तव पुत्राणां ख्यापयद्भिरशिष्टताम् ॥ ३६२॥
 }}
@@ Line 27,943: / Line 31,034: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आहाऽम्बिकेयो निमित्तानां फलं कथम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्त आहाऽम्बिकेयो निमित्तानां फलं कथम् ।;न भवेदिति स प्राह द्रुतं कृष्णा विमोच्यताम् (विमुच्यताम्) ॥ ३६३॥
 | verse_line2  = न भवेदिति स प्राह द्रुतं कृष्णा विमोच्यताम् (विमुच्यताम्) ॥ ३६३॥
 }}
@@ Line 27,952: / Line 31,044: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तोषयस्व वरैश्चैनामन्यथा ते सुतान् मृतान् ।
+| verse_lines  = तोषयस्व वरैश्चैनामन्यथा ते सुतान् मृतान् ।;विद्धि भीमेन निष्पिष्टान् माऽत्र(नात्र) ते संशयो भवेत् ॥ ३६४॥
 | verse_line2  = विद्धि भीमेन निष्पिष्टान् माऽत्र(नात्र) ते संशयो भवेत् ॥ ३६४॥
 }}
@@ Line 27,961: / Line 31,054: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णा च पाण्डवाश्चैव तपोवृद्धिमभीप्सवः ।
+| verse_lines  = कृष्णा च पाण्डवाश्चैव तपोवृद्धिमभीप्सवः ।;तपसा नैव धक्ष्यन्ति तेन जीवन्ति ते सुताः ॥ ३६५॥
 | verse_line2  = तपसा नैव धक्ष्यन्ति तेन जीवन्ति ते सुताः ॥ ३६५॥
 }}
@@ Line 27,970: / Line 31,064: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽपि यदि कृष्णां त्वं न मोचयसि ते सुतान् ।
+| verse_lines  = तथाऽपि यदि कृष्णां त्वं न मोचयसि ते सुतान् ।;हनिष्यति न सन्देहो बलेनैव वृकोदरः ॥ ३६६॥
 | verse_line2  = हनिष्यति न सन्देहो बलेनैव वृकोदरः ॥ ३६६॥
 }}
@@ Line 27,979: / Line 31,074: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितो विनिर्भर्त्स्य(विनिर्भत्स्य) पुत्रं दुःशासनं नृपः ।
+| verse_lines  = इतीरितो विनिर्भर्त्स्य(विनिर्भत्स्य) पुत्रं दुःशासनं नृपः ।;अमोचयद् वरैश्चैनां छन्दयामास पार्षतीम् ॥ ३६७॥
 | verse_line2  = अमोचयद् वरैश्चैनां छन्दयामास पार्षतीम् ॥ ३६७॥
 }}
@@ Line 27,988: / Line 31,084: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = छन्दिता सा वरैस्तेन धर्मे भागवते स्थिता ।
+| verse_lines  = छन्दिता सा वरैस्तेन धर्मे भागवते स्थिता ।;नैवाऽत्मनो वरान् वव्रे वव्रे तेषां विमोक्षणम् ॥ ३६८॥
 | verse_line2  = नैवाऽत्मनो वरान् वव्रे वव्रे तेषां विमोक्षणम् ॥ ३६८॥
 }}
@@ Line 27,997: / Line 31,094: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरस्य सभ्रातुः सराष्ट्रस्य विमोक्षणम् ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरस्य सभ्रातुः सराष्ट्रस्य विमोक्षणम् ।;ददौ नृपोऽस्या न पुनश्छन्द्यमानाऽपि साऽवृणोत् ॥ ३६९॥
 | verse_line2  = ददौ नृपोऽस्या न पुनश्छन्द्यमानाऽपि साऽवृणोत् ॥ ३६९॥
 }}
@@ Line 28,006: / Line 31,104: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भर्तुर्विष्णोश्च नान्यस्माद् वरस्वीकार इष्यते ।
+| verse_lines  = भर्तुर्विष्णोश्च नान्यस्माद् वरस्वीकार इष्यते ।;एवं हि भगवद्धर्मस्तस्मात् सा नावृणोत् परम् ॥ ३७०॥
 | verse_line2  = एवं हि भगवद्धर्मस्तस्मात् सा नावृणोत् परम् ॥ ३७०॥
 }}
@@ Line 28,015: / Line 31,114: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अधर्मतो हृतत्वात्तु तद् दानं न वरो भवेत् ।
+| verse_lines  = अधर्मतो हृतत्वात्तु तद् दानं न वरो भवेत् ।;इति मत्वा पाण्डवानां वव्रे कृष्णा विमोक्षणम् ॥ ३७१॥
 | verse_line2  = इति मत्वा पाण्डवानां वव्रे कृष्णा विमोक्षणम् ॥ ३७१॥
 }}
@@ Line 28,024: / Line 31,124: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्वशुरादैहिकवराः क्षत्रियायास्त्रयो यतः ।
+| verse_lines  = श्वशुरादैहिकवराः क्षत्रियायास्त्रयो यतः ।;उक्ताः शतं च विप्राया धर्मे भागवते ततः ।;हेतुनाऽनेन वव्रे सा नान्यत् किञ्चिदतः परम् ॥ ३७२॥
 | verse_line2  = उक्ताः शतं च विप्राया धर्मे भागवते ततः ।
 }}
@@ Line 28,033: / Line 31,134: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो विमुक्ताः प्रययुश्च पार्था गुरून् प्रणम्य स्वपुरं सकृष्णाः ।
+| verse_lines  = ततो विमुक्ताः प्रययुश्च पार्था गुरून् प्रणम्य स्वपुरं सकृष्णाः ।;दुर्योधनानन्तरजो जगाद तातं निजं पापकृतां प्रधानः ॥ ३७३॥
 | verse_line2  = दुर्योधनानन्तरजो जगाद तातं निजं पापकृतां प्रधानः ॥ ३७३॥
 }}
@@ Line 28,042: / Line 31,144: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तपाण्डवश्रियं समागतामहो पुनः ।
+| verse_lines  = समस्तपाण्डवश्रियं समागतामहो पुनः ।;व्यमोचयो वृकोदराद् वधश्च नो ध्रुवो भवेत् ॥ ३७४॥
 | verse_line2  = व्यमोचयो वृकोदराद् वधश्च नो ध्रुवो भवेत् ॥ ३७४॥
 }}
@@ Line 28,051: / Line 31,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतः पुनश्च पाण्डवान् समाह्वयस्व(समानयस्व) नः कृते ।
+| verse_lines  = अतः पुनश्च पाण्डवान् समाह्वयस्व(समानयस्व) नः कृते ।;पुनश्च देवनं भवेज्जिता वनं प्रयान्तु च ॥ ३७५॥
 | verse_line2  = पुनश्च देवनं भवेज्जिता वनं प्रयान्तु च ॥ ३७५॥
 }}
@@ Line 28,060: / Line 31,164: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनोक्तः स तदा राजा पाण्डवान् पुनराह्वयत् ।
+| verse_lines  = तेनोक्तः स तदा राजा पाण्डवान् पुनराह्वयत् ।;पुनः पित्रा समाहूतो देवनाय युधिष्ठिरः ।;भ्रातृभिर्वार्यमाणोऽपि कृष्णया चाऽगमत् सभाम् ॥ ३७६॥
 | verse_line2  = पुनः पित्रा समाहूतो देवनाय युधिष्ठिरः ।
 }}
@@ Line 28,069: / Line 31,174: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वादशाब्दं वने वासमज्ञातत्वेन वत्सरम् ।
+| verse_lines  = द्वादशाब्दं वने वासमज्ञातत्वेन वत्सरम् ।;वासं प्रसिद्धनृपतेः पुरे नैवातिदूरतः ॥ ३७७॥
 | verse_line2  = वासं प्रसिद्धनृपतेः पुरे नैवातिदूरतः ॥ ३७७॥
 }}
@@ Line 28,078: / Line 31,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णायाः पाण्डवानां वा दर्शनेऽज्ञातवासिनाम् ।
+| verse_lines  = कृष्णायाः पाण्डवानां वा दर्शनेऽज्ञातवासिनाम् ।;एकस्यापि समस्तानां द्वादशाब्दं पुनर्वनम् ॥ ३७८॥
 | verse_line2  = एकस्यापि समस्तानां द्वादशाब्दं पुनर्वनम् ॥ ३७८॥
 }}
@@ Line 28,087: / Line 31,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वत्सराज्ञातवासं च त्यागेऽप्युक्तविधेस्तथा ।
+| verse_lines  = वत्सराज्ञातवासं च त्यागेऽप्युक्तविधेस्तथा ।;दुर्योधनः पणं चक्रे बुद्ध्या दुःशासनोक्तया ॥ ३७९॥
 | verse_line2  = दुर्योधनः पणं चक्रे बुद्ध्या दुःशासनोक्तया ॥ ३७९॥
 }}
@@ Line 28,096: / Line 31,204: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गान्धारेण पुनश्चाक्षहृदयज्ञेन धर्मजः ।
+| verse_lines  = गान्धारेण पुनश्चाक्षहृदयज्ञेन धर्मजः ।;पराजितो वनं यातुमैच्छत् सभ्रातृको यदा ॥ ३८०॥
 | verse_line2  = पराजितो वनं यातुमैच्छत् सभ्रातृको यदा ॥ ३८०॥
 }}
@@ Line 28,105: / Line 31,214: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा ननर्त पापकृत् सुयोधनानुजो हसन् ।
+| verse_lines  = तदा ननर्त पापकृत् सुयोधनानुजो हसन् ।;वदंश्च मारुतात्मजं पुनःपुनश्च गौरिति ॥ ३८१॥
 | verse_line2  = वदंश्च मारुतात्मजं पुनःपुनश्च गौरिति ॥ ३८१॥
 }}
@@ Line 28,114: / Line 31,224: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाच च(स) पुनः कृष्णां नृत्यन्नेव सभातले ।
+| verse_lines  = उवाच च(स) पुनः कृष्णां नृत्यन्नेव सभातले ।;अपतिर्ह्यसि कल्याणि गच्छ दुर्योधनालयम् ॥ ३८२॥
 | verse_line2  = अपतिर्ह्यसि कल्याणि गच्छ दुर्योधनालयम् ॥ ३८२॥
 }}
@@ Line 28,123: / Line 31,234: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतेऽखिलाः षण्ढ(ड)तिलास्तमोऽन्धमं प्राप्ता नचैषां पुनरुत्थितिः स्यात् ।
+| verse_lines  = एतेऽखिलाः षण्ढ(ड)तिलास्तमोऽन्धमं प्राप्ता नचैषां पुनरुत्थितिः स्यात् ।;इति ब्रुवाणोऽनुचकार भीमं तदाऽहसन् धार्तराष्ट्राश्च सर्वे ॥ ३८३॥
 | verse_line2  = इति ब्रुवाणोऽनुचकार भीमं तदाऽहसन् धार्तराष्ट्राश्च सर्वे ॥ ३८३॥
 }}
@@ Line 28,132: / Line 31,244: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽकरोद् भीमसेनः प्रतिज्ञां हन्ताऽस्मि वो ह्यखिलान् सङ्गरेऽहम् ।
+| verse_lines  = तदाऽकरोद् भीमसेनः प्रतिज्ञां हन्ताऽस्मि वो ह्यखिलान् सङ्गरेऽहम् ।;इतीरिते शरणं द्रोणमेव जग्मुः समस्ता धृतराष्ट्रपुत्राः ॥ ३८४॥
 | verse_line2  = इतीरिते शरणं द्रोणमेव जग्मुः समस्ता धृतराष्ट्रपुत्राः ॥ ३८४॥
 }}
@@ Line 28,141: / Line 31,254: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यत्र द्रोणस्तत्र पुत्रस्तत्र भीष्मः कृपस्तथा ।
+| verse_lines  = यत्र द्रोणस्तत्र पुत्रस्तत्र भीष्मः कृपस्तथा ।;नचात्येति गुरून् भीम इति तं शरणं ययुः ॥ ३८५॥
 | verse_line2  = नचात्येति गुरून् भीम इति तं शरणं ययुः ॥ ३८५॥
 }}
@@ Line 28,150: / Line 31,264: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अब्रवीद् धार्तराष्ट्रांश्च द्रोणो विप्रोऽपि सन्नहम् ।
+| verse_lines  = अब्रवीद् धार्तराष्ट्रांश्च द्रोणो विप्रोऽपि सन्नहम् ।;सपुत्रः सकृपः शस्त्रं ग्रहीष्ये भवतां कृते ॥ ३८६॥
 | verse_line2  = सपुत्रः सकृपः शस्त्रं ग्रहीष्ये भवतां कृते ॥ ३८६॥
 }}
@@ Line 28,159: / Line 31,274: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रक्षणे भवतां चैव कुर्यां यत्नं स्वशक्तितः ।
+| verse_lines  = रक्षणे भवतां चैव कुर्यां यत्नं स्वशक्तितः ।;नतु भीमाद् रक्षितुं वः शक्तः सत्यं ब्रवीम्यहम् ॥ ३८७॥
 | verse_line2  = नतु भीमाद् रक्षितुं वः शक्तः सत्यं ब्रवीम्यहम् ॥ ३८७॥
 }}
@@ Line 28,168: / Line 31,284: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो ययुः पाण्डवास्ते सभाया वनाय कृष्णासहिताः सुशूराः ।
+| verse_lines  = ततो ययुः पाण्डवास्ते सभाया वनाय कृष्णासहिताः सुशूराः ।;गत्याऽनुचक्रे युवसिंहखेलगतिं भीमं धार्तराष्ट्रोऽपहस्य ॥ ३८८॥
 | verse_line2  = गत्याऽनुचक्रे युवसिंहखेलगतिं भीमं धार्तराष्ट्रोऽपहस्य ॥ ३८८॥
 }}
@@ Line 28,177: / Line 31,294: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा सभाया अर्द्धनिष्क्रान्तदेहो व्यावृत्य भीमः प्राह संरक्तनेत्रः ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा सभाया अर्द्धनिष्क्रान्तदेहो व्यावृत्य भीमः प्राह संरक्तनेत्रः ।;ऊरुं तवान्यं च रणे विभेत्स्य इत्युक्त्वाऽसौ निर्गतोऽसत्सभायाः ॥ ३८९॥
 | verse_line2  = ऊरुं तवान्यं च रणे विभेत्स्य इत्युक्त्वाऽसौ निर्गतोऽसत्सभायाः ॥ ३८९॥
 }}
@@ Line 28,186: / Line 31,304: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रयाताननु तान् कुन्ती प्रययौ पुत्रगृद्धिनी ।
+| verse_lines  = प्रयाताननु तान् कुन्ती प्रययौ पुत्रगृद्धिनी ।;रोरुद्यमानां विदुरः स्थापयामास तां गृहे ।;प्रणम्य तां ययुः पार्थाः सकृष्णाः शीघ्रगामिनः ॥ ३९०॥
 | verse_line2  = रोरुद्यमानां विदुरः स्थापयामास तां गृहे ।
 }}
@@ Line 28,195: / Line 31,314: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरोऽवाग्वदनो ययौ न क्रोधचक्षुषा ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरोऽवाग्वदनो ययौ न क्रोधचक्षुषा ।;दहेयं कौरवान् सर्वानिति कारुणिको नृपः ॥ ३९१॥
 | verse_line2  = दहेयं कौरवान् सर्वानिति कारुणिको नृपः ॥ ३९१॥
 }}
@@ Line 28,204: / Line 31,324: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उद्धृत्य बाहू प्रययौ बाहुषाली वृकोदरः ।
+| verse_lines  = उद्धृत्य बाहू प्रययौ बाहुषाली वृकोदरः ।;आभ्यामेवाखिलाञ्छत्रूञ्छक्तो हन्तुमहं त्विति ॥ ३९२॥
 | verse_line2  = आभ्यामेवाखिलाञ्छत्रूञ्छक्तो हन्तुमहं त्विति ॥ ३९२॥
 }}
@@ Line 28,213: / Line 31,334: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अबद्धकेशा प्रययौ द्रौपदी सा सभातलात् ।
+| verse_lines  = अबद्धकेशा प्रययौ द्रौपदी सा सभातलात् ।;मुक्तकेशा भविष्यन्ति धार्तराष्ट्रस्त्रियस्त्विति ॥ ३९३॥
 | verse_line2  = मुक्तकेशा भविष्यन्ति धार्तराष्ट्रस्त्रियस्त्विति ॥ ३९३॥
 }}
@@ Line 28,222: / Line 31,344: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वर्षन् पांसून् ययौ पार्थ इत्थं शत्रुषु सायकान् ।
+| verse_lines  = वर्षन् पांसून् ययौ पार्थ इत्थं शत्रुषु सायकान् ।;वर्षयानीत्यभिप्रायः परमास्त्रविदां वरः ॥ ३९४॥
 | verse_line2  = वर्षयानीत्यभिप्रायः परमास्त्रविदां वरः ॥ ३९४॥
 }}
@@ Line 28,231: / Line 31,354: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यमाववाङ्मुखौ यातौ नावयोः शत्रवो मुखम् ।
+| verse_lines  = यमाववाङ्मुखौ यातौ नावयोः शत्रवो मुखम् ।;पश्यन्त्वस्यामवस्थायामित्येव धृतचेतसौ ॥ ३९५॥
 | verse_line2  = पश्यन्त्वस्यामवस्थायामित्येव धृतचेतसौ ॥ ३९५॥
 }}
@@ Line 28,240: / Line 31,364: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रेतसंस्कारसूक्तानि पठन् धौम्योऽग्रतो ययौ ।
+| verse_lines  = प्रेतसंस्कारसूक्तानि पठन् धौम्योऽग्रतो ययौ ।;हतेषु धार्तराष्ट्रेषु मया कार्याः क्रिया इति ॥ ३९६॥
 | verse_line2  = हतेषु धार्तराष्ट्रेषु मया कार्याः क्रिया इति ॥ ३९६॥
 }}
@@ Line 28,249: / Line 31,374: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तानथानुययुः सूता रथैः परिचतुर्दशैः ।
+| verse_lines  = तानथानुययुः सूता रथैः परिचतुर्दशैः ।;सूदाः पौरोगवाश्चैव भृत्या ये त्वाप्तकारिणः ॥ ३९७॥
 | verse_line2  = सूदाः पौरोगवाश्चैव भृत्या ये त्वाप्तकारिणः ॥ ३९७॥
 }}
@@ Line 28,258: / Line 31,384: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्ते जाह्नवीतीरे वने वटमुपाश्रिताः ।
+| verse_lines  = ततस्ते जाह्नवीतीरे वने वटमुपाश्रिताः ।;न्यषीदन्नागतान् दृष्ट्वा समस्तान् पुरवासिनः ॥ ३९८॥
 | verse_line2  = न्यषीदन्नागतान् दृष्ट्वा समस्तान् पुरवासिनः ॥ ३९८॥
 }}
@@ Line 28,267: / Line 31,394: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु ते सर्वजगन्निवासं नारायणं नित्यसमस्तसद्गुणम् ।
+| verse_lines  = ततस्तु ते सर्वजगन्निवासं नारायणं नित्यसमस्तसद्गुणम् ।;स्वयम्भुशर्वादिभिरर्चितं सदा भक्त्याऽस्मरन् भक्तभवापहं प्रभुम् ॥ ३९९॥
 | verse_line2  = स्वयम्भुशर्वादिभिरर्चितं सदा भक्त्याऽस्मरन् भक्तभवापहं प्रभुम् ॥ ३९९॥
 }}
@@ Line 28,282: / Line 31,410: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ आगन्तुकामान् पुरवासिनस्ते संस्थाप्य कृच्छ्रेण कुरुप्रवीराः ।
+| verse_lines  = औं ॥ आगन्तुकामान् पुरवासिनस्ते संस्थाप्य कृच्छ्रेण कुरुप्रवीराः ।;रात्रौ प्रविष्टा गहनं वनं च किर्मीरमासेदुरथो नराशम् ॥ १॥
 | verse_line2  = रात्रौ प्रविष्टा गहनं वनं च किर्मीरमासेदुरथो नराशम् ॥ १॥
 }}
@@ Line 28,291: / Line 31,420: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बकानुजोऽसौ निखिलैरजेयो वराद् गिरीशस्य निहन्तुकामः ।
+| verse_lines  = बकानुजोऽसौ निखिलैरजेयो वराद् गिरीशस्य निहन्तुकामः ।;सदारसोदर्यमभिप्रसस्रे भीमं महावृक्षगिरीन् प्रमुञ्चन् ॥ २॥
 | verse_line2  = सदारसोदर्यमभिप्रसस्रे भीमं महावृक्षगिरीन् प्रमुञ्चन् ॥ २॥
 }}
@@ Line 28,300: / Line 31,430: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स सम्प्रहारं सह तेन कृत्वा भीमो निपात्याऽशु(निहत्याऽशु) धरातले तम् ।
+| verse_lines  = स सम्प्रहारं सह तेन कृत्वा भीमो निपात्याऽशु(निहत्याऽशु) धरातले तम् ।;चक्रे मखे सङ्गरनामेधेये प्रसह्य नारायणदैवते पशुम् ॥ ३॥
 | verse_line2  = चक्रे मखे सङ्गरनामेधेये प्रसह्य नारायणदैवते पशुम् ॥ ३॥
 }}
@@ Line 28,309: / Line 31,440: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहत्य रक्षो वनमध्यसंस्थास्तदा यतीनामयुतैः समेताः ।
+| verse_lines  = निहत्य रक्षो वनमध्यसंस्थास्तदा यतीनामयुतैः समेताः ।;अशीतिसाहस्रमुनिप्रवीरैर्दशांशयुक्तैः सहिता व्यचिन्तयन् ॥ ४॥
 | verse_line2  = अशीतिसाहस्रमुनिप्रवीरैर्दशांशयुक्तैः सहिता व्यचिन्तयन् ॥ ४॥
 }}
@@ Line 28,318: / Line 31,450: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचिन्त्य तेषां भरणाय धर्मजः सम्पूज्य सूर्यस्थितमच्युतं प्रभुम् ।
+| verse_lines  = विचिन्त्य तेषां भरणाय धर्मजः सम्पूज्य सूर्यस्थितमच्युतं प्रभुम् ।;दिनेऽक्षयान्नं पिठरं तदाप रत्नादिदं कामवरान्नदं च ॥ ५॥
 | verse_line2  = दिनेऽक्षयान्नं पिठरं तदाप रत्नादिदं कामवरान्नदं च ॥ ५॥
 }}
@@ Line 28,327: / Line 31,460: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बभार तेनैव युधिष्ठिरस्तान् प्रत्येकशस्त्रिंशतदासदासिकान्(त्रिंशतिदासदासिकान्) ।
+| verse_lines  = बभार तेनैव युधिष्ठिरस्तान् प्रत्येकशस्त्रिंशतदासदासिकान्(त्रिंशतिदासदासिकान्) ।;सुवर्णपात्रेषु हि भुञ्जते ये गृहे तदीये बहुकोटिदासिके ॥ ६॥
 | verse_line2  = सुवर्णपात्रेषु हि भुञ्जते ये गृहे तदीये बहुकोटिदासिके ॥ ६॥
 }}
@@ Line 28,336: / Line 31,470: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सत्सङ्गमाकाङ्क्षिण एव तेऽवसन् पार्थैः सहान्ये च मुनीन्द्रवृन्दाः ।
+| verse_lines  = सत्सङ्गमाकाङ्क्षिण एव तेऽवसन् पार्थैः सहान्ये च मुनीन्द्रवृन्दाः ।;शृण्वन्त एभ्यः परमार्थसाराः कथा वदन्तश्च पुरातनास्तथा ॥ ७॥
 | verse_line2  = शृण्वन्त एभ्यः परमार्थसाराः कथा वदन्तश्च पुरातनास्तथा ॥ ७॥
 }}
@@ Line 28,345: / Line 31,480: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं गजानां बहुकोटिवृन्दांस्तथा रथानां च हयांश्च वृन्दशः ।
+| verse_lines  = एवं गजानां बहुकोटिवृन्दांस्तथा रथानां च हयांश्च वृन्दशः ।;विसृज्य रत्नानि नरांश्च वृन्दशो वने विजह्रुर्दिवि देववत् सुखम् ॥ ८॥
 | verse_line2  = विसृज्य रत्नानि नरांश्च वृन्दशो वने विजह्रुर्दिवि देववत् सुखम् ॥ ८॥
 }}
@@ Line 28,354: / Line 31,490: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गवां च लक्षं प्रददाति नित्यशः सुवर्णभारांश्च शतं युधिष्ठिरः ।
+| verse_lines  = गवां च लक्षं प्रददाति नित्यशः सुवर्णभारांश्च शतं युधिष्ठिरः ।;सभ्रातृकोऽसौ वनमाप्य शक्रवन्मुमोद विप्रैः सहितो यथासुखम् ॥ ९॥
 | verse_line2  = सभ्रातृकोऽसौ वनमाप्य शक्रवन्मुमोद विप्रैः सहितो यथासुखम् ॥ ९॥
 }}
@@ Line 28,363: / Line 31,500: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थेषु यातेषु किमत्र कार्यमिति स्म पृष्टो विदुरोऽग्रजेन ।
+| verse_lines  = पार्थेषु यातेषु किमत्र कार्यमिति स्म पृष्टो विदुरोऽग्रजेन ।;आहूय राज्यं प्रतिपादयेति प्राहैनमाहाथ रुषाऽऽम्बिकेयः ॥ १०॥
 | verse_line2  = आहूय राज्यं प्रतिपादयेति प्राहैनमाहाथ रुषाऽऽम्बिकेयः ॥ १०॥
 }}
@@ Line 28,372: / Line 31,510: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानं प्रतीपोऽसि ममाऽत्मजानां न मे त्वया कार्यमिहास्ति किञ्चित् ।
+| verse_lines  = ज्ञानं प्रतीपोऽसि ममाऽत्मजानां न मे त्वया कार्यमिहास्ति किञ्चित् ।;यथेष्टतस्तिष्ठ वा गच्छ वेति प्रोक्तो ययौ विदुरः पाण्डुपुत्रान् ॥ ११॥
 | verse_line2  = यथेष्टतस्तिष्ठ वा गच्छ वेति प्रोक्तो ययौ विदुरः पाण्डुपुत्रान् ॥ ११॥
 }}
@@ Line 28,381: / Line 31,520: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् गते भ्रातृवियोगकर्शितः पपात भूमौ सहसैव राजा ।
+| verse_lines  = तस्मिन् गते भ्रातृवियोगकर्शितः पपात भूमौ सहसैव राजा ।;सञ्ज्ञामवाप्याऽदिशदाशु सञ्जयं जीवामि चेदाशु ममाऽनयानुजम् ॥ १२॥
 | verse_line2  = सञ्ज्ञामवाप्याऽदिशदाशु सञ्जयं जीवामि चेदाशु ममाऽनयानुजम् ॥ १२॥
 }}
@@ Line 28,390: / Line 31,530: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः सञ्जयः पाण्डवेयान् प्राप्याऽनयद् विदुरं शीघ्रमेव ।
+| verse_lines  = इतीरितः सञ्जयः पाण्डवेयान् प्राप्याऽनयद् विदुरं शीघ्रमेव ।;सोऽप्यागतः क्षिप्रमपास्तदोषो ज्येष्ठं ववन्देऽथ स चैनमाश्लिषत् ॥ १३॥
 | verse_line2  = सोऽप्यागतः क्षिप्रमपास्तदोषो ज्येष्ठं ववन्देऽथ स चैनमाश्लिषत् ॥ १३॥
 }}
@@ Line 28,399: / Line 31,540: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अङ्कं समारोप्य स मूर्ध्नि चैनमाघ्राय लेभे परमां मुदं तदा ।
+| verse_lines  = अङ्कं समारोप्य स मूर्ध्नि चैनमाघ्राय लेभे परमां मुदं तदा ।;क्षत्तारमायान्तमुदीक्ष्य सर्वे ससौबला धार्तराष्ट्रा अमर्षात् ।;सम्मन्त्र्य हन्तुं पाण्डवानामुतैकं छन्नोपधेनैव ससूतजा ययुः ॥ १४॥
 | verse_line2  = क्षत्तारमायान्तमुदीक्ष्य सर्वे ससौबला धार्तराष्ट्रा अमर्षात् ।
 }}
@@ Line 28,408: / Line 31,550: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विज्ञाय तेषां गमनं समस्तलोकान्तरात्मा परमेश्वरेश्वरः ।
+| verse_lines  = विज्ञाय तेषां गमनं समस्तलोकान्तरात्मा परमेश्वरेश्वरः ।;व्यासोऽभिगम्यावददाम्बिकेयं निवारयाऽश्वेव सुतं तवेति ॥ १५॥
 | verse_line2  = व्यासोऽभिगम्यावददाम्बिकेयं निवारयाऽश्वेव सुतं तवेति ॥ १५॥
 }}
@@ Line 28,417: / Line 31,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवाप्य पार्थानयमद्य मृत्युं सहानुबन्धो गमिता ह्यसंशयम् ।
+| verse_lines  = अवाप्य पार्थानयमद्य मृत्युं सहानुबन्धो गमिता ह्यसंशयम् ।;इतीरिते तेन निवारयेति प्रोक्तो हरिः प्राह न संवदे तैः ॥ १६॥
 | verse_line2  = इतीरिते तेन निवारयेति प्रोक्तो हरिः प्राह न संवदे तैः ॥ १६॥
 }}
@@ Line 28,426: / Line 31,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मैत्रेय आयास्यति सोऽपि वाचं शिक्षार्थमेतेष्वभिधास्यतीह ।
+| verse_lines  = मैत्रेय आयास्यति सोऽपि वाचं शिक्षार्थमेतेष्वभिधास्यतीह ।;तां चेत् करोत्येष सुतस्तवास्य भद्रं तदा स्याच्छप्स्यति त्वन्यथा सः ॥ १७॥
 | verse_line2  = तां चेत् करोत्येष सुतस्तवास्य भद्रं तदा स्याच्छप्स्यति त्वन्यथा सः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 28,435: / Line 31,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्त्वेति राजानमनन्तशक्तिर्व्यासो ययौ तत्र गतेषु तेषु ।
+| verse_lines  = उक्त्वेति राजानमनन्तशक्तिर्व्यासो ययौ तत्र गतेषु तेषु ।;सुयोधनाद्येषु हतेषु पार्थैर्भूभारहानिर्न भवेदिति प्रभुः ॥ १८॥
 | verse_line2  = सुयोधनाद्येषु हतेषु पार्थैर्भूभारहानिर्न भवेदिति प्रभुः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 28,444: / Line 31,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वाश्च चेष्टा भगवन्नियुक्ताः सदा समस्तस्य चितोऽचितश्च ।
+| verse_lines  = सर्वाश्च चेष्टा भगवन्नियुक्ताः सदा समस्तस्य चितोऽचितश्च ।;तथाऽपि विष्णुर्विनिवारयेत् क्‍वचिद् वाचा विधत्ते च जनान् विडम्बयन् ॥ १९॥
 | verse_line2  = तथाऽपि विष्णुर्विनिवारयेत् क्‍वचिद् वाचा विधत्ते च जनान् विडम्बयन् ॥ १९॥
 }}
@@ Line 28,453: / Line 31,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मैत्रेय आगादथ(आयात्) भूपतिश्च पुत्रान् समाहूय सकर्णसौबलान् ।
+| verse_lines  = मैत्रेय आगादथ(आयात्) भूपतिश्च पुत्रान् समाहूय सकर्णसौबलान् ।;सम्पूजयामास मुनिं स चाऽह दातुं राज्यं पाण्डवान् सम्प्रशंसन् ॥ २०॥
 | verse_line2  = सम्पूजयामास मुनिं स चाऽह दातुं राज्यं पाण्डवान् सम्प्रशंसन् ॥ २०॥
 }}
@@ Line 28,462: / Line 31,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विशेषतो भीमबलं शशंस किर्मीरनाशादि वदन् मुनीन्द्रः ।
+| verse_lines  = विशेषतो भीमबलं शशंस किर्मीरनाशादि वदन् मुनीन्द्रः ।;श्रुत्वाऽसहंस्तद् धृतराष्ट्रपुत्र आस्फालयामास निजोरुमुग्रः ॥ २१॥
 | verse_line2  = श्रुत्वाऽसहंस्तद् धृतराष्ट्रपुत्र आस्फालयामास निजोरुमुग्रः ॥ २१॥
 }}
@@ Line 28,471: / Line 31,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शशाप चैनं मुनिरुग्रतेजास्तवोरुभेदाय भवेत् सुयुद्धम् ।
+| verse_lines  = शशाप चैनं मुनिरुग्रतेजास्तवोरुभेदाय भवेत् सुयुद्धम् ।;इत्यूचिवान् धृतराष्ट्रानतोऽपि ययौ न चेद् राज्यदस्त्वं तथेति ।;श्रुत्वा तु किर्मीरवधं स्वपित्रा पृष्टं क्षत्रोक्तं (पृष्टक्षत्रोक्तं) सोऽत्रसद् धार्तराष्ट्रः ॥ २२॥
 | verse_line2  = इत्यूचिवान् धृतराष्ट्रानतोऽपि ययौ न चेद् राज्यदस्त्वं तथेति ।
 }}
@@ Line 28,480: / Line 31,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वने वसन्तोऽथ पृथासुतास्ते वार्तां स्वकीयां(स्वकीयां वार्तां) प्रापयामासुराशु ।
+| verse_lines  = वने वसन्तोऽथ पृथासुतास्ते वार्तां स्वकीयां(स्वकीयां वार्तां) प्रापयामासुराशु ।;कृष्णे सोऽपि द्रुतमायात् ससत्यः सम्बन्धिनो ये च पाञ्चालमुख्याः ॥ २३॥
 | verse_line2  = कृष्णे सोऽपि द्रुतमायात् ससत्यः सम्बन्धिनो ये च पाञ्चालमुख्याः ॥ २३॥
 }}
@@ Line 28,489: / Line 31,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रुद्धं कृष्णं धार्तराष्ट्राय पार्थाः क्षमापयामासुरुच्चैर्गृणन्तः ।
+| verse_lines  = क्रुद्धं कृष्णं धार्तराष्ट्राय पार्थाः क्षमापयामासुरुच्चैर्गृणन्तः ।;गुणांस्तदीयानमितान् प्रणम्य तदा रुदन्ती द्रौपदी चाऽप पादौ ।;सा पादयोः पतिता वासुदेवमस्तौत् समस्तप्रभुमात्मतन्त्रम् ॥ २४॥
 | verse_line2  = गुणांस्तदीयानमितान् प्रणम्य तदा रुदन्ती द्रौपदी चाऽप पादौ ।
 }}
@@ Line 28,498: / Line 31,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अचिन्त्यनित्याव्ययपूर्णसद्गुणार्णवैकदेहाखिलदोषदूर ।
+| verse_lines  = अचिन्त्यनित्याव्ययपूर्णसद्गुणार्णवैकदेहाखिलदोषदूर ।;रमाब्जजेरेशसुरेन्द्रपूर्ववृन्दारकाणां सतताभिवन्द्य ।;समस्तचेष्टाप्रद सर्वजीव प्रभो (सर्वजीवप्रभो) विमुक्ताश्रय सर्वसार ॥ २५॥
 | verse_line2  = रमाब्जजेरेशसुरेन्द्रपूर्ववृन्दारकाणां सतताभिवन्द्य ।
 }}
@@ Line 28,507: / Line 31,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ब्रुवन्ती सकलानुभूतं जगाद सर्वेशितुरच्युतस्य ।
+| verse_lines  = इति ब्रुवन्ती सकलानुभूतं जगाद सर्वेशितुरच्युतस्य ।;यस्याधिकानुग्रहपात्रभूता स्वयं हि शेषेशविपादिकेभ्यः ॥ २६॥
 | verse_line2  = यस्याधिकानुग्रहपात्रभूता स्वयं हि शेषेशविपादिकेभ्यः ॥ २६॥
 }}
@@ Line 28,516: / Line 31,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा समस्तं भगवान् प्रतिज्ञां चकार तेषामखिलाश्च योषाः ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा समस्तं भगवान् प्रतिज्ञां चकार तेषामखिलाश्च योषाः ।;पतीन् समालिङ्ग्य विमुक्तकेशा भीमाहतान् दर्शये नान्यथेति ।;तां सान्त्वयित्वा मधुरैः सुवाक्यैर्नारायणो वाचमिमां जगाद ॥ २७॥
 | verse_line2  = पतीन् समालिङ्ग्य विमुक्तकेशा भीमाहतान् दर्शये नान्यथेति ।
 }}
@@ Line 28,525: / Line 31,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदीहाहं स्थितो नैवं भविताऽहं त्वयोधयम् ।
+| verse_lines  = यदीहाहं स्थितो नैवं भविताऽहं त्वयोधयम् ।;साल्वराजं दुरात्मानं हतश्चासौ सुपापकृत् ॥ २८॥
 | verse_line2  = साल्वराजं दुरात्मानं हतश्चासौ सुपापकृत् ॥ २८॥
 }}
@@ Line 28,534: / Line 31,690: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्निधानेऽथ वा दूरे  कालव्यवहितेऽपि वा ।
+| verse_lines  = सन्निधानेऽथ वा दूरे  कालव्यवहितेऽपि वा ।;स्वभावाद् वा व्यवहिते वस्तुव्यवहितेऽपि वा ।;नाशक्तिर्विद्यते विष्णोर्नित्याव्यवहितत्वतः ॥ २९॥
 | verse_line2  = स्वभावाद् वा व्यवहिते वस्तुव्यवहितेऽपि वा ।
 }}
@@ Line 28,543: / Line 31,700: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽपि नरलोकस्य करोत्यनुकृतिं प्रभुः ।
+| verse_lines  = तथाऽपि नरलोकस्य करोत्यनुकृतिं प्रभुः ।;दुष्टानां दोषवृद्ध्यर्थं भीमादीनां गुणोन्नतेः ॥ ३०॥
 | verse_line2  = दुष्टानां दोषवृद्ध्यर्थं भीमादीनां गुणोन्नतेः ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 28,552: / Line 31,710: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरेऽतिवृद्धं तु राजसूयादिसम्भवम् ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरेऽतिवृद्धं तु राजसूयादिसम्भवम् ।;धर्मं च सङ्क्रामयितुं कृष्णायामनुजेषु च ॥ ३१॥
 | verse_line2  = धर्मं च सङ्क्रामयितुं कृष्णायामनुजेषु च ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 28,561: / Line 31,720: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = योग्यताक्रमतो(योग्यताक्रमशो) विष्णुरिच्छयेत्थमचीक्लृपत् ।
+| verse_lines  = योग्यताक्रमतो(योग्यताक्रमशो) विष्णुरिच्छयेत्थमचीक्लृपत् ।;एधमानद्विडित्येव विष्णोर्नाम हि वैदिकम् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = एधमानद्विडित्येव विष्णोर्नाम हि वैदिकम् ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 28,570: / Line 31,730: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयोग्यताया अधिकधर्मज्ञानादिजं फलम् ।
+| verse_lines  = स्वयोग्यताया अधिकधर्मज्ञानादिजं फलम् ।;भीष्मद्रोणाम्बिकेयादेः पार्थेष्वेव निधापितुम् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = भीष्मद्रोणाम्बिकेयादेः पार्थेष्वेव निधापितुम् ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 28,579: / Line 31,740: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च पापवृद्ध्यर्थमजो दुर्योधनादिषु ।
+| verse_lines  = पुनश्च पापवृद्ध्यर्थमजो दुर्योधनादिषु ।;व्यासोऽम्बिकासुतं प्राह पार्था मेऽभ्यधिकं(मे ह्यधिकं) प्रियाः ।;तेषां प्रवासनं चैव प्रियं न मम सर्वथा ॥ ३४॥
 | verse_line2  = व्यासोऽम्बिकासुतं प्राह पार्था मेऽभ्यधिकं(मे ह्यधिकं) प्रियाः ।
 }}
@@ Line 28,588: / Line 31,750: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति दुर्योधनादीनां पापवृद्ध्यर्थमेव सः ।
+| verse_lines  = इति दुर्योधनादीनां पापवृद्ध्यर्थमेव सः ।;प्रिया इत्येव कथनात् पाण्डवानां शुभोन्नतेः(गुणोन्नतेः) ॥ ३५॥
 | verse_line2  = प्रिया इत्येव कथनात् पाण्डवानां शुभोन्नतेः(गुणोन्नतेः) ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 28,597: / Line 31,760: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गुरुत्वाद् भीमसेनस्य क्षमा द्यूतेऽर्जुनादिनाम् ।
+| verse_lines  = गुरुत्वाद् भीमसेनस्य क्षमा द्यूतेऽर्जुनादिनाम् ।;नातिधर्मस्वरूपोऽत्र(नातिधर्मस्वरूपोऽक्षे) धर्मो भीमे निरौपधः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = नातिधर्मस्वरूपोऽत्र(नातिधर्मस्वरूपोऽक्षे) धर्मो भीमे निरौपधः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 28,606: / Line 31,770: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रौपद्या अप्यतिक्लेशात् क्षमा धर्मो महानभूत् ।
+| verse_lines  = द्रौपद्या अप्यतिक्लेशात् क्षमा धर्मो महानभूत् ।;सा हि भीममनो वेद न कार्यः शाप इत्यलम् ॥ ३७॥
 | verse_line2  = सा हि भीममनो वेद न कार्यः शाप इत्यलम् ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 28,615: / Line 31,780: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद् यथायोग्यतया हरिणा धर्मवर्धनम् ।
+| verse_lines  = तस्माद् यथायोग्यतया हरिणा धर्मवर्धनम् ।;कृतं तत्रासन्निधानकारणं केशवोऽब्रवीत् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = कृतं तत्रासन्निधानकारणं केशवोऽब्रवीत् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 28,624: / Line 31,790: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साल्वं श्रुत्वा समायान्तं (समायातं) रौक्मिणेयादयो मया ।
+| verse_lines  = साल्वं श्रुत्वा समायान्तं (समायातं) रौक्मिणेयादयो मया ।;प्रस्थापिता हि भवतां सकाशे ते ययुः पुरीम् ।;तदा साल्वोऽपि सौभेन द्वारकामर्दयद् भृशम् ॥ ३९॥
 | verse_line2  = प्रस्थापिता हि भवतां सकाशे ते ययुः पुरीम् ।
 }}
@@ Line 28,633: / Line 31,800: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रद्युम्न आशु निरगादथ सर्वसैन्यै-
+| verse_lines  = प्रद्युम्न आशु निरगादथ सर्वसैन्यै-;रन्यैश्च यादवगणैः सहितोऽनुजैश्च ।;साल्वोऽवगम्य तनयं मम तद्विमानात्;पापोऽवरुह्य रथमारुहदत्र योद्धुम् ॥ ४०॥
 | verse_line2  = रन्यैश्च यादवगणैः सहितोऽनुजैश्च ।
 }}
@@ Line 28,642: / Line 31,810: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृत्वा सुयुद्धममुना मम पुत्रकोऽसौ
+| verse_lines  = कृत्वा सुयुद्धममुना मम पुत्रकोऽसौ;अस्त्राणि तस्य विनिवार्य महास्त्रजालैः ।;दत्तं मया शरममोघमथाऽददे तं;हन्तुं नृपं कृतमतिस्त्वशृणोद् वचः खे ॥ ४१॥
 | verse_line2  = अस्त्राणि तस्य विनिवार्य महास्त्रजालैः ।
 }}
@@ Line 28,651: / Line 31,820: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नारायणेन हि पुरा मनसाऽभिक्लृप्तं
+| verse_lines  = नारायणेन हि पुरा मनसाऽभिक्लृप्तं;कृष्णावतारमुपगम्य निहन्मि साल्वम् ।;इत्येव तेन हरिणाऽपि स भार्गवेण;विद्रावितो न निहतः स्वमनोनुसारात् ॥ ४२॥
 | verse_line2  = कृष्णावतारमुपगम्य निहन्मि साल्वम् ।
 }}
@@ Line 28,660: / Line 31,830: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वध्यस्त्वया नहि ततोऽयमयं च बाणः
+| verse_lines  = वध्यस्त्वया नहि ततोऽयमयं च बाणः;चक्रायुधस्य दयितो नितराममोघः ।;मा मुञ्च तेन तमिमं विनिवर्तयेऽहं;साल्वं हृदि स्थित इतीरितमीरणेन ॥ ४३॥
 | verse_line2  = चक्रायुधस्य दयितो नितराममोघः ।
 }}
@@ Line 28,669: / Line 31,840: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा वचः स पवनस्य शरं त्वमोघं
+| verse_lines  = श्रुत्वा वचः स पवनस्य शरं त्वमोघं;सञ्जह्र आशु स च साल्वपतिः स्वसौभम् ।;आरुह्य बालकलहेन किमत्र कार्यं;कृष्णेन सङ्गर इति प्रययौ स्वदेशम् ॥ ४४॥
 | verse_line2  = सञ्जह्र आशु स च साल्वपतिः स्वसौभम् ।
 }}
@@ Line 28,678: / Line 31,850: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रद्युम्नसाम्बगदसारणचारुदेष्णाः
+| verse_lines  = प्रद्युम्नसाम्बगदसारणचारुदेष्णाः;सेनां निहत्य सह मन्त्रिगणैस्तदीयाम् ।;आह्लादिनः स्वपुरमाययुरप्यहं च;तत्रागमं सपदि तैः श्रुतवानशेषम् ॥ ४५॥
 | verse_line2  = सेनां निहत्य सह मन्त्रिगणैस्तदीयाम् ।
 }}
@@ Line 28,687: / Line 31,860: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यस्मिञ्छरे करगते विजयो ध्रुवः स्यात्
+| verse_lines  = यस्मिञ्छरे करगते विजयो ध्रुवः स्यात्;मत्तेजसा तदनुसङ्ग्रहणात् सुतान्मे ।;यातं निशम्य रिपुमात्मपुरीं च भग्नां;दृष्ट्वैव तेन तदनुव्रजनं कृतं मे ॥ ४६॥
 | verse_line2  = मत्तेजसा तदनुसङ्ग्रहणात् सुतान्मे ।
 }}
@@ Line 28,696: / Line 31,870: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं सागरोपरिगसौभगतं निशाम्य
+| verse_lines  = तं सागरोपरिगसौभगतं निशाम्य;मुक्ते च तेन मयि शस्त्रमहास्त्रवर्षे ।;तं सन्निवार्य(तत्सन्निवार्य) तु मया शरपूगविद्धो;माया युयोज मयि पापतमः स साल्वः ॥ ४७॥
 | verse_line2  = मुक्ते च तेन मयि शस्त्रमहास्त्रवर्षे ।
 }}
@@ Line 28,705: / Line 31,880: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताः क्रीडया क्षणमहं समरे निशाम्य
+| verse_lines  = ताः क्रीडया क्षणमहं समरे निशाम्य;ज्ञानास्त्रतः प्रतिविधूय बहूंश्च दैत्यान् ।;हत्वाऽऽशु तं च गिरिवर्षिणमाशु सौभं;वार्धौ न्यपातयमरीन्द्रविभिन्नबन्धम् ॥ ४८॥
 | verse_line2  = ज्ञानास्त्रतः प्रतिविधूय बहूंश्च दैत्यान् ।
 }}
@@ Line 28,714: / Line 31,890: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं स्यन्दनस्थितमथो विभुजं विधाय
+| verse_lines  = तं स्यन्दनस्थितमथो विभुजं विधाय;बाणेन तद्रथवरं गदया विभिद्य ।;चक्रेण तस्य च शिरो विनिकृत्य धातृ-;शर्वादिभिः प्रतिनुतः स्वपुरीमगां च ॥ ४९॥
 | verse_line2  = बाणेन तद्रथवरं गदया विभिद्य ।
 }}
@@ Line 28,723: / Line 31,900: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मादिदं व्यसनमास हि विप्रकर्षात्
+| verse_lines  = तस्मादिदं व्यसनमास हि विप्रकर्षात्;मे कार्यतस्त्विति निगद्य पुनश्च पार्थान् ।;कृष्णां च सान्त्वयितुमत्र दिनान्युवास;सत्या च सोमकसुतामनुसान्त्वयन्ती ॥ ५०॥
 | verse_line2  = मे कार्यतस्त्विति निगद्य पुनश्च पार्थान् ।
 }}
@@ Line 28,732: / Line 31,910: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाण्डवानां च या भार्याः पुत्रा अपि हि(च) सर्वशः ।
+| verse_lines  = पाण्डवानां च या भार्याः पुत्रा अपि हि(च) सर्वशः ।;अन्वेव पाण्डवान् याता वनमत्रैव  स्थिताः(वनमत्रैव च संस्थिताः) ॥ ५१॥
 | verse_line2  = अन्वेव पाण्डवान् याता वनमत्रैव  स्थिताः(वनमत्रैव च संस्थिताः) ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 28,741: / Line 31,920: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृष्टद्युम्नस्ततः कृष्णां सान्त्वयित्वैव केशवम् ।
+| verse_lines  = धृष्टद्युम्नस्ततः कृष्णां सान्त्वयित्वैव केशवम् ।;प्रणम्य समनुज्ञातो भागिनेयैः पुरं ययौ ॥ ५२॥
 | verse_line2  = प्रणम्य समनुज्ञातो भागिनेयैः पुरं ययौ ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 28,750: / Line 31,930: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृष्टकेतुश्च भगिनीं काशिराजः सुतामपि ।
+| verse_lines  = धृष्टकेतुश्च भगिनीं काशिराजः सुतामपि ।;पुरं ययतुरादाय कुन्त्यैवान्याः सह स्थिताः ॥ ५३॥
 | verse_line2  = पुरं ययतुरादाय कुन्त्यैवान्याः सह स्थिताः ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 28,759: / Line 31,940: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्वती नकुलस्याऽसीद् भार्या पूर्वं तिलोत्तमा ।
+| verse_lines  = पार्वती नकुलस्याऽसीद् भार्या पूर्वं तिलोत्तमा ।;पूर्वोक्ते चैव यमयोर्भार्ये कुन्त्या हि वारिताः ॥ ५४॥
 | verse_line2  = पूर्वोक्ते चैव यमयोर्भार्ये कुन्त्या हि वारिताः ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 28,768: / Line 31,950: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुभद्रामभिमन्युं च रथमारोप्य केशवः(काञ्चनम्) ।
+| verse_lines  = सुभद्रामभिमन्युं च रथमारोप्य केशवः(काञ्चनम्) ।;पाण्डवानभ्यनुज्ञाय सभार्यः स्वपुरीं ययौ ॥ ५५॥
 | verse_line2  = पाण्डवानभ्यनुज्ञाय सभार्यः स्वपुरीं ययौ ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 28,777: / Line 31,960: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कञ्चित् कालं द्रौपदेया उष्य पाञ्चालके पुरे ।
+| verse_lines  = कञ्चित् कालं द्रौपदेया उष्य पाञ्चालके पुरे ।;ययुर्द्वारवतीमेव(ययुर्द्वारावतीमेव) तत्रोषुः कृष्णलालिताः(कृष्णपालिताः) ॥ ५६॥
 | verse_line2  = ययुर्द्वारवतीमेव(ययुर्द्वारावतीमेव) तत्रोषुः कृष्णलालिताः(कृष्णपालिताः) ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 28,786: / Line 31,970: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः परं धर्मराजो निर्विण्णः स्वकृतेन ह ।
+| verse_lines  = ततः परं धर्मराजो निर्विण्णः स्वकृतेन ह ।;भ्रातृभार्यापदे कृष्णां स्थापयामास सर्वदा ॥ ५७॥
 | verse_line2  = भ्रातृभार्यापदे कृष्णां स्थापयामास सर्वदा ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 28,795: / Line 31,980: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऊषुर्वने च ते पार्था मुनिशेषान्नभोजिनः ।
+| verse_lines  = ऊषुर्वने च ते पार्था मुनिशेषान्नभोजिनः ।;भुक्तवत्स्वेवानुजेषु भुङ्क्ते राजा युधिष्ठिरः ॥ ५८॥
 | verse_line2  = भुक्तवत्स्वेवानुजेषु भुङ्क्ते राजा युधिष्ठिरः ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 28,804: / Line 31,990: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अलङ्घ्यत्वात् तदाज्ञाया अनुजाः पूर्वभोजिनः ।
+| verse_lines  = अलङ्घ्यत्वात् तदाज्ञाया अनुजाः पूर्वभोजिनः ।;तस्यानन्तरमेवैका भुङ्क्ते सा पार्षतात्मजा ॥ ५९॥
 | verse_line2  = तस्यानन्तरमेवैका भुङ्क्ते सा पार्षतात्मजा ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 28,813: / Line 32,000: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं सदा विष्णुपरायणानां तत्प्रार्पणान्नैकभुजां(तत्प्रापणान्नैकभुजां) प्रयातः ।
+| verse_lines  = एवं सदा विष्णुपरायणानां तत्प्रार्पणान्नैकभुजां(तत्प्रापणान्नैकभुजां) प्रयातः ।;संवत्सरस्तत्र जगाद कृष्णा भीमाज्ञया धर्मराजं सुवेत्त्री ॥ ६०॥
 | verse_line2  = संवत्सरस्तत्र जगाद कृष्णा भीमाज्ञया धर्मराजं सुवेत्त्री ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 28,822: / Line 32,010: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतिमार्दवयुक्तत्वाद् धर्मराजश्चतुर्दशे ।
+| verse_lines  = अतिमार्दवयुक्तत्वाद् धर्मराजश्चतुर्दशे ।;अपि वर्षे गुरुभयाद् राज्यं नेच्छेदिति प्रभुः ।;मारुतिः प्रेषयामास कृष्णां प्रस्तावहेतवे ॥ ६१॥
 | verse_line2  = अपि वर्षे गुरुभयाद् राज्यं नेच्छेदिति प्रभुः ।
 }}
@@ Line 28,831: / Line 32,020: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षमा सर्वत्र धर्मो न पापहेतुश्च दुर्जने ।
+| verse_lines  = क्षमा सर्वत्र धर्मो न पापहेतुश्च दुर्जने ।;राज्ञां सामर्थ्ययुक्तानामिति संस्थाप्य शास्त्रतः ॥ ६२॥
 | verse_line2  = राज्ञां सामर्थ्ययुक्तानामिति संस्थाप्य शास्त्रतः ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 28,840: / Line 32,030: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हत्वा चतुर्दशे वर्षे धार्तराष्ट्रानराज्यदान् ।
+| verse_lines  = हत्वा चतुर्दशे वर्षे धार्तराष्ट्रानराज्यदान् ।;कर्तुं राज्यं पुरो गन्ता भवानीत्यग्रजेन ह ॥ ६३॥
 | verse_line2  = कर्तुं राज्यं पुरो गन्ता भवानीत्यग्रजेन ह ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 28,849: / Line 32,040: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कारयन् सत्यशपथं विवादस्य क्रमेच्छया ।
+| verse_lines  = कारयन् सत्यशपथं विवादस्य क्रमेच्छया ।;आदिशत् प्रथमं कृष्णां भीमः सा नृपमब्रवीत् ॥ ६४॥
 | verse_line2  = आदिशत् प्रथमं कृष्णां भीमः सा नृपमब्रवीत् ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 28,858: / Line 32,050: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैव क्षमा कुजनतासु नृपस्य धर्मः
+| verse_lines  = नैव क्षमा कुजनतासु नृपस्य धर्मः;तां त्वं वृथैव धृतवानसि सार्वकालम् (सर्वकालम्, सार्वकालिकी) ।;इत्युक्त आह नृपतिः परमा क्षमैव;सर्वत्र तद्विधृतमेव जगत् समस्तम् ॥ ६५॥
 | verse_line2  = तां त्वं वृथैव धृतवानसि सार्वकालम् (सर्वकालम्, सार्वकालिकी) ।
 }}
@@ Line 28,867: / Line 32,060: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्ता च सर्वजगतः सुखदुःखयोर्हि
+| verse_lines  = कर्ता च सर्वजगतः सुखदुःखयोर्हि;नारायणस्तदनुदत्तमिहास्य सर्वम् ।;तस्मान्न कोपविषयोऽस्ति कुतश्च कश्चित्;तस्मात् क्षमैव सकलेषु परोऽस्य धर्मः ॥ ६६॥
 | verse_line2  = नारायणस्तदनुदत्तमिहास्य सर्वम् ।
 }}
@@ Line 28,876: / Line 32,070: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवन्तं नृपमाह पार्षती यदि क्षमा सर्वनरेषु धर्मः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तवन्तं नृपमाह पार्षती यदि क्षमा सर्वनरेषु धर्मः ।;राज्ञा न कृत्यं न च लोकयात्रा भवेज्जगत् कापुरुषैर्विनश्येत् ॥ ६७॥
 | verse_line2  = राज्ञा न कृत्यं न च लोकयात्रा भवेज्जगत् कापुरुषैर्विनश्येत् ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 28,885: / Line 32,080: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सत्यं च विष्णुः सकलप्रवर्तको रमाविरिञ्चेशपुरस्सराश्च ।
+| verse_lines  = सत्यं च विष्णुः सकलप्रवर्तको रमाविरिञ्चेशपुरस्सराश्च ।;काष्ठादिवत् तद्वशगाः समस्तास्तथाऽपि न व्यर्थता पौरुषस्य ॥ ६८॥
 | verse_line2  = काष्ठादिवत् तद्वशगाः समस्तास्तथाऽपि न व्यर्थता पौरुषस्य ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 28,894: / Line 32,090: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाज्ञया पुरुषश्चेष्टमानश्चेष्टानुसारेण शुभाशुभस्य ।
+| verse_lines  = तदाज्ञया पुरुषश्चेष्टमानश्चेष्टानुसारेण शुभाशुभस्य ।;भोक्ता न तच्चेष्टितमन्यथा भवेत् कर्ता तस्मात् पुरुषोऽप्यस्य वश्यः ॥ ६९॥
 | verse_line2  = भोक्ता न तच्चेष्टितमन्यथा भवेत् कर्ता तस्मात् पुरुषोऽप्यस्य वश्यः ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 28,903: / Line 32,100: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वृथा यदि स्यात् पौरुषं कस्य हेतोर्विधिर्निषेधश्च समस्तवेदगः ।
+| verse_lines  = वृथा यदि स्यात् पौरुषं कस्य हेतोर्विधिर्निषेधश्च समस्तवेदगः ।;विधेर्निषेधस्य च नैव गोचरः पुमान् यदि स्याद् भवतो हि तौ हरेः ॥ ७०॥
 | verse_line2  = विधेर्निषेधस्य च नैव गोचरः पुमान् यदि स्याद् भवतो हि तौ हरेः ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 28,912: / Line 32,110: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनैव लेपश्च भवेदमुष्य पुण्येन पापेन च नैव चासौ ।
+| verse_lines  = तेनैव लेपश्च भवेदमुष्य पुण्येन पापेन च नैव चासौ ।;लिप्येत ताभ्यां परमः स्वतन्त्रः कर्ता ततः पुरुषोऽप्यस्य वश्यः ॥ ७१॥
 | verse_line2  = लिप्येत ताभ्यां परमः स्वतन्त्रः कर्ता ततः पुरुषोऽप्यस्य वश्यः ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 28,921: / Line 32,120: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितो धर्मजः कृष्णयैव निरुत्तरत्वं गमितस्त्वभर्त्सयत् ।
+| verse_lines  = इतीरितो धर्मजः कृष्णयैव निरुत्तरत्वं गमितस्त्वभर्त्सयत् ।;कुतर्कमाश्रित्य हरेरपि त्वमस्वातन्त्र्यं साधयसीति चोक्त्वा ॥ ७२॥
 | verse_line2  = कुतर्कमाश्रित्य हरेरपि त्वमस्वातन्त्र्यं साधयसीति चोक्त्वा ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 28,930: / Line 32,130: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = छलेन तेन प्रतिभर्त्सिता सा क्षमापयामास नृपं यतः स्त्री ।
+| verse_lines  = छलेन तेन प्रतिभर्त्सिता सा क्षमापयामास नृपं यतः स्त्री ।;वाचालता नातितरां हि शोभते स्त्रीणां ततः प्राह वृकोदरस्तम् ॥ ७३॥
 | verse_line2  = वाचालता नातितरां हि शोभते स्त्रीणां ततः प्राह वृकोदरस्तम् ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 28,939: / Line 32,140: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राजन् विष्णुः सर्वकर्ता न चान्यस्तत्तन्त्रमेवान्यदसौ स्वतन्त्रः ।
+| verse_lines  = राजन् विष्णुः सर्वकर्ता न चान्यस्तत्तन्त्रमेवान्यदसौ स्वतन्त्रः ।;तथाऽपि पुंसा विहितं स्वकर्म(विहितं हि कर्म) कार्यं त्याज्यं चान्यदत्यन्तयत्नात् ॥ ७४॥
 | verse_line2  = तथाऽपि पुंसा विहितं स्वकर्म(विहितं हि कर्म) कार्यं त्याज्यं चान्यदत्यन्तयत्नात् ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 28,948: / Line 32,150: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रत्यक्षमेतत् पुरुषस्य कर्म तेनानुमेया प्रेरणा केशवस्य ।
+| verse_lines  = प्रत्यक्षमेतत् पुरुषस्य कर्म तेनानुमेया प्रेरणा केशवस्य ।;स्वकर्म कृत्वा विहितं हि विष्णुना तत्प्रेरणेत्येव बुधोऽनुमन्यते ॥ ७५॥
 | verse_line2  = स्वकर्म कृत्वा विहितं हि विष्णुना तत्प्रेरणेत्येव बुधोऽनुमन्यते ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 28,957: / Line 32,160: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनैति सम्यग्गतिमस्य विष्णोर्जनोऽशुभो दैवमित्येव मत्वा ।
+| verse_lines  = तेनैति सम्यग्गतिमस्य विष्णोर्जनोऽशुभो दैवमित्येव मत्वा ।;हित्वा स्वकं कर्म गतिं च तामसीं प्रयाति तस्मात् कार्यमेव स्वकर्म ॥ ७६॥
 | verse_line2  = हित्वा स्वकं कर्म गतिं च तामसीं प्रयाति तस्मात् कार्यमेव स्वकर्म ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 28,966: / Line 32,170: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञातव्यं चैवास्य विष्णोर्वशत्वं कर्तव्यं चैवाऽत्मनः कार्यकर्म ।
+| verse_lines  = ज्ञातव्यं चैवास्य विष्णोर्वशत्वं कर्तव्यं चैवाऽत्मनः कार्यकर्म ।;प्रत्यक्षैषा कर्तृता जीवसंस्था तथाऽऽगमादनुमानाच्च सर्वम् ॥ ७७॥
 | verse_line2  = प्रत्यक्षैषा कर्तृता जीवसंस्था तथाऽऽगमादनुमानाच्च सर्वम् ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 28,975: / Line 32,180: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्णोर्वशे तन्न हेयं द्वयं च जानन् विद्वान् कुरुते कार्यकर्म ।
+| verse_lines  = विष्णोर्वशे तन्न हेयं द्वयं च जानन् विद्वान् कुरुते कार्यकर्म ।;तत्प्रेरकं विष्णुमेवाभिजानन् भवेत् प्रमाणत्रितयानुगामी ॥ ७८॥
 | verse_line2  = तत्प्रेरकं विष्णुमेवाभिजानन् भवेत् प्रमाणत्रितयानुगामी ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 28,984: / Line 32,190: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्णं प्रमाणं तत्त्रयं चाविरोधेनैकत्रस्थं तत्त्रयं चाविरोधि ।
+| verse_lines  = पूर्णं प्रमाणं तत्त्रयं चाविरोधेनैकत्रस्थं तत्त्रयं चाविरोधि ।;पृथङ् मध्यं चाप्रमाणं विरोधि स्यात् तत् तस्मात् त्रयमेकत्र कार्यम् ॥ ७९॥
 | verse_line2  = पृथङ् मध्यं चाप्रमाणं विरोधि स्यात् तत् तस्मात् त्रयमेकत्र कार्यम् ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 28,993: / Line 32,200: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अज्ञः प्रत्यक्षं त्वपहायैव दैवं मत्वा कर्तृ स्वात्मकर्म प्रजह्यात् ।
+| verse_lines  = अज्ञः प्रत्यक्षं त्वपहायैव दैवं मत्वा कर्तृ स्वात्मकर्म प्रजह्यात् ।;विद्वान् जीवं विष्णुवशे (विष्णुवशं) विदित्वा करोति कर्तव्यमजस्रमेव ॥ ८०॥
 | verse_line2  = विद्वान् जीवं विष्णुवशे (विष्णुवशं) विदित्वा करोति कर्तव्यमजस्रमेव ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 29,002: / Line 32,210: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वभावाख्या योग्यता या हठाख्या याऽनादिसिद्धा सर्वजीवेषु नित्या ।
+| verse_lines  = स्वभावाख्या योग्यता या हठाख्या याऽनादिसिद्धा सर्वजीवेषु नित्या ।;सा कारणं प्रथमं तु द्वितीयमनादिकर्मैव तथा तृतीयः ।;जीवप्रयत्नः पौरुषाख्यस्तदेतत् त्रयं विष्णोर्वशगं सर्वदैव ॥ ८१॥
 | verse_line2  = सा कारणं प्रथमं तु द्वितीयमनादिकर्मैव तथा तृतीयः ।
 }}
@@ Line 29,011: / Line 32,220: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कस्यचिन्न वशे वासुदेवः परात् परः परमोऽसौ स्वतन्त्रः ।
+| verse_lines  = स कस्यचिन्न वशे वासुदेवः परात् परः परमोऽसौ स्वतन्त्रः ।;हठश्चासौ तारतम्यस्थितो हि ब्रह्माणमारभ्य कलिश्च यावत् ।;हठाच्च कर्माणि भवन्ति कर्मजो यत्नो यतो हठकर्मप्रयोक्ता ॥ ८२॥
 | verse_line2  = हठश्चासौ तारतम्यस्थितो हि ब्रह्माणमारभ्य कलिश्च यावत् ।
 }}
@@ Line 29,020: / Line 32,230: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विना यत्नं न हठो नापि कर्म फलप्रदौ वासुदेवोऽखिलस्य ।
+| verse_lines  = विना यत्नं न हठो नापि कर्म फलप्रदौ वासुदेवोऽखिलस्य ।;स्वातन्त्र्यशक्तेर्विनियामको हि तथाऽप्येतान् सोऽप्यपेक्ष्यैव युञ्जेत् ॥ ८३॥
 | verse_line2  = स्वातन्त्र्यशक्तेर्विनियामको हि तथाऽप्येतान् सोऽप्यपेक्ष्यैव युञ्जेत् ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 29,029: / Line 32,240: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतानपेक्ष्यैव फलं ददानीत्यस्यैव सङ्कल्प इति स्वतन्त्रता ।
+| verse_lines  = एतानपेक्ष्यैव फलं ददानीत्यस्यैव सङ्कल्प इति स्वतन्त्रता ।;नास्यापगच्छेत् स हि सर्वशक्तिर्नाशक्तता क्‍वचिदस्य प्रभुत्वात् ॥ ८४॥
 | verse_line2  = नास्यापगच्छेत् स हि सर्वशक्तिर्नाशक्तता क्‍वचिदस्य प्रभुत्वात् ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 29,038: / Line 32,250: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मात् कार्यं तेन क्लृप्तं स्वकर्म तत्पूजार्थं तेन तत्प्राप्तिरेव ।
+| verse_lines  = तस्मात् कार्यं तेन क्लृप्तं स्वकर्म तत्पूजार्थं तेन तत्प्राप्तिरेव ।;अतोऽन्यथा निरयः सर्वथा स्यात् स्वकर्म विप्रस्य जपोपदेशौ ।;विष्णोर्मुखाद् विप्रजातिः प्रवृत्ता(प्रसूता) मुखोत्थितं कर्म तेनास्य सोऽदात् ॥ ८५॥
 | verse_line2  = अतोऽन्यथा निरयः सर्वथा स्यात् स्वकर्म विप्रस्य जपोपदेशौ ।
 }}
@@ Line 29,047: / Line 32,260: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बाह्वोर्जातः क्षत्रियस्तेन बाह्वोः कर्मास्य पापप्रतिवारणं हि ।
+| verse_lines  = बाह्वोर्जातः क्षत्रियस्तेन बाह्वोः कर्मास्य पापप्रतिवारणं हि ।;प्रवर्तनं साधुधर्मस्य चैव मुखस्य बाह्वोश्चातिसामीप्यतोऽस्य ।;जपोपदेशौ क्षत्रियस्यापि विष्णुश्चक्रे धर्मौ यज्ञकर्मापि विप्रे ॥ ८६॥
 | verse_line2  = प्रवर्तनं साधुधर्मस्य चैव मुखस्य बाह्वोश्चातिसामीप्यतोऽस्य ।
 }}
@@ Line 29,056: / Line 32,270: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वैश्यो यस्मादूरुजस्तेन तस्य प्रजावृद्धिस्तज्जकर्मैव धर्मः ।
+| verse_lines  = वैश्यो यस्मादूरुजस्तेन तस्य प्रजावृद्धिस्तज्जकर्मैव धर्मः ।;तत्सादृश्यात् स्थावराणां च वृद्धिः करोरूर्वोः(करयोरूर्वोः) सन्निकृष्टत्वहेतोः ।;वार्तात्मकं कर्म धर्मं चकार विष्णुस्तस्यैवाङ्घ्रिजः शूद्र उक्तः ॥ ८७॥
 | verse_line2  = तत्सादृश्यात् स्थावराणां च वृद्धिः करोरूर्वोः(करयोरूर्वोः) सन्निकृष्टत्वहेतोः ।
 }}
@@ Line 29,065: / Line 32,280: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गतिप्रधानं कर्म शुश्रूषणाख्यं सादृश्यतो हस्तपदोस्तथैव ।
+| verse_lines  = गतिप्रधानं कर्म शुश्रूषणाख्यं सादृश्यतो हस्तपदोस्तथैव ।;हस्तोद्भवं कर्म तस्यापि धर्मः सन्तानवृद्धिश्च समीपगत्वात् ॥ ८८॥
 | verse_line2  = हस्तोद्भवं कर्म तस्यापि धर्मः सन्तानवृद्धिश्च समीपगत्वात् ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 29,074: / Line 32,290: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भुजावुरो हृदयं यद् बलस्य ज्ञानस्य च स्थानमतो नृपाणाम् ।
+| verse_lines  = भुजावुरो हृदयं यद् बलस्य ज्ञानस्य च स्थानमतो नृपाणाम् ।;बलं ज्ञानं चोभयं धर्म उक्तः पाणौ कृतीनां कौशलं केवलं हि ।;तस्मात् पाण्योरूरुपदोरुपस्थितेर्विट्छूद्रकौ कर्मणां कौशलेतौ ॥ ८९॥
 | verse_line2  = बलं ज्ञानं चोभयं धर्म उक्तः पाणौ कृतीनां कौशलं केवलं हि ।
 }}
@@ Line 29,083: / Line 32,300: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राधान्यतो धर्मविशेष एष सामान्यतः सर्व एवाखिलानाम् (सर्वमेवाखिलानाम्) ।
+| verse_lines  = प्राधान्यतो धर्मविशेष एष सामान्यतः सर्व एवाखिलानाम् (सर्वमेवाखिलानाम्) ।;वयं हि देवास्तेन सर्वं हि कर्म प्रायेण नो धर्मतामेति शश्वत् ॥ ९०॥
 | verse_line2  = वयं हि देवास्तेन सर्वं हि कर्म प्रायेण नो धर्मतामेति शश्वत् ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 29,092: / Line 32,310: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतैर्धर्मैर्विष्णुना पूर्वक्लृप्तैः सर्वैर्वर्णैर्विष्णुरेवाभिपूज्यः ।
+| verse_lines  = एतैर्धर्मैर्विष्णुना पूर्वक्लृप्तैः सर्वैर्वर्णैर्विष्णुरेवाभिपूज्यः ।;तद्भक्तिरेवाखिलानां च धर्मो यथायोग्यं ज्ञानमस्यापि पूजा ॥ ९१॥
 | verse_line2  = तद्भक्तिरेवाखिलानां च धर्मो यथायोग्यं ज्ञानमस्यापि पूजा ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 29,101: / Line 32,320: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पिता गुरुः परमं दैवतं च विष्णुः सर्वेषां तेन पूज्यः स एव ।
+| verse_lines  = पिता गुरुः परमं दैवतं च विष्णुः सर्वेषां तेन पूज्यः स एव ।;तद्भक्तत्वाद् देवताश्चाभिपूज्या विशेषतस्तेषु येऽत्यन्तभक्ताः ॥ ९२॥
 | verse_line2  = तद्भक्तत्वाद् देवताश्चाभिपूज्या विशेषतस्तेषु येऽत्यन्तभक्ताः ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 29,110: / Line 32,330: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्पूजितो वासुदेवः स मुक्तिं दद्यादेवापूजितो दुःखमेव ।
+| verse_lines  = सम्पूजितो वासुदेवः स मुक्तिं दद्यादेवापूजितो दुःखमेव ।;स्वतन्त्रत्वात् सुखदुःखप्रदोऽसौ नान्यः स्वतन्त्रस्तद्वशा यत् समस्ताः ॥ ९३॥
 | verse_line2  = स्वतन्त्रत्वात् सुखदुःखप्रदोऽसौ नान्यः स्वतन्त्रस्तद्वशा यत् समस्ताः ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 29,119: / Line 32,340: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वतन्त्रत्वात् सुखसज्ज्ञानशक्तिपूर्वैर्गुणैः पूर्ण एषोऽखिलैश्च ।
+| verse_lines  = स्वतन्त्रत्वात् सुखसज्ज्ञानशक्तिपूर्वैर्गुणैः पूर्ण एषोऽखिलैश्च ।;स्वतन्त्रत्वात् सर्वदोषोज्झितश्च निस्सीमशक्तिर्हि यतः स्वतन्त्रः ॥ ९४॥
 | verse_line2  = स्वतन्त्रत्वात् सर्वदोषोज्झितश्च निस्सीमशक्तिर्हि यतः स्वतन्त्रः ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 29,128: / Line 32,350: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दोषास्पृष्टौ गुणपूर्तौ च शक्तिर्निस्सीमत्वाद् विद्यते तस्य यस्मात् ।
+| verse_lines  = दोषास्पृष्टौ गुणपूर्तौ च शक्तिर्निस्सीमत्वाद् विद्यते तस्य यस्मात् ।;एवं गुणैरखिलैश्चापि पूर्णो नारायणः पूज्यतमः स्वधर्मैः ।;अस्माकं यत् तेन नातिक्षमैव धर्मो दुष्टानां वारणं ह्येव कार्यम् ॥ ९५॥
 | verse_line2  = एवं गुणैरखिलैश्चापि पूर्णो नारायणः पूज्यतमः स्वधर्मैः ।
 }}
@@ Line 29,137: / Line 32,360: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हन्याद् दुष्टान् यः क्षत्रियः क्षत्रियांश्च विशेषतो युद्धगतान् स्मरन् हरिम् ।
+| verse_lines  = हन्याद् दुष्टान् यः क्षत्रियः क्षत्रियांश्च विशेषतो युद्धगतान् स्मरन् हरिम् ।;स्वबाहुवीर्येण च तस्य बाहू चैतन्यमात्रौ भवतः सदेहौ ॥ ९६॥
 | verse_line2  = स्वबाहुवीर्येण च तस्य बाहू चैतन्यमात्रौ भवतः सदेहौ ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 29,146: / Line 32,370: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पापाधिकांश्चैव बलाधिकांश्च हत्वा मुक्तावधिकानन्दवृद्धिः ।
+| verse_lines  = पापाधिकांश्चैव बलाधिकांश्च हत्वा मुक्तावधिकानन्दवृद्धिः ।;प्रीतिश्च विष्णोः परमैव तत्र तस्माद्धन्तव्याः पापिनः सर्वथैव ॥ ९७॥
 | verse_line2  = प्रीतिश्च विष्णोः परमैव तत्र तस्माद्धन्तव्याः पापिनः सर्वथैव ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 29,155: / Line 32,380: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ये त्वक्षधूर्ता ग्रहणं गता वा पापास्तेऽन्यैर्घातनीयाः स्वदोर्भ्याम् ।
+| verse_lines  = ये त्वक्षधूर्ता ग्रहणं गता वा पापास्तेऽन्यैर्घातनीयाः स्वदोर्भ्याम् ।;राजानं वा राजपुत्रं तथैव राजानुजं वाऽभियातं निहन्यात् ॥ ९८॥
 | verse_line2  = राजानं वा राजपुत्रं तथैव राजानुजं वाऽभियातं निहन्यात् ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 29,164: / Line 32,390: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राज्ञः पुत्रोऽप्यकृतोद्वाहको यः स घातनीयो न स्वयं वध्य एव ।
+| verse_lines  = राज्ञः पुत्रोऽप्यकृतोद्वाहको यः स घातनीयो न स्वयं वध्य एव ।;क्रूरं चान्यद् धर्मयुक्तं परैस्तत् प्रसाधनीयं क्षत्रियैर्न स्वकार्यम् ।;एवं धर्मो विहितो वेद एव वाक्यं विष्णोः पञ्चरात्रेषु तादृक् ॥ ९९॥
 | verse_line2  = क्रूरं चान्यद् धर्मयुक्तं परैस्तत् प्रसाधनीयं क्षत्रियैर्न स्वकार्यम् ।
 }}
@@ Line 29,173: / Line 32,400: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षद्यूतं निकृतिः पापमेव कृतं त्वया गर्हितं सौबलेन ।
+| verse_lines  = अक्षद्यूतं निकृतिः पापमेव कृतं त्वया गर्हितं सौबलेन ।;न कुत्रचिद् विधिरस्यास्ति तेन न तद् दत्तं द्यूतहृतं(द्यूतकृतं) वदन्ति ॥ १००॥
 | verse_line2  = न कुत्रचिद् विधिरस्यास्ति तेन न तद् दत्तं द्यूतहृतं(द्यूतकृतं) वदन्ति ॥ १००॥
 }}
@@ Line 29,182: / Line 32,410: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीतेन दत्तं द्यूतदत्तं तथैव दत्तं कामिन्यै पुनराहार्यमेव ।
+| verse_lines  = भीतेन दत्तं द्यूतदत्तं तथैव दत्तं कामिन्यै पुनराहार्यमेव ।;एवं धर्मः शाश्वतो वैदिको हि द्यूते स्त्रियां नाल्पमाहार्यमाहुः ॥ १०१॥
 | verse_line2  = एवं धर्मः शाश्वतो वैदिको हि द्यूते स्त्रियां नाल्पमाहार्यमाहुः ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 29,191: / Line 32,420: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यद्येषां वै भोग्यमल्पं(यद्येतेषां भोग्यमल्पं) तदीयं भोगेन तद्बन्धुभिस्तच्च हार्यम् ।
+| verse_lines  = यद्येषां वै भोग्यमल्पं(यद्येतेषां भोग्यमल्पं) तदीयं भोगेन तद्बन्धुभिस्तच्च हार्यम् ।;निवारणे पुरुषस्य त्वशक्तौस्तद् राज्यं न पुनराहार्यमेव ॥ १०२॥
 | verse_line2  = निवारणे पुरुषस्य त्वशक्तौस्तद् राज्यं न पुनराहार्यमेव ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 29,200: / Line 32,430: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वं धर्मनित्य(धर्मनिष्ठः)श्चाग्रजश्चेति राजन् ऋतेऽनुज्ञां न मया तत् कृतं च ।
+| verse_lines  = त्वं धर्मनित्य(धर्मनिष्ठः)श्चाग्रजश्चेति राजन् ऋतेऽनुज्ञां न मया तत् कृतं च ।;दातास्यनुज्ञां यदि तान् निहत्य त्वय्येव राज्यं स्थापयाम्यद्य सम्यक् ॥ १०३॥
 | verse_line2  = दातास्यनुज्ञां यदि तान् निहत्य त्वय्येव राज्यं स्थापयाम्यद्य सम्यक् ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 29,209: / Line 32,440: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सत्यं पापेष्वपि कर्तुं यदीच्छा तथाऽपि मासा द्वादशः नः प्रयाताः ।
+| verse_lines  = सत्यं पापेष्वपि कर्तुं यदीच्छा तथाऽपि मासा द्वादशः नः प्रयाताः ।;वेदप्रामाण्याद् वत्सरास्ते हि मासैः सहस्राब्दं सत्रमुक्तं नराणाम् ।;अज्ञातमेकं मासमुष्याऽथ शत्रून् निहत्य राज्यं प्रतिपादयामः (प्रतिपालयामः) ॥ १०४॥
 | verse_line2  = वेदप्रामाण्याद् वत्सरास्ते हि मासैः सहस्राब्दं सत्रमुक्तं नराणाम् ।
 }}
@@ Line 29,218: / Line 32,450: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मा मित्राणां तापकस्त्वं भवेथास्तथाऽमित्राणां नन्दकश्चैव राजन् ।
+| verse_lines  = मा मित्राणां तापकस्त्वं भवेथास्तथाऽमित्राणां नन्दकश्चैव राजन् ।;ज्वलस्वारीणां मूर्ध्नि मित्राणि नित्यमाह्लादयन् वासुदेवं भजस्व ॥ १०५॥
 | verse_line2  = ज्वलस्वारीणां मूर्ध्नि मित्राणि नित्यमाह्लादयन् वासुदेवं भजस्व ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 29,227: / Line 32,460: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वतन्त्रत्वं वासुदेवस्य सम्यक् प्रत्यक्षतो दृश्यते ह्यद्य राजन् ।
+| verse_lines  = स्वतन्त्रत्वं वासुदेवस्य सम्यक् प्रत्यक्षतो दृश्यते ह्यद्य राजन् ।;यस्मात् कृष्णो (प्यजयत्) व्यजयच्छङ्करादीन् जरासुतादीन् कादिवरैरजेयान् ॥ १०६॥
 | verse_line2  = यस्मात् कृष्णो (प्यजयत्) व्यजयच्छङ्करादीन् जरासुतादीन् कादिवरैरजेयान् ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 29,236: / Line 32,470: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मादीनां प्रकृतेस्तद्वशत्वं दृष्टं हि नो बहुशो व्यासदेहे ।
+| verse_lines  = ब्रह्मादीनां प्रकृतेस्तद्वशत्वं दृष्टं हि नो बहुशो व्यासदेहे ।;पाराशर्यो दिव्यदृष्टिं प्रदाय स्वातन्त्र्यं नोऽदर्शयत् सर्वलोके ॥ १०७॥
 | verse_line2  = पाराशर्यो दिव्यदृष्टिं प्रदाय स्वातन्त्र्यं नोऽदर्शयत् सर्वलोके ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 29,245: / Line 32,480: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद् राजन्नभिनिर्याहि शत्रून् हन्तुं सर्वान् भोक्तुमेवाधिराज्यम् ।
+| verse_lines  = तस्माद् राजन्नभिनिर्याहि शत्रून् हन्तुं सर्वान् भोक्तुमेवाधिराज्यम् ।;एवञ्च ते कीर्तिधर्मौ महान्तौ प्राप्यौ राजन् वासुदेवप्रसादात् ॥ १०८॥
 | verse_line2  = एवञ्च ते कीर्तिधर्मौ महान्तौ प्राप्यौ राजन् वासुदेवप्रसादात् ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 29,254: / Line 32,490: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवमुक्तोऽब्रवीद् भीमं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
+| verse_lines  = एवमुक्तोऽब्रवीद् भीमं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।;त्रयोदशाब्दस्यान्तेऽहं कुर्यामेव त्वदीरितम् ॥ १०९॥
 | verse_line2  = त्रयोदशाब्दस्यान्तेऽहं कुर्यामेव त्वदीरितम् ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 29,263: / Line 32,500: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सत्यमेतन्न सन्देहः सत्येनाऽत्मानमालभे ।
+| verse_lines  = सत्यमेतन्न सन्देहः सत्येनाऽत्मानमालभे ।;लोकापवादभीरुं मां नातोऽन्यद् वक्तुमर्हसि ॥ ११०॥
 | verse_line2  = लोकापवादभीरुं मां नातोऽन्यद् वक्तुमर्हसि ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 29,272: / Line 32,510: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तुदसे चातिवाचा मां यद्येवं भीम मां वदेः(भीम मा वद) ।
+| verse_lines  = तुदसे चातिवाचा मां यद्येवं भीम मां वदेः(भीम मा वद) ।;तदैव मेऽत्ययः कार्यो हन्तव्याश्चैव शत्रवः ।;नैतादृशैरिदानीं तु वाक्यैर्बाधितुमर्हसि ॥ १११॥
 | verse_line2  = तदैव मेऽत्ययः कार्यो हन्तव्याश्चैव शत्रवः ।
 }}
@@ Line 29,281: / Line 32,520: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मद्रोणादयोऽस्त्रज्ञा निवार्याश्च कथं युधि ।
+| verse_lines  = भीष्मद्रोणादयोऽस्त्रज्ञा निवार्याश्च कथं युधि ।;पूज्यास्ते बाहुयुद्धेन न निवार्याः कथञ्चन ॥ ११२॥
 | verse_line2  = पूज्यास्ते बाहुयुद्धेन न निवार्याः कथञ्चन ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 29,290: / Line 32,530: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्राणि जानन्नपि हि न प्रयोजयसि क्‍वचित्(प्रयोजसि न क्‍वचित्) ।
+| verse_lines  = अस्त्राणि जानन्नपि हि न प्रयोजयसि क्‍वचित्(प्रयोजसि न क्‍वचित्) ।;तस्माद् तदैव गन्तव्यं विज्ञातास्त्रे धनञ्जये ॥ ११३॥
 | verse_line2  = तस्माद् तदैव गन्तव्यं विज्ञातास्त्रे धनञ्जये ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 29,299: / Line 32,540: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो भीमसेनस्तु स्नेहभङ्गभयात् ततः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो भीमसेनस्तु स्नेहभङ्गभयात् ततः ।;नोवाच किञ्चिद् वचनं स्वाभिप्रेतमवाप्य च ॥ ११४॥
 | verse_line2  = नोवाच किञ्चिद् वचनं स्वाभिप्रेतमवाप्य च ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 29,308: / Line 32,550: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभिप्रायो हि भीमस्य निश्चयेन त्रयोदशे ।
+| verse_lines  = अभिप्रायो हि भीमस्य निश्चयेन त्रयोदशे ।;युधिष्ठिरस्य राज्यार्थं गमनार्थे प्रतिश्रवः ।;अन्यथाऽतिमृदुत्वात् स न गच्छेद् भिन्नधीः परैः ॥ ११५॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरस्य राज्यार्थं गमनार्थे प्रतिश्रवः ।
 }}
@@ Line 29,317: / Line 32,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृतकृत्ये तथा भीमे स्थिते धर्मात्मजो हि सः ।
+| verse_lines  = कृतकृत्ये तथा भीमे स्थिते धर्मात्मजो हि सः ।;भीष्मद्रोणादिविजयः कथं स्यादित्यचिन्तयत् ॥ ११६॥
 | verse_line2  = भीष्मद्रोणादिविजयः कथं स्यादित्यचिन्तयत् ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 29,326: / Line 32,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवारणं गुरूणां हि भीम इच्छति न क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = निवारणं गुरूणां हि भीम इच्छति न क्‍वचित् ।;तस्मात् ते ह्यर्जुनेनैव निवार्या इत्यचिन्तयत् ॥ ११७॥
 | verse_line2  = तस्मात् ते ह्यर्जुनेनैव निवार्या इत्यचिन्तयत् ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 29,335: / Line 32,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आपद्येव हि भीमस्तान् निवारयति नान्यथा ।
+| verse_lines  = आपद्येव हि भीमस्तान् निवारयति नान्यथा ।;एवं चिन्तासमाविष्टं विज्ञायैव युधिष्ठिरम् ॥ ११८॥
 | verse_line2  = एवं चिन्तासमाविष्टं विज्ञायैव युधिष्ठिरम् ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 29,344: / Line 32,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वज्ञः सर्वशक्तिश्च कृष्णद्वैपायनोऽगमत् ।
+| verse_lines  = सर्वज्ञः सर्वशक्तिश्च कृष्णद्वैपायनोऽगमत् ।;नृपतिं बोधयामास चिन्ताव्याकुलमानसम् ॥ ११९॥
 | verse_line2  = नृपतिं बोधयामास चिन्ताव्याकुलमानसम् ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 29,353: / Line 32,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इमं मन्त्रं वदिष्यामि येन जेष्यति फल्गुनः ।
+| verse_lines  = इमं मन्त्रं वदिष्यामि येन जेष्यति फल्गुनः ।;भीष्मद्रोणादिकान् सर्वान् तं त्वं वद धनञ्जये ॥ १२०॥
 | verse_line2  = भीष्मद्रोणादिकान् सर्वान् तं त्वं वद धनञ्जये ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 29,362: / Line 32,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त्वैवावदन्मन्त्रं सर्वदैवतदृष्टिदम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्त्वैवावदन्मन्त्रं सर्वदैवतदृष्टिदम् ।;न स्वयं ह्यवदत् पार्थे फलाधिक्यं यतो भवेत् ॥ १२१॥
 | verse_line2  = न स्वयं ह्यवदत् पार्थे फलाधिक्यं यतो भवेत् ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 29,371: / Line 32,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मद्रोणादिविजय एतावद् वीर्यमेव हि ।
+| verse_lines  = भीष्मद्रोणादिविजय एतावद् वीर्यमेव हि ।;अलं नातोऽधिकं कार्यमेतावद् योग्यमस्य च ।;फल्गुनस्येति भगवान् न स्वयं ह्यवदन्मनुम् ॥ १२२॥
 | verse_line2  = अलं नातोऽधिकं कार्यमेतावद् योग्यमस्य च ।
 }}
@@ Line 29,380: / Line 32,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गते व्यासे भगवति सर्वज्ञे सर्वकर्तरि ।
+| verse_lines  = गते व्यासे भगवति सर्वज्ञे सर्वकर्तरि ।;धर्मराजोऽवदन्मन्त्रं(अदिशन्मन्त्रं) फल्गुनाय रहस्यमुम् ॥ १२३॥
 | verse_line2  = धर्मराजोऽवदन्मन्त्रं(अदिशन्मन्त्रं) फल्गुनाय रहस्यमुम् ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 29,389: / Line 32,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाप्य फल्गुनो मन्त्रं ययौ ज्येष्ठौ प्रणम्य च ।
+| verse_lines  = तमाप्य फल्गुनो मन्त्रं ययौ ज्येष्ठौ प्रणम्य च ।;यमजौ च समाश्लिष्य गिरिमेवेन्द्रकीलकम् ।;तपश्चचार तत्रस्थः शङ्करस्थं हरिं स्मरन् ॥ १२४॥
 | verse_line2  = यमजौ च समाश्लिष्य गिरिमेवेन्द्रकीलकम् ।
 }}
@@ Line 29,398: / Line 32,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = षण्मासेऽतिगतेऽपश्यन्मूकं नामासुरं गिरौ ।
+| verse_lines  = षण्मासेऽतिगतेऽपश्यन्मूकं नामासुरं गिरौ ।;वराहरूपमायातं वधार्थं फल्गुनस्य च ॥ १२५॥
 | verse_line2  = वराहरूपमायातं वधार्थं फल्गुनस्य च ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 29,407: / Line 32,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं ज्ञात्वा फल्गुनो वीरः सज्यं कृत्वा तु गाण्डिवम् ।
+| verse_lines  = तं ज्ञात्वा फल्गुनो वीरः सज्यं कृत्वा तु गाण्डिवम् ।;चिक्षेप वज्रसमितांस्तत्काये सायकान् बहून् ॥ १२६॥
 | verse_line2  = चिक्षेप वज्रसमितांस्तत्काये सायकान् बहून् ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 29,416: / Line 32,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किरातरूपस्तमनु सभार्यश्च त्रियम्बकः ।
+| verse_lines  = किरातरूपस्तमनु सभार्यश्च त्रियम्बकः ।;स ममार हतस्ताभ्यां दानवः पापचेतनः ॥ १२७॥
 | verse_line2  = स ममार हतस्ताभ्यां दानवः पापचेतनः ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 29,425: / Line 32,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनोक्तोऽसौ मयैवायं वराहोऽनुगतोऽद्य हि ।
+| verse_lines  = तेनोक्तोऽसौ मयैवायं वराहोऽनुगतोऽद्य हि ।;तमाविध्यो यतस्त्वं हि तद् युद्ध्यस्व मया सह ॥ १२८॥
 | verse_line2  = तमाविध्यो यतस्त्वं हि तद् युद्ध्यस्व मया सह ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 29,434: / Line 32,690: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तः फल्गुनः प्राह तिष्ठ तिष्ठ न मोक्ष्यसे ।
+| verse_lines  = इत्युक्तः फल्गुनः प्राह तिष्ठ तिष्ठ न मोक्ष्यसे ।;इत्युक्त्वा तावुभौ युद्धं चक्रतुः पुरुषर्षभौ ॥ १२९॥
 | verse_line2  = इत्युक्त्वा तावुभौ युद्धं चक्रतुः पुरुषर्षभौ ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 29,443: / Line 32,700: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्राखिलानि चास्त्राणि फल्गुनस्याग्रसच्छिवः ।
+| verse_lines  = तत्राखिलानि चास्त्राणि फल्गुनस्याग्रसच्छिवः ।;ततोऽर्जुनस्तु गाण्डीवं समादायाभ्यताडयत् ॥ १३०॥
 | verse_line2  = ततोऽर्जुनस्तु गाण्डीवं समादायाभ्यताडयत् ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 29,452: / Line 32,710: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदप्यग्रसदेवासौ प्रहसन् गिरिशस्तदा ।
+| verse_lines  = तदप्यग्रसदेवासौ प्रहसन् गिरिशस्तदा ।;बाहुयुद्धं ततस्त्वासीत् तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ १३१॥
 | verse_line2  = बाहुयुद्धं ततस्त्वासीत् तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 29,461: / Line 32,720: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पिण्डीकृत्य ततो रुद्रश्चिक्षेपाथ(ध) धनञ्जयम् ।
+| verse_lines  = पिण्डीकृत्य ततो रुद्रश्चिक्षेपाथ(ध) धनञ्जयम् ।;मूर्च्छामवाप महतीं फल्गुनो रुद्रपीडितः ॥ १३२॥
 | verse_line2  = मूर्च्छामवाप महतीं फल्गुनो रुद्रपीडितः ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 29,470: / Line 32,730: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं सम्प्रार्थयामास शङ्करो गरुडध्वजम् ।
+| verse_lines  = पूर्वं सम्प्रार्थयामास शङ्करो गरुडध्वजम् ।;अवराणां वरं मत्तो येषां त्वं सम्प्रयच्छसि ।;अजेयत्वं प्रसादात् ते विजेयाः स्युर्मयाऽपि ते ॥ १३३॥
 | verse_line2  = अवराणां वरं मत्तो येषां त्वं सम्प्रयच्छसि ।
 }}
@@ Line 29,479: / Line 32,740: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तः प्रददौ विष्णुरुमाधीशाय तं वरम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तः प्रददौ विष्णुरुमाधीशाय तं वरम् ।;तेनाजयच्छ्वेतवाहं गिरिशो रणमध्यगम् ॥ १३४॥
 | verse_line2  = तेनाजयच्छ्वेतवाहं गिरिशो रणमध्यगम् ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 29,488: / Line 32,750: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = केवलान् वैष्णवान् मन्त्रान् व्यासः पार्थाय नो ददौ ।
+| verse_lines  = केवलान् वैष्णवान् मन्त्रान् व्यासः पार्थाय नो ददौ ।;एतावताऽलं भीष्मादेर्जयार्थमिति चिद्धनः ॥ १३५॥
 | verse_line2  = एतावताऽलं भीष्मादेर्जयार्थमिति चिद्धनः ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 29,497: / Line 32,760: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = केवलैर्वैष्णवैर्मन्त्रैः स्वदत्तैर्विजयावहैः ।
+| verse_lines  = केवलैर्वैष्णवैर्मन्त्रैः स्वदत्तैर्विजयावहैः ।;अतिवृद्धस्य(अभिवृद्धस्य) पार्थस्य दर्पः स्यादित्यचिन्तयत् ॥ १३६॥
 | verse_line2  = अतिवृद्धस्य(अभिवृद्धस्य) पार्थस्य दर्पः स्यादित्यचिन्तयत् ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 29,506: / Line 32,770: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थः सञ्ज्ञामवाप्याथ जयार्थ्याराधयच्छिवम् ।
+| verse_lines  = पार्थः सञ्ज्ञामवाप्याथ जयार्थ्याराधयच्छिवम् ।;व्यासोदितेन मन्त्रेण तानि पुष्पाणि तच्छिरः ॥ १३७॥
 | verse_line2  = व्यासोदितेन मन्त्रेण तानि पुष्पाणि तच्छिरः ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 29,515: / Line 32,780: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आरुहन् स तु तं ज्ञात्वा रुद्र इत्येव फल्गुनः ।
+| verse_lines  = आरुहन् स तु तं ज्ञात्वा रुद्र इत्येव फल्गुनः ।;नमश्चक्रे ततः प्रादादस्त्रं पाशुपतं शिवः ॥ १३८॥
 | verse_line2  = नमश्चक्रे ततः प्रादादस्त्रं पाशुपतं शिवः ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 29,524: / Line 32,790: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्रं तद् विष्णुदैवत्यं साधितं शङ्करेण यत् ।
+| verse_lines  = अस्त्रं तद् विष्णुदैवत्यं साधितं शङ्करेण यत् ।;तस्मात् पाशुपतं नाम स्वान्यस्त्राण्यपरे सुराः ।;ददुस्तदैव पार्थाय सर्वे प्रत्यक्षगोचराः ॥ १३९॥
 | verse_line2  = तस्मात् पाशुपतं नाम स्वान्यस्त्राण्यपरे सुराः ।
 }}
@@ Line 29,533: / Line 32,800: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इन्द्रोऽर्जुनं समागम्य प्राह प्रीतोऽस्मि तेऽनघ ।
+| verse_lines  = इन्द्रोऽर्जुनं समागम्य प्राह प्रीतोऽस्मि तेऽनघ ।;रुद्रदेहस्थितं ब्रह्म विष्ण्वाख्यं तोषितं त्वया ।;तेन लोकं ममाऽगच्छ प्रेषयामि रथं तव ॥ १४०॥
 | verse_line2  = रुद्रदेहस्थितं ब्रह्म विष्ण्वाख्यं तोषितं त्वया ।
 }}
@@ Line 29,542: / Line 32,810: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त्वा प्रययाविन्द्रस्तद्रथेन च मातलिः ।
+| verse_lines  = इत्युक्त्वा प्रययाविन्द्रस्तद्रथेन च मातलिः ।;आयात् पार्थस्तमारुह्य ययौ तातनिकेतनम् ॥ १४१॥
 | verse_line2  = आयात् पार्थस्तमारुह्य ययौ तातनिकेतनम् ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 29,551: / Line 32,820: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूजितो दैवतैः सर्वैरिन्द्रेणैव निवेशितः ।
+| verse_lines  = पूजितो दैवतैः सर्वैरिन्द्रेणैव निवेशितः ।;तेन सार्द्धमुपासीदत् तस्मिन्नैन्द्रे वरासने ॥ १४२॥
 | verse_line2  = तेन सार्द्धमुपासीदत् तस्मिन्नैन्द्रे वरासने ॥ १४२॥
 }}
@@ Line 29,560: / Line 32,830: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रीत्या समाश्लिष्य कुरुप्रवीरं शक्रो द्वितीयां तनुमात्मनः सः ।
+| verse_lines  = प्रीत्या समाश्लिष्य कुरुप्रवीरं शक्रो द्वितीयां तनुमात्मनः सः ।;ईक्षन् मुखं तस्य मुमोद सोऽपि ह्युवास तस्मिन् वत्सरान् पञ्च लोके ॥ १४३॥
 | verse_line2  = ईक्षन् मुखं तस्य मुमोद सोऽपि ह्युवास तस्मिन् वत्सरान् पञ्च लोके ॥ १४३॥
 }}
@@ Line 29,569: / Line 32,840: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्राणि तस्मा अदिशत् स वासवो महान्ति दिव्यानि तदोर्वशी तम् ।
+| verse_lines  = अस्त्राणि तस्मा अदिशत् स वासवो महान्ति दिव्यानि तदोर्वशी तम् ।;सम्प्राप्य भावेन तु मानुषेण माता कुलस्येति निराकृताऽभूत् ॥ १४४॥
 | verse_line2  = सम्प्राप्य भावेन तु मानुषेण माता कुलस्येति निराकृताऽभूत् ॥ १४४॥
 }}
@@ Line 29,578: / Line 32,850: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = षण्ढो भवेत्येव तयाऽभिशप्ते पार्थे शक्रोऽनुग्रहं तस्य चादात् ।
+| verse_lines  = षण्ढो भवेत्येव तयाऽभिशप्ते पार्थे शक्रोऽनुग्रहं तस्य चादात् ।;संवत्सरं षण्ढरूपी चरस्व न षण्ढता ते भवतीति(भवितेति) धृष्णुः ॥ १४५॥
 | verse_line2  = संवत्सरं षण्ढरूपी चरस्व न षण्ढता ते भवतीति(भवितेति) धृष्णुः ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 29,587: / Line 32,860: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽवसत् पाण्डवेयो गान्धर्वं वेदमभ्यसन् ।
+| verse_lines  = ततोऽवसत् पाण्डवेयो गान्धर्वं वेदमभ्यसन् ।;गन्धर्वाच्चित्रसेनात्तु तथाऽस्त्राणि सुरेश्वरात् ॥ १४६॥
 | verse_line2  = गन्धर्वाच्चित्रसेनात्तु तथाऽस्त्राणि सुरेश्वरात् ॥ १४६॥
 }}
@@ Line 29,596: / Line 32,870: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुभद्रयाऽभिमन्युना सह स्वकां पुरं गतः ।
+| verse_lines  = सुभद्रयाऽभिमन्युना सह स्वकां पुरं गतः ।;जनार्दनोऽत्र संवसन् कदाचिदित्थमैक्षत ॥ १४७॥
 | verse_line2  = जनार्दनोऽत्र संवसन् कदाचिदित्थमैक्षत ॥ १४७॥
 }}
@@ Line 29,605: / Line 32,880: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मया वरो हि शम्भवे प्रदत्त आस पूर्वतः ।
+| verse_lines  = मया वरो हि शम्भवे प्रदत्त आस पूर्वतः ।;वरं ग्रहीष्य एव ते सकाशतो विमोहयन् ॥ १४८॥
 | verse_line2  = वरं ग्रहीष्य एव ते सकाशतो विमोहयन् ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 29,614: / Line 32,890: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘त्वामाराध्य तथा शम्भो ग्रहीष्यामि वरं सदा ।
+| verse_lines  = ‘त्वामाराध्य तथा शम्भो ग्रहीष्यामि वरं सदा ।;द्वापरादौ युगे भूत्वा कलया मानुषादिषु’ ॥ १४९॥ (पद्म पु\. ६\.७१\.१०६)
 | verse_line2  = द्वापरादौ युगे भूत्वा कलया मानुषादिषु’ ॥ १४९॥ (पद्म पु\. ६\.७१\.१०६)
 }}
@@ Line 29,623: / Line 32,900: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वागमैः कल्पितैस्त्वञ्च जनान् मद्विमुखान् कुरु ।
+| verse_lines  = स्वागमैः कल्पितैस्त्वञ्च जनान् मद्विमुखान् कुरु ।;मां च गोपय येन स्यात् सृष्टिरेषोत्तराधरा ॥ १५०॥
 | verse_line2  = मां च गोपय येन स्यात् सृष्टिरेषोत्तराधरा ॥ १५०॥
 }}
@@ Line 29,632: / Line 32,910: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति वाक्यमृतं कर्तुमभिप्रायं विजज्ञुषी ।
+| verse_lines  = इति वाक्यमृतं कर्तुमभिप्रायं विजज्ञुषी ।;प्रीत्यर्थं वासुदेवस्य रुक्मिणी वाक्यमब्रवीत्;जातेऽपि पुत्रे पुत्रार्थं सा हि वेद मनोगतम् ॥ १५१॥
 | verse_line2  = प्रीत्यर्थं वासुदेवस्य रुक्मिणी वाक्यमब्रवीत्
 }}
@@ Line 29,641: / Line 32,920: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुत्रो मे बलवान् देव स्यात् सर्वास्त्रविदुत्तमः।
+| verse_lines  = पुत्रो मे बलवान् देव स्यात् सर्वास्त्रविदुत्तमः।;इत्युक्तो भगवान् देव्या सम्मोहाय सुरद्विषाम् ।;ययौ सुपर्णमारुह्य स्वीयं बदरिकाश्रमम् ॥ १५२॥
 | verse_line2  = इत्युक्तो भगवान् देव्या सम्मोहाय सुरद्विषाम् ।
 }}
@@ Line 29,650: / Line 32,930: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति ।
+| verse_lines  = एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति ।;त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥ १५३॥
 | verse_line2  = त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥ १५३॥
 }}
@@ Line 29,659: / Line 32,940: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतत्थ्यानि वितत्थ्यानि दर्शयस्व महाभुज ।
+| verse_lines  = अतत्थ्यानि वितत्थ्यानि दर्शयस्व महाभुज ।;प्रकाशं कुरु चाऽत्मानमप्रकाशं च मां कुरु ॥ १५४॥
 | verse_line2  = प्रकाशं कुरु चाऽत्मानमप्रकाशं च मां कुरु ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 29,668: / Line 32,950: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अहं त्वां पूजयिष्यामि लोकसम्मोहनोत्सुकः ।
+| verse_lines  = अहं त्वां पूजयिष्यामि लोकसम्मोहनोत्सुकः ।;तमोऽसुरा नान्यथा हि यान्तीत्येतन्मतं मम ॥ १५५॥
 | verse_line2  = तमोऽसुरा नान्यथा हि यान्तीत्येतन्मतं मम ॥ १५५॥
 }}
@@ Line 29,677: / Line 32,960: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवचनं पूर्वं केशवेन शिवाय यत् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तवचनं पूर्वं केशवेन शिवाय यत् ।;तत् सत्यं कर्तुमायातं कृष्णं बदरिकाश्रमम् ।;सर्वज्ञा मुनयः सर्वे पूजयाञ्चक्रिरे प्रभुम् ॥ १५६॥
 | verse_line2  = तत् सत्यं कर्तुमायातं कृष्णं बदरिकाश्रमम् ।
 }}
@@ Line 29,686: / Line 32,970: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रात्रौ कृष्णे मुनिमध्ये प्रविष्टे घण्टाकर्णः कर्णनामा पिशाचौ ।
+| verse_lines  = रात्रौ कृष्णे मुनिमध्ये प्रविष्टे घण्टाकर्णः कर्णनामा पिशाचौ ।;समायातां गिरिशेन प्रदिष्टौ कृष्णं द्रष्टुं द्वारकां गन्तुकामौ ॥ १५७॥
 | verse_line2  = समायातां गिरिशेन प्रदिष्टौ कृष्णं द्रष्टुं द्वारकां गन्तुकामौ ॥ १५७॥
 }}
@@ Line 29,695: / Line 32,980: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तौ दृष्ट्वा मुनिमध्यस्थं केशवं तदबोधतः ।
+| verse_lines  = तौ दृष्ट्वा मुनिमध्यस्थं केशवं तदबोधतः ।;कृत्वा स्वजातिचेष्टाश्च ध्यानेनैनमपश्यताम् ॥ १५८॥
 | verse_line2  = कृत्वा स्वजातिचेष्टाश्च ध्यानेनैनमपश्यताम् ॥ १५८॥
 }}
@@ Line 29,704: / Line 32,990: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा हृदि स्थितं तं तु कौतूहलसमन्वितौ ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा हृदि स्थितं तं तु कौतूहलसमन्वितौ ।;स्तुत्वा भक्त्या प्रणामं च बहुशश्चक्रतुः शुभौ ॥ १५९॥
 | verse_line2  = स्तुत्वा भक्त्या प्रणामं च बहुशश्चक्रतुः शुभौ ॥ १५९॥
 }}
@@ Line 29,713: / Line 33,000: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोः प्रसन्नो भगवान् स्पृष्ट्वा गन्धर्वसत्तमौ ।
+| verse_lines  = तयोः प्रसन्नो भगवान् स्पृष्ट्वा गन्धर्वसत्तमौ ।;चकार क्षणमात्रेण दिव्यरूपस्वरान्वितौ ॥ १६०॥
 | verse_line2  = चकार क्षणमात्रेण दिव्यरूपस्वरान्वितौ ॥ १६०॥
 }}
@@ Line 29,722: / Line 33,010: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताभ्यां पुनर्नृत्तगीतसंस्तवैः पूजितः प्रभुः ।
+| verse_lines  = ताभ्यां पुनर्नृत्तगीतसंस्तवैः पूजितः प्रभुः ।;ययौ कैलासमद्रीशं चकारेव तपोऽत्र च ॥ १६१॥
 | verse_line2  = ययौ कैलासमद्रीशं चकारेव तपोऽत्र च ॥ १६१॥
 }}
@@ Line 29,731: / Line 33,020: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वीयानेव गुणान् विष्णुर्भुञ्जन् (युञ्जन्) नित्येन शोचिषा ।
+| verse_lines  = स्वीयानेव गुणान् विष्णुर्भुञ्जन् (युञ्जन्) नित्येन शोचिषा ।;शार्वं तपः करोतीव मोहयामास दुर्जनान् ॥ १६२॥
 | verse_line2  = शार्वं तपः करोतीव मोहयामास दुर्जनान् ॥ १६२॥
 }}
@@ Line 29,740: / Line 33,030: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं तेनोदितं यत्तल्लोकान् मोहयताऽञ्जसा ।
+| verse_lines  = पूर्वं तेनोदितं यत्तल्लोकान् मोहयताऽञ्जसा ।;शर्वं प्रति तवाहं तु कुर्यां द्वादशवत्सरम् ॥ १६३॥
 | verse_line2  = शर्वं प्रति तवाहं तु कुर्यां द्वादशवत्सरम् ॥ १६३॥
 }}
@@ Line 29,749: / Line 33,040: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तपोऽसुराणां मोहाय सुराः सन्तु गतज्वराः ।
+| verse_lines  = तपोऽसुराणां मोहाय सुराः सन्तु गतज्वराः ।;इति तस्मात् तदा कृष्ण एकाहेन बृहस्पतिम् ॥ १६४॥
 | verse_line2  = इति तस्मात् तदा कृष्ण एकाहेन बृहस्पतिम् ॥ १६४॥
 }}
@@ Line 29,758: / Line 33,050: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आज्ञया(स्वाज्ञया) चारयामास क्षिप्रं द्वादशराशिषु ।
+| verse_lines  = आज्ञया(स्वाज्ञया) चारयामास क्षिप्रं द्वादशराशिषु ।;द्वादशाब्दमभूत् तेन तदहः केशवेच्छया(केशवाज्ञया) ॥ १६५॥
 | verse_line2  = द्वादशाब्दमभूत् तेन तदहः केशवेच्छया(केशवाज्ञया) ॥ १६५॥
 }}
@@ Line 29,767: / Line 33,060: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकस्मिन्नह्नि भगवान् राशिंराशिं च वत्सरम् ।
+| verse_lines  = एकस्मिन्नह्नि भगवान् राशिंराशिं च वत्सरम् ।;कल्पयित्वोपवासादीन् मनसा नियमानपि ॥ १६६॥
 | verse_line2  = कल्पयित्वोपवासादीन् मनसा नियमानपि ॥ १६६॥
 }}
@@ Line 29,776: / Line 33,070: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मासब्रतं सार्द्धशतश्वासकालैरकल्पयत् ।
+| verse_lines  = मासब्रतं सार्द्धशतश्वासकालैरकल्पयत् ।;मनसैव स्वभक्तानां द्वादशाब्दव्रताप्तये ॥ १६७॥
 | verse_line2  = मनसैव स्वभक्तानां द्वादशाब्दव्रताप्तये ॥ १६७॥
 }}
@@ Line 29,785: / Line 33,080: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रास्य गरुडाद्याश्च परिचर्यां स्वपार्षदाः ।
+| verse_lines  = तत्रास्य गरुडाद्याश्च परिचर्यां स्वपार्षदाः ।;चक्रुर्होमादिकाश्चैव क्रियाश्चक्रे जनार्दनः ।;स्वात्मानं प्रति पापानां शिवायेति प्रकाशयन् ॥ १६८॥
 | verse_line2  = चक्रुर्होमादिकाश्चैव क्रियाश्चक्रे जनार्दनः ।
 }}
@@ Line 29,794: / Line 33,090: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं स्थितं तमरविन्ददलायताक्षं ब्रह्मेन्द्रपूर्वसुरयोगिवरप्रजेशाः ।
+| verse_lines  = एवं स्थितं तमरविन्ददलायताक्षं ब्रह्मेन्द्रपूर्वसुरयोगिवरप्रजेशाः ।;अभ्याययुः पितृमुनीन्द्रगणैः समेता गन्धर्वसिद्धवरयक्षविहङ्गमाद्याः ॥ १६९॥
 | verse_line2  = अभ्याययुः पितृमुनीन्द्रगणैः समेता गन्धर्वसिद्धवरयक्षविहङ्गमाद्याः ॥ १६९॥
 }}
@@ Line 29,803: / Line 33,100: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शर्वोऽपि सर्वसुरदैवतमात्मदैवम्
+| verse_lines  = शर्वोऽपि सर्वसुरदैवतमात्मदैवम्;आयातमात्मगृहसन्निधिमाश्ववेत्य(आयान्तमात्मगृहसन्निधिमाश्ववेत्य) ।;अभ्याययौ निजगणैः सहितः सभार्यो;भक्त्याऽतिसम्भ्रमगृहीतसमर्हणाग्र्यः ॥ १७०॥
 | verse_line2  = आयातमात्मगृहसन्निधिमाश्ववेत्य(आयान्तमात्मगृहसन्निधिमाश्ववेत्य) ।
 }}
@@ Line 29,812: / Line 33,110: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभ्येत्य पादयुगलं जगदेकभर्तुः
+| verse_lines  = अभ्येत्य पादयुगलं जगदेकभर्तुः;कृष्णस्य भक्तिभरितः शिरसा ननाम ।;चक्रे स्तुतिं च परमां परमस्य पूर्ण-;षाड्गुण्यविग्रहविदोषमहाविभूतेः ॥ १७१॥
 | verse_line2  = कृष्णस्य भक्तिभरितः शिरसा ननाम ।
 }}
@@ Line 29,821: / Line 33,120: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णोऽप्ययोग्यजनमोहनमेव वाञ्छन्
+| verse_lines  = कृष्णोऽप्ययोग्यजनमोहनमेव वाञ्छन्;तुष्टाव रुद्रहृदिगं निजमेव रूपम् ।;रुद्रो निशम्य तदुवाच सुरान् समस्तान्;सत्यं वदामि शृणुताद्य वचो मदीयम् ॥ १७२॥
 | verse_line2  = तुष्टाव रुद्रहृदिगं निजमेव रूपम् ।
 }}
@@ Line 29,830: / Line 33,130: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्णुः समस्तसुजनैः परमो ह्युपेयः
+| verse_lines  = विष्णुः समस्तसुजनैः परमो ह्युपेयः;तत्प्राप्तयेऽहमनिलोऽथ रमाऽभ्युपायाः ।;एष ह्यशेषनिगमार्थविनिर्णयोऽर्थो (योत्थो);यद् विष्णुरेव परमो मम चाब्जयोनेः ॥ १७३॥
 | verse_line2  = तत्प्राप्तयेऽहमनिलोऽथ रमाऽभ्युपायाः ।
 }}
@@ Line 29,839: / Line 33,140: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अव्यक्ततः सकलजीवगणाच्च नित्यम्
+| verse_lines  = अव्यक्ततः सकलजीवगणाच्च नित्यम्;इत्येव निश्चय उतैतदनुस्मरध्वम् ।;इत्युक्तवत्यखिलदेवगणा गिरीशे;कृष्णं प्रणेमुरतिवृद्धरमेशभक्त्या ॥ १७४॥
 | verse_line2  = इत्येव निश्चय उतैतदनुस्मरध्वम् ।
 }}
@@ Line 29,848: / Line 33,150: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्तैरन्यैश्च गिरिशवाक्यैस्तत्त्वविनिर्णयैः ।
+| verse_lines  = उक्तैरन्यैश्च गिरिशवाक्यैस्तत्त्वविनिर्णयैः ।;कृष्णस्यैव गुणाख्यानैः पुनरिन्द्रादिदेवताः ।;ज्ञानाभिवृद्धिमगमन् पुराऽपि ज्ञानिनोऽधिकम् ॥ १७५॥
 | verse_line2  = कृष्णस्यैव गुणाख्यानैः पुनरिन्द्रादिदेवताः ।
 }}
@@ Line 29,857: / Line 33,160: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वदेवोत्तमं तं हि जानन्त्येव सुराः सदा ।
+| verse_lines  = सर्वदेवोत्तमं तं हि जानन्त्येव सुराः सदा ।;तथाऽपि तत्प्रमाणानां बहुत्वाद् येऽत्र(यत्र) संशयाः ।;युक्तिमात्रात् (युक्तिमात्रे) तेऽपि रुद्रवाक्यादपगतास्तदा ॥ १७६॥
 | verse_line2  = तथाऽपि तत्प्रमाणानां बहुत्वाद् येऽत्र(यत्र) संशयाः ।
 }}
@@ Line 29,866: / Line 33,170: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कृष्णः सुतवरं त्वत्त आदास्य इत्यजः ।
+| verse_lines  = ततः कृष्णः सुतवरं त्वत्त आदास्य इत्यजः ।;यदुक्तवाञ्छिवं पूर्वं सत्यं कर्तुं तदब्रवीत् ॥ १७७॥
 | verse_line2  = यदुक्तवाञ्छिवं पूर्वं सत्यं कर्तुं तदब्रवीत् ॥ १७७॥
 }}
@@ Line 29,875: / Line 33,180: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुत्रं देहीति सोऽप्याह पूर्वमेव सुतस्तव ।
+| verse_lines  = पुत्रं देहीति सोऽप्याह पूर्वमेव सुतस्तव ।;जातः प्रद्युम्ननामा यः स मद्दत्तः प्रवादतः ॥ १७८॥
 | verse_line2  = जातः प्रद्युम्ननामा यः स मद्दत्तः प्रवादतः ॥ १७८॥
 }}
@@ Line 29,884: / Line 33,190: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरा दग्धो मया कामस्तदाऽयाचत मां रतिः ।
+| verse_lines  = पुरा दग्धो मया कामस्तदाऽयाचत मां रतिः ।;देहि कान्तं ममेत्येव तदा तामहमब्रवम् ॥ १७९॥
 | verse_line2  = देहि कान्तं ममेत्येव तदा तामहमब्रवम् ॥ १७९॥
 }}
@@ Line 29,893: / Line 33,200: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्पत्स्यते वासुदेवाद् यदा तं(त्वं) पतिमाप्स्यसि ।
+| verse_lines  = उत्पत्स्यते वासुदेवाद् यदा तं(त्वं) पतिमाप्स्यसि ।;इत्यतोऽसौ मया दत्त इव देव त्वदाज्ञया ॥ १८०॥
 | verse_line2  = इत्यतोऽसौ मया दत्त इव देव त्वदाज्ञया ॥ १८०॥
 }}
@@ Line 29,902: / Line 33,210: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दासोऽस्मि तव देवेश पाहि मां शरणागतम् ।
+| verse_lines  = दासोऽस्मि तव देवेश पाहि मां शरणागतम् ।;इत्युक्त्वाऽभिप्रणम्यैनं पुनराह सुरान् हरः ॥ १८१॥
 | verse_line2  = इत्युक्त्वाऽभिप्रणम्यैनं पुनराह सुरान् हरः ॥ १८१॥
 }}
@@ Line 29,911: / Line 33,220: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदर्थमेष आयातः केशवः शृणुतामराः ।
+| verse_lines  = यदर्थमेष आयातः केशवः शृणुतामराः ।;योऽसुरो वक्रनामाऽऽसीदवध्यो ब्रह्मणो वरात् ।;तदाजाताद् वासुदेवपुत्रात् कामादृते क्‍वचित् ॥ १८२॥
 | verse_line2  = योऽसुरो वक्रनामाऽऽसीदवध्यो ब्रह्मणो वरात् ।
 }}
@@ Line 29,920: / Line 33,230: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं हन्तुमेव पुत्रं स्वं प्रद्युम्नमुदरेऽर्प्य च ।
+| verse_lines  = तं हन्तुमेव पुत्रं स्वं प्रद्युम्नमुदरेऽर्प्य च ।;आयात इह तं चापि ददाह स्वोदरात् सुतम् ।;निस्सारयित्वा कक्षं च दग्धं पश्यत देवताः ॥ १८३॥
 | verse_line2  = आयात इह तं चापि ददाह स्वोदरात् सुतम् ।
 }}
@@ Line 29,929: / Line 33,240: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्वालामालाकरालेन स्वतेजोवर्द्धितेन च ।
+| verse_lines  = ज्वालामालाकरालेन स्वतेजोवर्द्धितेन च ।;प्रद्युम्नेनैव तं दैत्यं दग्ध्वा वनसमन्वितम् ।;पुनश्च स्वोदरे पुत्रं स्थापयामास केशवः ॥ १८४॥
 | verse_line2  = प्रद्युम्नेनैव तं दैत्यं दग्ध्वा वनसमन्वितम् ।
 }}
@@ Line 29,938: / Line 33,250: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सद्योगर्भं पुनस्तं च रुक्मिण्यां जनयिष्यति ।
+| verse_lines  = सद्योगर्भं पुनस्तं च रुक्मिण्यां जनयिष्यति ।;पूर्ववत् क्षणमात्रेण युवा च स भविष्यति ॥ १८५॥
 | verse_line2  = पूर्ववत् क्षणमात्रेण युवा च स भविष्यति ॥ १८५॥
 }}
@@ Line 29,947: / Line 33,260: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्टमेतन्नारदाद्यैर्मुनिभिः सर्वमेव च ।
+| verse_lines  = दृष्टमेतन्नारदाद्यैर्मुनिभिः सर्वमेव च ।;एवं क्रीडत्ययं देवः पूर्णैश्वर्येण केवलम् ।;इत्युक्ते केशवं नेमुर्देवाः शक्रपुरोगमाः ॥ १८६॥
 | verse_line2  = एवं क्रीडत्ययं देवः पूर्णैश्वर्येण केवलम् ।
 }}
@@ Line 29,956: / Line 33,270: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो हरिर्ब्रह्मसुरेन्द्रमुख्यैः सुरैः स्तुतो गरुडस्कन्धसंस्थः ।
+| verse_lines  = ततो हरिर्ब्रह्मसुरेन्द्रमुख्यैः सुरैः स्तुतो गरुडस्कन्धसंस्थः ।;पुनःपुनः प्रणतः शङ्करेण स्तुतस्तृतीयेऽह्नि निजां पुरीमगात् ॥ १८७॥
 | verse_line2  = पुनःपुनः प्रणतः शङ्करेण स्तुतस्तृतीयेऽह्नि निजां पुरीमगात् ॥ १८७॥
 }}
@@ Line 29,965: / Line 33,280: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णे प्रयाते निलयं पुरद्विषो रात्रौ पौण्ड्रौ वासुदेवः समागात् ।
+| verse_lines  = कृष्णे प्रयाते निलयं पुरद्विषो रात्रौ पौण्ड्रौ वासुदेवः समागात् ।;सहैकलव्येन निजेन मातुः पित्रा तथाऽक्षोहिणिकत्रयेण ॥ १८८॥
 | verse_line2  = सहैकलव्येन निजेन मातुः पित्रा तथाऽक्षोहिणिकत्रयेण ॥ १८८॥
 }}
@@ Line 29,974: / Line 33,290: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरीं प्रभञ्जन्तममुं विदित्वा सरामशैनेययदुप्रवीराः ।
+| verse_lines  = पुरीं प्रभञ्जन्तममुं विदित्वा सरामशैनेययदुप्रवीराः ।;संयोधयामासुरथाभ्यवर्षच्छरैर्निषादाधिप एकलव्यः ॥ १८९॥
 | verse_line2  = संयोधयामासुरथाभ्यवर्षच्छरैर्निषादाधिप एकलव्यः ॥ १८९॥
 }}
@@ Line 29,983: / Line 33,300: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदस्त्रशस्त्रैः सहसा विषण्णा यदुप्रवीरा विहतप्रदीपाः(विगतप्रदीपाः) ।
+| verse_lines  = तदस्त्रशस्त्रैः सहसा विषण्णा यदुप्रवीरा विहतप्रदीपाः(विगतप्रदीपाः) ।;सहैव रामेण शिनेश्च नप्त्रा समाविशन् स्वां पुरमेव सर्वे ॥ १९०॥
 | verse_line2  = सहैव रामेण शिनेश्च नप्त्रा समाविशन् स्वां पुरमेव सर्वे ॥ १९०॥
 }}
@@ Line 29,992: / Line 33,310: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः समादाय तथोरुदीपिका अग्रे समाधाय च रौहिणेयम् ।
+| verse_lines  = पुनः समादाय तथोरुदीपिका अग्रे समाधाय च रौहिणेयम् ।;विनिस्सृता आत्तशस्त्राः स्वपुर्याः सिंहा यथा धर्षिताः सद्गुहायाः  ॥ १९१॥
 | verse_line2  = विनिस्सृता आत्तशस्त्राः स्वपुर्याः सिंहा यथा धर्षिताः सद्गुहायाः  ॥ १९१॥
 }}
@@ Line 30,001: / Line 33,320: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽससादैकलव्यं रथेन रामः शैनेयः पौण्ड्रकं वासुदेवम् ।
+| verse_lines  = अथाऽससादैकलव्यं रथेन रामः शैनेयः पौण्ड्रकं वासुदेवम् ।;अयुद्ध्यतां तौ सात्यकिः पौण्ड्रकश्च तथाऽन्योन्यं विरथं चक्रतुश्च॥ १९२ ॥
 | verse_line2  = अयुद्ध्यतां तौ सात्यकिः पौण्ड्रकश्च तथाऽन्योन्यं विरथं चक्रतुश्च॥ १९२ ॥
 }}
@@ Line 30,010: / Line 33,330: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो गदायुद्धमभूत् तयोर्द्वयोस्तथा रामश्चैकलव्यश्च वीरौ(हरिवंशे भविष्यत्पर्वणि अ.१०२) ।
+| verse_lines  = ततो गदायुद्धमभूत् तयोर्द्वयोस्तथा रामश्चैकलव्यश्च वीरौ(हरिवंशे भविष्यत्पर्वणि अ.१०२) ।;कृत्वाऽन्योन्यं विरथं गदाभ्यामयुद्ध्यतां जातदर्पौ बलाग्र्यौ ॥ १९३॥
 | verse_line2  = कृत्वाऽन्योन्यं विरथं गदाभ्यामयुद्ध्यतां जातदर्पौ बलाग्र्यौ ॥ १९३॥
 }}
@@ Line 30,019: / Line 33,340: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् काले केशवो वैनतेयमारुह्याऽयाद् यत्र ते युद्दसंस्थाः ।
+| verse_lines  = तस्मिन् काले केशवो वैनतेयमारुह्याऽयाद् यत्र ते युद्दसंस्थाः ।;दृष्ट्वा कृष्णं हर्षसम्पूरितात्मा रामो हन्तुं चैकलव्यं समैच्छत् ॥ १९४॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा कृष्णं हर्षसम्पूरितात्मा रामो हन्तुं चैकलव्यं समैच्छत् ॥ १९४॥
 }}
@@ Line 30,028: / Line 33,350: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उद्यम्य दोर्भ्यां स गदां जवेनैवाभ्यापतद् रौहिणेयो निषादम् ।
+| verse_lines  = उद्यम्य दोर्भ्यां स गदां जवेनैवाभ्यापतद् रौहिणेयो निषादम् ।;बलं कोपं(रोषं) चास्य दृष्ट्वैकलव्यः पराद्रवज्जीवितेच्छुः सुदूरम् ॥ १९५॥
 | verse_line2  = बलं कोपं(रोषं) चास्य दृष्ट्वैकलव्यः पराद्रवज्जीवितेच्छुः सुदूरम् ॥ १९५॥
 }}
@@ Line 30,037: / Line 33,360: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्रावयन् रौहिणेयोऽन्वयात् तं भीतोऽपतच्चैकलव्योऽम्बुधौ सः ।
+| verse_lines  = विद्रावयन् रौहिणेयोऽन्वयात् तं भीतोऽपतच्चैकलव्योऽम्बुधौ सः ।;वेलान्तं तं द्रावयित्वाऽत्र तस्थौ रामो गदापाणिरदीनसत्त्वः ॥ १९६॥
 | verse_line2  = वेलान्तं तं द्रावयित्वाऽत्र तस्थौ रामो गदापाणिरदीनसत्त्वः ॥ १९६॥
 }}
@@ Line 30,046: / Line 33,370: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुपापोऽसावेकलव्यः सुभीतो रामं मत्वैवानुयान्तं पुनश्च ।
+| verse_lines  = सुपापोऽसावेकलव्यः सुभीतो रामं मत्वैवानुयान्तं पुनश्च ।;समुद्रेऽशीतिं योजनानामतीत्य पश्चादैक्षद् द्वीपमेवाधिरुह्य ॥ १९७॥
 | verse_line2  = समुद्रेऽशीतिं योजनानामतीत्य पश्चादैक्षद् द्वीपमेवाधिरुह्य ॥ १९७॥
 }}
@@ Line 30,055: / Line 33,380: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामो विजित्यातिबलं रणे रिपुं मुदैव दामोदरमाससाद ।
+| verse_lines  = रामो विजित्यातिबलं रणे रिपुं मुदैव दामोदरमाससाद ।;पौण्ड्रस्त्ववज्ञाय शिनिप्रवीरं निवार्यमाणोऽपि(भिययौ) ययौ जनार्दनम् ॥ १९८॥
 | verse_line2  = पौण्ड्रस्त्ववज्ञाय शिनिप्रवीरं निवार्यमाणोऽपि(भिययौ) ययौ जनार्दनम् ॥ १९८॥
 }}
@@ Line 30,064: / Line 33,390: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं केशवो विरथं व्यायुधं च क्षणेन चक्रे स ययौ निजां पुरीम् ।
+| verse_lines  = तं केशवो विरथं व्यायुधं च क्षणेन चक्रे स ययौ निजां पुरीम् ।;प्रस्थापयामास पुनश्च दूतं कृष्णायैको वासुदेवोऽहमस्मि ॥ १९९॥
 | verse_line2  = प्रस्थापयामास पुनश्च दूतं कृष्णायैको वासुदेवोऽहमस्मि ॥ १९९॥
 }}
@@ Line 30,073: / Line 33,400: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मदीयलिङ्गानि विसृज्य चाऽशु समागच्छेथाः शरणं मामनन्तम् ।
+| verse_lines  = मदीयलिङ्गानि विसृज्य चाऽशु समागच्छेथाः शरणं मामनन्तम् ।;तद्दूतोक्तं वाक्यमेतन्निशम्य यदुप्रवीरा उच्चकैः प्राहसन् स्म ॥ २००॥
 | verse_line2  = तद्दूतोक्तं वाक्यमेतन्निशम्य यदुप्रवीरा उच्चकैः प्राहसन् स्म ॥ २००॥
 }}
@@ Line 30,082: / Line 33,410: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णः प्रहस्याऽह तवाऽयुधानि दास्याम्यहं लिङ्गभूतानि चाऽजौ ।
+| verse_lines  = कृष्णः प्रहस्याऽह तवाऽयुधानि दास्याम्यहं लिङ्गभूतानि चाऽजौ ।;इत्युक्तोऽसौ दूत एत्याऽह तस्मै स चाभ्यागाद्(स चाभ्यागात्, स चाभ्यायात्) योद्धुकामो हरिश्च ॥ २०१॥
 | verse_line2  = इत्युक्तोऽसौ दूत एत्याऽह तस्मै स चाभ्यागाद्(स चाभ्यागात्, स चाभ्यायात्) योद्धुकामो हरिश्च ॥ २०१॥
 }}
@@ Line 30,091: / Line 33,420: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं शातकौम्भे गरुडे रथस्थे स्थितं चक्रादीन् कृत्रिमान् सन्दधानम् ।
+| verse_lines  = तं शातकौम्भे गरुडे रथस्थे स्थितं चक्रादीन् कृत्रिमान् सन्दधानम् ।;श्रीवत्सार्थे दग्धवक्षस्थलं च दृष्ट्वा कृष्णः प्राहसत् पापबुद्धिम् ॥ २०२॥
 | verse_line2  = श्रीवत्सार्थे दग्धवक्षस्थलं च दृष्ट्वा कृष्णः प्राहसत् पापबुद्धिम् ॥ २०२॥
 }}
@@ Line 30,100: / Line 33,430: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽस्त्रशस्त्राण्यभिवर्षमाणं विजित्य तं वासुदेवोऽरिणैव ।
+| verse_lines  = ततोऽस्त्रशस्त्राण्यभिवर्षमाणं विजित्य तं वासुदेवोऽरिणैव ।;चकर्त तत्कन्धरं तस्य चानु मातामहस्याच्छिनत् सायकेन ॥ २०३॥
 | verse_line2  = चकर्त तत्कन्धरं तस्य चानु मातामहस्याच्छिनत् सायकेन ॥ २०३॥
 }}
@@ Line 30,109: / Line 33,440: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपातयच्चाऽशु(न्यापातयच्चाशु) शिरः स तेन
+| verse_lines  = अपातयच्चाऽशु(न्यापातयच्चाशु) शिरः स तेन;काशीश्वरस्येश्वरो वारणास्याम् ।;स च ब्रह्माहं वासुदेवोऽस्मि नित्यम्;इति ज्ञानादगमत् तत् तमोऽन्धम् ॥ २०४॥
 | verse_line2  = काशीश्वरस्येश्वरो वारणास्याम् ।
 }}
@@ Line 30,118: / Line 33,450: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साहाय्यकृच्चास्य च काशिराजो यथैव किर्मीरहिडिम्बसाल्वाः ।
+| verse_lines  = साहाय्यकृच्चास्य च काशिराजो यथैव किर्मीरहिडिम्बसाल्वाः ।;अन्ये च दैत्या अपतंस्तमोऽन्धे तथैव सोऽप्यपतत् पापबुद्धिः ॥ २०५॥
 | verse_line2  = अन्ये च दैत्या अपतंस्तमोऽन्धे तथैव सोऽप्यपतत् पापबुद्धिः ॥ २०५॥
 }}
@@ Line 30,127: / Line 33,460: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहत्य तौ केशवो रौग्मिणेयं पुनर्वैदर्भ्यां जनयामास सद्यः ।
+| verse_lines  = निहत्य तौ केशवो रौग्मिणेयं पुनर्वैदर्भ्यां जनयामास सद्यः ।;स चैकलव्यो रामजितः शिवाय चक्रे तपोऽजेयतां चाऽप तस्मात् ॥ २०६॥
 | verse_line2  = स चैकलव्यो रामजितः शिवाय चक्रे तपोऽजेयतां चाऽप तस्मात् ॥ २०६॥
 }}
@@ Line 30,136: / Line 33,470: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स शर्वदत्तेन वरेण दृप्तः पुनर्योद्धुं कृष्णमेवाऽससाद ।
+| verse_lines  = स शर्वदत्तेन वरेण दृप्तः पुनर्योद्धुं कृष्णमेवाऽससाद ।;तस्यास्त्रशस्त्राणि निवार्य केशवश्चक्रेण चक्रे तमपास्तकन्धरम् ।;स चाऽप पापस्तम एव घोरं कृष्णद्वेषान्नित्यदुःखात्मकं तत् ॥ २०७॥
 | verse_line2  = तस्यास्त्रशस्त्राणि निवार्य केशवश्चक्रेण चक्रे तमपास्तकन्धरम् ।
 }}
@@ Line 30,145: / Line 33,480: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं यदूनामृषभेण सूदिते पौण्ड्रे तथा काशिनृपे च पापे ।
+| verse_lines  = एवं यदूनामृषभेण सूदिते पौण्ड्रे तथा काशिनृपे च पापे ।;काशीशपुत्रस्तु सुदक्षिणाख्यस्तपोऽचरच्छङ्करायोरुभक्त्या ॥ २०८॥
 | verse_line2  = काशीशपुत्रस्तु सुदक्षिणाख्यस्तपोऽचरच्छङ्करायोरुभक्त्या ॥ २०८॥
 }}
@@ Line 30,154: / Line 33,490: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रत्यक्षगं तं शिवं पापबुद्धिः कृष्णाभावं याचते दुष्टचेताः ।
+| verse_lines  = प्रत्यक्षगं तं शिवं पापबुद्धिः कृष्णाभावं याचते दुष्टचेताः ।;कृत्यामस्मै दक्षिणाग्नौ शिवोऽपि दैत्यावेशादददादावृतात्मा ॥ २०९|
 | verse_line2  = कृत्यामस्मै दक्षिणाग्नौ शिवोऽपि दैत्यावेशादददादावृतात्मा ॥ २०९|
 }}
@@ Line 30,163: / Line 33,500: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स दक्षिणाग्निश्चासुरावेशयुक्तः सम्पूजितः काशिराजात्मजेन ।
+| verse_lines  = स दक्षिणाग्निश्चासुरावेशयुक्तः सम्पूजितः काशिराजात्मजेन ।;वरादुमेशस्य विवृद्धशक्तिर्ययौ कृष्णो यत्र सम्पूर्णशक्तिः(यत्र चानन्तशक्तिः) ॥ २१०॥
 | verse_line2  = वरादुमेशस्य विवृद्धशक्तिर्ययौ कृष्णो यत्र सम्पूर्णशक्तिः(यत्र चानन्तशक्तिः) ॥ २१०॥
 }}
@@ Line 30,172: / Line 33,510: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णस्तस्य प्रतिघातार्थमुग्रं समादिशच्चक्रमनन्तवीर्यः ।
+| verse_lines  = कृष्णस्तस्य प्रतिघातार्थमुग्रं समादिशच्चक्रमनन्तवीर्यः ।;जाज्वल्यमानं तदमोघवीर्यं व्यद्रावयद् वह्निमिमं सुदूरम् ॥ २११॥
 | verse_line2  = जाज्वल्यमानं तदमोघवीर्यं व्यद्रावयद् वह्निमिमं सुदूरम् ॥ २११॥
 }}
@@ Line 30,181: / Line 33,520: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृत्यात्मको वह्निरसौ प्रधानवह्नेः पुत्रश्चक्रविद्रावितोऽथ ।
+| verse_lines  = कृत्यात्मको वह्निरसौ प्रधानवह्नेः पुत्रश्चक्रविद्रावितोऽथ ।;सहानुबन्धं च सुदक्षिणं तं भस्मीचकाराऽशु सपुत्रभार्याम् ॥ २१२॥
 | verse_line2  = सहानुबन्धं च सुदक्षिणं तं भस्मीचकाराऽशु सपुत्रभार्याम् ॥ २१२॥
 }}
@@ Line 30,190: / Line 33,530: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दग्ध्वा पुरीं वारणसीं सुदर्शनः पुनः पार्श्वं वासुदेवस्य चाऽगात् ।
+| verse_lines  = दग्ध्वा पुरीं वारणसीं सुदर्शनः पुनः पार्श्वं वासुदेवस्य चाऽगात् ।;सुदक्षिणोऽसौ तम एव जग्मिवान् कृष्णद्वेषात् सानुबन्धः सुपापः ॥ २१३॥
 | verse_line2  = सुदक्षिणोऽसौ तम एव जग्मिवान् कृष्णद्वेषात् सानुबन्धः सुपापः ॥ २१३॥
 }}
@@ Line 30,199: / Line 33,540: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णः क्रीडन् द्वारवत्यां सुपूर्णनित्यानन्दः(सुपूर्णो नित्यानन्दः) क्‍वचिदाह स्म भैष्मीम् ।
+| verse_lines  = कृष्णः क्रीडन् द्वारवत्यां सुपूर्णनित्यानन्दः(सुपूर्णो नित्यानन्दः) क्‍वचिदाह स्म भैष्मीम् ।;विडम्बयन् गृहिणामेव चेष्टा नित्याविरोधोऽपि तया विदोषया ॥ २१४॥
 | verse_line2  = विडम्बयन् गृहिणामेव चेष्टा नित्याविरोधोऽपि तया विदोषया ॥ २१४॥
 }}
@@ Line 30,208: / Line 33,550: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वया न कार्यं मम किञ्च भद्रे मयाऽरीणां मानभङ्गार्थमेव ।
+| verse_lines  = त्वया न कार्यं मम किञ्च भद्रे मयाऽरीणां मानभङ्गार्थमेव ।;समाहृताऽसीति सा चावियोगं सदा कृष्णेनाऽत्मनोऽप्येव वेत्त्री ॥ २१५॥
 | verse_line2  = समाहृताऽसीति सा चावियोगं सदा कृष्णेनाऽत्मनोऽप्येव वेत्त्री ॥ २१५॥
 }}
@@ Line 30,217: / Line 33,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रिया भेतव्यं भर्तुरित्येव धर्मं विज्ञापयन्ती दुःखितेवाऽस देवी ।
+| verse_lines  = स्त्रिया भेतव्यं भर्तुरित्येव धर्मं विज्ञापयन्ती दुःखितेवाऽस देवी ।;तां सान्त्वयामास गृहस्थधर्मं विज्ञापयन् देवदेवोऽप्यदुःखाम् ॥ २१६॥
 | verse_line2  = तां सान्त्वयामास गृहस्थधर्मं विज्ञापयन् देवदेवोऽप्यदुःखाम् ॥ २१६॥
 }}
@@ Line 30,226: / Line 33,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं क्रीडत्यब्जनाभे रमायां कृष्णादिष्टो गोकुलं रौहिणेयः ।
+| verse_lines  = एवं क्रीडत्यब्जनाभे रमायां कृष्णादिष्टो गोकुलं रौहिणेयः ।;प्रायाद् दृष्ट्वा तत्र नन्दं यशोदां तत्पूजितः कृष्णवार्तां च पृष्टः ॥ २१७॥
 | verse_line2  = प्रायाद् दृष्ट्वा तत्र नन्दं यशोदां तत्पूजितः कृष्णवार्तां च पृष्टः ॥ २१७॥
 }}
@@ Line 30,235: / Line 33,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मासौ तत्र न्यवसद् गोपिकाभी रेमे क्षीबो यमुनामाह्वयच्च ।
+| verse_lines  = मासौ तत्र न्यवसद् गोपिकाभी रेमे क्षीबो यमुनामाह्वयच्च ।;मत्तोऽयमित्येव नदीमनागतां चकर्ष रामो लाङ्गलेनाग्र्यवीर्यः ॥ २१८॥
 | verse_line2  = मत्तोऽयमित्येव नदीमनागतां चकर्ष रामो लाङ्गलेनाग्र्यवीर्यः ॥ २१८॥
 }}
@@ Line 30,244: / Line 33,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनस्तया प्रणतः संस्तुतश्च व्यसर्जयत् तामथ नन्दगोपम्(भा.पु.१०.६५.१७) ।
+| verse_lines  = पुनस्तया प्रणतः संस्तुतश्च व्यसर्जयत् तामथ नन्दगोपम्(भा.पु.१०.६५.१७) ।;आपृच्छ्य जगाद द्वारकां केशवाय न्यवेदयन्नन्दगोपादिभक्तिम् ॥ २१९॥
 | verse_line2  = आपृच्छ्य जगाद द्वारकां केशवाय न्यवेदयन्नन्दगोपादिभक्तिम् ॥ २१९॥
 }}
@@ Line 30,253: / Line 33,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव मैन्दो विविदश्च भौमे हते सखाये (सखायौ) दानवावेशयुक्तौ ।
+| verse_lines  = तदैव मैन्दो विविदश्च भौमे हते सखाये (सखायौ) दानवावेशयुक्तौ ।;आनर्तराष्ट्रं वासुदेवप्रतीपौ व्यनाशयेतां वासुदेवोऽथ चोचे ॥ २२०॥
 | verse_line2  = आनर्तराष्ट्रं वासुदेवप्रतीपौ व्यनाशयेतां वासुदेवोऽथ चोचे ॥ २२०॥
 }}
@@ Line 30,262: / Line 33,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रामाय सोऽदाद् वरमब्जनाभो वध्यावेतौ भवतां तेऽप्यवध्यौ ।
+| verse_lines  = रामाय सोऽदाद् वरमब्जनाभो वध्यावेतौ भवतां तेऽप्यवध्यौ ।;वराद् विरिञ्चस्य तथाऽमृताशनात् उभौ च मैन्दो विविदो व्रजेति ॥ २२१॥
 | verse_line2  = वराद् विरिञ्चस्य तथाऽमृताशनात् उभौ च मैन्दो विविदो व्रजेति ॥ २२१॥
 }}
@@ Line 30,271: / Line 33,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गत्वा स मैन्दं प्रथमं जघान क्रोधात् युद्धायाऽगतं रैवताग्रे ।
+| verse_lines  = गत्वा स मैन्दं प्रथमं जघान क्रोधात् युद्धायाऽगतं रैवताग्रे ।;दिने परस्मिन् विविदं जघान शिला वर्षन्तं मुसलेनाग्र्यकर्मा ।;तयोराविष्टौ तावसुरौ तमोऽन्धं प्राप्तौ च तावश्विनौ स्वं च लोकम् ॥ २२२॥
 | verse_line2  = दिने परस्मिन् विविदं जघान शिला वर्षन्तं मुसलेनाग्र्यकर्मा ।
 }}
@@ Line 30,280: / Line 33,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनस्याऽस पुत्री रतिर्या पूर्वं नाम्ना लक्षणा कान्तरूपा ।
+| verse_lines  = दुर्योधनस्याऽस पुत्री रतिर्या पूर्वं नाम्ना लक्षणा कान्तरूपा ।;स्वयंवरस्थां तां बलादेव साम्बो जग्राह सा चैनमासानुरक्ता ॥ २२३॥
 | verse_line2  = स्वयंवरस्थां तां बलादेव साम्बो जग्राह सा चैनमासानुरक्ता ॥ २२३॥
 }}
@@ Line 30,289: / Line 33,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलाद् गृहीतां वीक्ष्य तां कर्णमुख्या दुर्योधनाद्या युयुधुः क्रोधदीप्ताः ।
+| verse_lines  = बलाद् गृहीतां वीक्ष्य तां कर्णमुख्या दुर्योधनाद्या युयुधुः क्रोधदीप्ताः ।;कृच्छ्रेण तं विरथीकृत्य चैकं सर्वे समेता जगृहुर्धार्तराष्ट्राः ।;कर्णेन भूरिश्रवसा च सार्द्धं बाह्वोर्बलादेव दुर्योधनस्य ॥ २२४॥
 | verse_line2  = कृच्छ्रेण तं विरथीकृत्य चैकं सर्वे समेता जगृहुर्धार्तराष्ट्राः ।
 }}
@@ Line 30,298: / Line 33,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वैव तद् वृष्णयः सर्व एव समुद्यमं चक्रिरे कौरवेषु ।
+| verse_lines  = श्रुत्वैव तद् वृष्णयः सर्व एव समुद्यमं चक्रिरे कौरवेषु ।;निवार्य तान् बलभद्रः स्वयं ययौ सहोद्धवः कौरवेयाञ्छमार्थी ॥ २२५॥
 | verse_line2  = निवार्य तान् बलभद्रः स्वयं ययौ सहोद्धवः कौरवेयाञ्छमार्थी ॥ २२५॥
 }}
@@ Line 30,307: / Line 33,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरस्य बाह्योपवने स्थितः स प्रस्थापयच्चोद्धवं कौरवार्थे ।
+| verse_lines  = पुरस्य बाह्योपवने स्थितः स प्रस्थापयच्चोद्धवं कौरवार्थे ।;आगत्य सर्वे कुरवोऽस्य पूजां चक्रुः स चाऽहोग्रसेनस्य चाऽज्ञाम् ॥ २२६॥
 | verse_line2  = आगत्य सर्वे कुरवोऽस्य पूजां चक्रुः स चाऽहोग्रसेनस्य चाऽज्ञाम् ॥ २२६॥
 }}
@@ Line 30,316: / Line 33,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आज्ञापयद् वो नृपतिः स्म यन्नः कुमारकः प्रगृहीतो भवद्भिः ।
+| verse_lines  = आज्ञापयद् वो नृपतिः स्म यन्नः कुमारकः प्रगृहीतो भवद्भिः ।;एकः समेतैर्बहुभिर्बान्धवार्थं क्षान्तं तन्नो मुञ्चताऽश्वेव साम्बम् ॥ २२७॥
 | verse_line2  = एकः समेतैर्बहुभिर्बान्धवार्थं क्षान्तं तन्नो मुञ्चताऽश्वेव साम्बम् ॥ २२७॥
 }}
@@ Line 30,325: / Line 33,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आज्ञापयामास व उग्रसेन
+| verse_lines  = आज्ञापयामास व उग्रसेन;इत्युक्तमेव तु निशम्य कुरुप्रवीराः ।;संश्राव्य दुष्टवचनानि बलं पुरं स्वं;क्रोधात् समाविविशुरत्र चुकोप रामः ॥ २२८॥
 | verse_line2  = इत्युक्तमेव तु निशम्य कुरुप्रवीराः ।
 }}
@@ Line 30,334: / Line 33,690: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स लाङ्गलेन तत् पुरं विकृष्य जाह्नवीजले ।
+| verse_lines  = स लाङ्गलेन तत् पुरं विकृष्य जाह्नवीजले ।;निपातयन् निवारितः प्रणम्य सर्वकौरवैः ॥ २२९॥ (भा.पु.१०.६८.५४)
 | verse_line2  = निपातयन् निवारितः प्रणम्य सर्वकौरवैः ॥ २२९॥ (भा.पु.१०.६८.५४)
 }}
@@ Line 30,343: / Line 33,700: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सभार्यमाशु पुत्रकं सुयोधनाभिपूजितम् ।
+| verse_lines  = सभार्यमाशु पुत्रकं सुयोधनाभिपूजितम् ।;सपारिबर्हमप्य च प्रजग्मिवान् स्वकां पुरम् ॥ २३०॥
 | verse_line2  = सपारिबर्हमप्य च प्रजग्मिवान् स्वकां पुरम् ॥ २३०॥
 }}
@@ Line 30,352: / Line 33,710: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादिकर्माणि महान्ति रामस्याऽसञ्छेषस्याच्युतावेशिनोऽलम् ।
+| verse_lines  = इत्यादिकर्माणि महान्ति रामस्याऽसञ्छेषस्याच्युतावेशिनोऽलम् ।;यस्याच्युतावेशविशेषकालं ज्ञात्वा भीमोऽप्यस्य नोदेति युद्धे ॥ २३१॥
 | verse_line2  = यस्याच्युतावेशविशेषकालं ज्ञात्वा भीमोऽप्यस्य नोदेति युद्धे ॥ २३१॥
 }}
@@ Line 30,361: / Line 33,720: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रीडायुद्धे बहुशो रौहिणेये व्यक्तिं विष्णोर्भीमसेनो विदित्वा ।
+| verse_lines  = क्रीडायुद्धे बहुशो रौहिणेये व्यक्तिं विष्णोर्भीमसेनो विदित्वा ।;तात्कालिकीं पीड्यमानोऽपि (विध्यमानोऽपि) तेन नैवोद्यमं कुरुते विष्णुभक्त्या ॥ २३२॥
 | verse_line2  = तात्कालिकीं पीड्यमानोऽपि (विध्यमानोऽपि) तेन नैवोद्यमं कुरुते विष्णुभक्त्या ॥ २३२॥
 }}
@@ Line 30,370: / Line 33,730: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा जयी प्रभवत्येष रामो नातिव्यक्तस्तत्र(नाभिव्यक्तस्तत्र) यदा जनार्दनः ।
+| verse_lines  = तदा जयी प्रभवत्येष रामो नातिव्यक्तस्तत्र(नाभिव्यक्तस्तत्र) यदा जनार्दनः ।;तदा भीमो विजयी स्यात् सदैव विष्णोः केशावेशवान् यत् स रामः ॥ २३३॥
 | verse_line2  = तदा भीमो विजयी स्यात् सदैव विष्णोः केशावेशवान् यत् स रामः ॥ २३३॥
 }}
@@ Line 30,379: / Line 33,740: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतादृशेनैव रामेण युक्ते कृष्णे द्वार्वत्यां निवसत्यब्जनाभे ।
+| verse_lines  = एतादृशेनैव रामेण युक्ते कृष्णे द्वार्वत्यां निवसत्यब्जनाभे ।;स्वप्नेऽनिरुद्धेन रता कदाचिद् बाणात्मजोषा चित्रलेखामुवाच ॥ २३४॥
 | verse_line2  = स्वप्नेऽनिरुद्धेन रता कदाचिद् बाणात्मजोषा चित्रलेखामुवाच ॥ २३४॥
 }}
@@ Line 30,388: / Line 33,750: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमानयेत्यथ सा चित्रवस्त्रे प्रदर्श्य लोकान् समदर्शयत् तम् ।
+| verse_lines  = तमानयेत्यथ सा चित्रवस्त्रे प्रदर्श्य लोकान् समदर्शयत् तम् ।;पौत्रं विदित्वा वचनाच्च तस्याः कृष्णस्य तं चाऽनयत् तत्र रात्रौ ॥ २३५॥
 | verse_line2  = पौत्रं विदित्वा वचनाच्च तस्याः कृष्णस्य तं चाऽनयत् तत्र रात्रौ ॥ २३५॥
 }}
@@ Line 30,397: / Line 33,760: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनिरुद्धं गुणोदारमानीतं चित्रलेखया ।
+| verse_lines  = अनिरुद्धं गुणोदारमानीतं चित्रलेखया ।;प्राप्य रेमे बाणसुता दिवसान् सुबहूनपि ॥ २३६॥
 | verse_line2  = प्राप्य रेमे बाणसुता दिवसान् सुबहूनपि ॥ २३६॥
 }}
@@ Line 30,406: / Line 33,770: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गूढं कन्यागृहे तं तु ज्ञात्वा कन्याभिरक्षिणः ।
+| verse_lines  = गूढं कन्यागृहे तं तु ज्ञात्वा कन्याभिरक्षिणः ।;ऊचुर्बाणायादिशच्च किङ्करान् ग्रहणेऽस्य सः ॥ २३७॥
 | verse_line2  = ऊचुर्बाणायादिशच्च किङ्करान् ग्रहणेऽस्य सः ॥ २३७॥
 }}
@@ Line 30,415: / Line 33,780: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आगताननिरुद्धस्तान् परिघेण महाबलः ।
+| verse_lines  = आगताननिरुद्धस्तान् परिघेण महाबलः ।;निहत्य द्रावयामास स्वयमायात् ततोऽसुरः ।;स तु युद्ध्वाऽतिकृच्छ्रेण नागास्त्रेण बबन्ध तम् ॥ २३८॥
 | verse_line2  = निहत्य द्रावयामास स्वयमायात् ततोऽसुरः ।
 }}
@@ Line 30,424: / Line 33,790: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ कृष्णः समारुह्य गरुडं रामसंयुतः ।
+| verse_lines  = अथ कृष्णः समारुह्य गरुडं रामसंयुतः ।;प्रद्युम्नेन च तत्रागात् प्रथमं तत्र वह्निभिः ॥ २३९॥
 | verse_line2  = प्रद्युम्नेन च तत्रागात् प्रथमं तत्र वह्निभिः ॥ २३९॥
 }}
@@ Line 30,433: / Line 33,800: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युद्ध्वैवाङ्गिरसा चैव क्षणाद् विद्राप्य तान् हरिः ।
+| verse_lines  = युद्ध्वैवाङ्गिरसा चैव क्षणाद् विद्राप्य तान् हरिः ।;विद्राप्य शर्वप्रमथानाससाद ज्वरं ततः ॥ २४०॥
 | verse_line2  = विद्राप्य शर्वप्रमथानाससाद ज्वरं ततः ॥ २४०॥
 }}
@@ Line 30,442: / Line 33,810: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेन भस्मप्रहारेण ज्वरितं रोहिणीसुतम् ।
+| verse_lines  = तेन भस्मप्रहारेण ज्वरितं रोहिणीसुतम् ।;आश्लिष्य विज्वरं चक्रे वासुदेवो जगत्प्रभुः ॥ २४१॥
 | verse_line2  = आश्लिष्य विज्वरं चक्रे वासुदेवो जगत्प्रभुः ॥ २४१॥
 }}
@@ Line 30,451: / Line 33,820: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयं विक्रीड्य तेनाथ कञ्चित् कालं जनार्दनः ।
+| verse_lines  = स्वयं विक्रीड्य तेनाथ कञ्चित् कालं जनार्दनः ।;निष्पिष्य मुष्टिभिश्चान्यं ससर्ज ज्वरमच्युतः ॥ २४२॥
 | verse_line2  = निष्पिष्य मुष्टिभिश्चान्यं ससर्ज ज्वरमच्युतः ॥ २४२॥
 }}
@@ Line 30,460: / Line 33,830: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयं जित्वाऽपि गिरिशभृत्यं नालमिति प्रभुः ।
+| verse_lines  = स्वयं जित्वाऽपि गिरिशभृत्यं नालमिति प्रभुः ।;स्वभृत्येनैव जेतव्य इत्यन्यं ससृजे तदा ॥ २४३॥
 | verse_line2  = स्वभृत्येनैव जेतव्य इत्यन्यं ससृजे तदा ॥ २४३॥
 }}
@@ Line 30,469: / Line 33,840: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्वरेण वैष्णवेनासौ सुभृशं पीडितस्तदा ।
+| verse_lines  = ज्वरेण वैष्णवेनासौ सुभृशं पीडितस्तदा ।;ग्रासार्थमुपनीतश्च जगाम शरणं हरिम् ।;तेन स्तुतः स भगवान् मोचयामास तं विभुः ॥ २४४॥
 | verse_line2  = ग्रासार्थमुपनीतश्च जगाम शरणं हरिम् ।
 }}
@@ Line 30,478: / Line 33,850: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रीडार्थमत्यल्पजनेष्वपि प्रभुः कथञ्चिदेव व्यजयद् व्यथां विना ।
+| verse_lines  = क्रीडार्थमत्यल्पजनेष्वपि प्रभुः कथञ्चिदेव व्यजयद् व्यथां विना ।;इत्यादि मोहाय स दर्शयत्यजो नित्यस्वतन्त्रस्य कुतो व्यथादयः ॥ २४५॥
 | verse_line2  = इत्यादि मोहाय स दर्शयत्यजो नित्यस्वतन्त्रस्य कुतो व्यथादयः ॥ २४५॥
 }}
@@ Line 30,487: / Line 33,860: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदा ज्वराद्या अखिलाः प्रविद्रुतास्तदा स्वयं प्राप हरिं गिरीशः ।
+| verse_lines  = यदा ज्वराद्या अखिलाः प्रविद्रुतास्तदा स्वयं प्राप हरिं गिरीशः ।;तयोरभूद् युद्धमथैनमच्युतो विजृम्भयामास ह जृम्भणास्त्रतः ॥ २४६॥
 | verse_line2  = तयोरभूद् युद्धमथैनमच्युतो विजृम्भयामास ह जृम्भणास्त्रतः ॥ २४६॥
 }}
@@ Line 30,496: / Line 33,870: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विजृम्भिते शङ्करे निष्प्रयत्ने स्थाणूपमे संस्थिते कञ्जजातः ।
+| verse_lines  = विजृम्भिते शङ्करे निष्प्रयत्ने स्थाणूपमे संस्थिते कञ्जजातः ।;दैत्यावेशाद् वासुदेवानभिज्ञं सम्बोधयामास सदुक्तिभिर्विभुः ॥ २४७॥
 | verse_line2  = दैत्यावेशाद् वासुदेवानभिज्ञं सम्बोधयामास सदुक्तिभिर्विभुः ॥ २४७॥
 }}
@@ Line 30,505: / Line 33,880: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रगृह्य शर्वं च विवेश विष्णोः स तूदरं दर्शयामास तत्र ।
+| verse_lines  = प्रगृह्य शर्वं च विवेश विष्णोः स तूदरं दर्शयामास तत्र ।;शिवस्य रूपं स्तम्भितं बिल्वनाम्नि वने गिरीशेन च यत् तपः कृतम् ।;शैवं पदं प्राप्तुमेवाच्युताच्च तच्चावदत् कञ्जजः शङ्करस्य॥ २४८॥
 | verse_line2  = शिवस्य रूपं स्तम्भितं बिल्वनाम्नि वने गिरीशेन च यत् तपः कृतम् ।
 }}
@@ Line 30,514: / Line 33,890: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपेतमोहोऽथ वृषध्वजो हरिं तुष्टाव बाणोऽभिससार केशवम् ।
+| verse_lines  = अपेतमोहोऽथ वृषध्वजो हरिं तुष्टाव बाणोऽभिससार केशवम् ।;तस्याच्युतो बाहुसहस्रमच्छिनत् पुनश्चारिं जगृहे तच्छिरोर्थे ॥ २४९॥
 | verse_line2  = तस्याच्युतो बाहुसहस्रमच्छिनत् पुनश्चारिं जगृहे तच्छिरोर्थे ॥ २४९॥
 }}
@@ Line 30,523: / Line 33,900: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा शिवेन प्रणतो बाणरक्षणकाम्यया ।
+| verse_lines  = तदा शिवेन प्रणतो बाणरक्षणकाम्यया ।;कृत्वा स्वभक्तं बाणं तं ररक्ष द्विभुजीकृतम् ।;मोचयित्वाऽनिरुद्धं च ययौ बाणेन पूजितः ॥ २५०॥
 | verse_line2  = कृत्वा स्वभक्तं बाणं तं ररक्ष द्विभुजीकृतम् ।
 }}
@@ Line 30,532: / Line 33,910: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवमग्नीनङ्गिरसं ज्वरं स्कन्दमुमापतिम् ।
+| verse_lines  = एवमग्नीनङ्गिरसं ज्वरं स्कन्दमुमापतिम् ।;बाणं चायत्नतो जित्वा प्रायाद् द्वारवतीं पुनः ॥ २५१॥
 | verse_line2  = बाणं चायत्नतो जित्वा प्रायाद् द्वारवतीं पुनः ॥ २५१॥
 }}
@@ Line 30,541: / Line 33,920: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = येनायत्नेन विजितः सर्वलोकहरो हरः ।
+| verse_lines  = येनायत्नेन विजितः सर्वलोकहरो हरः ।;किं ज्वरादिजयो विष्णोस्तस्यानन्तस्य कथ्यते ॥ २५२॥
 | verse_line2  = किं ज्वरादिजयो विष्णोस्तस्यानन्तस्य कथ्यते ॥ २५२॥
 }}
@@ Line 30,550: / Line 33,930: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ईदृशानन्तसङ्ख्यानां शिवानां ब्रह्मणामपि ।
+| verse_lines  = ईदृशानन्तसङ्ख्यानां शिवानां ब्रह्मणामपि ।;रमाया अपि यद्वीक्षां विना न चलितुं बलम् ॥ २५३॥
 | verse_line2  = रमाया अपि यद्वीक्षां विना न चलितुं बलम् ॥ २५३॥
 }}
@@ Line 30,559: / Line 33,940: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नच ज्ञानादयो भावा नचास्तित्वमपि क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = नच ज्ञानादयो भावा नचास्तित्वमपि क्‍वचित् ।;अनन्तशक्तेः कृष्णस्य न चित्रः(चित्रं) शूलिनो जयः ॥ २५४॥
 | verse_line2  = अनन्तशक्तेः कृष्णस्य न चित्रः(चित्रं) शूलिनो जयः ॥ २५४॥
 }}
@@ Line 30,568: / Line 33,950: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चित्रलेखासमेतोषान्वितपौत्रसमन्वितः ।
+| verse_lines  = चित्रलेखासमेतोषान्वितपौत्रसमन्वितः ।;सरामः ससुतो वीन्द्रमारुह्य द्वारकां गतः ।;रेमे तत्र चिरं कृष्णो नित्यानन्दो निजेच्छया ॥ २५५॥
 | verse_line2  = सरामः ससुतो वीन्द्रमारुह्य द्वारकां गतः ।
 }}
@@ Line 30,577: / Line 33,960: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवंविधान्यगणितानि यदूत्तमस्य
+| verse_lines  = एवंविधान्यगणितानि यदूत्तमस्य;कर्माण्यगण्यमहिमस्य महोत्सवस्य ।;नित्यं रमाकमलजन्मगिरीशशक्र-;सूर्यादिभिः परिनुतानि विमुक्तिदानि ॥ २५६॥
 | verse_line2  = कर्माण्यगण्यमहिमस्य महोत्सवस्य ।
 }}
@@ Line 30,586: / Line 33,970: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं वसत्यमितपौरुषवीर्यसारे
+| verse_lines  = एवं वसत्यमितपौरुषवीर्यसारे;नारायणे स्वपुरि शक्रधनञ्जयोक्तः ।;सम्प्राप्य लोमशमुनिः सकलानि तीर्था-;न्याप्तुं स पाण्डुतनयेषु सहाय आसीत् ॥ २५७॥
 | verse_line2  = नारायणे स्वपुरि शक्रधनञ्जयोक्तः ।
 }}
@@ Line 30,595: / Line 33,980: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पृथ्वीं प्रदक्षिणत एत्य समस्ततीर्थस्नानं यथाक्रमत एव विधाय पार्थाः ।
+| verse_lines  = पृथ्वीं प्रदक्षिणत एत्य समस्ततीर्थस्नानं यथाक्रमत एव विधाय पार्थाः ।;सम्पूज्य तेषु निखिलेषु हरिं सुभक्त्या कृष्णे समर्पयितुमापुरथ प्रभासम् ।;सम्भावनाय सकलैर्यदुभिः समेतस्तेषां च रामसहितो हरिराजगाम ॥ २५८॥
 | verse_line2  = सम्पूज्य तेषु निखिलेषु हरिं सुभक्त्या कृष्णे समर्पयितुमापुरथ प्रभासम् ।
 }}
@@ Line 30,604: / Line 33,990: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थैः सम्पूजितस्तत्र कृष्णो यदुगणैः सह ।
+| verse_lines  = पार्थैः सम्पूजितस्तत्र कृष्णो यदुगणैः सह ।;पार्थान् सम्पूजयामासुर्वृष्णयश्चाऽज्ञया हरेः ॥ २५९॥
 | verse_line2  = पार्थान् सम्पूजयामासुर्वृष्णयश्चाऽज्ञया हरेः ॥ २५९॥
 }}
@@ Line 30,613: / Line 34,000: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र भीमं तपोवेषं दृष्ट्वाऽतिस्नेहकारणात् ।
+| verse_lines  = तत्र भीमं तपोवेषं दृष्ट्वाऽतिस्नेहकारणात् ।;दुर्योधनं निन्दयति रामे सात्यकिरब्रवीत् ॥ २६०॥
 | verse_line2  = दुर्योधनं निन्दयति रामे सात्यकिरब्रवीत् ॥ २६०॥
 }}
@@ Line 30,622: / Line 34,010: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वे वयं निहत्याद्य सकर्णान् धृतराष्ट्रजान् ।
+| verse_lines  = सर्वे वयं निहत्याद्य सकर्णान् धृतराष्ट्रजान् ।;अभिमन्युं स्थापयामो राज्ये यावत् त्रयोदशम् ॥ २६१॥
 | verse_line2  = अभिमन्युं स्थापयामो राज्ये यावत् त्रयोदशम् ॥ २६१॥
 }}
@@ Line 30,631: / Line 34,020: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संवत्सरं समाप्यैव पुरं यास्यन्ति पाण्डवाः ।
+| verse_lines  = संवत्सरं समाप्यैव पुरं यास्यन्ति पाण्डवाः ।;ततो युधिष्ठिरो राजा राज्यं शासतु पूर्ववत् ॥ २६२॥
 | verse_line2  = ततो युधिष्ठिरो राजा राज्यं शासतु पूर्ववत् ॥ २६२॥
 }}
@@ Line 30,640: / Line 34,030: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं वदत्येव शिनिप्रवीरे जनार्दनः पार्थमुखान्युदीक्ष्य ।
+| verse_lines  = एवं वदत्येव शिनिप्रवीरे जनार्दनः पार्थमुखान्युदीक्ष्य ।;उवाच शैनेय न पाण्डुपुत्राः परेण संसाधितराज्यकामाः ॥ २६३॥
 | verse_line2  = उवाच शैनेय न पाण्डुपुत्राः परेण संसाधितराज्यकामाः ॥ २६३॥
 }}
@@ Line 30,649: / Line 34,040: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वबाहुवीर्येण निहत्य शत्रूनाप्स्यन्ति राज्यं त इतीरितेऽमुना ।
+| verse_lines  = स्वबाहुवीर्येण निहत्य शत्रूनाप्स्यन्ति राज्यं त इतीरितेऽमुना ।;तथेति पार्था अवदंस्ततस्ते कृष्णं पुरस्कृत्य ययुर्दशार्हाः ॥ २६४॥
 | verse_line2  = तथेति पार्था अवदंस्ततस्ते कृष्णं पुरस्कृत्य ययुर्दशार्हाः ॥ २६४॥
 }}
@@ Line 30,658: / Line 34,050: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रमेण पार्था अपि शैशिरं गिरिं समासदंस्तत्र कृष्णां सुदुर्गे ।
+| verse_lines  = क्रमेण पार्था अपि शैशिरं गिरिं समासदंस्तत्र कृष्णां सुदुर्गे ।;विषज्जन्तीमीक्ष्य तैः सम्स्मृतोऽथ हैडिम्ब आयात् सहितो निशाचरैः ॥ २६५॥
 | verse_line2  = विषज्जन्तीमीक्ष्य तैः सम्स्मृतोऽथ हैडिम्ब आयात् सहितो निशाचरैः ॥ २६५॥
 }}
@@ Line 30,667: / Line 34,060: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाह कृष्णां स तु तस्य भृत्या ऊहुः पार्थांस्ते बदर्याश्रमं च ।
+| verse_lines  = उवाह कृष्णां स तु तस्य भृत्या ऊहुः पार्थांस्ते बदर्याश्रमं च ।;प्राप्यात्र नारायणपूजया कृतस्वकीयकार्या ययुरुत्तरां दिशम् ॥ २६६॥
 | verse_line2  = प्राप्यात्र नारायणपूजया कृतस्वकीयकार्या ययुरुत्तरां दिशम् ॥ २६६॥
 }}
@@ Line 30,676: / Line 34,070: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतीत्य शर्वश्वशुरं गिरिं ते सुवर्णकूटं निषधं गिरिं च ।
+| verse_lines  = अतीत्य शर्वश्वशुरं गिरिं ते सुवर्णकूटं निषधं गिरिं च ।;मेरोः प्राच्यां गन्धमादे गिरौ च प्रापुर्बदर्याश्रममुत्तमं भुवि ॥ २६७॥
 | verse_line2  = मेरोः प्राच्यां गन्धमादे गिरौ च प्रापुर्बदर्याश्रममुत्तमं भुवि ॥ २६७॥
 }}
@@ Line 30,685: / Line 34,080: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् मुनीन्द्रैरभिपूज्यमाना नारायणं पूजयन्तः सदैव ।
+| verse_lines  = तस्मिन् मुनीन्द्रैरभिपूज्यमाना नारायणं पूजयन्तः सदैव ।;चक्रुस्तपो ज्ञानसमाधियुक्तं सुतत्त्वविद्यां(स तत्वविद्यां) प्रतिपादयन्तः ॥ २६८॥
 | verse_line2  = चक्रुस्तपो ज्ञानसमाधियुक्तं सुतत्त्वविद्यां(स तत्वविद्यां) प्रतिपादयन्तः ॥ २६८॥
 }}
@@ Line 30,694: / Line 34,090: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं बदर्यां विहरत्सु तेषु क्‍वचिद् रहः कृष्णया वायुसूनौ ।
+| verse_lines  = एवं बदर्यां विहरत्सु तेषु क्‍वचिद् रहः कृष्णया वायुसूनौ ।;स्थिते गरुत्मानुरगं जहार महाह्रदाद् वासुदेवासनाग्र्यः ॥ २६९॥
 | verse_line2  = स्थिते गरुत्मानुरगं जहार महाह्रदाद् वासुदेवासनाग्र्यः ॥ २६९॥
 }}
@@ Line 30,703: / Line 34,100: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = (तत्पक्षपातेन) तत्पक्षवातेन विचालिते तु तस्मिन् गिरौ कमलं हैममग्र्यम् ।
+| verse_lines  = (तत्पक्षपातेन) तत्पक्षवातेन विचालिते तु तस्मिन् गिरौ कमलं हैममग्र्यम् ।;पपात कृष्णाभीमयोः सन्निधाने उद्यद्भानोर्मण्डलाभं सुगन्धम् ॥ २७०॥
 | verse_line2  = पपात कृष्णाभीमयोः सन्निधाने उद्यद्भानोर्मण्डलाभं सुगन्धम् ॥ २७०॥
 }}
@@ Line 30,712: / Line 34,110: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वाऽतिगन्धं वरहेमकञ्जं कुतूहलाद् द्रौपदी भीमसेनम् ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वाऽतिगन्धं वरहेमकञ्जं कुतूहलाद् द्रौपदी भीमसेनम् ।;बहून्ययाचत् तादृशान्यानुभावमविषह्यं जानती देवदैत्यैः ॥ २७१॥
 | verse_line2  = बहून्ययाचत् तादृशान्यानुभावमविषह्यं जानती देवदैत्यैः ॥ २७१॥
 }}
@@ Line 30,721: / Line 34,120: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयाऽर्थितः सगदस्तुङ्गमेनं गिरिं वेगादारुहद् वायुसूनुः ।
+| verse_lines  = तयाऽर्थितः सगदस्तुङ्गमेनं गिरिं वेगादारुहद् वायुसूनुः ।;प्रशस्यमानः सुरसिद्धसङ्घैः मृत्नन् दैत्यान् सिंहशार्दूलरूपान् ॥ २७२॥
 | verse_line2  = प्रशस्यमानः सुरसिद्धसङ्घैः मृत्नन् दैत्यान् सिंहशार्दूलरूपान् ॥ २७२॥
 }}
@@ Line 30,730: / Line 34,130: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसेदिवांस्तत्र हनूमदाख्यं निजं रूपं प्रोद्यदादित्यभासम् ।
+| verse_lines  = आसेदिवांस्तत्र हनूमदाख्यं निजं रूपं प्रोद्यदादित्यभासम् ।;जानन्नप्येनं स्वीयरूपं स भीमश्चिक्रीड एतेन यथा परेण ॥ २७३॥
 | verse_line2  = जानन्नप्येनं स्वीयरूपं स भीमश्चिक्रीड एतेन यथा परेण ॥ २७३॥
 }}
@@ Line 30,739: / Line 34,140: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मो देवानां परमो मानुषत्वे स्वीये रूपेऽप्यन्यवदेव वृत्तिः ।
+| verse_lines  = धर्मो देवानां परमो मानुषत्वे स्वीये रूपेऽप्यन्यवदेव वृत्तिः ।;अनादानं दिव्यशक्तेर्विशेषान्नरस्वभावे सर्वदा चैव वृत्तिः ।;तस्माद् भीमो हनुमांश्चैक एव ज्यायःकनीयोवृत्तिमत्राभिपेदे ॥ २७४॥
 | verse_line2  = अनादानं दिव्यशक्तेर्विशेषान्नरस्वभावे सर्वदा चैव वृत्तिः ।
 }}
@@ Line 30,748: / Line 34,150: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वे गुणा आवृता मानुषत्वे युगानुसारान्मूलरूपानुसारात् ।
+| verse_lines  = सर्वे गुणा आवृता मानुषत्वे युगानुसारान्मूलरूपानुसारात् ।;क्रमात् सुराणां भागतोऽव्यक्तरूपा आदानतो व्यक्तिमायान्त्युरूणाम् ॥ २७५॥
 | verse_line2  = क्रमात् सुराणां भागतोऽव्यक्तरूपा आदानतो व्यक्तिमायान्त्युरूणाम् ॥ २७५॥
 }}
@@ Line 30,757: / Line 34,160: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैवाव्यक्तिः काचिदस्तीह विष्णोः प्रादुर्भावेष्वतिसुव्यक्तशक्तेः ।
+| verse_lines  = नैवाव्यक्तिः काचिदस्तीह विष्णोः प्रादुर्भावेष्वतिसुव्यक्तशक्तेः ।;इच्छाव्यक्तिः प्रायशो मारुतस्य तदन्येषां व्यक्तता कारणेन ॥ २७६॥
 | verse_line2  = इच्छाव्यक्तिः प्रायशो मारुतस्य तदन्येषां व्यक्तता कारणेन ॥ २७६॥
 }}
@@ Line 30,766: / Line 34,170: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद् भीमो धर्मवृद्ध्यर्थमेव स्वीये रूपेऽप्यन्यवद् वृत्तिमेव ।
+| verse_lines  = तस्माद् भीमो धर्मवृद्ध्यर्थमेव स्वीये रूपेऽप्यन्यवद् वृत्तिमेव ।;प्रदर्शयामास तथाऽसुराणां मोहायैवाशक्तवच्छक्तिरूपः(शक्तरूपः) ॥ २७७॥
 | verse_line2  = प्रदर्शयामास तथाऽसुराणां मोहायैवाशक्तवच्छक्तिरूपः(शक्तरूपः) ॥ २७७॥
 }}
@@ Line 30,775: / Line 34,180: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्रूपवृद्धिं भीमसेनोऽथ दृष्ट्वा श्रुत्वा हनूमन्मुखतः कथाश्च ।
+| verse_lines  = तद्रूपवृद्धिं भीमसेनोऽथ दृष्ट्वा श्रुत्वा हनूमन्मुखतः कथाश्च ।;रामस्य तच्चातुरात्म्यं च दिव्यं चातुर्युगं धर्ममप्यग्र्यमेव ॥ २७८॥
 | verse_line2  = रामस्य तच्चातुरात्म्यं च दिव्यं चातुर्युगं धर्ममप्यग्र्यमेव ॥ २७८॥
 }}
@@ Line 30,784: / Line 34,190: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ध्वजाद् बीभत्सोर्गर्जनेनैव शत्रुपराभवे तेन दत्तेऽर्जुनस्य ।
+| verse_lines  = ध्वजाद् बीभत्सोर्गर्जनेनैव शत्रुपराभवे तेन दत्तेऽर्जुनस्य ।;ययौ प्रणम्यैनमाश्वेव भीमः सौगन्धिकं वनमत्यग्र्यरूपम् ॥ २७९॥
 | verse_line2  = ययौ प्रणम्यैनमाश्वेव भीमः सौगन्धिकं वनमत्यग्र्यरूपम् ॥ २७९॥
 }}
@@ Line 30,793: / Line 34,200: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नरागम्यां नलिनीमेत्य तत्र दृष्ट्वा पद्मान्यद्भुताकारवन्ति ।
+| verse_lines  = नरागम्यां नलिनीमेत्य तत्र दृष्ट्वा पद्मान्यद्भुताकारवन्ति ।;हैमानि दिव्यान्यतिगन्धवन्ति सामासदद् वार्यमाणो नराशैः ॥ २८०॥
 | verse_line2  = हैमानि दिव्यान्यतिगन्धवन्ति सामासदद् वार्यमाणो नराशैः ॥ २८०॥
 }}
@@ Line 30,802: / Line 34,210: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते भीममात्तायुधमुग्ररूपं महाबलं रूपनवावतारम् ।
+| verse_lines  = ते भीममात्तायुधमुग्ररूपं महाबलं रूपनवावतारम् ।;न्यवारयन् क्रोधवशा समेताः शतं सहस्राण्ययुतानि सङ्ख्ये ॥ २८१॥
 | verse_line2  = न्यवारयन् क्रोधवशा समेताः शतं सहस्राण्ययुतानि सङ्ख्ये ॥ २८१॥
 }}
@@ Line 30,811: / Line 34,220: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वराच्छिवस्यैव परैरजेयाः शस्त्रास्त्रवृष्टिं मुमुचुः सुभीमाम्(सुभीमाः) ।
+| verse_lines  = वराच्छिवस्यैव परैरजेयाः शस्त्रास्त्रवृष्टिं मुमुचुः सुभीमाम्(सुभीमाः) ।;भीमेऽखिलज्ञे तपसां निधाने बलोदधौ शैवशास्त्रं वदन्तः ॥ २८२॥
 | verse_line2  = भीमेऽखिलज्ञे तपसां निधाने बलोदधौ शैवशास्त्रं वदन्तः ॥ २८२॥
 }}
@@ Line 30,820: / Line 34,230: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तान् वैष्णवैरेव शास्त्रैः स भीमो विजित्य पूर्वं वाङ्मये सङ्गरे तु ।
+| verse_lines  = तान् वैष्णवैरेव शास्त्रैः स भीमो विजित्य पूर्वं वाङ्मये सङ्गरे तु ।;शास्त्रास्त्रवर्षस्य कुर्वन् प्रतीपं जघ्नेऽखिलान् गदया तेषु वीरान् ॥ २८३॥
 | verse_line2  = शास्त्रास्त्रवर्षस्य कुर्वन् प्रतीपं जघ्नेऽखिलान् गदया तेषु वीरान् ॥ २८३॥
 }}
@@ Line 30,829: / Line 34,240: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वातेन कुन्त्यां बलवान् स जातः शूरस्तपस्वी द्विषतां निहन्ता ।
+| verse_lines  = वातेन कुन्त्यां बलवान् स जातः शूरस्तपस्वी द्विषतां निहन्ता ।;सत्ये च धर्मे च रतः सदैव पराक्रमे शत्रुभिरप्रधृष्यः ॥ २८४॥
 | verse_line2  = सत्ये च धर्मे च रतः सदैव पराक्रमे शत्रुभिरप्रधृष्यः ॥ २८४॥
 }}
@@ Line 30,838: / Line 34,250: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रापरांश्चैव बहूनसत्यं निरीश्वरं चाप्रतिष्ठं च लोकम् ।
+| verse_lines  = तत्रापरांश्चैव बहूनसत्यं निरीश्वरं चाप्रतिष्ठं च लोकम् ।;सिद्धोऽहमीशोऽहमिति ब्रुवाणान् गुणान् विष्णोः ख्यापयन् वादतोऽजैत् ॥ २८५॥
 | verse_line2  = सिद्धोऽहमीशोऽहमिति ब्रुवाणान् गुणान् विष्णोः ख्यापयन् वादतोऽजैत् ॥ २८५॥
 }}
@@ Line 30,847: / Line 34,260: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भिन्नं विष्णुमधिकं सर्वतश्च ब्रुवन् प्रवीरान् लक्षमेषां निजघ्ने ।
+| verse_lines  = भिन्नं विष्णुमधिकं सर्वतश्च ब्रुवन् प्रवीरान् लक्षमेषां निजघ्ने ।;ते तस्य वीर्यं च बलं च दृष्ट्वा विद्याबलं बाहुबलं तथैव ।;अशक्नुवन्तः सहिताः समस्ता हतप्रवीराः सहसा निवृत्ताः ॥ २८६॥
 | verse_line2  = ते तस्य वीर्यं च बलं च दृष्ट्वा विद्याबलं बाहुबलं तथैव ।
 }}
@@ Line 30,856: / Line 34,270: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विक्रम्य तान् गदयाऽसौ निहत्य विद्राप्य सर्वान् नलिनीं प्रविश्य ।
+| verse_lines  = विक्रम्य तान् गदयाऽसौ निहत्य विद्राप्य सर्वान् नलिनीं प्रविश्य ।;पीत्वाऽमृताम्भश्च ततोऽम्बुजानि दिव्यानि जग्राह कुरुप्रवीरः ॥ २८७॥
 | verse_line2  = पीत्वाऽमृताम्भश्च ततोऽम्बुजानि दिव्यानि जग्राह कुरुप्रवीरः ॥ २८७॥
 }}
@@ Line 30,865: / Line 34,280: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथो कलहशंसीनि निमित्तानि युधिष्ठिरः ।
+| verse_lines  = अथो कलहशंसीनि निमित्तानि युधिष्ठिरः ।;दृष्ट्वा कृष्णामपृच्छच्च क्‍व भीम इति दीनधीः ॥ २८८॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा कृष्णामपृच्छच्च क्‍व भीम इति दीनधीः ॥ २८८॥
 }}
@@ Line 30,874: / Line 34,290: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सौगन्धिकार्थं यातं तं श्रुत्वा कृष्णामुखान्नृपः ।
+| verse_lines  = सौगन्धिकार्थं यातं तं श्रुत्वा कृष्णामुखान्नृपः ।;आरुह्य राक्षसश्रेष्ठान् कृष्णया भ्रातृभिः सह ॥ २८९॥
 | verse_line2  = आरुह्य राक्षसश्रेष्ठान् कृष्णया भ्रातृभिः सह ॥ २८९॥
 }}
@@ Line 30,883: / Line 34,300: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ययौ वृकोदरो यत्र दृष्ट्वा चैनमवस्थितम् ।
+| verse_lines  = ययौ वृकोदरो यत्र दृष्ट्वा चैनमवस्थितम् ।;उवाच मैवमित्येनं भीतो गिरिशकोपतः ॥ २९०॥
 | verse_line2  = उवाच मैवमित्येनं भीतो गिरिशकोपतः ॥ २९०॥
 }}
@@ Line 30,892: / Line 34,310: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवेभ्यो मरणाद् भीता राक्षसा वित्तपाज्ञया ।
+| verse_lines  = देवेभ्यो मरणाद् भीता राक्षसा वित्तपाज्ञया ।;तदीयां नलिनीं ते हि रक्षन्त्यस्याऽश्रयो हरः ।;जानन् वित्तेश्वरो भीममाहात्म्यं न चुकोप ह ॥ २९१॥
 | verse_line2  = तदीयां नलिनीं ते हि रक्षन्त्यस्याऽश्रयो हरः ।
 }}
@@ Line 30,901: / Line 34,320: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वसत्सु तत्र पार्थेषु पुनः कतिपयैर्दिनैः ।
+| verse_lines  = वसत्सु तत्र पार्थेषु पुनः कतिपयैर्दिनैः ।;उवाच भीमसेनस्य यशोधर्मादिभिवृद्धये(यशोधर्मातिवृद्धये) ॥ २९२॥
 | verse_line2  = उवाच भीमसेनस्य यशोधर्मादिभिवृद्धये(यशोधर्मातिवृद्धये) ॥ २९२॥
 }}
@@ Line 30,910: / Line 34,330: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पञ्चवर्णानि पुष्पानि कृष्णा वीक्ष्याऽहृतानि तु ।
+| verse_lines  = पञ्चवर्णानि पुष्पानि कृष्णा वीक्ष्याऽहृतानि तु ।;मारुतेन कुबेरस्य गृहान्नृभिरगम्यतः ॥ २९३॥
 | verse_line2  = मारुतेन कुबेरस्य गृहान्नृभिरगम्यतः ॥ २९३॥
 }}
@@ Line 30,919: / Line 34,340: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अगम्योऽयं गिरिः सर्वैः कुबेरेणाभिपालितः ।
+| verse_lines  = अगम्योऽयं गिरिः सर्वैः कुबेरेणाभिपालितः ।;अद्य(अथ) त्वयैव गन्तव्यो विधूयाखिलराक्षसान् ॥ २९४॥
 | verse_line2  = अद्य(अथ) त्वयैव गन्तव्यो विधूयाखिलराक्षसान् ॥ २९४॥
 }}
@@ Line 30,928: / Line 34,350: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आशु सगदः सधनुः सबाणो भीमो गिरीन्द्रमजितोरुबलो विगाहे ।
+| verse_lines  = इत्युक्त आशु सगदः सधनुः सबाणो भीमो गिरीन्द्रमजितोरुबलो विगाहे ।;प्राप्तं निशम्य (निशाम्य) बलदैवतसूनुमत्र पद्मत्रयं न्यरुणदुद्धतराक्षसानाम् ॥ २९५॥
 | verse_line2  = प्राप्तं निशम्य (निशाम्य) बलदैवतसूनुमत्र पद्मत्रयं न्यरुणदुद्धतराक्षसानाम् ॥ २९५॥
 }}
@@ Line 30,937: / Line 34,360: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अग्रे निधाय मणिमन्तमजेयमुग्रं शम्भोर्वराद् विविधशस्त्रमहास्त्रवृष्ट्या (महाभिवृष्ट्या) ।
+| verse_lines  = अग्रे निधाय मणिमन्तमजेयमुग्रं शम्भोर्वराद् विविधशस्त्रमहास्त्रवृष्ट्या (महाभिवृष्ट्या) ।;तान् सर्वराक्षसगणान् मणिमत्समेतान् भीमो जघान सपदि प्रवरैः शरौघैः ॥ २९६॥
 | verse_line2  = तान् सर्वराक्षसगणान् मणिमत्समेतान् भीमो जघान सपदि प्रवरैः शरौघैः ॥ २९६॥
 }}
@@ Line 30,946: / Line 34,370: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवध्यांस्तान् क्षणेनैव हत्वा भीमो महाबलः ।
+| verse_lines  = अवध्यांस्तान् क्षणेनैव हत्वा भीमो महाबलः ।;रणे क्रोधवशान् सर्वानतिष्ठद् गिरिमूर्द्धनि ॥ २९७॥
 | verse_line2  = रणे क्रोधवशान् सर्वानतिष्ठद् गिरिमूर्द्धनि ॥ २९७॥
 }}
@@ Line 30,955: / Line 34,380: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते हता भीमसेनेन प्रापुरन्धन्धन्तमोऽखिलाः ।
+| verse_lines  = ते हता भीमसेनेन प्रापुरन्धन्धन्तमोऽखिलाः ।;हताः सौगन्धिकवने मणिमांश्च पुनः कलौ ।;जातो मिथ्यामतिं सम्यगास्तीर्याऽपस्तमोऽधिकम् ॥ २९८॥
 | verse_line2  = हताः सौगन्धिकवने मणिमांश्च पुनः कलौ ।
 }}
@@ Line 30,964: / Line 34,390: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो वैश्रवणो राजा महापद्मत्रये हते ।
+| verse_lines  = ततो वैश्रवणो राजा महापद्मत्रये हते ।;राक्षसानामवध्यानां सखाये मणिमत्यपि ।;आरुरोह रथं दिव्यं योद्धुकामो वृकोदरम् ॥ २९९॥
 | verse_line2  = राक्षसानामवध्यानां सखाये मणिमत्यपि ।
 }}
@@ Line 30,973: / Line 34,400: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = असुरावेशतस्तस्य भीमे क्रोधो महानभूत् ।
+| verse_lines  = असुरावेशतस्तस्य भीमे क्रोधो महानभूत् ।;स आजगाम भीमेन योद्धुं वित्तपतिः स्वयम् ॥ ३००॥
 | verse_line2  = स आजगाम भीमेन योद्धुं वित्तपतिः स्वयम् ॥ ३००॥
 }}
@@ Line 30,982: / Line 34,410: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् काले भीमसेनस्य घोषं श्रुत्वा राजाऽपृच्छदाशु स्म कृष्णाम् ।
+| verse_lines  = तस्मिन् काले भीमसेनस्य घोषं श्रुत्वा राजाऽपृच्छदाशु स्म कृष्णाम् ।;क्‍व भीम इत्येव तयोदितं च श्रुत्वा जगामऽशु रक्षोंऽससंस्थः ॥ ३०१॥
 | verse_line2  = क्‍व भीम इत्येव तयोदितं च श्रुत्वा जगामऽशु रक्षोंऽससंस्थः ॥ ३०१॥
 }}
@@ Line 30,991: / Line 34,420: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सभ्रातृके मुनिभिः कृष्णया च गते राजन्यत्र भीमं कुबेरः ।
+| verse_lines  = सभ्रातृके मुनिभिः कृष्णया च गते राजन्यत्र भीमं कुबेरः ।;दृष्ट्वाऽसुरावेशतो धर्मजं च किञ्चिन्मुक्तः स्नेहयुक्तस्तथाऽऽस(तदाऽस) ॥ ३०२॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वाऽसुरावेशतो धर्मजं च किञ्चिन्मुक्तः स्नेहयुक्तस्तथाऽऽस(तदाऽस) ॥ ३०२॥
 }}
@@ Line 31,000: / Line 34,430: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृतायुधं भीममीक्ष्यापि किञ्चिद् दैत्यावेशाद् बहु मेने न भीमम् ।
+| verse_lines  = धृतायुधं भीममीक्ष्यापि किञ्चिद् दैत्यावेशाद् बहु मेने न भीमम् ।;अगस्त्यशापं चावदत् स्वस्य पूर्वं सखायनाशे कारणं राजराजः ॥ ३०३॥
 | verse_line2  = अगस्त्यशापं चावदत् स्वस्य पूर्वं सखायनाशे कारणं राजराजः ॥ ३०३॥
 }}
@@ Line 31,009: / Line 34,440: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दैत्यावेशादुज्झितः शान्तभावो ददौ निजं स्थानमेषां सुतुष्टः ।
+| verse_lines  = दैत्यावेशादुज्झितः शान्तभावो ददौ निजं स्थानमेषां सुतुष्टः ।;आवासार्थं तेऽवसंस्तत्र पार्थास्तथाऽन्येषां दैवतानां(देवतानां) गृहेषु ॥ ३०४॥
 | verse_line2  = आवासार्थं तेऽवसंस्तत्र पार्थास्तथाऽन्येषां दैवतानां(देवतानां) गृहेषु ॥ ३०४॥
 }}
@@ Line 31,018: / Line 34,450: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रैव तेषां वसतां महात्मनामानन्दिनामब्दचतुष्टये गते ।
+| verse_lines  = तत्रैव तेषां वसतां महात्मनामानन्दिनामब्दचतुष्टये गते ।;पञ्चाब्दमध्याप्य महान्ति चास्त्राणीन्द्रो गुर्वर्थं फल्गुनेनार्थितोऽभूत् ॥ ३०५॥
 | verse_line2  = पञ्चाब्दमध्याप्य महान्ति चास्त्राणीन्द्रो गुर्वर्थं फल्गुनेनार्थितोऽभूत् ॥ ३०५॥
 }}
@@ Line 31,027: / Line 34,460: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वधं वव्रे स्वशत्रूणामिन्द्रः पार्थात् स्वरूपतः ।
+| verse_lines  = वधं वव्रे स्वशत्रूणामिन्द्रः पार्थात् स्वरूपतः ।;निवातकवचाख्यानां येषां(तेषां, एषां) ब्रह्मा ददौ वरम् ।;अवध्यतां (अवध्यत्वं) सुरैर्दैत्यैर्गन्धर्वैः पक्षिराक्षसैः ॥ ३०६॥
 | verse_line2  = निवातकवचाख्यानां येषां(तेषां, एषां) ब्रह्मा ददौ वरम् ।
 }}
@@ Line 31,036: / Line 34,470: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनरिन्द्रेणार्थितोऽदाज्जहीमान् नरदेहवान् ।
+| verse_lines  = पुनरिन्द्रेणार्थितोऽदाज्जहीमान् नरदेहवान् ।;इति तेनार्जुनं शक्रः स्वात्मानं नरदेहगम् ।;जगाद तान् जहीत्येव किरीटं स्वं निबद्ध्य च ॥ ३०७॥
 | verse_line2  = इति तेनार्जुनं शक्रः स्वात्मानं नरदेहगम् ।
 }}
@@ Line 31,045: / Line 34,480: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऐन्द्रं स्यन्दनमारुह्य पार्थो मातलिसंयुतः ।
+| verse_lines  = ऐन्द्रं स्यन्दनमारुह्य पार्थो मातलिसंयुतः ।;गाण्डीवं धनुरादाय ययौ हन्तुं महासुरान् ॥ ३०८॥
 | verse_line2  = गाण्डीवं धनुरादाय ययौ हन्तुं महासुरान् ॥ ३०८॥
 }}
@@ Line 31,054: / Line 34,490: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शङ्खं ददुस्तस्य देवा देवदत्तः स शङ्खराट् ।
+| verse_lines  = शङ्खं ददुस्तस्य देवा देवदत्तः स शङ्खराट् ।;नादयन् शङ्खघोषेण धनुर्विस्फारयन् महत् ॥ ३०९॥
 | verse_line2  = नादयन् शङ्खघोषेण धनुर्विस्फारयन् महत् ॥ ३०९॥
 }}
@@ Line 31,063: / Line 34,500: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दधानः कुण्डले दिव्ये शक्रदत्ते सुभास्वरे ।
+| verse_lines  = दधानः कुण्डले दिव्ये शक्रदत्ते सुभास्वरे ।;आससाद पुरं दिव्यं दैत्यानामिन्द्रनन्दनः ॥ ३१०॥
 | verse_line2  = आससाद पुरं दिव्यं दैत्यानामिन्द्रनन्दनः ॥ ३१०॥
 }}
@@ Line 31,072: / Line 34,510: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्य शङ्खध्वनिं श्रुत्वा गाण्डीवस्य च निस्स्वनम् ।
+| verse_lines  = तस्य शङ्खध्वनिं श्रुत्वा गाण्डीवस्य च निस्स्वनम् ।;अभिसस्रुर्महावीर्याः निवातकवचासुराः ॥ ३११॥
 | verse_line2  = अभिसस्रुर्महावीर्याः निवातकवचासुराः ॥ ३११॥
 }}
@@ Line 31,081: / Line 34,520: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तिस्रः कोट्यो दानवानां स्वयम्भुवरगर्विताः ।
+| verse_lines  = तिस्रः कोट्यो दानवानां स्वयम्भुवरगर्विताः ।;नानायुधैः रणे पार्थमभ्यवर्षन् सुसंहताः ॥ ३१२॥
 | verse_line2  = नानायुधैः रणे पार्थमभ्यवर्षन् सुसंहताः ॥ ३१२॥
 }}
@@ Line 31,090: / Line 34,530: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां स शस्त्राणि किरीटमाली(किरीटमौली) निवार्य गाण्डीवधनुःप्रमुक्तैः(गाण्डीवधनुःप्रयुक्तैः) ।
+| verse_lines  = तेषां स शस्त्राणि किरीटमाली(किरीटमौली) निवार्य गाण्डीवधनुःप्रमुक्तैः(गाण्डीवधनुःप्रयुक्तैः) ।;शरैः शिरांसि प्रचकर्त वीरो महास्त्रशिक्षाबलसम्प्रयुक्तैः ॥ ३१३॥
 | verse_line2  = शरैः शिरांसि प्रचकर्त वीरो महास्त्रशिक्षाबलसम्प्रयुक्तैः ॥ ३१३॥
 }}
@@ Line 31,099: / Line 34,540: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वे हतास्तेन महारथेन ते दानवाः सोऽपि ययौ तथाऽन्यान् ।
+| verse_lines  = सर्वे हतास्तेन महारथेन ते दानवाः सोऽपि ययौ तथाऽन्यान् ।;पौलोमकालेयगणाभिधानान् षष्टिं सहस्राणि महारथानाम् ॥ ३१४॥
 | verse_line2  = पौलोमकालेयगणाभिधानान् षष्टिं सहस्राणि महारथानाम् ॥ ३१४॥
 }}
@@ Line 31,108: / Line 34,550: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तानस्त्रशस्त्राण्यभिवर्षमाणान् धनञ्जयः पाशुपतास्त्रतो द्राक् ।
+| verse_lines  = तानस्त्रशस्त्राण्यभिवर्षमाणान् धनञ्जयः पाशुपतास्त्रतो द्राक् ।;दग्ध्वा ययौ पुनरेवेन्द्रसद्म तं सस्वजे प्रीतियुक्तश्च शक्रः ॥ ३१५॥
 | verse_line2  = दग्ध्वा ययौ पुनरेवेन्द्रसद्म तं सस्वजे प्रीतियुक्तश्च शक्रः ॥ ३१५॥
 }}
@@ Line 31,117: / Line 34,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ययुरन्धं(प्रापुरन्धं)तमस्तेऽपि सर्वदेवद्विषोऽसुराः ।
+| verse_lines  = ययुरन्धं(प्रापुरन्धं)तमस्तेऽपि सर्वदेवद्विषोऽसुराः ।;अथानुज्ञाप्य पितरं रथेनैन्द्रेण भास्वता ।;सोदर्याणां सकाशं स ययौ वज्रधरात्मजः ॥ ३१६॥
 | verse_line2  = अथानुज्ञाप्य पितरं रथेनैन्द्रेण भास्वता ।
 }}
@@ Line 31,126: / Line 34,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आयान्तमीक्ष्य बीभत्सुं मुमुदुर्भ्रातरोऽधिकम् ।
+| verse_lines  = आयान्तमीक्ष्य बीभत्सुं मुमुदुर्भ्रातरोऽधिकम् ।;ऊषुश्च चतुरोऽब्दांस्ते(चतुरब्दांस्ते) पुनर्मेरौ प्रमोदिनः ॥ ३१७॥
 | verse_line2  = ऊषुश्च चतुरोऽब्दांस्ते(चतुरब्दांस्ते) पुनर्मेरौ प्रमोदिनः ॥ ३१७॥
 }}
@@ Line 31,135: / Line 34,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कथाभिर्वासुदेवस्य ध्यानेनाभ्यर्चनेन च ।
+| verse_lines  = कथाभिर्वासुदेवस्य ध्यानेनाभ्यर्चनेन च ।;ययौ कालः सुखेनैव तेषां विष्णुरतात्मनाम्(विष्णुपरात्मनाम्) ॥ ३१८॥
 | verse_line2  = ययौ कालः सुखेनैव तेषां विष्णुरतात्मनाम्(विष्णुपरात्मनाम्) ॥ ३१८॥
 }}
@@ Line 31,144: / Line 34,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैव शत्रूननुत्साद्य नानादाय महद्यशः ।
+| verse_lines  = नैव शत्रूननुत्साद्य नानादाय महद्यशः ।;नाकृत्वा वासुदेवाज्ञां राज्ञां मुख्यगतिर्भवेत् ॥ ३१९॥
 | verse_line2  = नाकृत्वा वासुदेवाज्ञां राज्ञां मुख्यगतिर्भवेत् ॥ ३१९॥
 }}
@@ Line 31,153: / Line 34,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदन्येषां तु वर्णानां क्षमा बाह्येषु शत्रुषु ।
+| verse_lines  = तदन्येषां तु वर्णानां क्षमा बाह्येषु शत्रुषु ।;प्रायो धर्म इति प्रोक्तो हरेराज्ञाऽखिलस्य च ॥ ३२०॥
 | verse_line2  = प्रायो धर्म इति प्रोक्तो हरेराज्ञाऽखिलस्य च ॥ ३२०॥
 }}
@@ Line 31,162: / Line 34,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति भीमवचः श्रुत्वा ससोदर्यो युधिष्ठिरः ।
+| verse_lines  = इति भीमवचः श्रुत्वा ससोदर्यो युधिष्ठिरः ।;राक्षसस्कन्धमारूढः(राक्षसस्कन्धमारुह्य) कृष्णया चाऽययौ पुनः ॥ ३२१॥
 | verse_line2  = राक्षसस्कन्धमारूढः(राक्षसस्कन्धमारुह्य) कृष्णया चाऽययौ पुनः ॥ ३२१॥
 }}
@@ Line 31,171: / Line 34,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पादेषु तेषु निवसत्सु हिमाचलस्य
+| verse_lines  = पादेषु तेषु निवसत्सु हिमाचलस्य;याम्याश्रितेषु पवमानसुतः कदाचित् ।;धन्वी मृगाननुचरन् सहसाऽऽससाद;हाऽयोः(ह्यायोः) सुतं नहुषमाजगरोरुरूपम् ॥ ३२२॥
 | verse_line2  = याम्याश्रितेषु पवमानसुतः कदाचित् ।
 }}
@@ Line 31,180: / Line 34,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्वं हि वृत्रवधतोऽम्बुजनालतन्तु-
+| verse_lines  = पूर्वं हि वृत्रवधतोऽम्बुजनालतन्तु-;संस्थे शचीप्रणयिनि प्रविचिन्त्य देवाः ।;चक्रुस्त्रिलोकपतिमायुसुतं वरं च;दत्वाऽक्षिगोचरतपोऽस्य बलं च सर्वम् ॥ ३२३॥
 | verse_line2  = संस्थे शचीप्रणयिनि प्रविचिन्त्य देवाः ।
 }}
@@ Line 31,189: / Line 34,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स सर्वसुरविप्रेन्द्रतपश्च बलमक्षयम् ।
+| verse_lines  = स सर्वसुरविप्रेन्द्रतपश्च बलमक्षयम् ।;अवाप्य ववृधे नित्यं दर्पादैच्छच्छचीमपि ॥ ३२४॥
 | verse_line2  = अवाप्य ववृधे नित्यं दर्पादैच्छच्छचीमपि ॥ ३२४॥
 }}
@@ Line 31,198: / Line 34,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स (सुरेन्द्रवचनात्)इन्द्रवचनाच्छच्या महर्षिगणवाहने ।
+| verse_lines  = स (सुरेन्द्रवचनात्)इन्द्रवचनाच्छच्या महर्षिगणवाहने ।;नियुक्तो वञ्चनायैव वाहयामास तानृषीन् ॥ ३२५॥
 | verse_line2  = नियुक्तो वञ्चनायैव वाहयामास तानृषीन् ॥ ३२५॥
 }}
@@ Line 31,207: / Line 34,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स शचीप्रतिषेधार्थमगस्त्येन महात्मना ।
+| verse_lines  = स शचीप्रतिषेधार्थमगस्त्येन महात्मना ।;वेदप्रामाण्यविषये पृष्टो नेत्याह मूढधीः ।;प्रमाणमिति तेनोक्तः शिरस्येनं पदाऽहनत् ॥ ३२६॥
 | verse_line2  = वेदप्रामाण्यविषये पृष्टो नेत्याह मूढधीः ।
 }}
@@ Line 31,216: / Line 34,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा भृगुं तस्य जटासु लीनं कदाऽपि तस्याक्षिपथं न यातम्(न यान्तम्) ।
+| verse_lines  = तदा भृगुं तस्य जटासु लीनं कदाऽपि तस्याक्षिपथं न यातम्(न यान्तम्) ।;आविश्य कञ्जप्रभवः शशाप व्रजाऽशु पापाजगरत्वमेव ॥ ३२७॥
 | verse_line2  = आविश्य कञ्जप्रभवः शशाप व्रजाऽशु पापाजगरत्वमेव ॥ ३२७॥
 }}
@@ Line 31,225: / Line 34,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = षष्ठे काले यस्त्वयाऽसादितः स्यात्
+| verse_lines  = षष्ठे काले यस्त्वयाऽसादितः स्यात्;स ते वशं यातु बलाधिकोऽपि ।;यदा गृहीतं पुरुषं निहन्तुं;न शक्ष्यसे यदि स त्वद्गृहीतः ।;शक्तोऽपि नाऽत्मानमभिप्रमोचयेत्;तदाऽस्य स्यात् त्वत्तपोऽग्र्यं बलं च ॥ ३२८॥
 | verse_line2  = स ते वशं यातु बलाधिकोऽपि ।
 }}
@@ Line 31,234: / Line 34,690: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वदेवमुनीन्द्राणां (सर्वदेवमुनीनां) यत् तपस्त्वामुपाश्रितम् (समुपाश्रितम्) ।
+| verse_lines  = सर्वदेवमुनीन्द्राणां (सर्वदेवमुनीनां) यत् तपस्त्वामुपाश्रितम् (समुपाश्रितम्) ।;तच्च सर्वं तमेवैति नात्र कार्या विचारणा ॥ ३२९॥
 | verse_line2  = तच्च सर्वं तमेवैति नात्र कार्या विचारणा ॥ ३२९॥
 }}
@@ Line 31,243: / Line 34,700: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदा प्रश्नांस्त्वदीयांश्च कश्चित् परिहरिष्यति ।
+| verse_lines  = यदा प्रश्नांस्त्वदीयांश्च कश्चित् परिहरिष्यति ।;तदा गन्ताऽसि च दिवं विसृज्याऽजगरीं तनुम् ।;स्मृतिश्च मत्प्रसादेन सर्वदा ते भविष्यति ॥ ३३०॥
 | verse_line2  = तदा गन्ताऽसि च दिवं विसृज्याऽजगरीं तनुम् ।
 }}
@@ Line 31,252: / Line 34,710: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भृगुदेहगतेनैवं शप्तः कमलयोनिना ।
+| verse_lines  = भृगुदेहगतेनैवं शप्तः कमलयोनिना ।;पपाताजगरो भूत्वा नहुषः क्षणमात्रतः ॥ ३३१॥
 | verse_line2  = पपाताजगरो भूत्वा नहुषः क्षणमात्रतः ॥ ३३१॥
 }}
@@ Line 31,261: / Line 34,720: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इन्द्रोऽप्यवाप स्वं स्थानमिष्ट्वा विष्णुं विपापकः ।
+| verse_lines  = इन्द्रोऽप्यवाप स्वं स्थानमिष्ट्वा विष्णुं विपापकः ।;धर्मवृद्ध्यर्थमेवैतत् पापमासीच्छचीपतेः ॥ ३३२॥
 | verse_line2  = धर्मवृद्ध्यर्थमेवैतत् पापमासीच्छचीपतेः ॥ ३३२॥
 }}
@@ Line 31,270: / Line 34,730: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नहि लोकावनं पापं त्रैलोक्येशस्य वज्रिणः ।
+| verse_lines  = नहि लोकावनं पापं त्रैलोक्येशस्य वज्रिणः ।;वृत्रं हत्वा महानासेत्यादि वेदपदं च यत् ॥ ३३३॥
 | verse_line2  = वृत्रं हत्वा महानासेत्यादि वेदपदं च यत् ॥ ३३३॥
 }}
@@ Line 31,279: / Line 34,740: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्‍वचित् पापं च पुण्यानां वृद्धये भवति स्फुटम् ।
+| verse_lines  = क्‍वचित् पापं च पुण्यानां वृद्धये भवति स्फुटम् ।;वृत्रहत्या यथेन्द्रस्य जाता धर्मस्य वृद्धये(धर्माभिवृद्धये) ॥ ३३४॥
 | verse_line2  = वृत्रहत्या यथेन्द्रस्य जाता धर्मस्य वृद्धये(धर्माभिवृद्धये) ॥ ३३४॥
 }}
@@ Line 31,288: / Line 34,750: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवानां वा मुनीनां वा भवेदेवं नवै नृणाम् ।
+| verse_lines  = देवानां वा मुनीनां वा भवेदेवं नवै नृणाम् ।;पापं यत् पुण्यमेवैतदसुराणां विलोमतः ।;एवं स्कान्दे हि वचनं न पापं तच्छचीपतेः ॥ ३३५॥
 | verse_line2  = पापं यत् पुण्यमेवैतदसुराणां विलोमतः ।
 }}
@@ Line 31,297: / Line 34,760: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नान्यस्य पदमाप्स्यन्ति तद् देवानां व्रतं परम् ।
+| verse_lines  = नान्यस्य पदमाप्स्यन्ति तद् देवानां व्रतं परम् ।;तस्मात् तं(ते) नहुषं शक्रपदे विदधुरीश्वराः(निदधुरीश्वराः) ॥ ३३६॥
 | verse_line2  = तस्मात् तं(ते) नहुषं शक्रपदे विदधुरीश्वराः(निदधुरीश्वराः) ॥ ३३६॥
 }}
@@ Line 31,306: / Line 34,770: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन्नेवं निपतिते ब्रह्मणः शापकारणात् ।
+| verse_lines  = तस्मिन्नेवं निपतिते ब्रह्मणः शापकारणात् ।;अष्टाविंशतिमे प्राप युगे भीमस्तमुल्बणम् ।;जानन्नेव तदीयं तत् तप आदातुमिच्छया (आदातुमीप्सया) ॥ ३३७॥
 | verse_line2  = अष्टाविंशतिमे प्राप युगे भीमस्तमुल्बणम् ।
 }}
@@ Line 31,315: / Line 34,780: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यत्तत् सुराणां सर्वेषां मुनीनां च तपः स्थितम् ।
+| verse_lines  = यत्तत् सुराणां सर्वेषां मुनीनां च तपः स्थितम् ।;तद् गृहीतुं वशगवदिच्छयैवाऽस मारुतिः ॥ ३३८॥
 | verse_line2  = तद् गृहीतुं वशगवदिच्छयैवाऽस मारुतिः ॥ ३३८॥
 }}
@@ Line 31,324: / Line 34,790: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवानां हि नृजातानामल्पं व्यक्तं भवेद् बलम् ।
+| verse_lines  = देवानां हि नृजातानामल्पं व्यक्तं भवेद् बलम् ।;इच्छया व्यक्ततां याति वायोरन्येषु तच्च न ॥ ३३९॥
 | verse_line2  = इच्छया व्यक्ततां याति वायोरन्येषु तच्च न ॥ ३३९॥
 }}
@@ Line 31,333: / Line 34,800: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नित्यं व्यक्ता गुणा विष्णोरिति शास्त्रस्य निर्णयः ।
+| verse_lines  = नित्यं व्यक्ता गुणा विष्णोरिति शास्त्रस्य निर्णयः ।;एवमन्येऽपि हि गुणा मानुषादिषु जन्मसु ॥ ३४०॥
 | verse_line2  = एवमन्येऽपि हि गुणा मानुषादिषु जन्मसु ॥ ३४०॥
 }}
@@ Line 31,342: / Line 34,810: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवानां मानुषादौ तु शक्येऽप्यव्यक्तताकृतेः ।
+| verse_lines  = देवानां मानुषादौ तु शक्येऽप्यव्यक्तताकृतेः ।;धर्मवृद्धिर्भवेत् तेषां प्रीतो भवति केशवः ॥ ३४१॥
 | verse_line2  = धर्मवृद्धिर्भवेत् तेषां प्रीतो भवति केशवः ॥ ३४१॥
 }}
@@ Line 31,351: / Line 34,820: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तन्मानुषे बले तस्य वराद् वारितवत्(वरादावृतवत्) स्थिते ।
+| verse_lines  = तन्मानुषे बले तस्य वराद् वारितवत्(वरादावृतवत्) स्थिते ।;दैवं बलं न शक्तोऽपि व्यक्तं चक्रे न मारुतिः(नाविश्चक्रे स मारुतिः) ॥ ३४२॥
 | verse_line2  = दैवं बलं न शक्तोऽपि व्यक्तं चक्रे न मारुतिः(नाविश्चक्रे स मारुतिः) ॥ ३४२॥
 }}
@@ Line 31,360: / Line 34,830: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आत्ममोक्षाय न प्रश्नान् व्याजहार स चाभिभूः ।
+| verse_lines  = आत्ममोक्षाय न प्रश्नान् व्याजहार स चाभिभूः ।;विद्योपजीवनं धर्मो विप्राणामपि नो यतः ॥ ३४३॥
 | verse_line2  = विद्योपजीवनं धर्मो विप्राणामपि नो यतः ॥ ३४३॥
 }}
@@ Line 31,369: / Line 34,840: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = किमुत क्षत्रियस्येति जानन्नपि वृकोदरः ।
+| verse_lines  = किमुत क्षत्रियस्येति जानन्नपि वृकोदरः ।;तत्प्रश्नपरिहारेण नाऽत्ममोक्षं समैच्छत ॥ ३४४॥
 | verse_line2  = तत्प्रश्नपरिहारेण नाऽत्ममोक्षं समैच्छत ॥ ३४४॥
 }}
@@ Line 31,378: / Line 34,850: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयतन्तमपि ह्येनं(ह्येषो) चालनायापि नाशकत् ।
+| verse_lines  = अयतन्तमपि ह्येनं(ह्येषो) चालनायापि नाशकत् ।;पूर्णोऽपि सर्वलोकानां बलेन नहुषस्तदा ।;वेष्टयित्वैव तं भीमं स्थितोऽसौ नाशकत् परम् ॥ ३४५॥
 | verse_line2  = पूर्णोऽपि सर्वलोकानां बलेन नहुषस्तदा ।
 }}
@@ Line 31,387: / Line 34,860: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भ्रातृमात्रादिषु(भ्रातृमात्रादिभिः) स्नेहात् क्षिप्रमात्मविमोक्षणम् ।
+| verse_lines  = भ्रातृमात्रादिषु(भ्रातृमात्रादिभिः) स्नेहात् क्षिप्रमात्मविमोक्षणम् ।;इच्छन्नपि न मोक्षाय यत्नं चक्रे वृकोदरः ।;सर्ववेदमुनीन्द्राणां तप आदातुमत्रगम् ॥ ३४६॥
 | verse_line2  = इच्छन्नपि न मोक्षाय यत्नं चक्रे वृकोदरः ।
 }}
@@ Line 31,396: / Line 34,870: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भ्रात्रादिषु स्नेहवशान्न स्थातव्यमिहेत्यपि ।
+| verse_lines  = भ्रात्रादिषु स्नेहवशान्न स्थातव्यमिहेत्यपि ।;मन्वानः कालतो भङ्गं स्वयमेवैष यास्यति ।;आज्ञया वासुदेवस्य दार्ढ्याद् देहस्य मे तथा ॥ ३४७॥
 | verse_line2  = मन्वानः कालतो भङ्गं स्वयमेवैष यास्यति ।
 }}
@@ Line 31,405: / Line 34,880: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्रस्ताङ्गे पतिते सर्पे यास्यामीति विचिन्तयन् ।
+| verse_lines  = स्रस्ताङ्गे पतिते सर्पे यास्यामीति विचिन्तयन् ।;तस्थौ भीमो हरिं ध्यायन् स्वभावान्न तदिच्छया ॥ ३४८॥
 | verse_line2  = तस्थौ भीमो हरिं ध्यायन् स्वभावान्न तदिच्छया ॥ ३४८॥
 }}
@@ Line 31,414: / Line 34,890: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव ब्रह्मवचनात् पूर्वोक्तात् केशवाज्ञया ।
+| verse_lines  = तदैव ब्रह्मवचनात् पूर्वोक्तात् केशवाज्ञया ।;बलं तपश्च सर्वस्य तत्स्थमायाद् वृकोदरम् ॥ ३४९॥
 | verse_line2  = बलं तपश्च सर्वस्य तत्स्थमायाद् वृकोदरम् ॥ ३४९॥
 }}
@@ Line 31,423: / Line 34,900: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूरिते नहुषस्थेन तपसा च बलेन च ।
+| verse_lines  = पूरिते नहुषस्थेन तपसा च बलेन च ।;भीमे स नहुषोऽथाऽसीत् स्रस्तभोगः शनैः शनैः ॥ ३५०॥
 | verse_line2  = भीमे स नहुषोऽथाऽसीत् स्रस्तभोगः शनैः शनैः ॥ ३५०॥
 }}
@@ Line 31,432: / Line 34,910: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गते भीमे निमित्तानि दृष्ट्वा राजा युधिष्ठिरः ।
+| verse_lines  = गते भीमे निमित्तानि दृष्ट्वा राजा युधिष्ठिरः ।;पप्रच्छ क्‍व गतो भीम इति कृष्णां चलन्मनाः ॥ ३५१॥
 | verse_line2  = पप्रच्छ क्‍व गतो भीम इति कृष्णां चलन्मनाः ॥ ३५१॥
 }}
@@ Line 31,441: / Line 34,920: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यातं मृगार्थं स निशम्य तस्यास्तदूरुवेगात् पतितान् नगेन्द्रान् ।
+| verse_lines  = यातं मृगार्थं स निशम्य तस्यास्तदूरुवेगात् पतितान् नगेन्द्रान् ।;दृष्ट्वा पथा तेन ययौ स तत्र दृष्ट्वा च सर्पावृतमन्वपृच्छत् ॥ ३५२॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा पथा तेन ययौ स तत्र दृष्ट्वा च सर्पावृतमन्वपृच्छत् ॥ ३५२॥
 }}
@@ Line 31,450: / Line 34,930: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कारणं नहुषात् सर्वमेव शुश्राव तत्प्रश्नमशेषतश्च ।
+| verse_lines  = स कारणं नहुषात् सर्वमेव शुश्राव तत्प्रश्नमशेषतश्च ।;भ्रातृस्नेहाद् व्याकरोद् धर्मसूनुस्तदैव सोऽप्यारुहत् स्वर्गलोकम् ॥ ३५३॥
 | verse_line2  = भ्रातृस्नेहाद् व्याकरोद् धर्मसूनुस्तदैव सोऽप्यारुहत् स्वर्गलोकम् ॥ ३५३॥
 }}
@@ Line 31,459: / Line 34,940: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दिव्याम्बरे कुण्डलिनि स्वपूर्वे गते विमानेन स धर्मराजः ।
+| verse_lines  = दिव्याम्बरे कुण्डलिनि स्वपूर्वे गते विमानेन स धर्मराजः ।;भीमश्चाऽयात् स्वाश्रमायैव सर्वं युधिष्ठिरः कथयामास तत्र ॥ ३५४॥
 | verse_line2  = भीमश्चाऽयात् स्वाश्रमायैव सर्वं युधिष्ठिरः कथयामास तत्र ॥ ३५४॥
 }}
@@ Line 31,468: / Line 34,950: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा कृष्णा भ्रातरश्चास्य सर्वे सर्वे मुनीन्द्रा भीमसेनेऽतिभक्ताः ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा कृष्णा भ्रातरश्चास्य सर्वे सर्वे मुनीन्द्रा भीमसेनेऽतिभक्ताः ।;व्रीडां ययुर्भीमसेनग्रहेण तथाऽब्रुवन् स्नेहतो भीमसेनम् ॥ ३५५॥
 | verse_line2  = व्रीडां ययुर्भीमसेनग्रहेण तथाऽब्रुवन् स्नेहतो भीमसेनम् ॥ ३५५॥
 }}
@@ Line 31,477: / Line 34,960: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैतादृशं साहसं तेऽनुरूपं शक्तोऽपि यत् स्वात्मनो मोक्षणाय(स्वात्मविमोक्षणाय) ।
+| verse_lines  = नैतादृशं साहसं तेऽनुरूपं शक्तोऽपि यत् स्वात्मनो मोक्षणाय(स्वात्मविमोक्षणाय) ।;(नैवाऽचरो) नैवाऽकरोर्यत्नमतो निजानां महद्दुःखं हृदये प्रार्पयस्त्वम् ॥ ३५६॥
 | verse_line2  = (नैवाऽचरो) नैवाऽकरोर्यत्नमतो निजानां महद्दुःखं हृदये प्रार्पयस्त्वम् ॥ ३५६॥
 }}
@@ Line 31,486: / Line 34,970: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मैवं पुनः कार्यमिति ब्रुवन्तः समाश्लिषन् सर्व एवैत्य भीमम् ।
+| verse_lines  = मैवं पुनः कार्यमिति ब्रुवन्तः समाश्लिषन् सर्व एवैत्य भीमम् ।;ततोऽहोभिः कैश्चिदापुः कुरूणां राष्ट्रं पार्था मुनिमुख्यैः समेताः ॥ ३५७॥
 | verse_line2  = ततोऽहोभिः कैश्चिदापुः कुरूणां राष्ट्रं पार्था मुनिमुख्यैः समेताः ॥ ३५७॥
 }}
@@ Line 31,495: / Line 34,980: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽमितौजा भगवानुपागमन्नारायणः सत्यभामासहायः ।
+| verse_lines  = ततोऽमितौजा भगवानुपागमन्नारायणः सत्यभामासहायः ।;सम्पूजितः पाण्डवैस्तैः समेतश्चक्रेऽथ सौहार्दनिमित्तसत्कथाः ॥ ३५८॥
 | verse_line2  = सम्पूजितः पाण्डवैस्तैः समेतश्चक्रेऽथ सौहार्दनिमित्तसत्कथाः ॥ ३५८॥
 }}
@@ Line 31,504: / Line 34,990: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णा च सत्या च परस्परं मुदा सम्भाषणं चक्रतुर्योषिदग्र्ये ।
+| verse_lines  = कृष्णा च सत्या च परस्परं मुदा सम्भाषणं चक्रतुर्योषिदग्र्ये ।;परीक्षयन्त्या(परीक्षन्त्या) सत्यया सर्ववेत्र्या निर्दोषया चोदिता प्राह कृष्णा ॥ ३५९॥
 | verse_line2  = परीक्षयन्त्या(परीक्षन्त्या) सत्यया सर्ववेत्र्या निर्दोषया चोदिता प्राह कृष्णा ॥ ३५९॥
 }}
@@ Line 31,513: / Line 35,000: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रीधर्मानखिलांस्तत्र सत्यां निर्दोषसंविदम् ।
+| verse_lines  = स्त्रीधर्मानखिलांस्तत्र सत्यां निर्दोषसंविदम् ।;ज्ञात्वाऽपि कृष्णा प्रोवाच लोकशिक्षार्थमेव तु ॥ ३६०॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वाऽपि कृष्णा प्रोवाच लोकशिक्षार्थमेव तु ॥ ३६०॥
 }}
@@ Line 31,522: / Line 35,010: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रीडार्थमेव वचनं ज्ञात्वा सत्यासमीरितम् ।
+| verse_lines  = क्रीडार्थमेव वचनं ज्ञात्वा सत्यासमीरितम् ।;तस्यानुसारिवाक्यानि(तस्यानुसारवाक्यानि) तत्प्रीत्या एव साऽब्रवीत् ॥ ३६१॥
 | verse_line2  = तस्यानुसारिवाक्यानि(तस्यानुसारवाक्यानि) तत्प्रीत्या एव साऽब्रवीत् ॥ ३६१॥
 }}
@@ Line 31,531: / Line 35,020: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कतिपयाहानि निरुष्यात्र जनार्दनः ।
+| verse_lines  = ततः कतिपयाहानि निरुष्यात्र जनार्दनः ।;ययौ सभार्यः स्वपुरीं पाण्डवाननुमान्य च ॥ ३६२॥
 | verse_line2  = ययौ सभार्यः स्वपुरीं पाण्डवाननुमान्य च ॥ ३६२॥
 }}
@@ Line 31,540: / Line 35,030: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कदाचिन्मृगयां गतेषु पार्थेषु राजा सैन्धव आससाद ।
+| verse_lines  = ततः कदाचिन्मृगयां गतेषु पार्थेषु राजा सैन्धव आससाद ।;सकोटिकाश्यः सबलश्च तेषां वराश्रमं सोऽत्र ददर्श कृष्णाम् ॥ ३६३॥
 | verse_line2  = सकोटिकाश्यः सबलश्च तेषां वराश्रमं सोऽत्र ददर्श कृष्णाम् ॥ ३६३॥
 }}
@@ Line 31,549: / Line 35,040: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रजन् विवाहार्थमसौ निशाम्य कृष्णां कोटिं प्रेषयित्वैव काश्यम् ।
+| verse_lines  = ब्रजन् विवाहार्थमसौ निशाम्य कृष्णां कोटिं प्रेषयित्वैव काश्यम् ।;आयाहि मामित्यवदत् सुपापस्तया निरस्तो जगृहे करे च ॥ ३६४॥
 | verse_line2  = आयाहि मामित्यवदत् सुपापस्तया निरस्तो जगृहे करे च ॥ ३६४॥
 }}
@@ Line 31,558: / Line 35,050: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तया धूतो(धुतो) निपपाताऽशु भूमौ पुनस्ससञ्ज्ञोऽभ्यगमद् विलज्जः(अभ्यपतद्विलज्जः) ।
+| verse_lines  = तया धूतो(धुतो) निपपाताऽशु भूमौ पुनस्ससञ्ज्ञोऽभ्यगमद् विलज्जः(अभ्यपतद्विलज्जः) ।;ततोऽसहायत्वत एव कृष्णा धौम्यायोक्त्वा साग्निरन्वेहि मेति ।;समारुहत् सैन्धवस्यैव यानं सुखं न यासीति तमीरयित्वा ॥ ३६५॥
 | verse_line2  = ततोऽसहायत्वत एव कृष्णा धौम्यायोक्त्वा साग्निरन्वेहि मेति ।
 }}
@@ Line 31,567: / Line 35,060: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा निमित्तानि निशाम्य पार्थाः समाययुस्त्वरयैवाऽश्रमाय ।
+| verse_lines  = तदा निमित्तानि निशाम्य पार्थाः समाययुस्त्वरयैवाऽश्रमाय ।;श्रुत्वा दासीवचनात् सर्वमेव चक्रुः क्षिप्रं सैन्धवस्यानुयानम् ॥ ३६६॥
 | verse_line2  = श्रुत्वा दासीवचनात् सर्वमेव चक्रुः क्षिप्रं सैन्धवस्यानुयानम् ॥ ३६६॥
 }}
@@ Line 31,576: / Line 35,070: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आक्रोशमानं भीमसेनेति धौम्यं दृष्ट्वा तस्याग्रे सैन्धवं चातिपापम् ।
+| verse_lines  = आक्रोशमानं भीमसेनेति धौम्यं दृष्ट्वा तस्याग्रे सैन्धवं चातिपापम् ।;चक्रुर्नादान् सिंहवत् पाण्डुपुत्रा दृष्ट्वा कृष्णा चावतरद् रथात् तदा ।;धौम्येन सार्द्धं सा ययौ(साऽऽययौ) स्वाऽश्रमाय सैन्यं पार्थास्तत्र निजघ्नुरोजसा ॥ ३६७॥
 | verse_line2  = चक्रुर्नादान् सिंहवत् पाण्डुपुत्रा दृष्ट्वा कृष्णा चावतरद् रथात् तदा ।
 }}
@@ Line 31,585: / Line 35,080: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अग्रे कृष्णां योऽवदत् सिन्धुराजं याहीति तं कोटिकाश्यं सुपापम् ।
+| verse_lines  = अग्रे कृष्णां योऽवदत् सिन्धुराजं याहीति तं कोटिकाश्यं सुपापम् ।;छित्वा शिरो मृत्यवे भीमसेनो निवेदयामास तमः स चागात् ॥ ३६८॥
 | verse_line2  = छित्वा शिरो मृत्यवे भीमसेनो निवेदयामास तमः स चागात् ॥ ३६८॥
 }}
@@ Line 31,594: / Line 35,090: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हत्वा सेनामखिलां सैन्धवस्य भीमार्जुनौ सयमं धर्मराजम् ।
+| verse_lines  = हत्वा सेनामखिलां सैन्धवस्य भीमार्जुनौ सयमं धर्मराजम् ।;विसृज्य धावन्तमथानुजग्मतुर्जयद्रथं विरथं फल्गुनोऽकः ॥ ३६९॥
 | verse_line2  = विसृज्य धावन्तमथानुजग्मतुर्जयद्रथं विरथं फल्गुनोऽकः ॥ ३६९॥
 }}
@@ Line 31,603: / Line 35,100: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पद्भ्यां धावन्तं भीमसेनो निगृह्य दत्वा प्रहारांश्च भृशं तमार्तम् ।
+| verse_lines  = पद्भ्यां धावन्तं भीमसेनो निगृह्य दत्वा प्रहारांश्च भृशं तमार्तम् ।;आदायाधाद् द्रौपदीपादयोश्च तं मोचयामास च धर्मसूनुः ॥ ३७०॥
 | verse_line2  = आदायाधाद् द्रौपदीपादयोश्च तं मोचयामास च धर्मसूनुः ॥ ३७०॥
 }}
@@ Line 31,612: / Line 35,110: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दासो द्रौपद्या अहमित्येव वाक्ये तेनैवोक्ते भीमसेनोऽप्यमुञ्चत्(भीमसेनो व्यमुञ्चत्) ।
+| verse_lines  = दासो द्रौपद्या अहमित्येव वाक्ये तेनैवोक्ते भीमसेनोऽप्यमुञ्चत्(भीमसेनो व्यमुञ्चत्) ।;स व्रीडितोऽवाग्वदनो ययौ वनं पार्थाश्च तत्रोषुरतिप्रमोदिनः ॥ ३७१॥
 | verse_line2  = स व्रीडितोऽवाग्वदनो ययौ वनं पार्थाश्च तत्रोषुरतिप्रमोदिनः ॥ ३७१॥
 }}
@@ Line 31,621: / Line 35,120: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मार्कण्डेयस्तदाऽऽगत्य तेषामकथयत् कथाः ।
+| verse_lines  = मार्कण्डेयस्तदाऽऽगत्य तेषामकथयत् कथाः ।;बह्व्यश्चैव विचित्राश्च भाषात्रयसमन्विताः ॥ ३७२॥
 | verse_line2  = बह्व्यश्चैव विचित्राश्च भाषात्रयसमन्विताः ॥ ३७२॥
 }}
@@ Line 31,630: / Line 35,130: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लोकदर्शनमाश्रित्य देवाश्च मुनयस्तथा ।
+| verse_lines  = लोकदर्शनमाश्रित्य देवाश्च मुनयस्तथा ।;ब्रूयुः कथास्तत्र शिक्षा ग्राह्या नार्थाः कथञ्चन ॥ ३७३॥
 | verse_line2  = ब्रूयुः कथास्तत्र शिक्षा ग्राह्या नार्थाः कथञ्चन ॥ ३७३॥
 }}
@@ Line 31,639: / Line 35,140: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अर्थः समाधिभाषासु ग्राह्यः सर्वोऽप्यसंशयम् ।
+| verse_lines  = अर्थः समाधिभाषासु ग्राह्यः सर्वोऽप्यसंशयम् ।;परदर्शनभाषासु ज्ञेयं तद्दर्शनं तथा ॥ ३७४॥
 | verse_line2  = परदर्शनभाषासु ज्ञेयं तद्दर्शनं तथा ॥ ३७४॥
 }}
@@ Line 31,648: / Line 35,150: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ग्राह्यो नार्थो वैदिकं तु दर्शनं ग्राह्यमेव हि ।
+| verse_lines  = ग्राह्यो नार्थो वैदिकं तु दर्शनं ग्राह्यमेव हि ।;अन्यार्थो गुह्यभाषासु ग्राह्य एवं विनिर्णयः ॥ ३७५॥
 | verse_line2  = अन्यार्थो गुह्यभाषासु ग्राह्य एवं विनिर्णयः ॥ ३७५॥
 }}
@@ Line 31,657: / Line 35,160: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जयद्रथस्तु भीमेन तदा(यदा) पञ्चशिखीकृतः ।
+| verse_lines  = जयद्रथस्तु भीमेन तदा(यदा) पञ्चशिखीकृतः ।;तपसा शिवमाराध्य वव्रे पाण्डवरोधनम् ।;ऋतेऽर्जुनादर्जुनस्य तुष्टो हि तपसा शिवः ॥ ३७६॥
 | verse_line2  = तपसा शिवमाराध्य वव्रे पाण्डवरोधनम् ।
 }}
@@ Line 31,666: / Line 35,170: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वने वसत्स्वेव च पाण्डवेषु चक्रे यज्ञं पौण्डरीकाख्यमेव ।
+| verse_lines  = वने वसत्स्वेव च पाण्डवेषु चक्रे यज्ञं पौण्डरीकाख्यमेव ।;संस्पर्धया राजसूयस्य राजा दुर्योधनो नाप्यसौ तत्कलार्हः ॥ ३७७॥
 | verse_line2  = संस्पर्धया राजसूयस्य राजा दुर्योधनो नाप्यसौ तत्कलार्हः ॥ ३७७॥
 }}
@@ Line 31,675: / Line 35,180: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनस्याऽज्ञया पाण्डवानां दुःशासनः प्रेषयामास तत्र(दूतम्) ।
+| verse_lines  = दुर्योधनस्याऽज्ञया पाण्डवानां दुःशासनः प्रेषयामास तत्र(दूतम्) ।;आगच्छतेत्यवमानाय तं तु भीमोऽवादीद् रणयज्ञं स्वगम्यम् ॥ ३७८॥
 | verse_line2  = आगच्छतेत्यवमानाय तं तु भीमोऽवादीद् रणयज्ञं स्वगम्यम् ॥ ३७८॥
 }}
@@ Line 31,684: / Line 35,190: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो दिनैः कैश्चन धार्तराष्ट्राः सकर्णगान्धारनृपाः कुमन्त्रतः ।
+| verse_lines  = ततो दिनैः कैश्चन धार्तराष्ट्राः सकर्णगान्धारनृपाः कुमन्त्रतः ।;सभार्यकाः पाण्डवान् द्रौपदीं च महैश्वर्यं दर्शयित्वाऽवमन्तुम् ॥ ३७९॥
 | verse_line2  = सभार्यकाः पाण्डवान् द्रौपदीं च महैश्वर्यं दर्शयित्वाऽवमन्तुम् ॥ ३७९॥
 }}
@@ Line 31,693: / Line 35,200: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते स्यन्दनैः काञ्चनरत्नचित्रैर्महागजैस्तुरगैः पत्तिभिश्च ।
+| verse_lines  = ते स्यन्दनैः काञ्चनरत्नचित्रैर्महागजैस्तुरगैः पत्तिभिश्च ।;स्वलङ्कृताश्चित्रमाल्याम्बराश्च विनिर्ययुर्द्वैतवनाय शीघ्रम् ॥ ३८०॥
 | verse_line2  = स्वलङ्कृताश्चित्रमाल्याम्बराश्च विनिर्ययुर्द्वैतवनाय शीघ्रम् ॥ ३८०॥
 }}
@@ Line 31,702: / Line 35,210: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गवां दृष्टिच्छद्मना निर्गतांस्तान् ज्ञात्वा शक्रस्तेजसो भङ्गकामः ।
+| verse_lines  = गवां दृष्टिच्छद्मना निर्गतांस्तान् ज्ञात्वा शक्रस्तेजसो भङ्गकामः ।;तत्सामर्थ्यं वरमस्मै प्रदाय तद्बन्धनायादिशच्चित्रसेनम् ॥ ३८१॥
 | verse_line2  = तत्सामर्थ्यं वरमस्मै प्रदाय तद्बन्धनायादिशच्चित्रसेनम् ॥ ३८१॥
 }}
@@ Line 31,711: / Line 35,220: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स षष्टिसाहस्रककोटियूथपैर्गन्धर्वमुख्यैः संवृतोऽगात् सरस्तत् ।
+| verse_lines  = स षष्टिसाहस्रककोटियूथपैर्गन्धर्वमुख्यैः संवृतोऽगात् सरस्तत् ।;यस्मिन् स्नातुं वाञ्छति धार्तराष्ट्रस्तदाज्ञया पुरुषास्तानथोचुः ॥ ३८२॥
 | verse_line2  = यस्मिन् स्नातुं वाञ्छति धार्तराष्ट्रस्तदाज्ञया पुरुषास्तानथोचुः ॥ ३८२॥
 }}
@@ Line 31,720: / Line 35,230: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्नातुं समायास्यति धार्तराष्ट्रो राजेश्वरो निस्सरध्वं तदस्मात् ।
+| verse_lines  = स्नातुं समायास्यति धार्तराष्ट्रो राजेश्वरो निस्सरध्वं तदस्मात् ।;तीर्थादाज्ञां धारयन्तश्च तस्येत्युक्ता गन्धर्वा जहसुस्तानथोच्चैः ॥ ३८३॥
 | verse_line2  = तीर्थादाज्ञां धारयन्तश्च तस्येत्युक्ता गन्धर्वा जहसुस्तानथोच्चैः ॥ ३८३॥
 }}
@@ Line 31,729: / Line 35,240: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऊचुर्वयं मानयामस्तदाज्ञां त्रिलोकानां यः पतिः शक्रदेवः ।
+| verse_lines  = ऊचुर्वयं मानयामस्तदाज्ञां त्रिलोकानां यः पतिः शक्रदेवः ।;न मानुषाणामपि चक्रवर्तिनां किम्वल्पसारस्य सुयोधनस्य ॥ ३८४॥
 | verse_line2  = न मानुषाणामपि चक्रवर्तिनां किम्वल्पसारस्य सुयोधनस्य ॥ ३८४॥
 }}
@@ Line 31,738: / Line 35,250: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते कुपितो धार्तराष्ट्रो जघान गन्धर्ववराञ्छरौघैः ।
+| verse_lines  = इतीरिते कुपितो धार्तराष्ट्रो जघान गन्धर्ववराञ्छरौघैः ।;जघ्नुः सकर्णा अपि तस्य सोदरा जघ्नुश्च ते धार्तराष्ट्रस्य सेनाम् ॥ ३८५॥
 | verse_line2  = जघ्नुः सकर्णा अपि तस्य सोदरा जघ्नुश्च ते धार्तराष्ट्रस्य सेनाम् ॥ ३८५॥
 }}
@@ Line 31,747: / Line 35,260: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुहूर्तमासीत् सममेव युद्धं तेषां तदा धार्तराष्ट्रस्य चैव ।
+| verse_lines  = मुहूर्तमासीत् सममेव युद्धं तेषां तदा धार्तराष्ट्रस्य चैव ।;पुरां भिन्दोर्वरतो(पुरां भिदोर्वरतो) मायया च गन्धर्ववीरा ववृधुस्ततः स्म(ववृधुस्ततश्च) ॥ ३८६॥
 | verse_line2  = पुरां भिन्दोर्वरतो(पुरां भिदोर्वरतो) मायया च गन्धर्ववीरा ववृधुस्ततः स्म(ववृधुस्ततश्च) ॥ ३८६॥
 }}
@@ Line 31,756: / Line 35,270: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेजोभङ्गं तत्र सुयोधनस्य पार्थार्थमत्र प्रविधातुमेव च ।
+| verse_lines  = तेजोभङ्गं तत्र सुयोधनस्य पार्थार्थमत्र प्रविधातुमेव च ।;बलं ददावब्जजः केशवश्च गन्धर्वाणां तेऽभ्ययुर्धार्तराष्ट्रान् ॥ ३८७॥
 | verse_line2  = बलं ददावब्जजः केशवश्च गन्धर्वाणां तेऽभ्ययुर्धार्तराष्ट्रान् ॥ ३८७॥
 }}
@@ Line 31,765: / Line 35,280: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चित्रसेनः प्रथमं कर्णमेव युयोध पार्थस्पर्धया तेन युद्ध्यन् ।
+| verse_lines  = स चित्रसेनः प्रथमं कर्णमेव युयोध पार्थस्पर्धया तेन युद्ध्यन् ।;कर्णो नाशक्नोद् वचनाद् भार्गवस्य रामस्य नित्यामितषड्गुणस्य ॥ ३८८॥
 | verse_line2  = कर्णो नाशक्नोद् वचनाद् भार्गवस्य रामस्य नित्यामितषड्गुणस्य ॥ ३८८॥
 }}
@@ Line 31,774: / Line 35,290: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स भग्नयानश्च(स भग्नयानोऽथ) विकर्णयानमास्थाय तस्यैव नियम्य वाजिनः ।
+| verse_lines  = स भग्नयानश्च(स भग्नयानोऽथ) विकर्णयानमास्थाय तस्यैव नियम्य वाजिनः ।;पराद्रवत् तेन सहैव शीघ्रं दुर्योधनश्चित्रसेनं युयोध ॥ ३८९॥
 | verse_line2  = पराद्रवत् तेन सहैव शीघ्रं दुर्योधनश्चित्रसेनं युयोध ॥ ३८९॥
 }}
@@ Line 31,783: / Line 35,300: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुहूर्तमेनेन समं स युद्ध्यन्नन्यैर्गन्धर्वैर्बहुभिर्माययैव ।
+| verse_lines  = मुहूर्तमेनेन समं स युद्ध्यन्नन्यैर्गन्धर्वैर्बहुभिर्माययैव ।;भग्ने रथे भूमितले स्थितः सन् गृहीत आसीच्चित्रसेनेन सङ्ख्ये ॥ ३९०॥
 | verse_line2  = भग्ने रथे भूमितले स्थितः सन् गृहीत आसीच्चित्रसेनेन सङ्ख्ये ॥ ३९०॥
 }}
@@ Line 31,792: / Line 35,310: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = महाबलो धार्तराष्ट्रोऽपि शक्रवराद् विष्णोराज्ञया चाभिवृद्धे ।
+| verse_lines  = महाबलो धार्तराष्ट्रोऽपि शक्रवराद् विष्णोराज्ञया चाभिवृद्धे ।;स चित्रसेनेन धृतस्तदाऽऽसीद् बद्धः पाशैर्वैद्युतैरिन्द्रदत्तैः ॥ ३९१॥
 | verse_line2  = स चित्रसेनेन धृतस्तदाऽऽसीद् बद्धः पाशैर्वैद्युतैरिन्द्रदत्तैः ॥ ३९१॥
 }}
@@ Line 31,801: / Line 35,320: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यानुजाः शकुनी राजभार्याः सर्वे बद्धाः शक्रदूतैः (शक्रभृत्यैः) प्रणीताः ।
+| verse_lines  = तस्यानुजाः शकुनी राजभार्याः सर्वे बद्धाः शक्रदूतैः (शक्रभृत्यैः) प्रणीताः ।;आदाय तानम्बरे(तानम्बरं) सम्प्रयातेष्वरूरुवन्(सम्प्रयातेष्वरूरुदन्) पाण्डवान् मन्त्रिणोऽस्य ॥ ३९२॥
 | verse_line2  = आदाय तानम्बरे(तानम्बरं) सम्प्रयातेष्वरूरुवन्(सम्प्रयातेष्वरूरुदन्) पाण्डवान् मन्त्रिणोऽस्य ॥ ३९२॥
 }}
@@ Line 31,810: / Line 35,330: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समीपमागत्य पृथासुतानां परिभूतं वः कुलं शक्रभृत्यैः ।
+| verse_lines  = समीपमागत्य पृथासुतानां परिभूतं वः कुलं शक्रभृत्यैः ।;धृतः(हृतः) सभार्यः सानुजो धार्तराष्ट्रस्तं मोचयध्वं भ्रातरं भारताग्र्याः ॥ ३९३॥
 | verse_line2  = धृतः(हृतः) सभार्यः सानुजो धार्तराष्ट्रस्तं मोचयध्वं भ्रातरं भारताग्र्याः ॥ ३९३॥
 }}
@@ Line 31,819: / Line 35,340: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त ऊचे भीमसेनोऽग्रजं स्वं जाने राजन् यादृशोऽयं विमर्दः ।
+| verse_lines  = इत्युक्त ऊचे भीमसेनोऽग्रजं स्वं जाने राजन् यादृशोऽयं विमर्दः ।;ऐश्वर्यं स्वं दर्शयन् नः समागाद् दुर्योधनस्तेजसो भङ्गमिच्छन् ॥ ३९४॥
 | verse_line2  = ऐश्वर्यं स्वं दर्शयन् नः समागाद् दुर्योधनस्तेजसो भङ्गमिच्छन् ॥ ३९४॥
 }}
@@ Line 31,828: / Line 35,350: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विज्ञाय तेषां मन्त्रितं वज्रबाहुरेतच्चक्रे नात्र नः कार्यहानिः ।
+| verse_lines  = विज्ञाय तेषां मन्त्रितं वज्रबाहुरेतच्चक्रे नात्र नः कार्यहानिः ।;दिव्यं ज्ञानं स्वात्मनो(सु आत्मनः) दर्शयन् स एतावदुक्त्वा विरराम भीमः ॥ ३९५॥
 | verse_line2  = दिव्यं ज्ञानं स्वात्मनो(सु आत्मनः) दर्शयन् स एतावदुक्त्वा विरराम भीमः ॥ ३९५॥
 }}
@@ Line 31,837: / Line 35,360: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकाहयज्ञे दीक्षितेनैव राज्ञा सम्प्रेषितो भीमसेनोऽर्जुनश्च ।
+| verse_lines  = एकाहयज्ञे दीक्षितेनैव राज्ञा सम्प्रेषितो भीमसेनोऽर्जुनश्च ।;समाद्रेयौ चित्रसेनं रणे तौ विजित्य दुर्योधनमाश्वमुञ्चताम् ॥ ३९६॥
 | verse_line2  = समाद्रेयौ चित्रसेनं रणे तौ विजित्य दुर्योधनमाश्वमुञ्चताम् ॥ ३९६॥
 }}
@@ Line 31,846: / Line 35,370: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चित्रसेनो वासवोक्तं च सर्वं कुमन्त्रितं धार्तराष्ट्रस्य चाऽह ।
+| verse_lines  = स चित्रसेनो वासवोक्तं च सर्वं कुमन्त्रितं धार्तराष्ट्रस्य चाऽह ।;पार्थस्य भीमस्य च तन्निशम्य सुव्रीडितो धृतराष्ट्रात्मजोऽभूत् ॥ ३९७॥
 | verse_line2  = पार्थस्य भीमस्य च तन्निशम्य सुव्रीडितो धृतराष्ट्रात्मजोऽभूत् ॥ ३९७॥
 }}
@@ Line 31,855: / Line 35,380: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समाप्य यज्ञं च ततोऽभियान्तं सर्वे प्रापुर्धर्मराजं स चाऽशु ।
+| verse_lines  = समाप्य यज्ञं च ततोऽभियान्तं सर्वे प्रापुर्धर्मराजं स चाऽशु ।;सम्पूज्य तूत्सृज्य च चित्रसेनमूचे गान्धारे न पुनः कार्यमीदृक् ॥ ३९८॥
 | verse_line2  = सम्पूज्य तूत्सृज्य च चित्रसेनमूचे गान्धारे न पुनः कार्यमीदृक् ॥ ३९८॥
 }}
@@ Line 31,864: / Line 35,390: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पाण्डवैर्मोचितः सानुजश्च सभार्यकः किञ्चिदतोऽपगम्य ।
+| verse_lines  = स पाण्डवैर्मोचितः सानुजश्च सभार्यकः किञ्चिदतोऽपगम्य ।;सम्मेलनायोपविष्टश्च तत्र सुव्रीडितः सूतपुत्रं ददर्श ॥ ३९९॥
 | verse_line2  = सम्मेलनायोपविष्टश्च तत्र सुव्रीडितः सूतपुत्रं ददर्श ॥ ३९९॥
 }}
@@ Line 31,873: / Line 35,400: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चाऽह दिष्ट्या जयसि राजन्निति सुयोधनम् ।
+| verse_lines  = स चाऽह दिष्ट्या जयसि राजन्निति सुयोधनम् ।;व्रीडितो नेति तं चोक्त्वा यथावृत्तं सुयोधनः ।;उक्त्वा प्रायोपवेशं च चक्रे तत्र सुदुःखितः ॥ ४००॥
 | verse_line2  = व्रीडितो नेति तं चोक्त्वा यथावृत्तं सुयोधनः ।
 }}
@@ Line 31,882: / Line 35,410: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णदुःशासनाभ्यां च सौबलेन च देविना ।
+| verse_lines  = कर्णदुःशासनाभ्यां च सौबलेन च देविना ।;अन्यैश्च याच्यमानोऽपि नैवोत्तस्थौ सुयोधनः ॥ ४०१॥
 | verse_line2  = अन्यैश्च याच्यमानोऽपि नैवोत्तस्थौ सुयोधनः ॥ ४०१॥
 }}
@@ Line 31,891: / Line 35,420: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो निशायां प्राप्तायां स्वपक्षे प्रविषीदति ।
+| verse_lines  = ततो निशायां प्राप्तायां स्वपक्षे प्रविषीदति ।;मन्त्रयित्वाऽसुरैः कृत्या निर्मिता होमकर्मणि (होमकर्मणा) ॥ ४०२॥
 | verse_line2  = मन्त्रयित्वाऽसुरैः कृत्या निर्मिता होमकर्मणि (होमकर्मणा) ॥ ४०२॥
 }}
@@ Line 31,900: / Line 35,430: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शुक्रेणोत्पादिता कृत्या सा प्रसुप्तेषु मन्त्रिषु ।
+| verse_lines  = शुक्रेणोत्पादिता कृत्या सा प्रसुप्तेषु मन्त्रिषु ।;धार्तराष्ट्रं समादाय ययौ पातालमाशु च ।;अथ सम्बोधयामासुर्दैत्या दुर्योधनं नृपम् ॥ ४०३॥
 | verse_line2  = धार्तराष्ट्रं समादाय ययौ पातालमाशु च ।
 }}
@@ Line 31,909: / Line 35,440: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वं दिव्यः पुरुषो वीरः सृष्टोऽस्माभिः प्रतोषितात् ।
+| verse_lines  = त्वं दिव्यः पुरुषो वीरः सृष्टोऽस्माभिः प्रतोषितात् ।;तपसा शङ्कराद् वज्रकायोऽवध्यश्च सर्वदा ।;अस्माकं पक्षभूतस्त्वं देवानां चैव पाण्डवाः ॥ ४०४॥
 | verse_line2  = तपसा शङ्कराद् वज्रकायोऽवध्यश्च सर्वदा ।
 }}
@@ Line 31,918: / Line 35,450: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इदानीं सर्वदेवानां(इन्द्रादिसर्वदेवानां) वरात् त्वं विजितो रणे ।
+| verse_lines  = इदानीं सर्वदेवानां(इन्द्रादिसर्वदेवानां) वरात् त्वं विजितो रणे ।;वयं तथा करिष्यामो यथा जेष्यसि पाण्डवान् ॥ ४०५॥
 | verse_line2  = वयं तथा करिष्यामो यथा जेष्यसि पाण्डवान् ॥ ४०५॥
 }}
@@ Line 31,927: / Line 35,460: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णेन निहतश्चैव नरकः कर्ण आस्थितः ।
+| verse_lines  = कृष्णेन निहतश्चैव नरकः कर्ण आस्थितः ।;स च कृष्णार्जुनाभावं करिष्यति न संशयः ॥ ४०६॥
 | verse_line2  = स च कृष्णार्जुनाभावं करिष्यति न संशयः ॥ ४०६॥
 }}
@@ Line 31,936: / Line 35,470: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मादींश्च वयं सर्वानाविशाम(प्रविशाम) जयाय ते ।
+| verse_lines  = भीष्मादींश्च वयं सर्वानाविशाम(प्रविशाम) जयाय ते ।;तपसा वर्द्धयिष्यामस्त्वां कर्णादींश्च सर्वशः ॥ ४०७॥
 | verse_line2  = तपसा वर्द्धयिष्यामस्त्वां कर्णादींश्च सर्वशः ॥ ४०७॥
 }}
@@ Line 31,945: / Line 35,480: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्माद् गत्वा पालयस्व राज्यं राजन्नपेतभीः ।
+| verse_lines  = तस्माद् गत्वा पालयस्व राज्यं राजन्नपेतभीः ।;इदं कस्यापि नाऽख्येयं सुगुप्तं भूतिवर्द्धनम् ॥ ४०८॥
 | verse_line2  = इदं कस्यापि नाऽख्येयं सुगुप्तं भूतिवर्द्धनम् ॥ ४०८॥
 }}
@@ Line 31,954: / Line 35,490: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त्वा कृत्यया भूयः स्वस्थाने स्थापितो नृपः ।
+| verse_lines  = इत्युक्त्वा कृत्यया भूयः स्वस्थाने स्थापितो नृपः ।;उमया निर्मितात्मार्द्धमुत्तरं हरनिर्मितम् ।;ज्ञात्वैवावध्यतां चैव राज्ये बुद्धिं चकार सः ॥ ४०९॥
 | verse_line2  = उमया निर्मितात्मार्द्धमुत्तरं हरनिर्मितम् ।
 }}
@@ Line 31,963: / Line 35,500: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नोवाच कस्यचित् तेषु स्वानुभूतं सुयोधनः ।
+| verse_lines  = नोवाच कस्यचित् तेषु स्वानुभूतं सुयोधनः ।;प्रभातायां तु शर्वर्यां पुनः कर्णो वचोऽब्रवीत् ॥ ४१०॥
 | verse_line2  = प्रभातायां तु शर्वर्यां पुनः कर्णो वचोऽब्रवीत् ॥ ४१०॥
 }}
@@ Line 31,972: / Line 35,510: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भृत्यैस्तवैव पार्थैर्यन्मोचितोऽसि परन्तप ।
+| verse_lines  = भृत्यैस्तवैव पार्थैर्यन्मोचितोऽसि परन्तप ।;तेन मान्योऽधिकं लोके यद् भृत्या एव तादृशाः ।;किमु त्वं राजशार्दूल तदुत्तिष्ठ स्थिरो भव ॥ ४११॥
 | verse_line2  = तेन मान्योऽधिकं लोके यद् भृत्या एव तादृशाः ।
 }}
@@ Line 31,981: / Line 35,520: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = या च तेऽर्जुनमाहात्म्ये शङ्का सा व्येतु मे शृणु ।
+| verse_lines  = या च तेऽर्जुनमाहात्म्ये शङ्का सा व्येतु मे शृणु ।;यावन्नैवार्जुनं हन्यां पादौ प्रक्षालये स्वयम् ॥ ४१२॥
 | verse_line2  = यावन्नैवार्जुनं हन्यां पादौ प्रक्षालये स्वयम् ॥ ४१२॥
 }}
@@ Line 31,990: / Line 35,530: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तोऽवरजैश्चैव सर्वैः शकुनिना तथा ।
+| verse_lines  = इत्युक्तोऽवरजैश्चैव सर्वैः शकुनिना तथा ।;याचितो रथमारुह्य ययौ नागपुरं द्रुतम् ॥ ४१३॥
 | verse_line2  = याचितो रथमारुह्य ययौ नागपुरं द्रुतम् ॥ ४१३॥
 }}
@@ Line 31,999: / Line 35,540: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सकुण्डलं सकवचमवध्यं सूर्यनन्दनम् ।
+| verse_lines  = सकुण्डलं सकवचमवध्यं सूर्यनन्दनम् ।;ज्ञात्वेन्द्र उभयं तस्मादैच्छदादातुमुत्तमम् ॥ ४१४॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वेन्द्र उभयं तस्मादैच्छदादातुमुत्तमम् ॥ ४१४॥
 }}
@@ Line 32,008: / Line 35,550: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद् विज्ञाय रविः कर्णं स्वप्न उक्त्वा न्यवारयत् ।
+| verse_lines  = तद् विज्ञाय रविः कर्णं स्वप्न उक्त्वा न्यवारयत् ।;सर्वथा दास्य इत्युक्ते प्राहाऽदेयं वरायुधम् ॥ ४१५॥
 | verse_line2  = सर्वथा दास्य इत्युक्ते प्राहाऽदेयं वरायुधम् ॥ ४१५॥
 }}
@@ Line 32,017: / Line 35,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ददौ चोत्कृत्य कवचं कुण्डले च शचीपतेः ।
+| verse_lines  = ददौ चोत्कृत्य कवचं कुण्डले च शचीपतेः ।;अमोघां शक्तिमादाय ज्ञात्वेन्द्रं द्विजरूपिणम् ॥ ४१६॥
 | verse_line2  = अमोघां शक्तिमादाय ज्ञात्वेन्द्रं द्विजरूपिणम् ॥ ४१६॥
 }}
@@ Line 32,026: / Line 35,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऋतेऽर्जुनादेकमेव वधिष्यस्यनयेति सः ।
+| verse_lines  = ऋतेऽर्जुनादेकमेव वधिष्यस्यनयेति सः ।;दत्वा शक्तिं ययौ शक्रः सार्द्धं कवचकुण्डलैः ॥ ४१७॥
 | verse_line2  = दत्वा शक्तिं ययौ शक्रः सार्द्धं कवचकुण्डलैः ॥ ४१७॥
 }}
@@ Line 32,035: / Line 35,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्था(पार्थो) विमुच्यैव सुयोधनं तं वने वसन्तो मुदिताः सदैव ।
+| verse_lines  = पार्था(पार्थो) विमुच्यैव सुयोधनं तं वने वसन्तो मुदिताः सदैव ।;सहारणीभाण्डमथो मृगेण हृतं द्विजस्याऽशु निशम्य चान्वयुः(चान्वगुः) ॥ ४१८॥
 | verse_line2  = सहारणीभाण्डमथो मृगेण हृतं द्विजस्याऽशु निशम्य चान्वयुः(चान्वगुः) ॥ ४१८॥
 }}
@@ Line 32,044: / Line 35,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन्नदृश्ये तृषिता एकैकमुदकार्थिनः ।
+| verse_lines  = तस्मिन्नदृश्ये तृषिता एकैकमुदकार्थिनः ।;ययुर्युधिष्ठिरमृते सुप्तास्ते धर्ममायया;अदृश्येनैव धर्मेण वारिता वारिपायिनः ॥ ४१९॥
 | verse_line2  = ययुर्युधिष्ठिरमृते सुप्तास्ते धर्ममायया
 }}
@@ Line 32,053: / Line 35,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षत्रधर्मस्य रक्षार्थं न तत्प्रश्नान् विदां वराः ।
+| verse_lines  = क्षत्रधर्मस्य रक्षार्थं न तत्प्रश्नान् विदां वराः ।;व्याचक्रुः शक्तिमन्तोऽपि पानीयार्थमरिन्दमाः ॥ ४२०॥
 | verse_line2  = व्याचक्रुः शक्तिमन्तोऽपि पानीयार्थमरिन्दमाः ॥ ४२०॥
 }}
@@ Line 32,062: / Line 35,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न विप्राणां च धर्मोऽयं विद्याया उपजीवनम् ।
+| verse_lines  = न विप्राणां च धर्मोऽयं विद्याया उपजीवनम् ।;क्षत्रियाणां तु किमुत प्रसभं तेन ते पपुः ॥ ४२१॥
 | verse_line2  = क्षत्रियाणां तु किमुत प्रसभं तेन ते पपुः ॥ ४२१॥
 }}
@@ Line 32,071: / Line 35,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवा अपि मनुष्येषु जाताः सुबलिनोऽपि हि ।
+| verse_lines  = देवा अपि मनुष्येषु जाताः सुबलिनोऽपि हि ।;मानुषेणैव भावेन युक्ताः स्युः केशवादृते ।;कार्येष्वेषां क्रमेणैव व्यक्तिमायान्ति सद्गुणाः ॥ ४२२॥
 | verse_line2  = मानुषेणैव भावेन युक्ताः स्युः केशवादृते ।
 }}
@@ Line 32,080: / Line 35,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो भीमार्जुनौ धर्मादत्युत्तमबलावपि ।
+| verse_lines  = अतो भीमार्जुनौ धर्मादत्युत्तमबलावपि ।;देवमायां समाश्रित्य धर्मेण स्वापितौ क्षणात् ॥ ४२३॥
 | verse_line2  = देवमायां समाश्रित्य धर्मेण स्वापितौ क्षणात् ॥ ४२३॥
 }}
@@ Line 32,089: / Line 35,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुहूर्तमेव सा माया तयोराच्छादने क्षमा ।
+| verse_lines  = मुहूर्तमेव सा माया तयोराच्छादने क्षमा ।;ततः प्रबुद्धयोर्धर्मो नैव शक्तिशतांशभाक् ॥ ४२४॥
 | verse_line2  = ततः प्रबुद्धयोर्धर्मो नैव शक्तिशतांशभाक् ॥ ४२४॥
 }}
@@ Line 32,098: / Line 35,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्तं पाद्मपुराणे च तदेतत् सर्वमञ्जसा ।
+| verse_lines  = उक्तं पाद्मपुराणे च तदेतत् सर्वमञ्जसा ।;तस्मान्नाशक्तिरनयोः सम्भाव्या भीमपार्थयोः ॥ ४२५॥
 | verse_line2  = तस्मान्नाशक्तिरनयोः सम्भाव्या भीमपार्थयोः ॥ ४२५॥
 }}
@@ Line 32,107: / Line 35,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मात्मजोऽथाऽजगामोदकान्तं दृष्ट्वा भ्रातॄंस्तत्र दुःखाभितप्तः ।
+| verse_lines  = धर्मात्मजोऽथाऽजगामोदकान्तं दृष्ट्वा भ्रातॄंस्तत्र दुःखाभितप्तः ।;इच्छन् पातुं वारि संवारितश्च पित्रा(संवारितः स्वपित्रा) बकाकारमितेन नापात् ॥ ४२६॥
 | verse_line2  = इच्छन् पातुं वारि संवारितश्च पित्रा(संवारितः स्वपित्रा) बकाकारमितेन नापात् ॥ ४२६॥
 }}
@@ Line 32,116: / Line 35,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अर्थे भ्रातॄणामैच्छदसौ तदीयप्रश्नप्रतिव्याहरणं दयालुः ।
+| verse_lines  = अर्थे भ्रातॄणामैच्छदसौ तदीयप्रश्नप्रतिव्याहरणं दयालुः ।;ततो धर्मो यक्षतनुः स भूत्वा प्रश्नांश्चक्रे व्याकरोत् तान् स पार्थः ॥ ४२७॥
 | verse_line2  = ततो धर्मो यक्षतनुः स भूत्वा प्रश्नांश्चक्रे व्याकरोत् तान् स पार्थः ॥ ४२७॥
 }}
@@ Line 32,125: / Line 35,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तुष्टो वरमस्मै ददौ स एकोत्थानं भ्रातृमध्ये स वव्रे ।
+| verse_lines  = ततस्तुष्टो वरमस्मै ददौ स एकोत्थानं भ्रातृमध्ये स वव्रे ।;यद्येकः स्यान्नकुलोऽस्त्वित्यथाऽह तुष्टो धर्मः कथमेतत् कृतं ते ।;अतिप्रीतिर्भीमसेने तवास्ति बली चासौ राज्यहेतुस्तव स्यात् ॥ ४२८॥
 | verse_line2  = यद्येकः स्यान्नकुलोऽस्त्वित्यथाऽह तुष्टो धर्मः कथमेतत् कृतं ते ।
 }}
@@ Line 32,134: / Line 35,690: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त ऊचे माद्रिपुत्रं विहाय कुन्तीपुत्रो न मयोत्थापनीयः ।
+| verse_lines  = इत्युक्त ऊचे माद्रिपुत्रं विहाय कुन्तीपुत्रो न मयोत्थापनीयः ।;स एवमुक्तो नितरां प्रीयमाण उत्थापयामास च तान् समस्तान् ॥ ४२९॥
 | verse_line2  = स एवमुक्तो नितरां प्रीयमाण उत्थापयामास च तान् समस्तान् ॥ ४२९॥
 }}
@@ Line 32,143: / Line 35,700: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथेष्टरूपप्राप्तिमेषां पुनश्च स्वकामतो निजरूपाप्तिमादात् ।
+| verse_lines  = यथेष्टरूपप्राप्तिमेषां पुनश्च स्वकामतो निजरूपाप्तिमादात् ।;अज्ञातवासेऽज्ञाततां सर्वदैव ददौ तेषां प्रीत एवाऽनृशंस्यात् ।;एवं क्रीडन् पुत्र इत्यात्मनैव यशोधर्मावात्मनो(यशोधर्मानात्मनो) वर्द्धयन् सः ॥ ४३०॥
 | verse_line2  = अज्ञातवासेऽज्ञाततां सर्वदैव ददौ तेषां प्रीत एवाऽनृशंस्यात् ।
 }}
@@ Line 32,152: / Line 35,710: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरात्मनस्तस्य यशोधर्मविवृद्धये(युधिष्ठिरात्मनः स्वस्य यशोधर्माभिवृद्धये) ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरात्मनस्तस्य यशोधर्मविवृद्धये(युधिष्ठिरात्मनः स्वस्य यशोधर्माभिवृद्धये) ।;कृत्वाऽरण्यपहारादि पुनर्दत्वा च तत् स्वयम् ।;दातुं विप्राय तद्धस्ते ययौ धर्मो दिवं पुनः ॥ ४३१॥
 | verse_line2  = कृत्वाऽरण्यपहारादि पुनर्दत्वा च तत् स्वयम् ।
 }}
@@ Line 32,161: / Line 35,720: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो राजा भीमसेनार्जुनौ च सार्द्धं यमाभ्यामरणीं प्रदाय ।
+| verse_lines  = ततो राजा भीमसेनार्जुनौ च सार्द्धं यमाभ्यामरणीं प्रदाय ।;मुदा युताः कृष्णया सार्धमेव सन्तुष्टुवुः कृष्णमनन्तमच्युतम् ॥ ४३२॥
 | verse_line2  = मुदा युताः कृष्णया सार्धमेव सन्तुष्टुवुः कृष्णमनन्तमच्युतम् ॥ ४३२॥
 }}
@@ Line 32,176: / Line 35,736: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ नारायणानुग्रहतो यथावन्निस्तीर्य तान् द्वादशाब्दान् वने ते ।
+| verse_lines  = औं ॥ नारायणानुग्रहतो यथावन्निस्तीर्य तान् द्वादशाब्दान् वने ते ।;विसृज्य च ब्राह्मणादीन् सधौम्यानज्ञातवासाय ततो मनो दधुः ॥ १॥
 | verse_line2  = विसृज्य च ब्राह्मणादीन् सधौम्यानज्ञातवासाय ततो मनो दधुः ॥ १॥
 }}
@@ Line 32,185: / Line 35,746: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गत्वा विराटस्य पुरीं निधाय हेतीः शम्यां छन्नरूपा बभूवुः ।
+| verse_lines  = गत्वा विराटस्य पुरीं निधाय हेतीः शम्यां छन्नरूपा बभूवुः ।;यतिः सूदः षण्ढवेषोऽथ सूतवेषो गोपो गन्धकर्त्री च जाताः ॥ २॥
 | verse_line2  = यतिः सूदः षण्ढवेषोऽथ सूतवेषो गोपो गन्धकर्त्री च जाताः ॥ २॥
 }}
@@ Line 32,194: / Line 35,756: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वे विराटं ययुरत्र देववत् सम्भावितास्तेन शुभोरुलक्षणाः ।
+| verse_lines  = सर्वे विराटं ययुरत्र देववत् सम्भावितास्तेन शुभोरुलक्षणाः ।;युधिष्ठिरस्यैव(युधिष्ठिरस्येव) शुश्रूषणं ते चक्रुर्हृदा वासुदेवस्य नान्यत् ॥ ३॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरस्यैव(युधिष्ठिरस्येव) शुश्रूषणं ते चक्रुर्हृदा वासुदेवस्य नान्यत् ॥ ३॥
 }}
@@ Line 32,203: / Line 35,766: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = परपाको गृहस्थस्य क्षत्रियस्य विशेषतः ।
+| verse_lines  = परपाको गृहस्थस्य क्षत्रियस्य विशेषतः ।;न योग्य इति सूदस्य बभ्रे वेषं वृकोदरः ॥ ४॥
 | verse_line2  = न योग्य इति सूदस्य बभ्रे वेषं वृकोदरः ॥ ४॥
 }}
@@ Line 32,212: / Line 35,776: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वैदिकव्यवहारेषु ज्ञानाधिक्यप्रसिद्धितः ।
+| verse_lines  = वैदिकव्यवहारेषु ज्ञानाधिक्यप्रसिद्धितः ।;जानीयुर्भीम इत्येव सूदवेषस्ततोऽभवत् (शूद्रवेषस्ततोऽभवत्) ॥ ५॥
 | verse_line2  = जानीयुर्भीम इत्येव सूदवेषस्ततोऽभवत् (शूद्रवेषस्ततोऽभवत्) ॥ ५॥
 }}
@@ Line 32,221: / Line 35,786: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वीयं वेदविदां सर्वं देवेशानां च किं पुनः ।
+| verse_lines  = स्वीयं वेदविदां सर्वं देवेशानां च किं पुनः ।;अतस्तेऽन्याश्रयं नैव चक्रुः स्वबलसंश्रयात् ॥ ६॥
 | verse_line2  = अतस्तेऽन्याश्रयं नैव चक्रुः स्वबलसंश्रयात् ॥ ६॥
 }}
@@ Line 32,230: / Line 35,796: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शापादेवार्जुनः षण्ढवेषोऽभून्नकुलस्तथा ।
+| verse_lines  = शापादेवार्जुनः षण्ढवेषोऽभून्नकुलस्तथा ।;क्षत्रियानन्तरत्वात्तु सूतजातेस्तथाऽभवत् ॥ ७॥
 | verse_line2  = क्षत्रियानन्तरत्वात्तु सूतजातेस्तथाऽभवत् ॥ ७॥
 }}
@@ Line 32,239: / Line 35,806: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सूतस्यानन्तरत्वात्तु वैश्यजातेस्तथाऽभवत् ।
+| verse_lines  = सूतस्यानन्तरत्वात्तु वैश्यजातेस्तथाऽभवत् ।;सहदेवो वैश्यजातिर्गोपालस्तेषु चोत्तमः ॥ ८॥
 | verse_line2  = सहदेवो वैश्यजातिर्गोपालस्तेषु चोत्तमः ॥ ८॥
 }}
@@ Line 32,248: / Line 35,816: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो गोपालतामाप यतिः पूज्योऽखिलैर्यतः
+| verse_lines  = ततो गोपालतामाप यतिः पूज्योऽखिलैर्यतः;यतिरासीद् धर्मजोऽतः सोऽभ्यासार्थं सदैव च  ॥ ९॥
 | verse_line2  = यतिरासीद् धर्मजोऽतः सोऽभ्यासार्थं सदैव च  ॥ ९॥
 }}
@@ Line 32,257: / Line 35,826: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षासक्तोऽभवत् पश्चाद् दर्शयिष्यन् स्वशिष्टताम्
+| verse_lines  = अक्षासक्तोऽभवत् पश्चाद् दर्शयिष्यन् स्वशिष्टताम्;भीमसेनसधर्मार्थं शूद्रा सैरन्ध्रिकाऽभवत् ।;द्रौपदी भर्तृसाधर्म्यं स्त्रीणां धर्मो यतः सदा ॥ १०॥
 | verse_line2  = भीमसेनसधर्मार्थं शूद्रा सैरन्ध्रिकाऽभवत् ।
 }}
@@ Line 32,266: / Line 35,836: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽजगाम मल्लकः समस्तभूमिमण्डले ।
+| verse_lines  = अथाऽजगाम मल्लकः समस्तभूमिमण्डले ।;वरेण योऽजितो जयी शिवस्य सञ्जगर्ज च ॥ ११॥
 | verse_line2  = वरेण योऽजितो जयी शिवस्य सञ्जगर्ज च ॥ ११॥
 }}
@@ Line 32,275: / Line 35,846: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमीक्ष्य सर्वमल्लका विराटराजसंश्रयाः ।
+| verse_lines  = तमीक्ष्य सर्वमल्लका विराटराजसंश्रयाः ।;प्रदुद्रुवुर्भयार्दितास्तदाऽवदद् युधिष्ठिरः ॥ १२॥
 | verse_line2  = प्रदुद्रुवुर्भयार्दितास्तदाऽवदद् युधिष्ठिरः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 32,284: / Line 35,856: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = य एष सूद आशु तं निहत्य मल्लमोजसा ।
+| verse_lines  = य एष सूद आशु तं निहत्य मल्लमोजसा ।;यशस्तवाभिवर्द्धयेत् समाह्वयाद्य तं नृप ॥ १३॥
 | verse_line2  = यशस्तवाभिवर्द्धयेत् समाह्वयाद्य तं नृप ॥ १३॥
 }}
@@ Line 32,293: / Line 35,866: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते समाहुतो जगाद मारुतिर्वचः ।
+| verse_lines  = इतीरिते समाहुतो जगाद मारुतिर्वचः ।;प्रसादतो हरेरहं निषूदयेऽद्य (निसूदयेऽद्य) मल्लकम् ॥ १४॥
 | verse_line2  = प्रसादतो हरेरहं निषूदयेऽद्य (निसूदयेऽद्य) मल्लकम् ॥ १४॥
 }}
@@ Line 32,302: / Line 35,876: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तदेववृन्दतो महान् य एव केशवः ।
+| verse_lines  = समस्तदेववृन्दतो महान् य एव केशवः ।;(समस्तदेवनामधा) समस्तदेवनामवांस्तदीयभक्तितो बलम् ॥ १५॥
 | verse_line2  = (समस्तदेवनामधा) समस्तदेवनामवांस्तदीयभक्तितो बलम् ॥ १५॥
 }}
@@ Line 32,311: / Line 35,886: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = य एव देवनामधा इति श्रुतिर्जगाद हि ।
+| verse_lines  = य एव देवनामधा इति श्रुतिर्जगाद हि ।;महांश्च देव एष तत् स मे जयं विधास्यति ॥ १६॥
 | verse_line2  = महांश्च देव एष तत् स मे जयं विधास्यति ॥ १६॥
 }}
@@ Line 32,320: / Line 35,896: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिराभिधश्च यो युधिष्ठिरे स्थितः सदा ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिराभिधश्च यो युधिष्ठिरे स्थितः सदा ।;त्वयि स्थितस्त्वमित्यसौ सदाऽभिधीयते हरिः ॥ १७॥
 | verse_line2  = त्वयि स्थितस्त्वमित्यसौ सदाऽभिधीयते हरिः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 32,329: / Line 35,906: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ब्रुवाणो मल्लं तमभियातो वृकोदरः ।
+| verse_lines  = इति ब्रुवाणो मल्लं तमभियातो वृकोदरः ।;अनयन्मृत्युलोकाय बलाढ्यैरपि दुर्जयम् ॥ १८॥
 | verse_line2  = अनयन्मृत्युलोकाय बलाढ्यैरपि दुर्जयम् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 32,338: / Line 35,916: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं निवसतां तत्र पाण्डवानां महात्मनाम् ।
+| verse_lines  = एवं निवसतां तत्र पाण्डवानां महात्मनाम् ।;संवत्सरे द्विमासोने विजित्य दिश आगतः ।;कीचको मत्स्यनृपतेः स्यालो बलवतां वरः ॥ १९॥
 | verse_line2  = संवत्सरे द्विमासोने विजित्य दिश आगतः ।
 }}
@@ Line 32,347: / Line 35,926: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स द्रौपदीं वीक्ष्य मनोभवार्तः(मनोमदार्तः) सम्प्रार्थयामास तया निरस्तः ।
+| verse_lines  = स द्रौपदीं वीक्ष्य मनोभवार्तः(मनोमदार्तः) सम्प्रार्थयामास तया निरस्तः ।;मासे गते भगिनीं स्वां सुदेष्णां सम्प्रार्थयामास तदर्थमेव ॥ २०॥
 | verse_line2  = मासे गते भगिनीं स्वां सुदेष्णां सम्प्रार्थयामास तदर्थमेव ॥ २०॥
 }}
@@ Line 32,356: / Line 35,936: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तया निषिद्धोऽपि पुनःपुनस्तां यदा ययाचेऽथ सा चाह (ययाचेऽथच साऽऽह) कृष्णाम् ।
+| verse_lines  = तया निषिद्धोऽपि पुनःपुनस्तां यदा ययाचेऽथ सा चाह (ययाचेऽथच साऽऽह) कृष्णाम् ।;समानयाऽश्वेव सुरां मदर्थमितीरिता नेति भीताऽवदत् सा ॥ २१॥
 | verse_line2  = समानयाऽश्वेव सुरां मदर्थमितीरिता नेति भीताऽवदत् सा ॥ २१॥
 }}
@@ Line 32,365: / Line 35,946: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलात् तया प्रेषिता तद्गृहाय यदाऽगमत् तेन हस्ते गृहीता ।
+| verse_lines  = बलात् तया प्रेषिता तद्गृहाय यदाऽगमत् तेन हस्ते गृहीता ।;विधूय तं प्राद्रवत् सा सभायै स्मृत्वाऽऽदित्यस्थं वासुदेवं परेशम् ॥ २२॥
 | verse_line2  = विधूय तं प्राद्रवत् सा सभायै स्मृत्वाऽऽदित्यस्थं वासुदेवं परेशम् ॥ २२॥
 }}
@@ Line 32,374: / Line 35,956: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुद्रुत्यैतां पातयित्वा पदा स सन्ताडयामास तदा रविस्थितः ।
+| verse_lines  = अनुद्रुत्यैतां पातयित्वा पदा स सन्ताडयामास तदा रविस्थितः ।;नारायणो हेतिनामैव रक्षो न्ययोजयत् तददृश्यं समागात् ॥ २३॥
 | verse_line2  = नारायणो हेतिनामैव रक्षो न्ययोजयत् तददृश्यं समागात् ॥ २३॥
 }}
@@ Line 32,383: / Line 35,966: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वायुस्तमाविश्य(वायुस्तदाविश्य) तु कीचकं तं न्यपातयत् तां समीक्ष्यैव भीमः ।
+| verse_lines  = वायुस्तमाविश्य(वायुस्तदाविश्य) तु कीचकं तं न्यपातयत् तां समीक्ष्यैव भीमः ।;चुकोप वृक्षं च समीक्षमाणं तं वारयामास युधिष्ठिरोऽग्रजः ॥ २४॥
 | verse_line2  = चुकोप वृक्षं च समीक्षमाणं तं वारयामास युधिष्ठिरोऽग्रजः ॥ २४॥
 }}
@@ Line 32,392: / Line 35,976: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णा रात्रौ भीमसकाशमेत्य हन्तुं पापं कीचकं प्रैरयत् तम् ।
+| verse_lines  = कृष्णा रात्रौ भीमसकाशमेत्य हन्तुं पापं कीचकं प्रैरयत् तम् ।;भीमस्य बुद्ध्या निशि सा कीचकं च जगाद गन्तुं शून्यगृहं स चागात् ॥ २५॥
 | verse_line2  = भीमस्य बुद्ध्या निशि सा कीचकं च जगाद गन्तुं शून्यगृहं स चागात् ॥ २५॥
 }}
@@ Line 32,401: / Line 35,986: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रैनमासाद्य तु भीमसेनो विजित्य तं बाहुयुद्धे निहत्य(निपात्य) ।
+| verse_lines  = तत्रैनमासाद्य तु भीमसेनो विजित्य तं बाहुयुद्धे निहत्य(निपात्य) ।;शिरो गुदे पाणिपादौ च तस्य प्रवेशयामास विमृद्य वीरः ॥ २६॥
 | verse_line2  = शिरो गुदे पाणिपादौ च तस्य प्रवेशयामास विमृद्य वीरः ॥ २६॥
 }}
@@ Line 32,410: / Line 35,996: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवध्यं तं निहतं वीक्ष्य तस्य पञ्चोत्तरं शतमेवानुजानाम् ।
+| verse_lines  = अवध्यं तं निहतं वीक्ष्य तस्य पञ्चोत्तरं शतमेवानुजानाम् ।;सर्वं वराच्छङ्करस्य ह्यवध्यं सहैव कृष्णां तेन दग्धुं बबन्ध ॥ २७॥
 | verse_line2  = सर्वं वराच्छङ्करस्य ह्यवध्यं सहैव कृष्णां तेन दग्धुं बबन्ध ॥ २७॥
 }}
@@ Line 32,419: / Line 36,006: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सा नीयमाना कीचकैः संरुराव श्रुत्वैव तं भीमसेनो महान्तम् ।
+| verse_lines  = सा नीयमाना कीचकैः संरुराव श्रुत्वैव तं भीमसेनो महान्तम् ।;उद्धृत्य वृक्षं तेन जघान सर्वानादाय कृष्णां पुनरागात् पुरं स्वम्(गृहं स्वम्, पुरञ्च) ॥ २८॥
 | verse_line2  = उद्धृत्य वृक्षं तेन जघान सर्वानादाय कृष्णां पुनरागात् पुरं स्वम्(गृहं स्वम्, पुरञ्च) ॥ २८॥
 }}
@@ Line 32,428: / Line 36,016: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं यत्नात् तपसा तैरवाप्तो वरः शिवादजयत्वं(शिवादक्षयत्वं) रणेषु ।
+| verse_lines  = एवं यत्नात् तपसा तैरवाप्तो वरः शिवादजयत्वं(शिवादक्षयत्वं) रणेषु ।;अवध्यता चैव षडुत्तरास्ते शतं हता भीमसेनेन सङ्ख्ये ॥ २९॥
 | verse_line2  = अवध्यता चैव षडुत्तरास्ते शतं हता भीमसेनेन सङ्ख्ये ॥ २९॥
 }}
@@ Line 32,437: / Line 36,026: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गन्धर्व इत्येव निहत्य सर्वान् मुमोद भीमो द्रौपदी चाथ कृष्णाम् ।
+| verse_lines  = गन्धर्व इत्येव निहत्य सर्वान् मुमोद भीमो द्रौपदी चाथ कृष्णाम् ।;याहीत्यूचे तां सुदेष्णा भयेन त्रयोदशाहं पालयेत्याह तां सा ॥ ३०॥
 | verse_line2  = याहीत्यूचे तां सुदेष्णा भयेन त्रयोदशाहं पालयेत्याह तां सा ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 32,446: / Line 36,036: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्वित्येनामाह भयात् सुदेष्णा तथाऽवसन् पूर्णमब्दं च तेऽत्र
+| verse_lines  = अस्त्वित्येनामाह भयात् सुदेष्णा तथाऽवसन् पूर्णमब्दं च तेऽत्र;तदा(ततः) पार्थान् प्रविचिन्त्याखिलायां(प्रविचित्य) पृथ्व्यां छन्नान् धार्तराष्ट्रस्य दूताः ।;अविज्ञाय प्रययुर्धार्तराष्ट्रमूचुर्हतं कीचकं योषिदर्थे ॥ ३१॥
 | verse_line2  = तदा(ततः) पार्थान् प्रविचिन्त्याखिलायां(प्रविचित्य) पृथ्व्यां छन्नान् धार्तराष्ट्रस्य दूताः ।
 }}
@@ Line 32,455: / Line 36,046: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनावदद् द्रौपदीकारणेन दुर्योधनो निहतं कीचकं तम् ।
+| verse_lines  = तेनावदद् द्रौपदीकारणेन दुर्योधनो निहतं कीचकं तम् ।;भीमेनागुस्तत्र दुर्योधनाद्या भीष्मादिभिः सह कर्णेन चैव ॥ ३२॥
 | verse_line2  = भीमेनागुस्तत्र दुर्योधनाद्या भीष्मादिभिः सह कर्णेन चैव ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 32,464: / Line 36,056: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अग्रे ययौ तत्र योद्धुं सुशर्मा स गा विराटस्य समाजहार ।
+| verse_lines  = अग्रे ययौ तत्र योद्धुं सुशर्मा स गा विराटस्य समाजहार ।;श्रुत्वा विराटोऽनुययौ ससेनस्तं पाण्डवाश्चानुययुर्विनाऽर्जुनम् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = श्रुत्वा विराटोऽनुययौ ससेनस्तं पाण्डवाश्चानुययुर्विनाऽर्जुनम् ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 32,473: / Line 36,066: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विजित्य सङ्ख्ये जगृहे विराटं तदा सुशर्मा तमयाद् वृकोदरः ।
+| verse_lines  = विजित्य सङ्ख्ये जगृहे विराटं तदा सुशर्मा तमयाद् वृकोदरः ।;स तस्य सेनां विनिहत्य(विनिपात्य) मात्स्यं विमोच्य जग्राह सुशर्मराजम् ।;युधिष्ठिरो मोचयामास तं च ततो रात्रौ न्यवसन् बाह्यतस्ते ॥ ३४॥
 | verse_line2  = स तस्य सेनां विनिहत्य(विनिपात्य) मात्स्यं विमोच्य जग्राह सुशर्मराजम् ।
 }}
@@ Line 32,482: / Line 36,076: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽपरदिने सर्वे भीष्मद्रोणपुरस्सराः ।
+| verse_lines  = ततोऽपरदिने सर्वे भीष्मद्रोणपुरस्सराः ।;रहितं कीचकैर्मात्स्यं शक्यं मत्वाऽभिनिर्ययुः ॥ ३५॥
 | verse_line2  = रहितं कीचकैर्मात्स्यं शक्यं मत्वाऽभिनिर्ययुः ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 32,491: / Line 36,086: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कीचकस्य हिडिम्बस्य बककिर्मीरयोरपि ।
+| verse_lines  = कीचकस्य हिडिम्बस्य बककिर्मीरयोरपि ।;जरासन्धस्य नृपतेः कंसादीनां च सर्वशः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = जरासन्धस्य नृपतेः कंसादीनां च सर्वशः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 32,500: / Line 36,096: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न बाधनाय भीष्माद्या अपि शेकुः कथञ्चन ।
+| verse_lines  = न बाधनाय भीष्माद्या अपि शेकुः कथञ्चन ।;तस्मात् ते कीचकं शान्तं श्रुत्वा मात्स्यं ययुर्युधे ॥ ३७॥
 | verse_line2  = तस्मात् ते कीचकं शान्तं श्रुत्वा मात्स्यं ययुर्युधे ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 32,509: / Line 36,106: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यतिष्ये रक्षितुं भीमाद् धार्तराष्ट्रानिति स्वकाम् ।
+| verse_lines  = यतिष्ये रक्षितुं भीमाद् धार्तराष्ट्रानिति स्वकाम् ।;सत्यां कर्तुं प्रतिज्ञां तु ययौ द्रोणः सपुत्रकः ॥ ३८॥
 | verse_line2  = सत्यां कर्तुं प्रतिज्ञां तु ययौ द्रोणः सपुत्रकः ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 32,518: / Line 36,116: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदि युद्धाय निर्यान्ति ज्ञाताः स्युः पाण्डवास्तदा ।
+| verse_lines  = यदि युद्धाय निर्यान्ति ज्ञाताः स्युः पाण्डवास्तदा ।;न चेद् विराटमनतं नमयिष्यामहे वयम् ।;इति मत्वा विराटस्य जगृहुर्गाः समन्ततः ॥ ३९॥
 | verse_line2  = न चेद् विराटमनतं नमयिष्यामहे वयम् ।
 }}
@@ Line 32,527: / Line 36,126: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदोत्तरः सारथित्वे प्रकल्प्य पार्थं ययौ तान् निशाम्यैव भीतः ।
+| verse_lines  = तदोत्तरः सारथित्वे प्रकल्प्य पार्थं ययौ तान् निशाम्यैव भीतः ।;ततोऽर्जुनः सारथिं तं विधाय कृच्छ्रेण संस्थाप्य च तं(तान्) ययौ कुरून् ॥ ४०॥
 | verse_line2  = ततोऽर्जुनः सारथिं तं विधाय कृच्छ्रेण संस्थाप्य च तं(तान्) ययौ कुरून् ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 32,536: / Line 36,136: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आदाय गाण्डीवमथ ध्वजं च हनूमदङ्कं सदरोऽग्रतो गाः ।
+| verse_lines  = आदाय गाण्डीवमथ ध्वजं च हनूमदङ्कं सदरोऽग्रतो गाः ।;निवर्त्य युद्धाय ययौ कुरूंस्तान् जिग्ये सर्वान् द्वैरथेनैव सक्तान् ॥ ४१॥
 | verse_line2  = निवर्त्य युद्धाय ययौ कुरूंस्तान् जिग्ये सर्वान् द्वैरथेनैव सक्तान् ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 32,545: / Line 36,146: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकीभूतान् पुनरेवानुयातान् सम्मोहनास्त्रेण विमोहयित्वा ।
+| verse_lines  = एकीभूतान् पुनरेवानुयातान् सम्मोहनास्त्रेण विमोहयित्वा ।;जग्राह तेषामुत्तरीयाण्यृते तु भीष्मस्य वेदास्त्रघातं स एव ॥ ४२॥
 | verse_line2  = जग्राह तेषामुत्तरीयाण्यृते तु भीष्मस्य वेदास्त्रघातं स एव ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 32,554: / Line 36,156: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विधाय भीष्मं विरथं जगाम तदा श्रुत्वा मत्स्यपतिर्जितान् कुरून् ।
+| verse_lines  = विधाय भीष्मं विरथं जगाम तदा श्रुत्वा मत्स्यपतिर्जितान् कुरून् ।;मुमोद पुत्रेण जिता इति स्म तदाऽऽह षण्ढेन जितान् युधिष्ठिरः ॥ ४३॥
 | verse_line2  = मुमोद पुत्रेण जिता इति स्म तदाऽऽह षण्ढेन जितान् युधिष्ठिरः ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 32,563: / Line 36,166: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा क्रुद्धः प्राहरत् तं विराटः सोऽक्षेण तद् भीमधनञ्जयाभ्याम् ।
+| verse_lines  = तदा क्रुद्धः प्राहरत् तं विराटः सोऽक्षेण तद् भीमधनञ्जयाभ्याम् ।;श्रुतं तदा कुपितौ तौ निशाम्य न्यवारयत् तावपि धर्मसूनुः ॥ ४४॥
 | verse_line2  = श्रुतं तदा कुपितौ तौ निशाम्य न्यवारयत् तावपि धर्मसूनुः ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 32,572: / Line 36,176: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निजस्वरूपेण समास्थितान् नो यदि स्म नासौ प्रणिपातपूर्वकम्(पूर्वम्) ।
+| verse_lines  = निजस्वरूपेण समास्थितान् नो यदि स्म नासौ प्रणिपातपूर्वकम्(पूर्वम्) ।;क्षमापयेद् वध्य इत्यात्मरूपं समास्थितास्तस्थुरथापरे(अथा परे) दिने ॥ ४५॥
 | verse_line2  = क्षमापयेद् वध्य इत्यात्मरूपं समास्थितास्तस्थुरथापरे(अथा परे) दिने ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 32,581: / Line 36,186: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा विराटासनमास्थितं नृपं युधिष्ठिरं वीक्ष्य विराट आह ।
+| verse_lines  = तदा विराटासनमास्थितं नृपं युधिष्ठिरं वीक्ष्य विराट आह ।;किमेतदित्यूचिवानुत्तरोऽस्मै तान् पाण्डवान् गोग्रहणे च वृत्तम् ॥ ४६॥
 | verse_line2  = किमेतदित्यूचिवानुत्तरोऽस्मै तान् पाण्डवान् गोग्रहणे च वृत्तम् ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 32,590: / Line 36,196: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो विराटो भयकम्पिताङ्गः प्रणम्य पार्थाञ्छरणं जगाम ।
+| verse_lines  = ततो विराटो भयकम्पिताङ्गः प्रणम्य पार्थाञ्छरणं जगाम ।;ददौ च कन्यामुत्तरां फल्गुनाय पुत्रार्थमेव प्रतिजग्राह सोऽपि ॥ ४७॥
 | verse_line2  = ददौ च कन्यामुत्तरां फल्गुनाय पुत्रार्थमेव प्रतिजग्राह सोऽपि ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 32,599: / Line 36,206: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं विराटं मोचयित्वैव गाश्च तमस्यन्धे कीचकान् पातयित्वा ।
+| verse_lines  = एवं विराटं मोचयित्वैव गाश्च तमस्यन्धे कीचकान् पातयित्वा ।;प्राप्तो धर्मः सुमहान् वायुजेन तस्यानु पार्थेन च गोविमोक्षणात् ॥ ४८॥
 | verse_line2  = प्राप्तो धर्मः सुमहान् वायुजेन तस्यानु पार्थेन च गोविमोक्षणात् ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 32,608: / Line 36,216: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयातयन् केशवायाथ दूतान् सहाभिमन्युः सोऽपि रामेण सार्द्धम् ।
+| verse_lines  = अयातयन् केशवायाथ दूतान् सहाभिमन्युः सोऽपि रामेण सार्द्धम् ।;आगादनन्तानन्दचिद् वासुदेवो विवाहयामासुरथाभिमन्युम् ॥ ४९॥
 | verse_line2  = आगादनन्तानन्दचिद् वासुदेवो विवाहयामासुरथाभिमन्युम् ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 32,617: / Line 36,226: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसीन्महानुत्सवस्तत्र तेषां दाशार्हवीरैः सह पाण्डवानाम् ।
+| verse_lines  = आसीन्महानुत्सवस्तत्र तेषां दाशार्हवीरैः सह पाण्डवानाम् ।;स पाञ्चालानां वासुदेवेन सार्द्धमज्ञातवासं समतीत्य मोदताम् ॥ ५०॥
 | verse_line2  = स पाञ्चालानां वासुदेवेन सार्द्धमज्ञातवासं समतीत्य मोदताम् ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 32,626: / Line 36,236: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनाद्याः सूतपुत्रेण सार्द्धं ससौबलेया युधि पार्थपीडिताः ।
+| verse_lines  = दुर्योधनाद्याः सूतपुत्रेण सार्द्धं ससौबलेया युधि पार्थपीडिताः ।;भीष्मादिभिः सार्द्धमुपेत्य नागपुरं मन्त्रं मन्त्रयामासुरत्र ॥ ५१॥
 | verse_line2  = भीष्मादिभिः सार्द्धमुपेत्य नागपुरं मन्त्रं मन्त्रयामासुरत्र ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 32,635: / Line 36,246: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अज्ञातवासे फल्गुनो नोऽद्य दृष्टस्तस्मात् पुनर्यान्तु पार्था वनाय ।
+| verse_lines  = अज्ञातवासे फल्गुनो नोऽद्य दृष्टस्तस्मात् पुनर्यान्तु पार्था वनाय ।;इति ब्रुवाणानाह भीष्मोऽभ्यतीतमज्ञातवासं द्रोण आहैवमेव ॥ ५२॥
 | verse_line2  = इति ब्रुवाणानाह भीष्मोऽभ्यतीतमज्ञातवासं द्रोण आहैवमेव ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 32,644: / Line 36,256: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोर्वाक्यं ते त्वनादृत्य पापा वनं पार्थाः पुनरेव प्रयान्तु ।
+| verse_lines  = तयोर्वाक्यं ते त्वनादृत्य पापा वनं पार्थाः पुनरेव प्रयान्तु ।;इति दूतं प्रेषयामासुरत्र जानन्ति विप्रा इति धर्मजोऽवदत् ॥ ५३॥
 | verse_line2  = इति दूतं प्रेषयामासुरत्र जानन्ति विप्रा इति धर्मजोऽवदत् ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 32,653: / Line 36,266: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सौरमासानुसारेण धार्तराष्ट्रा अपूर्णताम् ।
+| verse_lines  = सौरमासानुसारेण धार्तराष्ट्रा अपूर्णताम् ।;आहुश्चान्द्रेण मासेन पूर्णः कालोऽखिलोऽप्यसौ ॥ ५४॥
 | verse_line2  = आहुश्चान्द्रेण मासेन पूर्णः कालोऽखिलोऽप्यसौ ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 32,662: / Line 36,276: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दिनानामधिपः सूर्यः पक्षमासाधिपः शशी ।
+| verse_lines  = दिनानामधिपः सूर्यः पक्षमासाधिपः शशी ।;तस्मात् सौम्याब्दमेवात्र मुख्यमाहुर्मनीषिणः ।;सौम्यं कालं ततो यज्ञे गृह्णन्ति नतु सूर्यजम् ॥ ५५॥
 | verse_line2  = तस्मात् सौम्याब्दमेवात्र मुख्यमाहुर्मनीषिणः ।
 }}
@@ Line 32,671: / Line 36,286: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदेतदविचार्यैव लोभाच्च धृतराष्ट्रजैः ।
+| verse_lines  = तदेतदविचार्यैव लोभाच्च धृतराष्ट्रजैः ।;राज्यं न दत्तं पार्थेभ्यः पार्थाः कालस्य पूर्णताम् ।;ख्यापयन्तो विप्रवरैरुपप्लाव्यमुपाययुः ॥ ५६॥
 | verse_line2  = राज्यं न दत्तं पार्थेभ्यः पार्थाः कालस्य पूर्णताम् ।
 }}
@@ Line 32,680: / Line 36,296: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुवासुदेवा अखिलैश्च यादवैः पाञ्चालमत्स्यैश्च युताः सभार्याः ।
+| verse_lines  = सुवासुदेवा अखिलैश्च यादवैः पाञ्चालमत्स्यैश्च युताः सभार्याः ।;उपप्लाव्ये ते कतिचिद् दिनानि वासं चक्रुः कृष्णसंशिक्षितार्थाः ॥ ५७॥
 | verse_line2  = उपप्लाव्ये ते कतिचिद् दिनानि वासं चक्रुः कृष्णसंशिक्षितार्थाः ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 32,695: / Line 36,312: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ ततः सम्मन्त्र्यानुमते(अनुमतेः) कृष्णस्य स्वपुरोहितम् ।
+| verse_lines  = औं ॥ ततः सम्मन्त्र्यानुमते(अनुमतेः) कृष्णस्य स्वपुरोहितम् ।;द्रुपदः प्रेषयामास धृतराष्ट्राय शान्तये ॥ १॥
 | verse_line2  = द्रुपदः प्रेषयामास धृतराष्ट्राय शान्तये ॥ १॥
 }}
@@ Line 32,704: / Line 36,322: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स गत्वा धृतराष्ट्रं तं भीष्मद्रोणादिभिर्युतम् ।
+| verse_lines  = स गत्वा धृतराष्ट्रं तं भीष्मद्रोणादिभिर्युतम् ।;उवाच न विरोधस्त उत्पाद्यो धर्मसूनुना ।;यस्य भीमार्जुनौ यौधौ नेता यस्य जनार्दनः ॥ २॥
 | verse_line2  = उवाच न विरोधस्त उत्पाद्यो धर्मसूनुना ।
 }}
@@ Line 32,713: / Line 36,332: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुतास्ते भीमनिहता जरासन्धादयोऽखिलाः ।
+| verse_lines  = श्रुतास्ते भीमनिहता जरासन्धादयोऽखिलाः ।;यथा च रुद्रवचनादवध्या राक्षसाधिपाः ॥ ३॥
 | verse_line2  = यथा च रुद्रवचनादवध्या राक्षसाधिपाः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 32,722: / Line 36,342: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तीर्थविघ्नकराः सर्वतीर्थान्याच्छाद्य संस्थिताः ।
+| verse_lines  = तीर्थविघ्नकराः सर्वतीर्थान्याच्छाद्य संस्थिताः ।;तिस्रः कोट्यो महावीर्या भीमेनैव निषूदिताः (निसूदिताः) ॥ ४॥
 | verse_line2  = तिस्रः कोट्यो महावीर्या भीमेनैव निषूदिताः (निसूदिताः) ॥ ४॥
 }}
@@ Line 32,731: / Line 36,352: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भ्रातॄणां ब्राह्मणानां च लोकानां च हितैषिणा ।
+| verse_lines  = भ्रातॄणां ब्राह्मणानां च लोकानां च हितैषिणा ।;ततो हि सर्वतीर्थानि गम्यान्यासन् नृणां क्षितौ ॥ ५॥
 | verse_line2  = ततो हि सर्वतीर्थानि गम्यान्यासन् नृणां क्षितौ ॥ ५॥
 }}
@@ Line 32,740: / Line 36,362: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा जटासुरः पापः शर्वाणीवरसंश्रयात् ।
+| verse_lines  = यथा जटासुरः पापः शर्वाणीवरसंश्रयात् ।;अवध्यो विप्ररूपेण वञ्चयन्नेव पाण्डवान् ॥ ६॥
 | verse_line2  = अवध्यो विप्ररूपेण वञ्चयन्नेव पाण्डवान् ॥ ६॥
 }}
@@ Line 32,749: / Line 36,372: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञात्वाऽपि भीमसेनेन विप्ररूपस्य नो वधः ।
+| verse_lines  = ज्ञात्वाऽपि भीमसेनेन विप्ररूपस्य नो वधः ।;योग्य इत्यहतो भीमे मृगयार्थं गते क्‍वचित् ॥ ७॥
 | verse_line2  = योग्य इत्यहतो भीमे मृगयार्थं गते क्‍वचित् ॥ ७॥
 }}
@@ Line 32,758: / Line 36,382: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यमौ युधिष्ठिरं कृष्णां चाऽदायैव पराद्रवत् ।
+| verse_lines  = यमौ युधिष्ठिरं कृष्णां चाऽदायैव पराद्रवत् ।;दृष्टो भीमेन तांस्त्यक्त्वा संसक्तस्तेन सङ्गरे ॥ ८॥
 | verse_line2  = दृष्टो भीमेन तांस्त्यक्त्वा संसक्तस्तेन सङ्गरे ॥ ८॥
 }}
@@ Line 32,767: / Line 36,392: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निपात्य भूमौ पादेन सञ्चूर्णितशिरास्तमः ।
+| verse_lines  = निपात्य भूमौ पादेन सञ्चूर्णितशिरास्तमः ।;जगाम किमु ते पुत्राः शक्या हन्तुमिति स्म ह ॥ ९॥
 | verse_line2  = जगाम किमु ते पुत्राः शक्या हन्तुमिति स्म ह ॥ ९॥
 }}
@@ Line 32,776: / Line 36,402: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवातकवचाश्चैव हताः पार्थेन ते श्रुताः ।
+| verse_lines  = निवातकवचाश्चैव हताः पार्थेन ते श्रुताः ।;जानासि च हरेर्वीर्यं यस्येदमखिलं वशे ।;सब्रह्मरुद्रशक्राद्यं चेतनाचेतनात्मकम् ॥ १०॥
 | verse_line2  = जानासि च हरेर्वीर्यं यस्येदमखिलं वशे ।
 }}
@@ Line 32,785: / Line 36,412: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मादेतैः पालितस्य धर्मजस्य स्वकं वसु ।
+| verse_lines  = तस्मादेतैः पालितस्य धर्मजस्य स्वकं वसु ।;दीयतामिति तेनोक्तो धृतराष्ट्रो नचाकरोत् ॥ ११॥
 | verse_line2  = दीयतामिति तेनोक्तो धृतराष्ट्रो नचाकरोत् ॥ ११॥
 }}
@@ Line 32,794: / Line 36,422: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः सहैव यदुभिः कृष्णं द्वारवतीं गतम् ।
+| verse_lines  = ततः सहैव यदुभिः कृष्णं द्वारवतीं गतम् ।;युद्धसाहाय्यमिच्छन्तौ धार्तराष्ट्रधनञ्जयौ ॥ १२॥
 | verse_line2  = युद्धसाहाय्यमिच्छन्तौ धार्तराष्ट्रधनञ्जयौ ॥ १२॥
 }}
@@ Line 32,803: / Line 36,432: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युगपद् ययतुस्तत्र वेगेनाजयदर्जुनम् ।
+| verse_lines  = युगपद् ययतुस्तत्र वेगेनाजयदर्जुनम् ।;दुर्योधनः शिरस्थान आसीनोऽभूद्धरेस्तदा ॥ १३॥
 | verse_line2  = दुर्योधनः शिरस्थान आसीनोऽभूद्धरेस्तदा ॥ १३॥
 }}
@@ Line 32,812: / Line 36,442: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दर्पान्नाहं राजराज उपास्ये पादयोरिति ।
+| verse_lines  = दर्पान्नाहं राजराज उपास्ये पादयोरिति ।;तयोरागमनं पूर्वं ज्ञात्वैव हि हरिः प्रभुः ॥ १४॥
 | verse_line2  = तयोरागमनं पूर्वं ज्ञात्वैव हि हरिः प्रभुः ॥ १४॥
 }}
@@ Line 32,821: / Line 36,452: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = असुप्तः सुप्तवच्छिश्ये तत्रातिष्ठद् धनञ्जयः ।
+| verse_lines  = असुप्तः सुप्तवच्छिश्ये तत्रातिष्ठद् धनञ्जयः ।;प्रणम्य पादयोः प्रह्वो भक्त्युद्रेकात् कृताञ्जलिः ॥ १५॥
 | verse_line2  = प्रणम्य पादयोः प्रह्वो भक्त्युद्रेकात् कृताञ्जलिः ॥ १५॥
 }}
@@ Line 32,830: / Line 36,462: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमैक्षत् प्रथमं देवो जानन्नपि सुयोधनम् ।
+| verse_lines  = तमैक्षत् प्रथमं देवो जानन्नपि सुयोधनम् ।;स्वागतं फल्गुनेत्युक्ते पूर्वमागामहं त्विति ।;आह दुर्योधनस्तं च स्वागतेनाभ्यपूजयत् ॥ १६॥
 | verse_line2  = स्वागतं फल्गुनेत्युक्ते पूर्वमागामहं त्विति ।
 }}
@@ Line 32,839: / Line 36,472: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोरागमने हेतुं श्रुत्वा प्राह जनार्दनः ।
+| verse_lines  = तयोरागमने हेतुं श्रुत्वा प्राह जनार्दनः ।;एकः पूर्वागतोऽत्रान्यः पूर्वदृष्टो मया यतः ॥ १७॥
 | verse_line2  = एकः पूर्वागतोऽत्रान्यः पूर्वदृष्टो मया यतः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 32,848: / Line 36,482: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समं करिष्ये युवयोरेकत्राहं निरायुधः ।
+| verse_lines  = समं करिष्ये युवयोरेकत्राहं निरायुधः ।;अन्यत्र दशलक्षं मे पुत्राः शूराः पदातयः ॥ १८॥
 | verse_line2  = अन्यत्र दशलक्षं मे पुत्राः शूराः पदातयः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 32,857: / Line 36,492: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्ते फल्गुनः कृष्णं वव्रे तद्भक्तिमान् यतः ।
+| verse_lines  = इत्युक्ते फल्गुनः कृष्णं वव्रे तद्भक्तिमान् यतः ।;अन्यस्तत्राभक्तिमत्त्वाद् वव्रे गोपान् प्रयुद्ध्यतः ॥ १९॥
 | verse_line2  = अन्यस्तत्राभक्तिमत्त्वाद् वव्रे गोपान् प्रयुद्ध्यतः ॥ १९॥
 }}
@@ Line 32,866: / Line 36,502: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थानामेव साहाय्यं करिष्यन्नपि केशवः ।
+| verse_lines  = पार्थानामेव साहाय्यं करिष्यन्नपि केशवः ।;तस्याभक्तिं दर्शयितुं चक्रे समवदीश्वरः ॥ २०॥
 | verse_line2  = तस्याभक्तिं दर्शयितुं चक्रे समवदीश्वरः ॥ २०॥
 }}
@@ Line 32,875: / Line 36,512: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः पार्थेन सहितः पाण्डवान् केशवो ययौ ।
+| verse_lines  = ततः पार्थेन सहितः पाण्डवान् केशवो ययौ ।;दुर्योधनो ययौ रामं स भयात् केशवस्य च ।;न साहाय्यं करोमीति प्राह तत्स्नेहवानपि ॥ २१॥
 | verse_line2  = दुर्योधनो ययौ रामं स भयात् केशवस्य च ।
 }}
@@ Line 32,884: / Line 36,522: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उपप्लाव्ये सभायां हि तत्पक्षीयं वचो ब्रुवन् ।
+| verse_lines  = उपप्लाव्ये सभायां हि तत्पक्षीयं वचो ब्रुवन् ।;निराकृतः सात्यकिना समक्षं केशवस्य च ॥ २२॥
 | verse_line2  = निराकृतः सात्यकिना समक्षं केशवस्य च ॥ २२॥
 }}
@@ Line 32,893: / Line 36,532: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो दुर्योधनं नायात् स च हार्दिक्यसंयुतः ।
+| verse_lines  = ततो दुर्योधनं नायात् स च हार्दिक्यसंयुतः ।;जगाम हस्तिनपुरमक्षोहिण्यो दशाभवन् ।;एका च धार्तराष्ट्रस्य नानादेश्यैर्नृपैर्युताः ॥ २३॥
 | verse_line2  = जगाम हस्तिनपुरमक्षोहिण्यो दशाभवन् ।
 }}
@@ Line 32,902: / Line 36,542: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सप्त पाण्डुसुतानां च मत्स्यद्रुपदकेकयैः ।
+| verse_lines  = सप्त पाण्डुसुतानां च मत्स्यद्रुपदकेकयैः ।;धृष्टकेतुजरासन्धसुतकाशीनृपैर्युताः ॥ २४॥
 | verse_line2  = धृष्टकेतुजरासन्धसुतकाशीनृपैर्युताः ॥ २४॥
 }}
@@ Line 32,911: / Line 36,552: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरुजित् कुन्तिभोजश्च चेकितानश्च सात्यकिः ।
+| verse_lines  = पुरुजित् कुन्तिभोजश्च चेकितानश्च सात्यकिः ।;पाण्डवान् सेनया युक्ताः समीयुर्देवपक्षिणः ॥ २५॥
 | verse_line2  = पाण्डवान् सेनया युक्ताः समीयुर्देवपक्षिणः ॥ २५॥
 }}
@@ Line 32,920: / Line 36,562: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विन्दानुविन्दावावन्त्यौ जयत्सेनोऽन्यकैकयाः(अन्यकेकयाः) ।
+| verse_lines  = विन्दानुविन्दावावन्त्यौ जयत्सेनोऽन्यकैकयाः(अन्यकेकयाः) ।;क्षेमधूर्तिर्दण्डधारः कलिङ्गोऽम्बष्ठ एव च ॥ २६॥
 | verse_line2  = क्षेमधूर्तिर्दण्डधारः कलिङ्गोऽम्बष्ठ एव च ॥ २६॥
 }}
@@ Line 32,929: / Line 36,572: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुतायुरच्युतायुश्च बृहद्बलसुदक्षिणौ ।
+| verse_lines  = श्रुतायुरच्युतायुश्च बृहद्बलसुदक्षिणौ ।;श्रुतायुधः सैन्धवश्च राक्षसोऽलम्बुसस्तथा ॥ २७॥
 | verse_line2  = श्रुतायुधः सैन्धवश्च राक्षसोऽलम्बुसस्तथा ॥ २७॥
 }}
@@ Line 32,938: / Line 36,582: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अलायुधोऽलम्बलश्च दैत्या दुर्योधनं ययुः ।
+| verse_lines  = अलायुधोऽलम्बलश्च दैत्या दुर्योधनं ययुः ।;गत्वा दुर्योधनाहूतो भगदत्तोऽपि तं ययौ ॥ २८॥
 | verse_line2  = गत्वा दुर्योधनाहूतो भगदत्तोऽपि तं ययौ ॥ २८॥
 }}
@@ Line 32,947: / Line 36,592: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सपुत्रपौत्रो बाह्लीको भीष्मद्रोणकृपा अपि ।
+| verse_lines  = सपुत्रपौत्रो बाह्लीको भीष्मद्रोणकृपा अपि ।;प्रीत्यर्थं धृतराष्ट्रस्य बभूवुस्तत्सुतानुगाः ॥ २९॥
 | verse_line2  = प्रीत्यर्थं धृतराष्ट्रस्य बभूवुस्तत्सुतानुगाः ॥ २९॥
 }}
@@ Line 32,956: / Line 36,602: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाण्ड्यश्च वीरसेनाख्यः पाण्डवानेव संश्रितः ।
+| verse_lines  = पाण्ड्यश्च वीरसेनाख्यः पाण्डवानेव संश्रितः ।;शल्यं च पाण्डवानेव यान्तं ज्ञात्वा सुयोधनः ।;सुसभाः कारयामास सर्वभोगसमन्विताः ॥ ३०॥
 | verse_line2  = शल्यं च पाण्डवानेव यान्तं ज्ञात्वा सुयोधनः ।
 }}
@@ Line 32,965: / Line 36,612: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ता युधिष्ठिरक्लृप्ताः स मत्वा शल्योऽब्रवीदिदम् ।
+| verse_lines  = ता युधिष्ठिरक्लृप्ताः स मत्वा शल्योऽब्रवीदिदम् ।;य एताः(य एतत्) कारयामास तदभीष्टं करोम्यहम् ॥ ३१॥
 | verse_line2  = य एताः(य एतत्) कारयामास तदभीष्टं करोम्यहम् ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 32,974: / Line 36,622: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लीनः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रः सत्यं कुर्वित्यभाषत ।
+| verse_lines  = लीनः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रः सत्यं कुर्वित्यभाषत ।;देहि मे युद्धसाहाय्यमिति सोऽपि यशोऽर्थयन् ।;रक्षार्थमात्मवाक्यस्य तथेत्येवाभ्यभाषत ॥ ३२॥
 | verse_line2  = देहि मे युद्धसाहाय्यमिति सोऽपि यशोऽर्थयन् ।
 }}
@@ Line 32,983: / Line 36,632: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पाण्डवांस्ततो गत्वा तैरनुज्ञात एव च ।
+| verse_lines  = स पाण्डवांस्ततो गत्वा तैरनुज्ञात एव च ।;तेजोवधार्थं कर्णस्य धनञ्जयकृतेऽर्थितः ।;तथेत्युक्त्वा ययौ धर्मनन्दनं कौरवान् प्रति ॥ ३३॥
 | verse_line2  = तेजोवधार्थं कर्णस्य धनञ्जयकृतेऽर्थितः ।
 }}
@@ Line 32,992: / Line 36,642: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सञ्जयं प्रेषयामास धृतराष्ट्रोऽथ शान्तये ।
+| verse_lines  = सञ्जयं प्रेषयामास धृतराष्ट्रोऽथ शान्तये ।;पाण्डवान् प्रत्यधर्मं च युद्धं स प्रत्यपादयत् ॥ ३४॥
 | verse_line2  = पाण्डवान् प्रत्यधर्मं च युद्धं स प्रत्यपादयत् ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 33,001: / Line 36,652: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हठवादेऽवदद् भीमो यं धर्मं द्रौपदी तथा ।
+| verse_lines  = हठवादेऽवदद् भीमो यं धर्मं द्रौपदी तथा ।;तमेवोक्त्वा धर्मजस्तु चकार च निरुत्तरम् ।;कृष्णोऽपि तस्य धर्मस्य प्रामाण्यं प्रत्यपादयत् ॥ ३५॥
 | verse_line2  = तमेवोक्त्वा धर्मजस्तु चकार च निरुत्तरम् ।
 }}
@@ Line 33,010: / Line 36,662: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो निरुत्तरः कृष्णं पाण्डवांश्च प्रणम्य सः ।
+| verse_lines  = ततो निरुत्तरः कृष्णं पाण्डवांश्च प्रणम्य सः ।;धृतराष्ट्रं ययौ तं च विनिन्द्य प्रययौ गृहम् ॥ ३६॥
 | verse_line2  = धृतराष्ट्रं ययौ तं च विनिन्द्य प्रययौ गृहम् ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 33,019: / Line 36,672: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निन्दितः सञ्जयेनासावाहूय विदुरं निशि ।
+| verse_lines  = निन्दितः सञ्जयेनासावाहूय विदुरं निशि ।;पप्रच्छ सोऽवदद् धर्मं पार्थानां राज्यदापनम् ॥ ३७॥
 | verse_line2  = पप्रच्छ सोऽवदद् धर्मं पार्थानां राज्यदापनम् ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 33,028: / Line 36,682: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऐहिकस्य सुखस्यापि कारणं तदनिन्दितम् ।
+| verse_lines  = ऐहिकस्य सुखस्यापि कारणं तदनिन्दितम् ।;अन्यथा सर्वपुत्राणां नाशं धर्मातिलङ्घनम् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = अन्यथा सर्वपुत्राणां नाशं धर्मातिलङ्घनम् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 33,037: / Line 36,692: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र भावमकृत्वा स ज्ञानादिच्छन्नघक्षयम् ।
+| verse_lines  = तत्र भावमकृत्वा स ज्ञानादिच्छन्नघक्षयम् ।;विष्णोः स्वरूपं पप्रच्छ सोऽस्मरच्च सनातनम् ॥ ३९॥
 | verse_line2  = विष्णोः स्वरूपं पप्रच्छ सोऽस्मरच्च सनातनम् ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 33,046: / Line 36,702: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स आगत्यावदत् तत्त्वं विष्णोर्मायाविनः शुभा ।
+| verse_lines  = स आगत्यावदत् तत्त्वं विष्णोर्मायाविनः शुभा ।;न गतिश्चेत्यथ प्रातः सञ्जयः पाण्डवोदितम् ।;अवदद् धृतराष्ट्राय सभायां कुरुसन्निधौ ॥ ४०॥
 | verse_line2  = न गतिश्चेत्यथ प्रातः सञ्जयः पाण्डवोदितम् ।
 }}
@@ Line 33,055: / Line 36,712: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तच्छ्रुत्वा स तु भीतोऽपि पुत्रस्नेहानुगो नृपः ।
+| verse_lines  = तच्छ्रुत्वा स तु भीतोऽपि पुत्रस्नेहानुगो नृपः ।;राज्यं नादात् पाण्डवानां ततो धर्मसुतो नृपः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = राज्यं नादात् पाण्डवानां ततो धर्मसुतो नृपः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 33,064: / Line 36,722: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदुक्तवान् सञ्जयाय यदि दित्सतिः नः पिता ।
+| verse_lines  = यदुक्तवान् सञ्जयाय यदि दित्सतिः नः पिता ।;राज्यं तदा त्वमागच्छ विदुरो वा न चेन्नच ।;तावथानागतौ ज्ञात्वा मन्त्रयामास शौरिणा ॥ ४२॥
 | verse_line2  = राज्यं तदा त्वमागच्छ विदुरो वा न चेन्नच ।
 }}
@@ Line 33,073: / Line 36,732: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽप्याहाहं गमिष्यामि सभायामृषिसन्निधौ ।
+| verse_lines  = सोऽप्याहाहं गमिष्यामि सभायामृषिसन्निधौ ।;वक्ष्ये पथ्यानि युक्तानि यदि नासौ ग्रहीष्यति ।;वध्यः सर्वस्य लोकस्य स भवेत् सर्वधर्महा ॥ ४३॥
 | verse_line2  = वक्ष्ये पथ्यानि युक्तानि यदि नासौ ग्रहीष्यति ।
 }}
@@ Line 33,082: / Line 36,742: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्ते वैरमात्मोत्थं लोकमध्ये प्रहापयन् ।
+| verse_lines  = इत्युक्ते वैरमात्मोत्थं लोकमध्ये प्रहापयन् ।;लोकसङ्ग्रहणार्थाय भीमसेनोऽब्रवीद् वचः ॥ ४४॥
 | verse_line2  = लोकसङ्ग्रहणार्थाय भीमसेनोऽब्रवीद् वचः ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 33,091: / Line 36,752: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नास्मन्निमित्तनाशः स्यात् कुलस्यापि वयं कुलम् ।
+| verse_lines  = नास्मन्निमित्तनाशः स्यात् कुलस्यापि वयं कुलम् ।;रक्षितुं धार्तराष्ट्रस्य भवेमाधश्चरा इति ॥ ४५॥
 | verse_line2  = रक्षितुं धार्तराष्ट्रस्य भवेमाधश्चरा इति ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 33,100: / Line 36,762: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इच्छताऽप्यखिलान् हन्तुं धार्तराष्ट्रान् दृढात्मना ।
+| verse_lines  = इच्छताऽप्यखिलान् हन्तुं धार्तराष्ट्रान् दृढात्मना ।;भीमेनोक्तो वासुदेवो लोकसङ्ग्रहणेच्छया ॥ ४६॥
 | verse_line2  = भीमेनोक्तो वासुदेवो लोकसङ्ग्रहणेच्छया ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 33,109: / Line 36,772: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वधं तेषां धर्ममेव लोके ख्यापयितुं हरिः ।
+| verse_lines  = वधं तेषां धर्ममेव लोके ख्यापयितुं हरिः ।;आक्षिपन्निव भीमं तं युद्धाय प्रेरयद्(प्रैरयत्,प्रेरयद्) दृढम् ॥ ४७॥
 | verse_line2  = आक्षिपन्निव भीमं तं युद्धाय प्रेरयद्(प्रैरयत्,प्रेरयद्) दृढम् ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 33,118: / Line 36,782: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभिप्रायं केशवस्य जानन् भीमो निजं बलम् ।
+| verse_lines  = अभिप्रायं केशवस्य जानन् भीमो निजं बलम् ।;राज्ञां मध्येऽवदत् तच्च कृष्णोऽभ्यधिकमेव हि ॥ ४८॥
 | verse_line2  = राज्ञां मध्येऽवदत् तच्च कृष्णोऽभ्यधिकमेव हि ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 33,127: / Line 36,792: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शशंस सत्यैः सद्वाक्यै राज्ञां मध्ये प्रकाशयन् ।
+| verse_lines  = शशंस सत्यैः सद्वाक्यै राज्ञां मध्ये प्रकाशयन् ।;वधं कुरूणां सद्धर्मं गुणान् भीमस्य चामितान् ॥ ४९॥
 | verse_line2  = वधं कुरूणां सद्धर्मं गुणान् भीमस्य चामितान् ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 33,136: / Line 36,802: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नित्यमेकमनस्कौ तावपि केशवमारुती ।
+| verse_lines  = नित्यमेकमनस्कौ तावपि केशवमारुती ।;एवं लोकस्य संवादहेतोः संवादमक्रताम् ॥ ५०॥
 | verse_line2  = एवं लोकस्य संवादहेतोः संवादमक्रताम् ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 33,145: / Line 36,812: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कृष्णोऽर्जुनं चैव कृपालुं सन्धिकामुकम् ।
+| verse_lines  = ततः कृष्णोऽर्जुनं चैव कृपालुं सन्धिकामुकम् ।;हेतुमद्भिः शुभैर्वाक्यैरनुनीय जगत्पतिः ।;उक्तो मानुषया बुद्ध्या नकुलेन सुनीतिवत्(सुनीतवत्) ॥ ५१॥
 | verse_line2  = हेतुमद्भिः शुभैर्वाक्यैरनुनीय जगत्पतिः ।
 }}
@@ Line 33,154: / Line 36,822: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शौर्यप्रकाशनायैव युद्धं योजयतां भवान् ।
+| verse_lines  = शौर्यप्रकाशनायैव युद्धं योजयतां भवान् ।;इत्युक्तः सहदेवेन युयुधानेन चाच्युतः ॥ ५२॥
 | verse_line2  = इत्युक्तः सहदेवेन युयुधानेन चाच्युतः ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 33,163: / Line 36,832: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दस्यूनां निग्रहो धर्मः क्षत्रियाणां यतः परः ।
+| verse_lines  = दस्यूनां निग्रहो धर्मः क्षत्रियाणां यतः परः ।;अतो न धार्तराष्ट्रैर्नः सन्धिः स्यादिति पार्षती ।;जगाद कृष्णं सोऽप्येनां ओमित्युक्त्वा विनिर्ययौ ॥ ५३॥
 | verse_line2  = अतो न धार्तराष्ट्रैर्नः सन्धिः स्यादिति पार्षती ।
 }}
@@ Line 33,172: / Line 36,842: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ससात्यकिः स्यन्दनवर्यसंस्थितः पृथातनूजैरखिलैः स भूमिपैः ।
+| verse_lines  = ससात्यकिः स्यन्दनवर्यसंस्थितः पृथातनूजैरखिलैः स भूमिपैः ।;अन्वागतो दूरतरं गिरा तान् संस्थाप्य विप्रप्रवरैः कुरून् ययौ ॥ ५४॥
 | verse_line2  = अन्वागतो दूरतरं गिरा तान् संस्थाप्य विप्रप्रवरैः कुरून् ययौ ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 33,181: / Line 36,852: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकोऽपि विष्णुः स तु(च) भार्गवात्मा व्यासात्मकश्चानुगतो मुनीन्द्रैः (व्यासः सशिष्यस्तदनन्यदृश्यः) ।
+| verse_lines  = एकोऽपि विष्णुः स तु(च) भार्गवात्मा व्यासात्मकश्चानुगतो मुनीन्द्रैः (व्यासः सशिष्यस्तदनन्यदृश्यः) ।;ययौ तदुक्तेर्हि गुणान् प्रवेत्तुं नान्यो हि शक्तस्तमृते यतः प्रभुम् ॥ ५५॥
 | verse_line2  = ययौ तदुक्तेर्हि गुणान् प्रवेत्तुं नान्यो हि शक्तस्तमृते यतः प्रभुम् ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 33,190: / Line 36,862: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स वन्द्यमानोऽखिलराष्ट्रवासिभिः प्रसूनवर्षैरभिवर्षितः सुरैः ।
+| verse_lines  = स वन्द्यमानोऽखिलराष्ट्रवासिभिः प्रसूनवर्षैरभिवर्षितः सुरैः ।;संस्तूयमानः प्रणतोऽब्जजादिभिर्गजाह्वयं प्राप परोऽप्रमेयः ॥ ५६॥
 | verse_line2  = संस्तूयमानः प्रणतोऽब्जजादिभिर्गजाह्वयं प्राप परोऽप्रमेयः ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 33,199: / Line 36,872: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स भीष्ममुख्यैः सरसाभियातः सहैव तै प्रययौ राजमार्गे ।
+| verse_lines  = स भीष्ममुख्यैः सरसाभियातः सहैव तै प्रययौ राजमार्गे ।;दिदृक्षवस्तं जगदेकसुन्दरं गुणार्णवं प्राययुरत्र सर्वे ॥ ५७॥
 | verse_line2  = दिदृक्षवस्तं जगदेकसुन्दरं गुणार्णवं प्राययुरत्र सर्वे ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 33,208: / Line 36,882: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सभाजितस्तैः(सम्भावितस्तैः) परमादरेण विवेश गेहं नृपतेरनन्तः ।
+| verse_lines  = सभाजितस्तैः(सम्भावितस्तैः) परमादरेण विवेश गेहं नृपतेरनन्तः ।;स भीष्ममुख्यान् पुरतो निधाय वैचित्रवीर्येण समर्चितोऽजः ।;रौग्मे(रौक्मे) निषण्णः परमासने प्रभुर्बभौ स्वभासा ककुभोऽवभासयन् ॥ ५८॥
 | verse_line2  = स भीष्ममुख्यान् पुरतो निधाय वैचित्रवीर्येण समर्चितोऽजः ।
 }}
@@ Line 33,217: / Line 36,892: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथोचितं तेषु विधाय केशवो दौर्योधनं प्राप्य गृहं च पूजितः ।
+| verse_lines  = यथोचितं तेषु विधाय केशवो दौर्योधनं प्राप्य गृहं च पूजितः ।;पूजां तदीयां गुणवद्द्विडित्यसौ जग्राह नो विदुरं चाऽजगाम ॥ ५९॥
 | verse_line2  = पूजां तदीयां गुणवद्द्विडित्यसौ जग्राह नो विदुरं चाऽजगाम ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 33,226: / Line 36,902: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स भीष्मपूर्वैरभियाचितोऽपि जगाम नैषां गृहमादिदेवः ।
+| verse_lines  = स भीष्मपूर्वैरभियाचितोऽपि जगाम नैषां गृहमादिदेवः ।;उपेक्षिता द्रौपदीत्यप्रमेयो जगाम गेहं विदुरस्य शीघ्रम् ॥ ६०॥
 | verse_line2  = उपेक्षिता द्रौपदीत्यप्रमेयो जगाम गेहं विदुरस्य शीघ्रम् ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 33,235: / Line 36,912: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तेन भक्त्याऽभिगतः प्रसन्नः प्रविश्य चान्तर्गृहमीश्वरोऽजः ।
+| verse_lines  = स तेन भक्त्याऽभिगतः प्रसन्नः प्रविश्य चान्तर्गृहमीश्वरोऽजः ।;भक्त्याऽभिपूर्णेन ससम्भ्रमेण सम्पूजितः सर्वसमर्पणेन ॥ ६१॥
 | verse_line2  = भक्त्याऽभिपूर्णेन ससम्भ्रमेण सम्पूजितः सर्वसमर्पणेन ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 33,244: / Line 36,922: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = परे दिनेऽसौ धृतराष्ट्रसूनुना समानीतः संसदि कौरवाणाम् ।
+| verse_lines  = परे दिनेऽसौ धृतराष्ट्रसूनुना समानीतः संसदि कौरवाणाम् ।;विवेश दिव्ये मणिकाञ्चनासने सार्द्धं मुनीन्द्रैः परमार्थवेदिभिः ॥ ६२॥
 | verse_line2  = विवेश दिव्ये मणिकाञ्चनासने सार्द्धं मुनीन्द्रैः परमार्थवेदिभिः ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 33,253: / Line 36,932: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्पूजितो भीष्ममुख्यैः समस्तै रराज राजीवसमाननेत्रः ।
+| verse_lines  = सम्पूजितो भीष्ममुख्यैः समस्तै रराज राजीवसमाननेत्रः ।;यथोचितास्तत्र विधाय वार्ता जगाद काले कलिकल्मषापहः ॥ ६३॥
 | verse_line2  = यथोचितास्तत्र विधाय वार्ता जगाद काले कलिकल्मषापहः ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 33,262: / Line 36,942: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वैचित्रवीर्य स्वकुलस्य वृद्ध्यै प्रदेहि राज्यं तव सत्सुताय ।
+| verse_lines  = वैचित्रवीर्य स्वकुलस्य वृद्ध्यै प्रदेहि राज्यं तव सत्सुताय ।;यशश्च धर्मं परमं प्रसादं मम त्वमाप्नोषि तदैव राजन् ।;अतोऽन्यथा यशसो धर्मतश्च हीनः प्रतीपत्वमुपैषि मेऽतः ॥ ६४॥
 | verse_line2  = यशश्च धर्मं परमं प्रसादं मम त्वमाप्नोषि तदैव राजन् ।
 }}
@@ Line 33,271: / Line 36,952: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः प्राह ममातिवर्तिनं सुतं स्वयं मे प्रतिबोधयेति ।
+| verse_lines  = इतीरितः प्राह ममातिवर्तिनं सुतं स्वयं मे प्रतिबोधयेति ।;स वासुदेवेन विबोधितोऽपि पापाभिसन्धिर्धृतराष्ट्रसूनुः ।;उत्थाय तस्मादनुजैरमात्यैर्नियन्तुमीशं कुमतिर्व्यधान्मतिम् ॥ ६५॥
 | verse_line2  = स वासुदेवेन विबोधितोऽपि पापाभिसन्धिर्धृतराष्ट्रसूनुः ।
 }}
@@ Line 33,280: / Line 36,962: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = येये तदा केशवसंयमाय न्यमन्त्रयंस्ते विबुधप्रतीपाः ।
+| verse_lines  = येये तदा केशवसंयमाय न्यमन्त्रयंस्ते विबुधप्रतीपाः ।;अतो विकर्णप्रमुखा अपि स्म वध्यत्वमायन्नशुभां गतिं च ॥ ६६॥
 | verse_line2  = अतो विकर्णप्रमुखा अपि स्म वध्यत्वमायन्नशुभां गतिं च ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 33,289: / Line 36,972: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णः सुराग्र्योऽपि(सुरांशोऽपि) सुयोधनार्थे(सुयोधनार्थं) न्यमन्त्रयद् भावतो नैव दुष्टः ।
+| verse_lines  = कर्णः सुराग्र्योऽपि(सुरांशोऽपि) सुयोधनार्थे(सुयोधनार्थं) न्यमन्त्रयद् भावतो नैव दुष्टः ।;अतो गतिश्चास्य सुशोभनाऽभूद् येऽत्रानुकूलाः परमस्य ते शुभाः ॥ ६७॥
 | verse_line2  = अतो गतिश्चास्य सुशोभनाऽभूद् येऽत्रानुकूलाः परमस्य ते शुभाः ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 33,298: / Line 36,982: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऋषिभिर्जामदग्न्येन व्यासेनाप्यमितौजसा ।
+| verse_lines  = ऋषिभिर्जामदग्न्येन व्यासेनाप्यमितौजसा ।;वासुदेवात्मकेनैव चैव त्रिरूपेणैव विष्णुना ॥ ६८॥
 | verse_line2  = वासुदेवात्मकेनैव चैव त्रिरूपेणैव विष्णुना ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 33,307: / Line 36,992: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मातापितृभ्यां भीष्माद्यैरनुशिष्टोऽपि दुर्मतिः ।
+| verse_lines  = मातापितृभ्यां भीष्माद्यैरनुशिष्टोऽपि दुर्मतिः ।;सुयोधनो मन्त्रयते मुकुन्दस्यानुबन्धनम् ॥ ६९॥
 | verse_line2  = सुयोधनो मन्त्रयते मुकुन्दस्यानुबन्धनम् ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 33,316: / Line 37,002: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सात्यकिः कृतवर्मा च तच्छुश्रुवतुरञ्जसा ।
+| verse_lines  = सात्यकिः कृतवर्मा च तच्छुश्रुवतुरञ्जसा ।;संस्थाप्य कृतवर्माणं रहः सात्यकिरत्र च ।;अभ्येत्य केशवं प्राह दुर्योधनविनिश्चयम् ॥ ७०॥
 | verse_line2  = संस्थाप्य कृतवर्माणं रहः सात्यकिरत्र च ।
 }}
@@ Line 33,325: / Line 37,012: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानन्नप्यखिलं कृष्णस्तच्छ्रुत्वा सात्यकेर्मुखात् ।
+| verse_lines  = जानन्नप्यखिलं कृष्णस्तच्छ्रुत्वा सात्यकेर्मुखात् ।;वैचित्रवीर्यमवदत् पश्य मामिति(मामपि) सर्वगम् ॥ ७१॥
 | verse_line2  = वैचित्रवीर्यमवदत् पश्य मामिति(मामपि) सर्वगम् ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 33,334: / Line 37,022: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ तेनाऽहुते पुत्रे सामात्ये पुरुषोत्तमः ।
+| verse_lines  = अथ तेनाऽहुते पुत्रे सामात्ये पुरुषोत्तमः ।;(स्वं रूपं) स्वरूपं दर्शयामास सर्वगं पूर्णसद्गुणम् ॥ ७२॥
 | verse_line2  = (स्वं रूपं) स्वरूपं दर्शयामास सर्वगं पूर्णसद्गुणम् ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 33,343: / Line 37,032: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत् कालसूर्यामितदीप्ति सर्वजगद्भरं शाश्वतमप्रमेयम् ।
+| verse_lines  = तत् कालसूर्यामितदीप्ति सर्वजगद्भरं शाश्वतमप्रमेयम् ।;दृष्ट्वैव चक्षूंषि सुयोधनाद्या न्यमीलयन् दीधितिवारितानि ॥ ७३॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वैव चक्षूंषि सुयोधनाद्या न्यमीलयन् दीधितिवारितानि ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 33,352: / Line 37,042: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पिधाय रूपं पुनरेव तद्धरिर्वैचित्रवीर्येण समर्थितः पुनः ।
+| verse_lines  = पिधाय रूपं पुनरेव तद्धरिर्वैचित्रवीर्येण समर्थितः पुनः ।;कृत्वाऽन्धमेव प्रययौ सुयोधनं सहानुगं(सहानुजं) पापतमं प्रकाश्य ॥ ७४॥
 | verse_line2  = कृत्वाऽन्धमेव प्रययौ सुयोधनं सहानुगं(सहानुजं) पापतमं प्रकाश्य ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 33,361: / Line 37,052: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनन्तशक्तिः पुरुषोत्तमोऽसौ शक्तोऽपि दुर्योधनचित्तनिग्रहे ।
+| verse_lines  = अनन्तशक्तिः पुरुषोत्तमोऽसौ शक्तोऽपि दुर्योधनचित्तनिग्रहे ।;नैव व्यधादेनमथोक्तकारिणं निपातयन्नन्धतमस्यनन्तः ॥ ७५॥
 | verse_line2  = नैव व्यधादेनमथोक्तकारिणं निपातयन्नन्धतमस्यनन्तः ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 33,370: / Line 37,062: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च कुन्तीगृहमेत्य कृष्णस्तयोद्योगं धर्मसुतस्य शिष्टम् ।
+| verse_lines  = पुनश्च कुन्तीगृहमेत्य कृष्णस्तयोद्योगं धर्मसुतस्य शिष्टम् ।;श्रुत्वा ययौ सूर्यजमात्मयाने निधाय तस्यावददात्मजन्म ॥ ७६॥
 | verse_line2  = श्रुत्वा ययौ सूर्यजमात्मयाने निधाय तस्यावददात्मजन्म ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 33,379: / Line 37,072: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आयाहि पार्थानिति (पाण्डूनिति) तद्वचः स नैवाकरोन्मानितो धार्तराष्ट्रैः ।
+| verse_lines  = आयाहि पार्थानिति (पाण्डूनिति) तद्वचः स नैवाकरोन्मानितो धार्तराष्ट्रैः ।;संस्थाप्य तं भगवान् द्रौणये च रहोऽवदन्मित्रभावं पृथाजैः ॥ ७७॥
 | verse_line2  = संस्थाप्य तं भगवान् द्रौणये च रहोऽवदन्मित्रभावं पृथाजैः ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 33,388: / Line 37,082: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यावत् पितुर्मरणं सोऽपि मैत्रीं वव्रे पार्थैस्तं च विसृज्य कृष्णः ।
+| verse_lines  = यावत् पितुर्मरणं सोऽपि मैत्रीं वव्रे पार्थैस्तं च विसृज्य कृष्णः ।;ययौ कुरून् पूर्वमेवोद्विसृज्य पृथासुतानां स सकाशमीशः ॥ ७८॥
 | verse_line2  = ययौ कुरून् पूर्वमेवोद्विसृज्य पृथासुतानां स सकाशमीशः ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 33,397: / Line 37,092: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्प्रार्थितः पृथया चैव कर्णः पार्थैर्योगं याहि सूनुर्ममासि ।
+| verse_lines  = सम्प्रार्थितः पृथया चैव कर्णः पार्थैर्योगं याहि सूनुर्ममासि ।;तेनाप्युक्ता वासविना विनाऽहं हन्यां सुतांस्ते न कथञ्चनेति ॥ ७९॥
 | verse_line2  = तेनाप्युक्ता वासविना विनाऽहं हन्यां सुतांस्ते न कथञ्चनेति ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 33,406: / Line 37,102: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो ययुः कौरवाः पाण्डवाश्च कुरुक्षेत्रं योद्धुकामाः सकृष्णाः ।
+| verse_lines  = ततो ययुः कौरवाः पाण्डवाश्च कुरुक्षेत्रं योद्धुकामाः सकृष्णाः ।;चक्रुश्च ते शिबिराण्यत्र सर्वे शुभे देशे पाण्डवाः कृष्णबुद्ध्या ॥ ८०॥
 | verse_line2  = चक्रुश्च ते शिबिराण्यत्र सर्वे शुभे देशे पाण्डवाः कृष्णबुद्ध्या ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 33,421: / Line 37,118: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ ते सेने समरारम्भे समेते सागरोपमे ।
+| verse_lines  = औं ॥ ते सेने समरारम्भे समेते सागरोपमे ।;भीमभीष्ममुखे वीक्ष्य प्राह वासविरच्युतम् ॥ १॥
 | verse_line2  = भीमभीष्ममुखे वीक्ष्य प्राह वासविरच्युतम् ॥ १॥
 }}
@@ Line 33,430: / Line 37,128: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत’(भ.गी.१.२१) ।
+| verse_lines  = ‘सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत’(भ.गी.१.२१) ।;इत्युक्तः स तथा चक्रे पार्थोऽपश्यच्च बान्धवान्(पार्थोऽपश्यत् स्वबान्धवान्) ।;विससर्ज धनुः पापाशङ्की तत्राऽह माधवः ॥ २॥
 | verse_line2  = इत्युक्तः स तथा चक्रे पार्थोऽपश्यच्च बान्धवान्(पार्थोऽपश्यत् स्वबान्धवान्) ।
 }}
@@ Line 33,439: / Line 37,138: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वधर्मो दुष्टदमनं धर्मज्ञानानुपालनम् ।
+| verse_lines  = स्वधर्मो दुष्टदमनं धर्मज्ञानानुपालनम् ।;क्षत्रियस्य तमुत्सृज्य निन्दितो यात्यधो ध्रुवम् ॥ ३॥
 | verse_line2  = क्षत्रियस्य तमुत्सृज्य निन्दितो यात्यधो ध्रुवम् ॥ ३॥
 }}
@@ Line 33,448: / Line 37,148: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
+| verse_lines  = ‘यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।;स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः’ ॥ ४॥ (भ.गी.१८.४६)
 | verse_line2  = स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः’ ॥ ४॥ (भ.गी.१८.४६)
 }}
@@ Line 33,457: / Line 37,158: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नच शोकस्त्वया कार्यो बन्धूनां निधनेच्छया (निधनेक्षया) ।
+| verse_lines  = नच शोकस्त्वया कार्यो बन्धूनां निधनेच्छया (निधनेक्षया) ।;देहस्य सर्वथा नाशादनाशाच्चेतनस्य च ॥ ५॥
 | verse_line2  = देहस्य सर्वथा नाशादनाशाच्चेतनस्य च ॥ ५॥
 }}
@@ Line 33,466: / Line 37,168: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सृष्टिस्थित्यप्ययाज्ञानबन्धमोक्षप्रवृत्तयः ।
+| verse_lines  = सृष्टिस्थित्यप्ययाज्ञानबन्धमोक्षप्रवृत्तयः ।;प्रकाशनियमौ चैव ब्रह्मेशादिक्षरस्य च ।;अक्षरप्रकृतेश्चैव मत्त एव नचान्यतः ॥ ६॥
 | verse_line2  = प्रकाशनियमौ चैव ब्रह्मेशादिक्षरस्य च ।
 }}
@@ Line 33,475: / Line 37,178: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न मे कुतश्चित् सर्गाद्याः स्वातन्त्र्याद् गुणपूर्तितः ।
+| verse_lines  = न मे कुतश्चित् सर्गाद्याः स्वातन्त्र्याद् गुणपूर्तितः ।;अतः समाधिकाभावान्मम मद्वशमेव च ॥ ७॥
 | verse_line2  = अतः समाधिकाभावान्मम मद्वशमेव च ॥ ७॥
 }}
@@ Line 33,484: / Line 37,188: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञात्वैषां निधनाद्यं च जीवादेरस्वतन्त्रताम् ।
+| verse_lines  = ज्ञात्वैषां निधनाद्यं च जीवादेरस्वतन्त्रताम् ।;अस्वातन्त्र्यान्निवृत्तौ च मामनुस्मर युद्ध्य च ॥ ८॥
 | verse_line2  = अस्वातन्त्र्यान्निवृत्तौ च मामनुस्मर युद्ध्य च ॥ ८॥
 }}
@@ Line 33,493: / Line 37,198: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः ।
+| verse_lines  = ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः ।;अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥ ९॥
 | verse_line2  = अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥ ९॥
 }}
@@ Line 33,502: / Line 37,208: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् ।
+| verse_lines  = तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् ।;भवामि नचिरात् पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ १०॥ (भ.गी.१२.६-७)
 | verse_line2  = भवामि नचिरात् पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ १०॥ (भ.गी.१२.६-७)
 }}
@@ Line 33,511: / Line 37,218: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।
+| verse_lines  = मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।;मत्स्थानि सर्वभूतानि नचाहं तेष्ववस्थितः ॥ ११॥ (भ.गी.९.४)
 | verse_line2  = मत्स्थानि सर्वभूतानि नचाहं तेष्ववस्थितः ॥ ११॥ (भ.गी.९.४)
 }}
@@ Line 33,520: / Line 37,228: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = (सम्पूर्णसत्सर्व)सुपूर्णसत्सर्वगुणदेहोऽहं सर्वदा प्रभुः ।
+| verse_lines  = (सम्पूर्णसत्सर्व)सुपूर्णसत्सर्वगुणदेहोऽहं सर्वदा प्रभुः ।;अस्पृष्टाखिलदोषैकनित्यसत्तनुरव्ययः ।;इत्युक्तो वासविः प्राह व्याप्तं ते दर्शयेश मे(व्याप्तिं मे दर्शयस्व मे) ॥ १२॥
 | verse_line2  = अस्पृष्टाखिलदोषैकनित्यसत्तनुरव्ययः ।
 }}
@@ Line 33,529: / Line 37,238: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ दिव्यदृशं तस्य दत्वा व्याप्तं निजं वपुः ।
+| verse_lines  = अथ दिव्यदृशं तस्य दत्वा व्याप्तं निजं वपुः ।;देशतः कालतश्चैव पूर्णं सर्वगुणैः सदा ।;दर्शयामास भगवान् यावत्यर्जुनयोग्यता ॥ १३॥
 | verse_line2  = देशतः कालतश्चैव पूर्णं सर्वगुणैः सदा ।
 }}
@@ Line 33,538: / Line 37,248: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्प्रार्थितः पुनः कृष्णस्तद्रूपं लोकमानतः ।
+| verse_lines  = तत्प्रार्थितः पुनः कृष्णस्तद्रूपं लोकमानतः ।;पूर्ववद् दर्शयामास पुनश्चैनमशिक्षयत् ॥ १४॥
 | verse_line2  = पूर्ववद् दर्शयामास पुनश्चैनमशिक्षयत् ॥ १४॥
 }}
@@ Line 33,547: / Line 37,258: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानं ज्ञेयं प्रकृत्यादि(ज्ञानज्ञेयप्रकृत्यादि) ज्ञापयन् पुरुषोत्तमः ।
+| verse_lines  = ज्ञानं ज्ञेयं प्रकृत्यादि(ज्ञानज्ञेयप्रकृत्यादि) ज्ञापयन् पुरुषोत्तमः ।;तेनानुशिष्टः पार्थस्तु सशरं धनुराददे ॥ १५॥
 | verse_line2  = तेनानुशिष्टः पार्थस्तु सशरं धनुराददे ॥ १५॥
 }}
@@ Line 33,556: / Line 37,268: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ व्यूढेष्वनीकेषु नदन् वायुसुतोऽभ्ययात् ।
+| verse_lines  = अथ व्यूढेष्वनीकेषु नदन् वायुसुतोऽभ्ययात् ।;समितिं धार्तराष्ट्राणां ते तं सर्वे न्यवारयन् ।;ससृजुः शरवृष्टिं च भीमसेनस्य मूर्धनि ॥ १६॥
 | verse_line2  = समितिं धार्तराष्ट्राणां ते तं सर्वे न्यवारयन् ।
 }}
@@ Line 33,565: / Line 37,278: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षिप्रं नैव प्रहर्तव्यं ज्ञातिषु प्रहरत्स्वपि ।
+| verse_lines  = क्षिप्रं नैव प्रहर्तव्यं ज्ञातिषु प्रहरत्स्वपि ।;इत्येवाप्रहरत्यस्मिन् शत्रुभिः शरविक्षते ॥ १७॥
 | verse_line2  = इत्येवाप्रहरत्यस्मिन् शत्रुभिः शरविक्षते ॥ १७॥
 }}
@@ Line 33,574: / Line 37,288: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अमुचन् धार्तराष्ट्रेषु शस्त्रवृष्टिं दुरासदाम् ।
+| verse_lines  = अमुचन् धार्तराष्ट्रेषु शस्त्रवृष्टिं दुरासदाम् ।;सौभद्रप्रमुखा वीराः सर्वे पाण्डुसुतात्मजाः ॥ १८॥
 | verse_line2  = सौभद्रप्रमुखा वीराः सर्वे पाण्डुसुतात्मजाः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 33,583: / Line 37,298: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपीडयंस्ताञ्छस्त्रौघैर्धार्तराष्ट्राः समन्ततः ।
+| verse_lines  = अपीडयंस्ताञ्छस्त्रौघैर्धार्तराष्ट्राः समन्ततः ।;ररक्ष तान् वायुसुतो विसृजञ्छरसञ्चयान् ॥ १९॥
 | verse_line2  = ररक्ष तान् वायुसुतो विसृजञ्छरसञ्चयान् ॥ १९॥
 }}
@@ Line 33,592: / Line 37,308: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र भीमशरैर्नुन्ना धार्तराष्ट्राः समन्ततः ।
+| verse_lines  = तत्र भीमशरैर्नुन्ना धार्तराष्ट्राः समन्ततः ।;भग्नास्तानथ गाङ्गेयो दिव्यास्त्रविदधारयत्(दिव्यास्त्रं व्यदधारयत्, दिव्यास्त्रविदधारयत्)) ॥ २०॥
 | verse_line2  = भग्नास्तानथ गाङ्गेयो दिव्यास्त्रविदधारयत्(दिव्यास्त्रं व्यदधारयत्, दिव्यास्त्रविदधारयत्)) ॥ २०॥
 }}
@@ Line 33,601: / Line 37,318: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ द्वन्द्वानि युद्धानि बभूवुर्विजिगीषताम् ।
+| verse_lines  = अथ द्वन्द्वानि युद्धानि बभूवुर्विजिगीषताम् ।;द्रोणपार्षतयोश्चैव शैनेयकृतवर्मणोः ॥ २१॥
 | verse_line2  = द्रोणपार्षतयोश्चैव शैनेयकृतवर्मणोः ॥ २१॥
 }}
@@ Line 33,610: / Line 37,328: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुःशासनेन वीरस्य माद्रेयस्य यवीयसः ।
+| verse_lines  = दुःशासनेन वीरस्य माद्रेयस्य यवीयसः ।;नकुलस्य विकर्णस्य कार्ष्णेयैर्दुर्मुखादिनाम् ॥ २२॥
 | verse_line2  = नकुलस्य विकर्णस्य कार्ष्णेयैर्दुर्मुखादिनाम् ॥ २२॥
 }}
@@ Line 33,619: / Line 37,338: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वृत्ते द्वन्द्वमहायुद्धे तत्र धर्मजपक्षगाः ।
+| verse_lines  = वृत्ते द्वन्द्वमहायुद्धे तत्र धर्मजपक्षगाः ।;जिता विनैव शैनेयं सोऽजयद्धृदिकात्मजम् ॥ २३॥
 | verse_line2  = जिता विनैव शैनेयं सोऽजयद्धृदिकात्मजम् ॥ २३॥
 }}
@@ Line 33,628: / Line 37,348: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ भीष्मद्रोणमुखैर्भगदत्तादिभिस्तथा ।
+| verse_lines  = अथ भीष्मद्रोणमुखैर्भगदत्तादिभिस्तथा ।;विद्राप्यमाणं स्वबलं स्थापयामास मारुतिः ॥ २४॥
 | verse_line2  = विद्राप्यमाणं स्वबलं स्थापयामास मारुतिः ॥ २४॥
 }}
@@ Line 33,637: / Line 37,358: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणं च भगदत्तं च कृपं दुर्योधनं तथा ।
+| verse_lines  = द्रोणं च भगदत्तं च कृपं दुर्योधनं तथा ।;केवलं बाहुवीर्येण व्यजयद् भीमविक्रमः ।;हत्वोत्तरं मद्रराजो व्यद्रावयदनीकिनीम् ॥ २५॥
 | verse_line2  = केवलं बाहुवीर्येण व्यजयद् भीमविक्रमः ।
 }}
@@ Line 33,646: / Line 37,368: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ भीष्ममुदीर्णास्त्रं द्रावयन्तं वरूथिनीम् ।
+| verse_lines  = अथ भीष्ममुदीर्णास्त्रं द्रावयन्तं वरूथिनीम् ।;ससौमदत्तिं सौभद्रसहायोऽर्जुन आसदत् ॥ २६॥
 | verse_line2  = ससौमदत्तिं सौभद्रसहायोऽर्जुन आसदत् ॥ २६॥
 }}
@@ Line 33,655: / Line 37,378: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सौभद्रं तत्र विक्रान्तमतीत्य द्युसरित्सुतः ।
+| verse_lines  = सौभद्रं तत्र विक्रान्तमतीत्य द्युसरित्सुतः ।;द्रावयामास पाञ्चालान् पश्यतः सव्यसाचिनः ॥ २७॥
 | verse_line2  = द्रावयामास पाञ्चालान् पश्यतः सव्यसाचिनः ॥ २७॥
 }}
@@ Line 33,664: / Line 37,388: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्य विक्रममालक्ष्य पार्थं तद्गौरवानुगम् ।
+| verse_lines  = तस्य विक्रममालक्ष्य पार्थं तद्गौरवानुगम् ।;दृष्ट्वा युधिष्ठिरो राजा क्रुद्धः सेनामपाहरत् ॥ २८॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा युधिष्ठिरो राजा क्रुद्धः सेनामपाहरत् ॥ २८॥
 }}
@@ Line 33,673: / Line 37,398: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रात्रौ युधिष्ठिरश्चिन्तामाप्य पार्थं व्यगर्हयत् ।
+| verse_lines  = रात्रौ युधिष्ठिरश्चिन्तामाप्य पार्थं व्यगर्हयत् ।;स कृष्णाद्यैः सान्त्वितश्च पुनर्युद्धाय निर्ययौ ॥ २९॥
 | verse_line2  = स कृष्णाद्यैः सान्त्वितश्च पुनर्युद्धाय निर्ययौ ॥ २९॥
 }}
@@ Line 33,682: / Line 37,408: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं भीष्मो दशाहानि सेनापत्यं चकार ह ।
+| verse_lines  = एवं भीष्मो दशाहानि सेनापत्यं चकार ह ।;कृत्वाऽपि पाण्डवैर्युद्धं तत् कर्तुमकृतोपमम् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = कृत्वाऽपि पाण्डवैर्युद्धं तत् कर्तुमकृतोपमम् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 33,691: / Line 37,418: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णोऽर्द्धरथ इत्युक्त्वा तावद् युद्धात् प्रयापितः(प्रहापितः) ।
+| verse_lines  = कर्णोऽर्द्धरथ इत्युक्त्वा तावद् युद्धात् प्रयापितः(प्रहापितः) ।;यावत् त्वं योत्स्यसे तावन्न योत्स्यामीति निर्गते ॥ ३१॥
 | verse_line2  = यावत् त्वं योत्स्यसे तावन्न योत्स्यामीति निर्गते ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 33,700: / Line 37,428: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णेऽयुतरथानां(कर्णोऽयुतरथानां च) स नित्यशो वधमाहवे ।
+| verse_lines  = कर्णेऽयुतरथानां(कर्णोऽयुतरथानां च) स नित्यशो वधमाहवे ।;प्रतिजज्ञेऽकरोत् तच्च पुनश्चास्त्रविदां वरः ॥ ३२॥
 | verse_line2  = प्रतिजज्ञेऽकरोत् तच्च पुनश्चास्त्रविदां वरः ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 33,709: / Line 37,438: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुसमर्थावपि वधे तस्य भीमधनञ्जयौ ।
+| verse_lines  = सुसमर्थावपि वधे तस्य भीमधनञ्जयौ ।;स्नेहेन यन्त्रितौ तस्य गौरवाच्चान्ववर्तताम् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = स्नेहेन यन्त्रितौ तस्य गौरवाच्चान्ववर्तताम् ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 33,718: / Line 37,448: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बभूवुस्तत्र युद्धानि चित्राणि सुबहूनि च ।
+| verse_lines  = बभूवुस्तत्र युद्धानि चित्राणि सुबहूनि च ।;तान्यम्बरे विमानस्था ब्रह्मरुद्रपुरस्सराः ।;अपश्यन् देवताः सर्वा गन्धर्वाप्सरसोऽसुराः ॥ ३४॥
 | verse_line2  = तान्यम्बरे विमानस्था ब्रह्मरुद्रपुरस्सराः ।
 }}
@@ Line 33,727: / Line 37,458: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृष्टद्युम्नो महेष्वासः प्रतिव्यूह्याऽपगासुतम् ।
+| verse_lines  = धृष्टद्युम्नो महेष्वासः प्रतिव्यूह्याऽपगासुतम् ।;चक्रे युद्धानि सुबहून्यजेयः शत्रुभी रणे ॥ ३५॥
 | verse_line2  = चक्रे युद्धानि सुबहून्यजेयः शत्रुभी रणे ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 33,736: / Line 37,468: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रोद्दधार कृष्णोऽपि फल्गुनं मृदुयोधिनम् ।
+| verse_lines  = तत्रोद्दधार कृष्णोऽपि फल्गुनं मृदुयोधिनम् ।;दृष्ट्वा चक्रं तथोद्यम्य बाहुं भीष्माय जग्मिवान् ॥ ३६॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा चक्रं तथोद्यम्य बाहुं भीष्माय जग्मिवान् ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 33,745: / Line 37,478: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेन स्तुतो गृहीतश्च फल्गुनेन प्रणम्य च ।
+| verse_lines  = तेन स्तुतो गृहीतश्च फल्गुनेन प्रणम्य च ।;प्रार्थितो रथमारूढः पुनः शङ्खमपूरयत् ॥ ३७॥
 | verse_line2  = प्रार्थितो रथमारूढः पुनः शङ्खमपूरयत् ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 33,754: / Line 37,488: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो भीष्मोऽर्जुनश्चैव शस्त्रास्त्रैरभ्यवर्षताम् ।
+| verse_lines  = ततो भीष्मोऽर्जुनश्चैव शस्त्रास्त्रैरभ्यवर्षताम् ।;अयत्नेन जितश्चैव फल्गुनेनाऽपगासुतः ॥ ३८॥
 | verse_line2  = अयत्नेन जितश्चैव फल्गुनेनाऽपगासुतः ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 33,763: / Line 37,498: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयुतानि बहून्याजौ रथानां निजघान च ।
+| verse_lines  = अयुतानि बहून्याजौ रथानां निजघान च ।;जिताः सेनापहारं च चक्रुर्भीष्ममुखास्ततः ॥ ३९॥
 | verse_line2  = जिताः सेनापहारं च चक्रुर्भीष्ममुखास्ततः ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 33,772: / Line 37,508: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कदाचिदग्रगो भीमो भीष्मद्रोणौ विसारथी ।
+| verse_lines  = कदाचिदग्रगो भीमो भीष्मद्रोणौ विसारथी ।;कृत्वा विद्राप्य तानश्वान् भित्वा व्यूहं विवेश ह ॥ ४०॥
 | verse_line2  = कृत्वा विद्राप्य तानश्वान् भित्वा व्यूहं विवेश ह ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 33,781: / Line 37,518: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः संस्थापितरथौ विजित्यायत्नतो बली ।
+| verse_lines  = पुनः संस्थापितरथौ विजित्यायत्नतो बली ।;यतमानौ महेष्वासौ धार्तराष्ट्रान् जघान ह ।;पञ्चविंशद्धतास्तत्र धार्तराष्ट्रा महाबलाः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = यतमानौ महेष्वासौ धार्तराष्ट्रान् जघान ह ।
 }}
@@ Line 33,790: / Line 37,528: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भगदत्तद्रौणिकृपशल्यदुर्योधनादयः ।
+| verse_lines  = भगदत्तद्रौणिकृपशल्यदुर्योधनादयः ।;सर्वे जिता द्राविताश्च सेना च बहुला हता ॥ ४२॥
 | verse_line2  = सर्वे जिता द्राविताश्च सेना च बहुला हता ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 33,799: / Line 37,538: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विरथो व्यायुधश्चैव दृढवेधविमूर्च्छितः ।
+| verse_lines  = विरथो व्यायुधश्चैव दृढवेधविमूर्च्छितः ।;कृतो दुर्योधनः सर्वराज्ञां भीमेन पश्यताम् ॥ ४३॥
 | verse_line2  = कृतो दुर्योधनः सर्वराज्ञां भीमेन पश्यताम् ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 33,808: / Line 37,548: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽपहारं सैन्यस्य जिताश्चक्रुश्च कौरवाः ।
+| verse_lines  = ततोऽपहारं सैन्यस्य जिताश्चक्रुश्च कौरवाः ।;दुर्योधनो निशायां च ययौ यत्र नदीसुतः ।;पीडितो भीमबाणैश्च क्षरद्गात्रो ननाम तम् ॥ ४४॥
 | verse_line2  = दुर्योधनो निशायां च ययौ यत्र नदीसुतः ।
 }}
@@ Line 33,817: / Line 37,558: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाच हेतुना केन वयं जीवाम (क्षीयाम, जीयाम) सर्वदा ।
+| verse_lines  = उवाच हेतुना केन वयं जीवाम (क्षीयाम, जीयाम) सर्वदा ।;पाण्डवाश्च जयं नित्यं लब्ध्वा हर्षमवाप्नुवन् ॥ ४५॥
 | verse_line2  = पाण्डवाश्च जयं नित्यं लब्ध्वा हर्षमवाप्नुवन् ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 33,826: / Line 37,568: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाह भीष्मस्तेऽजेया देवास्ते धरणीं गताः ।
+| verse_lines  = तमाह भीष्मस्तेऽजेया देवास्ते धरणीं गताः ।;विशेषतः केशवेन पालितास्तत्प्रियाः सदा ॥ ४६॥
 | verse_line2  = विशेषतः केशवेन पालितास्तत्प्रियाः सदा ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 33,835: / Line 37,578: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मानसोत्तरशैले हि पुरा ब्रह्मपुरस्सराः ।
+| verse_lines  = मानसोत्तरशैले हि पुरा ब्रह्मपुरस्सराः ।;स्थिता देवास्तदाऽपश्यद् ब्रह्मैको हरिमम्बरे ॥ ४७॥
 | verse_line2  = स्थिता देवास्तदाऽपश्यद् ब्रह्मैको हरिमम्बरे ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 33,844: / Line 37,588: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्तुत्वा सम्पूज्य भूमेः स भारावतरणाय तम् ।
+| verse_lines  = स्तुत्वा सम्पूज्य भूमेः स भारावतरणाय तम् ।;प्रार्थयामास तेनोक्तं देवानामवदद् विभुः ॥ ४८॥
 | verse_line2  = प्रार्थयामास तेनोक्तं देवानामवदद् विभुः ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 33,853: / Line 37,598: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयं नारायणो देवः पुर्णानन्तगुणार्णवः ।
+| verse_lines  = अयं नारायणो देवः पुर्णानन्तगुणार्णवः ।;आज्ञापयति वः सर्वान् प्रादुर्भावाय भूतले ।;स्वयं च देवकीपुत्रो भविष्यति जगत्पतिः(जगत्प्रभुः) ॥ ४९॥
 | verse_line2  = आज्ञापयति वः सर्वान् प्रादुर्भावाय भूतले ।
 }}
@@ Line 33,862: / Line 37,608: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं तेन समादिष्टा धर्मवाय्वादयोऽखिलाः ।
+| verse_lines  = एवं तेन समादिष्टा धर्मवाय्वादयोऽखिलाः ।;अभवन् पाण्डवाद्यास्ते सेन्द्राः सह मरुद्गणाः ॥ ५०॥
 | verse_line2  = अभवन् पाण्डवाद्यास्ते सेन्द्राः सह मरुद्गणाः ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 33,871: / Line 37,618: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स च नारायणो देवो देवकीनन्दनोऽभवत् ।
+| verse_lines  = स च नारायणो देवो देवकीनन्दनोऽभवत् ।;तेनैते पालिताः पार्था अजेया देवसर्गिणः ।;तस्मात् तैः सन्धिमन्विच्छ यदीच्छस्यपराभवम् ॥ ५१॥
 | verse_line2  = तेनैते पालिताः पार्था अजेया देवसर्गिणः ।
 }}
@@ Line 33,880: / Line 37,628: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो डम्भबुद्ध्यैव नत्वा विष्णुं ततो ययौ ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो डम्भबुद्ध्यैव नत्वा विष्णुं ततो ययौ ।;प्रातर्निर्यातयामास सेनां युद्धाय दुर्मतिः ॥ ५२॥
 | verse_line2  = प्रातर्निर्यातयामास सेनां युद्धाय दुर्मतिः ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 33,889: / Line 37,638: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दिव्यौषधेन भीष्मस्य भूत्वा च निरुजस्ततः ।
+| verse_lines  = दिव्यौषधेन भीष्मस्य भूत्वा च निरुजस्ततः ।;भीष्ममग्रे निधायैव ययौ युद्धाय दंशितः (दंसितः) ॥ ५३॥
 | verse_line2  = भीष्ममग्रे निधायैव ययौ युद्धाय दंशितः (दंसितः) ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 33,898: / Line 37,648: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्राऽसीद् युद्धमतुलं भीमभीष्मानुयायिनाम् ।
+| verse_lines  = तत्राऽसीद् युद्धमतुलं भीमभीष्मानुयायिनाम् ।;पाण्डवानां कुरूणां च शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ ५४॥
 | verse_line2  = पाण्डवानां कुरूणां च शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 33,907: / Line 37,658: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृष्टद्युम्नस्तत्र भीमानुयायी दुर्योधनस्यावरजैः प्रयुद्ध्यन् ।
+| verse_lines  = धृष्टद्युम्नस्तत्र भीमानुयायी दुर्योधनस्यावरजैः प्रयुद्ध्यन् ।;सम्मोहनास्त्रेण विमोहयित्वा विकर्णपूर्वानहनच्च सेनाम् ॥ ५५॥
 | verse_line2  = सम्मोहनास्त्रेण विमोहयित्वा विकर्णपूर्वानहनच्च सेनाम् ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 33,916: / Line 37,668: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो द्रोणस्तान् समुत्थाप्य सर्वान् विज्ञानास्त्रेणाऽसदत् पार्षतं च ।
+| verse_lines  = ततो द्रोणस्तान् समुत्थाप्य सर्वान् विज्ञानास्त्रेणाऽसदत् पार्षतं च ।;तं भीमसेनः सूतहीनं विधाय व्यद्रावयच्छत्रुगणाञ्छरौघैः ॥ ५६॥
 | verse_line2  = तं भीमसेनः सूतहीनं विधाय व्यद्रावयच्छत्रुगणाञ्छरौघैः ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 33,925: / Line 37,678: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽसदत् कृतवर्मा रथेन धृष्टद्युम्नं सोऽभ्ययात् तावुभौ च ।
+| verse_lines  = अथाऽसदत् कृतवर्मा रथेन धृष्टद्युम्नं सोऽभ्ययात् तावुभौ च ।;ववर्षतुः शरवर्षैरथोग्रैस्तत्राकरोद् विरथं द्रौपदिस्तम् ॥ ५७॥
 | verse_line2  = ववर्षतुः शरवर्षैरथोग्रैस्तत्राकरोद् विरथं द्रौपदिस्तम् ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 33,934: / Line 37,688: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् जिते रथवीरे स्वयं तं दुर्योधनः पार्षतमाससाद ।
+| verse_lines  = तस्मिन् जिते रथवीरे स्वयं तं दुर्योधनः पार्षतमाससाद ।;तं भीमसेनो विरथायुधं च कृत्वा बाणेनाहनज्जत्रुदेशे ॥ ५८॥
 | verse_line2  = तं भीमसेनो विरथायुधं च कृत्वा बाणेनाहनज्जत्रुदेशे ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 33,943: / Line 37,698: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विमूर्च्छितं तं रुधिरौघमुच्चैर्वमन्तमाशु स्वरथे निधाय ।
+| verse_lines  = विमूर्च्छितं तं रुधिरौघमुच्चैर्वमन्तमाशु स्वरथे निधाय ।;कृपो ययौ मारुतिर्धार्तराष्ट्रीं व्यद्रावयत् पृतनां बाणपूगैः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = कृपो ययौ मारुतिर्धार्तराष्ट्रीं व्यद्रावयत् पृतनां बाणपूगैः ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 33,952: / Line 37,708: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथेन्द्रसूनुः केशवप्रेरितेन रथेन शत्रून् विधमञ्छरौघैः ।
+| verse_lines  = अथेन्द्रसूनुः केशवप्रेरितेन रथेन शत्रून् विधमञ्छरौघैः ।;रथान् रणे पञ्चविंशत्सहस्रान् निनाय वैवस्वतसादनाय ॥ ६०॥
 | verse_line2  = रथान् रणे पञ्चविंशत्सहस्रान् निनाय वैवस्वतसादनाय ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 33,961: / Line 37,718: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमन्वगाद् (तमन्वयात्) युयुधानः सुधन्वा विद्रावयन् धार्तराष्ट्रस्य सेनाम् ।
+| verse_lines  = तमन्वगाद् (तमन्वयात्) युयुधानः सुधन्वा विद्रावयन् धार्तराष्ट्रस्य सेनाम् ।;तमभ्ययात् सौमदत्तिस्तयोश्च सुयुद्धमासीदतिभैरवास्त्रम् ॥ ६१॥
 | verse_line2  = तमभ्ययात् सौमदत्तिस्तयोश्च सुयुद्धमासीदतिभैरवास्त्रम् ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 33,970: / Line 37,728: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुत्रान् दशास्याऽशु निहत्य वीरः स सात्यकेः सौमदत्तिः सकाशे ।
+| verse_lines  = पुत्रान् दशास्याऽशु निहत्य वीरः स सात्यकेः सौमदत्तिः सकाशे ।;समर्पयामास शरीरदारणैः शरैरुभौ तौ विरथौ च चक्रतुः ॥ ६२॥
 | verse_line2  = समर्पयामास शरीरदारणैः शरैरुभौ तौ विरथौ च चक्रतुः ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 33,979: / Line 37,738: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथासिपाणिं युयुधानमाशु महासिहस्तेन च सौमदत्तिना ।
+| verse_lines  = अथासिपाणिं युयुधानमाशु महासिहस्तेन च सौमदत्तिना ।;आसादितं वीक्ष्य रथं स्वकीयमारोपयामास सुतोऽनिलस्य ॥ ६३॥
 | verse_line2  = आसादितं वीक्ष्य रथं स्वकीयमारोपयामास सुतोऽनिलस्य ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 33,988: / Line 37,748: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुयोधनः सौमदत्तिं स्वकीयरथे व्यवस्थाप्य च भीमसेनात् ।
+| verse_lines  = सुयोधनः सौमदत्तिं स्वकीयरथे व्यवस्थाप्य च भीमसेनात् ।;अपाद्रवद् वासविर्भीष्ममाजौ समाससादाऽशु महेन्द्रकल्पः ॥ ६४॥
 | verse_line2  = अपाद्रवद् वासविर्भीष्ममाजौ समाससादाऽशु महेन्द्रकल्पः ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 33,997: / Line 37,758: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उभौ च तावस्त्रविदां प्रबर्हौ शरैर्महाशीविषसन्निकाशैः ।
+| verse_lines  = उभौ च तावस्त्रविदां प्रबर्हौ शरैर्महाशीविषसन्निकाशैः ।;ततक्षतुर्नाकसदां समक्षं महाबलौ संयति जातदर्पौ ॥ ६५॥
 | verse_line2  = ततक्षतुर्नाकसदां समक्षं महाबलौ संयति जातदर्पौ ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 34,006: / Line 37,768: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वबाहुवीर्येण जितः स भीष्मः किरीटिना लोकमहारथेन ।
+| verse_lines  = स्वबाहुवीर्येण जितः स भीष्मः किरीटिना लोकमहारथेन ।;सेनामपाहृत्य ययौ निशायामासादितायामथ पाण्डवाश्च ॥ ६६॥
 | verse_line2  = सेनामपाहृत्य ययौ निशायामासादितायामथ पाण्डवाश्च ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 34,015: / Line 37,778: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः परेद्युः पुनरेव भीमभीष्मौ पुरस्कृत्य समीयतुस्ते ।
+| verse_lines  = ततः परेद्युः पुनरेव भीमभीष्मौ पुरस्कृत्य समीयतुस्ते ।;सेने तदा सारथिहीनमाशु भीष्मं कृत्वा मारुतिरभ्ययात् परान् ।;निपातितास्तेन रथेभवाजिनः प्रदुद्रुवुश्चावशिष्टाः समस्ताः ॥ ६७॥
 | verse_line2  = सेने तदा सारथिहीनमाशु भीष्मं कृत्वा मारुतिरभ्ययात् परान् ।
 }}
@@ Line 34,024: / Line 37,788: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनाद्येषु पराजितेषु भीष्मद्रोणद्रौणिपुरस्सरेषु ।
+| verse_lines  = दुर्योधनाद्येषु पराजितेषु भीष्मद्रोणद्रौणिपुरस्सरेषु ।;महागजस्थो भगदत्त आगादायन् बाणं भीमसेनेऽमुचच्च(भीमसेने मुमोच) ॥ ६८॥
 | verse_line2  = महागजस्थो भगदत्त आगादायन् बाणं भीमसेनेऽमुचच्च(भीमसेने मुमोच) ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 34,033: / Line 37,798: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनातिविद्धे भीमसेनेऽस्य पुत्र उद्यच्छमानं पितरं निवार्य ।
+| verse_lines  = तेनातिविद्धे भीमसेनेऽस्य पुत्र उद्यच्छमानं पितरं निवार्य ।;घटोत्कचोऽभ्यद्रवदाशु वीरः स्वमायया हस्तिचतुष्टयस्थः ॥ ६९॥
 | verse_line2  = घटोत्कचोऽभ्यद्रवदाशु वीरः स्वमायया हस्तिचतुष्टयस्थः ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 34,042: / Line 37,808: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स वैष्णवास्त्रं भगदत्तसंस्थं विज्ञाय विष्णोर्वरतो विशेषतः ।
+| verse_lines  = स वैष्णवास्त्रं भगदत्तसंस्थं विज्ञाय विष्णोर्वरतो विशेषतः ।;अमोघमन्यत्र हरेर्मरुत्सुतः पुत्रे याते न स्वयमभ्यधावत् ॥ ७०॥
 | verse_line2  = अमोघमन्यत्र हरेर्मरुत्सुतः पुत्रे याते न स्वयमभ्यधावत् ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 34,051: / Line 37,818: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुग्रहादभ्यधिकादवध्यं जानन्नपि स्वं वासुदेवस्य नित्यम् ।
+| verse_lines  = अनुग्रहादभ्यधिकादवध्यं जानन्नपि स्वं वासुदेवस्य नित्यम् ।;तद्भक्तिवैशेष्यत एव तस्य सत्यं वाक्यं कर्तुमरिं नचायात् ।;यदा स्वपुत्रेण जितो भवेत् स किम्वात्मनेत्येव तदा प्रवेत्तुम् ॥ ७१॥
 | verse_line2  = तद्भक्तिवैशेष्यत एव तस्य सत्यं वाक्यं कर्तुमरिं नचायात् ।
 }}
@@ Line 34,060: / Line 37,828: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स विस्मृतास्त्रस्तु यदा भवेत तदा भीमो भगदत्तं प्रयाति ।
+| verse_lines  = स विस्मृतास्त्रस्तु यदा भवेत तदा भीमो भगदत्तं प्रयाति ।;ऋते भीमं वाऽर्जुनं नास्त्रमेष प्रमुञ्चतीत्येव हि वेद भीमः ॥ ७२॥
 | verse_line2  = ऋते भीमं वाऽर्जुनं नास्त्रमेष प्रमुञ्चतीत्येव हि वेद भीमः ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 34,069: / Line 37,838: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चतुर्गजात्मोपरिगात्मकश्च घटोत्कचः सुप्रतीकं च तं च ।
+| verse_lines  = चतुर्गजात्मोपरिगात्मकश्च घटोत्कचः सुप्रतीकं च तं च ।;नानाप्रहारैर्वितुदंश्चकार सन्दिग्धजीवौ जगतां समक्षम् ॥ ७३॥
 | verse_line2  = नानाप्रहारैर्वितुदंश्चकार सन्दिग्धजीवौ जगतां समक्षम् ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 34,078: / Line 37,848: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गजार्तनादं तु निशम्य भीष्ममुखाः समापेतुरमुं च दृष्ट्वा ।
+| verse_lines  = गजार्तनादं तु निशम्य भीष्ममुखाः समापेतुरमुं च दृष्ट्वा ।;महाकायं भीमममुष्य पृष्ठगोपं च वाय्वात्मजमत्रसन् भृशम् ।;ते भीतभीताः पृतनापहारं कृत्वाऽपजग्मुः शिबिराय शीघ्रम् ॥ ७४॥
 | verse_line2  = महाकायं भीमममुष्य पृष्ठगोपं च वाय्वात्मजमत्रसन् भृशम् ।
 }}
@@ Line 34,087: / Line 37,858: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दिने परे चैव पुनः समेताः परस्परं पाण्डवाः कौरवास्ते ।
+| verse_lines  = दिने परे चैव पुनः समेताः परस्परं पाण्डवाः कौरवास्ते ।;तत्राऽसदन्नागसुतासमुद्भवः पार्थात्मजः शाकुनेयान् षडेकः ॥ ७५॥
 | verse_line2  = तत्राऽसदन्नागसुतासमुद्भवः पार्थात्मजः शाकुनेयान् षडेकः ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 34,096: / Line 37,868: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तैः प्रासहस्तैः क्षतकायोऽतिरूढकोपः स खड्गेन चकर्त तेषाम् ।
+| verse_lines  = तैः प्रासहस्तैः क्षतकायोऽतिरूढकोपः स खड्गेन चकर्त तेषाम् ।;शिरांसि वीरो बलवानिरावान् भयं दधद् धार्तराष्ट्रेषु चोग्रम् ॥ ७६॥
 | verse_line2  = शिरांसि वीरो बलवानिरावान् भयं दधद् धार्तराष्ट्रेषु चोग्रम् ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 34,105: / Line 37,878: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा तमुग्रं धृतराष्ट्रपुत्रो दिदेश रक्षोऽलम्बुसनामधेयम् ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा तमुग्रं धृतराष्ट्रपुत्रो दिदेश रक्षोऽलम्बुसनामधेयम् ।;जह्यार्जुनिं क्षिप्रमिति स्म तच्च समासदन्नागसुतातनूजम्(नागसुतासमुद्भवम्) ॥ ७७॥
 | verse_line2  = जह्यार्जुनिं क्षिप्रमिति स्म तच्च समासदन्नागसुतातनूजम्(नागसुतासमुद्भवम्) ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 34,114: / Line 37,888: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोरभूद् युद्धमतीव दारुणं मायायुजोर्वीर्यवतोर्महाद्भुतम् ।
+| verse_lines  = तयोरभूद् युद्धमतीव दारुणं मायायुजोर्वीर्यवतोर्महाद्भुतम् ।;ससादिनोऽश्वान् स तु राक्षसोऽसृजत् ते पार्थपुत्रस्य च सादिनोऽहनन्(अहनत्) ।;ततस्त्वनन्ताकृतिमाप्तमार्जुनिं सुपर्णरूपोऽहनदाशु राक्षसः ॥ ७८॥
 | verse_line2  = ससादिनोऽश्वान् स तु राक्षसोऽसृजत् ते पार्थपुत्रस्य च सादिनोऽहनन्(अहनत्) ।
 }}
@@ Line 34,123: / Line 37,898: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हतं निशम्याऽर्जुनिमुग्रपौरुषो ननाद कोपेन वृकोदरात्मजः ।
+| verse_lines  = हतं निशम्याऽर्जुनिमुग्रपौरुषो ननाद कोपेन वृकोदरात्मजः ।;चचाल भूर्नानदतोऽस्य रावतः ससागरागेन्द्रनगा भृशं तदा ॥ ७९॥
 | verse_line2  = चचाल भूर्नानदतोऽस्य रावतः ससागरागेन्द्रनगा भृशं तदा ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 34,132: / Line 37,908: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अलम्बुसस्तं प्रसमीक्ष्य मारुतेः सुतं बलाढ्यं भयतः पराद्रवत् ।
+| verse_lines  = अलम्बुसस्तं प्रसमीक्ष्य मारुतेः सुतं बलाढ्यं भयतः पराद्रवत् ।;पराद्रवन् धार्तराष्ट्रस्य सेनाः सर्वास्तमाराथ सुयोधनो नृपः ॥ ८०॥
 | verse_line2  = पराद्रवन् धार्तराष्ट्रस्य सेनाः सर्वास्तमाराथ सुयोधनो नृपः ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 34,141: / Line 37,918: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स भीमपुत्रस्य जघान मन्त्रिणो महाबलांश्चतुरोऽन्यांस्तथैव ।
+| verse_lines  = स भीमपुत्रस्य जघान मन्त्रिणो महाबलांश्चतुरोऽन्यांस्तथैव ।;हतावशेषेषु च विद्रवत्सु घटोत्कचोऽभ्याहनदाशु तं नृपम् ॥ ८१॥
 | verse_line2  = हतावशेषेषु च विद्रवत्सु घटोत्कचोऽभ्याहनदाशु तं नृपम् ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 34,150: / Line 37,928: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पीड्यमानो युधि तेन रक्षसा प्रवेशयामास शरं घटोत्कचे ।
+| verse_lines  = स पीड्यमानो युधि तेन रक्षसा प्रवेशयामास शरं घटोत्कचे ।;दृढाहतस्तेन तदा बलीयसा घटोत्कचः प्रव्यथितेन्द्रियो भृशम् ।;तस्थौ कथञ्चिद् भुवि पात्यमानः पुनः शरानप्यसृजत् सुयोधने ॥ ८२॥
 | verse_line2  = दृढाहतस्तेन तदा बलीयसा घटोत्कचः प्रव्यथितेन्द्रियो भृशम् ।
 }}
@@ Line 34,159: / Line 37,938: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चिरं प्रयुद्धौ नृपराक्षसाधिपौ परस्पराजेयतमौ रणाजिरे ।
+| verse_lines  = चिरं प्रयुद्धौ नृपराक्षसाधिपौ परस्पराजेयतमौ रणाजिरे ।;द्रोणादयो वीक्ष्य रिरक्षिषन्तः सुयोधनं प्रापुरमित्रसाहाः ॥ ८३॥
 | verse_line2  = द्रोणादयो वीक्ष्य रिरक्षिषन्तः सुयोधनं प्रापुरमित्रसाहाः ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 34,168: / Line 37,948: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स द्रोणशल्यौ गुरुपुत्रगौतमौ भूरिश्रवःकृतवर्मादिकांश्च ।
+| verse_lines  = स द्रोणशल्यौ गुरुपुत्रगौतमौ भूरिश्रवःकृतवर्मादिकांश्च ।;ववर्ष बाणैर्गगनं समाश्रितो घटोत्कचः स्थूलतमै सुवेगैः ॥ ८४॥
 | verse_line2  = ववर्ष बाणैर्गगनं समाश्रितो घटोत्कचः स्थूलतमै सुवेगैः ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 34,177: / Line 37,958: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमेकग्र्यै रथिभिः परिष्कृतं निरीक्ष्य भीमोऽभ्यगमत् समस्तान् ।
+| verse_lines  = तमेकग्र्यै रथिभिः परिष्कृतं निरीक्ष्य भीमोऽभ्यगमत् समस्तान् ।;द्रोणोऽत्र भीमप्रहितैः शरोत्तमैः सुपीडितः प्राप्तमूर्च्छः पपात ॥ ८५॥
 | verse_line2  = द्रोणोऽत्र भीमप्रहितैः शरोत्तमैः सुपीडितः प्राप्तमूर्च्छः पपात ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 34,186: / Line 37,968: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रौणिं कृपाद्यान् ससुयोधनांश्च चकार भीमो विरथान् क्षणेन ।
+| verse_lines  = द्रौणिं कृपाद्यान् ससुयोधनांश्च चकार भीमो विरथान् क्षणेन ।;निवार्यमाणांस्तु वृकोदरेण घटोत्कचस्तान् प्रववर्ष सायकैः ॥ ८६॥
 | verse_line2  = निवार्यमाणांस्तु वृकोदरेण घटोत्कचस्तान् प्रववर्ष सायकैः ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 34,195: / Line 37,978: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनाम्बरस्थेन तरुप्रमाणैरभ्यर्दिताः कुरवः सायकौघैः ।
+| verse_lines  = तेनाम्बरस्थेन तरुप्रमाणैरभ्यर्दिताः कुरवः सायकौघैः ।;भूमौ च भीमेन शरौघपीडिताः पेतुर्नेदुः प्राद्रवंश्चातिभीताः ॥ ८७॥
 | verse_line2  = भूमौ च भीमेन शरौघपीडिताः पेतुर्नेदुः प्राद्रवंश्चातिभीताः ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 34,204: / Line 37,988: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वांश्च ताञ्छिबिरं प्रापयित्वा विना भीष्मं कौरवान् भीमसेनः ।
+| verse_lines  = सर्वांश्च ताञ्छिबिरं प्रापयित्वा विना भीष्मं कौरवान् भीमसेनः ।;घटोत्कचश्चानदतां महास्वनौ नादेन लोकानभिपूरयन्तौ ॥ ८८॥
 | verse_line2  = घटोत्कचश्चानदतां महास्वनौ नादेन लोकानभिपूरयन्तौ ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 34,213: / Line 37,998: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनोऽथ स्वजनैः समेतः पुनः प्रायाद् रणभूमिं स भीष्मम् ।
+| verse_lines  = दुर्योधनोऽथ स्वजनैः समेतः पुनः प्रायाद् रणभूमिं स भीष्मम् ।;जयोपायं भैमसेनेरपृच्छत् स्वस्यैव स प्राह न तं व्रजेति ॥ ८९॥
 | verse_line2  = जयोपायं भैमसेनेरपृच्छत् स्वस्यैव स प्राह न तं व्रजेति ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 34,222: / Line 38,008: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राग्ज्योतिषं चैव घटोत्कचाय सम्प्रेषयामास सुरापगासुतः ।
+| verse_lines  = प्राग्ज्योतिषं चैव घटोत्कचाय सम्प्रेषयामास सुरापगासुतः ।;स प्राप्य हैडिम्बमयोधयद् बली स चार्दयामास सकुञ्जरं तम् ॥ ९०॥
 | verse_line2  = स प्राप्य हैडिम्बमयोधयद् बली स चार्दयामास सकुञ्जरं तम् ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 34,231: / Line 38,018: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनाहतः (तेनार्दितः) प्राहिणोच्छूलमस्मै वियत्यवप्लुत्य तदा घटोत्कचः ।
+| verse_lines  = तेनाहतः (तेनार्दितः) प्राहिणोच्छूलमस्मै वियत्यवप्लुत्य तदा घटोत्कचः ।;प्रगृह्य शूलं प्रबभञ्ज जानुमारोप्य देवा जहृषुस्तदीक्ष्य ॥ ९१॥
 | verse_line2  = प्रगृह्य शूलं प्रबभञ्ज जानुमारोप्य देवा जहृषुस्तदीक्ष्य ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 34,240: / Line 38,028: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा स तस्यैव पदानुगान् नृपो जघान तं मारुतिरभ्ययाद् रणे ।
+| verse_lines  = तदा स तस्यैव पदानुगान् नृपो जघान तं मारुतिरभ्ययाद् रणे ।;स प्राहिणोद् भीमसेनाय वीरो गजं तमस्तम्भयदाशु सायकैः ॥ ९२॥
 | verse_line2  = स प्राहिणोद् भीमसेनाय वीरो गजं तमस्तम्भयदाशु सायकैः ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 34,249: / Line 38,038: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संस्तम्भिते बाणवरैस्तु नागे भीमस्याश्वान् सायकैरर्दयत्(आर्दयत्) सः ।
+| verse_lines  = संस्तम्भिते बाणवरैस्तु नागे भीमस्याश्वान् सायकैरर्दयत्(आर्दयत्) सः ।;सोऽभ्यर्दिताश्वोऽथ गदां प्रगृह्य हन्तुं नृपं तं सगजं समासदत् ॥ ९३॥
 | verse_line2  = सोऽभ्यर्दिताश्वोऽथ गदां प्रगृह्य हन्तुं नृपं तं सगजं समासदत् ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 34,258: / Line 38,048: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स हन्तुकामेन रुषाऽभिपन्नो भीमेन राजा पुरतः पृष्ठतश्च ।
+| verse_lines  = स हन्तुकामेन रुषाऽभिपन्नो भीमेन राजा पुरतः पृष्ठतश्च ।;कृष्णेनास्त्रं वैष्णवं तद् गृहीतुं(ग्रहीतुं) सहार्जुनेनापययौ स भीतः ॥ ९४॥
 | verse_line2  = कृष्णेनास्त्रं वैष्णवं तद् गृहीतुं(ग्रहीतुं) सहार्जुनेनापययौ स भीतः ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 34,267: / Line 38,058: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् गते भीमसेनार्जुनाभ्यां विद्राविते राजसङ्घे समस्ते ।
+| verse_lines  = तस्मिन् गते भीमसेनार्जुनाभ्यां विद्राविते राजसङ्घे समस्ते ।;भीष्मः सेनामपहृत्यापयातो दुर्योधनस्तं निशि चोपजग्मिवान् ॥ ९५॥
 | verse_line2  = भीष्मः सेनामपहृत्यापयातो दुर्योधनस्तं निशि चोपजग्मिवान् ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 34,276: / Line 38,068: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संश्रावितः क्रूरवचः स तेन चक्रे सत्यं मृत्युभयं विहाय ।
+| verse_lines  = संश्रावितः क्रूरवचः स तेन चक्रे सत्यं मृत्युभयं विहाय ।;शक्त्या हनिष्यामि परानिति स्म चक्रे च तत् कर्म तथा परेद्युः ॥ ९६॥
 | verse_line2  = शक्त्या हनिष्यामि परानिति स्म चक्रे च तत् कर्म तथा परेद्युः ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 34,285: / Line 38,078: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं शक्तितो जुगुपुर्धार्तराष्ट्रास्तेनार्दिताश्चेदिपाञ्चालमुख्याः ।
+| verse_lines  = तं शक्तितो जुगुपुर्धार्तराष्ट्रास्तेनार्दिताश्चेदिपाञ्चालमुख्याः ।;पराद्रवन् भीष्मबाणोरुभीताः सिंहार्दिताः क्षुद्रमृगा इवाऽर्ताः ॥ ९७॥
 | verse_line2  = पराद्रवन् भीष्मबाणोरुभीताः सिंहार्दिताः क्षुद्रमृगा इवाऽर्ताः ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 34,294: / Line 38,088: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संस्थाप्य तान् भीष्ममभिप्रयान्तमलम्बुसोऽवारयत् पार्थसूनुम् ।
+| verse_lines  = संस्थाप्य तान् भीष्ममभिप्रयान्तमलम्बुसोऽवारयत् पार्थसूनुम् ।;विजित्य तं केशवभागिनेयो ययौ भीष्मं धार्तराष्ट्रोऽमुमार ॥ ९८॥
 | verse_line2  = विजित्य तं केशवभागिनेयो ययौ भीष्मं धार्तराष्ट्रोऽमुमार ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 34,303: / Line 38,098: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद् युद्धमासीन्नृपपार्थपुत्रयोर्विचित्रमत्यद्भुतमुग्ररूपम् ।
+| verse_lines  = तद् युद्धमासीन्नृपपार्थपुत्रयोर्विचित्रमत्यद्भुतमुग्ररूपम् ।;समं चिरं तत्र धनुश्चकर्त ध्वजं च राजा सहसाऽभिमन्योः ॥ ९९॥
 | verse_line2  = समं चिरं तत्र धनुश्चकर्त ध्वजं च राजा सहसाऽभिमन्योः ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 34,312: / Line 38,108: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथैनमुग्रैश्च शरैर्ववर्ष सूतं च तस्याऽशु जघान वीरः ।
+| verse_lines  = अथैनमुग्रैश्च शरैर्ववर्ष सूतं च तस्याऽशु जघान वीरः ।;तदाऽऽसदद् भीमसेनो नृपं तं जघान चाश्वान् धृतराष्ट्रजस्य ॥ १००॥
 | verse_line2  = तदाऽऽसदद् भीमसेनो नृपं तं जघान चाश्वान् धृतराष्ट्रजस्य ॥ १००॥
 }}
@@ Line 34,321: / Line 38,118: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणो द्रौणिर्भगदत्तः कृपश्च सचित्रसेना अभ्ययुर्भीमसेनम् ।
+| verse_lines  = द्रोणो द्रौणिर्भगदत्तः कृपश्च सचित्रसेना अभ्ययुर्भीमसेनम् ।;सर्वांश्च तान् विमुखीकृत्य भीमः स चित्रसेनाय गदां समाददे ॥ १०१॥
 | verse_line2  = सर्वांश्च तान् विमुखीकृत्य भीमः स चित्रसेनाय गदां समाददे ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 34,330: / Line 38,128: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तामुद्यतां वीक्ष्य(तामुद्यतामीक्ष्य) पराद्रवंस्ते स चित्रसेनश्च रथादवप्लुतः ।
+| verse_lines  = तामुद्यतां वीक्ष्य(तामुद्यतामीक्ष्य) पराद्रवंस्ते स चित्रसेनश्च रथादवप्लुतः ।;सञ्चूर्णितो गदया तद्रथश्च तज्जीवनेनोद्धृषिताश्च कौरवाः ॥ १०२॥
 | verse_line2  = सञ्चूर्णितो गदया तद्रथश्च तज्जीवनेनोद्धृषिताश्च कौरवाः ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 34,339: / Line 38,138: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मस्तु पाञ्चालकरूशचेदिष्वहन् सहस्राणि चतुर्दशोग्रः ।
+| verse_lines  = भीष्मस्तु पाञ्चालकरूशचेदिष्वहन् सहस्राणि चतुर्दशोग्रः ।;रथप्रबर्हानतितिग्मतेजा विद्रावयामास परानवीनिव ॥ १०३॥
 | verse_line2  = रथप्रबर्हानतितिग्मतेजा विद्रावयामास परानवीनिव ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 34,348: / Line 38,148: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्राप्य सर्वामपि पाण्डुसेनां विश्राव्य लोकेषु च कीर्तिमात्मनः ।
+| verse_lines  = विद्राप्य सर्वामपि पाण्डुसेनां विश्राव्य लोकेषु च कीर्तिमात्मनः ।;सेनामपाहृत्य ययौ निशागमे संस्तूयमानो धृतराष्ट्रपुत्रैः ॥ १०४॥
 | verse_line2  = सेनामपाहृत्य ययौ निशागमे संस्तूयमानो धृतराष्ट्रपुत्रैः ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 34,357: / Line 38,158: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणो विराटस्य पुरो निहत्य शङ्खं सुतं तस्य विजित्य तं च ।
+| verse_lines  = द्रोणो विराटस्य पुरो निहत्य शङ्खं सुतं तस्य विजित्य तं च ।;विद्राव्य सेनामपि पाण्डवानां ययौ नदीजेन सहैव हृष्टः ॥ १०५॥
 | verse_line2  = विद्राव्य सेनामपि पाण्डवानां ययौ नदीजेन सहैव हृष्टः ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 34,366: / Line 38,168: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमार्जुनावपि शत्रून् निहत्य विद्राप्य सर्वांश्च युधि प्रवीरान् ।
+| verse_lines  = भीमार्जुनावपि शत्रून् निहत्य विद्राप्य सर्वांश्च युधि प्रवीरान् ।;युधिष्ठिरेणापहृते(युधिष्ठिरेणापि हृते) स्वसैन्ये भीतेन भीष्माच्छिबिरं प्रजग्मतुः ॥ १०६॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरेणापहृते(युधिष्ठिरेणापि हृते) स्वसैन्ये भीतेन भीष्माच्छिबिरं प्रजग्मतुः ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 34,375: / Line 38,178: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरो भीष्मपराक्रमेण भीतो भीष्मं स्ववधोपायमेव ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरो भीष्मपराक्रमेण भीतो भीष्मं स्ववधोपायमेव ।;प्रष्टुं ययौ निशि कृष्णोऽनुजाश्च तस्यान्वयुस्तं स पितामहो यत् ॥ १०७॥
 | verse_line2  = प्रष्टुं ययौ निशि कृष्णोऽनुजाश्च तस्यान्वयुस्तं स पितामहो यत् ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 34,384: / Line 38,188: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमार्जुनौ शक्नुवन्तावपि स्म नर्तेऽनुज्ञां हन्तुमिमं समैच्छताम् ।
+| verse_lines  = भीमार्जुनौ शक्नुवन्तावपि स्म नर्तेऽनुज्ञां हन्तुमिमं समैच्छताम् ।;पूज्यो यतो भीष्म उदारकर्मा कृष्णोऽप्ययात्(कृष्णोऽप्यायात्) तेन हि पाण्डवार्थे ॥ १०८॥
 | verse_line2  = पूज्यो यतो भीष्म उदारकर्मा कृष्णोऽप्ययात्(कृष्णोऽप्यायात्) तेन हि पाण्डवार्थे ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 34,393: / Line 38,198: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राप्यानुज्ञां भीष्मतस्ते वधाय शिखण्डिनं तद्वचसाऽग्रयायिनम् ।
+| verse_lines  = प्राप्यानुज्ञां भीष्मतस्ते वधाय शिखण्डिनं तद्वचसाऽग्रयायिनम् ।;कृत्वा परेद्युर्युधये विनिर्गता भीष्मं पुरस्कृत्य तथा परेऽपि(तथाऽपरेऽपि) ॥ १०९॥
 | verse_line2  = कृत्वा परेद्युर्युधये विनिर्गता भीष्मं पुरस्कृत्य तथा परेऽपि(तथाऽपरेऽपि) ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 34,402: / Line 38,208: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिखण्डिनो रक्षकः फल्गुनोऽभूद् भीष्मस्य दुःशासन आस चाग्रे ।
+| verse_lines  = शिखण्डिनो रक्षकः फल्गुनोऽभूद् भीष्मस्य दुःशासन आस चाग्रे ।;अन्ये च सर्वे जुगुपुर्भीष्ममेव न्यवारयन् भीमसेनादयस्तान् ॥ ११०॥
 | verse_line2  = अन्ये च सर्वे जुगुपुर्भीष्ममेव न्यवारयन् भीमसेनादयस्तान् ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 34,411: / Line 38,218: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्माय यान्तं युयुधानमाजौ न्यवारयद् राक्षसोऽलम्बुसोऽथ ।
+| verse_lines  = भीष्माय यान्तं युयुधानमाजौ न्यवारयद् राक्षसोऽलम्बुसोऽथ ।;तं वज्रकल्पैरतुदद् वृष्णिवीरः शरैः स मायामसृजत् तदोग्राम् ॥ १११॥
 | verse_line2  = तं वज्रकल्पैरतुदद् वृष्णिवीरः शरैः स मायामसृजत् तदोग्राम् ॥ १११॥
 }}
@@ Line 34,420: / Line 38,228: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्रेण मायामपनुद्य वीरो व्यद्रावयद् राक्षसं सात्यकिस्तम् ।
+| verse_lines  = अस्त्रेण मायामपनुद्य वीरो व्यद्रावयद् राक्षसं सात्यकिस्तम् ।;तस्मिन् गते युयुधानो रथेन ययौ भीष्मं पार्थमन्वेव धन्वी ॥ ११२॥
 | verse_line2  = तस्मिन् गते युयुधानो रथेन ययौ भीष्मं पार्थमन्वेव धन्वी ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 34,429: / Line 38,238: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणो द्रौणिर्धार्तराष्ट्रश्च राजा भूरिश्रवा भगदत्तः कृपश्च ।
+| verse_lines  = द्रोणो द्रौणिर्धार्तराष्ट्रश्च राजा भूरिश्रवा भगदत्तः कृपश्च ।;शल्यो बाह्लीकः कृतवर्मा सुशर्मा सर्वाश्च सेना वारिता वायुजेन ॥ ११३॥
 | verse_line2  = शल्यो बाह्लीकः कृतवर्मा सुशर्मा सर्वाश्च सेना वारिता वायुजेन ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 34,438: / Line 38,248: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तान् मुहुर्विरथीकृत्य वीरः प्राग्ज्योतिषं सगजं द्रावयित्वा ।
+| verse_lines  = स तान् मुहुर्विरथीकृत्य वीरः प्राग्ज्योतिषं सगजं द्रावयित्वा ।;न्यवारयत् फल्गुनं योद्धुकामं पार्थश्च देवव्रतमाससाद ॥ ११४॥
 | verse_line2  = न्यवारयत् फल्गुनं योद्धुकामं पार्थश्च देवव्रतमाससाद ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 34,447: / Line 38,258: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरं भीष्ममभिप्रयान्तं माद्रीसुताभ्यां सहितं नृवीरम् ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरं भीष्ममभिप्रयान्तं माद्रीसुताभ्यां सहितं नृवीरम् ।;न्यवारयच्छकुनिः सादिनां च युतोऽयुतेनैव वराश्वगेन ॥ ११५॥
 | verse_line2  = न्यवारयच्छकुनिः सादिनां च युतोऽयुतेनैव वराश्वगेन ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 34,456: / Line 38,268: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तान् सादिनोऽश्वांश्च निहत्य सर्वान् विजित्य तं शकुनिं पाण्डवास्ते ।
+| verse_lines  = तान् सादिनोऽश्वांश्च निहत्य सर्वान् विजित्य तं शकुनिं पाण्डवास्ते ।;प्रापुर्भीष्मं द्रौपदेयाश्च सर्वे तथा विराटद्रुपदौ कुन्तिभोजः ॥ ११६॥
 | verse_line2  = प्रापुर्भीष्मं द्रौपदेयाश्च सर्वे तथा विराटद्रुपदौ कुन्तिभोजः ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 34,465: / Line 38,278: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृष्टद्युम्नं भीष्ममभिप्रयान्तं न्यवारयत् सैन्धवस्तं स बाणैः ।
+| verse_lines  = धृष्टद्युम्नं भीष्ममभिप्रयान्तं न्यवारयत् सैन्धवस्तं स बाणैः ।;हत्वाश्वसूतं (हताश्वसूतं) सगणं द्रावयित्वा समासदद् भीष्ममेवाऽशु वीरः ॥ ११७॥
 | verse_line2  = हत्वाश्वसूतं (हताश्वसूतं) सगणं द्रावयित्वा समासदद् भीष्ममेवाऽशु वीरः ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 34,474: / Line 38,288: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गुप्तोऽथ पार्थेन रणे शिखण्डी भीष्मं समासाद्य शरैरताडयत् ।
+| verse_lines  = गुप्तोऽथ पार्थेन रणे शिखण्डी भीष्मं समासाद्य शरैरताडयत् ।;भीष्मः स्त्रीत्वं तस्य जानन् न तस्मै मुमोच बाणान् स तु तं तुतोद ॥ ११८॥
 | verse_line2  = भीष्मः स्त्रीत्वं तस्य जानन् न तस्मै मुमोच बाणान् स तु तं तुतोद ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 34,483: / Line 38,298: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिखण्डिनं वारयामास बाणैर्दुर्मर्षणोऽमर्षणविह्वलेक्षणः ।
+| verse_lines  = शिखण्डिनं वारयामास बाणैर्दुर्मर्षणोऽमर्षणविह्वलेक्षणः ।;नात्येतुमेनमशकच्छिखण्डी दुःशासनः पार्थमवारयत् तदा ॥ ११९॥
 | verse_line2  = नात्येतुमेनमशकच्छिखण्डी दुःशासनः पार्थमवारयत् तदा ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 34,492: / Line 38,308: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स लोकवीरोऽपि दुरात्मनाऽमुना रुद्धोऽशकन्नैनमतीत्य यातुम् ।
+| verse_lines  = स लोकवीरोऽपि दुरात्मनाऽमुना रुद्धोऽशकन्नैनमतीत्य यातुम् ।;भीष्मं पार्थः सायकाश्चास्य तस्मिन् ससज्जिरे पर्वतेष्वप्यसक्ताः(पर्वतेष्वप्यमुक्ताः) ॥ १२०॥
 | verse_line2  = भीष्मं पार्थः सायकाश्चास्य तस्मिन् ससज्जिरे पर्वतेष्वप्यसक्ताः(पर्वतेष्वप्यमुक्ताः) ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 34,501: / Line 38,318: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अमर्षयुक्तौ चिरमेव वीरावयुद्ध्यतामर्जुनधार्तराष्ट्रौ ।
+| verse_lines  = अमर्षयुक्तौ चिरमेव वीरावयुद्ध्यतामर्जुनधार्तराष्ट्रौ ।;समं तदासीन्महदद्भुतं च दिवौकसां पश्यतां भूभृतां च ॥ १२१॥
 | verse_line2  = समं तदासीन्महदद्भुतं च दिवौकसां पश्यतां भूभृतां च ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 34,510: / Line 38,328: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा विराटद्रुपदौ कुन्तिभोजं कृष्णासुतान् केकयांश्चेकितानम् ।
+| verse_lines  = तदा विराटद्रुपदौ कुन्तिभोजं कृष्णासुतान् केकयांश्चेकितानम् ।;भूरिश्रवाः (भूरिः शलः) सोमदत्तो विकर्णः सकैकया (सकेकया) वारयामासुरुच्चैः ॥ १२२॥
 | verse_line2  = भूरिश्रवाः (भूरिः शलः) सोमदत्तो विकर्णः सकैकया (सकेकया) वारयामासुरुच्चैः ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 34,519: / Line 38,338: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जित्वैव तांस्तेऽभिययुश्च भीष्मं (तदा)ततोऽर्जुनोऽतीत्य दुःशासनं च ।
+| verse_lines  = जित्वैव तांस्तेऽभिययुश्च भीष्मं (तदा)ततोऽर्जुनोऽतीत्य दुःशासनं च ।;भीष्मं शरैरार्च्छदरिप्रमाथिभिः शिखण्डिनं धार्तराष्ट्राद् विमुच्य ॥ १२३॥
 | verse_line2  = भीष्मं शरैरार्च्छदरिप्रमाथिभिः शिखण्डिनं धार्तराष्ट्राद् विमुच्य ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 34,528: / Line 38,348: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तैः समस्तैर्बहुभिश्शस्त्रपूगैर्भृशं मर्मस्वर्दितश्चापमुक्तैः ।
+| verse_lines  = स तैः समस्तैर्बहुभिश्शस्त्रपूगैर्भृशं मर्मस्वर्दितश्चापमुक्तैः ।;शरैः समस्तान् विरथांश्चकार शैनैयपाञ्चालयुधिष्ठिराद्यान् ॥ १२४॥
 | verse_line2  = शरैः समस्तान् विरथांश्चकार शैनैयपाञ्चालयुधिष्ठिराद्यान् ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 34,537: / Line 38,358: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चेदिपाञ्चालकरूशमुख्यान् रथोदारान् पञ्चविंशत्सहस्रान् ।
+| verse_lines  = स चेदिपाञ्चालकरूशमुख्यान् रथोदारान् पञ्चविंशत्सहस्रान् ।;सम्प्रेषयामास यमाय बाणैर्युगान्तकालेऽग्निरिव प्रवृद्धः ॥ १२५॥
 | verse_line2  = सम्प्रेषयामास यमाय बाणैर्युगान्तकालेऽग्निरिव प्रवृद्धः ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 34,546: / Line 38,368: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरीक्ष्य तं सूर्यमिवाऽतपन्तं सञ्चोदितो वासुदेवेन पार्थः ।
+| verse_lines  = निरीक्ष्य तं सूर्यमिवाऽतपन्तं सञ्चोदितो वासुदेवेन पार्थः ।;चिच्छेद तत्कार्मुकं लोकवीरो रणेऽर्द्धचन्द्रेण स चान्यदाददे ॥ १२६॥
 | verse_line2  = चिच्छेद तत्कार्मुकं लोकवीरो रणेऽर्द्धचन्द्रेण स चान्यदाददे ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 34,555: / Line 38,378: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चिच्छेद तच्चैवमष्टौ धनूंषि शक्तिं च चर्मासिवरं पराणि ।
+| verse_lines  = चिच्छेद तच्चैवमष्टौ धनूंषि शक्तिं च चर्मासिवरं पराणि ।;धनूंषि दत्तानि नृभिर्नृपस्य सर्वाणि चिच्छेद स पाकशासनिः ॥ १२७॥
 | verse_line2  = धनूंषि दत्तानि नृभिर्नृपस्य सर्वाणि चिच्छेद स पाकशासनिः ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 34,564: / Line 38,388: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः शरैः सूर्यकरप्रकाशैर्विव्याध सर्वे च युधिष्ठिराद्याः ।
+| verse_lines  = ततः शरैः सूर्यकरप्रकाशैर्विव्याध सर्वे च युधिष्ठिराद्याः ।;तैरर्दितो न्यपतद् भूतले स प्राणान् दधारापि तथोत्तरायणात् ॥ १२८॥
 | verse_line2  = तैरर्दितो न्यपतद् भूतले स प्राणान् दधारापि तथोत्तरायणात् ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 34,573: / Line 38,398: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निपापितेऽस्मिन् मारुतिर्द्रोणमुख्यान् विद्राप्य तत्राऽगमदाशु तेऽपि ।
+| verse_lines  = निपापितेऽस्मिन् मारुतिर्द्रोणमुख्यान् विद्राप्य तत्राऽगमदाशु तेऽपि ।;तदायुधानि प्रणिधाय वीराः पार्थाः परे चैनमुपासदन् स्म ॥ १२९॥
 | verse_line2  = तदायुधानि प्रणिधाय वीराः पार्थाः परे चैनमुपासदन् स्म ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 34,582: / Line 38,408: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रणम्य तं तद्वचनात् समीयुस्तस्मिन् दिने शिबिराण्येव सर्वे ।
+| verse_lines  = प्रणम्य तं तद्वचनात् समीयुस्तस्मिन् दिने शिबिराण्येव सर्वे ।;परे दिने सर्व एवोपतस्थुर्भीष्मं यदूनाम्पतिना सहैव ॥ १३०॥
 | verse_line2  = परे दिने सर्व एवोपतस्थुर्भीष्मं यदूनाम्पतिना सहैव ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 34,591: / Line 38,418: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पूर्वदिवसे पार्थदत्तबाणोपबर्हणः ।
+| verse_lines  = स पूर्वदिवसे पार्थदत्तबाणोपबर्हणः ।;तदाऽपि तृट्परीतात्मा योग्यं(योग्य) पेयमयाचत ॥ १३१॥
 | verse_line2  = तदाऽपि तृट्परीतात्मा योग्यं(योग्य) पेयमयाचत ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 34,600: / Line 38,428: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धार्तराष्ट्रैरविज्ञातं तदभिज्ञाय(तदाभिज्ञाय) वासविः ।
+| verse_lines  = धार्तराष्ट्रैरविज्ञातं तदभिज्ञाय(तदाभिज्ञाय) वासविः ।;वारुणास्त्रेण भित्त्वा स भूमिं वारि सुगन्धि च ।;ऊर्ध्वधारमदादास्ये(ऊर्ध्वधारामदादास्ये) तर्पितोऽनेन सोऽवदत् ॥ १३२॥
 | verse_line2  = वारुणास्त्रेण भित्त्वा स भूमिं वारि सुगन्धि च ।
 }}
@@ Line 34,609: / Line 38,438: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यादृश्यस्त्रज्ञता पार्थे दृष्टाऽत्र कुरुनन्दनाः ।
+| verse_lines  = यादृश्यस्त्रज्ञता पार्थे दृष्टाऽत्र कुरुनन्दनाः ।;यादृग् बाह्वोर्बलं भीमे संयुगेषु पुनः पुनः ॥ १३३॥
 | verse_line2  = यादृग् बाह्वोर्बलं भीमे संयुगेषु पुनः पुनः ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 34,618: / Line 38,448: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यादृशं चैव माहात्म्यमनन्तमजरं हरेः ।
+| verse_lines  = यादृशं चैव माहात्म्यमनन्तमजरं हरेः ।;विज्ञातं सर्वलोकस्य सभायां दृष्टमेव च ॥ १३४॥
 | verse_line2  = विज्ञातं सर्वलोकस्य सभायां दृष्टमेव च ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 34,627: / Line 38,458: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उपारमत तद् युद्धं सुखिनः सन्तु भूमिपाः ।
+| verse_lines  = उपारमत तद् युद्धं सुखिनः सन्तु भूमिपाः ।;यथोचितं विभक्तां च भुङ्ग्ध्वं भूपाः सदा भुवम् ।;इत्युक्तः प्रययौ तूष्णीं धार्तराष्ट्रः स्वकं गृहम् ॥ १३५॥
 | verse_line2  = यथोचितं विभक्तां च भुङ्ग्ध्वं भूपाः सदा भुवम् ।
 }}
@@ Line 34,636: / Line 38,468: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यासदत्तोरुविज्ञानात् सञ्जयादखिलं पिता ।
+| verse_lines  = व्यासदत्तोरुविज्ञानात् सञ्जयादखिलं पिता ।;श्रुत्वा तदा पर्यतप्यत् पाण्डवाः कृष्णदेवताः ।;मुमुदुः शिबिरं प्राप्य सर्वे कृष्णानुमोदिताः ॥ १३६॥
 | verse_line2  = श्रुत्वा तदा पर्यतप्यत् पाण्डवाः कृष्णदेवताः ।
 }}
@@ Line 34,651: / Line 38,484: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = औं ॥ अथाखिलानां पृथिवीपतीनामाचार्यमग्र्यं रथिनां सुविद्यम् ।
+| verse_lines  = औं ॥ अथाखिलानां पृथिवीपतीनामाचार्यमग्र्यं रथिनां सुविद्यम् ।;रामस्य विश्वाधिपतेः सुशिष्यं चक्रे चमूपं धृतराष्ट्रपुत्रः ॥ १॥
 | verse_line2  = रामस्य विश्वाधिपतेः सुशिष्यं चक्रे चमूपं धृतराष्ट्रपुत्रः ॥ १॥
 }}
@@ Line 34,660: / Line 38,494: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णोऽपि भीष्मानुमतो धनुष्मान् युद्धोद्यतोऽभूत् तदसत्कृतः पुरा ।
+| verse_lines  = कर्णोऽपि भीष्मानुमतो धनुष्मान् युद्धोद्यतोऽभूत् तदसत्कृतः पुरा ।;तस्मिन् स्थितेऽनात्तधनुस्तदैव(अनात्तधनुस्तथैव) रथं समास्थाय गुरुं समन्वयात् ॥ २॥
 | verse_line2  = तस्मिन् स्थितेऽनात्तधनुस्तदैव(अनात्तधनुस्तथैव) रथं समास्थाय गुरुं समन्वयात् ॥ २॥
 }}
@@ Line 34,669: / Line 38,504: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणो वृतो धार्तराष्ट्रेण धर्मसुतग्रहे तेन कृते प्रतिश्रवे ।
+| verse_lines  = द्रोणो वृतो धार्तराष्ट्रेण धर्मसुतग्रहे तेन कृते प्रतिश्रवे ।;ज्ञात्वा यत्ताः पाण्डवास्तं समीयुर्युद्धाय तत्राभवदुग्रयुद्धम् ॥ ३॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वा यत्ताः पाण्डवास्तं समीयुर्युद्धाय तत्राभवदुग्रयुद्धम् ॥ ३॥
 }}
@@ Line 34,678: / Line 38,514: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पतत्रिभिस्तत्र दुधाव शात्रवान् द्रोणो धनुर्मण्डलमन्त्रनिस्सृतैः ।
+| verse_lines  = पतत्रिभिस्तत्र दुधाव शात्रवान् द्रोणो धनुर्मण्डलमन्त्रनिस्सृतैः ।;तमाससादाऽशु वृकोदरो नदंस्तमासदन्(नदन् समासदन्) द्रौणिकृपौ च मद्रराट् ॥ ४॥
 | verse_line2  = तमाससादाऽशु वृकोदरो नदंस्तमासदन्(नदन् समासदन्) द्रौणिकृपौ च मद्रराट् ॥ ४॥
 }}
@@ Line 34,687: / Line 38,524: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तान् विधूयाभ्यपतद् रणेऽग्रणीर्द्रोणं तमन्वार्जुनिरभ्ययात् परान् ।
+| verse_lines  = स तान् विधूयाभ्यपतद् रणेऽग्रणीर्द्रोणं तमन्वार्जुनिरभ्ययात् परान् ।;ववार तं मद्रपतिस्तयोरभूद् रणो महांस्तत्र गदां समाददे ।;शल्योऽथ भीमोऽभिययौ गदाधरस्तमेतयोरत्र(गदाधरः समेतयोः) बभूव सङ्गरः ॥ ५॥
 | verse_line2  = ववार तं मद्रपतिस्तयोरभूद् रणो महांस्तत्र गदां समाददे ।
 }}
@@ Line 34,696: / Line 38,534: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उभावजेयौ गदिनामनुत्तमावतुल्यवीर्यौ प्रवरौ बलीयसाम् ।
+| verse_lines  = उभावजेयौ गदिनामनुत्तमावतुल्यवीर्यौ प्रवरौ बलीयसाम् ।;विचेरतुश्चित्रतमं प्रपश्यतां मनोहरं तावभिनर्दमानौ ।;गदाप्रपाताङ्कितवज्रगात्रौ ददर्श लोकोऽखिल एव तौ रणे ॥ ६॥
 | verse_line2  = विचेरतुश्चित्रतमं प्रपश्यतां मनोहरं तावभिनर्दमानौ ।
 }}
@@ Line 34,705: / Line 38,544: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गदाभिघातेन वृकोदरस्य विचेतनः प्रापतदत्र मद्रराट् ।
+| verse_lines  = गदाभिघातेन वृकोदरस्य विचेतनः प्रापतदत्र मद्रराट् ।;भीमोऽपि कोपात् प्रचलत्पदः क्षितौ निधाय जानुं सहसोत्थितः क्षणात् ॥ ७॥
 | verse_line2  = भीमोऽपि कोपात् प्रचलत्पदः क्षितौ निधाय जानुं सहसोत्थितः क्षणात् ॥ ७॥
 }}
@@ Line 34,714: / Line 38,554: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विचेतनं पतितं मद्रराजं विलोक्य भीमं च तमाह्वयन्तम् ।
+| verse_lines  = विचेतनं पतितं मद्रराजं विलोक्य भीमं च तमाह्वयन्तम् ।;रथं समारोप्य जनस्य पश्यतः पुरश्च भीमस्य कृपोऽपजग्मिवान् ॥ ८॥
 | verse_line2  = रथं समारोप्य जनस्य पश्यतः पुरश्च भीमस्य कृपोऽपजग्मिवान् ॥ ८॥
 }}
@@ Line 34,723: / Line 38,564: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विजित्य मद्राधिपमोजसाऽरिहा नदन् रथं प्राप्य निजं स मारुतिः ।
+| verse_lines  = विजित्य मद्राधिपमोजसाऽरिहा नदन् रथं प्राप्य निजं स मारुतिः ।;व्यद्रावयद् बाणगणैः परेषामनीकिनीं द्रोणसमक्षमेव ॥ ९॥
 | verse_line2  = व्यद्रावयद् बाणगणैः परेषामनीकिनीं द्रोणसमक्षमेव ॥ ९॥
 }}
@@ Line 34,732: / Line 38,574: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्रावयत्याशु कुरून् वृकोदरे विधूय सौभद्रमुखान् ससात्यकीन् ।
+| verse_lines  = विद्रावयत्याशु कुरून् वृकोदरे विधूय सौभद्रमुखान् ससात्यकीन् ।;द्रोणोऽभिपेदे नृपतिं गृहीतुं तमाससादाऽशु धनञ्जयो रथी ॥ १०॥
 | verse_line2  = द्रोणोऽभिपेदे नृपतिं गृहीतुं तमाससादाऽशु धनञ्जयो रथी ॥ १०॥
 }}
@@ Line 34,741: / Line 38,584: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स वासुदेवप्रयते रथे स्थितः शरैः शरीरान्तकरैः समन्ततः ।
+| verse_lines  = स वासुदेवप्रयते रथे स्थितः शरैः शरीरान्तकरैः समन्ततः ।;निहत्य नागाश्वरथान् प्रवर्तयन्नदृश्यताऽश्वेव च शोणितापगाः ॥ ११॥
 | verse_line2  = निहत्य नागाश्वरथान् प्रवर्तयन्नदृश्यताऽश्वेव च शोणितापगाः ॥ ११॥
 }}
@@ Line 34,750: / Line 38,594: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहन्यमानासु किरीटिना चमूष्वारक्षिते धर्मसुते तथाऽपदः ।
+| verse_lines  = निहन्यमानासु किरीटिना चमूष्वारक्षिते धर्मसुते तथाऽपदः ।;चमूं च भीमार्जुनबाणभग्नां द्रोणोऽपहृत्यापययौ निशागमे ॥ १२॥
 | verse_line2  = चमूं च भीमार्जुनबाणभग्नां द्रोणोऽपहृत्यापययौ निशागमे ॥ १२॥
 }}
@@ Line 34,759: / Line 38,604: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स धार्तराष्ट्रेण युधिष्ठिराग्रहात् संश्रावितः क्रूरवचो निशायाम् ।
+| verse_lines  = स धार्तराष्ट्रेण युधिष्ठिराग्रहात् संश्रावितः क्रूरवचो निशायाम् ।;जगाद दूरं समराद् विनीयतां पार्थस्ततो धर्मसुतं ग्रहीष्ये ॥ १३॥
 | verse_line2  = जगाद दूरं समराद् विनीयतां पार्थस्ततो धर्मसुतं ग्रहीष्ये ॥ १३॥
 }}
@@ Line 34,768: / Line 38,614: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः सुशर्मा सहितो महारथैः संशप्तकैर्दूरतरं प्रणेतुम् ।
+| verse_lines  = ततः सुशर्मा सहितो महारथैः संशप्तकैर्दूरतरं प्रणेतुम् ।;युद्धाय भीमानुजमाशु क्लृप्तो दुर्योधनेनोमिति सोऽप्यवादीत् ॥ १४॥
 | verse_line2  = युद्धाय भीमानुजमाशु क्लृप्तो दुर्योधनेनोमिति सोऽप्यवादीत् ॥ १४॥
 }}
@@ Line 34,777: / Line 38,624: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समाह्वयामासुरथार्जुनं ते प्रातर्हुताशस्य दिशं रणाय ।
+| verse_lines  = समाह्वयामासुरथार्जुनं ते प्रातर्हुताशस्य दिशं रणाय ।;अयोधयत् तान् स च तत्र गत्वा भीमो गजानीकमथात्र चावधीत् ॥ १५॥
 | verse_line2  = अयोधयत् तान् स च तत्र गत्वा भीमो गजानीकमथात्र चावधीत् ॥ १५॥
 }}
@@ Line 34,786: / Line 38,634: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहन्यमानेषु गजेषु (सङ्घशो)सर्वशो विद्राप्यमाणेष्वखिलेषु राजसु ।
+| verse_lines  = निहन्यमानेषु गजेषु (सङ्घशो)सर्वशो विद्राप्यमाणेष्वखिलेषु राजसु ।;प्राग्ज्योतिषो धार्तराष्ट्रार्थितस्तं समासदत् सुप्रतीकेन धन्वी ॥ १६॥
 | verse_line2  = प्राग्ज्योतिषो धार्तराष्ट्रार्थितस्तं समासदत् सुप्रतीकेन धन्वी ॥ १६॥
 }}
@@ Line 34,795: / Line 38,644: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विभीषिताः सुप्रतीकेन भीमहया न तस्थुस्तदनु स्म सात्यकिः ।
+| verse_lines  = विभीषिताः सुप्रतीकेन भीमहया न तस्थुस्तदनु स्म सात्यकिः ।;सौभद्रमुख्याश्च गजं तमभ्ययुश्चिक्षेप तेषां स रथानथाम्बरे ॥ १७॥
 | verse_line2  = सौभद्रमुख्याश्च गजं तमभ्ययुश्चिक्षेप तेषां स रथानथाम्बरे ॥ १७॥
 }}
@@ Line 34,804: / Line 38,654: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शैनेयपूर्वेषु रथोज्झितेषु भूमाववप्लुत्य कथञ्चिदेव ।
+| verse_lines  = शैनेयपूर्वेषु रथोज्झितेषु भूमाववप्लुत्य कथञ्चिदेव ।;स्थितेषु भीमे च विभीषिताश्वान् संयम्य युद्ध्यत्यपि कृष्ण ऐक्षत् ॥ १८॥
 | verse_line2  = स्थितेषु भीमे च विभीषिताश्वान् संयम्य युद्ध्यत्यपि कृष्ण ऐक्षत् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 34,813: / Line 38,664: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सङ्क्लेशितो वैष्णवास्त्रं (विमुञ्चेत्) प्रमुञ्चेत् प्राग्ज्योतिषो भीमसेने ततोऽहम् ।
+| verse_lines  = सङ्क्लेशितो वैष्णवास्त्रं (विमुञ्चेत्) प्रमुञ्चेत् प्राग्ज्योतिषो भीमसेने ततोऽहम् ।;याम्यार्जुनेनैव तदस्त्रमात्मनः स्वीकर्तुमन्येन वरादधार्यम् ॥ १९॥
 | verse_line2  = याम्यार्जुनेनैव तदस्त्रमात्मनः स्वीकर्तुमन्येन वरादधार्यम् ॥ १९॥
 }}
@@ Line 34,822: / Line 38,674: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति स्म सञ्चिन्त्य सहार्जुनेन तत्राऽययावथ पार्थं त्रिगर्ताः ।
+| verse_lines  = इति स्म सञ्चिन्त्य सहार्जुनेन तत्राऽययावथ पार्थं त्रिगर्ताः ।;न्यवारयंस्त्वाष्ट्रमस्त्रं स तेषु व्यवासृजन्मोहनायाऽशु वीरः ॥ २०॥
 | verse_line2  = न्यवारयंस्त्वाष्ट्रमस्त्रं स तेषु व्यवासृजन्मोहनायाऽशु वीरः ॥ २०॥
 }}
@@ Line 34,831: / Line 38,684: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदस्त्रवीर्येण विमोहितास्ते परस्परं कृष्णपार्थाविति स्म ।
+| verse_lines  = तदस्त्रवीर्येण विमोहितास्ते परस्परं कृष्णपार्थाविति स्म ।;जघ्नुस्तदा वासविस्तान् विसृज्य प्राग्ज्योतिषं हन्तुमिहाभ्यगाद् द्रुतम् ॥ २१॥
 | verse_line2  = जघ्नुस्तदा वासविस्तान् विसृज्य प्राग्ज्योतिषं हन्तुमिहाभ्यगाद् द्रुतम् ॥ २१॥
 }}
@@ Line 34,840: / Line 38,694: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विसृज्यं भीमं स च पार्थमेव ययौ गजस्कन्धगतो गजं तम् ।
+| verse_lines  = विसृज्यं भीमं स च पार्थमेव ययौ गजस्कन्धगतो गजं तम् ।;सञ्चोदयामास (सम्बोधयामास, प्रचोदयामास) रथाय तस्य चक्रेऽपसव्यं हरिरेनमाशु ॥ २२॥
 | verse_line2  = सञ्चोदयामास (सम्बोधयामास, प्रचोदयामास) रथाय तस्य चक्रेऽपसव्यं हरिरेनमाशु ॥ २२॥
 }}
@@ Line 34,849: / Line 38,704: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मनोजवेनैव रथे परेण(वरेण) सम्भ्राम्यमाणे नतु तं गजः सः ।
+| verse_lines  = मनोजवेनैव रथे परेण(वरेण) सम्भ्राम्यमाणे नतु तं गजः सः ।;प्राप्तुं शशाकाथ शरैः सुतीक्ष्णैरभ्यर्दयामास नृपं स वासविः ॥ २३॥
 | verse_line2  = प्राप्तुं शशाकाथ शरैः सुतीक्ष्णैरभ्यर्दयामास नृपं स वासविः ॥ २३॥
 }}
@@ Line 34,858: / Line 38,714: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्रैश्च शस्त्रैः सुचिरं नृवीरावयुद्ध्यतां तौ बलिनां प्रबर्हौ ।
+| verse_lines  = अस्त्रैश्च शस्त्रैः सुचिरं नृवीरावयुद्ध्यतां तौ बलिनां प्रबर्हौ ।;अथो चकर्तास्य धनुः स पार्थः स वैष्णवास्त्रं च तदाऽङ्कुशेऽकरोत् ॥ २४॥
 | verse_line2  = अथो चकर्तास्य धनुः स पार्थः स वैष्णवास्त्रं च तदाऽङ्कुशेऽकरोत् ॥ २४॥
 }}
@@ Line 34,867: / Line 38,724: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन्नस्त्रे तेन तदा प्रमुक्ते(प्रयुक्ते, प्रदत्ते) दधार तद् वासुदेवोऽमितौजाः ।
+| verse_lines  = तस्मिन्नस्त्रे तेन तदा प्रमुक्ते(प्रयुक्ते, प्रदत्ते) दधार तद् वासुदेवोऽमितौजाः ।;तदंसदेशस्य तु वैजयन्ती बभूव मालाऽखिललोकभर्तुः ॥ २५॥
 | verse_line2  = तदंसदेशस्य तु वैजयन्ती बभूव मालाऽखिललोकभर्तुः ॥ २५॥
 }}
@@ Line 34,876: / Line 38,734: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैव तद् धारितमच्युतेन पार्थः किमर्थं विधृतं त्वयेति ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वैव तद् धारितमच्युतेन पार्थः किमर्थं विधृतं त्वयेति ।;ऊचे तमाहाऽशु जगन्निवासो मयाऽखिलं धार्यते सर्वदैव ॥ २६॥
 | verse_line2  = ऊचे तमाहाऽशु जगन्निवासो मयाऽखिलं धार्यते सर्वदैव ॥ २६॥
 }}
@@ Line 34,885: / Line 38,744: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न मादृशोऽन्योऽस्ति कुतः परो मत् सोऽहं चतुर्धा जगतो हिताय ।
+| verse_lines  = न मादृशोऽन्योऽस्ति कुतः परो मत् सोऽहं चतुर्धा जगतो हिताय ।;स्थितोऽस्मि मोक्षप्रलयस्थितीनां सृष्टेश्च कर्ता क्रमशः स्वमूर्तिभिः ।;स वासुदेवादिचतुःस्वरूपः स्थितोऽनिरुद्धो हृदि चाखिलस्य ॥ २७॥
 | verse_line2  = स्थितोऽस्मि मोक्षप्रलयस्थितीनां सृष्टेश्च कर्ता क्रमशः स्वमूर्तिभिः ।
 }}
@@ Line 34,894: / Line 38,754: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स एव च क्रोडतनुः पुराऽहं भूमिप्रियार्थं नरकाय चादाम् ।
+| verse_lines  = स एव च क्रोडतनुः पुराऽहं भूमिप्रियार्थं नरकाय चादाम् ।;अस्त्रं मदीयं वरमस्य चादामवध्यतां यावदस्त्रं ससूनोः(स्वसूनोः, अस्त्रं च सूनोः) ॥ २८॥
 | verse_line2  = अस्त्रं मदीयं वरमस्य चादामवध्यतां यावदस्त्रं ससूनोः(स्वसूनोः, अस्त्रं च सूनोः) ॥ २८॥
 }}
@@ Line 34,903: / Line 38,764: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्रस्य चान्यो नतु कश्चिदस्ति योऽवध्य एतस्य कुतश्च मत्तः ।
+| verse_lines  = अस्त्रस्य चान्यो नतु कश्चिदस्ति योऽवध्य एतस्य कुतश्च मत्तः ।;इति स्म तेनैव मया धृतं तदस्त्रं तदेनं जहि चास्त्रहीनम् ॥ २९॥
 | verse_line2  = इति स्म तेनैव मया धृतं तदस्त्रं तदेनं जहि चास्त्रहीनम् ॥ २९॥
 }}
@@ Line 34,912: / Line 38,774: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तमाकर्ण्य स केशवेन सम्मन्त्र्य बाणं हृदये मुमोच ।
+| verse_lines  = इत्युक्तमाकर्ण्य स केशवेन सम्मन्त्र्य बाणं हृदये मुमोच ।;प्राग्ज्योतिषस्यापरमुत्तमं शरं गजेन्द्रकुम्भस्थल आश्वमज्जयत् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = प्राग्ज्योतिषस्यापरमुत्तमं शरं गजेन्द्रकुम्भस्थल आश्वमज्जयत् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 34,921: / Line 38,784: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उभौ च तौ पेततुरद्रिसन्निभौ महेन्द्रवज्राभिहताविवाऽशु ।
+| verse_lines  = उभौ च तौ पेततुरद्रिसन्निभौ महेन्द्रवज्राभिहताविवाऽशु ।;निहत्य तौ वासविरुग्रपौरुषो मुमोद साधु स्वजनाभिपूजितः ॥ ३१॥
 | verse_line2  = निहत्य तौ वासविरुग्रपौरुषो मुमोद साधु स्वजनाभिपूजितः ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 34,930: / Line 38,794: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाचलं वृषकं चैव हत्वा कनीयसौ शकुनेस्तं च बाणैः ।
+| verse_lines  = अथाचलं वृषकं चैव हत्वा कनीयसौ शकुनेस्तं च बाणैः ।;विव्याध मायामसृजत् स तां च विज्ञानास्त्रेणाऽशु नाशाय चक्रे ॥ ३२॥
 | verse_line2  = विव्याध मायामसृजत् स तां च विज्ञानास्त्रेणाऽशु नाशाय चक्रे ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 34,939: / Line 38,804: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स नष्टमायः प्राद्रवत् पापकर्मा ततः पार्थः शरपूगैश्चमूं ताम् ।
+| verse_lines  = स नष्टमायः प्राद्रवत् पापकर्मा ततः पार्थः शरपूगैश्चमूं ताम् ।;विद्रावयामास तदा गुरोः सुतो माहिष्मतीपतिमाजौ जघान ॥ ३३॥
 | verse_line2  = विद्रावयामास तदा गुरोः सुतो माहिष्मतीपतिमाजौ जघान ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 34,948: / Line 38,814: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा भीमस्तस्य निहत्य वाहान् व्यद्रावयद् धार्तराष्ट्रीं चमूं च ।
+| verse_lines  = तदा भीमस्तस्य निहत्य वाहान् व्यद्रावयद् धार्तराष्ट्रीं चमूं च ।;भीमार्जुनाभ्यां हन्यमानां चमूं तां दृष्ट्वा द्रोणः क्षिप्रमपाजहार ॥ ३४॥
 | verse_line2  = भीमार्जुनाभ्यां हन्यमानां चमूं तां दृष्ट्वा द्रोणः क्षिप्रमपाजहार ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 34,957: / Line 38,824: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राग्ज्योतिषे निहतेऽथाग्रहाच्च युधिष्ठिरस्यातिविषण्णरूपः ।
+| verse_lines  = प्राग्ज्योतिषे निहतेऽथाग्रहाच्च युधिष्ठिरस्यातिविषण्णरूपः ।;दुर्योधनोऽश्रावयद् दीनवाक्यान्यत्र द्रोणं सोऽपि नृपं जगाद ॥ ३५॥
 | verse_line2  = दुर्योधनोऽश्रावयद् दीनवाक्यान्यत्र द्रोणं सोऽपि नृपं जगाद ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 34,966: / Line 38,834: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थे गते श्वो नृपतिं ग्रहीष्ये निहन्मि वा तत्सदृशं तदीयम् ।
+| verse_lines  = पार्थे गते श्वो नृपतिं ग्रहीष्ये निहन्मि वा तत्सदृशं तदीयम् ।;इति प्रतिज्ञां स विधाय भूयः प्रातर्ययौ युद्धमाकाङ्क्षमाणः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = इति प्रतिज्ञां स विधाय भूयः प्रातर्ययौ युद्धमाकाङ्क्षमाणः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 34,975: / Line 38,844: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पद्मव्यूहं व्यूह्य परैरभेद्यं वराद् विष्णोस्तस्य मन्त्रं ह्यजप्त्वा(जपित्वा) ।
+| verse_lines  = पद्मव्यूहं व्यूह्य परैरभेद्यं वराद् विष्णोस्तस्य मन्त्रं ह्यजप्त्वा(जपित्वा) ।;पार्थाश्च तं प्रापुर्ऋतेऽर्जुनेन संशप्तकैर्युयुधे सोऽपि वीरः ॥ ३७॥
 | verse_line2  = पार्थाश्च तं प्रापुर्ऋतेऽर्जुनेन संशप्तकैर्युयुधे सोऽपि वीरः ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 34,984: / Line 38,854: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्था व्यूहं तु तं प्राप्य नाशकन् भेत्तुमुद्यताः ।
+| verse_lines  = पार्था व्यूहं तु तं प्राप्य नाशकन् भेत्तुमुद्यताः ।;जानंश्च प्रतिभायोगात् काम्यं नैवाजपन्मनुम् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = जानंश्च प्रतिभायोगात् काम्यं नैवाजपन्मनुम् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 34,993: / Line 38,864: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमो युधिष्ठिरस्तत्र तज्ज्ञं सौभद्रमब्रवीत् ।
+| verse_lines  = भीमो युधिष्ठिरस्तत्र तज्ज्ञं सौभद्रमब्रवीत् ।;भिन्धि व्यूहमिमं तात वयं त्वामनुयामहे ॥ ३९॥
 | verse_line2  = भिन्धि व्यूहमिमं तात वयं त्वामनुयामहे ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 35,002: / Line 38,874: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स एवमुक्तो रथिनां प्रबर्हो विवेश भित्त्वा द्विषतां चमूं ताम् ।
+| verse_lines  = स एवमुक्तो रथिनां प्रबर्हो विवेश भित्त्वा द्विषतां चमूं ताम् ।;अन्वेव तं वायुसुतादयश्च विविक्षवः सैन्धवेनैव रुद्धाः ॥ ४०॥
 | verse_line2  = अन्वेव तं वायुसुतादयश्च विविक्षवः सैन्धवेनैव रुद्धाः ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 35,011: / Line 38,884: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वरेण रुद्रस्य निरुद्ध्यमानो जयद्रथेनात्र वृकोदरस्तु ।
+| verse_lines  = वरेण रुद्रस्य निरुद्ध्यमानो जयद्रथेनात्र वृकोदरस्तु ।;विष्णोरभीष्टं वधमार्जुनेस्तदा विज्ञाय शक्तोऽपि नचात्यवर्तत ॥ ४१॥
 | verse_line2  = विष्णोरभीष्टं वधमार्जुनेस्तदा विज्ञाय शक्तोऽपि नचात्यवर्तत ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 35,020: / Line 38,894: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जयद्रथस्थेन वृषध्वजेन प्रयुद्ध्यमानेषु वृकोदरादिषु ।
+| verse_lines  = जयद्रथस्थेन वृषध्वजेन प्रयुद्ध्यमानेषु वृकोदरादिषु ।;प्रविश्य वीरः स धनञ्जयात्मजो विलोलयामास परोरुसेनाम् ॥ ४२॥
 | verse_line2  = प्रविश्य वीरः स धनञ्जयात्मजो विलोलयामास परोरुसेनाम् ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 35,029: / Line 38,904: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स द्रोणदुर्योधनकर्णशल्यैर्द्रोण्यग्रणीभिः कृतवर्मयुक्तैः ।
+| verse_lines  = स द्रोणदुर्योधनकर्णशल्यैर्द्रोण्यग्रणीभिः कृतवर्मयुक्तैः ।;रुद्धश्चचारारिबलेष्वभीतः शिरांसि कृन्तंस्तदनुव्रतानाम् ॥ ४३॥
 | verse_line2  = रुद्धश्चचारारिबलेष्वभीतः शिरांसि कृन्तंस्तदनुव्रतानाम् ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 35,038: / Line 38,914: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स लक्षणं राजसुतं प्रसह्य(प्रगृह्य) पितुः समीपेऽनयदाशु मृत्यवे ।
+| verse_lines  = स लक्षणं राजसुतं प्रसह्य(प्रगृह्य) पितुः समीपेऽनयदाशु मृत्यवे ।;बृहद्बलं चोत्तमवीर्यकर्मा वरं रथानामयुतं च पत्रिभिः ॥ ४४॥
 | verse_line2  = बृहद्बलं चोत्तमवीर्यकर्मा वरं रथानामयुतं च पत्रिभिः ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 35,047: / Line 38,924: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणादयस्तं हरिकोपभीताः प्रत्यक्षतो हन्तुमशक्नुवन्तः ।
+| verse_lines  = द्रोणादयस्तं हरिकोपभीताः प्रत्यक्षतो हन्तुमशक्नुवन्तः ।;सम्मन्त्र्य कर्णं पुरतो निधाय चक्रुर्विचापाश्वरथं क्षणेन ॥ ४५॥
 | verse_line2  = सम्मन्त्र्य कर्णं पुरतो निधाय चक्रुर्विचापाश्वरथं क्षणेन ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 35,056: / Line 38,934: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णो धनुस्तस्य कृपश्च सारथिं द्रोणो हयानाशु विधूय सायकैः ।
+| verse_lines  = कर्णो धनुस्तस्य कृपश्च सारथिं द्रोणो हयानाशु विधूय सायकैः ।;सञ्चर्मखड्गं रथचक्रमस्य प्रणुद्य हस्तस्थितमेव तस्थुः(चक्रुः) ॥ ४६॥
 | verse_line2  = सञ्चर्मखड्गं रथचक्रमस्य प्रणुद्य हस्तस्थितमेव तस्थुः(चक्रुः) ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 35,065: / Line 38,944: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीतेषु कृष्णादथ तद्वधाय तेष्वाससादाऽशु गदायुधं गदी ।
+| verse_lines  = भीतेषु कृष्णादथ तद्वधाय तेष्वाससादाऽशु गदायुधं गदी ।;दौःशासनिस्तौ युगपच्च मम्रतुर्गदाभिघातेन मिथोऽतिपौरुषौ ॥ ४७॥
 | verse_line2  = दौःशासनिस्तौ युगपच्च मम्रतुर्गदाभिघातेन मिथोऽतिपौरुषौ ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 35,074: / Line 38,954: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् हते शत्रुरवं निशम्य हर्षोद्भवं मारुतिरुग्रविक्रमः ।
+| verse_lines  = तस्मिन् हते शत्रुरवं निशम्य हर्षोद्भवं मारुतिरुग्रविक्रमः ।;विजित्य सर्वानपि सैन्धवादीन् युधिष्ठिरस्यानुमते न्यषीदत् ॥ ४८॥
 | verse_line2  = विजित्य सर्वानपि सैन्धवादीन् युधिष्ठिरस्यानुमते न्यषीदत् ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 35,083: / Line 38,964: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यासस्तदा तानमितात्मवैभवो युधिष्ठिरादीन् ग्लपितानबोधयत् ।
+| verse_lines  = व्यासस्तदा तानमितात्मवैभवो युधिष्ठिरादीन् ग्लपितानबोधयत् ।;विजित्य संशप्तकपूगमुग्रो निशागमे वासविराप साच्युतः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = विजित्य संशप्तकपूगमुग्रो निशागमे वासविराप साच्युतः ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 35,092: / Line 38,974: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निशम्य पुत्रस्य वधं भृशार्तः प्रतिश्रवं सोऽथ चकार वीरः ।
+| verse_lines  = निशम्य पुत्रस्य वधं भृशार्तः प्रतिश्रवं सोऽथ चकार वीरः ।;जयद्रथस्यैव वधे निशायां स्वप्नेऽनयत् तं गिरिशान्तिकं हरिः ॥ ५०॥
 | verse_line2  = जयद्रथस्यैव वधे निशायां स्वप्नेऽनयत् तं गिरिशान्तिकं हरिः ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 35,101: / Line 38,984: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयमेवाखिलजगद्रक्षाद्यमितशक्तिमान् ।
+| verse_lines  = स्वयमेवाखिलजगद्रक्षाद्यमितशक्तिमान् ।;अप्यच्युतो गुरुद्वारा प्रसादकृदहं त्विति ॥ ५१॥
 | verse_line2  = अप्यच्युतो गुरुद्वारा प्रसादकृदहं त्विति ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 35,110: / Line 38,994: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञापयन् फल्गुनस्यास्त्रगुरुं गिरिशमञ्जसा ।
+| verse_lines  = ज्ञापयन् फल्गुनस्यास्त्रगुरुं गिरिशमञ्जसा ।;प्रापयित्वैनमेवैतत्प्रसादादस्त्रमुल्बणम् ।;चक्रे तदर्थमेवास्य रक्षां चक्रे तदात्मिकाम् ॥ ५२॥
 | verse_line2  = प्रापयित्वैनमेवैतत्प्रसादादस्त्रमुल्बणम् ।
 }}
@@ Line 35,119: / Line 39,004: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सान्त्वयित्वा सुभद्रां च गत्वोपप्लाव्यमच्युतः ।
+| verse_lines  = सान्त्वयित्वा सुभद्रां च गत्वोपप्लाव्यमच्युतः ।;योजयित्वा रथं प्रातः सोऽर्जुनो युद्धमभ्ययात् ॥ ५३॥
 | verse_line2  = योजयित्वा रथं प्रातः सोऽर्जुनो युद्धमभ्ययात् ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 35,128: / Line 39,014: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा प्रतिज्ञां पुरुहूतसूनोर्दुर्योधनेनार्थितः सिन्धुराजम् ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा प्रतिज्ञां पुरुहूतसूनोर्दुर्योधनेनार्थितः सिन्धुराजम् ।;त्रातास्म्यहं सर्वथेति प्रतिज्ञां कृत्वा द्रोणो व्यूहमभेद्यमातनोत् ॥ ५४॥
 | verse_line2  = त्रातास्म्यहं सर्वथेति प्रतिज्ञां कृत्वा द्रोणो व्यूहमभेद्यमातनोत् ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 35,137: / Line 39,024: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स दिव्यमग्र्यं शकटाब्जचक्रं कृत्वा स्वयं व्यूहमुखे व्यवस्थितः ।
+| verse_lines  = स दिव्यमग्र्यं शकटाब्जचक्रं कृत्वा स्वयं व्यूहमुखे व्यवस्थितः ।;पृष्ठे कर्णद्रौणिकृपैः सशल्यैर्जयद्रथं गुप्तमधात् परैश्च ॥ ५५॥
 | verse_line2  = पृष्ठे कर्णद्रौणिकृपैः सशल्यैर्जयद्रथं गुप्तमधात् परैश्च ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 35,146: / Line 39,034: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथार्जुनो दिव्यरथोपरिस्थितः सुरक्षितः(संरक्षितः) केशवेनाव्ययेन ।
+| verse_lines  = अथार्जुनो दिव्यरथोपरिस्थितः सुरक्षितः(संरक्षितः) केशवेनाव्ययेन ।;विजित्य दुर्मर्षणमग्रतोऽभ्ययाद्(दुर्मर्षणमग्रतो ययौ) द्रोणं सुधन्वा गुरुमुग्रपौरुषः ॥ ५६॥
 | verse_line2  = विजित्य दुर्मर्षणमग्रतोऽभ्ययाद्(दुर्मर्षणमग्रतो ययौ) द्रोणं सुधन्वा गुरुमुग्रपौरुषः ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 35,155: / Line 39,044: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रदक्षिणीकृत्य तमाश्वगात् ततः कालात्ययं त्वेव विशङ्कमानः ।
+| verse_lines  = प्रदक्षिणीकृत्य तमाश्वगात् ततः कालात्ययं त्वेव विशङ्कमानः ।;रथं मनोवेगमथानयद्धरिर्यथा शराः पेतुरमुष्य पृष्ठतः ॥ ५७॥
 | verse_line2  = रथं मनोवेगमथानयद्धरिर्यथा शराः पेतुरमुष्य पृष्ठतः ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 35,164: / Line 39,054: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विजित्य हार्दिक्यमथाप्रयत्नः स इन्द्रसूनुः प्रविवेश तद् बलम् ।
+| verse_lines  = विजित्य हार्दिक्यमथाप्रयत्नः स इन्द्रसूनुः प्रविवेश तद् बलम् ।;विलोलयामास च सायकोत्तमैर्यथा गजेन्द्रो नलिनीं बलोद्धतः ॥ ५८॥
 | verse_line2  = विलोलयामास च सायकोत्तमैर्यथा गजेन्द्रो नलिनीं बलोद्धतः ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 35,173: / Line 39,064: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स उच्चकाशेऽतिरथो रथोत्तमे सवासुदेवो हरिणा यथेन्द्रः ।
+| verse_lines  = स उच्चकाशेऽतिरथो रथोत्तमे सवासुदेवो हरिणा यथेन्द्रः ।;चकर्त चोग्रो द्विषतां शिरांसि शरैः शरीरान्तकरैः समन्ततः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = चकर्त चोग्रो द्विषतां शिरांसि शरैः शरीरान्तकरैः समन्ततः ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 35,182: / Line 39,074: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृढायुमच्युतायुं च हत्वा विन्दानुविन्दकौ ।
+| verse_lines  = दृढायुमच्युतायुं च हत्वा विन्दानुविन्दकौ ।;शराभ्यां प्रेषयामास(प्रापयामास) यमाय विजयो युधि ॥ ६०॥
 | verse_line2  = शराभ्यां प्रेषयामास(प्रापयामास) यमाय विजयो युधि ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 35,191: / Line 39,084: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुदक्षिणं च काम्बोजं(काम्भोजं) निहत्याम्बष्ठमेव च ।
+| verse_lines  = सुदक्षिणं च काम्बोजं(काम्भोजं) निहत्याम्बष्ठमेव च ।;श्रुतायुधं नदीजातं वरुणादाससाद ह ।;यस्यादाद् वरुणो दिव्याममोघां महतीं गदाम् ॥ ६१॥
 | verse_line2  = श्रुतायुधं नदीजातं वरुणादाससाद ह ।
 }}
@@ Line 35,200: / Line 39,094: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तु तेन शरैस्तीक्ष्णैरर्पितो विरथं क्षणात् ।
+| verse_lines  = स तु तेन शरैस्तीक्ष्णैरर्पितो विरथं क्षणात् ।;चकार पार्थस्य रथमारुह्यारिधराय ताम् ॥ ६२॥
 | verse_line2  = चकार पार्थस्य रथमारुह्यारिधराय ताम् ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 35,209: / Line 39,104: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गदां चिक्षेप सा तस्य वारुणेः शिर एव तु ।
+| verse_lines  = गदां चिक्षेप सा तस्य वारुणेः शिर एव तु ।;बिभेद(चिच्छेद) शतधा शीर्णमस्तिष्कः(शीर्णमस्तकः) सोऽपतद् भुवि ॥ ६३॥
 | verse_line2  = बिभेद(चिच्छेद) शतधा शीर्णमस्तिष्कः(शीर्णमस्तकः) सोऽपतद् भुवि ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 35,218: / Line 39,114: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयुद्ध्यन्तं स्वगदया यदि ताडयसि स्वयम् ।
+| verse_lines  = अयुद्ध्यन्तं स्वगदया यदि ताडयसि स्वयम् ।;तया विशीर्णमस्तिष्को मरिष्यसि न संशयः ।;अमोघा चान्यथा सेयं गदा तव भविष्यति ॥ ६४॥
 | verse_line2  = तया विशीर्णमस्तिष्को मरिष्यसि न संशयः ।
 }}
@@ Line 35,227: / Line 39,124: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यब्रवीत् तं वरुणः पुरा तेन स केशवे ।
+| verse_lines  = इत्यब्रवीत् तं वरुणः पुरा तेन स केशवे ।;अयुद्ध्यति गदाक्षेपात् तया शीर्णशिरा अभूत् ॥ ६५॥
 | verse_line2  = अयुद्ध्यति गदाक्षेपात् तया शीर्णशिरा अभूत् ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 35,236: / Line 39,134: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हतेषु वीरेषु निजेषु सङ्घशो विद्रावितेष्वालुलिते च सैन्ये ।
+| verse_lines  = हतेषु वीरेषु निजेषु सङ्घशो विद्रावितेष्वालुलिते च सैन्ये ।;दुर्योधनो द्रोणमुपेत्य दीनमुवाच(दीन उवाच) हा पार्थ उपेक्षितस्त्वया ॥ ६६॥
 | verse_line2  = दुर्योधनो द्रोणमुपेत्य दीनमुवाच(दीन उवाच) हा पार्थ उपेक्षितस्त्वया ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 35,245: / Line 39,144: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितेऽभेद्यममुष्य वर्म बद्ध्वा महामन्त्रबलात् स विप्रः ।
+| verse_lines  = इतीरितेऽभेद्यममुष्य वर्म बद्ध्वा महामन्त्रबलात् स विप्रः ।;जगाद येनैव बलेन पार्थैर्विरुद्ध्यसे तेन हि याहि फल्गुनम् ॥ ६७॥
 | verse_line2  = जगाद येनैव बलेन पार्थैर्विरुद्ध्यसे तेन हि याहि फल्गुनम् ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 35,254: / Line 39,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितो धार्तराष्ट्रः स चापमादाय सौवर्णरथोपरिस्थः ।
+| verse_lines  = इतीरितो धार्तराष्ट्रः स चापमादाय सौवर्णरथोपरिस्थः ।;जगाम पार्थं तमवारयच्च शरैरनेकैरनलप्रकाशैः ॥ ६८॥
 | verse_line2  = जगाम पार्थं तमवारयच्च शरैरनेकैरनलप्रकाशैः ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 35,263: / Line 39,164: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विव्याध पार्थोऽपि तमुग्रवेगैः शरैर्न ते तस्य च वर्मभेदम् (वर्मभेदनम्)।
+| verse_lines  = विव्याध पार्थोऽपि तमुग्रवेगैः शरैर्न ते तस्य च वर्मभेदम् (वर्मभेदनम्)।;चक्रुस्ततो वासविर्दिव्यमस्त्रं तद्वर्मभेदाय समाददे रुषा ॥ ६९॥
 | verse_line2  = चक्रुस्ततो वासविर्दिव्यमस्त्रं तद्वर्मभेदाय समाददे रुषा ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 35,272: / Line 39,174: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्धीयमानं तु गुरोः सुतस्तच्चिच्छेद पार्थोऽथ सुयोधनाश्वान् ।
+| verse_lines  = सन्धीयमानं तु गुरोः सुतस्तच्चिच्छेद पार्थोऽथ सुयोधनाश्वान् ।;हत्वा तलेऽविद्ध्यदथैनमुग्रैर्द्रौणिः शरैः पार्थमवारयद् युधि ॥ ७०॥
 | verse_line2  = हत्वा तलेऽविद्ध्यदथैनमुग्रैर्द्रौणिः शरैः पार्थमवारयद् युधि ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 35,281: / Line 39,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स द्रौणिकर्णप्रमुखैर्धनञ्जयो युयोध ते चैनमवारयञ्छरैः ।
+| verse_lines  = स द्रौणिकर्णप्रमुखैर्धनञ्जयो युयोध ते चैनमवारयञ्छरैः ।;बभूव युद्धं तदतुल्यमद्भुतं जयद्रथार्थेऽद्भुतवीर्यकर्मणाम् ॥ ७१॥
 | verse_line2  = बभूव युद्धं तदतुल्यमद्भुतं जयद्रथार्थेऽद्भुतवीर्यकर्मणाम् ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 35,290: / Line 39,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थे प्रविष्टे कुरुसैन्यमध्यं द्रोणोऽविशत् पाण्डवसैन्यमाशु ।
+| verse_lines  = पार्थे प्रविष्टे कुरुसैन्यमध्यं द्रोणोऽविशत् पाण्डवसैन्यमाशु ।;स तद्रथानीकमुदारवेगैः शरैर्विधूय न्यहनच्च वीरान् ॥ ७२॥
 | verse_line2  = स तद्रथानीकमुदारवेगैः शरैर्विधूय न्यहनच्च वीरान् ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 35,299: / Line 39,204: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स वीरवर्यः स्थविरोऽपि यूनां युवेव मध्ये प्रचचार धन्विनाम् ।
+| verse_lines  = स वीरवर्यः स्थविरोऽपि यूनां युवेव मध्ये प्रचचार धन्विनाम् ।;प्रपातयन् वीरशिरांसि बाणैर्युधिष्ठिरं चाऽसददुग्रवीर्यः ॥ ७३॥
 | verse_line2  = प्रपातयन् वीरशिरांसि बाणैर्युधिष्ठिरं चाऽसददुग्रवीर्यः ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 35,308: / Line 39,214: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नृपग्रहेच्छुं तमवेत्य सत्यजिन्न्यवारयद् द्रौपदिराशु वीर्यवान् ।
+| verse_lines  = नृपग्रहेच्छुं तमवेत्य सत्यजिन्न्यवारयद् द्रौपदिराशु वीर्यवान् ।;निवारितस्तेन शिरः शरेण चकर्त पाञ्चालसुतस्य विप्रः ॥ ७४॥
 | verse_line2  = निवारितस्तेन शिरः शरेण चकर्त पाञ्चालसुतस्य विप्रः ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 35,317: / Line 39,224: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहत्य तं वीरतमं रणोत्कटं युधिष्ठिरं बाणगणैः समर्दयत् ।
+| verse_lines  = निहत्य तं वीरतमं रणोत्कटं युधिष्ठिरं बाणगणैः समर्दयत् ।;स शक्तिस्तेन विधाय सङ्गरं निरायुधो व्यश्वरथः कृतः क्षणात् ॥ ७५॥
 | verse_line2  = स शक्तिस्तेन विधाय सङ्गरं निरायुधो व्यश्वरथः कृतः क्षणात् ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 35,326: / Line 39,234: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स ऊर्ध्वबाहुर्भुवि संस्थितोऽपि गृहीतुमाजौ गुरुणाऽभिपन्नः ।
+| verse_lines  = स ऊर्ध्वबाहुर्भुवि संस्थितोऽपि गृहीतुमाजौ गुरुणाऽभिपन्नः ।;माद्रीसुतस्यावरजस्य यानमारुह्य वेगादपजग्मिवांस्ततः ॥ ७६॥
 | verse_line2  = माद्रीसुतस्यावरजस्य यानमारुह्य वेगादपजग्मिवांस्ततः ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 35,335: / Line 39,244: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणं ततः शैशुपालिः सपुत्रो जारासन्धिः काशिराजः सशैव्यः ।
+| verse_lines  = द्रोणं ततः शैशुपालिः सपुत्रो जारासन्धिः काशिराजः सशैव्यः ।;समासदन् कैकयाश्चैव पञ्च समार्दयन् बाणगणैश्च सर्वशः ॥ ७७॥
 | verse_line2  = समासदन् कैकयाश्चैव पञ्च समार्दयन् बाणगणैश्च सर्वशः ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 35,344: / Line 39,254: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तान् क्रमेणैव निकृत्तकन्धराञ्छरोत्तमैस्तत्र विधाय विप्रः ।
+| verse_lines  = स तान् क्रमेणैव निकृत्तकन्धराञ्छरोत्तमैस्तत्र विधाय विप्रः ।;निनाय लोकं परमर्कमण्डलं व्रजन्ति निर्भिद्य यमूर्ध्वरेतसः ॥ ७८॥
 | verse_line2  = निनाय लोकं परमर्कमण्डलं व्रजन्ति निर्भिद्य यमूर्ध्वरेतसः ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 35,353: / Line 39,264: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विधूयमाने गुरुणोरुसैन्ये पृथासुतानां पृतनाः परेषाम् ।
+| verse_lines  = विधूयमाने गुरुणोरुसैन्ये पृथासुतानां पृतनाः परेषाम् ।;प्रायो रणे मारुतसूनुनैव हतप्रवीरा मृदिताः पराद्रवन् ॥ ७९॥
 | verse_line2  = प्रायो रणे मारुतसूनुनैव हतप्रवीरा मृदिताः पराद्रवन् ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 35,362: / Line 39,274: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अलम्बुसो नाम तदैव राक्षसः समासदन्मारुतिमुग्रपौरुषम् ।
+| verse_lines  = अलम्बुसो नाम तदैव राक्षसः समासदन्मारुतिमुग्रपौरुषम् ।;स पीडितस्तेन शरैः सुतेजनैः(सुतैजसैः) क्षणाददृश्यत्वमवाप मायया ॥ ८०॥
 | verse_line2  = स पीडितस्तेन शरैः सुतेजनैः(सुतैजसैः) क्षणाददृश्यत्वमवाप मायया ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 35,371: / Line 39,284: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽदृश्यरूपोऽनुचरानपीडयद् भीमस्य तद् वीक्ष्य चुकोप मारुतिः ।
+| verse_lines  = सोऽदृश्यरूपोऽनुचरानपीडयद् भीमस्य तद् वीक्ष्य चुकोप मारुतिः ।;अस्त्रज्ञतामात्मनिकेशवाज्ञया सन्दर्शयन्नागतधर्मसङ्कटः ॥ ८१॥
 | verse_line2  = अस्त्रज्ञतामात्मनिकेशवाज्ञया सन्दर्शयन्नागतधर्मसङ्कटः ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 35,380: / Line 39,294: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वाष्ट्रास्त्रमादत्त स काम्यकर्महीनोऽपि भीमस्तत उत्थिताः शराः ।
+| verse_lines  = त्वाष्ट्रास्त्रमादत्त स काम्यकर्महीनोऽपि भीमस्तत उत्थिताः शराः ।;ते बाणवर्यास्तददृश्यवेधिनो रक्षो विदार्याऽविविशुर्धरातलम् ॥ ८२॥
 | verse_line2  = ते बाणवर्यास्तददृश्यवेधिनो रक्षो विदार्याऽविविशुर्धरातलम् ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 35,389: / Line 39,304: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्धन्यमानं प्रविहाय भीममपाद्रवद् दूरतरं सुभीतम् ।
+| verse_lines  = तद्धन्यमानं प्रविहाय भीममपाद्रवद् दूरतरं सुभीतम् ।;ततस्तु भीमो द्विषतां वरूथिनीं विद्रावयामास शरैः सुमुक्तैः ॥ ८३॥
 | verse_line2  = ततस्तु भीमो द्विषतां वरूथिनीं विद्रावयामास शरैः सुमुक्तैः ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 35,398: / Line 39,314: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव कृष्णातनयाः समेता जघ्नुः शलं संयति सौमदत्तिम् ।
+| verse_lines  = तदैव कृष्णातनयाः समेता जघ्नुः शलं संयति सौमदत्तिम् ।;अलम्बुसं प्राप तदा घटोत्कचः परस्परं तौ रथिनावयुद्ध्यताम् ॥ ८४॥
 | verse_line2  = अलम्बुसं प्राप तदा घटोत्कचः परस्परं तौ रथिनावयुद्ध्यताम् ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 35,407: / Line 39,324: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = घटोत्कचस्तं विरथं विधाय खस्थं ख एवाभियुयोध संस्थितः ।
+| verse_lines  = घटोत्कचस्तं विरथं विधाय खस्थं ख एवाभियुयोध संस्थितः ।;ततस्तु तं भीमसुतो निगृह्य निपात्य भूमौ प्रददौ प्रहारम् ॥ ८५॥
 | verse_line2  = ततस्तु तं भीमसुतो निगृह्य निपात्य भूमौ प्रददौ प्रहारम् ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 35,416: / Line 39,334: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पदा शिरस्येव स पिष्टमस्तको ममार मध्ये पृथिवीपतीनाम् ।
+| verse_lines  = पदा शिरस्येव स पिष्टमस्तको ममार मध्ये पृथिवीपतीनाम् ।;तस्मिन् हते भैमसेनिः कुरूणां व्यद्रावयद् रथवृन्दं समन्तात् ॥ ८६॥
 | verse_line2  = तस्मिन् हते भैमसेनिः कुरूणां व्यद्रावयद् रथवृन्दं समन्तात् ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 35,425: / Line 39,344: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽऽसदत् कृतवर्मा रथेन सेनां पाण्डूनां शरवर्षं प्रमुञ्चन् ।
+| verse_lines  = तदाऽऽसदत् कृतवर्मा रथेन सेनां पाण्डूनां शरवर्षं प्रमुञ्चन् ।;ददौ वरं तस्य हि पूर्वमच्युतः प्रीतः स्तुत्या सर्वजयं मुहूर्ते ॥ ८७॥
 | verse_line2  = ददौ वरं तस्य हि पूर्वमच्युतः प्रीतः स्तुत्या सर्वजयं मुहूर्ते ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 35,434: / Line 39,354: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तेन पाञ्चालगणान् विजिग्ये यमौ च भीमस्य पुरोऽथ तं च ।
+| verse_lines  = स तेन पाञ्चालगणान् विजिग्ये यमौ च भीमस्य पुरोऽथ तं च ।;विव्याध बाणेन स वासुदेववरं विजानन् न तदा समभ्ययात् ॥ ८८॥
 | verse_line2  = विव्याध बाणेन स वासुदेववरं विजानन् न तदा समभ्ययात् ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 35,443: / Line 39,364: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विनैव वृष्णीन् विजये वरो यदमुष्य तेनास्य हयान् स सात्यकिः ।
+| verse_lines  = विनैव वृष्णीन् विजये वरो यदमुष्य तेनास्य हयान् स सात्यकिः ।;निहत्य बाणैरतुदत् स यानमन्यत् समास्थाय ततोऽपजग्मिवान् ॥ ८९॥
 | verse_line2  = निहत्य बाणैरतुदत् स यानमन्यत् समास्थाय ततोऽपजग्मिवान् ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 35,452: / Line 39,374: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा हरिः पाञ्चजन्यं सुघोषमापूरयामास जयेऽभियुद्ध्यति ।
+| verse_lines  = तदा हरिः पाञ्चजन्यं सुघोषमापूरयामास जयेऽभियुद्ध्यति ।;कर्णादिभिर्द्रौणिमुखै रिपूणां बलप्रहाणाय परः परेभ्यः ॥ ९०॥
 | verse_line2  = कर्णादिभिर्द्रौणिमुखै रिपूणां बलप्रहाणाय परः परेभ्यः ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 35,461: / Line 39,384: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पाञ्चजन्योऽच्युतवक्त्रवायुना भृशं सुपूर्णोदरनिस्सृतध्वनिः ।
+| verse_lines  = स पाञ्चजन्योऽच्युतवक्त्रवायुना भृशं सुपूर्णोदरनिस्सृतध्वनिः ।;जगद् विरिञ्चेशसुरेन्द्रपूर्वकं प्रकम्पयामास युगात्यये यथा ॥ ९१॥
 | verse_line2  = जगद् विरिञ्चेशसुरेन्द्रपूर्वकं प्रकम्पयामास युगात्यये यथा ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 35,470: / Line 39,394: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गाण्डीवघोषे च तदाऽभिभूते युधिष्ठिरो भीतभीतस्तदैत्य ।
+| verse_lines  = गाण्डीवघोषे च तदाऽभिभूते युधिष्ठिरो भीतभीतस्तदैत्य ।;शैनेयमूचे परसैन्यमग्ने पार्थे स्वयं युद्ध्यति केशवः स्म ॥ ९२॥
 | verse_line2  = शैनेयमूचे परसैन्यमग्ने पार्थे स्वयं युद्ध्यति केशवः स्म ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 35,479: / Line 39,404: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न श्रूयते गाण्डीवस्याद्य घोषः संश्रूयते पाञ्चजन्यस्य घोषः ।
+| verse_lines  = न श्रूयते गाण्डीवस्याद्य घोषः संश्रूयते पाञ्चजन्यस्य घोषः ।;तद् याहि जानीहि तमद्य पार्थं यदि स्म जीवत्यसहाय एषः ॥ ९३॥(हृषीकेशतीर्थीये तु `गाण्डीवस्य' इति पठ्यते ।;छन्दःस्वारस्यात् % `गाण्डिवस्य' इत्येव पाठः स्यादिति सम्भाव्यते -- इति ब. गोविन्दाचार्यः)
 | verse_line2  = तद् याहि जानीहि तमद्य पार्थं यदि स्म जीवत्यसहाय एषः ॥ ९३॥(हृषीकेशतीर्थीये तु `गाण्डीवस्य' इति पठ्यते ।
 }}
@@ Line 35,488: / Line 39,414: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः सात्यकिरत्र विप्रान् सम्पूज्य वित्तैः परमाशिषश्च ।
+| verse_lines  = इतीरितः सात्यकिरत्र विप्रान् सम्पूज्य वित्तैः परमाशिषश्च ।;जयाय तेभ्यः प्रतिगृह्य सेनामुखं ययौ भीमसेनानुयातः ॥ ९४॥
 | verse_line2  = जयाय तेभ्यः प्रतिगृह्य सेनामुखं ययौ भीमसेनानुयातः ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 35,497: / Line 39,424: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमस्तु सेनामुखमाशु भित्त्वा प्रावेशयद् युयुधानं चमूं ताम् ।
+| verse_lines  = भीमस्तु सेनामुखमाशु भित्त्वा प्रावेशयद् युयुधानं चमूं ताम् ।;स युद्ध्यमानो गुरुणाऽभ्युपेक्षितः सूतं निहत्य द्रावयामास चाश्वान् ॥ ९५॥
 | verse_line2  = स युद्ध्यमानो गुरुणाऽभ्युपेक्षितः सूतं निहत्य द्रावयामास चाश्वान् ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 35,506: / Line 39,434: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलं विवृद्धं च तदाऽस्य सात्यकेर्विप्राशीर्भिः कृष्णवरादपि स्म ।
+| verse_lines  = बलं विवृद्धं च तदाऽस्य सात्यकेर्विप्राशीर्भिः कृष्णवरादपि स्म ।;बलस्य वृद्धिर्हि पुराऽस्य दत्ता कृष्णेन तुष्टेन दिने हि तस्मिन् ॥ ९६॥
 | verse_line2  = बलस्य वृद्धिर्हि पुराऽस्य दत्ता कृष्णेन तुष्टेन दिने हि तस्मिन् ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 35,515: / Line 39,444: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा (ततो) विवृद्धोरुबलात् स सात्यकिः संस्थाप्य भीमं प्रययौ रथेन ।
+| verse_lines  = तदा (ततो) विवृद्धोरुबलात् स सात्यकिः संस्थाप्य भीमं प्रययौ रथेन ।;तं बाणवर्षैः पृतनां समन्तान्निघ्नन्तमाजौ हृदिकात्मजोऽभ्ययात् ॥ ९७॥
 | verse_line2  = तं बाणवर्षैः पृतनां समन्तान्निघ्नन्तमाजौ हृदिकात्मजोऽभ्ययात् ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 35,524: / Line 39,454: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोरभूद् युद्धमतीव दारुणं तत्राकरोत् तं विरथं स सात्यकिः ।
+| verse_lines  = तयोरभूद् युद्धमतीव दारुणं तत्राकरोत् तं विरथं स सात्यकिः ।;विजित्य तं सात्यकिरुग्रधन्वा ययावतीत्यैव शिरांसि यूनाम् ।;कृन्तन् शरैस्तं जलसन्ध आगमद् रणे गजस्कन्धगतोऽभियोद्धुम् ॥ ९८॥
 | verse_line2  = विजित्य तं सात्यकिरुग्रधन्वा ययावतीत्यैव शिरांसि यूनाम् ।
 }}
@@ Line 35,533: / Line 39,464: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवारयन्तं तमसह्यविक्रमं निहत्य बाणैः समरे स सात्यकिः ।
+| verse_lines  = निवारयन्तं तमसह्यविक्रमं निहत्य बाणैः समरे स सात्यकिः ।;विलोडयामास(विलोलयामास) बलं कुरूणां निघ्नन् गजस्यन्दनवाजिपत्तिनः ॥ ९९॥
 | verse_line2  = विलोडयामास(विलोलयामास) बलं कुरूणां निघ्नन् गजस्यन्दनवाजिपत्तिनः ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 35,542: / Line 39,474: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पार्वतेयांश्च(स पार्वतीयांश्च) शिलाभिवर्षिणो निहत्य विद्राव्य च सर्वसैनिकान् ।
+| verse_lines  = स पार्वतेयांश्च(स पार्वतीयांश्च) शिलाभिवर्षिणो निहत्य विद्राव्य च सर्वसैनिकान् ।;समासदत् केशवफल्गुनौ च बली तमाराऽशु च यूपकेतुः ॥ १००॥
 | verse_line2  = समासदत् केशवफल्गुनौ च बली तमाराऽशु च यूपकेतुः ॥ १००॥
 }}
@@ Line 35,551: / Line 39,484: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोरभूद् युद्धमतीव घोरं चिरं विचित्रं च महद् विभीषणम् ।
+| verse_lines  = तयोरभूद् युद्धमतीव घोरं चिरं विचित्रं च महद् विभीषणम् ।;परस्परं तौ तुरगान् निहत्य निपात्य सूतौ धनुषी निकृत्य ।;समीयतुश्चर्मवरासिधारिणौ (समीयतुश्चर्ममहासिधारिणौ) विचित्रमार्गानपि दर्शयन्तौ ॥ १०१॥
 | verse_line2  = परस्परं तौ तुरगान् निहत्य निपात्य सूतौ धनुषी निकृत्य ।
 }}
@@ Line 35,560: / Line 39,494: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स सौमदत्तिर्भुवि सात्यकिं रणे निपात्य केशेषु च सम्प्रगृह्य ।
+| verse_lines  = स सौमदत्तिर्भुवि सात्यकिं रणे निपात्य केशेषु च सम्प्रगृह्य ।;पदाऽस्य वक्षस्यधिरुह्य खड्गमुदग्रहीदाशु शिरोऽपहर्तुम् ॥ १०२॥
 | verse_line2  = पदाऽस्य वक्षस्यधिरुह्य खड्गमुदग्रहीदाशु शिरोऽपहर्तुम् ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 35,569: / Line 39,504: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद् वासुदेवस्तु निरीक्ष्य विश्वतश्चक्षुर्जगादाऽशु धनञ्जयं रणे ।
+| verse_lines  = तद् वासुदेवस्तु निरीक्ष्य विश्वतश्चक्षुर्जगादाऽशु धनञ्जयं रणे ।;त्रायस्व शैनेयमिति स्म सोऽपि भल्लेन चिच्छेद भुजं परस्य ॥ १०३॥
 | verse_line2  = त्रायस्व शैनेयमिति स्म सोऽपि भल्लेन चिच्छेद भुजं परस्य ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 35,578: / Line 39,514: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तेन चोत्कृत्तसखड्गबाहुर्विनिन्द्य पार्थं निषसाद भूमौ ।
+| verse_lines  = स तेन चोत्कृत्तसखड्गबाहुर्विनिन्द्य पार्थं निषसाद भूमौ ।;प्रायोपविष्टः शरसंस्तरे हरिं ध्यायन् विनिन्दन्नसुरप्रवेशात् ॥ १०४॥
 | verse_line2  = प्रायोपविष्टः शरसंस्तरे हरिं ध्यायन् विनिन्दन्नसुरप्रवेशात् ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 35,587: / Line 39,524: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गतेऽसुरावेश उतातिभक्त्या ध्यायत्यमुष्मिन् गरुडध्वजं तम् ।
+| verse_lines  = गतेऽसुरावेश उतातिभक्त्या ध्यायत्यमुष्मिन् गरुडध्वजं तम् ।;शैनेय उत्थाय निवार्यमाणः कृष्णार्जुनाद्यैरहरच्छिरोऽस्य ॥ १०५॥
 | verse_line2  = शैनेय उत्थाय निवार्यमाणः कृष्णार्जुनाद्यैरहरच्छिरोऽस्य ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 35,596: / Line 39,534: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा स्वकीयं रथमेतदर्थं क्लृप्तं ददौ सात्यकये ससूतम् ।
+| verse_lines  = तदा स्वकीयं रथमेतदर्थं क्लृप्तं ददौ सात्यकये ससूतम् ।;कृष्णोऽथ पार्थस्य हयास्तृषाऽर्दितास्तदाऽसृजद् वारुणास्त्रं स पार्थः ॥ १०६॥
 | verse_line2  = कृष्णोऽथ पार्थस्य हयास्तृषाऽर्दितास्तदाऽसृजद् वारुणास्त्रं स पार्थः ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 35,605: / Line 39,544: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनैव तीर्थं परमं चकार तथाऽश्वशालामपि बाणरूपाम् ।
+| verse_lines  = तेनैव तीर्थं परमं चकार तथाऽश्वशालामपि बाणरूपाम् ।;ततो विमुच्यात्र हयानपाययद्धरिस्तदा वासविरर्दयत् परान् ॥ १०७॥
 | verse_line2  = ततो विमुच्यात्र हयानपाययद्धरिस्तदा वासविरर्दयत् परान् ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 35,614: / Line 39,554: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युयोज कृष्णस्तुरगान् रथे पुनर्गतश्रमानुद्धृतसायकान् प्रभुः ।
+| verse_lines  = युयोज कृष्णस्तुरगान् रथे पुनर्गतश्रमानुद्धृतसायकान् प्रभुः ।;प्रचोदिते तेन रथे स्थितः पुनस्तथैव बीभत्सुररीनयोधयत् ॥ १०८॥
 | verse_line2  = प्रचोदिते तेन रथे स्थितः पुनस्तथैव बीभत्सुररीनयोधयत् ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 35,623: / Line 39,564: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिनिप्रवीरे तु गते युधिष्ठिरः पुनश्च चिन्ताकुलितो बभूव ह ।
+| verse_lines  = शिनिप्रवीरे तु गते युधिष्ठिरः पुनश्च चिन्ताकुलितो बभूव ह ।;जगाद भीमं च न गाण्डिवध्वनिः संश्रूयते पाञ्चजन्यस्य रावः ॥ १०९॥
 | verse_line2  = जगाद भीमं च न गाण्डिवध्वनिः संश्रूयते पाञ्चजन्यस्य रावः ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 35,632: / Line 39,574: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मया नियुक्तश्च गतः स सात्यकिर्भारं च तस्याधिकमेव मन्ये ।
+| verse_lines  = मया नियुक्तश्च गतः स सात्यकिर्भारं च तस्याधिकमेव मन्ये ।;तत् पाहि पार्थं युयुधानमेव च त्वं भीम गत्वा यदि जीवतस्तौ ॥ ११०॥
 | verse_line2  = तत् पाहि पार्थं युयुधानमेव च त्वं भीम गत्वा यदि जीवतस्तौ ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 35,641: / Line 39,584: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः प्राह वृकोदरस्तं न रक्षितं वासुदेवेन पार्थम् ।
+| verse_lines  = इतीरितः प्राह वृकोदरस्तं न रक्षितं वासुदेवेन पार्थम् ।;ब्रह्मेशानावपि जेतुं समर्थौ किं द्रौणिकर्णादिधनुर्भृतोऽत्र ॥ १११॥
 | verse_line2  = ब्रह्मेशानावपि जेतुं समर्थौ किं द्रौणिकर्णादिधनुर्भृतोऽत्र ॥ १११॥
 }}
@@ Line 35,650: / Line 39,594: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो भयं नास्ति धनञ्जयस्य न सात्यकेश्चैव हरेः प्रसादात् ।
+| verse_lines  = अतो भयं नास्ति धनञ्जयस्य न सात्यकेश्चैव हरेः प्रसादात् ।;रक्ष्यस्त्वमेवात्र मतो मयाद्य (ममाद्य) द्रोणो ह्ययं यतते त्वां ग्रहीतुम् ॥ ११२॥
 | verse_line2  = रक्ष्यस्त्वमेवात्र मतो मयाद्य (ममाद्य) द्रोणो ह्ययं यतते त्वां ग्रहीतुम् ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 35,659: / Line 39,604: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः प्राह युधिष्ठिरस्तं न जीवमाने युधि मां घटोत्कचे ।
+| verse_lines  = इतीरितः प्राह युधिष्ठिरस्तं न जीवमाने युधि मां घटोत्कचे ।;धृष्टद्युम्ने चास्त्रविदां वरिष्ठे द्रोणो वशं नेतुमिह प्रभुः क्‍वचित् ॥ ११३॥
 | verse_line2  = धृष्टद्युम्ने चास्त्रविदां वरिष्ठे द्रोणो वशं नेतुमिह प्रभुः क्‍वचित् ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 35,668: / Line 39,614: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदि प्रियं कर्तुमिहेच्छसि त्वं मम प्रयाह्याशु च पार्थसात्यकी ।
+| verse_lines  = यदि प्रियं कर्तुमिहेच्छसि त्वं मम प्रयाह्याशु च पार्थसात्यकी ।;रक्षस्व सञ्ज्ञामपि सिंहनादात् कुरुष्व मे पार्थशैनेयदृष्टौ ॥ ११४॥
 | verse_line2  = रक्षस्व सञ्ज्ञामपि सिंहनादात् कुरुष्व मे पार्थशैनेयदृष्टौ ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 35,677: / Line 39,624: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथा हते चैव जयद्रथे मे कुरुष्व सञ्ज्ञामिति तेन भीमः ।
+| verse_lines  = तथा हते चैव जयद्रथे मे कुरुष्व सञ्ज्ञामिति तेन भीमः ।;उक्तस्तु हैडिम्बममुष्य रक्षणे व्यधाच्च सेनापतिमेव सम्यक् ॥ ११५॥
 | verse_line2  = उक्तस्तु हैडिम्बममुष्य रक्षणे व्यधाच्च सेनापतिमेव सम्यक् ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 35,686: / Line 39,634: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चाऽह सेनापतिरत्र भीमं प्रयाहि तौ यत्र च केशवार्जुनौ ।
+| verse_lines  = स चाऽह सेनापतिरत्र भीमं प्रयाहि तौ यत्र च केशवार्जुनौ ।;न जीवमाने मयि धर्षितुं क्षमो द्रोणो नृपं मृत्युरहं च तस्य ॥ ११६॥
 | verse_line2  = न जीवमाने मयि धर्षितुं क्षमो द्रोणो नृपं मृत्युरहं च तस्य ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 35,695: / Line 39,644: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ब्रुवाणं (ब्रुवाणे) प्रणिधाय भीमः पुनः पुनस्तं नृपतिं गदाधरः ।
+| verse_lines  = इति ब्रुवाणं (ब्रुवाणे) प्रणिधाय भीमः पुनः पुनस्तं नृपतिं गदाधरः ।;ययौ परानीकमधिज्यधन्वा निरन्तरं प्रवमन्(प्रपतन्) बाणपूगान् ॥ ११७॥
 | verse_line2  = ययौ परानीकमधिज्यधन्वा निरन्तरं प्रवमन्(प्रपतन्) बाणपूगान् ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 35,704: / Line 39,654: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न्यवारयत् तं शरवर्षधारो द्रोणो वचश्चेदमुवाच भीमम् ।
+| verse_lines  = न्यवारयत् तं शरवर्षधारो द्रोणो वचश्चेदमुवाच भीमम् ।;शिष्यस्नेहाद् वासविः सात्यकिश्च मया प्रमुक्तो भृशमानतौ मयि ॥ ११८॥
 | verse_line2  = शिष्यस्नेहाद् वासविः सात्यकिश्च मया प्रमुक्तो भृशमानतौ मयि ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 35,713: / Line 39,664: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वीया प्रतिज्ञाऽपि हि सैन्धवस्य गुप्तौ मया पार्थकृते विसृष्टा ।
+| verse_lines  = स्वीया प्रतिज्ञाऽपि हि सैन्धवस्य गुप्तौ मया पार्थकृते विसृष्टा ।;दास्ये न ते मार्गमहं कथञ्चित् पश्यास्त्रवीर्यं मम दिव्यमद्भुतम् ॥ ११९॥
 | verse_line2  = दास्ये न ते मार्गमहं कथञ्चित् पश्यास्त्रवीर्यं मम दिव्यमद्भुतम् ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 35,722: / Line 39,674: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवाक्यः स गदां समाददे चिक्षेप तां द्रोणरथाय भीमः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तवाक्यः स गदां समाददे चिक्षेप तां द्रोणरथाय भीमः ।;उवाच चाहं पितृवन्मानये त्वां सदा मृदुस्त्वां प्रति नान्यथा क्‍वचित् ॥ १२०॥
 | verse_line2  = उवाच चाहं पितृवन्मानये त्वां सदा मृदुस्त्वां प्रति नान्यथा क्‍वचित् ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 35,731: / Line 39,684: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अमार्दवे पश्य च यादृशं बलं ममेति तस्याऽशु विचूर्णितो रथः ।
+| verse_lines  = अमार्दवे पश्य च यादृशं बलं ममेति तस्याऽशु विचूर्णितो रथः ।;गदाभिघातेन वृकोदरस्य ससूतवाजिध्वजयन्त्रकूबरः ॥ १२१॥
 | verse_line2  = गदाभिघातेन वृकोदरस्य ससूतवाजिध्वजयन्त्रकूबरः ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 35,740: / Line 39,694: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणो गदामापततीं निरीक्ष्य त्ववप्लुतो लाघवतो धरातले ।
+| verse_lines  = द्रोणो गदामापततीं निरीक्ष्य त्ववप्लुतो लाघवतो धरातले ।;तदैव दुर्योधनयापितं रथं परं समास्थाय शरान् ववर्ष ह ॥ १२२॥
 | verse_line2  = तदैव दुर्योधनयापितं रथं परं समास्थाय शरान् ववर्ष ह ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 35,749: / Line 39,704: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शरैस्तदीयैः परमास्त्रमन्त्रितैः प्रवृष्यमाणो जगदीरणात्मजः ।
+| verse_lines  = शरैस्तदीयैः परमास्त्रमन्त्रितैः प्रवृष्यमाणो जगदीरणात्मजः ।;शिरो निधायाऽशु पुरो वृषो यथा तमभ्ययादेव रथादवप्लुतः ॥ १२३॥
 | verse_line2  = शिरो निधायाऽशु पुरो वृषो यथा तमभ्ययादेव रथादवप्लुतः ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 35,758: / Line 39,714: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मनोजवादेव तमाप्य भीमो रथं गृहीत्वाऽम्बर आक्षिपत् क्षणात् ।
+| verse_lines  = मनोजवादेव तमाप्य भीमो रथं गृहीत्वाऽम्बर आक्षिपत् क्षणात् ।;शक्तोऽप्यहं त्वां न निहन्मि गौरवादित्येव सुज्ञापयितुं(विज्ञापयितुं) तदस्य ॥ १२४॥
 | verse_line2  = शक्तोऽप्यहं त्वां न निहन्मि गौरवादित्येव सुज्ञापयितुं(विज्ञापयितुं) तदस्य ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 35,767: / Line 39,724: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सवाजिसूतः स रथः क्षितौ (पतद्विचूर्णितः)पतन् विचूर्णितोऽस्माद् गुरुरप्यवप्लुतः ।
+| verse_lines  = सवाजिसूतः स रथः क्षितौ (पतद्विचूर्णितः)पतन् विचूर्णितोऽस्माद् गुरुरप्यवप्लुतः ।;तदा विशोकोऽस्य रथं समानयत् तमारुहद् भीम उदारविक्रमः ॥ १२५॥
 | verse_line2  = तदा विशोकोऽस्य रथं समानयत् तमारुहद् भीम उदारविक्रमः ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 35,776: / Line 39,734: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रोणोऽपि दुर्योधनदत्तमन्यद् रथं समास्थाय युधिष्ठिरं ययौ ।
+| verse_lines  = द्रोणोऽपि दुर्योधनदत्तमन्यद् रथं समास्थाय युधिष्ठिरं ययौ ।;गृहीतुकामं नृपतिं प्रयान्तं न्यवारयत् संयति वाहिनीपतिः ॥ १२६॥
 | verse_line2  = गृहीतुकामं नृपतिं प्रयान्तं न्यवारयत् संयति वाहिनीपतिः ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 35,785: / Line 39,744: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विदारितां द्रोणशरैः स्वसेनां संस्थाप्य(संस्थाप्य भीमो) भूयो द्रुपदात्मजः शरैः ।
+| verse_lines  = विदारितां द्रोणशरैः स्वसेनां संस्थाप्य(संस्थाप्य भीमो) भूयो द्रुपदात्मजः शरैः ।;द्रोणं निवार्यैव चमूं परेषां विद्रावयामास च तस्य पश्यतः ॥ १२७॥
 | verse_line2  = द्रोणं निवार्यैव चमूं परेषां विद्रावयामास च तस्य पश्यतः ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 35,794: / Line 39,754: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोरभूद् युद्धमतीव रौद्रं जयैषिणोः पाण्डवधार्तराष्ट्रयोः ।
+| verse_lines  = तयोरभूद् युद्धमतीव रौद्रं जयैषिणोः पाण्डवधार्तराष्ट्रयोः ।;अत्यद्भुतं सन्ततबाणवर्षतमनारतं सुचिरं निर्विशेषम् ॥ १२८॥
 | verse_line2  = अत्यद्भुतं सन्ततबाणवर्षतमनारतं सुचिरं निर्विशेषम् ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 35,803: / Line 39,764: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः प्रायाद् भीमसेनोऽमितौजा मृत्नञ्छरैः कौरवराजसेनाम् ।
+| verse_lines  = ततः प्रायाद् भीमसेनोऽमितौजा मृत्नञ्छरैः कौरवराजसेनाम् ।;विन्दानुविन्दप्रमुखा धार्तराष्ट्रास्तमासेदुर्द्वादश वीरमुख्याः ।;विद्धः शरैस्तैर्बहुभिर्वृकोदरः शिरांसि तेषां युगपच्चकर्त ॥ १२९॥
 | verse_line2  = विन्दानुविन्दप्रमुखा धार्तराष्ट्रास्तमासेदुर्द्वादश वीरमुख्याः ।
 }}
@@ Line 35,812: / Line 39,774: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हतेषु तेषु प्रवरेषु धन्विनां सत्यव्रतः पुरमित्रो जयश्च ।
+| verse_lines  = हतेषु तेषु प्रवरेषु धन्विनां सत्यव्रतः पुरमित्रो जयश्च ।;वृन्दारकः पौरवश्चेत्यमात्याः समासेदुर्धार्तराष्ट्रस्य भीमम् ॥ १३०॥
 | verse_line2  = वृन्दारकः पौरवश्चेत्यमात्याः समासेदुर्धार्तराष्ट्रस्य भीमम् ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 35,821: / Line 39,784: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तैः पृषत्कैरवकीर्यमाणः शितान् विपाठान्(सितान् विपाटान्) युगपत् समाददे ।
+| verse_lines  = स तैः पृषत्कैरवकीर्यमाणः शितान् विपाठान्(सितान् विपाटान्) युगपत् समाददे ।;जहार तैरेव शिरांसि तेषां हतेषु तेष्वेव परे प्रदुद्रुवुः ॥ १३१॥
 | verse_line2  = जहार तैरेव शिरांसि तेषां हतेषु तेष्वेव परे प्रदुद्रुवुः ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 35,830: / Line 39,794: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स सिंहवत् क्षुद्रमृगान् समन्ततो विद्राप्य शत्रून् हृदिकात्मजं रणे ।
+| verse_lines  = स सिंहवत् क्षुद्रमृगान् समन्ततो विद्राप्य शत्रून् हृदिकात्मजं रणे ।;अभ्यागमत् तेन निवारितः शरैः क्षणेन चक्रे विरथाश्वसूतम् ।;स गाढविद्धस्तु वृकोदरेण रणं विसृज्यापययौ क्षणेन ॥ १३२॥
 | verse_line2  = अभ्यागमत् तेन निवारितः शरैः क्षणेन चक्रे विरथाश्वसूतम् ।
 }}
@@ Line 35,839: / Line 39,804: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विजित्य हार्दिक्यमथाऽशु भीमो विद्रावयामास वरूथिनीं ताम् ।
+| verse_lines  = विजित्य हार्दिक्यमथाऽशु भीमो विद्रावयामास वरूथिनीं ताम् ।;सम्प्रेषयन् सर्वनराश्वकुञ्जरान् (सर्वनरांश्च कुञ्जरान्) यमाय यातो हरिपार्थपार्श्वम् ॥ १३३॥
 | verse_line2  = सम्प्रेषयन् सर्वनराश्वकुञ्जरान् (सर्वनरांश्च कुञ्जरान्) यमाय यातो हरिपार्थपार्श्वम् ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 35,848: / Line 39,814: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैव कृष्णविजयौ परमप्रहृष्टस्ताभ्यां निरीक्षित उत प्रतिभाषितश्च ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वैव कृष्णविजयौ परमप्रहृष्टस्ताभ्यां निरीक्षित उत प्रतिभाषितश्च ।;सञ्ज्ञां नृपस्य स ददावपि सिंहनादान् श्रुत्वा परां मुदमवाप स चाग्र्यबुद्धिः ॥ १३४॥
 | verse_line2  = सञ्ज्ञां नृपस्य स ददावपि सिंहनादान् श्रुत्वा परां मुदमवाप स चाग्र्यबुद्धिः ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 35,857: / Line 39,824: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमस्य नानदत एव महास्वनेन विण्मूत्रशोणितमथो मृतिमापुरेके ।
+| verse_lines  = भीमस्य नानदत एव महास्वनेन विण्मूत्रशोणितमथो मृतिमापुरेके ।;भीतेषु सर्वनृपतिष्वमुमाप तूर्णं कर्णो विकर्णमुखरा अपि धार्तराष्ट्राः ॥ १३५॥
 | verse_line2  = भीतेषु सर्वनृपतिष्वमुमाप तूर्णं कर्णो विकर्णमुखरा अपि धार्तराष्ट्राः ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 35,866: / Line 39,834: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हत्वा विकर्णमुत तत्र च चित्रसेनं सञ्चूर्णितं प्रविदधे (सञ्चूर्णितं च विदधे) रथमर्कसूनोः ।
+| verse_lines  = हत्वा विकर्णमुत तत्र च चित्रसेनं सञ्चूर्णितं प्रविदधे (सञ्चूर्णितं च विदधे) रथमर्कसूनोः ।;घोरैः शरैः पुनरपि स्म समर्द्यमानः कर्णोऽपयानमकरोद् द्रुतमेव भीमात् ॥ १३६॥
 | verse_line2  = घोरैः शरैः पुनरपि स्म समर्द्यमानः कर्णोऽपयानमकरोद् द्रुतमेव भीमात् ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 35,875: / Line 39,844: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आश्वास्य चैव सुचिरं पुनरेव भीमं युद्धाय याति धृतराष्ट्रसुतैस्तथाऽन्यैः ।
+| verse_lines  = आश्वास्य चैव सुचिरं पुनरेव भीमं युद्धाय याति धृतराष्ट्रसुतैस्तथाऽन्यैः ।;तांश्चैव तत्र विनिहत्य तथैव कर्णो व्यश्वायुधः कृत उतापययौ क्षणेन ॥ १३७॥
 | verse_line2  = तांश्चैव तत्र विनिहत्य तथैव कर्णो व्यश्वायुधः कृत उतापययौ क्षणेन ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 35,884: / Line 39,854: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विकर्णचित्रसेनाद्या एवं वीरतमाः सुताः ।
+| verse_lines  = विकर्णचित्रसेनाद्या एवं वीरतमाः सुताः ।;कर्णस्य पश्यतो भीमबाणकृत्तशिरोधराः ॥ १३८॥
 | verse_line2  = कर्णस्य पश्यतो भीमबाणकृत्तशिरोधराः ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 35,893: / Line 39,864: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निपेतुर्धृतराष्ट्रस्य रथेभ्यः पृथिवीतले ।
+| verse_lines  = निपेतुर्धृतराष्ट्रस्य रथेभ्यः पृथिवीतले ।;त्रयोविंशतिरेवात्र कर्णसाहाय्यकारिणः ॥ १३९॥
 | verse_line2  = त्रयोविंशतिरेवात्र कर्णसाहाय्यकारिणः ॥ १३९॥
 }}
@@ Line 35,902: / Line 39,874: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकविंशतिवारं च व्यश्वसूतरथध्वजः ।
+| verse_lines  = एकविंशतिवारं च व्यश्वसूतरथध्वजः ।;गाढमभ्यर्द्दितस्तीक्ष्णैः शरैर्भीमेन संयुगे ॥ १४०॥
 | verse_line2  = गाढमभ्यर्द्दितस्तीक्ष्णैः शरैर्भीमेन संयुगे ॥ १४०॥
 }}
@@ Line 35,911: / Line 39,884: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राणसंशयमापन्नः सर्वलोकस्य पश्यतः ।
+| verse_lines  = प्राणसंशयमापन्नः सर्वलोकस्य पश्यतः ।;रणं त्यक्त्वा प्रदुद्राव रुदन् दुःखात् पुनः पुनः ॥ १४१॥
 | verse_line2  = रणं त्यक्त्वा प्रदुद्राव रुदन् दुःखात् पुनः पुनः ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 35,920: / Line 39,894: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वाविंशतिमयुद्धे तु रामदत्तं सुभास्वरम् ।
+| verse_lines  = द्वाविंशतिमयुद्धे तु रामदत्तं सुभास्वरम् ।;अभेद्यं रथमारुह्य विजयं धनुरेव च ॥ १४२॥
 | verse_line2  = अभेद्यं रथमारुह्य विजयं धनुरेव च ॥ १४२॥
 }}
@@ Line 35,929: / Line 39,904: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्दत्तमेव सङ्गृह्य तूणौ (तूणी) चाक्षयसायकौ ।
+| verse_lines  = तद्दत्तमेव सङ्गृह्य तूणौ (तूणी) चाक्षयसायकौ ।;आससाद रणे भीमं कर्णो वैकर्तनो वृषा(रुषा) ॥ १४३॥
 | verse_line2  = आससाद रणे भीमं कर्णो वैकर्तनो वृषा(रुषा) ॥ १४३॥
 }}
@@ Line 35,938: / Line 39,914: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुघोर आसीत् स तयोर्विमर्दो भीमस्य कर्णस्य च दीर्घकालम् ।
+| verse_lines  = सुघोर आसीत् स तयोर्विमर्दो भीमस्य कर्णस्य च दीर्घकालम् ।;आकाशमाच्छादयतोः शरौघैः परस्परं चैव सुरक्तनेत्रयोः ॥ १४४॥
 | verse_line2  = आकाशमाच्छादयतोः शरौघैः परस्परं चैव सुरक्तनेत्रयोः ॥ १४४॥
 }}
@@ Line 35,947: / Line 39,924: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो भीमो महाबाहुः सहजाभ्यां च संयुतम् ।
+| verse_lines  = ततो भीमो महाबाहुः सहजाभ्यां च संयुतम् ।;त्वां तु कुण्डलवर्मभ्यां शक्नुयां हन्तुमञ्जसा ॥ १४५॥
 | verse_line2  = त्वां तु कुण्डलवर्मभ्यां शक्नुयां हन्तुमञ्जसा ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 35,956: / Line 39,934: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ज्ञापयितुं तस्य कुण्डले कवचं तथा ।
+| verse_lines  = इति ज्ञापयितुं तस्य कुण्डले कवचं तथा ।;शरैरुत्कृत्य समरे पातयामास भूतले ॥ १४६॥
 | verse_line2  = शरैरुत्कृत्य समरे पातयामास भूतले ॥ १४६॥
 }}
@@ Line 35,965: / Line 39,944: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं तान्यपकृष्याहं हन्यां त्वामिति वेदयन् ।
+| verse_lines  = एवं तान्यपकृष्याहं हन्यां त्वामिति वेदयन् ।;पुनश्च बहुभिस्तीक्ष्णैः शरैरेनं समर्दयत् ॥ १४७॥
 | verse_line2  = पुनश्च बहुभिस्तीक्ष्णैः शरैरेनं समर्दयत् ॥ १४७॥
 }}
@@ Line 35,974: / Line 39,954: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु भीमस्य बभूव बुद्धिरस्पर्धिनः सर्वजयो हि दत्तः ।
+| verse_lines  = ततस्तु भीमस्य बभूव बुद्धिरस्पर्धिनः सर्वजयो हि दत्तः ।;अमुष्य रामेण न च स्पृधाऽयं कर्णो मया युद्ध्यति कृच्छ्रगो ह्ययम् ॥ १४८॥
 | verse_line2  = अमुष्य रामेण न च स्पृधाऽयं कर्णो मया युद्ध्यति कृच्छ्रगो ह्ययम् ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 35,983: / Line 39,964: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽपि मे भगवानत्यनुग्रहाज्जयं ददात्यात्मवचो विहाय (वचोऽपहाय) ।
+| verse_lines  = तथाऽपि मे भगवानत्यनुग्रहाज्जयं ददात्यात्मवचो विहाय (वचोऽपहाय) ।;मया तु मान्यं वचनं हरेः सदा तस्माद् दास्ये विवरं त्वद्य शत्रोः ॥ १४९॥
 | verse_line2  = मया तु मान्यं वचनं हरेः सदा तस्माद् दास्ये विवरं त्वद्य शत्रोः ॥ १४९॥
 }}
@@ Line 35,992: / Line 39,974: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं स्मृत्वा तेन रन्ध्रे प्रदत्ते कर्णोऽस्त्रवीर्येण धनुर्न्यकृन्तत् ।
+| verse_lines  = एवं स्मृत्वा तेन रन्ध्रे प्रदत्ते कर्णोऽस्त्रवीर्येण धनुर्न्यकृन्तत् ।;रश्मीन् हयानां च ततो रथं स तत्याज नैजं बलमेव वेदयन् ॥ १५०॥
 | verse_line2  = रश्मीन् हयानां च ततो रथं स तत्याज नैजं बलमेव वेदयन् ॥ १५०॥
 }}
@@ Line 36,001: / Line 39,984: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न मे रथाद्यैर्धनुषाऽपि कार्यमित्येव सञ्ज्ञापयितुं (स ख्यापयितुं) वृकोदरः ।
+| verse_lines  = न मे रथाद्यैर्धनुषाऽपि कार्यमित्येव सञ्ज्ञापयितुं (स ख्यापयितुं) वृकोदरः ।;खमुत्पपातोत्तमवीर्यतेजा रथं च कर्णस्य समास्थितः क्षणात् ॥ १५१॥
 | verse_line2  = खमुत्पपातोत्तमवीर्यतेजा रथं च कर्णस्य समास्थितः क्षणात् ॥ १५१॥
 }}
@@ Line 36,010: / Line 39,994: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीतस्तु(भीमस्तु) कर्णो रथकूबरे तदा व्यलीयताधः (व्यलीयतातः) स वृकोदरो रथात् ।
+| verse_lines  = भीतस्तु(भीमस्तु) कर्णो रथकूबरे तदा व्यलीयताधः (व्यलीयतातः) स वृकोदरो रथात् ।;अवप्लुतो ज्ञापयितुं स्वशक्तिं निरायुधत्वेऽप्यरिनिग्रहादौ ॥ १५२॥
 | verse_line2  = अवप्लुतो ज्ञापयितुं स्वशक्तिं निरायुधत्वेऽप्यरिनिग्रहादौ ॥ १५२॥
 }}
@@ Line 36,019: / Line 40,004: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैच्छद् गृहीतुं(ग्रहीतुं) विनिहन्तुमेव वा रथं धनुर्वाऽस्य रणेऽपहर्तुम् ।
+| verse_lines  = नैच्छद् गृहीतुं(ग्रहीतुं) विनिहन्तुमेव वा रथं धनुर्वाऽस्य रणेऽपहर्तुम् ।;द्रोणस्य यद्वत् पूर्वमतीव(द्रोणस्य यत्पूर्वमतीव) शक्तोऽप्यमानयद् रामवचोऽस्य भक्त्या ॥ १५३॥
 | verse_line2  = द्रोणस्य यद्वत् पूर्वमतीव(द्रोणस्य यत्पूर्वमतीव) शक्तोऽप्यमानयद् रामवचोऽस्य भक्त्या ॥ १५३॥
 }}
@@ Line 36,028: / Line 40,014: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सत्यां कर्तुं वासवेश्च प्रतिज्ञां सम्मानयन् वैष्णवत्वाच्च कर्णम् ।
+| verse_lines  = सत्यां कर्तुं वासवेश्च प्रतिज्ञां सम्मानयन् वैष्णवत्वाच्च कर्णम् ।;दातुं रन्ध्रं सूर्यजस्य प्रयातः शरक्षेपार्थं दुरमतिष्ठदत्र ॥ १५४॥
 | verse_line2  = दातुं रन्ध्रं सूर्यजस्य प्रयातः शरक्षेपार्थं दुरमतिष्ठदत्र ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 36,037: / Line 40,024: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कर्णो दूरगतं वृकोदरं सम्मानयन्तं रामवाक्यं विजानन् ।
+| verse_lines  = ततः कर्णो दूरगतं वृकोदरं सम्मानयन्तं रामवाक्यं विजानन् ।;शरैरविध्यत् स च तानवारयद् गजैर्मृतैस्तांश्च चकर्त कर्णः ॥ १५५॥
 | verse_line2  = शरैरविध्यत् स च तानवारयद् गजैर्मृतैस्तांश्च चकर्त कर्णः ॥ १५५॥
 }}
@@ Line 36,046: / Line 40,034: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यसून् गजान् प्रक्षिपन्तं समेत्य संस्पृश्य चापेन वचश्च दुष्टम् ।
+| verse_lines  = व्यसून् गजान् प्रक्षिपन्तं समेत्य संस्पृश्य चापेन वचश्च दुष्टम् ।;संश्रावयामास सुयोधनस्य प्रीत्यै प्रजानन्नपि तस्य वीर्यम् ॥ १५६॥
 | verse_line2  = संश्रावयामास सुयोधनस्य प्रीत्यै प्रजानन्नपि तस्य वीर्यम् ॥ १५६॥
 }}
@@ Line 36,055: / Line 40,044: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संश्रावयन्तं वचनानि रूक्षाण्यपाहनद् बाणवरैस्तदाऽर्जुनः(बाणगणैस्तदा) ।
+| verse_lines  = संश्रावयन्तं वचनानि रूक्षाण्यपाहनद् बाणवरैस्तदाऽर्जुनः(बाणगणैस्तदा) ।;स वर्महीनः पार्थबाणाभितप्तो व्यपागमद् भीम आपाऽत्मयानम् ॥ १५७॥
 | verse_line2  = स वर्महीनः पार्थबाणाभितप्तो व्यपागमद् भीम आपाऽत्मयानम् ॥ १५७॥
 }}
@@ Line 36,064: / Line 40,054: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णो भीमे वासवीं नैव शक्तिं विमोक्तुमैच्छन्नैव बीभत्सुतोऽन्यान् ।
+| verse_lines  = कर्णो भीमे वासवीं नैव शक्तिं विमोक्तुमैच्छन्नैव बीभत्सुतोऽन्यान् ।;हन्यामिति प्राह यतः स कुन्त्यै यद्यप्यवध्यः स तयाऽपि भीमः ॥ १५८॥
 | verse_line2  = हन्यामिति प्राह यतः स कुन्त्यै यद्यप्यवध्यः स तयाऽपि भीमः ॥ १५८॥
 }}
@@ Line 36,073: / Line 40,064: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नारायणास्त्रं शिरसि प्रपातितं न यस्य लोमाप्यदहच्चिरस्थितम्(लोमाप्यदहरच्छिरःस्थितम्) ।
+| verse_lines  = नारायणास्त्रं शिरसि प्रपातितं न यस्य लोमाप्यदहच्चिरस्थितम्(लोमाप्यदहरच्छिरःस्थितम्) ।;किं तस्य शक्तिः प्रकरोति वासवी तथाऽन्यदप्यस्त्रशस्त्रं महच्च ॥ १५९॥
 | verse_line2  = किं तस्य शक्तिः प्रकरोति वासवी तथाऽन्यदप्यस्त्रशस्त्रं महच्च ॥ १५९॥
 }}
@@ Line 36,082: / Line 40,074: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमः कर्णरथं प्राप्तः शक्तिं नाऽदातुमैच्छत ।
+| verse_lines  = भीमः कर्णरथं प्राप्तः शक्तिं नाऽदातुमैच्छत ।;अभिप्रायं केशवस्य जानन् हैडिम्बमृत्यवे ।;ततः कर्णोऽन्यमास्थाय रथमर्जुनमभ्ययात् ॥ १६०॥
 | verse_line2  = अभिप्रायं केशवस्य जानन् हैडिम्बमृत्यवे ।
 }}
@@ Line 36,091: / Line 40,084: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दिव्यं रथं धनुश्चैव कृष्णबुद्ध्योऽर्जुनो हरेत् ।
+| verse_lines  = दिव्यं रथं धनुश्चैव कृष्णबुद्ध्योऽर्जुनो हरेत् ।;इति भीतस्तु तां शक्तिमादायार्जुनमृत्यवे ।;युद्धायायाद् रथं चापं शक्तिं चैकत्र नाकरोत् ॥ १६१॥
 | verse_line2  = इति भीतस्तु तां शक्तिमादायार्जुनमृत्यवे ।
 }}
@@ Line 36,100: / Line 40,094: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकं हृतं चेदन्यत् स्यादिति मत्वा भयाकुलः ।
+| verse_lines  = एकं हृतं चेदन्यत् स्यादिति मत्वा भयाकुलः ।;बिभेति सर्वदा नीतेः कृष्णस्यामिततेजसः ॥ १६२॥
 | verse_line2  = बिभेति सर्वदा नीतेः कृष्णस्यामिततेजसः ॥ १६२॥
 }}
@@ Line 36,109: / Line 40,104: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निश्चितो मरणायैव मृतिकाले तु तं रथम् ।
+| verse_lines  = निश्चितो मरणायैव मृतिकाले तु तं रथम् ।;आरुह्यागाद्धि पूर्वं तु न कालं मन्यते मृतेः ॥ १६३॥
 | verse_line2  = आरुह्यागाद्धि पूर्वं तु न कालं मन्यते मृतेः ॥ १६३॥
 }}
@@ Line 36,118: / Line 40,114: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शक्तिं तु तद्रथगतां प्रसमीक्ष्य कृष्णः संस्थाप्य पार्थमपि सात्यकिमेव योद्धुम् ।
+| verse_lines  = शक्तिं तु तद्रथगतां प्रसमीक्ष्य कृष्णः संस्थाप्य पार्थमपि सात्यकिमेव योद्धुम् ।;दत्त्वा स्वकीयरथमेव विरोचनस्य(विकर्तनस्य) पुत्रेण सोऽदिशदमुष्य बलं प्रदाय ॥ १६४॥
 | verse_line2  = दत्त्वा स्वकीयरथमेव विरोचनस्य(विकर्तनस्य) पुत्रेण सोऽदिशदमुष्य बलं प्रदाय ॥ १६४॥
 }}
@@ Line 36,127: / Line 40,124: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शिष्यं त्वशक्तमिह मे प्रतियोधनाय पार्थो ह्यदादिति स सात्यकिमीक्षमाणः ।
+| verse_lines  = शिष्यं त्वशक्तमिह मे प्रतियोधनाय पार्थो ह्यदादिति स सात्यकिमीक्षमाणः ।;संस्पर्धयैव युयुधे विरथं चकार तेनैव सात्यकिरमुं हरियानसंस्थः ॥ १६५॥
 | verse_line2  = संस्पर्धयैव युयुधे विरथं चकार तेनैव सात्यकिरमुं हरियानसंस्थः ॥ १६५॥
 }}
@@ Line 36,136: / Line 40,134: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न केशवरथे कश्चित् स्थितो याति पराजयम् ।
+| verse_lines  = न केशवरथे कश्चित् स्थितो याति पराजयम् ।;अतश्च सात्यकिर्नाप कर्णेनात्र पराजयम् ॥ १६६॥
 | verse_line2  = अतश्च सात्यकिर्नाप कर्णेनात्र पराजयम् ॥ १६६॥
 }}
@@ Line 36,145: / Line 40,144: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शस्त्रसङ्ग्रहकाले तु कुमाराणां व्रतं भवेत् ।
+| verse_lines  = शस्त्रसङ्ग्रहकाले तु कुमाराणां व्रतं भवेत् ।;इत्युक्तं जामदग्न्येन धनुर्विद्यापुराकृता ॥ १६७॥
 | verse_line2  = इत्युक्तं जामदग्न्येन धनुर्विद्यापुराकृता ॥ १६७॥
 }}
@@ Line 36,154: / Line 40,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तच्छत्रुवधरूपं च पूर्वासिद्धं च गूहितम् ।
+| verse_lines  = तच्छत्रुवधरूपं च पूर्वासिद्धं च गूहितम् ।;अविरुद्धं च धर्मस्य कार्यं रामस्य तुष्टिदम् ॥ १६८॥
 | verse_line2  = अविरुद्धं च धर्मस्य कार्यं रामस्य तुष्टिदम् ॥ १६८॥
 }}
@@ Line 36,163: / Line 40,164: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुपद्रवाय (अनुपद्रवं च) लोकस्येत्यतो भीमो व्रतं त्विदम् ।
+| verse_lines  = अनुपद्रवाय (अनुपद्रवं च) लोकस्येत्यतो भीमो व्रतं त्विदम् ।;चकार तूबरेत्युक्ते हन्यामिति रहः प्रभुः ॥ १६९॥
 | verse_line2  = चकार तूबरेत्युक्ते हन्यामिति रहः प्रभुः ॥ १६९॥
 }}
@@ Line 36,172: / Line 40,174: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुपद्रवाय लोकस्य सुव्यञ्जच्श्मश्रुमण्डलः(सुव्यक्तश्मश्रुमण्डलः) ।
+| verse_lines  = अनुपद्रवाय लोकस्य सुव्यञ्जच्श्मश्रुमण्डलः(सुव्यक्तश्मश्रुमण्डलः) ।;सुश्मश्रुं मां न कश्चिद्धि तथा ब्रूयादिति स्फुटम् ।;तदर्जुनो विजानाति स्नेहाद् भीमोदितं रहः ॥ १७०॥
 | verse_line2  = सुश्मश्रुं मां न कश्चिद्धि तथा ब्रूयादिति स्फुटम् ।
 }}
@@ Line 36,181: / Line 40,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अर्जुनस्यापि गाण्डीवं देहीत्युक्तो(देहीत्युक्ते) निहन्म्यहम्(निहन्मितम्) ।
+| verse_lines  = अर्जुनस्यापि गाण्डीवं देहीत्युक्तो(देहीत्युक्ते) निहन्म्यहम्(निहन्मितम्) ।;इति तच्च विजानाति भीम एको नचापरः ।;गाण्डीवस्याऽगमं पूर्वं जानात्येव हि नारदात् ॥ १७१॥
 | verse_line2  = इति तच्च विजानाति भीम एको नचापरः ।
 }}
@@ Line 36,190: / Line 40,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतिज्ञां भीमसेनस्य ब्रुवतः फल्गुने(फाल्गुने) रहः ।
+| verse_lines  = प्रतिज्ञां भीमसेनस्य ब्रुवतः फल्गुने(फाल्गुने) रहः ।;दुर्योधनस्तु शुश्राव तां च कर्णाय सोऽब्रवीत् ॥ १७२॥
 | verse_line2  = दुर्योधनस्तु शुश्राव तां च कर्णाय सोऽब्रवीत् ॥ १७२॥
 }}
@@ Line 36,199: / Line 40,204: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतूबरोऽपि तेनासौ तस्मात् तूबर इत्यलम् ।
+| verse_lines  = अतूबरोऽपि तेनासौ तस्मात् तूबर इत्यलम् ।;उक्तः प्रकोपनायैव तस्मादर्जुनमब्रवीत् ॥ १७३॥
 | verse_line2  = उक्तः प्रकोपनायैव तस्मादर्जुनमब्रवीत् ॥ १७३॥
 }}
@@ Line 36,208: / Line 40,214: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानासि मत्प्रतिज्ञां त्वं त्वत्प्रतिज्ञामहं तथा ।
+| verse_lines  = जानासि मत्प्रतिज्ञां त्वं त्वत्प्रतिज्ञामहं तथा ।;तत्र हन्तव्यतां प्राप्तो मम वैकर्तनोऽत्रहि ॥ १७४॥
 | verse_line2  = तत्र हन्तव्यतां प्राप्तो मम वैकर्तनोऽत्रहि ॥ १७४॥
 }}
@@ Line 36,217: / Line 40,224: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतिज्ञातो वधश्चास्य त्वयाऽपि मदनुज्ञया ।
+| verse_lines  = प्रतिज्ञातो वधश्चास्य त्वयाऽपि मदनुज्ञया ।;अतस्त्वया मयैवाऽयं (मया वाऽयं) हन्तव्यः सूतनन्दनः ॥ १७५॥
 | verse_line2  = अतस्त्वया मयैवाऽयं (मया वाऽयं) हन्तव्यः सूतनन्दनः ॥ १७५॥
 }}
@@ Line 36,226: / Line 40,234: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो वासविः प्राह हन्तव्योऽयं मयैव हि ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो वासविः प्राह हन्तव्योऽयं मयैव हि ।;त्वदीयोऽहं यतस्तेन मत्कृतं त्वत्कृतं भवेत् ॥ १७६॥
 | verse_line2  = त्वदीयोऽहं यतस्तेन मत्कृतं त्वत्कृतं भवेत् ॥ १७६॥
 }}
@@ Line 36,235: / Line 40,244: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न त्वत्कृतं मत्कृतं स्याद् गुरुर्मम यतो भवान् ।
+| verse_lines  = न त्वत्कृतं मत्कृतं स्याद् गुरुर्मम यतो भवान् ।;अतो मयैव हन्तव्य इत्युक्त्वा कर्णमब्रवीत् ॥ १७७॥
 | verse_line2  = अतो मयैव हन्तव्य इत्युक्त्वा कर्णमब्रवीत् ॥ १७७॥
 }}
@@ Line 36,244: / Line 40,254: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रूक्षा वाचः श्रावितोऽयं भीमः कृष्णस्य शृण्वतः ।
+| verse_lines  = रूक्षा वाचः श्रावितोऽयं भीमः कृष्णस्य शृण्वतः ।;यच्चाभिमन्युर्युष्माभिरेकः सम्भूय पातितः ॥ १७८॥
 | verse_line2  = यच्चाभिमन्युर्युष्माभिरेकः सम्भूय पातितः ॥ १७८॥
 }}
@@ Line 36,253: / Line 40,264: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतस्त्वां निहनिष्यामि त्वत्पुत्रं च तवाग्रतः ।
+| verse_lines  = अतस्त्वां निहनिष्यामि त्वत्पुत्रं च तवाग्रतः ।;इत्युक्तोऽन्यं रथं प्राप्य कर्ण आवीज्जयद्रथम् ॥ १७९॥
 | verse_line2  = इत्युक्तोऽन्यं रथं प्राप्य कर्ण आवीज्जयद्रथम् ॥ १७९॥
 }}
@@ Line 36,262: / Line 40,274: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रौणिकर्णाभिगुप्तं तं नाशकद्धन्तुमर्जुनः ।
+| verse_lines  = द्रौणिकर्णाभिगुप्तं तं नाशकद्धन्तुमर्जुनः ।;तत्र वेगं परं चक्रे द्रौणिः पार्थनिवारणे ॥ १८०॥
 | verse_line2  = तत्र वेगं परं चक्रे द्रौणिः पार्थनिवारणे ॥ १८०॥
 }}
@@ Line 36,271: / Line 40,284: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नचैनमशकत् तर्तुं यत्नवानपि फल्गुनः ।
+| verse_lines  = नचैनमशकत् तर्तुं यत्नवानपि फल्गुनः ।;तयोरासीच्चिरं युद्धं चित्रं लघु च सुष्ठु च ॥ १८१॥
 | verse_line2  = तयोरासीच्चिरं युद्धं चित्रं लघु च सुष्ठु च ॥ १८१॥
 }}
@@ Line 36,280: / Line 40,294: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद् दृष्ट्वा भगवान् कृष्णो लोहितायति भास्करे ।
+| verse_lines  = तद् दृष्ट्वा भगवान् कृष्णो लोहितायति भास्करे ।;अजिते द्रोणतनये त्वहते च जयद्रथे ।;अर्जुनस्य जयाकाङ्क्षी ससर्ज तम ऊर्जितम् ॥ १८२॥
 | verse_line2  = अजिते द्रोणतनये त्वहते च जयद्रथे ।
 }}
@@ Line 36,289: / Line 40,304: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमोव्याप्ते गगने सूर्यमस्तं गतं मत्वा द्रौणिपूर्वाः समस्ताः ।
+| verse_lines  = तमोव्याप्ते गगने सूर्यमस्तं गतं मत्वा द्रौणिपूर्वाः समस्ताः ।;विशश्रमुः सैन्धवश्चार्जुनस्य हतप्रतिज्ञस्य मुखं समैक्षत ॥ १८३॥
 | verse_line2  = विशश्रमुः सैन्धवश्चार्जुनस्य हतप्रतिज्ञस्य मुखं समैक्षत ॥ १८३॥
 }}
@@ Line 36,298: / Line 40,314: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा हरेराज्ञया शक्रसूनुश्चकर्त बाणेन जयद्रथस्य ।
+| verse_lines  = तदा हरेराज्ञया शक्रसूनुश्चकर्त बाणेन जयद्रथस्य ।;वह्निं (अग्निं) विविक्षन्निव दर्शितः शिरस्तदा वचः प्राह जनार्दनस्तम् ॥ १८४॥
 | verse_line2  = वह्निं (अग्निं) विविक्षन्निव दर्शितः शिरस्तदा वचः प्राह जनार्दनस्तम् ॥ १८४॥
 }}
@@ Line 36,307: / Line 40,324: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैतच्छिरः पातय भूतले त्वमितीरितः पाशुपतास्त्रतेजसा ।
+| verse_lines  = नैतच्छिरः पातय भूतले त्वमितीरितः पाशुपतास्त्रतेजसा ।;दधार बाणैरनुपुङ्खपुङ्खैः पुनस्तमूचे गरुडध्वजो वचः ॥ १८५॥
 | verse_line2  = दधार बाणैरनुपुङ्खपुङ्खैः पुनस्तमूचे गरुडध्वजो वचः ॥ १८५॥
 }}
@@ Line 36,316: / Line 40,334: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इदं पितुस्तस्य करे निपात्यतां वरोऽस्य दत्तो हि पुराऽमुनाऽयम्(यत्) ।
+| verse_lines  = इदं पितुस्तस्य करे निपात्यतां वरोऽस्य दत्तो हि पुराऽमुनाऽयम्(यत्) ।;शिरो निकृत्तं भुवि पातयेद् यस्तवास्य भूयाच्च शिरः सहस्रधा ॥ १८६॥
 | verse_line2  = शिरो निकृत्तं भुवि पातयेद् यस्तवास्य भूयाच्च शिरः सहस्रधा ॥ १८६॥
 }}
@@ Line 36,325: / Line 40,344: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति स्म वध्यः स पिताऽपि(वध्योऽस्य पिताऽपि) तेनेत्युदीरिते तस्य सन्ध्याक्रियस्य ।
+| verse_lines  = इति स्म वध्यः स पिताऽपि(वध्योऽस्य पिताऽपि) तेनेत्युदीरिते तस्य सन्ध्याक्रियस्य ।;अङ्के व्यधात् तच्छिर आशु वासविः स सम्भ्रमात् तद् भुवि च न्यपातयत् ॥ १८७॥
 | verse_line2  = अङ्के व्यधात् तच्छिर आशु वासविः स सम्भ्रमात् तद् भुवि च न्यपातयत् ॥ १८७॥
 }}
@@ Line 36,334: / Line 40,354: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽभवत् तस्य शिरः सहस्रधा हरिश्च चक्रे तमसो लयं पुनः ।
+| verse_lines  = ततोऽभवत् तस्य शिरः सहस्रधा हरिश्च चक्रे तमसो लयं पुनः ।;तदैव सूर्ये सकलैश्च दृष्टे हाहेति वादः सुमहानथाऽसीत् ॥ १८८॥
 | verse_line2  = तदैव सूर्ये सकलैश्च दृष्टे हाहेति वादः सुमहानथाऽसीत् ॥ १८८॥
 }}
@@ Line 36,343: / Line 40,364: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमस्तदा शल्यसुयोधनादीन् कृपं च जित्वा व्यनदत् सुभैरवम् ।
+| verse_lines  = भीमस्तदा शल्यसुयोधनादीन् कृपं च जित्वा व्यनदत् सुभैरवम् ।;कुर्वन् साहाय्यं फल्गुनस्यैव तुष्टो बभूव शैनेय उतो हते रिपौ ॥ १८९॥
 | verse_line2  = कुर्वन् साहाय्यं फल्गुनस्यैव तुष्टो बभूव शैनेय उतो हते रिपौ ॥ १८९॥
 }}
@@ Line 36,352: / Line 40,374: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपूरयत् पाञ्चजन्यं च कृष्णो मुदा तदा देवदत्तं च पार्थः ।
+| verse_lines  = अपूरयत् पाञ्चजन्यं च कृष्णो मुदा तदा देवदत्तं च पार्थः ।;भीमस्य नादं सहपाञ्चजन्यघोषं श्रुत्वा निहतं सिन्धुराजम् ।;ज्ञात्वा राजा धर्मसुतो मुमोद दुर्योधनश्चाऽस सुदुःखितस्तदा ॥ १९०॥
 | verse_line2  = भीमस्य नादं सहपाञ्चजन्यघोषं श्रुत्वा निहतं सिन्धुराजम् ।
 }}
@@ Line 36,361: / Line 40,384: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो द्रौणिमुखां(द्रौणिमुखान्) सेनां सर्वां भीमोऽभ्यवर्तत।
+| verse_lines  = ततो द्रौणिमुखां(द्रौणिमुखान्) सेनां सर्वां भीमोऽभ्यवर्तत।;पार्थः कर्णमुखाञ्छिष्टान् ततोऽभज्यत तद् बलम् ॥ १९१॥
 | verse_line2  = पार्थः कर्णमुखाञ्छिष्टान् ततोऽभज्यत तद् बलम् ॥ १९१॥
 }}
@@ Line 36,370: / Line 40,394: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शीर्णां सेनां प्रविविशुर्धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
+| verse_lines  = शीर्णां सेनां प्रविविशुर्धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।;ततस्तं देशमापुस्ते यत्र भीमधनञ्जयौ ॥ १९२॥
 | verse_line2  = ततस्तं देशमापुस्ते यत्र भीमधनञ्जयौ ॥ १९२॥
 }}
@@ Line 36,379: / Line 40,404: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत एकीकृताः सर्वे पाण्डवाः सहसोमकाः ।
+| verse_lines  = तत एकीकृताः सर्वे पाण्डवाः सहसोमकाः ।;परान् विद्रावयामासुस्ते भीताः प्राद्रवन् दिशः ॥ १९३॥
 | verse_line2  = परान् विद्रावयामासुस्ते भीताः प्राद्रवन् दिशः ॥ १९३॥
 }}
@@ Line 36,388: / Line 40,414: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्राप्यमाणं सैन्यं तं दृष्ट्वा दुर्योधनो नृपः ।
+| verse_lines  = विद्राप्यमाणं सैन्यं तं दृष्ट्वा दुर्योधनो नृपः ।;जयद्रथवधाच्चैव कुपितोऽभ्यद्रवत् परान् ॥ १९४॥
 | verse_line2  = जयद्रथवधाच्चैव कुपितोऽभ्यद्रवत् परान् ॥ १९४॥
 }}
@@ Line 36,397: / Line 40,424: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स भीमसेनं च धनञ्जयं च युधिष्ठिरं माद्रवतीसुतौ च ।
+| verse_lines  = स भीमसेनं च धनञ्जयं च युधिष्ठिरं माद्रवतीसुतौ च ।;धृष्टद्युम्नं सात्यकिं द्रौपदेयान् सर्वानेकः शरवर्षैर्ववर्ष ॥ १९५॥
 | verse_line2  = धृष्टद्युम्नं सात्यकिं द्रौपदेयान् सर्वानेकः शरवर्षैर्ववर्ष ॥ १९५॥
 }}
@@ Line 36,406: / Line 40,434: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते विव्यधुस्तं बहुभिः शिलीमुखैः(शिलीमुखान्) स ताननादृत्य चकर्त बाणैः ।
+| verse_lines  = ते विव्यधुस्तं बहुभिः शिलीमुखैः(शिलीमुखान्) स ताननादृत्य चकर्त बाणैः ।;धनूंषि चित्राणि महारथानां चकार सङ्ख्ये(युद्धे) विरथौ यमौ च ॥ १९६॥
 | verse_line2  = धनूंषि चित्राणि महारथानां चकार सङ्ख्ये(युद्धे) विरथौ यमौ च ॥ १९६॥
 }}
@@ Line 36,415: / Line 40,444: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आदाय चापानि पराणि तेऽपि दुर्योधनं ववृषुः सायकौघैः ।
+| verse_lines  = आदाय चापानि पराणि तेऽपि दुर्योधनं ववृषुः सायकौघैः ।;अचिन्तयित्वैव शरान्स एको न्यवारयत् तानखिलांश्च बाणैः ॥ १९७॥
 | verse_line2  = अचिन्तयित्वैव शरान्स एको न्यवारयत् तानखिलांश्च बाणैः ॥ १९७॥
 }}
@@ Line 36,424: / Line 40,454: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं गाहमानं द्विषतां बहूनां मध्ये द्रोणद्रौणिकृपप्रधानाः ।
+| verse_lines  = तं गाहमानं द्विषतां बहूनां मध्ये द्रोणद्रौणिकृपप्रधानाः ।;दृष्ट्वा सर्वे जुगुपुः स्वात्तचापा अनारतं बाणगणान् सृजन्तः ॥ १९८॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा सर्वे जुगुपुः स्वात्तचापा अनारतं बाणगणान् सृजन्तः ॥ १९८॥
 }}
@@ Line 36,433: / Line 40,464: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुयोधनः कर्णमाह जहि भीममिमं युधि ।
+| verse_lines  = सुयोधनः कर्णमाह जहि भीममिमं युधि ।;स आह नैष शक्यो हि जेतुं देवैः सवासवैः ॥ १९९॥
 | verse_line2  = स आह नैष शक्यो हि जेतुं देवैः सवासवैः ॥ १९९॥
 }}
@@ Line 36,442: / Line 40,474: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दैवाज्जीवाम्यहं राजन् युध्यंस्तेनातिपीडितः ।
+| verse_lines  = दैवाज्जीवाम्यहं राजन् युध्यंस्तेनातिपीडितः ।;अतो घटामहे शक्त्या जयो दैवसमाहितः ॥ २००॥
 | verse_line2  = अतो घटामहे शक्त्या जयो दैवसमाहितः ॥ २००॥
 }}
@@ Line 36,451: / Line 40,484: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनो द्रोणमाह सैन्धवस्त्वदुपेक्षया ।
+| verse_lines  = दुर्योधनो द्रोणमाह सैन्धवस्त्वदुपेक्षया ।;पार्थेन निहतो भीमसात्यकिभ्यां च मे बलम् ॥ २०१॥
 | verse_line2  = पार्थेन निहतो भीमसात्यकिभ्यां च मे बलम् ॥ २०१॥
 }}
@@ Line 36,460: / Line 40,494: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतिज्ञा च परित्यक्ता पाण्डवस्नेहतस्त्वया ।
+| verse_lines  = प्रतिज्ञा च परित्यक्ता पाण्डवस्नेहतस्त्वया ।;इत्युक्तः कुपितो द्रोणः प्रतिज्ञामकरोत् ततः ॥ २०२॥
 | verse_line2  = इत्युक्तः कुपितो द्रोणः प्रतिज्ञामकरोत् ततः ॥ २०२॥
 }}
@@ Line 36,469: / Line 40,504: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतः परं नैव रणाद् रात्रावहनि वा क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = इतः परं नैव रणाद् रात्रावहनि वा क्‍वचित् ।;गच्छेयं नैव (नच) मोक्ष्यामि वर्म बद्धं कथञ्चन ॥ २०३॥
 | verse_line2  = गच्छेयं नैव (नच) मोक्ष्यामि वर्म बद्धं कथञ्चन ॥ २०३॥
 }}
@@ Line 36,478: / Line 40,514: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मत्पुत्रश्च त्वया वाच्यः पाञ्चालान् नैव शेषय (शेषयेत्, शेषयेः) ।
+| verse_lines  = मत्पुत्रश्च त्वया वाच्यः पाञ्चालान् नैव शेषय (शेषयेत्, शेषयेः) ।;सदौहित्रानितीत्युक्त्वा(सदौहित्रानिति प्रोक्त्वा) विजगाहे निशागमे ॥ २०४॥
 | verse_line2  = सदौहित्रानितीत्युक्त्वा(सदौहित्रानिति प्रोक्त्वा) विजगाहे निशागमे ॥ २०४॥
 }}
@@ Line 36,487: / Line 40,524: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चमूं परेषामभ्यागाद् धृष्टद्युम्नस्तमाशु च ।
+| verse_lines  = चमूं परेषामभ्यागाद् धृष्टद्युम्नस्तमाशु च ।;द्रौणिदुर्योधनौ तत्र विरथीकृत्य मारुतिः ।;द्रावयामास तत् सैन्यं पश्यतां सर्वभूभृताम् ॥ २०५॥
 | verse_line2  = द्रौणिदुर्योधनौ तत्र विरथीकृत्य मारुतिः ।
 }}
@@ Line 36,496: / Line 40,534: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षोहिण्यस्तु सप्तैव सेनयोरुभयोरपि ।
+| verse_lines  = अक्षोहिण्यस्तु सप्तैव सेनयोरुभयोरपि ।;हतास्तासां च भीमेन तिस्रो द्वे फल्गुनेन च ॥ २०६॥
 | verse_line2  = हतास्तासां च भीमेन तिस्रो द्वे फल्गुनेन च ॥ २०६॥
 }}
@@ Line 36,505: / Line 40,544: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सौभद्रसात्यकिमुखैस्तन्मध्ये षोडशांशकः(षोडशांसकैः) ।
+| verse_lines  = सौभद्रसात्यकिमुखैस्तन्मध्ये षोडशांशकः(षोडशांसकैः) ।;हैडिम्बपार्षतमुखैस्त्रयाच्च दशमांशकः(दशमांशतः) ॥ २०७॥
 | verse_line2  = हैडिम्बपार्षतमुखैस्त्रयाच्च दशमांशकः(दशमांशतः) ॥ २०७॥
 }}
@@ Line 36,514: / Line 40,554: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मद्रोणद्रौणिभिश्च द्वे समं निहते तदा ।
+| verse_lines  = भीष्मद्रोणद्रौणिभिश्च द्वे समं निहते तदा ।;तदन्यैर्मिलितैः सर्वैस्तच्चतुर्थांश एव च ॥ २०८॥
 | verse_line2  = तदन्यैर्मिलितैः सर्वैस्तच्चतुर्थांश एव च ॥ २०८॥
 }}
@@ Line 36,523: / Line 40,564: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो रात्रौ पञ्चभिश्च पार्थाः षड्भिश्च कौरवाः ।
+| verse_lines  = ततो रात्रौ पञ्चभिश्च पार्थाः षड्भिश्च कौरवाः ।;अक्षोहिणीभिः संव्यूह्य युद्धं चक्रुः सुदारुणम् ।;भीमं सेनां द्रावयन्तं पुनः कर्णः समासदत् ॥ २०९॥
 | verse_line2  = अक्षोहिणीभिः संव्यूह्य युद्धं चक्रुः सुदारुणम् ।
 }}
@@ Line 36,532: / Line 40,574: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कर्णपुरतो भीमो दुष्कर्णं कर्णमेव च ।
+| verse_lines  = स कर्णपुरतो भीमो दुष्कर्णं कर्णमेव च ।;दुर्योधनस्यावरजौ निष्पिपेष पदा क्षणात् ।;रथाश्वध्वजसूतैश्च सहितौ न व्यदृश्यताम्(न व्यदृश्यत) ॥ २१०॥
 | verse_line2  = दुर्योधनस्यावरजौ निष्पिपेष पदा क्षणात् ।
 }}
@@ Line 36,541: / Line 40,584: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरायुधोऽहमिति मां त्वमात्थ पुरुषं वचः ।
+| verse_lines  = निरायुधोऽहमिति मां त्वमात्थ पुरुषं वचः ।;निरायुधः पदैवाहं त्वां हन्तुमशकं तदा ॥ २११॥
 | verse_line2  = निरायुधः पदैवाहं त्वां हन्तुमशकं तदा ॥ २११॥
 }}
@@ Line 36,550: / Line 40,594: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति कर्णस्य तौ भीमः सञ्ज्ञया ज्ञापयन् भुवि ।
+| verse_lines  = इति कर्णस्य तौ भीमः सञ्ज्ञया ज्ञापयन् भुवि ।;पदा पिपेष कालिङ्गं मुष्टिनैव जघान ह ॥ २१२॥
 | verse_line2  = पदा पिपेष कालिङ्गं मुष्टिनैव जघान ह ॥ २१२॥
 }}
@@ Line 36,559: / Line 40,604: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुष्टिना त्वद्वधायाहं समर्थ इति किं वदे ।
+| verse_lines  = मुष्टिना त्वद्वधायाहं समर्थ इति किं वदे ।;तस्मान्मया रक्षितस्त्वमिति ज्ञापयितुं प्रभुः ।;साश्वसूतध्वजरथः कालिङ्गो मुष्टिचूर्णितः ॥ २१३॥
 | verse_line2  = तस्मान्मया रक्षितस्त्वमिति ज्ञापयितुं प्रभुः ।
 }}
@@ Line 36,568: / Line 40,614: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = केतुमांश्च पिता तस्य शक्रदेवः श्रुतायुधः ।
+| verse_lines  = केतुमांश्च पिता तस्य शक्रदेवः श्रुतायुधः ।;अक्षोहिण्या सेनया च सह भीमेन पातिताः ।;खड्गयुद्धे पुरा भीष्मे सेनापत्यं प्रकुर्वति ॥ २१४॥
 | verse_line2  = अक्षोहिण्या सेनया च सह भीमेन पातिताः ।
 }}
@@ Line 36,577: / Line 40,624: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णानुजान् ध्रुवाद्यांश्च बहून् जघ्ने स वै निशि ।
+| verse_lines  = कर्णानुजान् ध्रुवाद्यांश्च बहून् जघ्ने स वै निशि ।;सञ्ज्ञां भीमकृतां ज्ञात्वा शक्तिं चिक्षेप चापराम् ।;कर्णः शक्तिर्मया दिव्या न मुक्ता तेन जीवसि ॥ २१५॥
 | verse_line2  = सञ्ज्ञां भीमकृतां ज्ञात्वा शक्तिं चिक्षेप चापराम् ।
 }}
@@ Line 36,586: / Line 40,634: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ज्ञापयितुं तां तु ज्ञात्वा भीमः क्षणात् तदा ।
+| verse_lines  = इति ज्ञापयितुं तां तु ज्ञात्वा भीमः क्षणात् तदा ।;खमुत्पत्य गृहीत्वा च कर्णे चिक्षेप सत्वरः ॥ २१६॥
 | verse_line2  = खमुत्पत्य गृहीत्वा च कर्णे चिक्षेप सत्वरः ॥ २१६॥
 }}
@@ Line 36,595: / Line 40,644: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदि त्वया तदा मुक्ता शक्तिस्त्वां सा हनिष्यति ।
+| verse_lines  = यदि त्वया तदा मुक्ता शक्तिस्त्वां सा हनिष्यति ।;इति ज्ञापयितुं सा च कर्णरक्षणकाङ्क्षिणा ॥ २१७॥
 | verse_line2  = इति ज्ञापयितुं सा च कर्णरक्षणकाङ्क्षिणा ॥ २१७॥
 }}
@@ Line 36,604: / Line 40,654: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुक्ता दक्षभुजे सा च(सोऽथ) विदार्य धरणीं तथा(तदा) ।
+| verse_lines  = मुक्ता दक्षभुजे सा च(सोऽथ) विदार्य धरणीं तथा(तदा) ।;भित्त्वा विवेश कर्णस्य दर्शयन्ती निदर्शनम् ॥ २१८॥
 | verse_line2  = भित्त्वा विवेश कर्णस्य दर्शयन्ती निदर्शनम् ॥ २१८॥
 }}
@@ Line 36,613: / Line 40,664: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो भीमः पुनः स्वं तु रथमास्थाय चापभृत् ।
+| verse_lines  = ततो भीमः पुनः स्वं तु रथमास्थाय चापभृत् ।;कर्णस्य पुरतः शत्रून् द्रावयामास सर्वतः ॥ २१९॥
 | verse_line2  = कर्णस्य पुरतः शत्रून् द्रावयामास सर्वतः ॥ २१९॥
 }}
@@ Line 36,622: / Line 40,674: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं कर्णो वारयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ।
+| verse_lines  = तं कर्णो वारयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ।;भीमः कर्णरथायैव गदां चिक्षेप वेगतः(वेगितः) ॥ २२०॥
 | verse_line2  = भीमः कर्णरथायैव गदां चिक्षेप वेगतः(वेगितः) ॥ २२०॥
 }}
@@ Line 36,631: / Line 40,684: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तद्गदाविघाताय स्थूणाकर्णास्त्रमासृजत् ।
+| verse_lines  = स तद्गदाविघाताय स्थूणाकर्णास्त्रमासृजत् ।;तेनास्त्रेण प्रतिहता सा गदा भीममाव्रजत् ॥ २२१॥
 | verse_line2  = तेनास्त्रेण प्रतिहता सा गदा भीममाव्रजत् ॥ २२१॥
 }}
@@ Line 36,640: / Line 40,694: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमो गदां समादाय कर्णस्य रथमारुहत् ।
+| verse_lines  = भीमो गदां समादाय कर्णस्य रथमारुहत् ।;तया सञ्चूर्णयामास कर्णस्य रथकूबरम् ॥ २२२॥
 | verse_line2  = तया सञ्चूर्णयामास कर्णस्य रथकूबरम् ॥ २२२॥
 }}
@@ Line 36,649: / Line 40,704: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं त्वच्चूर्णने शक्तो मत्कामात् त्वं हि जीवसि ।
+| verse_lines  = एवं त्वच्चूर्णने शक्तो मत्कामात् त्वं हि जीवसि ।;एवं निदर्शयित्वैव पुनः स्वं रथमाव्रजत् ॥ २२३॥
 | verse_line2  = एवं निदर्शयित्वैव पुनः स्वं रथमाव्रजत् ॥ २२३॥
 }}
@@ Line 36,658: / Line 40,714: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः कर्णपुरः सेनां जघान बहुशो रणे ।
+| verse_lines  = पुनः कर्णपुरः सेनां जघान बहुशो रणे ।;कर्णस्तु तं परित्यज्य सहदेवमुपाद्रवत् ॥ २२४॥
 | verse_line2  = कर्णस्तु तं परित्यज्य सहदेवमुपाद्रवत् ॥ २२४॥
 }}
@@ Line 36,667: / Line 40,724: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तु तं विरथीकृत्य धनुः कण्ठेऽवसज्य च ।
+| verse_lines  = स तु तं विरथीकृत्य धनुः कण्ठेऽवसज्य च ।;कुत्सयामास बहुशः स तु निर्वेदमागमत् ॥ २२५॥
 | verse_line2  = कुत्सयामास बहुशः स तु निर्वेदमागमत् ॥ २२५॥
 }}
@@ Line 36,676: / Line 40,734: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न हन्तुमैच्छत् तं कर्णः पृथायै स्वं वचः स्मरन् ।
+| verse_lines  = न हन्तुमैच्छत् तं कर्णः पृथायै स्वं वचः स्मरन् ।;तं विजित्य(विसृज्य) रणे कर्णो जघ्ने पार्थवरूथिनीम् ॥ २२६॥
 | verse_line2  = तं विजित्य(विसृज्य) रणे कर्णो जघ्ने पार्थवरूथिनीम् ॥ २२६॥
 }}
@@ Line 36,685: / Line 40,744: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो द्रौणिर्विविधैर्बाणसङ्घैर्जघान पार्थस्य चमूं समन्ततः ।
+| verse_lines  = ततो द्रौणिर्विविधैर्बाणसङ्घैर्जघान पार्थस्य चमूं समन्ततः ।;सा हन्यमाना रणकोविदेन न शं (नाशं) लेभे मृत्युनाऽऽर्ता प्रजेव(आर्तप्रजेव) ॥ २२७॥
 | verse_line2  = सा हन्यमाना रणकोविदेन न शं (नाशं) लेभे मृत्युनाऽऽर्ता प्रजेव(आर्तप्रजेव) ॥ २२७॥
 }}
@@ Line 36,694: / Line 40,754: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा सेनां द्रौणिबलाभिभूतां तमाह्वयामास घटोत्कचो युधे(युधि) ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा सेनां द्रौणिबलाभिभूतां तमाह्वयामास घटोत्कचो युधे(युधि) ।;द्रौणिस्तमाहाऽलमलं न वत्स पुत्रस्तातं योधयस्वाद्य मां त्वम् ॥ २२८॥
 | verse_line2  = द्रौणिस्तमाहाऽलमलं न वत्स पुत्रस्तातं योधयस्वाद्य मां त्वम् ॥ २२८॥
 }}
@@ Line 36,703: / Line 40,764: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त ऊचे न पिता मम त्वं सखा पितुर्यद्यपि शत्रुसंश्रयात् ।
+| verse_lines  = इत्युक्त ऊचे न पिता मम त्वं सखा पितुर्यद्यपि शत्रुसंश्रयात् ।;अरिश्च मेऽसीति तमाह यद्यरिं मां मन्यसे तद्वदहं करोमि ते ॥ २२९॥
 | verse_line2  = अरिश्च मेऽसीति तमाह यद्यरिं मां मन्यसे तद्वदहं करोमि ते ॥ २२९॥
 }}
@@ Line 36,712: / Line 40,774: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यूचिवाञ्छक्रधनुःप्रकाशं विष्फार्य चापं प्रकिरञ्छरौघान् ।
+| verse_lines  = इत्यूचिवाञ्छक्रधनुःप्रकाशं विष्फार्य चापं प्रकिरञ्छरौघान् ।;अभ्यागमद् राक्षसमुग्रवेगः स्वसेनया सोऽपि तमभ्यवर्तत ॥ २३०॥
 | verse_line2  = अभ्यागमद् राक्षसमुग्रवेगः स्वसेनया सोऽपि तमभ्यवर्तत ॥ २३०॥
 }}
@@ Line 36,721: / Line 40,784: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स रक्षसां लक्षसमावृतो बली नृभिश्च वीरैर्बहुभिः सुशिक्षितैः ।
+| verse_lines  = स रक्षसां लक्षसमावृतो बली नृभिश्च वीरैर्बहुभिः सुशिक्षितैः ।;अक्षोहिणीमात्रबलेन राक्षसः सङ्क्षोभयामास गुरोः सुतं शरैः ॥ २३१॥
 | verse_line2  = अक्षोहिणीमात्रबलेन राक्षसः सङ्क्षोभयामास गुरोः सुतं शरैः ॥ २३१॥
 }}
@@ Line 36,730: / Line 40,794: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तेन बाणैर्बहुभिः सुपीडितो विभिन्नगात्रः क्षतजाप्लुताङ्गः(क्षतजाभिप्लुताङ्गः) ।
+| verse_lines  = स तेन बाणैर्बहुभिः सुपीडितो विभिन्नगात्रः क्षतजाप्लुताङ्गः(क्षतजाभिप्लुताङ्गः) ।;व्यावृत्य नेत्रे कुपितो महद् धनुर्विष्फार्य बाणै रजनीं चकार ॥ २३२॥
 | verse_line2  = व्यावृत्य नेत्रे कुपितो महद् धनुर्विष्फार्य बाणै रजनीं चकार ॥ २३२॥
 }}
@@ Line 36,739: / Line 40,804: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽक्षौहिणीं तां(अक्षौहिणीं तां) क्षणमात्रतः क्षरन् महाशरांस्तानपि राक्षसान् क्षयम् ।
+| verse_lines  = सोऽक्षौहिणीं तां(अक्षौहिणीं तां) क्षणमात्रतः क्षरन् महाशरांस्तानपि राक्षसान् क्षयम् ।;निनाय पुत्रं च घटोत्कचस्य निष्ट्यं(निष्ठ्यं) पुरा योऽञ्जनवर्मनामकः ॥ २३३॥
 | verse_line2  = निनाय पुत्रं च घटोत्कचस्य निष्ट्यं(निष्ठ्यं) पुरा योऽञ्जनवर्मनामकः ॥ २३३॥
 }}
@@ Line 36,748: / Line 40,814: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निरीक्ष्य सेनां स्वसुतं च पातितं घटोत्कचो द्रोणसुतं शरेण ।
+| verse_lines  = निरीक्ष्य सेनां स्वसुतं च पातितं घटोत्कचो द्रोणसुतं शरेण ।;विव्याध गाढं स तु विह्वलो ध्वजं समाश्रितश्चाऽशु ससञ्ज्ञकोऽभवत् ॥ २३४॥
 | verse_line2  = विव्याध गाढं स तु विह्वलो ध्वजं समाश्रितश्चाऽशु ससञ्ज्ञकोऽभवत् ॥ २३४॥
 }}
@@ Line 36,757: / Line 40,824: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्थाय बाणं यमदण्डकल्पं सन्धाय चापे प्रविकृष्य राक्षसे ।
+| verse_lines  = उत्थाय बाणं यमदण्डकल्पं सन्धाय चापे प्रविकृष्य राक्षसे ।;मुमोच तेनाभिहतः पपात विनष्टसञ्ज्ञः स्वरथे घटोत्कचः ॥ २३५॥
 | verse_line2  = मुमोच तेनाभिहतः पपात विनष्टसञ्ज्ञः स्वरथे घटोत्कचः ॥ २३५॥
 }}
@@ Line 36,766: / Line 40,834: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विमूर्च्छितं सारथिरस्य दूरं निनाय युद्धाज्जगतो विपश्यतः ।
+| verse_lines  = विमूर्च्छितं सारथिरस्य दूरं निनाय युद्धाज्जगतो विपश्यतः ।;द्रौणिश्च सेनां निशि तैः शरोत्तमैर्व्यद्रावयत् पाण्डवसोमकानाम् ॥ २३६॥
 | verse_line2  = द्रौणिश्च सेनां निशि तैः शरोत्तमैर्व्यद्रावयत् पाण्डवसोमकानाम् ॥ २३६॥
 }}
@@ Line 36,775: / Line 40,844: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सञ्ज्ञामवाप्याथ घटोत्कचोऽपि क्रुद्धोऽविशत् कौरवसैन्यमाशु ।
+| verse_lines  = सञ्ज्ञामवाप्याथ घटोत्कचोऽपि क्रुद्धोऽविशत् कौरवसैन्यमाशु ।;विद्रावयामास स बाणवर्षैः प्रकम्पयामास महारथांस्तथा ॥ २३७॥
 | verse_line2  = विद्रावयामास स बाणवर्षैः प्रकम्पयामास महारथांस्तथा ॥ २३७॥
 }}
@@ Line 36,784: / Line 40,854: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव पार्थं प्रति योद्धुमागतं वैकर्तनं वीक्ष्य जगत्पतिर्हरिः ।
+| verse_lines  = तदैव पार्थं प्रति योद्धुमागतं वैकर्तनं वीक्ष्य जगत्पतिर्हरिः ।;घटोत्कचं प्राहिणोच्छक्तिमुग्रां तस्मिन् मोक्तुं पार्थरक्षार्थमेव ॥ २३८॥
 | verse_line2  = घटोत्कचं प्राहिणोच्छक्तिमुग्रां तस्मिन् मोक्तुं पार्थरक्षार्थमेव ॥ २३८॥
 }}
@@ Line 36,793: / Line 40,864: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कर्णमाहूय युयोध तेन तस्यानु दुर्योधनपूर्वकाश्च ये ।
+| verse_lines  = स कर्णमाहूय युयोध तेन तस्यानु दुर्योधनपूर्वकाश्च ये ।;द्रोणेन चैतान् समरे स एको निवारयामास ममर्द चाधिकम् ॥ २३९॥
 | verse_line2  = द्रोणेन चैतान् समरे स एको निवारयामास ममर्द चाधिकम् ॥ २३९॥
 }}
@@ Line 36,802: / Line 40,874: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते बाध्यमाना बहुशो बलीयसा कर्णं पुरोधाय तमभ्ययोधयन् ।
+| verse_lines  = ते बाध्यमाना बहुशो बलीयसा कर्णं पुरोधाय तमभ्ययोधयन् ।;न विव्यथे तत्र रणे स कर्णः स्ववीर्यमास्थाय महास्त्रवेत्ता ॥ २४०॥
 | verse_line2  = न विव्यथे तत्र रणे स कर्णः स्ववीर्यमास्थाय महास्त्रवेत्ता ॥ २४०॥
 }}
@@ Line 36,811: / Line 40,884: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवारयामास गुरोः सुतं तदा भीमस्त्रिगर्ताञ्छतमन्युनन्दनः ।
+| verse_lines  = निवारयामास गुरोः सुतं तदा भीमस्त्रिगर्ताञ्छतमन्युनन्दनः ।;अलम्बलो नाम तदैव राक्षसः समागमद्(समासदत्) भीमसुतं निहन्तुम् ॥ २४१॥
 | verse_line2  = अलम्बलो नाम तदैव राक्षसः समागमद्(समासदत्) भीमसुतं निहन्तुम् ॥ २४१॥
 }}
@@ Line 36,820: / Line 40,894: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युद्ध्वा प्रगृह्यैनमथो निपात्य घटोत्कचो भूमितलेऽसिनाऽस्य ।
+| verse_lines  = युद्ध्वा प्रगृह्यैनमथो निपात्य घटोत्कचो भूमितलेऽसिनाऽस्य ।;उत्कृत्य शीर्षं तु सुयोधनेऽक्षिपद् विषेदुरत्राखिलभूमिपालाः ॥ २४२॥
 | verse_line2  = उत्कृत्य शीर्षं तु सुयोधनेऽक्षिपद् विषेदुरत्राखिलभूमिपालाः ॥ २४२॥
 }}
@@ Line 36,829: / Line 40,904: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अलायुधोऽथाऽगमदुग्रवीर्यो नराशनस्तं स घटोत्कचोऽभ्ययात् ।
+| verse_lines  = अलायुधोऽथाऽगमदुग्रवीर्यो नराशनस्तं स घटोत्कचोऽभ्ययात् ।;युद्ध्वा मुहूर्तं स तु तेन भूमौ निपात्य तं यज्ञपशुं चकार ॥ २४३॥
 | verse_line2  = युद्ध्वा मुहूर्तं स तु तेन भूमौ निपात्य तं यज्ञपशुं चकार ॥ २४३॥
 }}
@@ Line 36,838: / Line 40,914: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथास्य शिर उद्धृत्य क्रोधाद् दुर्योधनोरसि ।
+| verse_lines  = अथास्य शिर उद्धृत्य क्रोधाद् दुर्योधनोरसि ।;चिक्षेप तेन सम्भ्रान्ताः सर्वे दुर्योधनादयः ॥ २४४॥
 | verse_line2  = चिक्षेप तेन सम्भ्रान्ताः सर्वे दुर्योधनादयः ॥ २४४॥
 }}
@@ Line 36,847: / Line 40,924: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = घटोत्कचबलख्यात्यै समर्थेनापि यो रणे ।
+| verse_lines  = घटोत्कचबलख्यात्यै समर्थेनापि यो रणे ।;न हतो भीमसेनेन हतेऽस्मिन् भैमसेनिना ॥ २४५॥
 | verse_line2  = न हतो भीमसेनेन हतेऽस्मिन् भैमसेनिना ॥ २४५॥
 }}
@@ Line 36,856: / Line 40,934: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वे सञ्चोदयामासुः(सम्बोधयामासुः) कर्णं शक्तिविमोक्षणे ।
+| verse_lines  = सर्वे सञ्चोदयामासुः(सम्बोधयामासुः) कर्णं शक्तिविमोक्षणे ।;अस्मिन् हते हतं सर्वं किं नः पार्थः करिष्यति ॥ २४६॥
 | verse_line2  = अस्मिन् हते हतं सर्वं किं नः पार्थः करिष्यति ॥ २४६॥
 }}
@@ Line 36,865: / Line 40,944: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं सञ्चोद्यमानः(सम्बोध्यमानः) स धार्तराष्ट्रैः पुनः पुनः ।
+| verse_lines  = एवं सञ्चोद्यमानः(सम्बोध्यमानः) स धार्तराष्ट्रैः पुनः पुनः ।;हैडिम्बेनार्द्यमानैस्तु(च) स्वयं च भृशपीडितः ।;आदत्त शक्तिं विपुलां पाकशासनसम्मताम् ॥ २४७॥
 | verse_line2  = हैडिम्बेनार्द्यमानैस्तु(च) स्वयं च भृशपीडितः ।
 }}
@@ Line 36,874: / Line 40,954: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तामम्बरस्थाय घटोत्कचाय शैलोपमायातुलविक्रमाय ।
+| verse_lines  = तामम्बरस्थाय घटोत्कचाय शैलोपमायातुलविक्रमाय ।;चिक्षेप मृत्यो रसनोपमामलं प्रकाशयन्तीं प्रदिशो दिशश्च ॥ २४८॥
 | verse_line2  = चिक्षेप मृत्यो रसनोपमामलं प्रकाशयन्तीं प्रदिशो दिशश्च ॥ २४८॥
 }}
@@ Line 36,883: / Line 40,964: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निर्भिण्णवक्षाः(निर्भिन्नवक्षाः) स तया पपात व्यचूर्णयञ्छत्रुबलं हतोऽपि ।
+| verse_lines  = निर्भिण्णवक्षाः(निर्भिन्नवक्षाः) स तया पपात व्यचूर्णयञ्छत्रुबलं हतोऽपि ।;तस्मिन् हते जहृषुधार्तराष्ट्रा उच्चुक्रुशुर्दुधुवुश्चाम्बराणि ॥ २४९॥
 | verse_line2  = तस्मिन् हते जहृषुधार्तराष्ट्रा उच्चुक्रुशुर्दुधुवुश्चाम्बराणि ॥ २४९॥
 }}
@@ Line 36,892: / Line 40,974: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा ननर्त केशवः समाश्लिषच्च फल्गुनम् ।
+| verse_lines  = तदा ननर्त केशवः समाश्लिषच्च फल्गुनम् ।;ननाद शङ्खमाधमज्जहास(शङ्खमदमञ्जहास) चोरुनिस्वनः ॥ २५०॥
 | verse_line2  = ननाद शङ्खमाधमज्जहास(शङ्खमदमञ्जहास) चोरुनिस्वनः ॥ २५०॥
 }}
@@ Line 36,901: / Line 40,984: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमपृच्छद् गुडाकेशः किमेतदिति दुर्मनाः ।
+| verse_lines  = तमपृच्छद् गुडाकेशः किमेतदिति दुर्मनाः ।;हते सुतेऽग्रजेऽस्माकं वीरे किं नन्दसि प्रभो ॥ २५१॥
 | verse_line2  = हते सुतेऽग्रजेऽस्माकं वीरे किं नन्दसि प्रभो ॥ २५१॥
 }}
@@ Line 36,910: / Line 40,994: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाह भगवान् कृष्णो दिष्ट्या जीवसि फल्गुन ।
+| verse_lines  = तमाह भगवान् कृष्णो दिष्ट्या जीवसि फल्गुन ।;त्वदर्थं निहिता शक्तिर्विमुक्ताऽस्मिन् हि राक्षसे ॥ २५२॥
 | verse_line2  = त्वदर्थं निहिता शक्तिर्विमुक्ताऽस्मिन् हि राक्षसे ॥ २५२॥
 }}
@@ Line 36,919: / Line 41,004: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो युधिष्ठिरो दुःखादमर्षाच्चाभ्यवर्तत ।
+| verse_lines  = ततो युधिष्ठिरो दुःखादमर्षाच्चाभ्यवर्तत ।;कर्णं प्रति तमाहाथ कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ॥ २५३॥
 | verse_line2  = कर्णं प्रति तमाहाथ कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ॥ २५३॥
 }}
@@ Line 36,928: / Line 41,014: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ययाऽर्जुनो निहन्तव्यस्तयाऽसौ राक्षसो हतः ।
+| verse_lines  = ययाऽर्जुनो निहन्तव्यस्तयाऽसौ राक्षसो हतः ।;तन्मा शुचस्त्वं राजेन्द्र दिष्ट्या जीवति फल्गुनः ।;इत्युक्त्वा प्रययौ व्यासस्ततो युद्धमवर्तत ॥ २५४॥
 | verse_line2  = तन्मा शुचस्त्वं राजेन्द्र दिष्ट्या जीवति फल्गुनः ।
 }}
@@ Line 36,937: / Line 41,024: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमार्जुनाभ्यामिह हन्यमाने बले कुरूणामितरैश्च पाण्डवैः ।
+| verse_lines  = भीमार्जुनाभ्यामिह हन्यमाने बले कुरूणामितरैश्च पाण्डवैः ।;प्रदीपहस्ता अथ योधकाश्च सर्वेऽपि निद्रावशगा बभूवुः ॥ २५५॥
 | verse_line2  = प्रदीपहस्ता अथ योधकाश्च सर्वेऽपि निद्रावशगा बभूवुः ॥ २५५॥
 }}
@@ Line 36,946: / Line 41,034: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैव तानाह धनञ्जयस्तदा स्वप्स्यन्तु यावच्छशिनः प्रकाशः ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वैव तानाह धनञ्जयस्तदा स्वप्स्यन्तु यावच्छशिनः प्रकाशः ।;इतीरिता आशिषः फल्गुनाय प्रयुज्य सर्वे सुषुपुर्यथास्थिताः ॥ २५६॥
 | verse_line2  = इतीरिता आशिषः फल्गुनाय प्रयुज्य सर्वे सुषुपुर्यथास्थिताः ॥ २५६॥
 }}
@@ Line 36,955: / Line 41,044: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च चन्द्रेऽभ्युदिते युधे ते समाययुः शस्त्रमहास्त्रवर्षाः ।
+| verse_lines  = पुनश्च चन्द्रेऽभ्युदिते युधे ते समाययुः शस्त्रमहास्त्रवर्षाः ।;तत्राऽयातः सात्यकिं सोमदत्तो भूरिश्च ताभ्यां युयुधे स एकः ॥ २५७॥
 | verse_line2  = तत्राऽयातः सात्यकिं सोमदत्तो भूरिश्च ताभ्यां युयुधे स एकः ॥ २५७॥
 }}
@@ Line 36,964: / Line 41,054: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हतौ च तौ पेततुस्तेन भूमौ बाह्लीक एनं समरे त्वयोधयत् ।
+| verse_lines  = हतौ च तौ पेततुस्तेन भूमौ बाह्लीक एनं समरे त्वयोधयत् ।;स सात्यकिं विरथीकृत्य बाणं वधाय तस्याऽशु मुमोच वीरः ॥ २५८॥
 | verse_line2  = स सात्यकिं विरथीकृत्य बाणं वधाय तस्याऽशु मुमोच वीरः ॥ २५८॥
 }}
@@ Line 36,973: / Line 41,064: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चिच्छेद तं भीमसेनस्त्रिधैव तस्मै(तस्मिञ्छतघ्नीं) शतघ्नीं प्रजहार बाह्लिकः ।
+| verse_lines  = चिच्छेद तं भीमसेनस्त्रिधैव तस्मै(तस्मिञ्छतघ्नीं) शतघ्नीं प्रजहार बाह्लिकः ।;तया हतो विह्वलितो वृकोदरो जघान तं गदया सोऽपतच्च ॥ २५९॥
 | verse_line2  = तया हतो विह्वलितो वृकोदरो जघान तं गदया सोऽपतच्च ॥ २५९॥
 }}
@@ Line 36,982: / Line 41,074: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बाह्लीकः प्रार्थयामास पूर्वं स्नेहपुरस्सरम् ।
+| verse_lines  = बाह्लीकः प्रार्थयामास पूर्वं स्नेहपुरस्सरम् ।;भीम त्वयैव हन्तव्यो रणेऽहं प्रीतिमिच्छता ।;तदा यशश्च धर्मं च लोकं च प्राप्नुयामहम् ॥ २६०॥
 | verse_line2  = भीम त्वयैव हन्तव्यो रणेऽहं प्रीतिमिच्छता ।
 }}
@@ Line 36,991: / Line 41,084: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आह तं भीमो नितरां व्यथितस्तदा ।
+| verse_lines  = इत्युक्त आह तं भीमो नितरां व्यथितस्तदा ।;हन्यां नैवान्यथा युद्धे तत् ते शुश्रूषणं भवेत् ।;इति तेन हतस्तत्र भीमसेनेन बाह्लिकः ॥ २६१॥
 | verse_line2  = हन्यां नैवान्यथा युद्धे तत् ते शुश्रूषणं भवेत् ।
 }}
@@ Line 37,000: / Line 41,094: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हते बाह्लीके कौरवा भीमसेनमभ्याजग्मुः कर्णदुर्योधनाद्याः(कर्णसुयोधनाद्याः) ।
+| verse_lines  = हते बाह्लीके कौरवा भीमसेनमभ्याजग्मुः कर्णदुर्योधनाद्याः(कर्णसुयोधनाद्याः) ।;द्रौणिं पुरस्कृत्य गुरुं च पार्षतः सभ्रातृकः सात्यकिना समभ्ययात् ॥ २६२॥
 | verse_line2  = द्रौणिं पुरस्कृत्य गुरुं च पार्षतः सभ्रातृकः सात्यकिना समभ्ययात् ॥ २६२॥
 }}
@@ Line 37,009: / Line 41,104: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संशप्तकैरेव पार्थो युयोध तद् युद्धमासीदतिरौद्रमद्भुतम् ।
+| verse_lines  = संशप्तकैरेव पार्थो युयोध तद् युद्धमासीदतिरौद्रमद्भुतम् ।;अक्षोहिणी तत्र भीमार्जुनाभ्यां निषूदिता (निसूदिता) रात्रियुद्धे समस्ता(समन्तात्) ॥ २६३॥
 | verse_line2  = अक्षोहिणी तत्र भीमार्जुनाभ्यां निषूदिता (निसूदिता) रात्रियुद्धे समस्ता(समन्तात्) ॥ २६३॥
 }}
@@ Line 37,018: / Line 41,114: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः सूर्यश्चाभ्युदितस्तदाऽतिघोरं द्रोणः कर्म युद्धे चकार ।
+| verse_lines  = ततः सूर्यश्चाभ्युदितस्तदाऽतिघोरं द्रोणः कर्म युद्धे चकार ।;स पाञ्चालानां रथवृन्दं प्रविश्य जघान हस्त्यश्वरथान् नरांश्च ॥ २६४॥
 | verse_line2  = स पाञ्चालानां रथवृन्दं प्रविश्य जघान हस्त्यश्वरथान् नरांश्च ॥ २६४॥
 }}
@@ Line 37,027: / Line 41,124: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्रावितास्तेन महारथाश्च नैवाविन्दञ्छर्म बाणान्धकारे ।
+| verse_lines  = विद्रावितास्तेन महारथाश्च नैवाविन्दञ्छर्म बाणान्धकारे ।;युवेव वृद्धोऽपि चचार युद्धे स उग्रधन्वा परमास्त्रवेत्ता ॥ २६५॥
 | verse_line2  = युवेव वृद्धोऽपि चचार युद्धे स उग्रधन्वा परमास्त्रवेत्ता ॥ २६५॥
 }}
@@ Line 37,036: / Line 41,134: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रथार्बुदं तेन हतं च तत्र ततः सहस्रं(तथा सहस्रं) गुणितं नराणाम् ।
+| verse_lines  = रथार्बुदं तेन हतं च तत्र ततः सहस्रं(तथा सहस्रं) गुणितं नराणाम् ।;ततो दशांशो निहतो हयानां गजार्बुदं चैव रणोत्कटेन ॥ २६६॥
 | verse_line2  = ततो दशांशो निहतो हयानां गजार्बुदं चैव रणोत्कटेन ॥ २६६॥
 }}
@@ Line 37,045: / Line 41,144: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथा विराटद्रुपदौ शराभ्यां निनाय लोकं परमाजिमध्ये ।
+| verse_lines  = तथा विराटद्रुपदौ शराभ्यां निनाय लोकं परमाजिमध्ये ।;ततो विजित्यैव गुरोः सुतादीन् धृष्टद्युम्नं भीमसेनो जुगोप ॥ २६७॥
 | verse_line2  = ततो विजित्यैव गुरोः सुतादीन् धृष्टद्युम्नं भीमसेनो जुगोप ॥ २६७॥
 }}
@@ Line 37,054: / Line 41,154: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृष्टद्युम्नो भीमसेनाभिगुप्तो द्रोणं हन्तुं यत्नमुच्चैश्चकार ।
+| verse_lines  = धृष्टद्युम्नो भीमसेनाभिगुप्तो द्रोणं हन्तुं यत्नमुच्चैश्चकार ।;निवारयामास गुरुः शरौघैर्धृष्टद्युम्नं सोऽपि तं सायकेन ।;विव्याध तेनाभिहतः स मूर्च्छामवाप विप्रो निषसाद चाऽशु ॥ २६८॥
 | verse_line2  = निवारयामास गुरुः शरौघैर्धृष्टद्युम्नं सोऽपि तं सायकेन ।
 }}
@@ Line 37,063: / Line 41,164: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृष्टद्युम्नः सत्वरं खड्गचर्मणी आदाय तस्याऽरुरुहे रथोत्तमम् ।
+| verse_lines  = धृष्टद्युम्नः सत्वरं खड्गचर्मणी आदाय तस्याऽरुरुहे रथोत्तमम् ।;सञ्ज्ञामवाप्याथ गुरुः शरौघैः प्रादेशमात्रैर्व्यथयामास तं च ॥ २६९॥
 | verse_line2  = सञ्ज्ञामवाप्याथ गुरुः शरौघैः प्रादेशमात्रैर्व्यथयामास तं च ॥ २६९॥
 }}
@@ Line 37,072: / Line 41,174: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तैरतिव्यथितस्तद्रथाच्च परावृत्तः स्वं रथं चारुरोह ।
+| verse_lines  = स तैरतिव्यथितस्तद्रथाच्च परावृत्तः स्वं रथं चारुरोह ।;सुसंरब्धौ तौ पुनरेव युद्धं सञ्चक्रतुर्वृष्टशराम्बुधारौ ॥ २७०॥
 | verse_line2  = सुसंरब्धौ तौ पुनरेव युद्धं सञ्चक्रतुर्वृष्टशराम्बुधारौ ॥ २७०॥
 }}
@@ Line 37,081: / Line 41,184: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवार्य शत्रुं स शरैर्ब्रह्मास्त्रमसृजद् द्विजः ।
+| verse_lines  = निवार्य शत्रुं स शरैर्ब्रह्मास्त्रमसृजद् द्विजः ।;तेन सन्दाहयामास पाञ्चालान् सुबहून् रणे ।;पुरुजित् कुन्तिभोजश्च तेनान्येऽपि हतास्तदा ॥ २७१॥
 | verse_line2  = तेन सन्दाहयामास पाञ्चालान् सुबहून् रणे ।
 }}
@@ Line 37,090: / Line 41,194: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमोऽर्जुनः सात्यकिश्च पर्यायेण गुरोः सुतम् ।
+| verse_lines  = भीमोऽर्जुनः सात्यकिश्च पर्यायेण गुरोः सुतम् ।;दूरतो वारयामासुर्महत्या सेनया सह ॥ २७२॥
 | verse_line2  = दूरतो वारयामासुर्महत्या सेनया सह ॥ २७२॥
 }}
@@ Line 37,099: / Line 41,204: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णदुर्योधनादींश्च शल्यं भोजं कृपं तथा ।
+| verse_lines  = कर्णदुर्योधनादींश्च शल्यं भोजं कृपं तथा ।;भीमार्जुनौ शरौघेण वारयामासतू रणे ॥ २७३॥
 | verse_line2  = भीमार्जुनौ शरौघेण वारयामासतू रणे ॥ २७३॥
 }}
@@ Line 37,108: / Line 41,214: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र भीमो गजानीकं जयत्सेनं च मागधम् ।
+| verse_lines  = तत्र भीमो गजानीकं जयत्सेनं च मागधम् ।;जघान सुबहूंश्चैव मागधानां रथव्रजान् ॥ २७४॥
 | verse_line2  = जघान सुबहूंश्चैव मागधानां रथव्रजान् ॥ २७४॥
 }}
@@ Line 37,117: / Line 41,224: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ मालवराजस्य त्वश्वत्थामाभिधं गजम् ।
+| verse_lines  = अथ मालवराजस्य त्वश्वत्थामाभिधं गजम् ।;भीमसेनहतं दृष्ट्वा वासुदेवप्रचोदितः ।;अश्वत्थामा हत इति प्राह राजा युधिष्ठिरः ॥ २७५॥
 | verse_line2  = भीमसेनहतं दृष्ट्वा वासुदेवप्रचोदितः ।
 }}
@@ Line 37,126: / Line 41,234: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अश्वत्थामवधं श्रुत्वा नाहं योत्स्य इति स्वयम् ।
+| verse_lines  = अश्वत्थामवधं श्रुत्वा नाहं योत्स्य इति स्वयम् ।;पुरोक्तं धर्मजायैव तेन द्रोणो युधिष्ठिरम् ॥ २७६॥
 | verse_line2  = पुरोक्तं धर्मजायैव तेन द्रोणो युधिष्ठिरम् ॥ २७६॥
 }}
@@ Line 37,135: / Line 41,244: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रूहि सत्यमिति प्राह सत्यमित्येव सोऽब्रवीत् ।
+| verse_lines  = ब्रूहि सत्यमिति प्राह सत्यमित्येव सोऽब्रवीत् ।;उपांशु कुञ्जरश्चेति द्रोणोऽतो व्यथितोऽभवत् ॥ २७७॥
 | verse_line2  = उपांशु कुञ्जरश्चेति द्रोणोऽतो व्यथितोऽभवत् ॥ २७७॥
 }}
@@ Line 37,144: / Line 41,254: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्य भीमो रथेषां(रथेषुं) च गृहीत्वा न तवेदृशम् ।
+| verse_lines  = तस्य भीमो रथेषां(रथेषुं) च गृहीत्वा न तवेदृशम् ।;योग्यं गुणवतो नित्यं परधर्मोपजीवनम् ॥ २७८॥
 | verse_line2  = योग्यं गुणवतो नित्यं परधर्मोपजीवनम् ॥ २७८॥
 }}
@@ Line 37,153: / Line 41,264: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्याह खस्था मुनयश्चालमेहीति तं तदा ।
+| verse_lines  = इत्याह खस्था मुनयश्चालमेहीति तं तदा ।;ऊचुस्तदखिलं ज्ञात्वा द्रोणः शस्त्रमवासृजत् ॥ २७९॥
 | verse_line2  = ऊचुस्तदखिलं ज्ञात्वा द्रोणः शस्त्रमवासृजत् ॥ २७९॥
 }}
@@ Line 37,162: / Line 41,274: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्यस्य कर्माणि तदाऽखिलानि योगारूढः परमं वासुदेवम् ।
+| verse_lines  = सन्यस्य कर्माणि तदाऽखिलानि योगारूढः परमं वासुदेवम् ।;सर्वेश्वरं नित्यनिरस्तदोषं ध्यायन् मुक्त्वा देहमगात् स्वधाम ।;तं केशवः पाण्डवा गौतमश्च यान्तं स्वलोकं ददृशुर्विहायसा ॥ २८०॥
 | verse_line2  = सर्वेश्वरं नित्यनिरस्तदोषं ध्यायन् मुक्त्वा देहमगात् स्वधाम ।
 }}
@@ Line 37,171: / Line 41,284: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृष्टद्युम्नः पाण्डवैर्वार्यमाणोऽप्यगात् खड्गं चर्म चाऽदाय तत्र ।
+| verse_lines  = धृष्टद्युम्नः पाण्डवैर्वार्यमाणोऽप्यगात् खड्गं चर्म चाऽदाय तत्र ।;छित्वाऽसिना तस्य शिरः पुनश्च रथं स्वकीयं त्वरया समास्थितः ।;दृष्ट्वा कृपस्तं सुभृशं भयार्दितः सम्प्राद्रवद् वाजिनमेकमास्थितः ॥ २८१॥
 | verse_line2  = छित्वाऽसिना तस्य शिरः पुनश्च रथं स्वकीयं त्वरया समास्थितः ।
 }}
@@ Line 37,180: / Line 41,294: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सञ्छिन्ने द्रोणशिरसि गर्हयामास वासविः ।
+| verse_lines  = सञ्छिन्ने द्रोणशिरसि गर्हयामास वासविः ।;युधिष्ठिरं च(युधिष्ठिरश्च) पाञ्चाल्यं सात्यकिश्चापि कोपितः ॥ २८२॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरं च(युधिष्ठिरश्च) पाञ्चाल्यं सात्यकिश्चापि कोपितः ॥ २८२॥
 }}
@@ Line 37,189: / Line 41,304: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धृष्टद्युम्नस्तु तावाह कथं भूरिश्रवा हतः ।
+| verse_lines  = धृष्टद्युम्नस्तु तावाह कथं भूरिश्रवा हतः ।;इति तं सात्यकिः क्रुद्धो गदापाणिः समभ्ययात् ।;आह्वयामास पाञ्चाल्यस्तं धृतासिरविस्मयः ॥ २८३॥
 | verse_line2  = इति तं सात्यकिः क्रुद्धो गदापाणिः समभ्ययात् ।
 }}
@@ Line 37,198: / Line 41,314: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा जग्राह शैनेयं भीमः कृष्णप्रचोदितः ।
+| verse_lines  = तदा जग्राह शैनेयं भीमः कृष्णप्रचोदितः ।;शमयामास पार्थं च पाञ्चाल्यस्नेहयन्त्रितः ॥ २८४॥
 | verse_line2  = शमयामास पार्थं च पाञ्चाल्यस्नेहयन्त्रितः ॥ २८४॥
 }}
@@ Line 37,207: / Line 41,324: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते वासुदेवेन तदा सुशिक्षिताः (तदाऽनुशिक्षिताः) स्नेहं पुनः पूर्ववदापुरुत्तमम् ।
+| verse_lines  = ते वासुदेवेन तदा सुशिक्षिताः (तदाऽनुशिक्षिताः) स्नेहं पुनः पूर्ववदापुरुत्तमम् ।;यत्ताश्च युद्धाय समुद्यताश्च(समुत्थिताश्च) तदाऽऽगमद् द्रौणिरप्यात्तधन्वा ॥ २८५॥
 | verse_line2  = यत्ताश्च युद्धाय समुद्यताश्च(समुत्थिताश्च) तदाऽऽगमद् द्रौणिरप्यात्तधन्वा ॥ २८५॥
 }}
@@ Line 37,216: / Line 41,334: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आश्रुत्य तातं निहतं प्रतिज्ञां चकार निःशेषरिपुप्रमाथने ।
+| verse_lines  = आश्रुत्य तातं निहतं प्रतिज्ञां चकार निःशेषरिपुप्रमाथने ।;नारायणास्त्रं विससर्ज कोपात् तदा भीता भीममृते समस्ताः ॥ २८६॥
 | verse_line2  = नारायणास्त्रं विससर्ज कोपात् तदा भीता भीममृते समस्ताः ॥ २८६॥
 }}
@@ Line 37,225: / Line 41,344: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरः प्राह विषण्णचेतनः शैनेयपूर्वाः प्रतियान्तु सर्वे ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरः प्राह विषण्णचेतनः शैनेयपूर्वाः प्रतियान्तु सर्वे ।;सभ्रातृकोऽहं द्रौणिवरास्त्रमग्नो(भग्नो) भवेयमित्यत्र जगाद केशवः ॥ २८७॥
 | verse_line2  = सभ्रातृकोऽहं द्रौणिवरास्त्रमग्नो(भग्नो) भवेयमित्यत्र जगाद केशवः ॥ २८७॥
 }}
@@ Line 37,234: / Line 41,354: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नमध्वमस्त्रस्य ततो विमोक्ष्यथेत्यथ प्रणेमुश्च धनञ्जयादिकाः ।
+| verse_lines  = नमध्वमस्त्रस्य ततो विमोक्ष्यथेत्यथ प्रणेमुश्च धनञ्जयादिकाः ।;सर्वे न भीमस्तदमुष्य मूर्ध्नि पपात सोऽग्नाविव संस्थितोऽग्निः ॥ २८८॥
 | verse_line2  = सर्वे न भीमस्तदमुष्य मूर्ध्नि पपात सोऽग्नाविव संस्थितोऽग्निः ॥ २८८॥
 }}
@@ Line 37,243: / Line 41,364: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अदह्यमाने भीमेऽपि वह्नौ वह्निरिव स्थिते ।
+| verse_lines  = अदह्यमाने भीमेऽपि वह्नौ वह्निरिव स्थिते ।;अवेष्टयद् वारुणेन पार्थोऽत्राऽत्मप्रपत्तये ॥ २८९॥
 | verse_line2  = अवेष्टयद् वारुणेन पार्थोऽत्राऽत्मप्रपत्तये ॥ २८९॥
 }}
@@ Line 37,252: / Line 41,374: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न देहे पतितास्त्रस्य बहिर्वेष्टनतः फलम् ।
+| verse_lines  = न देहे पतितास्त्रस्य बहिर्वेष्टनतः फलम् ।;तथाऽपि स्नेहवशगो वेष्टयामास फल्गुनः ॥ २९०॥
 | verse_line2  = तथाऽपि स्नेहवशगो वेष्टयामास फल्गुनः ॥ २९०॥
 }}
@@ Line 37,261: / Line 41,384: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अमोघत्वं निजास्त्रस्य भीमस्यावध्यतामपि ।
+| verse_lines  = अमोघत्वं निजास्त्रस्य भीमस्यावध्यतामपि ।;साधयन् सार्जुनः कृष्णो भीमस्य रथमारुहत् ॥ २९१॥
 | verse_line2  = साधयन् सार्जुनः कृष्णो भीमस्य रथमारुहत् ॥ २९१॥
 }}
@@ Line 37,270: / Line 41,394: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वेष्टितं वारुणास्त्रेण प्रविष्टं बाह्यतस्तदा ।
+| verse_lines  = वेष्टितं वारुणास्त्रेण प्रविष्टं बाह्यतस्तदा ।;सहितत्वात् केशवेन नरत्वादथ फल्गुनम् ॥ २९२॥
 | verse_line2  = सहितत्वात् केशवेन नरत्वादथ फल्गुनम् ॥ २९२॥
 }}
@@ Line 37,279: / Line 41,404: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदस्त्रं नादहत् ताभ्यां स्वरथादवरोपिते ।
+| verse_lines  = तदस्त्रं नादहत् ताभ्यां स्वरथादवरोपिते ।;भीम आच्छिन्नहेतौ च तदस्त्रं शान्तिमागमत् ॥ २९३॥
 | verse_line2  = भीम आच्छिन्नहेतौ च तदस्त्रं शान्तिमागमत् ॥ २९३॥
 }}
@@ Line 37,288: / Line 41,414: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शुद्धक्षत्रियधर्मेषु निरतो यद् वृकोदरः ।
+| verse_lines  = शुद्धक्षत्रियधर्मेषु निरतो यद् वृकोदरः ।;वाहनादवतीर्यान्यैः प्रणतेऽपि निरायुधैः ।;सायुधः सरथोऽयुद्ध्यदविषह्यमपीश्वरैः ॥ २९४॥
 | verse_line2  = वाहनादवतीर्यान्यैः प्रणतेऽपि निरायुधैः ।
 }}
@@ Line 37,297: / Line 41,424: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वधर्महानौ मित्राणां कर्तव्यं यन्निषेधनम् ।
+| verse_lines  = स्वधर्महानौ मित्राणां कर्तव्यं यन्निषेधनम् ।;अतः सोऽन्यानपि प्राह मा गमध्वमिति स्वयम् ॥ २९५॥
 | verse_line2  = अतः सोऽन्यानपि प्राह मा गमध्वमिति स्वयम् ॥ २९५॥
 }}
@@ Line 37,306: / Line 41,434: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नमस्कार्यमपि ह्यस्त्रं न नम्यं जीवनेच्छया ।
+| verse_lines  = नमस्कार्यमपि ह्यस्त्रं न नम्यं जीवनेच्छया ।;समरे शत्रुणा मुक्तं तस्मात् तन्न चकार सः ॥ २९६॥
 | verse_line2  = समरे शत्रुणा मुक्तं तस्मात् तन्न चकार सः ॥ २९६॥
 }}
@@ Line 37,315: / Line 41,444: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्राभिमानी वायुर्हि देवताऽस्य हरिः स्वयम् ।
+| verse_lines  = अस्त्राभिमानी वायुर्हि देवताऽस्य हरिः स्वयम् ।;तस्माद् भीमं स्वरूपत्वान्नादहच्चाग्निमग्निवत् ॥ २९७॥
 | verse_line2  = तस्माद् भीमं स्वरूपत्वान्नादहच्चाग्निमग्निवत् ॥ २९७॥
 }}
@@ Line 37,324: / Line 41,454: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मनसैवाऽदरं चक्रे भीमोऽस्त्रे च हरौ तदा ।
+| verse_lines  = मनसैवाऽदरं चक्रे भीमोऽस्त्रे च हरौ तदा ।;क्षत्रधर्मानुसारेण न ननाम च बाह्यतः ॥ २९८॥
 | verse_line2  = क्षत्रधर्मानुसारेण न ननाम च बाह्यतः ॥ २९८॥
 }}
@@ Line 37,333: / Line 41,464: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासुदेवः स्वकीयास्त्रं भीमं चामोघमेव तु ।
+| verse_lines  = वासुदेवः स्वकीयास्त्रं भीमं चामोघमेव तु ।;साधयित्वाऽनन्तशक्तिः पुनरश्वानचोदयत् ॥ २९९॥
 | verse_line2  = साधयित्वाऽनन्तशक्तिः पुनरश्वानचोदयत् ॥ २९९॥
 }}
@@ Line 37,342: / Line 41,474: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः प्रयोक्तुमस्त्रं तत् (प्रयोक्तमस्त्रं तं) धार्तराष्ट्रोऽभ्यचोदयत्(अभ्ययाचत) ।
+| verse_lines  = पुनः प्रयोक्तुमस्त्रं तत् (प्रयोक्तमस्त्रं तं) धार्तराष्ट्रोऽभ्यचोदयत्(अभ्ययाचत) ।;द्रौणिर्न शक्यमित्युक्त्वा धृष्टद्युम्नं समभ्ययात् ॥ ३००॥
 | verse_line2  = द्रौणिर्न शक्यमित्युक्त्वा धृष्टद्युम्नं समभ्ययात् ॥ ३००॥
 }}
@@ Line 37,351: / Line 41,484: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आयान्तमीक्ष्यैव गुरोः सुतं तं धृष्टद्युम्नं सात्यकिरन्वयाद् रणे ।
+| verse_lines  = आयान्तमीक्ष्यैव गुरोः सुतं तं धृष्टद्युम्नं सात्यकिरन्वयाद् रणे ।;उभौ च तौ सायकाभ्यामविध्यन्निपेततुस्तौ च विमूर्च्छितौ रणे ॥ ३०१॥
 | verse_line2  = उभौ च तौ सायकाभ्यामविध्यन्निपेततुस्तौ च विमूर्च्छितौ रणे ॥ ३०१॥
 }}
@@ Line 37,360: / Line 41,494: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमस्याभ्यागतस्याश्वान् द्रौणिर्व्यद्रावयद् रणे ।
+| verse_lines  = भीमस्याभ्यागतस्याश्वान् द्रौणिर्व्यद्रावयद् रणे ।;संस्थापयति तान् भीमे ददर्श द्रौणिमर्जुनः ॥ ३०२॥
 | verse_line2  = संस्थापयति तान् भीमे ददर्श द्रौणिमर्जुनः ॥ ३०२॥
 }}
@@ Line 37,369: / Line 41,504: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽर्जुनस्तं प्रतियोद्धुमागमद् रुक्षा वाचः श्रावयन् क्रुद्धरूपः ।
+| verse_lines  = ततोऽर्जुनस्तं प्रतियोद्धुमागमद् रुक्षा वाचः श्रावयन् क्रुद्धरूपः ।;तत्राऽग्नेयं द्रौणिरमुञ्चदस्त्रं तेन व्याप्ता पृतना पाण्डवानाम् ॥ ३०३॥
 | verse_line2  = तत्राऽग्नेयं द्रौणिरमुञ्चदस्त्रं तेन व्याप्ता पृतना पाण्डवानाम् ॥ ३०३॥
 }}
@@ Line 37,378: / Line 41,514: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षोहिणी निहता चात्र सेना पार्थं सयानं हरिरुज्जहार ।
+| verse_lines  = अक्षोहिणी निहता चात्र सेना पार्थं सयानं हरिरुज्जहार ।;जीवन्तमालोक्य सुरेन्द्रनन्दनं द्रौणिः कोपात् कार्मुकं चापहाय ।;ययौ तमागत्य जगाद कृष्णो वेदान्तकृत् पूर्णषाड्गुण्यदेहः ॥ ३०४॥
 | verse_line2  = जीवन्तमालोक्य सुरेन्द्रनन्दनं द्रौणिः कोपात् कार्मुकं चापहाय ।
 }}
@@ Line 37,387: / Line 41,524: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मा याहि साक्षाद् गिरिशः सुराणां कार्याय भूमौ बलवानजायथाः ।
+| verse_lines  = मा याहि साक्षाद् गिरिशः सुराणां कार्याय भूमौ बलवानजायथाः ।;महच्च कार्यं पुनरस्ति दृष्टं तवाऽशु तच्च प्रतिपादयेति ॥ ३०५॥
 | verse_line2  = महच्च कार्यं पुनरस्ति दृष्टं तवाऽशु तच्च प्रतिपादयेति ॥ ३०५॥
 }}
@@ Line 37,396: / Line 41,534: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथोदितः प्रातरिति ब्रुवाणो ययौ प्रणम्याखिलवेदयोनिम् ।
+| verse_lines  = तथोदितः प्रातरिति ब्रुवाणो ययौ प्रणम्याखिलवेदयोनिम् ।;ययुस्तमन्वेव सुयोधनादयो दुःखानतास्ते शिबिराय भीताः ॥ ३०६॥
 | verse_line2  = ययुस्तमन्वेव सुयोधनादयो दुःखानतास्ते शिबिराय भीताः ॥ ३०६॥
 }}
@@ Line 37,405: / Line 41,544: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थाश्च सर्वे मुदिता जनार्दनं परं स्तुवन्तः शिबिराय जग्मुः ।
+| verse_lines  = पार्थाश्च सर्वे मुदिता जनार्दनं परं स्तुवन्तः शिबिराय जग्मुः ।;तत्रापि रात्रावमितान् हरेर्गुणाननुस्मरन्तो मुमुदुः समेताः ॥ ३०७॥
 | verse_line2  = तत्रापि रात्रावमितान् हरेर्गुणाननुस्मरन्तो मुमुदुः समेताः ॥ ३०७॥
 }}
@@ Line 37,420: / Line 41,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ओं ॥ अथानुज्ञामुपादाय द्रौणेर्दुर्योधनो नृपः ।
+| verse_lines  = ओं ॥ अथानुज्ञामुपादाय द्रौणेर्दुर्योधनो नृपः ।;कर्णं सेनापतिं चक्रे सोऽगाद् युद्धाय दंशितः (दंसितः) ॥ १॥
 | verse_line2  = कर्णं सेनापतिं चक्रे सोऽगाद् युद्धाय दंशितः (दंसितः) ॥ १॥
 }}
@@ Line 37,429: / Line 41,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्राभवद् युद्धमतीव दारुणं पाण्डोः सुतानां धृतराष्ट्रजैर्गजे ।
+| verse_lines  = तत्राभवद् युद्धमतीव दारुणं पाण्डोः सुतानां धृतराष्ट्रजैर्गजे ।;तत्रोदयाद्रिप्रतिमे प्रदृश्यते भीमो यथोद्यन् सविताऽतिनिर्मलः ॥ २॥
 | verse_line2  = तत्रोदयाद्रिप्रतिमे प्रदृश्यते भीमो यथोद्यन् सविताऽतिनिर्मलः ॥ २॥
 }}
@@ Line 37,438: / Line 41,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं कालयन्तं नृपतीन् क्षेमधूर्तिरभ्यागमत् तस्य गजं जघान च ।
+| verse_lines  = तं कालयन्तं नृपतीन् क्षेमधूर्तिरभ्यागमत् तस्य गजं जघान च ।;तं वीर्यमत्तं प्रतिलभ्य भीमो निनाय मृत्योः सदनाय शीघ्रम् ॥ ३॥
 | verse_line2  = तं वीर्यमत्तं प्रतिलभ्य भीमो निनाय मृत्योः सदनाय शीघ्रम् ॥ ३॥
 }}
@@ Line 37,447: / Line 41,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहत्य तं मारुतिरभ्यकृन्तच्छिरांसि यूनां परपक्षपातिनाम् ।
+| verse_lines  = निहत्य तं मारुतिरभ्यकृन्तच्छिरांसि यूनां परपक्षपातिनाम् ।;विक्षोभयामास च शत्रुसैन्यं सिंहो यथैव श्वसृगालयूथम् ॥ ४॥
 | verse_line2  = विक्षोभयामास च शत्रुसैन्यं सिंहो यथैव श्वसृगालयूथम् ॥ ४॥
 }}
@@ Line 37,456: / Line 41,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सङ्क्षोभ्यमाणं तदनीकमीक्ष्य द्रौणी रथेन प्रतिजग्मिवांस्तम् ।
+| verse_lines  = सङ्क्षोभ्यमाणं तदनीकमीक्ष्य द्रौणी रथेन प्रतिजग्मिवांस्तम् ।;तद् युद्धमासीदतिरौद्रमद्भुतं (अतिघोरमद्भुतं) पुरा यथा नाऽस च कस्यचित् क्‍वचित् ॥ ५॥
 | verse_line2  = तद् युद्धमासीदतिरौद्रमद्भुतं (अतिघोरमद्भुतं) पुरा यथा नाऽस च कस्यचित् क्‍वचित् ॥ ५॥
 }}
@@ Line 37,465: / Line 41,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैव तद् देवगन्धर्वविप्रा ऊचुर्नेदृग् दृष्टपूर्वं सुयुद्धम् ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वैव तद् देवगन्धर्वविप्रा ऊचुर्नेदृग् दृष्टपूर्वं सुयुद्धम् ।;न चोत्तरं वाऽपि भविष्यतीदृक् कलां च सर्वाणि न षोडशीमियुः(षोडशीमयुः) ॥ ६॥
 | verse_line2  = न चोत्तरं वाऽपि भविष्यतीदृक् कलां च सर्वाणि न षोडशीमियुः(षोडशीमयुः) ॥ ६॥
 }}
@@ Line 37,474: / Line 41,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैतादृशी ज्ञानसम्पद् बलं वा द्वयं कुतो वायुमृते शिवं तथा ।
+| verse_lines  = नैतादृशी ज्ञानसम्पद् बलं वा द्वयं कुतो वायुमृते शिवं तथा ।;द्वयोः समाहार इह द्वयोरपि ज्ञानस्य बाह्वोश्च बलस्य सूर्जितः ॥ ७॥
 | verse_line2  = द्वयोः समाहार इह द्वयोरपि ज्ञानस्य बाह्वोश्च बलस्य सूर्जितः ॥ ७॥
 }}
@@ Line 37,483: / Line 41,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीर्यमाणे विबुधैर्नरोत्तमौ दिशः समस्ता गगनं च पत्रिभिः ।
+| verse_lines  = इतीर्यमाणे विबुधैर्नरोत्तमौ दिशः समस्ता गगनं च पत्रिभिः ।;निरन्तरं चक्रतुरुत्तमोजसौ दृष्ट्वैव तद् (प्रीतिमगुः)भीतिमगुर्महारथाः ॥ ८॥
 | verse_line2  = निरन्तरं चक्रतुरुत्तमोजसौ दृष्ट्वैव तद् (प्रीतिमगुः)भीतिमगुर्महारथाः ॥ ८॥
 }}
@@ Line 37,492: / Line 41,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शरासने मारुतिना निराकृतो द्रौणिर्महास्त्राणि मुमोच तस्मिन् ।
+| verse_lines  = शरासने मारुतिना निराकृतो द्रौणिर्महास्त्राणि मुमोच तस्मिन् ।;(तान्यस्त्रवर्षैः)तान्यस्त्रवर्यैर्बलवानविस्मयः संशामयामास सुतोऽनिलस्य ॥ ९॥
 | verse_line2  = (तान्यस्त्रवर्षैः)तान्यस्त्रवर्यैर्बलवानविस्मयः संशामयामास सुतोऽनिलस्य ॥ ९॥
 }}
@@ Line 37,501: / Line 41,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः शरैरेव परस्परं तावयुद्ध्यतां चित्रमलं च सुष्ठु ।
+| verse_lines  = पुनः शरैरेव परस्परं तावयुद्ध्यतां चित्रमलं च सुष्ठु ।;तदा तु भीमस्य शरैर्भृशार्दितो द्रौणिः पपाताऽशु दृढं विचेतनः ॥ १०॥
 | verse_line2  = तदा तु भीमस्य शरैर्भृशार्दितो द्रौणिः पपाताऽशु दृढं विचेतनः ॥ १०॥
 }}
@@ Line 37,510: / Line 41,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमश्च विह्वलतनुः स तु किञ्चिदेव पूर्वं गते गुरुसुते प्रययौ क्षणेन ।
+| verse_lines  = भीमश्च विह्वलतनुः स तु किञ्चिदेव पूर्वं गते गुरुसुते प्रययौ क्षणेन ।;निर्धूतयुद्धश्रम आत्तधन्वा योद्धुं गजौघं प्रति नादिताशः(प्रतिनादिताशः) ॥ ११॥
 | verse_line2  = निर्धूतयुद्धश्रम आत्तधन्वा योद्धुं गजौघं प्रति नादिताशः(प्रतिनादिताशः) ॥ ११॥
 }}
@@ Line 37,519: / Line 41,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् गजान् मर्दयति धार्तराष्ट्रो युधिष्ठिरम् ।
+| verse_lines  = तस्मिन् गजान् मर्दयति धार्तराष्ट्रो युधिष्ठिरम् ।;अगाद् युद्धाय तौ युद्धं राजानौ चक्रतुश्चिरम् ॥ १२॥
 | verse_line2  = अगाद् युद्धाय तौ युद्धं राजानौ चक्रतुश्चिरम् ॥ १२॥
 }}
@@ Line 37,528: / Line 41,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र तं विरथं चक्रे सहसैव युधिष्ठिरः ।
+| verse_lines  = तत्र तं विरथं चक्रे सहसैव युधिष्ठिरः ।;स गदामाददे गुर्वीं तं भीमोऽभ्यपतद् गदी ॥ १३॥
 | verse_line2  = स गदामाददे गुर्वीं तं भीमोऽभ्यपतद् गदी ॥ १३॥
 }}
@@ Line 37,537: / Line 41,690: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा कृपस्तं स्वरथमारोप्यापययौ ततः ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा कृपस्तं स्वरथमारोप्यापययौ ततः ।;तदैव कर्णनकुलौ भृशं बाणैरयुद्ध्यताम् ॥ १४॥
 | verse_line2  = तदैव कर्णनकुलौ भृशं बाणैरयुद्ध्यताम् ॥ १४॥
 }}
@@ Line 37,546: / Line 41,700: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नकुलं विरथं कृत्वा कर्णोऽथ प्रपलायिनम्(प्रपलायितम्) ।
+| verse_lines  = नकुलं विरथं कृत्वा कर्णोऽथ प्रपलायिनम्(प्रपलायितम्) ।;अनुद्रुत्य च वेगेन कण्ठे धनुरवासृजत् ॥ १५॥
 | verse_line2  = अनुद्रुत्य च वेगेन कण्ठे धनुरवासृजत् ॥ १५॥
 }}
@@ Line 37,555: / Line 41,710: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उक्त्वा च पुरुषा(उवाच परुषा) वाचः कुन्त्या वचनगौरवात् ।
+| verse_lines  = उक्त्वा च पुरुषा(उवाच परुषा) वाचः कुन्त्या वचनगौरवात् ।;जघान नैव नकुलं विसृज्य च ययौ परान् ॥ १६॥
 | verse_line2  = जघान नैव नकुलं विसृज्य च ययौ परान् ॥ १६॥
 }}
@@ Line 37,564: / Line 41,720: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विन्दानुविन्दावथ कैकयौ रणे समासदत् सात्यकिरुग्रविक्रमः ।
+| verse_lines  = विन्दानुविन्दावथ कैकयौ रणे समासदत् सात्यकिरुग्रविक्रमः ।;तयोरमुष्याभवदुग्रवैशसं प्रवर्षतोरुत्तमसायकान् बहून् ॥ १७॥
 | verse_line2  = तयोरमुष्याभवदुग्रवैशसं प्रवर्षतोरुत्तमसायकान् बहून् ॥ १७॥
 }}
@@ Line 37,573: / Line 41,730: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताभ्यां निरुद्धः सहसा जहार तत्रानुविन्दस्य शिरोऽथ विन्दः ।
+| verse_lines  = ताभ्यां निरुद्धः सहसा जहार तत्रानुविन्दस्य शिरोऽथ विन्दः ।;युयोध शैनेयमथारथावुभौ परस्परं चक्रतुरुत्तमाहवे ॥ १८॥
 | verse_line2  = युयोध शैनेयमथारथावुभौ परस्परं चक्रतुरुत्तमाहवे ॥ १८॥
 }}
@@ Line 37,582: / Line 41,740: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततश्च चर्मासिधरौ प्रचेरतुः श्येनौ यथाऽकाशतले कृतश्रमौ ।
+| verse_lines  = ततश्च चर्मासिधरौ प्रचेरतुः श्येनौ यथाऽकाशतले कृतश्रमौ ।;निकृत्य चान्योन्यमुभौ च चर्मणी वरासिपाणी युगपत् समीयतुः ॥ १९॥
 | verse_line2  = निकृत्य चान्योन्यमुभौ च चर्मणी वरासिपाणी युगपत् समीयतुः ॥ १९॥
 }}
@@ Line 37,591: / Line 41,750: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रापहस्तेन शिरः सकुण्डलं जहार विन्दस्य मृधे स सात्यकिः ।
+| verse_lines  = तत्रापहस्तेन शिरः सकुण्डलं जहार विन्दस्य मृधे स सात्यकिः ।;निहत्य तौ बन्धुजनैः सुपूजितो जगाम शत्रूनपरान् प्रकम्पयन् ॥ २०॥
 | verse_line2  = निहत्य तौ बन्धुजनैः सुपूजितो जगाम शत्रूनपरान् प्रकम्पयन् ॥ २०॥
 }}
@@ Line 37,600: / Line 41,760: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृपमायान्तमीक्ष्यैव तपसां मां प्रपीडयेत् ।
+| verse_lines  = कृपमायान्तमीक्ष्यैव तपसां मां प्रपीडयेत् ।;इति मत्वा पार्षतस्तु भीमं शरणमेयिवान् ॥ २१॥
 | verse_line2  = इति मत्वा पार्षतस्तु भीमं शरणमेयिवान् ॥ २१॥
 }}
@@ Line 37,609: / Line 41,770: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णं समन्तात् प्रतिकालयन्तं वरूथिनीमिन्द्रसुतः समभ्ययात् ।
+| verse_lines  = कर्णं समन्तात् प्रतिकालयन्तं वरूथिनीमिन्द्रसुतः समभ्ययात् ।;क्षणात् तमाजौ विरथं च चक्रे ततोऽपहारं स चकार चम्वाः ॥ २२॥
 | verse_line2  = क्षणात् तमाजौ विरथं च चक्रे ततोऽपहारं स चकार चम्वाः ॥ २२॥
 }}
@@ Line 37,618: / Line 41,780: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पराजितः संयति सूर्यसूनुः सुतेन शक्रस्य स धार्तराष्ट्रम् ।
+| verse_lines  = पराजितः संयति सूर्यसूनुः सुतेन शक्रस्य स धार्तराष्ट्रम् ।;जगाद बाहुं प्रतिगृह्य पार्थो जिगाय मामन्यमनस्कमाजौ ॥ २३॥
 | verse_line2  = जगाद बाहुं प्रतिगृह्य पार्थो जिगाय मामन्यमनस्कमाजौ ॥ २३॥
 }}
@@ Line 37,627: / Line 41,790: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कामं रथो मे धनुरप्यभेद्यं दत्तं भृगूणामधिपेन दिव्यम् ।
+| verse_lines  = कामं रथो मे धनुरप्यभेद्यं दत्तं भृगूणामधिपेन दिव्यम् ।;यन्ता न तादृङ् मम यादृशो हरिः शल्यो यदि स्यात् त्वदरिं निहन्याम् ॥ २४॥
 | verse_line2  = यन्ता न तादृङ् मम यादृशो हरिः शल्यो यदि स्यात् त्वदरिं निहन्याम् ॥ २४॥
 }}
@@ Line 37,636: / Line 41,800: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते सौत्यकृते स शल्यं प्रोवाच स क्रुद्ध इवाभवत् तदा ।
+| verse_lines  = इतीरिते सौत्यकृते स शल्यं प्रोवाच स क्रुद्ध इवाभवत् तदा ।;दुर्योधनो रथिनः सारथेस्तु व्यावर्णयन्नुत्तमतामशामयत् ॥ २५॥
 | verse_line2  = दुर्योधनो रथिनः सारथेस्तु व्यावर्णयन्नुत्तमतामशामयत् ॥ २५॥
 }}
@@ Line 37,645: / Line 41,810: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बुद्ध्या बलेन ज्ञानेन धैर्याद्यैरपि योऽधिकः ।
+| verse_lines  = बुद्ध्या बलेन ज्ञानेन धैर्याद्यैरपि योऽधिकः ।;रथिनः सारथिः स स्यादर्जुनस्य यथा हरिः ।;यथा शिवस्य ब्रह्माऽभूद् दहतस्त्रिपुरं पुरा ॥ २६॥
 | verse_line2  = रथिनः सारथिः स स्यादर्जुनस्य यथा हरिः ।
 }}
@@ Line 37,654: / Line 41,820: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादिवाक्यैः संशान्त इव शल्योऽस्य सारथिः ।
+| verse_lines  = इत्यादिवाक्यैः संशान्त इव शल्योऽस्य सारथिः ।;बभूव तेन सहितः सेनां व्यूह्य रवेः सुतः ॥ २७॥
 | verse_line2  = बभूव तेन सहितः सेनां व्यूह्य रवेः सुतः ॥ २७॥
 }}
@@ Line 37,663: / Line 41,830: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गच्छन् युद्धाय दर्पेण प्राह यो मेऽर्जुनं पुमान् ।
+| verse_lines  = गच्छन् युद्धाय दर्पेण प्राह यो मेऽर्जुनं पुमान् ।;दर्शयेत् तस्य दास्यामि प्रीतो वित्तमनर्गलम् ॥ २८॥
 | verse_line2  = दर्शयेत् तस्य दास्यामि प्रीतो वित्तमनर्गलम् ॥ २८॥
 }}
@@ Line 37,672: / Line 41,840: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ब्रुवन्तं बहुशः प्राह शल्यः प्रहस्य च ।
+| verse_lines  = इति ब्रुवन्तं बहुशः प्राह शल्यः प्रहस्य च ।;निवातकवचा येन हता दग्धं च खाण्डवम् ।;को नाम तं जयेन्मर्त्यो दृष्टो वोऽपि स गोग्रहे ॥ २९॥
 | verse_line2  = निवातकवचा येन हता दग्धं च खाण्डवम् ।
 }}
@@ Line 37,681: / Line 41,850: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = काकगोमायुधर्मा त्वं हंससिंहोपमं रणे ।
+| verse_lines  = काकगोमायुधर्मा त्वं हंससिंहोपमं रणे ।;मा याहि पार्थं मा याहि हतोऽनेन यमक्षयम् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = मा याहि पार्थं मा याहि हतोऽनेन यमक्षयम् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 37,690: / Line 41,860: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्ते रविजो मद्रान् नितरां पर्यकुत्सयत् ।
+| verse_lines  = इत्युक्ते रविजो मद्रान् नितरां पर्यकुत्सयत् ।;शल्योऽपि सर्वदेशेषु नीचमध्योत्तमा नराः ।;सन्तीत्युक्त्वाऽस्य सारथ्यं चक्रे पार्थहितेप्सया(पार्थहितेच्छया) ॥ ३१॥
 | verse_line2  = शल्योऽपि सर्वदेशेषु नीचमध्योत्तमा नराः ।
 }}
@@ Line 37,699: / Line 41,870: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णोऽथ शल्यनियतेन रथेन पार्थसेनामवाप्य विदुधाव शरैः समन्तात् ।
+| verse_lines  = कर्णोऽथ शल्यनियतेन रथेन पार्थसेनामवाप्य विदुधाव शरैः समन्तात् ।;संरक्षितो युधि सुयोधनगौतमाद्यैराचार्यजेन च महास्त्रविदां वरेण ॥ ३२॥
 | verse_line2  = संरक्षितो युधि सुयोधनगौतमाद्यैराचार्यजेन च महास्त्रविदां वरेण ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 37,708: / Line 41,880: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं भीमपार्षतशिनिप्रवराभिगुप्ता सा पाण्डवेयपृतनाऽभिववर्ष बाणैः ।
+| verse_lines  = तं भीमपार्षतशिनिप्रवराभिगुप्ता सा पाण्डवेयपृतनाऽभिववर्ष बाणैः ।;तां सूर्यसूनुरथ बाणवरैर्विदार्य सम्प्राद्रवच्छितशरैरपि (सम्प्रार्दयच्छितशरैरपि) धर्मसूनुम् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = तां सूर्यसूनुरथ बाणवरैर्विदार्य सम्प्राद्रवच्छितशरैरपि (सम्प्रार्दयच्छितशरैरपि) धर्मसूनुम् ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 37,717: / Line 41,890: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृत्वा तमाशु विरथं धनुरस्य कण्ठे सज्यं निधाय परुषा गिर आह चोच्चैः ।
+| verse_lines  = कृत्वा तमाशु विरथं धनुरस्य कण्ठे सज्यं निधाय परुषा गिर आह चोच्चैः ।;दृष्ट्वैव मारुतिरमुं भृशमातुतोद दुर्योधनं (विगतकार्मुकं)विरथकार्मुकमत्र कृत्वा ॥ ३४॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वैव मारुतिरमुं भृशमातुतोद दुर्योधनं (विगतकार्मुकं)विरथकार्मुकमत्र कृत्वा ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 37,726: / Line 41,900: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं प्राणसंशयगतं नृपतिं निरीक्ष्य कर्णं जगाद युधि मद्रपतिः प्रदर्श्य ।
+| verse_lines  = तं प्राणसंशयगतं नृपतिं निरीक्ष्य कर्णं जगाद युधि मद्रपतिः प्रदर्श्य ।;यस्यार्थ एष(यस्यार्थमेव) समरस्त्वमियं च सेनां तं त्वं यमस्य सदनं प्रयियासुमद्य ।;भीमेन पीडितममुं परिपाहि शीघ्रं किं ते युधिष्ठिरमिमं हि मुधाऽभिपीड्य(वृथाऽभिपीड्य) ॥ ३५॥
 | verse_line2  = यस्यार्थ एष(यस्यार्थमेव) समरस्त्वमियं च सेनां तं त्वं यमस्य सदनं प्रयियासुमद्य ।
 }}
@@ Line 37,735: / Line 41,910: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वाऽस्य वाक्यमतिहाय(वाक्यमपहाय) युधिष्ठिरं तं कर्णो ययौ नृपतिरक्षणतत्परोऽलम् ।
+| verse_lines  = श्रुत्वाऽस्य वाक्यमतिहाय(वाक्यमपहाय) युधिष्ठिरं तं कर्णो ययौ नृपतिरक्षणतत्परोऽलम् ।;दृष्ट्वैव तं पवनसूनुरभि त्वियाय क्रोधाद् दिधक्षुरिव कर्णममेयधामा ॥ ३६॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वैव तं पवनसूनुरभि त्वियाय क्रोधाद् दिधक्षुरिव कर्णममेयधामा ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 37,744: / Line 41,920: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राजावनाय शिनिपुङ्गवपार्षतौ च सन्दिश्य कर्णमभिगच्छत आस रूपम् ।
+| verse_lines  = राजावनाय शिनिपुङ्गवपार्षतौ च सन्दिश्य कर्णमभिगच्छत आस रूपम् ।;अन्ते कृतान्तनरसिंहतनोर्यथैव विष्णोर्हरं ग्रसत आत्तसमस्तविश्वम् ।;तद्वेगतः प्रतिचचाल धरा समस्ता विद्राविता च सकला प्रतिवीरसेना ॥ ३७॥
 | verse_line2  = अन्ते कृतान्तनरसिंहतनोर्यथैव विष्णोर्हरं ग्रसत आत्तसमस्तविश्वम् ।
 }}
@@ Line 37,753: / Line 41,930: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वैकर्तनेन शरसञ्चयताडितः स बाणं च वज्रसदृशं प्रमुमोच तस्मिन् ।
+| verse_lines  = वैकर्तनेन शरसञ्चयताडितः स बाणं च वज्रसदृशं प्रमुमोच तस्मिन् ।;तेनाऽहतो मृतकवत् स पपात कर्णो भीमः क्षुरं च जगृहेऽभिययौ(जगृहे प्रययौ) च पद्भ्याम् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = तेनाऽहतो मृतकवत् स पपात कर्णो भीमः क्षुरं च जगृहेऽभिययौ(जगृहे प्रययौ) च पद्भ्याम् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 37,762: / Line 41,940: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निन्दां हरेस्तु(हरेश्च) विदधाति परोक्षगोऽपि(परोक्षतोऽपि) यस्तं प्रगृह्य करवाणि विजिह्वमेव ।
+| verse_lines  = निन्दां हरेस्तु(हरेश्च) विदधाति परोक्षगोऽपि(परोक्षतोऽपि) यस्तं प्रगृह्य करवाणि विजिह्वमेव ।;एवं हि वायुतनयस्य सदा प्रतिज्ञा छेत्तुं स तेन रविजस्य ससार जिह्वाम् ॥ ३९॥
 | verse_line2  = एवं हि वायुतनयस्य सदा प्रतिज्ञा छेत्तुं स तेन रविजस्य ससार जिह्वाम् ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 37,771: / Line 41,950: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आयान्तमन्तिकममुं प्रसमीक्ष्य शल्यो नेत्याह हेतुभिरहो न मृषा प्रतिज्ञा ।
+| verse_lines  = आयान्तमन्तिकममुं प्रसमीक्ष्य शल्यो नेत्याह हेतुभिरहो न मृषा प्रतिज्ञा ।;कार्या त्वयैव पुरुहूतसुतस्य जिह्वां मा तेन पातय मरुत्सुत सूतसूनोः ॥ ४०॥
 | verse_line2  = कार्या त्वयैव पुरुहूतसुतस्य जिह्वां मा तेन पातय मरुत्सुत सूतसूनोः ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 37,780: / Line 41,960: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त्वा प्रमुखात्(इत्युक्त्वाऽभिमुखात्) तस्य रथेनैव तु मद्रराट् ।
+| verse_lines  = इत्युक्त्वा प्रमुखात्(इत्युक्त्वाऽभिमुखात्) तस्य रथेनैव तु मद्रराट् ।;वैकर्तनमपोवाह सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = वैकर्तनमपोवाह सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 37,789: / Line 41,970: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जित्वा सूर्यसुतं भीमः कौरवाणामनीकिनीम् ।
+| verse_lines  = जित्वा सूर्यसुतं भीमः कौरवाणामनीकिनीम् ।;सर्वां विद्रावयामास द्रौणिदुर्योधनावृताम् ॥ ४२॥
 | verse_line2  = सर्वां विद्रावयामास द्रौणिदुर्योधनावृताम् ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 37,798: / Line 41,980: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षोहिणीत्रयं तेन तदा विलुलितं क्षणात् ।
+| verse_lines  = अक्षोहिणीत्रयं तेन तदा विलुलितं क्षणात् ।;तदैव गुरुपुत्रोऽयात् पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ४३॥
 | verse_line2  = तदैव गुरुपुत्रोऽयात् पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 37,807: / Line 41,990: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विमृद्य सकलां सेनां कृत्वा च विरथं नृपम् ।
+| verse_lines  = विमृद्य सकलां सेनां कृत्वा च विरथं नृपम् ।;धृष्टद्युम्नं यमौ चैव सात्यकिं द्रौपदीसुतान् ।;क्षणेन विरथीकृत्य सर्वांश्चक्रे निरायुधान् ॥ ४४॥
 | verse_line2  = धृष्टद्युम्नं यमौ चैव सात्यकिं द्रौपदीसुतान् ।
 }}
@@ Line 37,816: / Line 42,000: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तान् भग्नदर्पान् रणतोऽपयातानन्वेव बाणावृतमन्तरिक्षम् ।
+| verse_lines  = तान् भग्नदर्पान् रणतोऽपयातानन्वेव बाणावृतमन्तरिक्षम् ।;कुर्वन् ययौ धर्मराजस्तमाह किं नः स्वधर्मे निरतान् विहंसि ॥ ४५॥
 | verse_line2  = कुर्वन् ययौ धर्मराजस्तमाह किं नः स्वधर्मे निरतान् विहंसि ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 37,825: / Line 42,010: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षत्रियान् परधर्मस्थो मा हिंसीरिति चोदितः ।
+| verse_lines  = क्षत्रियान् परधर्मस्थो मा हिंसीरिति चोदितः ।;प्रहस्य तान् विहायैव ययौ यत्राच्युतार्जुनौ ॥ ४६॥
 | verse_line2  = प्रहस्य तान् विहायैव ययौ यत्राच्युतार्जुनौ ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 37,834: / Line 42,020: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संशप्तकैस्तत्र संयुद्ध्यमानं समाह्वयामास सुरेशसूनुम् ।
+| verse_lines  = संशप्तकैस्तत्र संयुद्ध्यमानं समाह्वयामास सुरेशसूनुम् ।;स बाणयुक्तं भुजगेन्द्रकल्पमुन्नम्य बाहुं युधये सुशूरम् ॥ ४७॥
 | verse_line2  = स बाणयुक्तं भुजगेन्द्रकल्पमुन्नम्य बाहुं युधये सुशूरम् ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 37,843: / Line 42,030: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थः संशप्तकगणैः संसृष्टः समरार्थिभिः ।
+| verse_lines  = पार्थः संशप्तकगणैः संसृष्टः समरार्थिभिः ।;आहूतो द्रौणिना चैव कार्यं कृष्णमपृच्छत ।;चोदयामास च हयान् कृष्णो द्रौणिरथं प्रति ॥ ४८॥
 | verse_line2  = आहूतो द्रौणिना चैव कार्यं कृष्णमपृच्छत ।
 }}
@@ Line 37,852: / Line 42,040: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उभौ च तावस्त्रविदां प्रधानौ महाबलौ संयति जातदर्पौ ।
+| verse_lines  = उभौ च तावस्त्रविदां प्रधानौ महाबलौ संयति जातदर्पौ ।;शरैः समस्ताः प्रदिशो दिशश्च द्रोणेन्द्रसूनू तिमिराः प्रचक्रतुः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = शरैः समस्ताः प्रदिशो दिशश्च द्रोणेन्द्रसूनू तिमिराः प्रचक्रतुः ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 37,861: / Line 42,050: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रौणिस्तदा स्यन्दनवाजिरोमस्वरोमकूपध्वजकार्मुकेभ्यः ।
+| verse_lines  = द्रौणिस्तदा स्यन्दनवाजिरोमस्वरोमकूपध्वजकार्मुकेभ्यः ।;शरानमोघान् सततं सृजानो बबन्ध पार्थं शरपञ्जरेण ॥ ५०॥
 | verse_line2  = शरानमोघान् सततं सृजानो बबन्ध पार्थं शरपञ्जरेण ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 37,870: / Line 42,060: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् निबद्धे हरिरप्रमेयो विबोधयामास सुरेन्द्रसूनुम् ।
+| verse_lines  = तस्मिन् निबद्धे हरिरप्रमेयो विबोधयामास सुरेन्द्रसूनुम् ।;आलिङ्गनेनास्य ददौ बलं च स उत्थितोऽस्त्राण्यमुचन्महान्ति ॥ ५१॥
 | verse_line2  = आलिङ्गनेनास्य ददौ बलं च स उत्थितोऽस्त्राण्यमुचन्महान्ति ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 37,879: / Line 42,070: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवार्य तान्यस्त्रवरैर्गुरोः सुतश्चिच्छेद च ज्यां युधि गाण्डिवस्य ।
+| verse_lines  = निवार्य तान्यस्त्रवरैर्गुरोः सुतश्चिच्छेद च ज्यां युधि गाण्डिवस्य ।;ववर्ष पार्थं च शरैरथाऽन्या ज्याऽऽसीत् तया गाण्डिवं सोऽप्ययुङ्क्त ॥ ५२॥
 | verse_line2  = ववर्ष पार्थं च शरैरथाऽन्या ज्याऽऽसीत् तया गाण्डिवं सोऽप्ययुङ्क्त ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 37,888: / Line 42,080: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः शरेण कुपितः शितेन द्रौणिसारथेः ।
+| verse_lines  = ततः शरेण कुपितः शितेन द्रौणिसारथेः ।;शिरो जहार कौन्तेयः सारथ्यं सोऽकरोत् स्वयम् ॥ ५३॥
 | verse_line2  = शिरो जहार कौन्तेयः सारथ्यं सोऽकरोत् स्वयम् ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 37,897: / Line 42,090: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शरान् विसृजता तेन सारथ्यमपि कुर्वता ।
+| verse_lines  = शरान् विसृजता तेन सारथ्यमपि कुर्वता ।;शरकूटेन पार्थः स पुनर्बद्धो द्विजन्मना ॥ ५४॥
 | verse_line2  = शरकूटेन पार्थः स पुनर्बद्धो द्विजन्मना ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 37,906: / Line 42,100: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनरालिङ्ग्य कृष्णस्तमधाच्छत्रुविघातकम् ।
+| verse_lines  = पुनरालिङ्ग्य कृष्णस्तमधाच्छत्रुविघातकम् ।;बलमस्मिंस्ततः पार्थः उत्तस्थौ शरचापभृत् ।;ववर्ष च शरान् भूयो द्रोणपुत्रेऽरिमर्दनः ॥ ५५॥
 | verse_line2  = बलमस्मिंस्ततः पार्थः उत्तस्थौ शरचापभृत् ।
 }}
@@ Line 37,915: / Line 42,110: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनस्तस्य तुतोद(नुनोद) ज्यां द्रौणिः सन्धाय तां पुनः ।
+| verse_lines  = पुनस्तस्य तुतोद(नुनोद) ज्यां द्रौणिः सन्धाय तां पुनः ।;पार्थो द्रोणसुतस्याश्वरश्मींश्चिच्छेद सायकैः ॥ ५६॥
 | verse_line2  = पार्थो द्रोणसुतस्याश्वरश्मींश्चिच्छेद सायकैः ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 37,924: / Line 42,120: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विरश्मयो हया द्रौणेः पुनः पार्थशराहताः ।
+| verse_lines  = विरश्मयो हया द्रौणेः पुनः पार्थशराहताः ।;अपोहुर्दूरमेतस्मात् सोऽपि संस्थाप्य तान् पुनः ।;चिन्तयामास नैतस्मादधिकं शक्यतेऽर्जुने ॥ ५७॥
 | verse_line2  = अपोहुर्दूरमेतस्मात् सोऽपि संस्थाप्य तान् पुनः ।
 }}
@@ Line 37,933: / Line 42,130: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सारथित्वात् केशवस्य ध्वजस्थत्वाद्धनूमतः ।
+| verse_lines  = सारथित्वात् केशवस्य ध्वजस्थत्वाद्धनूमतः ।;गाण्डिवत्वात् कार्मुकस्य चेषुध्योरक्षयत्वतः ॥ ५८॥
 | verse_line2  = गाण्डिवत्वात् कार्मुकस्य चेषुध्योरक्षयत्वतः ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 37,942: / Line 42,140: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवध्यत्वात् तथाऽश्वानामभेद्यत्वाद् रथस्य च ।
+| verse_lines  = अवध्यत्वात् तथाऽश्वानामभेद्यत्वाद् रथस्य च ।;अतो योद्धुं समर्थोऽपि नाद्य यामि धनञ्जयम् ॥ ५९॥
 | verse_line2  = अतो योद्धुं समर्थोऽपि नाद्य यामि धनञ्जयम् ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 37,951: / Line 42,150: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं स मत्वा प्रविवेश सेनां पाण्डोः सुतानामथ तं समभ्ययात् ।
+| verse_lines  = एवं स मत्वा प्रविवेश सेनां पाण्डोः सुतानामथ तं समभ्ययात् ।;पाण्ड्यस्तयोरास सुयुद्धमद्भुतं प्रवर्षतोः सायकपूगमुग्रम् ॥ ६०॥
 | verse_line2  = पाण्ड्यस्तयोरास सुयुद्धमद्भुतं प्रवर्षतोः सायकपूगमुग्रम् ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 37,960: / Line 42,160: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अष्टावष्टशतान्यूहुः(अष्टावष्टगवान्यूहुः) शकटानि यदायुधम् ।
+| verse_lines  = अष्टावष्टशतान्यूहुः(अष्टावष्टगवान्यूहुः) शकटानि यदायुधम् ।;अह्नस्तदष्टभागेन द्रौणिश्चिक्षेप तत्र ह ॥ ६१॥
 | verse_line2  = अह्नस्तदष्टभागेन द्रौणिश्चिक्षेप तत्र ह ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 37,969: / Line 42,170: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ तं विरथं कृत्वा छित्वा कार्मुकमाहवे ।
+| verse_lines  = अथ तं विरथं कृत्वा छित्वा कार्मुकमाहवे ।;सकुण्डलं शिरो द्रौणिर्जहार मुकुटोज्ज्वलम्(मकुटोज्ज्वलम्) ॥ ६२॥
 | verse_line2  = सकुण्डलं शिरो द्रौणिर्जहार मुकुटोज्ज्वलम्(मकुटोज्ज्वलम्) ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 37,978: / Line 42,180: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ विद्रावयामास पृतनां पाण्डवीं शरैः ।
+| verse_lines  = अथ विद्रावयामास पृतनां पाण्डवीं शरैः ।;तदा जघान पार्थोऽपि दण्डधाराख्यमागधम् ॥ ६३॥
 | verse_line2  = तदा जघान पार्थोऽपि दण्डधाराख्यमागधम् ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 37,987: / Line 42,190: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विद्राप्यमाणां पृतनां निरीक्ष्य गुरोः सुतेनाभ्यगमत् त्वरावान् ।
+| verse_lines  = विद्राप्यमाणां पृतनां निरीक्ष्य गुरोः सुतेनाभ्यगमत् त्वरावान् ।;धृष्टद्युम्नस्तं स ऊचे सुपापं हनिष्ये त्वामद्य युद्धे गुरुघ्नम् ॥ ६४॥
 | verse_line2  = धृष्टद्युम्नस्तं स ऊचे सुपापं हनिष्ये त्वामद्य युद्धे गुरुघ्नम् ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 37,996: / Line 42,200: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो दर्शयामास पार्षतः खड्गमुत्तमम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो दर्शयामास पार्षतः खड्गमुत्तमम् ।;अयं तव पितुर्हन्ता वदिष्यति तवोत्तरम् ॥ ६५॥
 | verse_line2  = अयं तव पितुर्हन्ता वदिष्यति तवोत्तरम् ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 38,005: / Line 42,210: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त्वा धनुरादाय ववर्ष च शरान् बहून् ।
+| verse_lines  = इत्युक्त्वा धनुरादाय ववर्ष च शरान् बहून् ।;तयोः समभवद् युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६६॥
 | verse_line2  = तयोः समभवद् युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 38,014: / Line 42,220: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तत्र पार्षतं द्रौणिः क्षणेन विरथायुधम् ।
+| verse_lines  = स तत्र पार्षतं द्रौणिः क्षणेन विरथायुधम् ।;कृत्वाऽन्ताय शरांस्तीक्ष्णान् मुमोच न च तस्य ते ।;त्वचं च चिच्छिदुर्द्रौणिः खड्गहस्तोऽभिजग्मिवान् ॥ ६७॥
 | verse_line2  = कृत्वाऽन्ताय शरांस्तीक्ष्णान् मुमोच न च तस्य ते ।
 }}
@@ Line 38,023: / Line 42,230: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = खड्गेन सोऽस्त्रैशस्त्रैरप्यनिर्भिन्नत्वचं तदा ।
+| verse_lines  = खड्गेन सोऽस्त्रैशस्त्रैरप्यनिर्भिन्नत्वचं तदा ।;मौर्व्या ममन्थ धनुषः पातयित्वा धरातले ॥ ६८॥
 | verse_line2  = मौर्व्या ममन्थ धनुषः पातयित्वा धरातले ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 38,032: / Line 42,240: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आकृष्यमाणं पार्षतं दृष्ट्वा कृष्णप्रचोदितः ।
+| verse_lines  = आकृष्यमाणं पार्षतं दृष्ट्वा कृष्णप्रचोदितः ।;पार्थो भीमश्चोभयतः शरैरभिनिजघ्नतुः ॥ ६९॥
 | verse_line2  = पार्थो भीमश्चोभयतः शरैरभिनिजघ्नतुः ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 38,041: / Line 42,250: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स ताभ्यां वज्रसमितैः(वज्रसन्निभैः) शरैरभिहतो भृशम् ।
+| verse_lines  = स ताभ्यां वज्रसमितैः(वज्रसन्निभैः) शरैरभिहतो भृशम् ।;विसृज्य पार्षतं स्वीयमारुरोह रथं पुनः ॥ ७०॥
 | verse_line2  = विसृज्य पार्षतं स्वीयमारुरोह रथं पुनः ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 38,050: / Line 42,260: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जगाम च ततोऽन्यत्र पाञ्चाल्योऽपि रथं पुनः ।
+| verse_lines  = जगाम च ततोऽन्यत्र पाञ्चाल्योऽपि रथं पुनः ।;आरुह्यान्यं स्वात्तधन्वा कृतवर्माणमभ्ययात् ॥ ७१॥
 | verse_line2  = आरुह्यान्यं स्वात्तधन्वा कृतवर्माणमभ्ययात् ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 38,059: / Line 42,270: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोरासीत् सुतुमुलं युद्धमद्भुतदर्शनम् ।
+| verse_lines  = तयोरासीत् सुतुमुलं युद्धमद्भुतदर्शनम् ।;तत्र नातिप्रयत्नेन पाञ्चाल्यो विरथायुधम् ।;चकार कृतवर्माणं तमपोवाह गौतमः ॥ ७२॥
 | verse_line2  = तत्र नातिप्रयत्नेन पाञ्चाल्यो विरथायुधम् ।
 }}
@@ Line 38,068: / Line 42,280: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ दुर्योधनो राजा माद्रेयावभ्ययाद् रथी ।
+| verse_lines  = अथ दुर्योधनो राजा माद्रेयावभ्ययाद् रथी ।;ताभ्यां तस्याभवद् घोरं युद्धमद्भुतदर्शनम् ।;तत्र नातिप्रयत्नेन तेन तौ विरथीकृतौ ॥ ७३॥
 | verse_line2  = ताभ्यां तस्याभवद् घोरं युद्धमद्भुतदर्शनम् ।
 }}
@@ Line 38,077: / Line 42,290: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वयं युधिष्ठिरो राजा तदा तं समवारयत् ।
+| verse_lines  = स्वयं युधिष्ठिरो राजा तदा तं समवारयत् ।;व्यश्वसूतध्वजं चक्रे तं च दुर्योधनो रणे ॥ ७४॥
 | verse_line2  = व्यश्वसूतध्वजं चक्रे तं च दुर्योधनो रणे ॥ ७४॥
 }}
@@ Line 38,086: / Line 42,300: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽगतं सूर्यसुतं पुनश्च जगाम भीमो रभसो(रभसा) रथेन ।
+| verse_lines  = अथाऽगतं सूर्यसुतं पुनश्च जगाम भीमो रभसो(रभसा) रथेन ।;दुर्योधनं चास्य समक्षमेव चकार वीरो विरथं क्षणेन ॥ ७५॥
 | verse_line2  = दुर्योधनं चास्य समक्षमेव चकार वीरो विरथं क्षणेन ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 38,095: / Line 42,310: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवार्य कर्णं च शरैरमुष्य सूनोः सुषेणस्य शिरश्चकर्त ।
+| verse_lines  = निवार्य कर्णं च शरैरमुष्य सूनोः सुषेणस्य शिरश्चकर्त ।;पपात भूमौ स पितुः समीपे यथा हतः सत्यसेनोऽमुनैव ।;यथैव कर्णावरजौ पुरैव निशायुद्धे कर्णपुरः प्रपातितौ ॥ ७६॥
 | verse_line2  = पपात भूमौ स पितुः समीपे यथा हतः सत्यसेनोऽमुनैव ।
 }}
@@ Line 38,104: / Line 42,320: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हतं तमीक्ष्यैव विकर्तनात्मजः क्रोधान्वितो भीमसेनं विहाय ।
+| verse_lines  = हतं तमीक्ष्यैव विकर्तनात्मजः क्रोधान्वितो भीमसेनं विहाय ।;ययौ प्रमृद्यैव चमूं युधिष्ठिरं रथेऽपरे स्वश्वयुते व्यवस्थितम् ॥ ७७॥
 | verse_line2  = ययौ प्रमृद्यैव चमूं युधिष्ठिरं रथेऽपरे स्वश्वयुते व्यवस्थितम् ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 38,113: / Line 42,330: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न्यवारयेतां शिनिपौत्रपार्षतौ कृष्णासुताः सोमकसङ्घयुक्ताः ।
+| verse_lines  = न्यवारयेतां शिनिपौत्रपार्षतौ कृष्णासुताः सोमकसङ्घयुक्ताः ।;स तान् समस्तान् विरथान् विधाय युधिष्ठिरं प्राप युतं यमाभ्याम् ॥ ७८॥
 | verse_line2  = स तान् समस्तान् विरथान् विधाय युधिष्ठिरं प्राप युतं यमाभ्याम् ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 38,122: / Line 42,340: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहत्य सोऽश्वान् युधि धर्मसूनोर्निरायुधौ तौ च यमौ चकार ।
+| verse_lines  = निहत्य सोऽश्वान् युधि धर्मसूनोर्निरायुधौ तौ च यमौ चकार ।;तानेकयानोपगतान् पुनश्च ममर्द बाणैश्च वचोभिरुग्रैः ॥ ७९॥
 | verse_line2  = तानेकयानोपगतान् पुनश्च ममर्द बाणैश्च वचोभिरुग्रैः ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 38,131: / Line 42,350: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव मोक्षाय नृपस्य भीमो दुर्योधनं विरथं संविधाय ।
+| verse_lines  = तदैव मोक्षाय नृपस्य भीमो दुर्योधनं विरथं संविधाय ।;विव्याध मर्मस्वतितीक्ष्णसायकैस्तं दर्शयामास रवेः सुताय ॥ ८०॥
 | verse_line2  = विव्याध मर्मस्वतितीक्ष्णसायकैस्तं दर्शयामास रवेः सुताय ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 38,140: / Line 42,360: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शल्यस्तदा धर्मसुतं विहाय कर्णो ययौ तत्र युधिष्ठिरोऽपि ।
+| verse_lines  = शल्यस्तदा धर्मसुतं विहाय कर्णो ययौ तत्र युधिष्ठिरोऽपि ।;गत्वा शनैः शिबिरं तत्र शिश्ये कर्णो यदा राजगृध्नी जगाम ॥ ८१॥
 | verse_line2  = गत्वा शनैः शिबिरं तत्र शिश्ये कर्णो यदा राजगृध्नी जगाम ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 38,149: / Line 42,370: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रौणिः कृपश्चात्र तदैव जग्मतुस्तदा भीमो द्रौणिकर्णौ जगाम ।
+| verse_lines  = द्रौणिः कृपश्चात्र तदैव जग्मतुस्तदा भीमो द्रौणिकर्णौ जगाम ।;कृपो नृपं रथमारोपयच्च विद्धं शरैर्भीमबाहुप्रमुक्तैः ॥ ८२॥
 | verse_line2  = कृपो नृपं रथमारोपयच्च विद्धं शरैर्भीमबाहुप्रमुक्तैः ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 38,158: / Line 42,380: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नृपं समादाय कृपेऽपयाते भीमार्दितौ द्रौणिकर्णौ शरौघैः ।
+| verse_lines  = नृपं समादाय कृपेऽपयाते भीमार्दितौ द्रौणिकर्णौ शरौघैः ।;विहाय तं जग्मतुः सोमकानां चमूं शरौघैरभिपातयन्तौ ॥ ८३॥
 | verse_line2  = विहाय तं जग्मतुः सोमकानां चमूं शरौघैरभिपातयन्तौ ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 38,167: / Line 42,390: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथात्र राजानमचक्षमाणो धनञ्जयो वासुदेवप्रणुन्नः ।
+| verse_lines  = अथात्र राजानमचक्षमाणो धनञ्जयो वासुदेवप्रणुन्नः ।;अभ्याययौ पार्षतः स्वां तु सेनां कर्णाहतां वीक्ष्य कुरूनपीडयत् ॥ ८४॥
 | verse_line2  = अभ्याययौ पार्षतः स्वां तु सेनां कर्णाहतां वीक्ष्य कुरूनपीडयत् ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 38,176: / Line 42,400: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न्यवारयत् समायान्तं कपिप्रवरकेतनम् ।
+| verse_lines  = न्यवारयत् समायान्तं कपिप्रवरकेतनम् ।;द्रौणिर्दुःशासनश्चैव धृष्टद्युम्नमवारयत् ॥ ८५॥
 | verse_line2  = द्रौणिर्दुःशासनश्चैव धृष्टद्युम्नमवारयत् ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 38,185: / Line 42,410: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उभावतिरथौ तौ तु शस्त्रास्त्रैरभ्यवर्षताम् ।
+| verse_lines  = उभावतिरथौ तौ तु शस्त्रास्त्रैरभ्यवर्षताम् ।;दुःशासनः पार्षतश्च कुर्वन्तौ बाणजं तमः ॥ ८६॥
 | verse_line2  = दुःशासनः पार्षतश्च कुर्वन्तौ बाणजं तमः ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 38,194: / Line 42,420: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र दुःशासनेनाऽजौ स्तम्भितो द्रुपदात्मजः ।
+| verse_lines  = तत्र दुःशासनेनाऽजौ स्तम्भितो द्रुपदात्मजः ।;यतमानोऽपि निर्यत्नः कृतो युद्धे निरायुधः ॥ ८७॥
 | verse_line2  = यतमानोऽपि निर्यत्नः कृतो युद्धे निरायुधः ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 38,203: / Line 42,430: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽभवद् युद्धमतीव दारुणं द्रौणेस्तनूजेन तु वज्रपाणेः ।
+| verse_lines  = तदाऽभवद् युद्धमतीव दारुणं द्रौणेस्तनूजेन तु वज्रपाणेः ।;तत्रापि बद्धः शरपञ्जरेण पार्थोऽपनुत्ताऽपि हि गाण्डिवज्या ॥ ८८॥
 | verse_line2  = तत्रापि बद्धः शरपञ्जरेण पार्थोऽपनुत्ताऽपि हि गाण्डिवज्या ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 38,212: / Line 42,440: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थोऽथ कृष्णेधितबाहुवीर्यो(कृष्णैधितबाहुवीर्यो) निहत्य सूतं गुरुपुत्रकस्य ।
+| verse_lines  = पार्थोऽथ कृष्णेधितबाहुवीर्यो(कृष्णैधितबाहुवीर्यो) निहत्य सूतं गुरुपुत्रकस्य ।;छित्वा च रश्मींस्तुरगानमुष्य विद्रावयामास शरैः सुदूरम् ॥ ८९॥
 | verse_line2  = छित्वा च रश्मींस्तुरगानमुष्य विद्रावयामास शरैः सुदूरम् ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 38,221: / Line 42,450: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतीत्य पुत्रं तु गुरोः समागते पार्थे कर्णो द्रावयामास सेनाम् ।
+| verse_lines  = अतीत्य पुत्रं तु गुरोः समागते पार्थे कर्णो द्रावयामास सेनाम् ।;पाण्डोः सुतानां शरवर्षधारो दुर्योधनश्चानु ययौ तमेव ॥ ९०॥
 | verse_line2  = पाण्डोः सुतानां शरवर्षधारो दुर्योधनश्चानु ययौ तमेव ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 38,230: / Line 42,460: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णमायान्तमालोक्य द्रावयन्तं निजां चमूम् ।
+| verse_lines  = कर्णमायान्तमालोक्य द्रावयन्तं निजां चमूम् ।;धनुरन्यत् समादाय धृष्टद्युम्नो न्यवारयत् ॥ ९१॥
 | verse_line2  = धनुरन्यत् समादाय धृष्टद्युम्नो न्यवारयत् ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 38,239: / Line 42,470: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोरासीन्महद् युद्धं चिरं सममविश्रमम् ।
+| verse_lines  = तयोरासीन्महद् युद्धं चिरं सममविश्रमम् ।;तदैव सात्यकिर्वीरो दुर्योधनमवारयत् ॥ ९२॥
 | verse_line2  = तदैव सात्यकिर्वीरो दुर्योधनमवारयत् ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 38,248: / Line 42,480: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवारितः सात्यकिना रणे दुर्योधनो नृपः ।
+| verse_lines  = निवारितः सात्यकिना रणे दुर्योधनो नृपः ।;निहत्य सात्यकेरश्वान् द्रौपदेश्चापमच्छिनत् ॥ ९३॥
 | verse_line2  = निहत्य सात्यकेरश्वान् द्रौपदेश्चापमच्छिनत् ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 38,257: / Line 42,490: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदन्तरैव कर्णोऽपि पार्षताश्वानपातयत्(अश्वानघातयत्) ।
+| verse_lines  = तदन्तरैव कर्णोऽपि पार्षताश्वानपातयत्(अश्वानघातयत्) ।;तयोर्विरथयोरेव भग्नं तत् पाण्डवं बलम् ॥ ९४॥
 | verse_line2  = तयोर्विरथयोरेव भग्नं तत् पाण्डवं बलम् ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 38,266: / Line 42,500: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलं स्वकीयं बहुधा विभिन्नं(विभग्नं) समीक्ष्य भीमो मृगराजकेतुः ।
+| verse_lines  = बलं स्वकीयं बहुधा विभिन्नं(विभग्नं) समीक्ष्य भीमो मृगराजकेतुः ।;कृत्वा धराकम्पकमुग्रनादं रणेऽभ्ययात् कौरवराजसैन्यम् ॥ ९५॥
 | verse_line2  = कृत्वा धराकम्पकमुग्रनादं रणेऽभ्ययात् कौरवराजसैन्यम् ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 38,275: / Line 42,510: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नादेन बाणैश्च वृकोदरेण भग्नं तदा कौरवसैन्यमाशु ।
+| verse_lines  = नादेन बाणैश्च वृकोदरेण भग्नं तदा कौरवसैन्यमाशु ।;दिशो विदुद्राव सुयोधनोऽपि कृतो रणे तेन विवाहनायुधः ॥ ९६॥
 | verse_line2  = दिशो विदुद्राव सुयोधनोऽपि कृतो रणे तेन विवाहनायुधः ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 38,284: / Line 42,520: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैव तत् पाण्डवानां च सेना समावृत्ता क्षिप्रमवार्यविक्रमा (समागता क्षिप्रमवार्यवेगा) ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वैव तत् पाण्डवानां च सेना समावृत्ता क्षिप्रमवार्यविक्रमा (समागता क्षिप्रमवार्यवेगा) ।;तया पुनः कौरवाणां बलं तद् भग्नं दूराद् दूरतरं प्रदुद्रुवे ॥ ९७॥
 | verse_line2  = तया पुनः कौरवाणां बलं तद् भग्नं दूराद् दूरतरं प्रदुद्रुवे ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 38,293: / Line 42,530: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हन्यमानं दिशो यातं (पाञ्चाल्यैः)पाञ्चालैर्भीमसंश्रयात् ।
+| verse_lines  = हन्यमानं दिशो यातं (पाञ्चाल्यैः)पाञ्चालैर्भीमसंश्रयात् ।;दुर्योधनबलं (सुयोधनबलं) दृष्ट्वा जज्वालाऽधिरथिः(अधिरथः) क्रुधा ॥ ९८॥
 | verse_line2  = दुर्योधनबलं (सुयोधनबलं) दृष्ट्वा जज्वालाऽधिरथिः(अधिरथः) क्रुधा ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 38,302: / Line 42,540: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽमोघं रामदेवत्यमस्त्रं भार्गवसञ्ज्ञितम् ।
+| verse_lines  = सोऽमोघं रामदेवत्यमस्त्रं भार्गवसञ्ज्ञितम् ।;सर्वास्त्रनाशकं दिव्यमप्रतिद्वन्द्वमाददे;तच्च भीमपुरोगेषु सैन्येष्वमुचदुब्लणम् ।॥ ९९॥
 | verse_line2  = सर्वास्त्रनाशकं दिव्यमप्रतिद्वन्द्वमाददे
 }}
@@ Line 38,311: / Line 42,550: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदस्त्रं वर्जयामास भीमं रामप्रसादतः ।
+| verse_lines  = तदस्त्रं वर्जयामास भीमं रामप्रसादतः ।;अन्ये तु दुद्रुवुः केचिच्छिष्टाः प्रापुर्यमक्षयम् ॥ १००॥
 | verse_line2  = अन्ये तु दुद्रुवुः केचिच्छिष्टाः प्रापुर्यमक्षयम् ॥ १००॥
 }}
@@ Line 38,320: / Line 42,560: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न ह्यस्त्रं द्रवमाणांस्तद्धन्ति तेन सपार्षताः ।
+| verse_lines  = न ह्यस्त्रं द्रवमाणांस्तद्धन्ति तेन सपार्षताः ।;पाञ्चाला द्रौपदेयाश्च शैनेयाद्याश्च सर्वशः ॥ १०१॥
 | verse_line2  = पाञ्चाला द्रौपदेयाश्च शैनेयाद्याश्च सर्वशः ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 38,329: / Line 42,570: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पलायनेनोर्वरिता अर्जुनोऽप्यस्त्रमुद्यतम् ।
+| verse_lines  = पलायनेनोर्वरिता अर्जुनोऽप्यस्त्रमुद्यतम् ।;वीक्ष्य प्रत्यस्त्रहीनं तदप्राप्यैव रवेः सुतम् ॥ १०२॥
 | verse_line2  = वीक्ष्य प्रत्यस्त्रहीनं तदप्राप्यैव रवेः सुतम् ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 38,338: / Line 42,580: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासुदेवमिदं प्राह वर्जयित्वैव सूतजम् ।
+| verse_lines  = वासुदेवमिदं प्राह वर्जयित्वैव सूतजम् ।;अन्यत्र यामि नैवास्मादस्त्राज्जीवनमन्यथा ॥ १०३॥
 | verse_line2  = अन्यत्र यामि नैवास्मादस्त्राज्जीवनमन्यथा ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 38,347: / Line 42,590: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यूचिवांसं पार्थं तं कृष्णोऽप्राप्यैव सूतजम् ।
+| verse_lines  = इत्यूचिवांसं पार्थं तं कृष्णोऽप्राप्यैव सूतजम् ।;अन्येनैव पथा भीमं प्रापयामास विश्वकृत् ॥ १०४॥
 | verse_line2  = अन्येनैव पथा भीमं प्रापयामास विश्वकृत् ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 38,356: / Line 42,600: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रार्जुनोऽवदद् भीमं याहि द्रष्टुं युधिष्ठिरम् ।
+| verse_lines  = तत्रार्जुनोऽवदद् भीमं याहि द्रष्टुं युधिष्ठिरम् ।;प्रवृत्तिं विद्धि भूपस्य मां तु संशप्तका युधे ।;आह्वयन्ति (हतोच्छिष्टाः)हतोच्छेषास्तानहं यामि तद् युधे ॥ १०५॥
 | verse_line2  = प्रवृत्तिं विद्धि भूपस्य मां तु संशप्तका युधे ।
 }}
@@ Line 38,365: / Line 42,610: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यूचिवांसं तमुवाच भीमो जानन् स्वबाह्वोर्बलमप्रमेयम् ।
+| verse_lines  = इत्यूचिवांसं तमुवाच भीमो जानन् स्वबाह्वोर्बलमप्रमेयम् ।;संशप्तकान् सूतजं कौरवंश्च योत्स्येऽहमेकस्त्वमुपैहि भूपम् ॥ १०६॥
 | verse_line2  = संशप्तकान् सूतजं कौरवंश्च योत्स्येऽहमेकस्त्वमुपैहि भूपम् ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 38,374: / Line 42,620: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्यक्त्वा रणं नाहमितो व्रजेयं न मां वदेत् कश्चन युद्धभीतम् ।
+| verse_lines  = त्यक्त्वा रणं नाहमितो व्रजेयं न मां वदेत् कश्चन युद्धभीतम् ।;इति ब्रुवाणं तमनन्तशक्तिः प्रीतः कृष्णः प्रशशंसाधिकेष्टम् ॥ १०७॥
 | verse_line2  = इति ब्रुवाणं तमनन्तशक्तिः प्रीतः कृष्णः प्रशशंसाधिकेष्टम् ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 38,383: / Line 42,630: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ययौ युधिष्ठिरं द्रष्टुं शिबिरं सार्जुनो हरिः ।
+| verse_lines  = ययौ युधिष्ठिरं द्रष्टुं शिबिरं सार्जुनो हरिः ।;दृष्ट्वा तौ नृपतिः कर्णं हतं मत्वाऽऽशशंस ह(मत्वा शशंस ह) ॥ १०८॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा तौ नृपतिः कर्णं हतं मत्वाऽऽशशंस ह(मत्वा शशंस ह) ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 38,392: / Line 42,640: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभिवाद्य हनिष्यामीत्युक्तः पार्थेन सा क्रुधा ।
+| verse_lines  = अभिवाद्य हनिष्यामीत्युक्तः पार्थेन सा क्रुधा ।;भृशं विनिन्द्य बीभत्सुमाह कृष्णाय गाण्डिवम् ।;देहि पुत्रं स राधाया हनिष्यति न संशयः ॥ १०९॥
 | verse_line2  = भृशं विनिन्द्य बीभत्सुमाह कृष्णाय गाण्डिवम् ।
 }}
@@ Line 38,401: / Line 42,650: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथवा भीम एवैनं निवृत्ते त्वयि पातयेत् ।
+| verse_lines  = अथवा भीम एवैनं निवृत्ते त्वयि पातयेत् ।;त्वं तु कुन्त्या वृथा सूतः क्लीबो मिथ्याप्रतिश्रवः ॥ ११०॥
 | verse_line2  = त्वं तु कुन्त्या वृथा सूतः क्लीबो मिथ्याप्रतिश्रवः ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 38,410: / Line 42,660: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अहं हि सूतपुत्रेण क्लिष्टो मारुतितेजसा ।
+| verse_lines  = अहं हि सूतपुत्रेण क्लिष्टो मारुतितेजसा ।;जीवामीत्यग्रजेनोक्त उद्बबर्हासिमुत्तमम् ।;वासुदेवस्तदाऽऽहेदं(वासुदेवस्तमाहेदं) किमेतदिति सर्ववित् ॥ १११॥
 | verse_line2  = जीवामीत्यग्रजेनोक्त उद्बबर्हासिमुत्तमम् ।
 }}
@@ Line 38,419: / Line 42,670: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाह गाण्डिवं दातुं यो वदेत् तद्वधो मया ।
+| verse_lines  = तमाह गाण्डिवं दातुं यो वदेत् तद्वधो मया ।;प्रतिज्ञातस्ततो हन्मि नृपमित्याह तं हरिः ॥ ११२॥
 | verse_line2  = प्रतिज्ञातस्ततो हन्मि नृपमित्याह तं हरिः ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 38,428: / Line 42,680: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सत्यस्य वचनं श्रेयः सत्यज्ञानं तु दुष्करम् ।
+| verse_lines  = सत्यस्य वचनं श्रेयः सत्यज्ञानं तु दुष्करम् ।;यत्सतां हितमत्यन्तं तत् सत्यमिति निश्चयः ॥ ११३॥
 | verse_line2  = यत्सतां हितमत्यन्तं तत् सत्यमिति निश्चयः ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 38,437: / Line 42,690: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मस्य चरणं(धर्मस्याचरणं) श्रेयो धर्मज्ञानं तु दुष्करम्(सुदुष्करम्) ।
+| verse_lines  = धर्मस्य चरणं(धर्मस्याचरणं) श्रेयो धर्मज्ञानं तु दुष्करम्(सुदुष्करम्) ।;यः सतां धारको नित्यं स धर्म इति निश्चयः ॥ ११४॥
 | verse_line2  = यः सतां धारको नित्यं स धर्म इति निश्चयः ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 38,446: / Line 42,700: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कौशिकाख्यो ब्राह्मणो हि लीनं ग्रामजनं क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = कौशिकाख्यो ब्राह्मणो हि लीनं ग्रामजनं क्‍वचित् ।;तस्करेष्वभिधायैव निरयं प्रत्यपद्यत ॥ ११५॥
 | verse_line2  = तस्करेष्वभिधायैव निरयं प्रत्यपद्यत ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 38,455: / Line 42,710: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कश्चिद् व्याधो मृगं हत्वा मातापितृनिमित्ततः ।
+| verse_lines  = कश्चिद् व्याधो मृगं हत्वा मातापितृनिमित्ततः ।;भक्षार्थमभ्यगात् स्वर्गमसुरोऽसौ(आसुरोऽसौ) मृगो यतः ।;उपद्रवाय लोकस्य तपश्चरति दुर्मतिः ॥ ११६॥
 | verse_line2  = भक्षार्थमभ्यगात् स्वर्गमसुरोऽसौ(आसुरोऽसौ) मृगो यतः ।
 }}
@@ Line 38,464: / Line 42,720: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मात् सद्धारको धर्म इति कृत्वा विनिश्चयम् ।
+| verse_lines  = तस्मात् सद्धारको धर्म इति कृत्वा विनिश्चयम् ।;मा नृपं जहि सत्यां त्वङ्कुरु वाचं तिरस्कुरु ।;इत्युक्तो बहुधाऽनिन्दत् क्रोधादेवार्जुनो नृपम् ॥ ११७॥
 | verse_line2  = मा नृपं जहि सत्यां त्वङ्कुरु वाचं तिरस्कुरु ।
 }}
@@ Line 38,473: / Line 42,730: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्वं नृशंसोऽकृतघ्नश्च निर्वीर्यः पुरुषंवदः ।
+| verse_lines  = त्वं नृशंसोऽकृतघ्नश्च निर्वीर्यः पुरुषंवदः ।;त्वत्तः सुखं नास्ति किञ्चिन्न मां गर्हितुमर्हसि ॥ ११८॥
 | verse_line2  = त्वत्तः सुखं नास्ति किञ्चिन्न मां गर्हितुमर्हसि ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 38,482: / Line 42,740: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमो मां गर्हितुं योग्यो यो ह्यस्माकं सदा गतिः ।
+| verse_lines  = भीमो मां गर्हितुं योग्यो यो ह्यस्माकं सदा गतिः ।;यो युद्ध्यते सर्ववीरैरद्यापि त्वं तु निन्दकः ॥ ११९॥
 | verse_line2  = यो युद्ध्यते सर्ववीरैरद्यापि त्वं तु निन्दकः ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 38,491: / Line 42,750: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्याद्युक्त्वाऽऽत्मनाशाय विकोशं चकृवानसिम् ।
+| verse_lines  = इत्याद्युक्त्वाऽऽत्मनाशाय विकोशं चकृवानसिम् ।;पुनः कृष्णेन पृष्टः स (पृष्टः सन्) स्वाभिप्रायमुवाच सः ।;तच्छ्रुत्वा गर्हयित्वैनं पुनराह जनार्दनः ॥ १२०॥
 | verse_line2  = पुनः कृष्णेन पृष्टः स (पृष्टः सन्) स्वाभिप्रायमुवाच सः ।
 }}
@@ Line 38,500: / Line 42,760: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मतिपूर्वं देहहानात्(देहनाशात्) पापं महदवाप्यते ।
+| verse_lines  = मतिपूर्वं देहहानात्(देहनाशात्) पापं महदवाप्यते ।;धर्मार्थकाममोक्षाणां साधनं देहतोऽस्ति यत् ॥ १२१॥
 | verse_line2  = धर्मार्थकाममोक्षाणां साधनं देहतोऽस्ति यत् ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 38,509: / Line 42,770: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतो मा त्यज देहं तु कुरु चाऽत्मप्रशंसनम्(कुरुष्वात्मप्रशंसनम्) ।
+| verse_lines  = अतो मा त्यज देहं तु कुरु चाऽत्मप्रशंसनम्(कुरुष्वात्मप्रशंसनम्) ।;वधो गुरूणां त्वङ्कारः स्वप्रशंसैव चात्मनः ।;इत्युक्तः स त्वहङ्काराच्छशंस स्वगुणानलम् ॥ १२२॥
 | verse_line2  = वधो गुरूणां त्वङ्कारः स्वप्रशंसैव चात्मनः ।
 }}
@@ Line 38,518: / Line 42,780: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गुरुनिन्दाऽऽत्मपूजा च न धर्माय भवेत् क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = गुरुनिन्दाऽऽत्मपूजा च न धर्माय भवेत् क्‍वचित् ।;तथाऽप्यर्जुनहार्दं तत् सम्प्रकाश्य जनार्दनः ॥ १२३॥
 | verse_line2  = तथाऽप्यर्जुनहार्दं तत् सम्प्रकाश्य जनार्दनः ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 38,527: / Line 42,790: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्य लज्जां समुत्पाद्य नाशयित्वा च तं मदम् ।
+| verse_lines  = तस्य लज्जां समुत्पाद्य नाशयित्वा च तं मदम् ।;नाहं वेद परं धर्मं कृष्ण एव गतिर्मम ॥ १२४॥
 | verse_line2  = नाहं वेद परं धर्मं कृष्ण एव गतिर्मम ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 38,536: / Line 42,800: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति भावं समुत्पाद्य दोषान् नाशयितुं हरिः ।
+| verse_lines  = इति भावं समुत्पाद्य दोषान् नाशयितुं हरिः ।;कारयामास तत् सर्वमर्जुनेन जगत्पतिः ॥ १२५॥
 | verse_line2  = कारयामास तत् सर्वमर्जुनेन जगत्पतिः ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 38,545: / Line 42,810: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत एवदविज्ञानात् कुपितो नृपतिर्भृशम् ।
+| verse_lines  = तत एवदविज्ञानात् कुपितो नृपतिर्भृशम् ।;आहास्तु राजा भीमस्त्वं युवा मां जहि च स्वयम् ।;वनं वा विफलो यामीत्युक्त्वोत्तस्थौ स्वतल्पतः ॥ १२६॥
 | verse_line2  = आहास्तु राजा भीमस्त्वं युवा मां जहि च स्वयम् ।
 }}
@@ Line 38,554: / Line 42,820: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं वासुदेवः प्रतिगृह्य हेतुमुक्त्वा सर्वं शमयामास नेता ।
+| verse_lines  = तं वासुदेवः प्रतिगृह्य हेतुमुक्त्वा सर्वं शमयामास नेता ।;पार्थश्च भूपस्य पपात पादयोः क्षमापयन् सोऽपि सुप्रीतिमाप ॥ १२७॥
 | verse_line2  = पार्थश्च भूपस्य पपात पादयोः क्षमापयन् सोऽपि सुप्रीतिमाप ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 38,563: / Line 42,830: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तौ भ्रातरौ वासुदेवप्रसादान्महापदो मुक्तिमाप्यातिहृष्टौ ।
+| verse_lines  = तौ भ्रातरौ वासुदेवप्रसादान्महापदो मुक्तिमाप्यातिहृष्टौ ।;भक्त्या समस्ताधिपतिं शशंसतुस्त्वया समः को नु हरे हितो नः ॥ १२८॥
 | verse_line2  = भक्त्या समस्ताधिपतिं शशंसतुस्त्वया समः को नु हरे हितो नः ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 38,572: / Line 42,840: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः प्रणम्य बीभत्सुरग्रजं परिरम्भितः ।
+| verse_lines  = ततः प्रणम्य बीभत्सुरग्रजं परिरम्भितः ।;तेनाभिनन्दितः प्रीत्या चाऽशीर्भिः प्रययौ युधे ॥ १२९॥
 | verse_line2  = तेनाभिनन्दितः प्रीत्या चाऽशीर्भिः प्रययौ युधे ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 38,581: / Line 42,850: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं शङ्कितं कर्णजये स्विन्नगात्रं हरिस्तदा ।
+| verse_lines  = तं शङ्कितं कर्णजये स्विन्नगात्रं हरिस्तदा ।;सङ्कीर्त्य पूर्वकर्माणि नरावेशं विशेषतः ।;व्यञ्जयामास धैर्यं च तस्याऽसीत् तेन सुस्थिरम् ॥ १३०॥
 | verse_line2  = सङ्कीर्त्य पूर्वकर्माणि नरावेशं विशेषतः ।
 }}
@@ Line 38,590: / Line 42,860: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमस्तदा शत्रुबलं समस्तं विद्रावयामास जघान चाऽजौ ।
+| verse_lines  = भीमस्तदा शत्रुबलं समस्तं विद्रावयामास जघान चाऽजौ ।;वीरान् रणायाभिमुखान् स्वयन्त्रा कुर्वंश्च वार्ता(कुर्वन् स्ववार्ता) रममाण एव ॥ १३१॥
 | verse_line2  = वीरान् रणायाभिमुखान् स्वयन्त्रा कुर्वंश्च वार्ता(कुर्वन् स्ववार्ता) रममाण एव ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 38,599: / Line 42,870: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽऽसदत् तं शकुनिः ससैन्यो दुर्योधनस्यावरजैरुपेतः ।
+| verse_lines  = तदाऽऽसदत् तं शकुनिः ससैन्यो दुर्योधनस्यावरजैरुपेतः ।;तं भीमसेनो विरथं निरायुधं विधाय बाणैर्भुवि च न्यपातयत् ॥ १३२॥
 | verse_line2  = तं भीमसेनो विरथं निरायुधं विधाय बाणैर्भुवि च न्यपातयत् ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 38,608: / Line 42,880: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न जघ्निवांस्तं सहदेवभागं प्रकल्पितं स्वेन तदाऽक्षगोष्ठ्या(तदाऽक्षगोष्ठ्याम्) ।
+| verse_lines  = न जघ्निवांस्तं सहदेवभागं प्रकल्पितं स्वेन तदाऽक्षगोष्ठ्या(तदाऽक्षगोष्ठ्याम्) ।;तं मूर्च्छितं श्वासमात्रावशेषं(श्वासमात्रावशिष्टं) दुर्योधनः स्वरथेनापनिन्ये ॥ १३३॥
 | verse_line2  = तं मूर्च्छितं श्वासमात्रावशेषं(श्वासमात्रावशिष्टं) दुर्योधनः स्वरथेनापनिन्ये ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 38,617: / Line 42,890: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनस्यावरजा दशात्र प्रदुद्रुवुर्भीमसेनं विहाय ।
+| verse_lines  = दुर्योधनस्यावरजा दशात्र प्रदुद्रुवुर्भीमसेनं विहाय ।;तदाऽर्जुनं वासुदेवं च दृष्ट्वा प्रीतः श्रुत्वा धर्मराजप्रवृत्तिम् ॥ १३४॥
 | verse_line2  = तदाऽर्जुनं वासुदेवं च दृष्ट्वा प्रीतः श्रुत्वा धर्मराजप्रवृत्तिम् ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 38,626: / Line 42,900: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च निघ्नन्तमरिप्रवीरान् विद्रावयन्तं च निजां वरूथिनीम् ।
+| verse_lines  = पुनश्च निघ्नन्तमरिप्रवीरान् विद्रावयन्तं च निजां वरूथिनीम् ।;ससार दुःशासन आत्तधन्वा भीमोऽपि तं सिंह इवाभिपेदिवान् ॥ १३५॥
 | verse_line2  = ससार दुःशासन आत्तधन्वा भीमोऽपि तं सिंह इवाभिपेदिवान् ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 38,635: / Line 42,910: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं रूक्षवाचो मुहुरर्पयन्तं विधाय भीमो विरथं क्षणेन ।
+| verse_lines  = तं रूक्षवाचो मुहुरर्पयन्तं विधाय भीमो विरथं क्षणेन ।;प्रगृह्य भूमौ विनिपात्य वक्षो विदारयामास गदाप्रहारतः ॥ १३६॥
 | verse_line2  = प्रगृह्य भूमौ विनिपात्य वक्षो विदारयामास गदाप्रहारतः ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 38,644: / Line 42,920: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आक्रम्य कण्ठं च पदोदरेऽस्य निविश्य पश्यन् मुखमात्तरोषः(मुखमाप्तरोषः) ।
+| verse_lines  = आक्रम्य कण्ठं च पदोदरेऽस्य निविश्य पश्यन् मुखमात्तरोषः(मुखमाप्तरोषः) ।;विकोशमाकाशनिभं विधाय महासिमस्योरसि सञ्चखान ॥ १३७॥
 | verse_line2  = विकोशमाकाशनिभं विधाय महासिमस्योरसि सञ्चखान ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 38,653: / Line 42,930: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृत्वाऽस्य वक्षस्युरुसत्तटाकं पपौ निकामं तृषितोऽमृतोपमम् ।
+| verse_lines  = कृत्वाऽस्य वक्षस्युरुसत्तटाकं पपौ निकामं तृषितोऽमृतोपमम् ।;तच्छोणिताम्भो भ्रमदक्षमेनं संस्मारयामास पुरा कृतानि ॥ १३८॥
 | verse_line2  = तच्छोणिताम्भो भ्रमदक्षमेनं संस्मारयामास पुरा कृतानि ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 38,662: / Line 42,940: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वाक्सायकांश्चास्य पुरा समर्पितान् संस्मारयामास पुनः पुनर्भृशम् ।
+| verse_lines  = वाक्सायकांश्चास्य पुरा समर्पितान् संस्मारयामास पुनः पुनर्भृशम् ।;दन्तान्तरं न प्रविवेश तस्य रक्तं ह्यपेयं पुरुषस्य जानतः ॥ १३९॥
 | verse_line2  = दन्तान्तरं न प्रविवेश तस्य रक्तं ह्यपेयं पुरुषस्य जानतः ॥ १३९॥
 }}
@@ Line 38,671: / Line 42,950: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽपि शत्रुप्रतिभीषणाय पपाविवाऽस्वाद्य पुनःपुनर्भृशम् ।
+| verse_lines  = तथाऽपि शत्रुप्रतिभीषणाय पपाविवाऽस्वाद्य पुनःपुनर्भृशम् ।;स्मरन् नृसिंहं भगवन्तमीश्वरं स मन्युसूक्तं च ददर्श भक्त्या ॥ १४०॥
 | verse_line2  = स्मरन् नृसिंहं भगवन्तमीश्वरं स मन्युसूक्तं च ददर्श भक्त्या ॥ १४०॥
 }}
@@ Line 38,680: / Line 42,960: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘यस्ते मन्यो'’ (ऋ.१०.८३.१) इत्यतो नारसिंहं सोमं तस्मै चाऽर्पयच्छोणिताख्यम्(प्रार्पयच्छोणिताख्यम्)।
+| verse_lines  = ‘यस्ते मन्यो'’ (ऋ.१०.८३.१) इत्यतो नारसिंहं सोमं तस्मै चाऽर्पयच्छोणिताख्यम्(प्रार्पयच्छोणिताख्यम्)।;युद्धाख्ययज्ञे सोमबुद्ध्याऽरिवक्ष ईहेति साम्ना गदया विभिन्दन् ॥ १४१॥
 | verse_line2  = युद्धाख्ययज्ञे सोमबुद्ध्याऽरिवक्ष ईहेति साम्ना गदया विभिन्दन् ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 38,689: / Line 42,970: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाच वाचं पुरुषप्रवीरः सत्यां प्रतिज्ञां लोकमध्ये विधाय ।
+| verse_lines  = उवाच वाचं पुरुषप्रवीरः सत्यां प्रतिज्ञां लोकमध्ये विधाय ।;याः सपतयस्ता अपतयो हि जाता यासाऽपतिः(याऽऽसाऽपतिः सा) सा सपतिश्च जाता ॥ १४२॥
 | verse_line2  = याः सपतयस्ता अपतयो हि जाता यासाऽपतिः(याऽऽसाऽपतिः सा) सा सपतिश्च जाता ॥ १४२॥
 }}
@@ Line 38,698: / Line 42,980: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पश्यन्तु चित्रां परमस्य शक्तिं ये वै तिलाः षण्ढतिला बभूवुः ।
+| verse_lines  = पश्यन्तु चित्रां परमस्य शक्तिं ये वै तिलाः षण्ढतिला बभूवुः ।;एनं गृहीतं च(हि) मया यदीह कश्चित् पुमान् मोचयतु स्ववीर्यात् ॥ १४३॥
 | verse_line2  = एनं गृहीतं च(हि) मया यदीह कश्चित् पुमान् मोचयतु स्ववीर्यात् ॥ १४३॥
 }}
@@ Line 38,707: / Line 42,990: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ब्रुवाणः पुनरेव रक्तं पपौ सुधां देववरो यथा दिवि ।
+| verse_lines  = इति ब्रुवाणः पुनरेव रक्तं पपौ सुधां देववरो यथा दिवि ।;पुनश्च सप्राणममुं(सप्राणमेनं) विसृज्य नदन् ननर्तारिबले निरायुधः ॥ १४४॥
 | verse_line2  = पुनश्च सप्राणममुं(सप्राणमेनं) विसृज्य नदन् ननर्तारिबले निरायुधः ॥ १४४॥
 }}
@@ Line 38,716: / Line 43,000: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रत्यनृत्यन् येऽस्मान् पुनर्गौरिति गौरिति ।
+| verse_lines  = प्रत्यनृत्यन् येऽस्मान् पुनर्गौरिति गौरिति ।;तान् वयं प्रतिनृत्यामः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ १४५॥
 | verse_line2  = तान् वयं प्रतिनृत्यामः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 38,725: / Line 43,010: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ब्रुवन् नृत्यमानोऽरिमध्य आस्फोटयञ्छत्रुगणानजोहवीत् ।
+| verse_lines  = इति ब्रुवन् नृत्यमानोऽरिमध्य आस्फोटयञ्छत्रुगणानजोहवीत् ।;शशाक च द्रष्टुममुं न कश्चिद् वैकर्तनद्रौणिसुयोधनादिषु ॥ १४६॥
 | verse_line2  = शशाक च द्रष्टुममुं न कश्चिद् वैकर्तनद्रौणिसुयोधनादिषु ॥ १४६॥
 }}
@@ Line 38,734: / Line 43,020: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भयाच्च कर्णस्य पपात कार्मुकं निमीलयामास तदाऽक्षिणी च ।
+| verse_lines  = भयाच्च कर्णस्य पपात कार्मुकं निमीलयामास तदाऽक्षिणी च ।;सम्बोधितो मद्रराजेन युद्धे स्थितः कथञ्चित् स तु पार्थभागः ॥ १४७॥
 | verse_line2  = सम्बोधितो मद्रराजेन युद्धे स्थितः कथञ्चित् स तु पार्थभागः ॥ १४७॥
 }}
@@ Line 38,743: / Line 43,030: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रौणिर्विहायैनमपाजगाम(विहायैतमपाजगाम) दूरं तदा भीमसेनो जगाद ।
+| verse_lines  = द्रौणिर्विहायैनमपाजगाम(विहायैतमपाजगाम) दूरं तदा भीमसेनो जगाद ।;पीतः सोमो युद्धयज्ञे मयाऽद्य वध्यः पशुर्मे हरये सुयोधनः ॥ १४८॥
 | verse_line2  = पीतः सोमो युद्धयज्ञे मयाऽद्य वध्यः पशुर्मे हरये सुयोधनः ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 38,752: / Line 43,040: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ब्रुवन् मृतमुत्सृज्य शत्रुं दुर्योधनं चाऽशु रुषाऽभिदुद्रुवे ।
+| verse_lines  = इति ब्रुवन् मृतमुत्सृज्य शत्रुं दुर्योधनं चाऽशु रुषाऽभिदुद्रुवे ।;आयान्तमीक्ष्यैव तमुग्रपौरुषं दुद्राव भीतः स सुयोधनो भृशम् ॥ १४९॥
 | verse_line2  = आयान्तमीक्ष्यैव तमुग्रपौरुषं दुद्राव भीतः स सुयोधनो भृशम् ॥ १४९॥
 }}
@@ Line 38,761: / Line 43,050: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बलद्वयं चापययौ विहाय भयाद् भीमं कृष्णपार्थौ विनैव ।
+| verse_lines  = बलद्वयं चापययौ विहाय भयाद् भीमं कृष्णपार्थौ विनैव ।;आयोधनं शून्यमभून्मुहूर्तं ननर्त भीमो व्याघ्रपदेन हर्षात् ॥ १५०॥
 | verse_line2  = आयोधनं शून्यमभून्मुहूर्तं ननर्त भीमो व्याघ्रपदेन हर्षात् ॥ १५०॥
 }}
@@ Line 38,770: / Line 43,060: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सङ्कल्प्य शत्रून् गोवदेवाऽजिमध्ये शार्दूलवत् तच्चरितं निशाम्य ।
+| verse_lines  = सङ्कल्प्य शत्रून् गोवदेवाऽजिमध्ये शार्दूलवत् तच्चरितं निशाम्य ।;जहास कृष्णश्च धनञ्जयश्च शशंसतुश्चैनमतिप्रहृष्टौ ॥ १५१॥
 | verse_line2  = जहास कृष्णश्च धनञ्जयश्च शशंसतुश्चैनमतिप्रहृष्टौ ॥ १५१॥
 }}
@@ Line 38,779: / Line 43,070: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदा स रङ्गः पवमानसूनुना शून्यः कृतस्तत्र महूर्तमात्रात् ।
+| verse_lines  = यदा स रङ्गः पवमानसूनुना शून्यः कृतस्तत्र महूर्तमात्रात् ।;दुर्योधनस्यावरजाः शरौघैरवीवृषन् भीममुदारसत्त्वम् ॥ १५२॥
 | verse_line2  = दुर्योधनस्यावरजाः शरौघैरवीवृषन् भीममुदारसत्त्वम् ॥ १५२॥
 }}
@@ Line 38,788: / Line 43,080: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तान् मारुतिर्बाणवरैर्निकृत्तशीर्षान् यमायानयदाशु वीरः ।
+| verse_lines  = तान् मारुतिर्बाणवरैर्निकृत्तशीर्षान् यमायानयदाशु वीरः ।;तस्मिन् दिने विंशतिर्धार्तराष्ट्र हतास्तदन्ये समरात् प्रदुद्रुवुः ॥ १५३॥
 | verse_line2  = तस्मिन् दिने विंशतिर्धार्तराष्ट्र हतास्तदन्ये समरात् प्रदुद्रुवुः ॥ १५३॥
 }}
@@ Line 38,797: / Line 43,090: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्माण्यनन्यौपयिकानि(कर्माण्यनन्यौपधिकानि) भीमे कुर्वत्येवं (भीमभीते)भीतभीतेऽरिसङ्घे ।
+| verse_lines  = कर्माण्यनन्यौपयिकानि(कर्माण्यनन्यौपधिकानि) भीमे कुर्वत्येवं (भीमभीते)भीतभीतेऽरिसङ्घे ।;निमीलिताक्षे च भयेन कर्णे कर्णात्मजो नकुलं प्रत्यधावत् ॥ १५४॥
 | verse_line2  = निमीलिताक्षे च भयेन कर्णे कर्णात्मजो नकुलं प्रत्यधावत् ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 38,806: / Line 43,100: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = माद्रीसुतो वृषसेनं शरौघैरवारयत् तं विरथं चकार ।
+| verse_lines  = माद्रीसुतो वृषसेनं शरौघैरवारयत् तं विरथं चकार ।;कर्णात्मजः सोऽप्यसिचर्मपाणिस्तस्यानुगांस्त्रिसहस्रं जघान ॥ १५५॥
 | verse_line2  = कर्णात्मजः सोऽप्यसिचर्मपाणिस्तस्यानुगांस्त्रिसहस्रं जघान ॥ १५५॥
 }}
@@ Line 38,815: / Line 43,110: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कर्णात्मजस्तस्य सञ्छिद्य चर्म भीमार्जुनादीनपि बाणसङ्घैः ।
+| verse_lines  = कर्णात्मजस्तस्य सञ्छिद्य चर्म भीमार्जुनादीनपि बाणसङ्घैः ।;अवीवृषत् तस्य पार्थः शरेण ग्रीवाबाहूरून् युगपच्चकर्त ॥ १५६॥
 | verse_line2  = अवीवृषत् तस्य पार्थः शरेण ग्रीवाबाहूरून् युगपच्चकर्त ॥ १५६॥
 }}
@@ Line 38,824: / Line 43,120: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एकेन बाणेन सुते हते स्वे वैकर्तनो वासविमभ्यधावत् ।
+| verse_lines  = एकेन बाणेन सुते हते स्वे वैकर्तनो वासविमभ्यधावत् ।;तयोरभूद् द्वैरथयुद्धमद्भुतं सर्वास्त्रविद्वरयोरुग्ररूपम् ॥ १५७॥
 | verse_line2  = तयोरभूद् द्वैरथयुद्धमद्भुतं सर्वास्त्रविद्वरयोरुग्ररूपम् ॥ १५७॥
 }}
@@ Line 38,833: / Line 43,130: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पक्षग्रहास्तत्र सुरासुरास्तयोरन्ये च जीवा गगनं समाश्रिताः ।
+| verse_lines  = पक्षग्रहास्तत्र सुरासुरास्तयोरन्ये च जीवा गगनं समाश्रिताः ।;महान् विवादोऽप्यभवत् तयोः कृते तदा गिरीशोऽवददब्जयोनिम् ॥ १५८॥
 | verse_line2  = महान् विवादोऽप्यभवत् तयोः कृते तदा गिरीशोऽवददब्जयोनिम् ॥ १५८॥
 }}
@@ Line 38,842: / Line 43,140: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुरासुराणां भीमदुर्योधनौ द्वौ समाश्रयौ तत्प्रियौ कर्णपार्थौ ।
+| verse_lines  = सुरासुराणां भीमदुर्योधनौ द्वौ समाश्रयौ तत्प्रियौ कर्णपार्थौ ।;प्राणोपमौ तेन चैतत्कृते ते सुरासुराः कर्तुमिच्छन्ति युद्धम् ।;तदा विनाशो जगतां महान् स्यात् तेनानयोः(तेनैतयोः) सममेवास्तु युद्धम् ॥ १५९॥
 | verse_line2  = प्राणोपमौ तेन चैतत्कृते ते सुरासुराः कर्तुमिच्छन्ति युद्धम् ।
 }}
@@ Line 38,851: / Line 43,150: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरिते वासवः पद्मयोनिं जगाद कृष्णो यत्र जयश्च तत्र ।
+| verse_lines  = इतीरिते वासवः पद्मयोनिं जगाद कृष्णो यत्र जयश्च तत्र ।;कामो न कृष्णस्य मृषा भवेद्धि कामोऽस्य पार्थस्य जयं प्रदातुम् ॥ १६०॥
 | verse_line2  = कामो न कृष्णस्य मृषा भवेद्धि कामोऽस्य पार्थस्य जयं प्रदातुम् ॥ १६०॥
 }}
@@ Line 38,860: / Line 43,160: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यूचिवान् वासवः फल्गुनस्य जयोऽस्तु कर्णस्य वधस्तथेति ।
+| verse_lines  = इत्यूचिवान् वासवः फल्गुनस्य जयोऽस्तु कर्णस्य वधस्तथेति ।;उक्त्वाऽनमत् कञ्जभवं तथेति प्राहासुरान् देवताश्चाऽबभाषे ॥ १६१॥
 | verse_line2  = उक्त्वाऽनमत् कञ्जभवं तथेति प्राहासुरान् देवताश्चाऽबभाषे ॥ १६१॥
 }}
@@ Line 38,869: / Line 43,170: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न कर्णार्जुनयोरर्थे विरोधं कुरुत क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = न कर्णार्जुनयोरर्थे विरोधं कुरुत क्‍वचित् ।;भीमदुर्योधनार्थे वा पश्यन्त्वेव च सङ्गरम् (संयुगम्) ।;इत्युक्ते शान्तिमापन्ना ददृशुः सङ्गरं तयोः ॥ १६२॥
 | verse_line2  = भीमदुर्योधनार्थे वा पश्यन्त्वेव च सङ्गरम् (संयुगम्) ।
 }}
@@ Line 38,878: / Line 43,180: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ववर्षतुस्तौ च महास्त्रशस्त्रैर्भीमो रथस्थोऽवरजं जुगोप ।
+| verse_lines  = ववर्षतुस्तौ च महास्त्रशस्त्रैर्भीमो रथस्थोऽवरजं जुगोप ।;शैनेयपाञ्चालमुखाश्च पार्थमावार्य तस्थुः प्रसभं नदन्तः ॥ १६३॥
 | verse_line2  = शैनेयपाञ्चालमुखाश्च पार्थमावार्य तस्थुः प्रसभं नदन्तः ॥ १६३॥
 }}
@@ Line 38,887: / Line 43,190: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनो द्रौणिमुखाश्च कर्णं ररक्षुरावार्य तदाऽऽस युद्धम् ।
+| verse_lines  = दुर्योधनो द्रौणिमुखाश्च कर्णं ररक्षुरावार्य तदाऽऽस युद्धम् ।;तत्रार्जुनं बाणवरैः(बाणगणैः) स कर्णः सम्मर्दयामास(समर्दयामास) विशेषयन् रणे ॥ १६४॥
 | verse_line2  = तत्रार्जुनं बाणवरैः(बाणगणैः) स कर्णः सम्मर्दयामास(समर्दयामास) विशेषयन् रणे ॥ १६४॥
 }}
@@ Line 38,896: / Line 43,200: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा नदन् भीमसेनो जगाद गदां समादाय समात्तरोषः ।
+| verse_lines  = तदा नदन् भीमसेनो जगाद गदां समादाय समात्तरोषः ।;अहं वैनं गदया पोथयामि त्वं वा जहीमं समुपात्तवीर्यः ।;कृष्णोऽपि तं बोधयामास सम्यङ् नरावेशं व्यञ्जयन् भूय एव ॥ १६५॥
 | verse_line2  = अहं वैनं गदया पोथयामि त्वं वा जहीमं समुपात्तवीर्यः ।
 }}
@@ Line 38,905: / Line 43,210: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समृद्धवीर्यः स तदा धनञ्जयः सुयोधनद्रौणिकृपान् सभोजान् ।
+| verse_lines  = समृद्धवीर्यः स तदा धनञ्जयः सुयोधनद्रौणिकृपान् सभोजान् ।;साकं च बाणैर्विरथांश्चकार विव्याध तानप्यरिहा सुपुङ्खैः ॥ १६६॥
 | verse_line2  = साकं च बाणैर्विरथांश्चकार विव्याध तानप्यरिहा सुपुङ्खैः ॥ १६६॥
 }}
@@ Line 38,914: / Line 43,220: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते किञ्चिद् दूरतस्थुः पश्यन्तो युद्धमुत्तमम् ।
+| verse_lines  = ते किञ्चिद् दूरतस्थुः पश्यन्तो युद्धमुत्तमम् ।;अमानुषं तत् पार्थस्य दृष्ट्वा कर्म गुरोः सुतः ।;गृहीत्वा पाणिना पाणिं दुर्योधनमभाषत ॥ १६७॥
 | verse_line2  = अमानुषं तत् पार्थस्य दृष्ट्वा कर्म गुरोः सुतः ।
 }}
@@ Line 38,923: / Line 43,230: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्टं हि भीमस्य बलं त्वयाऽद्य तथैव पार्थस्य यथा जिता वयम् ।
+| verse_lines  = दृष्टं हि भीमस्य बलं त्वयाऽद्य तथैव पार्थस्य यथा जिता वयम् ।;अलं विरोधेन समेत्य पाण्डवैः प्रशाधि राज्यं च मया समेतः ॥ १६८॥
 | verse_line2  = अलं विरोधेन समेत्य पाण्डवैः प्रशाधि राज्यं च मया समेतः ॥ १६८॥
 }}
@@ Line 38,932: / Line 43,240: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धनञ्जयस्तिष्ठति वारितो मया जनार्दनो नैव विरोधमिच्छति ।
+| verse_lines  = धनञ्जयस्तिष्ठति वारितो मया जनार्दनो नैव विरोधमिच्छति ।;वृकोदरस्तद्वचने स्थितः सदा युधिष्ठिरः शान्तमनास्तथा यमौ ॥ १६९॥
 | verse_line2  = वृकोदरस्तद्वचने स्थितः सदा युधिष्ठिरः शान्तमनास्तथा यमौ ॥ १६९॥
 }}
@@ Line 38,941: / Line 43,250: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हितार्थमेतत् तव वाक्यमीरितं गृहाण मे नैव भयादुदीरितम् ।
+| verse_lines  = हितार्थमेतत् तव वाक्यमीरितं गृहाण मे नैव भयादुदीरितम् ।;अहं ह्यवध्यो मम चैव मातुलो न शङ्कितुं मे वचनं त्वमर्हसि ॥ १७०॥
 | verse_line2  = अहं ह्यवध्यो मम चैव मातुलो न शङ्कितुं मे वचनं त्वमर्हसि ॥ १७०॥
 }}
@@ Line 38,950: / Line 43,260: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः प्राह सुयोधनस्तं दुःशासनस्याद्य पपौ हि शोणितम् ।
+| verse_lines  = इतीरितः प्राह सुयोधनस्तं दुःशासनस्याद्य पपौ हि शोणितम् ।;शार्दूलचेष्टामकरोच्च भीमो न मे कथञ्चित् तदनेन सन्धिः ॥ १७१॥
 | verse_line2  = शार्दूलचेष्टामकरोच्च भीमो न मे कथञ्चित् तदनेन सन्धिः ॥ १७१॥
 }}
@@ Line 38,959: / Line 43,270: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो द्रौणिरासीत् स तूष्णीं कर्णधनञ्जयौ ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो द्रौणिरासीत् स तूष्णीं कर्णधनञ्जयौ ।;महास्त्रशस्त्रवर्षेण चक्रतुः खं निरन्तरम् ॥ १७२॥
 | verse_line2  = महास्त्रशस्त्रवर्षेण चक्रतुः खं निरन्तरम् ॥ १७२॥
 }}
@@ Line 38,968: / Line 43,280: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आग्नेयवारुणैन्द्रादीन्येतान्यन्योन्यमृत्यवे ।
+| verse_lines  = आग्नेयवारुणैन्द्रादीन्येतान्यन्योन्यमृत्यवे ।;ब्रह्मास्त्रमप्युभौ तत्र प्रयुज्याऽनदतां रणे ।;अन्योन्यास्त्रप्रतीघातं कृत्वोभौ च विरेजतुः ॥ १७३॥
 | verse_line2  = ब्रह्मास्त्रमप्युभौ तत्र प्रयुज्याऽनदतां रणे ।
 }}
@@ Line 38,977: / Line 43,290: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रमेण वृद्धोरुबलेन तत्र सुरेन्द्रपुत्रेण विरोचनात्मजः ।
+| verse_lines  = क्रमेण वृद्धोरुबलेन तत्र सुरेन्द्रपुत्रेण विरोचनात्मजः ।;निराकृतो नागमयं शरोत्तमं ब्रह्मास्त्रयुक्तं विससर्ज वासवौ ॥ १७४॥
 | verse_line2  = निराकृतो नागमयं शरोत्तमं ब्रह्मास्त्रयुक्तं विससर्ज वासवौ ॥ १७४॥
 }}
@@ Line 38,986: / Line 43,300: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं वासुदेवो रथमानमय्य मोघं चकारार्जुनतः किरीटम् ।
+| verse_lines  = तं वासुदेवो रथमानमय्य मोघं चकारार्जुनतः किरीटम् ।;चूर्णीकृतं तेन सुरेन्द्रसूनोर्दिव्यं ययौ(दिवं ययौ) बाणगतश्च नागः ॥ १७५॥
 | verse_line2  = चूर्णीकृतं तेन सुरेन्द्रसूनोर्दिव्यं ययौ(दिवं ययौ) बाणगतश्च नागः ॥ १७५॥
 }}
@@ Line 38,995: / Line 43,310: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नमिते(नमितं) वासुदेवेन रथे पञ्चाङ्गुलं भुवि ।
+| verse_lines  = नमिते(नमितं) वासुदेवेन रथे पञ्चाङ्गुलं भुवि ।;अपाङ्गदेशमुद्दिश्य मुक्ते नागे किरीटिनः ॥ १७६॥
 | verse_line2  = अपाङ्गदेशमुद्दिश्य मुक्ते नागे किरीटिनः ॥ १७६॥
 }}
@@ Line 39,004: / Line 43,320: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भङ‍्‍क्त्वा किरीटं वियति गच्छति प्रभुणोदितः ।
+| verse_lines  = भङ‍्‍क्त्वा किरीटं वियति गच्छति प्रभुणोदितः ।;बाणैस्तक्षकपुत्रं तं वासविः पूर्ववैरिणम् ।;हत्वा निपातयामास भूमौ कर्णस्य पश्यतः॥ १७७॥
 | verse_line2  = बाणैस्तक्षकपुत्रं तं वासविः पूर्ववैरिणम् ।
 }}
@@ Line 39,013: / Line 43,330: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मास्त्रस्यातिवेगित्वं प्राप्तं कर्णेन भार्गवात् ॥ १७८॥
+| verse_lines  = ब्रह्मास्त्रस्यातिवेगित्वं प्राप्तं कर्णेन भार्गवात् ॥ १७८॥
 }}
@@ Line 39,021: / Line 43,339: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनश्च पार्थेन महास्त्रयुद्धं प्रकुर्वतः सूर्यसुतस्य चक्रम् ।
+| verse_lines  = पुनश्च पार्थेन महास्त्रयुद्धं प्रकुर्वतः सूर्यसुतस्य चक्रम् ।;रथस्य भूमिर्ग्रसति स्म शापादस्त्राणि दिव्यानि च विस्मृतिं ययुः ॥ १७९॥
 | verse_line2  = रथस्य भूमिर्ग्रसति स्म शापादस्त्राणि दिव्यानि च विस्मृतिं ययुः ॥ १७९॥
 }}
@@ Line 39,030: / Line 43,349: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उद्धर्तुकामो रथचक्रमेव पार्थं ययाचेऽवसरं प्रदातुम् ।
+| verse_lines  = उद्धर्तुकामो रथचक्रमेव पार्थं ययाचेऽवसरं प्रदातुम् ।;नेत्याह कृष्णोऽञ्जलिकं सुघोरं त्रिनेत्रदत्तं जगृहे च पार्थः ॥ १८०॥
 | verse_line2  = नेत्याह कृष्णोऽञ्जलिकं सुघोरं त्रिनेत्रदत्तं जगृहे च पार्थः ॥ १८०॥
 }}
@@ Line 39,039: / Line 43,359: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सत्येन धर्मेण च सन्नियोज्य मुमोच कर्णस्य वधाय बाणम् ।
+| verse_lines  = सत्येन धर्मेण च सन्नियोज्य मुमोच कर्णस्य वधाय बाणम् ।;चिच्छेद तेनैव च तस्य शीर्षं सन्धित्सतो बाणवरं सुघोरम् ॥ १८१॥
 | verse_line2  = चिच्छेद तेनैव च तस्य शीर्षं सन्धित्सतो बाणवरं सुघोरम् ॥ १८१॥
 }}
@@ Line 39,048: / Line 43,369: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपराह्णेऽपराह्णस्य सूतजस्येन्द्रसूनुना ।
+| verse_lines  = अपराह्णेऽपराह्णस्य सूतजस्येन्द्रसूनुना ।;छिन्नमञ्जलिकेनाऽजौ सोत्सेधमपतच्छिरः ॥ १८२॥
 | verse_line2  = छिन्नमञ्जलिकेनाऽजौ सोत्सेधमपतच्छिरः ॥ १८२॥
 }}
@@ Line 39,057: / Line 43,379: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् हते दीनमुखः सुयोधनो ययौ समाहृत्य(समागत्य) बलं सशल्यः ।
+| verse_lines  = तस्मिन् हते दीनमुखः सुयोधनो ययौ समाहृत्य(समागत्य) बलं सशल्यः ।;युधिष्ठिरः कर्णवधं निशम्य तदा समागत्य ददर्श तत्तनुम् ॥ १८३॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरः कर्णवधं निशम्य तदा समागत्य ददर्श तत्तनुम् ॥ १८३॥
 }}
@@ Line 39,066: / Line 43,389: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शशंस कृष्णं च धनञ्जयं च भीमं च येऽन्येऽपि युधि प्रवीराः ।
+| verse_lines  = शशंस कृष्णं च धनञ्जयं च भीमं च येऽन्येऽपि युधि प्रवीराः ।;गत्वा च ते शिबिरं मोदमाना ऊषुः सकृष्णास्तदनुव्रताः सदा ॥ १८४॥
 | verse_line2  = गत्वा च ते शिबिरं मोदमाना ऊषुः सकृष्णास्तदनुव्रताः सदा ॥ १८४॥
 }}
@@ Line 39,081: / Line 43,405: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ओं ॥ प्रभातायां तु शर्वर्यां गुरुपुत्रानुमोदितः ।
+| verse_lines  = ओं ॥ प्रभातायां तु शर्वर्यां गुरुपुत्रानुमोदितः ।;शल्यं सेनापतिं कृत्वा योद्धुं दुर्योधनोऽभ्ययात् ॥ १॥
 | verse_line2  = शल्यं सेनापतिं कृत्वा योद्धुं दुर्योधनोऽभ्ययात् ॥ १॥
 }}
@@ Line 39,090: / Line 43,415: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमभ्ययुः पाण्डवाश्च हृष्टा युद्धाय दंशिताः (दंसिताः) ।
+| verse_lines  = तमभ्ययुः पाण्डवाश्च हृष्टा युद्धाय दंशिताः (दंसिताः) ।;तत्राऽसीत् सुमहद् युद्धं पाण्डवानां परैः सह ॥ २॥
 | verse_line2  = तत्राऽसीत् सुमहद् युद्धं पाण्डवानां परैः सह ॥ २॥
 }}
@@ Line 39,099: / Line 43,425: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अग्रे भीमः पाण्डवानां मध्ये राजा युधिष्ठिरः ।
+| verse_lines  = अग्रे भीमः पाण्डवानां मध्ये राजा युधिष्ठिरः ।;पृष्ठे गाण्डीवधन्वाऽऽसीद् वासुदेवाभिरक्षितः ॥ ३॥
 | verse_line2  = पृष्ठे गाण्डीवधन्वाऽऽसीद् वासुदेवाभिरक्षितः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 39,108: / Line 43,435: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चक्ररक्षौ यमौ राज्ञो धृष्टद्युम्नश्च सात्यकिः ।
+| verse_lines  = चक्ररक्षौ यमौ राज्ञो धृष्टद्युम्नश्च सात्यकिः ।;नृपस्य पार्श्वयोरास्तामग्रेऽन्येषां गुरोः सुतः ॥ ४॥
 | verse_line2  = नृपस्य पार्श्वयोरास्तामग्रेऽन्येषां गुरोः सुतः ॥ ४॥
 }}
@@ Line 39,117: / Line 43,445: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मध्ये शल्यः पृष्ठतोऽभूद् भ्रातृभिश्च सुयोधनः ।
+| verse_lines  = मध्ये शल्यः पृष्ठतोऽभूद् भ्रातृभिश्च सुयोधनः ।;चक्ररक्षौ तु शल्यस्य(तस्यास्तां) शकुनिस्तत्सुतस्तथा ।;कृपश्च कृतवर्मा च पार्श्वयोः समवस्थितौ(समुपस्थितौ) ॥ ५॥
 | verse_line2  = चक्ररक्षौ तु शल्यस्य(तस्यास्तां) शकुनिस्तत्सुतस्तथा ।
 }}
@@ Line 39,126: / Line 43,455: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रभवन्महद् युद्धं भीमस्य द्रौणिना सह ।
+| verse_lines  = तत्रभवन्महद् युद्धं भीमस्य द्रौणिना सह ।;राज्ञः शल्येन च तथा घोररूपं भयानकम् ॥ ६॥
 | verse_line2  = राज्ञः शल्येन च तथा घोररूपं भयानकम् ॥ ६॥
 }}
@@ Line 39,135: / Line 43,465: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र नातिप्रयत्नेन द्रौणिर्भीमेन सायकैः ।
+| verse_lines  = तत्र नातिप्रयत्नेन द्रौणिर्भीमेन सायकैः ।;विरथीकृतस्तथा धर्मसूनुः शल्येन तत्क्षणात् ॥ ७॥
 | verse_line2  = विरथीकृतस्तथा धर्मसूनुः शल्येन तत्क्षणात् ॥ ७॥
 }}
@@ Line 39,144: / Line 43,475: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आससाद तदा शल्यं कपिप्रवरकेतनः ।
+| verse_lines  = आससाद तदा शल्यं कपिप्रवरकेतनः ।;तयोरासीन्महद् युद्धमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ८॥
 | verse_line2  = तयोरासीन्महद् युद्धमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ८॥
 }}
@@ Line 39,153: / Line 43,485: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रथमन्यं समास्थाय द्रौणिर्भीमं समभ्ययात् ।
+| verse_lines  = रथमन्यं समास्थाय द्रौणिर्भीमं समभ्ययात् ।;दुर्योधनश्च भीमस्य शरैरवारयद् दिशः ॥ ९॥
 | verse_line2  = दुर्योधनश्च भीमस्य शरैरवारयद् दिशः ॥ ९॥
 }}
@@ Line 39,162: / Line 43,495: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तावुभौ शरवर्षेण वारयामास मारुतिः ।
+| verse_lines  = तावुभौ शरवर्षेण वारयामास मारुतिः ।;ताभ्यां तस्याभवद् युद्धं सुघोरमतिमानुषम् ॥ १०॥
 | verse_line2  = ताभ्यां तस्याभवद् युद्धं सुघोरमतिमानुषम् ॥ १०॥
 }}
@@ Line 39,171: / Line 43,505: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनस्यावरजान् द्रौपदेया युयुत्सुना ।
+| verse_lines  = दुर्योधनस्यावरजान् द्रौपदेया युयुत्सुना ।;शिखण्ड्याद्यैर्मातुलैश्च सह सर्वान् न्यवारयन् ॥ ११॥
 | verse_line2  = शिखण्ड्याद्यैर्मातुलैश्च सह सर्वान् न्यवारयन् ॥ ११॥
 }}
@@ Line 39,180: / Line 43,515: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सहदेवस्तु शकुनिमुलूकं नकुलस्तदा(तथा) ।
+| verse_lines  = सहदेवस्तु शकुनिमुलूकं नकुलस्तदा(तथा) ।;धृष्टद्युम्नश्च हार्दिक्यं सात्यकिः कृपमेव च ।;तेषां तदभवद्(तदाऽभवत्) युद्धं चित्रं(चिरं) लघु च सुष्ठु च ॥ १२॥
 | verse_line2  = धृष्टद्युम्नश्च हार्दिक्यं सात्यकिः कृपमेव च ।
 }}
@@ Line 39,189: / Line 43,525: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शल्यस्तु शरसङ्घातैः पार्थस्यावारयद् दिशः ।
+| verse_lines  = शल्यस्तु शरसङ्घातैः पार्थस्यावारयद् दिशः ।;सोऽपि विव्याध विशिखैः शल्यमाहवशोभिनम् ।;तयोः सुसममेवाऽसीच्चिरं देवासुरोपमम् ॥ १३॥
 | verse_line2  = सोऽपि विव्याध विशिखैः शल्यमाहवशोभिनम् ।
 }}
@@ Line 39,198: / Line 43,535: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः शरं वज्रनिभं मद्रराजः समाददे ।
+| verse_lines  = ततः शरं वज्रनिभं मद्रराजः समाददे ।;तेन विव्याध बीभत्सुं हृदये स मुमोह च ॥ १४॥
 | verse_line2  = तेन विव्याध बीभत्सुं हृदये स मुमोह च ॥ १४॥
 }}
@@ Line 39,207: / Line 43,545: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उपलभ्य पुनः सञ्ज्ञां वासविः शत्रुतापनः ।
+| verse_lines  = उपलभ्य पुनः सञ्ज्ञां वासविः शत्रुतापनः ।;चिच्छेद कार्मुकं सङ्खे मद्रराजस्य धीमतः ॥ १५॥
 | verse_line2  = चिच्छेद कार्मुकं सङ्खे मद्रराजस्य धीमतः ॥ १५॥
 }}
@@ Line 39,216: / Line 43,555: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽन्यत् कार्मुकमादाय मुमोचास्त्राणि फल्गुने ।
+| verse_lines  = सोऽन्यत् कार्मुकमादाय मुमोचास्त्राणि फल्गुने ।;सौरं याम्यं च पार्जन्यं तान्यैन्द्रेण जघान सः ॥ १६॥
 | verse_line2  = सौरं याम्यं च पार्जन्यं तान्यैन्द्रेण जघान सः ॥ १६॥
 }}
@@ Line 39,225: / Line 43,565: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनर्न्यकृन्तत् तच्चापमिन्द्रसूनुरमर्षितः ।
+| verse_lines  = पुनर्न्यकृन्तत् तच्चापमिन्द्रसूनुरमर्षितः ।;शल्यो गदां समाधाय चिक्षेपार्जुनवक्षसि ।;तदा मुमोह बीभत्सुस्तत उच्चुक्रुशुः परे ॥ १७॥
 | verse_line2  = शल्यो गदां समाधाय चिक्षेपार्जुनवक्षसि ।
 }}
@@ Line 39,234: / Line 43,575: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राप्य सञ्ज्ञां पुनः पार्थः शल्यं विव्याध वक्षसि ।
+| verse_lines  = प्राप्य सञ्ज्ञां पुनः पार्थः शल्यं विव्याध वक्षसि ।;स विह्वलितसर्वाङ्गः शिश्रिये ध्वजमुत्तमम् ॥ १८॥
 | verse_line2  = स विह्वलितसर्वाङ्गः शिश्रिये ध्वजमुत्तमम् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 39,243: / Line 43,585: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समाश्वस्तः पुनर्बाणं यमदण्डनिभं(यमदण्डोपमं) रणे ।
+| verse_lines  = समाश्वस्तः पुनर्बाणं यमदण्डनिभं(यमदण्डोपमं) रणे ।;मुमोच पार्थस्य स च निर्बिभेद स्तनान्तरम् ॥ १९॥
 | verse_line2  = मुमोच पार्थस्य स च निर्बिभेद स्तनान्तरम् ॥ १९॥
 }}
@@ Line 39,252: / Line 43,595: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेन विह्वलितः पार्थो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ।
+| verse_lines  = तेन विह्वलितः पार्थो ध्वजयष्टिं समाश्रितः ।;समाश्वस्तः प्रचिच्छेद मद्रराजस्य कार्मुकम् ।;छत्रं ध्वजं च तरसा सारथिं च न्यपातयत् ॥ २०॥
 | verse_line2  = समाश्वस्तः प्रचिच्छेद मद्रराजस्य कार्मुकम् ।
 }}
@@ Line 39,261: / Line 43,605: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽन्यं रथमास्थाय धर्मराजः शरोत्तमैः ।
+| verse_lines  = तदाऽन्यं रथमास्थाय धर्मराजः शरोत्तमैः ।;चतुर्भिश्चतुरो वाहाञ्छल्यस्य निजघान ह ॥ २१॥
 | verse_line2  = चतुर्भिश्चतुरो वाहाञ्छल्यस्य निजघान ह ॥ २१॥
 }}
@@ Line 39,270: / Line 43,615: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शल्योऽन्यं रथमास्थाय सर्वांस्ताञ्छरवृष्टिभिः ।
+| verse_lines  = शल्योऽन्यं रथमास्थाय सर्वांस्ताञ्छरवृष्टिभिः ।;छादयामास राजानं विरथं च चकार ह ॥ २२॥
 | verse_line2  = छादयामास राजानं विरथं च चकार ह ॥ २२॥
 }}
@@ Line 39,279: / Line 43,625: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निहत्याश्वान् सात्यकेश्च धृष्टद्युम्नस्य चाभिभूः ।
+| verse_lines  = निहत्याश्वान् सात्यकेश्च धृष्टद्युम्नस्य चाभिभूः ।;चापे च्छित्त्वा च यमयोर्दध्मौ शङ्खं महास्वनम् ॥ २३॥
 | verse_line2  = चापे च्छित्त्वा च यमयोर्दध्मौ शङ्खं महास्वनम् ॥ २३॥
 }}
@@ Line 39,288: / Line 43,635: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु शल्यं समुदीर्यमाणं दृष्ट्वा रणे भीमसेनस्तरस्वी(भीमसेनस्तपस्वी) ।
+| verse_lines  = ततस्तु शल्यं समुदीर्यमाणं दृष्ट्वा रणे भीमसेनस्तरस्वी(भीमसेनस्तपस्वी) ।;न्यवारयद् बाणवरैरनेकैश्चकार चैनं विरथं क्षणेन ॥ २४॥
 | verse_line2  = न्यवारयद् बाणवरैरनेकैश्चकार चैनं विरथं क्षणेन ॥ २४॥
 }}
@@ Line 39,297: / Line 43,645: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आस्थाय चान्यं रथमापतन्तं पुनश्च शल्यं भृशमेव मर्मसु ।
+| verse_lines  = आस्थाय चान्यं रथमापतन्तं पुनश्च शल्यं भृशमेव मर्मसु ।;निर्भिद्य बाणैर्विरथं चकार पुनस्तृतीयं रथमारुरोज(आरुरोह) ॥ २५॥
 | verse_line2  = निर्भिद्य बाणैर्विरथं चकार पुनस्तृतीयं रथमारुरोज(आरुरोह) ॥ २५॥
 }}
@@ Line 39,306: / Line 43,655: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आत्तान्यात्तान्यायुधान्यस्य भीमः सर्वाणि चिच्छेद बिभेद चास्य ।
+| verse_lines  = आत्तान्यात्तान्यायुधान्यस्य भीमः सर्वाणि चिच्छेद बिभेद चास्य ।;मर्माणि बाणैर्नितरां पुनश्च स मुष्टिमुद्यम्य जगाम धर्मजम् ॥ २६॥
 | verse_line2  = मर्माणि बाणैर्नितरां पुनश्च स मुष्टिमुद्यम्य जगाम धर्मजम् ॥ २६॥
 }}
@@ Line 39,315: / Line 43,665: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं भीमभिन्नमर्माणं विवर्माणं निरायुधम् ।
+| verse_lines  = तं भीमभिन्नमर्माणं विवर्माणं निरायुधम् ।;श्वासमात्रावशिष्टं च मरणायैव केवलम् ॥ २७॥
 | verse_line2  = श्वासमात्रावशिष्टं च मरणायैव केवलम् ॥ २७॥
 }}
@@ Line 39,324: / Line 43,675: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आत्मानमभिगच्छन्तं दृष्ट्वाऽन्यं रथमास्थितः ।
+| verse_lines  = आत्मानमभिगच्छन्तं दृष्ट्वाऽन्यं रथमास्थितः ।;हन्तुकामो रणे वीरममोघां शक्तिमाददे ॥ २८॥
 | verse_line2  = हन्तुकामो रणे वीरममोघां शक्तिमाददे ॥ २८॥
 }}
@@ Line 39,333: / Line 43,685: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दिव्यास्त्रैरपि संयोज्य तां तदा धर्मनन्दनः ।
+| verse_lines  = दिव्यास्त्रैरपि संयोज्य तां तदा धर्मनन्दनः ।;सत्यधर्मफलैश्चैव चिक्षेपास्य हृदि त्वरन् ॥ २९॥
 | verse_line2  = सत्यधर्मफलैश्चैव चिक्षेपास्य हृदि त्वरन् ॥ २९॥
 }}
@@ Line 39,342: / Line 43,695: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स भिन्नहृदयो भूमौ पपाताभिमुखो नृपम् ।
+| verse_lines  = स भिन्नहृदयो भूमौ पपाताभिमुखो नृपम् ।;सत्यधर्मरतः शल्य इन्द्रस्यातिथितामगात् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = सत्यधर्मरतः शल्य इन्द्रस्यातिथितामगात् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 39,351: / Line 43,705: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मद्रराजे हते वीरे सुशर्माऽर्जुनमभ्ययात् ।
+| verse_lines  = मद्रराजे हते वीरे सुशर्माऽर्जुनमभ्ययात् ।;संशप्तकावशिष्टैस्तमनयन्मृत्यवेऽर्जुनः ॥ ३१॥
 | verse_line2  = संशप्तकावशिष्टैस्तमनयन्मृत्यवेऽर्जुनः ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 39,360: / Line 43,715: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनस्यावरजानवशिष्टान् वृकोदरः ।
+| verse_lines  = दुर्योधनस्यावरजानवशिष्टान् वृकोदरः ।;सर्वान् जघान सेनां च निश्शेषमकरोद् रणे ॥ ३२॥
 | verse_line2  = सर्वान् जघान सेनां च निश्शेषमकरोद् रणे ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 39,369: / Line 43,725: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उलूकं सहदेवोऽथ शकुनिं चातिपापिनम् ।
+| verse_lines  = उलूकं सहदेवोऽथ शकुनिं चातिपापिनम् ।;जघान द्रौणिहार्दिक्यकृपान् भीमार्जुनौ ततः ॥ ३३॥
 | verse_line2  = जघान द्रौणिहार्दिक्यकृपान् भीमार्जुनौ ततः ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 39,378: / Line 43,735: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बहुशो विरथीकृत्य पीडयित्वा पुनःपुनः ।
+| verse_lines  = बहुशो विरथीकृत्य पीडयित्वा पुनःपुनः ।;द्रावयामासतुस्ते तु भीषिता विविशुर्वनम् ॥ ३४॥
 | verse_line2  = द्रावयामासतुस्ते तु भीषिता विविशुर्वनम् ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 39,387: / Line 43,745: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शैनेयेन गृहीतोऽथ सञ्जयोऽनन्तशक्तिना ।
+| verse_lines  = शैनेयेन गृहीतोऽथ सञ्जयोऽनन्तशक्तिना ।;व्यासेन मोचितोऽथैकः पार्थान् दुर्योधनोऽभ्ययात् (दुर्योधनोऽभ्यगात्)॥ ३५॥
 | verse_line2  = व्यासेन मोचितोऽथैकः पार्थान् दुर्योधनोऽभ्ययात् (दुर्योधनोऽभ्यगात्)॥ ३५॥
 }}
@@ Line 39,396: / Line 43,755: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषामभूत् तस्य च घोररूपं युद्धं स बाणैर्बहुशोऽर्जुनं च ।
+| verse_lines  = तेषामभूत् तस्य च घोररूपं युद्धं स बाणैर्बहुशोऽर्जुनं च ।;चकार मूर्च्छाभिगतं युधिष्ठिरं यमावयत्नाद् विरथांश्चकार ॥ ३६॥
 | verse_line2  = चकार मूर्च्छाभिगतं युधिष्ठिरं यमावयत्नाद् विरथांश्चकार ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 39,405: / Line 43,765: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं भीमसेनो विरथं चकार गजं समारुह्य पुनः समभ्ययात् ।
+| verse_lines  = तं भीमसेनो विरथं चकार गजं समारुह्य पुनः समभ्ययात् ।;पुनश्च शैनेयशिखण्डिपार्षतान् यमौ नृपं च व्यदधान्निरायुधान् ॥ ३७॥
 | verse_line2  = पुनश्च शैनेयशिखण्डिपार्षतान् यमौ नृपं च व्यदधान्निरायुधान् ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 39,414: / Line 43,775: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गजे च भीमेन शरैर्निपातिते समारुहद् वाजिवरं सुनिर्भयः ।
+| verse_lines  = गजे च भीमेन शरैर्निपातिते समारुहद् वाजिवरं सुनिर्भयः ।;स तेन च प्रासकरो रणेऽरिहा चचार शैनैयमताडयच्च ॥ ३८॥
 | verse_line2  = स तेन च प्रासकरो रणेऽरिहा चचार शैनैयमताडयच्च ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 39,423: / Line 43,785: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुमोह तेनाभिहतः स सात्यकिर्यमावपि प्रासनिपीडितौ रथे ।
+| verse_lines  = मुमोह तेनाभिहतः स सात्यकिर्यमावपि प्रासनिपीडितौ रथे ।;निषीदतुर्धर्मसुतं प्रयान्तं समीक्ष्य भीमोऽस्य जघान वाजिनम् ॥ ३९॥
 | verse_line2  = निषीदतुर्धर्मसुतं प्रयान्तं समीक्ष्य भीमोऽस्य जघान वाजिनम् ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 39,432: / Line 43,795: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रासे निकृत्ते च वृकोदरेण विवाहनः सोऽपि(सोऽप ययौ) ययौ सुयोधनः ।
+| verse_lines  = प्रासे निकृत्ते च वृकोदरेण विवाहनः सोऽपि(सोऽप ययौ) ययौ सुयोधनः ।;आदाय गुर्वीं च गदां प्रयातो द्वैपायनस्योरुसरो विवेश ॥ ४०॥
 | verse_line2  = आदाय गुर्वीं च गदां प्रयातो द्वैपायनस्योरुसरो विवेश ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 39,441: / Line 43,805: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवमक्षोहिणीषट्कं भीमेन निहतं रणे ।
+| verse_lines  = एवमक्षोहिणीषट्कं भीमेन निहतं रणे ।;पञ्च पार्थेन निहता अर्द्धं कालिङ्गकानृते ।;एकादशाक्षोहिणीभ्यः(अक्षौहिणीभ्यः) शिष्टमन्यैर्निसूदितम् ॥ ४१॥
 | verse_line2  = पञ्च पार्थेन निहता अर्द्धं कालिङ्गकानृते ।
 }}
@@ Line 39,450: / Line 43,815: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अक्षौहिणीचतुष्कं च पार्थानां द्रौणिना हतम् ।
+| verse_lines  = अक्षौहिणीचतुष्कं च पार्थानां द्रौणिना हतम् ।;अन्यैरन्याः समस्तैश्च द्रोणकर्णमहाव्रताः ।;दुर्योधनो भौमसूनुः प्रायः सेनाहनः क्रमात् ॥ ४२॥
 | verse_line2  = अन्यैरन्याः समस्तैश्च द्रोणकर्णमहाव्रताः ।
 }}
@@ Line 39,459: / Line 43,825: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जयं लब्ध्वा तदत्सूच्चैः पाण्डवेषु महात्मसु ।
+| verse_lines  = जयं लब्ध्वा तदत्सूच्चैः पाण्डवेषु महात्मसु ।;दुर्योधनो जलस्तम्भं कृत्वा मन्त्रान् जजाप ह ॥ ४३॥
 | verse_line2  = दुर्योधनो जलस्तम्भं कृत्वा मन्त्रान् जजाप ह ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 39,468: / Line 43,835: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मन्त्रा दुर्वाससा दत्ता मृतसञ्जीवनप्रदाः ।
+| verse_lines  = मन्त्रा दुर्वाससा दत्ता मृतसञ्जीवनप्रदाः ।;जले स्थित्वा जपन् सप्तदिनैः सर्वान् मृतानपि ।;उद्धरेद् धार्तराष्ट्रोऽयं स्युरवध्याश्च ते पुनः ॥ ४४॥
 | verse_line2  = जले स्थित्वा जपन् सप्तदिनैः सर्वान् मृतानपि ।
 }}
@@ Line 39,477: / Line 43,845: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति विद्याबलं तस्य ज्ञात्वा पाण्डुसुतास्ततः ।
+| verse_lines  = इति विद्याबलं तस्य ज्ञात्वा पाण्डुसुतास्ततः ।;अन्विष्यन्तः (अन्वेषन्तः) शुश्रुवुश्च व्याधेभ्यस्तं जले स्थितम् ।;आगच्छंश्च ततस्तत्र पुरस्कृत्य जनार्दनम् ॥ ४५॥
 | verse_line2  = अन्विष्यन्तः (अन्वेषन्तः) शुश्रुवुश्च व्याधेभ्यस्तं जले स्थितम् ।
 }}
@@ Line 39,486: / Line 43,855: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा जलात् समुन्मज्ज्य त्रिभिर्द्रौणिपुरस्सरैः ।
+| verse_lines  = तदा जलात् समुन्मज्ज्य त्रिभिर्द्रौणिपुरस्सरैः ।;मन्त्रयन्तं(मन्त्रयन्तः) स्म ददृशुस्तान् दृष्ट्वा ते प्रदुद्रुवुः ॥ ४६॥
 | verse_line2  = मन्त्रयन्तं(मन्त्रयन्तः) स्म ददृशुस्तान् दृष्ट्वा ते प्रदुद्रुवुः ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 39,495: / Line 43,865: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्योधनोऽविशत् तोयं दृष्ट्वा तं केशवाज्ञया ।
+| verse_lines  = दुर्योधनोऽविशत् तोयं दृष्ट्वा तं केशवाज्ञया ।;युधिष्ठिरः सुपरुषैर्वाक्यैरेनमथाऽह्वयत् ॥ ४७॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरः सुपरुषैर्वाक्यैरेनमथाऽह्वयत् ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 39,504: / Line 43,875: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अमर्षितोऽसौ धृतराष्ट्रपुत्रः श्वसंस्तदा दण्डहतो यथाऽहिः ।
+| verse_lines  = अमर्षितोऽसौ धृतराष्ट्रपुत्रः श्वसंस्तदा दण्डहतो यथाऽहिः ।;उवाच शाठ्यात् तपसे वनाय यायां भवाञ्छासतु सर्वपृथ्वीम् ॥ ४८॥
 | verse_line2  = उवाच शाठ्यात् तपसे वनाय यायां भवाञ्छासतु सर्वपृथ्वीम् ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 39,513: / Line 43,885: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाह धर्मजो राजा यस्त्वं कृष्णे समागते ।
+| verse_lines  = तमाह धर्मजो राजा यस्त्वं कृष्णे समागते ।;सूच्यग्रवेध्यां पृथिवीं दातुं नैच्छः कथं पुनः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = सूच्यग्रवेध्यां पृथिवीं दातुं नैच्छः कथं पुनः ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 39,522: / Line 43,895: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = घातयित्वा सर्वपृथ्वीं भीष्मद्रोणमुखानपि ।
+| verse_lines  = घातयित्वा सर्वपृथ्वीं भीष्मद्रोणमुखानपि ।;दातुमिच्छसि सर्वान् त्वं पृथ्वीं नाद्य वयं पुनः ॥ ५०॥
 | verse_line2  = दातुमिच्छसि सर्वान् त्वं पृथ्वीं नाद्य वयं पुनः ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 39,531: / Line 43,905: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अहत्वा प्रतिगृह्णामि एहि युद्धे स्थिरो भव ।
+| verse_lines  = अहत्वा प्रतिगृह्णामि एहि युद्धे स्थिरो भव ।;न कुरूणां कुले जातो ह्यस्त्वं भीतो ह्यपोऽविशः ॥ ५१॥
 | verse_line2  = न कुरूणां कुले जातो ह्यस्त्वं भीतो ह्यपोऽविशः ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 39,540: / Line 43,915: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादि रूक्षवचनं श्रुत्वा दुर्योधनो रुषा ।
+| verse_lines  = इत्यादि रूक्षवचनं श्रुत्वा दुर्योधनो रुषा ।;जलस्तम्भात् समुत्तस्थौ श्वसन्नाशीविषो यथा ॥ ५२॥
 | verse_line2  = जलस्तम्भात् समुत्तस्थौ श्वसन्नाशीविषो यथा ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 39,549: / Line 43,925: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाच एक एवाहमकिरीटो विवर्मकः ।
+| verse_lines  = उवाच एक एवाहमकिरीटो विवर्मकः ।;भवन्तो बहवो वर्मशिरस्त्राणयुता अपि ॥ ५३॥
 | verse_line2  = भवन्तो बहवो वर्मशिरस्त्राणयुता अपि ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 39,558: / Line 43,935: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यद्येवमपि मे युद्धं भवद्भिर्मन्यसे समम् ।
+| verse_lines  = यद्येवमपि मे युद्धं भवद्भिर्मन्यसे समम् ।;सर्वैरेकेन वा युद्धं करिष्ये न च भीर्मम ॥ ५४॥
 | verse_line2  = सर्वैरेकेन वा युद्धं करिष्ये न च भीर्मम ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 39,567: / Line 43,945: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आह धर्मात्मा वर्माद्यं च ददामि ते ।
+| verse_lines  = इत्युक्त आह धर्मात्मा वर्माद्यं च ददामि ते ।;वृणीष्व प्रतिवीरं च पञ्चानां यं त्वमिच्छसि ॥ ५५॥
 | verse_line2  = वृणीष्व प्रतिवीरं च पञ्चानां यं त्वमिच्छसि ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 39,576: / Line 43,955: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हत्वैकं त्वं भुङ्‍क्ष्व राज्यमन्ये याम वयं वनम् ।
+| verse_lines  = हत्वैकं त्वं भुङ्‍क्ष्व राज्यमन्ये याम वयं वनम् ।;हते वा त्वयि तेनैव भुञ्जीमश्चाखिलां भुवम् ।;आदत्स्व(आधत्स्व) चाऽयुधं येन जेतुमिच्छसि शात्रवान् ॥ ५६॥
 | verse_line2  = हते वा त्वयि तेनैव भुञ्जीमश्चाखिलां भुवम् ।
 }}
@@ Line 39,585: / Line 43,965: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त ऊचे नहि दुर्बलैरहं योत्स्ये चतुर्भिर्भवदर्जुनादिभिः ।
+| verse_lines  = इत्युक्त ऊचे नहि दुर्बलैरहं योत्स्ये चतुर्भिर्भवदर्जुनादिभिः ।;भीमेन योत्स्ये गदया सदा हि मे प्रिया गदा नान्यदथाऽयुधं स्पृशे ॥ ५७॥
 | verse_line2  = भीमेन योत्स्ये गदया सदा हि मे प्रिया गदा नान्यदथाऽयुधं स्पृशे ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 39,594: / Line 43,975: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वाऽस्य वाक्यं रभसो(रभसा) वृकोदरो गदां तदाऽध्यर्द्धभराधिकां(तदध्यर्धभराधिकां) मुदा ।
+| verse_lines  = श्रुत्वाऽस्य वाक्यं रभसो(रभसा) वृकोदरो गदां तदाऽध्यर्द्धभराधिकां(तदध्यर्धभराधिकां) मुदा ।;राज्ञो गदायाः परिगृह्य(प्रतिगृह्य) वीरः समुत्थितो युद्धमनाः समुन्नदन् ॥ ५८॥
 | verse_line2  = राज्ञो गदायाः परिगृह्य(प्रतिगृह्य) वीरः समुत्थितो युद्धमनाः समुन्नदन् ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 39,603: / Line 43,985: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽह नारायण आदिदेवो युधिष्ठिरं कष्टमिदं कृतं त्वया ।
+| verse_lines  = अथाऽह नारायण आदिदेवो युधिष्ठिरं कष्टमिदं कृतं त्वया ।;नह्येष राजा गदया रणे चरन् शक्यो विजेतुं निखिलैः सुरासुरैः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = नह्येष राजा गदया रणे चरन् शक्यो विजेतुं निखिलैः सुरासुरैः ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 39,612: / Line 43,995: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स निश्चयाद् वश्चतुरो निहन्यात् सहार्जुनान् भीमसेनः कथञ्चित् ।
+| verse_lines  = स निश्चयाद् वश्चतुरो निहन्यात् सहार्जुनान् भीमसेनः कथञ्चित् ।;हन्तैनमाजौ नहि भीमतुल्यो बले क्‍वचिद् धार्तराष्ट्रः कृती च ॥ ६०॥
 | verse_line2  = हन्तैनमाजौ नहि भीमतुल्यो बले क्‍वचिद् धार्तराष्ट्रः कृती च ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 39,621: / Line 44,005: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऊरू भीमेन भेत्तव्यौ प्रतिज्ञां रक्षता रिपोः ।
+| verse_lines  = ऊरू भीमेन भेत्तव्यौ प्रतिज्ञां रक्षता रिपोः ।;नाभेरधस्ताद्धननं जना आहुर्गदामृधे ॥ ६१॥
 | verse_line2  = नाभेरधस्ताद्धननं जना आहुर्गदामृधे ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 39,630: / Line 44,015: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अधर्म इति तत् कृष्णो लोकनिन्दानिवृत्तये ।
+| verse_lines  = अधर्म इति तत् कृष्णो लोकनिन्दानिवृत्तये ।;आपद्धर्मं दर्शयितुं किञ्चिद्व्याजेन संयुतः ॥ ६२॥
 | verse_line2  = आपद्धर्मं दर्शयितुं किञ्चिद्व्याजेन संयुतः ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 39,639: / Line 44,025: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमो हन्याद् धार्तराष्ट्रमित्यूचे यद्यपि स्फुटम् ।
+| verse_lines  = भीमो हन्याद् धार्तराष्ट्रमित्यूचे यद्यपि स्फुटम् ।;अव्याजेनापि शक्तोऽसौ बलं निस्सीममाह च ॥ ६३॥
 | verse_line2  = अव्याजेनापि शक्तोऽसौ बलं निस्सीममाह च ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 39,648: / Line 44,035: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आह शिक्षामप्यनूनां यत्नं दुर्योधनेऽधिकम् ।
+| verse_lines  = आह शिक्षामप्यनूनां यत्नं दुर्योधनेऽधिकम् ।;नहि भीमोऽतिप्रयत्नं कुर्यादिति गुणो ह्ययम् ॥ ६४॥
 | verse_line2  = नहि भीमोऽतिप्रयत्नं कुर्यादिति गुणो ह्ययम् ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 39,657: / Line 44,045: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतिज्ञापालनं धर्मो दुष्टेषु तु विशेषतः ।
+| verse_lines  = प्रतिज्ञापालनं धर्मो दुष्टेषु तु विशेषतः ।;इति धर्मरहस्यं तु वित्तः कृष्णवृकोदरौ ॥ ६५॥
 | verse_line2  = इति धर्मरहस्यं तु वित्तः कृष्णवृकोदरौ ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 39,666: / Line 44,055: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नान्यस्ततो लोकनिन्दां व्यपनेतुमुभावपि ।
+| verse_lines  = नान्यस्ततो लोकनिन्दां व्यपनेतुमुभावपि ।;अनापद्यापदिव च दर्शयेतां जनस्य तु ॥ ६६॥
 | verse_line2  = अनापद्यापदिव च दर्शयेतां जनस्य तु ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 39,675: / Line 44,065: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो भीमः सर्वलोकस्य धर्मं प्रकाशयन् वाक्यमिदं जगाद ।
+| verse_lines  = ततो भीमः सर्वलोकस्य धर्मं प्रकाशयन् वाक्यमिदं जगाद ।;ऊरू तवाहं (हि) च यथाप्रतिज्ञं(यथा प्रतिज्ञा) भेत्स्यामि नैवात्र विचारणीयम् ॥ ६७॥
 | verse_line2  = ऊरू तवाहं (हि) च यथाप्रतिज्ञं(यथा प्रतिज्ञा) भेत्स्यामि नैवात्र विचारणीयम् ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 39,684: / Line 44,075: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवन्तं(इति ब्रुवन्तं) प्रससार चाऽजौ दुर्योधनस्तत्र बभूव युद्धम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तवन्तं(इति ब्रुवन्तं) प्रससार चाऽजौ दुर्योधनस्तत्र बभूव युद्धम् ।;भीमस्तदाऽग्र्यप्रकृतिं विधित्सुर्मन्दः स आजौ व्यचरज्जनार्थे ॥ ६८॥
 | verse_line2  = भीमस्तदाऽग्र्यप्रकृतिं विधित्सुर्मन्दः स आजौ व्यचरज्जनार्थे ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 39,693: / Line 44,085: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दर्शयन्तौ गदामार्गं चित्रं तौ प्रविचेरतुः (चित्रं परिविचेरतुः)।
+| verse_lines  = दर्शयन्तौ गदामार्गं चित्रं तौ प्रविचेरतुः (चित्रं परिविचेरतुः)।;बलभद्रोऽप्याजगाम तदा तौ प्रतिवारितुम् ॥ ६९॥
 | verse_line2  = बलभद्रोऽप्याजगाम तदा तौ प्रतिवारितुम् ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 39,702: / Line 44,095: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वारितावपि तेनोभौ नैव युद्धं प्रमुञ्चताम्(व्यमुञ्चताम्) ।
+| verse_lines  = वारितावपि तेनोभौ नैव युद्धं प्रमुञ्चताम्(व्यमुञ्चताम्) ।;ततो ददर्श तद् युद्धं मानितः कृष्णपूर्वकैः ।;तौ शिक्षाबलसंयुक्तौ मण्डलानि विचेरतुः ॥ ७०॥
 | verse_line2  = ततो ददर्श तद् युद्धं मानितः कृष्णपूर्वकैः ।
 }}
@@ Line 39,711: / Line 44,105: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो(तत्र) भीमं वञ्चयितुं धार्तराष्ट्रः शिरः क्षितौ ।
+| verse_lines  = ततो(तत्र) भीमं वञ्चयितुं धार्तराष्ट्रः शिरः क्षितौ ।;(व्यधाद्) न्यधादुच्छ्रितसक्थीकस्तदा कृष्णाभ्यनुज्ञया ।;पृष्ठमूलेऽहनद् भीमो भिन्नसक्थिश्च सोऽपतत् ॥ ७१॥
 | verse_line2  = (व्यधाद्) न्यधादुच्छ्रितसक्थीकस्तदा कृष्णाभ्यनुज्ञया ।
 }}
@@ Line 39,720: / Line 44,115: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतिज्ञापालनार्थाय नाभेर्नोपर्यधस्तदा ।
+| verse_lines  = प्रतिज्ञापालनार्थाय नाभेर्नोपर्यधस्तदा ।;गदायुद्धस्य मर्यादां यशश्चाप्यभिरक्षितुम् ॥ ७२॥
 | verse_line2  = गदायुद्धस्य मर्यादां यशश्चाप्यभिरक्षितुम् ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 39,729: / Line 44,125: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नाधस्तान्मध्य एवासौ निजघ्ने तं वृकोदरः ।
+| verse_lines  = नाधस्तान्मध्य एवासौ निजघ्ने तं वृकोदरः ।;एवं प्रतिज्ञायुग्मार्थं भग्नं(भिन्न) सक्थियुगं रणे ॥ ७३॥
 | verse_line2  = एवं प्रतिज्ञायुग्मार्थं भग्नं(भिन्न) सक्थियुगं रणे ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 39,738: / Line 44,135: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णं द्यूते निधेहीति यदवादीत्(यदवादि) सुयोधनः ।
+| verse_lines  = कृष्णं द्यूते निधेहीति यदवादीत्(यदवादि) सुयोधनः ।;तत्प्रतिज्ञानुसारेण भीमो मूर्द्धानमक्रमीत् ।;‘ऋषभम् मा समानानां’ (ऋग्वेद १०.१६६.१) इति सूक्तं ददर्श च(ह) ॥ ७४॥ (ऋषभम् मा समानानां सपत्नानां विषासहिम् ।;हन्तारं शत्रूणां कृधि विराजं गोपतिं गवाम् ॥)
 | verse_line2  = तत्प्रतिज्ञानुसारेण भीमो मूर्द्धानमक्रमीत् ।
 }}
@@ Line 39,747: / Line 44,145: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां पुण्यानि विद्याश्च समादायैव सर्वशः ।
+| verse_lines  = तेषां पुण्यानि विद्याश्च समादायैव सर्वशः ।;तांश्चकार तमोगन्तॄंस्तस्य मूर्ध्नि पदाऽऽक्रमन् ॥ ७५॥ (योगक्षेमं व आदायाहम् भूयासम् उत्तम आ वो मूर्धानम् अक्रमीम् । ऋग्वेद १०.१६६.५)
 | verse_line2  = तांश्चकार तमोगन्तॄंस्तस्य मूर्ध्नि पदाऽऽक्रमन् ॥ ७५॥ (योगक्षेमं व आदायाहम् भूयासम् उत्तम आ वो मूर्धानम् अक्रमीम् । ऋग्वेद १०.१६६.५)
 }}
@@ Line 39,756: / Line 44,155: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्मारयामास कर्माणि यानि तस्य कृतानि च ।
+| verse_lines  = स्मारयामास कर्माणि यानि तस्य कृतानि च ।;कृष्णबन्धे कृतो मन्त्र इति मूर्ध्नि पदाऽहनत् ॥ ७६॥
 | verse_line2  = कृष्णबन्धे कृतो मन्त्र इति मूर्ध्नि पदाऽहनत् ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 39,765: / Line 44,165: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनःपुनश्च तद् वीक्ष्य चुक्रोध मुसलायुधः ।
+| verse_lines  = पुनःपुनश्च तद् वीक्ष्य चुक्रोध मुसलायुधः ।;चुक्रोश नैव धर्मोऽयमित्यसावूर्ध्वबाहुकः ॥ ७७॥
 | verse_line2  = चुक्रोश नैव धर्मोऽयमित्यसावूर्ध्वबाहुकः ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 39,774: / Line 44,175: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनः क्रोधाभिताम्राक्ष(क्रोधातिताम्राक्षः) आदाय मुसलं हलम् ।
+| verse_lines  = पुनः क्रोधाभिताम्राक्ष(क्रोधातिताम्राक्षः) आदाय मुसलं हलम् ।;अभिदुद्राव भीमं तं न चचाल वृकोदरः ॥ ७८॥
 | verse_line2  = अभिदुद्राव भीमं तं न चचाल वृकोदरः ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 39,783: / Line 44,185: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभये संस्थिते भीमे रामं जग्राह केशवः ।
+| verse_lines  = अभये संस्थिते भीमे रामं जग्राह केशवः ।;आह धर्मेण निहतो भीमेनायं सुयोधनः ॥ ७९॥
 | verse_line2  = आह धर्मेण निहतो भीमेनायं सुयोधनः ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 39,792: / Line 44,195: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न मण्डलेऽभिसारे वा नापसारे च नाभितः ।
+| verse_lines  = न मण्डलेऽभिसारे वा नापसारे च नाभितः ।;अधो हन्याद् वञ्चयन्तमधो हत्वा न दुष्यति ॥ ८०॥
 | verse_line2  = अधो हन्याद् वञ्चयन्तमधो हत्वा न दुष्यति ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 39,801: / Line 44,205: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृता प्रतिज्ञा च वृकोदरेण भेत्स्ये तवोरू इति युक्तिपूर्वम्(पूर्वकम्) ।
+| verse_lines  = कृता प्रतिज्ञा च वृकोदरेण भेत्स्ये तवोरू इति युक्तिपूर्वम्(पूर्वकम्) ।;संश्रावयानेन तदेष धर्मतो जघान दुर्योधनमग्र्यकर्मा ॥ ८१॥
 | verse_line2  = संश्रावयानेन तदेष धर्मतो जघान दुर्योधनमग्र्यकर्मा ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 39,810: / Line 44,215: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासुदेववचः श्रुत्वा धर्मच्छलमिति ब्रुवन् ।
+| verse_lines  = वासुदेववचः श्रुत्वा धर्मच्छलमिति ब्रुवन् ।;रौहिणेयो जगामाऽशु स्वपुरीमेव सानुगः ॥ ८२॥
 | verse_line2  = रौहिणेयो जगामाऽशु स्वपुरीमेव सानुगः ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 39,819: / Line 44,225: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् गते वासुदेवं समपृच्छद् युधिष्ठिरः ।
+| verse_lines  = तस्मिन् गते वासुदेवं समपृच्छद् युधिष्ठिरः ।;धर्मोऽयमथवाऽधर्म इति तं प्राह केशवः ॥ ८३॥
 | verse_line2  = धर्मोऽयमथवाऽधर्म इति तं प्राह केशवः ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 39,828: / Line 44,235: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न साक्षाद् धर्मतो वध्या ये तु पापतमा नराः ।
+| verse_lines  = न साक्षाद् धर्मतो वध्या ये तु पापतमा नराः ।;देवैर्हि वञ्चयित्वैव हताः पूर्वं सुरारयः ।;अतोऽयमप्यधर्मेण हतो नात्रास्ति दूषणम् ॥ ८४॥
 | verse_line2  = देवैर्हि वञ्चयित्वैव हताः पूर्वं सुरारयः ।
 }}
@@ Line 39,837: / Line 44,245: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मद्रोणौ च कर्णश्च यदैवोपधिना(यथैवोपाधिना) हताः ।
+| verse_lines  = भीष्मद्रोणौ च कर्णश्च यदैवोपधिना(यथैवोपाधिना) हताः ।;को नु दुर्योधने पापे हते दोषः कथञ्चन ॥ ८५॥
 | verse_line2  = को नु दुर्योधने पापे हते दोषः कथञ्चन ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 39,846: / Line 44,255: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रतिज्ञापालनायापि विभेदोरू वृकोदरः ।
+| verse_lines  = प्रतिज्ञापालनायापि विभेदोरू वृकोदरः ।;धर्मतश्च प्रतिज्ञेयं कृतानेनानुरूपतः (तेनानुरूपतः) ॥ ८६॥
 | verse_line2  = धर्मतश्च प्रतिज्ञेयं कृतानेनानुरूपतः (तेनानुरूपतः) ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 39,855: / Line 44,265: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लोकतोऽपि न धर्मस्य हानिरत्र कथञ्चन ।
+| verse_lines  = लोकतोऽपि न धर्मस्य हानिरत्र कथञ्चन ।;ये भीमस्याप्रभावज्ञा आपद्धर्मं च मन्वते ॥ ८७॥
 | verse_line2  = ये भीमस्याप्रभावज्ञा आपद्धर्मं च मन्वते ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 39,864: / Line 44,275: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवध्यत्वे शिववराद् गदाशिक्षाबलादपि ।
+| verse_lines  = अवध्यत्वे शिववराद् गदाशिक्षाबलादपि ।;जरासन्धोपमो यस्माद् धार्तराष्ट्रः सुविश्रुतः(धृतराष्ट्र इति श्रुतः) ॥ ८८॥
 | verse_line2  = जरासन्धोपमो यस्माद् धार्तराष्ट्रः सुविश्रुतः(धृतराष्ट्र इति श्रुतः) ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 39,873: / Line 44,285: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मात् सद्धर्म एवायं भीमचीर्ण इति ब्रुवन् ।
+| verse_lines  = तस्मात् सद्धर्म एवायं भीमचीर्ण इति ब्रुवन् ।;अपि संशयिनं चक्रे धर्मराजं जगत्पतिः ॥ ८९॥
 | verse_line2  = अपि संशयिनं चक्रे धर्मराजं जगत्पतिः ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 39,882: / Line 44,295: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भूभारक्षतिजो धर्मो मच्छुश्रूषात्मकश्च यः ।
+| verse_lines  = भूभारक्षतिजो धर्मो मच्छुश्रूषात्मकश्च यः ।;भीमस्यैव भवेत् सम्यगिति बुद्ध्या परः प्रभुः ॥ ९०॥
 | verse_line2  = भीमस्यैव भवेत् सम्यगिति बुद्ध्या परः प्रभुः ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 39,891: / Line 44,305: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वेनैव बलभद्राय जनाय च पुनःपुनः ।
+| verse_lines  = स्वेनैव बलभद्राय जनाय च पुनःपुनः ।;श्रुत्वाऽप्युक्तं न तत्याज संशयं धर्मजो यतः ।;ततोऽप्यसंशयं कृष्णो न चकार युधिष्ठिरम् ॥ ९१॥
 | verse_line2  = श्रुत्वाऽप्युक्तं न तत्याज संशयं धर्मजो यतः ।
 }}
@@ Line 39,900: / Line 44,315: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुख्यं धर्मं(मुख्यधर्मं) हि भगवान् बलायाऽह जनाय च ।
+| verse_lines  = मुख्यं धर्मं(मुख्यधर्मं) हि भगवान् बलायाऽह जनाय च ।;धर्मेणैव हतो राजा धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ।;इति यद् वक्ष्यति पुनर्निश्चयार्थेऽर्जुनाय च ॥ ९२॥
 | verse_line2  = धर्मेणैव हतो राजा धार्तराष्ट्रः सुयोधनः ।
 }}
@@ Line 39,909: / Line 44,325: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुनःपुनर्धर्मत एव भीमो जघान राजानमिति ब्रुवन्तम् ।
+| verse_lines  = पुनःपुनर्धर्मत एव भीमो जघान राजानमिति ब्रुवन्तम् ।;जगाद कृष्णं स्फुरिताधरोष्ठः क्रोधात् सुपापो धृतराष्ट्रसूनुः ।;त्वयैव पापे निहिता हि पार्थाः पापाधिकस्त्वं हि सदैक एव ॥ ९३॥
 | verse_line2  = जगाद कृष्णं स्फुरिताधरोष्ठः क्रोधात् सुपापो धृतराष्ट्रसूनुः ।
 }}
@@ Line 39,918: / Line 44,335: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यूचिवांसं प्रजगाद कृष्णो न त्वत्समः पापतमः कदाचित् ।
+| verse_lines  = इत्यूचिवांसं प्रजगाद कृष्णो न त्वत्समः पापतमः कदाचित् ।;भीष्मादिहत्याऽपि तवैव पापं यदन्वयुस्त्वामतिपापनिश्चयम् ।;पापं च पापानुगतं(पापानुचरं) च हत्वा कथञ्चनाप्यस्ति नचैव पापम् ॥ ९४॥
 | verse_line2  = भीष्मादिहत्याऽपि तवैव पापं यदन्वयुस्त्वामतिपापनिश्चयम् ।
 }}
@@ Line 39,927: / Line 44,345: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न पाण्डवेष्वस्ति ततो हि किञ्चित् पापं प्रयत्नाच्च निसर्गतोऽपि ।
+| verse_lines  = न पाण्डवेष्वस्ति ततो हि किञ्चित् पापं प्रयत्नाच्च निसर्गतोऽपि ।;गुणाधिकास्ते मदुपाश्रयाच्च को नाम तेष्वण्वपि पापमाह ॥ ९५॥
 | verse_line2  = गुणाधिकास्ते मदुपाश्रयाच्च को नाम तेष्वण्वपि पापमाह ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 39,936: / Line 44,355: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निसर्गतः पापतमस्त्वमन्यान् धर्मस्थितान् पापपथे निधाय ।
+| verse_lines  = निसर्गतः पापतमस्त्वमन्यान् धर्मस्थितान् पापपथे निधाय ।;स्वयं च पापे निरतः सदैव पापात् सुपापां गतिमेव यासि ॥ ९६॥
 | verse_line2  = स्वयं च पापे निरतः सदैव पापात् सुपापां गतिमेव यासि ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 39,945: / Line 44,365: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति ब्रुवन्तं पुनराह कृष्णं दुर्योधनः पापकृतां प्रधानः ।
+| verse_lines  = इति ब्रुवन्तं पुनराह कृष्णं दुर्योधनः पापकृतां प्रधानः ।;स्वन्तोत्तमो(गुणोत्तमो) नाम क एव मत्तः को नाम दोषोऽस्ति मया कृतोऽत्र ॥ ९७॥
 | verse_line2  = स्वन्तोत्तमो(गुणोत्तमो) नाम क एव मत्तः को नाम दोषोऽस्ति मया कृतोऽत्र ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 39,954: / Line 44,375: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इष्टं च यज्ञैश्चरितं च पूर्तैः पदं रिपूणां निहितं च मूर्ध्नि(मूर्धनि) ।
+| verse_lines  = इष्टं च यज्ञैश्चरितं च पूर्तैः पदं रिपूणां निहितं च मूर्ध्नि(मूर्धनि) ।;मृत्युश्च सङ्ग्रामशिरस्यवाप्तो रणोन्मुखेनैव मया किमन्यत् ॥ ९८॥
 | verse_line2  = मृत्युश्च सङ्ग्रामशिरस्यवाप्तो रणोन्मुखेनैव मया किमन्यत् ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 39,963: / Line 44,385: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इष्टा भोगा मया भुक्ताः प्राप्ता च परमा गतिः ।
+| verse_lines  = इष्टा भोगा मया भुक्ताः प्राप्ता च परमा गतिः ।;दुःखिनो दुःखमाप्स्यन्ति पार्थास्ते कूटयोधिनः ॥ ९९॥
 | verse_line2  = दुःखिनो दुःखमाप्स्यन्ति पार्थास्ते कूटयोधिनः ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 39,972: / Line 44,395: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चन्द्रसूर्यनिभैः(चन्द्रार्कसन्निभैः) शूरैर्धार्मिकैः सद्भिरुज्झिता ।
+| verse_lines  = चन्द्रसूर्यनिभैः(चन्द्रार्कसन्निभैः) शूरैर्धार्मिकैः सद्भिरुज्झिता ।;केवला रत्नहीनेयं पाण्डवैर्भुज्यतां मही ॥ १००॥
 | verse_line2  = केवला रत्नहीनेयं पाण्डवैर्भुज्यतां मही ॥ १००॥
 }}
@@ Line 39,981: / Line 44,405: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवत्येव नृपे सुरेशैः प्रसूनवृष्टिर्विहिता पपात ।
+| verse_lines  = इत्युक्तवत्येव नृपे सुरेशैः प्रसूनवृष्टिर्विहिता पपात ।;तामेव बुद्धिं धृतराष्ट्रसूनोः कृत्वा दृढां पातयितुं तमोऽन्धे ॥ १०१॥
 | verse_line2  = तामेव बुद्धिं धृतराष्ट्रसूनोः कृत्वा दृढां पातयितुं तमोऽन्धे ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 39,990: / Line 44,415: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्भावयत आत्मानं वासुदेवं विनिन्दतः ।
+| verse_lines  = सम्भावयत आत्मानं वासुदेवं विनिन्दतः ।;तत्परांश्च कथं न स्यात् तमोऽन्ते च विशेषतः ॥ १०२॥
 | verse_line2  = तत्परांश्च कथं न स्यात् तमोऽन्ते च विशेषतः ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 39,999: / Line 44,425: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यदैकैकमलं तत्र दुःखाधिक्यं समुच्चयात् ।
+| verse_lines  = यदैकैकमलं तत्र दुःखाधिक्यं समुच्चयात् ।;इति तत् कारयित्वेश आह मोघं तवाखिलम् ॥ १०३॥
 | verse_line2  = इति तत् कारयित्वेश आह मोघं तवाखिलम् ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 40,008: / Line 44,435: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नृशंसस्य कृतघ्नस्य गुणवद्‍द्वेषिणः सदा ।
+| verse_lines  = नृशंसस्य कृतघ्नस्य गुणवद्‍द्वेषिणः सदा ।;यदि धर्मफलं ध्वान्तं सूर्यवत् स्यात् प्रकाशकम् ॥ १०४॥
 | verse_line2  = यदि धर्मफलं ध्वान्तं सूर्यवत् स्यात् प्रकाशकम् ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 40,017: / Line 44,445: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वदन् पुनःपुनरिदं धर्मतो हत इत्यपि ।
+| verse_lines  = वदन् पुनःपुनरिदं धर्मतो हत इत्यपि ।;ख्यापयामास भगवान् जने निजजनेष्टदः ॥ १०५॥
 | verse_line2  = ख्यापयामास भगवान् जने निजजनेष्टदः ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 40,026: / Line 44,455: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रख्यापिते वासुदेवेन धर्मे सतां सर्वेषां हृद्यमासीत् समस्तम् ।
+| verse_lines  = प्रख्यापिते वासुदेवेन धर्मे सतां सर्वेषां हृद्यमासीत् समस्तम् ।;हतं च धर्मेण नृपं व्यजानन् पापोऽयमित्येव विनिश्चितार्थाः ॥ १०६॥
 | verse_line2  = हतं च धर्मेण नृपं व्यजानन् पापोऽयमित्येव विनिश्चितार्थाः ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 40,035: / Line 44,465: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरोऽपापदर्शी (अपायदर्शी) सदैव ससंशयोऽभूत् सुमनोऽभिवृष्ट्या ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरोऽपापदर्शी (अपायदर्शी) सदैव ससंशयोऽभूत् सुमनोऽभिवृष्ट्या ।;स्नेहाद् द्रौणिः सञ्जयो रौहिणेयो दौर्योधनात् पापमित्येव चोचुः ॥ १०७॥
 | verse_line2  = स्नेहाद् द्रौणिः सञ्जयो रौहिणेयो दौर्योधनात् पापमित्येव चोचुः ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 40,044: / Line 44,475: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कृष्णः पाण्डुपाञ्चालकैस्तैर्भृशं नदद्भिर्हृषितैः समेतः ।
+| verse_lines  = ततः कृष्णः पाण्डुपाञ्चालकैस्तैर्भृशं नदद्भिर्हृषितैः समेतः ।;ययौ विरिञ्चेशसुरेन्द्रमुख्यैः सम्पूजितस्तैश्च रणाङ्गणात् स्मयन् ॥ १०८॥
 | verse_line2  = ययौ विरिञ्चेशसुरेन्द्रमुख्यैः सम्पूजितस्तैश्च रणाङ्गणात् स्मयन् ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 40,053: / Line 44,485: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः श्रुत्वा सञ्जयाद् दुःखतप्तं सम्बोधयिष्यन् पितरं युयुत्सुः ।
+| verse_lines  = ततः श्रुत्वा सञ्जयाद् दुःखतप्तं सम्बोधयिष्यन् पितरं युयुत्सुः ।;कृष्णस्य राज्ञश्च मतेऽनुयातो(मतेन यातः) जगाम चान्वेव जनार्दनश्च ॥ १०९॥
 | verse_line2  = कृष्णस्य राज्ञश्च मतेऽनुयातो(मतेन यातः) जगाम चान्वेव जनार्दनश्च ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 40,062: / Line 44,495: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मयुक्तैश्च तत्त्वार्थैर्लोकवृत्तानुदर्शकैः ।
+| verse_lines  = धर्मयुक्तैश्च तत्त्वार्थैर्लोकवृत्तानुदर्शकैः ।;वाक्यै राजानमाश्वास्य प्रायात् पार्थान् पुनर्हरिः ॥ ११०॥
 | verse_line2  = वाक्यै राजानमाश्वास्य प्रायात् पार्थान् पुनर्हरिः ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 40,071: / Line 44,505: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कालानुसारतो दैवांश्चोपसंहर्तुमच्युतः ।
+| verse_lines  = कालानुसारतो दैवांश्चोपसंहर्तुमच्युतः ।;ययौ सपार्थशैनेयः कुरूणां शिबिरं निशि ॥ १११॥
 | verse_line2  = ययौ सपार्थशैनेयः कुरूणां शिबिरं निशि ॥ १११॥
 }}
@@ Line 40,080: / Line 44,515: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव हार्दिक्यकृपान्वितोऽयात् सुयोधनं द्रौणिरमुं शयानम् ।
+| verse_lines  = तदैव हार्दिक्यकृपान्वितोऽयात् सुयोधनं द्रौणिरमुं शयानम् ।;प्रभग्नसक्थिं श्वसृगालभूतैः सम्भक्ष्यमाणं ददृशे श्वसन्तम् ॥ ११२॥
 | verse_line2  = प्रभग्नसक्थिं श्वसृगालभूतैः सम्भक्ष्यमाणं ददृशे श्वसन्तम् ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 40,089: / Line 44,525: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स दुःखशोकाभिहतो विनिन्द्य पार्थान् मया भूप किमत्र कार्यम् ।
+| verse_lines  = स दुःखशोकाभिहतो विनिन्द्य पार्थान् मया भूप किमत्र कार्यम् ।;इत्याह निष्पाण्डवतां कुरुष्वेत्यमुं व्यधात् पांस्वभिषेकिणं नृपः ॥ ११३॥
 | verse_line2  = इत्याह निष्पाण्डवतां कुरुष्वेत्यमुं व्यधात् पांस्वभिषेकिणं नृपः ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 40,098: / Line 44,535: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उच्छिद्य सन्ततिं पाण्डोः कृत्वा स्वक्षेत्रसन्ततिम् ।
+| verse_lines  = उच्छिद्य सन्ततिं पाण्डोः कृत्वा स्वक्षेत्रसन्ततिम् ।;तया भूरक्षणहृदा सोऽभिषिक्तस्तथेत्यगात् ॥ ११४॥
 | verse_line2  = तया भूरक्षणहृदा सोऽभिषिक्तस्तथेत्यगात् ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 40,107: / Line 44,545: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कृष्णभीमपार्थानां भयादेव पुनर्वनम् ।
+| verse_lines  = स कृष्णभीमपार्थानां भयादेव पुनर्वनम् ।;कृपसात्वतसंयुक्तो विवेश गहनं रथी ॥ ११५॥
 | verse_line2  = कृपसात्वतसंयुक्तो विवेश गहनं रथी ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 40,116: / Line 44,555: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्य चिन्तयतो द्रोणवधं दुर्योधनस्य च ।
+| verse_lines  = तस्य चिन्तयतो द्रोणवधं दुर्योधनस्य च ।;नाऽगान्निद्रा निशीथे च ध्वाङ्क्षान् न्यग्रोधवासिनः ॥ ११६॥
 | verse_line2  = नाऽगान्निद्रा निशीथे च ध्वाङ्क्षान् न्यग्रोधवासिनः ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 40,125: / Line 44,565: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हतान् सुबहुसाहस्रानेकेनातिबलेन तु ।
+| verse_lines  = हतान् सुबहुसाहस्रानेकेनातिबलेन तु ।;कौशिकेन निरीक्ष्यैव प्राह तौ कृपसात्वतौ ॥ ११७॥
 | verse_line2  = कौशिकेन निरीक्ष्यैव प्राह तौ कृपसात्वतौ ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 40,134: / Line 44,575: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निदर्शनेन ह्येतेन(ह्येनेन) प्रेरितः परमात्मना ।
+| verse_lines  = निदर्शनेन ह्येतेन(ह्येनेन) प्रेरितः परमात्मना ।;यामि पाण्डुसुतान् हन्तुमित्युक्त्वाऽऽरुरुहे रथम् ॥ ११८॥
 | verse_line2  = यामि पाण्डुसुतान् हन्तुमित्युक्त्वाऽऽरुरुहे रथम् ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 40,143: / Line 44,585: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवारितोऽपि ताभ्यां स प्राद्रवच्छिबिरं प्रति ।
+| verse_lines  = निवारितोऽपि ताभ्यां स प्राद्रवच्छिबिरं प्रति ।;अनुजग्मतुस्तावपि तं शिबिरद्वारि चैक्षत ॥ ११९॥
 | verse_line2  = अनुजग्मतुस्तावपि तं शिबिरद्वारि चैक्षत ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 40,152: / Line 44,595: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उग्ररूपधरं रुद्रं स्वकीयां तनुमेव सः ।
+| verse_lines  = उग्ररूपधरं रुद्रं स्वकीयां तनुमेव सः ।;परीतं वासुदेवेन बहुकोटिस्वरूपिणा ॥ १२०॥
 | verse_line2  = परीतं वासुदेवेन बहुकोटिस्वरूपिणा ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 40,161: / Line 44,605: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वैव वासुदेवं तमत्रसद् गौतमीसुतः ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वैव वासुदेवं तमत्रसद् गौतमीसुतः ।;वासुदेवाज्ञयैवात्र स्वात्मनाऽपि सदाशिवः ॥ १२१॥
 | verse_line2  = वासुदेवाज्ञयैवात्र स्वात्मनाऽपि सदाशिवः ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 40,170: / Line 44,615: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अयुद्ध्यदग्रसच्चाऽशु द्रौणेः सर्वायुधान्यपि ।
+| verse_lines  = अयुद्ध्यदग्रसच्चाऽशु द्रौणेः सर्वायुधान्यपि ।;अचिन्त्या हरिशक्तिर्यद्(हरिशक्तिर्हि) दृश्यन्तेऽऽत्महनोऽपि हि ॥ १२२॥
 | verse_line2  = अचिन्त्या हरिशक्तिर्यद्(हरिशक्तिर्हि) दृश्यन्तेऽऽत्महनोऽपि हि ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 40,179: / Line 44,625: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतस्तया प्रेरितेन स्वात्मनैवाखिलेष्वपि ।
+| verse_lines  = अतस्तया प्रेरितेन स्वात्मनैवाखिलेष्वपि ।;आयुधेषु निगीर्णेषु द्रौणिर्यज्ञं तु मानसम् ।;चक्रेऽऽत्मानं पशुं कृत्वा स्वात्मस्थायैव विष्णवे ॥ १२३॥
 | verse_line2  = आयुधेषु निगीर्णेषु द्रौणिर्यज्ञं तु मानसम् ।
 }}
@@ Line 40,188: / Line 44,635: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यज्ञतुष्टेन(यज्ञे तुष्टेन) हरिणा प्रेरितः शङ्करः स्वयम् ।
+| verse_lines  = यज्ञतुष्टेन(यज्ञे तुष्टेन) हरिणा प्रेरितः शङ्करः स्वयम् ।;आत्मने द्रोणपुत्राय ददौ सर्वायुधानि च ॥ १२४॥
 | verse_line2  = आत्मने द्रोणपुत्राय ददौ सर्वायुधानि च ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 40,197: / Line 44,645: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उवाच चाहमादिष्टो विष्णुना प्रभविष्णुना ।
+| verse_lines  = उवाच चाहमादिष्टो विष्णुना प्रभविष्णुना ।;अरक्षं पार्थशिबिरमियन्तं कालमेव तु ॥ १२५॥
 | verse_line2  = अरक्षं पार्थशिबिरमियन्तं कालमेव तु ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 40,206: / Line 44,655: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदिच्छयैव निर्दिष्टो दास्ये मार्गं तवाद्य च ।
+| verse_lines  = तदिच्छयैव निर्दिष्टो दास्ये मार्गं तवाद्य च ।;आयुधानि च सर्वाणि हन्तुं(जहि) सर्वानिमान् जनान् ॥ १२६॥
 | verse_line2  = आयुधानि च सर्वाणि हन्तुं(जहि) सर्वानिमान् जनान् ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 40,215: / Line 44,665: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युदीर्य प्रदायाऽशु सर्वा हेतीर्वृषध्वजः ।
+| verse_lines  = इत्युदीर्य प्रदायाऽशु सर्वा हेतीर्वृषध्वजः ।;तत्रैवान्तर्दधे सोऽपि प्रोवाच कृपसात्वतौ ॥ १२७॥
 | verse_line2  = तत्रैवान्तर्दधे सोऽपि प्रोवाच कृपसात्वतौ ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 40,224: / Line 44,675: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ये निर्यास्यन्ति शिबिराज्जहितं तांस्तु सर्वशः ।
+| verse_lines  = ये निर्यास्यन्ति शिबिराज्जहितं तांस्तु सर्वशः ।;इत्युक्त्वा प्रविवेशान्तर्धन्वी खड्गी कृतान्तवत् ॥ १२८॥
 | verse_line2  = इत्युक्त्वा प्रविवेशान्तर्धन्वी खड्गी कृतान्तवत् ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 40,233: / Line 44,685: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पारावताश्वं स तदा शयानमुपेत्य पद्भ्यां समताडयच्च ।
+| verse_lines  = पारावताश्वं स तदा शयानमुपेत्य पद्भ्यां समताडयच्च ।;वक्षस्यसाववदद् वीतनिद्रो जाने भवन्तं हि गुरोस्तनूजम् ॥ १२९॥
 | verse_line2  = वक्षस्यसाववदद् वीतनिद्रो जाने भवन्तं हि गुरोस्तनूजम् ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 40,242: / Line 44,695: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समुत्थितं मां जहि शस्त्रपाणिं शस्त्रेण वीरोऽसि स वीरधर्मः ।
+| verse_lines  = समुत्थितं मां जहि शस्त्रपाणिं शस्त्रेण वीरोऽसि स वीरधर्मः ।;लोकाश्च मे सन्त्वथ शस्त्रपूता इति ब्रुवाणं स रुषा जगाद ॥ १३०॥
 | verse_line2  = लोकाश्च मे सन्त्वथ शस्त्रपूता इति ब्रुवाणं स रुषा जगाद ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 40,251: / Line 44,705: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न सन्ति हि ब्रह्महणां सुलोका विशेषतश्चैव गुरुद्रुहां पुनः ।
+| verse_lines  = न सन्ति हि ब्रह्महणां सुलोका विशेषतश्चैव गुरुद्रुहां पुनः ।;न धर्मयुद्धेन वधार्हकाश्च ये त्वद्विधाः पापतमाः(पापमनाः) सुपाप ॥ १३१॥
 | verse_line2  = न धर्मयुद्धेन वधार्हकाश्च ये त्वद्विधाः पापतमाः(पापमनाः) सुपाप ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 40,260: / Line 44,715: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अवश्यं भाविनं(अवश्यभाविनं) मृत्युं धृष्टद्युम्नो विचिन्त्य तम् ।
+| verse_lines  = अवश्यं भाविनं(अवश्यभाविनं) मृत्युं धृष्टद्युम्नो विचिन्त्य तम् ।;तूष्णीं बभूव स्वप्नेऽपि नित्यं पश्यति तां मृतिम् ॥ १३२॥
 | verse_line2  = तूष्णीं बभूव स्वप्नेऽपि नित्यं पश्यति तां मृतिम् ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 40,269: / Line 44,725: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रौणिं च कालरात्रिं च द्रोणपातादनन्तरम् ।
+| verse_lines  = द्रौणिं च कालरात्रिं च द्रोणपातादनन्तरम् ।;विशसन्तं कृषन्तीं(कृषन्तं) च स्वप्ने पश्यति (स्वप्नेऽपश्यद्धि) पार्षतः ॥ १३३॥
 | verse_line2  = विशसन्तं कृषन्तीं(कृषन्तं) च स्वप्ने पश्यति (स्वप्नेऽपश्यद्धि) पार्षतः ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 40,278: / Line 44,735: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समाक्षिपद् द्रोणसुतोऽस्य कण्ठे निबद्ध्य मौर्वीं धनुषोप्युरस्थः ।
+| verse_lines  = समाक्षिपद् द्रोणसुतोऽस्य कण्ठे निबद्ध्य मौर्वीं धनुषोप्युरस्थः ।;ममन्थ कृच्छ्रेण विहाय देहं ययौ निजस्थानमसौ च वह्निः ॥ १३४॥
 | verse_line2  = ममन्थ कृच्छ्रेण विहाय देहं ययौ निजस्थानमसौ च वह्निः ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 40,287: / Line 44,745: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः शिखण्डिनं हत्वा युधामन्यूत्तमोजसौ ।
+| verse_lines  = ततः शिखण्डिनं हत्वा युधामन्यूत्तमोजसौ ।;जनमेजयं च पाञ्चालीसुतानभिययौ ज्वलन् ॥ १३५॥
 | verse_line2  = जनमेजयं च पाञ्चालीसुतानभिययौ ज्वलन् ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 40,296: / Line 44,755: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तैरुत्थितैरस्यमानः शरैः खड्गेन जघ्निवान् ।
+| verse_lines  = तैरुत्थितैरस्यमानः शरैः खड्गेन जघ्निवान् ।;सर्वान् सव्यापसव्येन तथाऽन्यान् पाण्डवात्मजान् ।;ऋत एकं भैमसेनिं काशिराजात्मजात्मजम् ॥ १३६॥
 | verse_line2  = सर्वान् सव्यापसव्येन तथाऽन्यान् पाण्डवात्मजान् ।
 }}
@@ Line 40,305: / Line 44,765: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं तदाऽन्तर्हितः(अन्तर्हितं) शर्वः कैलासमनयत् क्षणात् ।
+| verse_lines  = तं तदाऽन्तर्हितः(अन्तर्हितं) शर्वः कैलासमनयत् क्षणात् ।;स शर्वत्रातनामाऽऽसीदतस्तत्रैव सोऽवसत् ॥ १३७॥
 | verse_line2  = स शर्वत्रातनामाऽऽसीदतस्तत्रैव सोऽवसत् ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 40,314: / Line 44,775: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुराऽर्थितः स्वदौहित्रस्यामरत्वाय शङ्करः ।
+| verse_lines  = पुराऽर्थितः स्वदौहित्रस्यामरत्वाय शङ्करः ।;काशिराजेन तेनासौ जुगोपैनं कृपायुतः ॥ १३८॥
 | verse_line2  = काशिराजेन तेनासौ जुगोपैनं कृपायुतः ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 40,323: / Line 44,785: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासुदेवमतं ज्ञात्वा साम्राज्याय परीक्षितः ।
+| verse_lines  = वासुदेवमतं ज्ञात्वा साम्राज्याय परीक्षितः ।;वारयामास भूलोकं नैव याहीत्यमुं शिवः ॥ १३९॥
 | verse_line2  = वारयामास भूलोकं नैव याहीत्यमुं शिवः ॥ १३९॥
 }}
@@ Line 40,332: / Line 44,795: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सामान्यतोऽपाण्डवाय द्रौणिनाऽप्यभिसन्धितम् ।
+| verse_lines  = सामान्यतोऽपाण्डवाय द्रौणिनाऽप्यभिसन्धितम् ।;तद्रूपेणैव रुद्रेण विनैनमिति चिन्तितम् ॥ १४०॥
 | verse_line2  = तद्रूपेणैव रुद्रेण विनैनमिति चिन्तितम् ॥ १४०॥
 }}
@@ Line 40,341: / Line 44,805: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैनं न जघानैक्यतस्तयोः ।
+| verse_lines  = अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैनं न जघानैक्यतस्तयोः ।;चेकितानादिकांश्चैव जघानान्यान् स सर्वशः(जघानान्यांश्च सर्वशः) ॥ १४१॥
 | verse_line2  = चेकितानादिकांश्चैव जघानान्यान् स सर्वशः(जघानान्यांश्च सर्वशः) ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 40,350: / Line 44,815: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स चेदिपाञ्चालकरूशकाशीनन्यांश्च सर्वान् विनिहत्य वीरः ।
+| verse_lines  = स चेदिपाञ्चालकरूशकाशीनन्यांश्च सर्वान् विनिहत्य वीरः ।;शिशून् स्त्रियश्चैव निहन्तुमुग्रः प्रज्वालयत् तच्छिबिरं समन्तात् ॥ १४२॥
 | verse_line2  = शिशून् स्त्रियश्चैव निहन्तुमुग्रः प्रज्वालयत् तच्छिबिरं समन्तात् ॥ १४२॥
 }}
@@ Line 40,359: / Line 44,825: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जीजीविषूंस्तत्र पलायमानान् द्वारि स्थितौ गौतमः सात्वतश्च ।
+| verse_lines  = जीजीविषूंस्तत्र पलायमानान् द्वारि स्थितौ गौतमः सात्वतश्च ।;निजघ्नतुः सर्वतः पार्षतस्य सूतस्त्वेकः शेषितो दैवयोगात् ॥ १४३॥
 | verse_line2  = निजघ्नतुः सर्वतः पार्षतस्य सूतस्त्वेकः शेषितो दैवयोगात् ॥ १४३॥
 }}
@@ Line 40,368: / Line 44,835: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = खड्गेन प्रहृतं दृष्ट्वा हार्दिक्येन पपात ह ।
+| verse_lines  = खड्गेन प्रहृतं दृष्ट्वा हार्दिक्येन पपात ह ।;भूमौ प्रागेव संस्पर्शान्न ज्ञातस्तमसाऽमुना ।;अन्यासक्ते समुत्थाय प्राद्रवद् यत्र पार्षती ॥ १४४॥
 | verse_line2  = भूमौ प्रागेव संस्पर्शान्न ज्ञातस्तमसाऽमुना ।
 }}
@@ Line 40,377: / Line 44,845: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्या अकथयत् सर्वं सा भीमायाऽह दुःखिता ।
+| verse_lines  = तस्या अकथयत् सर्वं सा भीमायाऽह दुःखिता ।;प्राद्रवद् रथमारुह्य स धन्वी गौतमीसुतम् ॥ १४५॥
 | verse_line2  = प्राद्रवद् रथमारुह्य स धन्वी गौतमीसुतम् ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 40,386: / Line 44,855: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदन्तरे द्रौणिरपि प्रयातः कृष्णासुतानां मुदितः शिरांसि ।
+| verse_lines  = तदन्तरे द्रौणिरपि प्रयातः कृष्णासुतानां मुदितः शिरांसि ।;आदाय हार्दिक्यकृपानुयातो दुर्योधनं सन्निकृष्टप्रयाणम् ॥ १४६॥
 | verse_line2  = आदाय हार्दिक्यकृपानुयातो दुर्योधनं सन्निकृष्टप्रयाणम् ॥ १४६॥
 }}
@@ Line 40,395: / Line 44,865: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दृष्ट्वा तदुक्तं च निशम्य पापस्तुष्टोऽत्यजत् साध्विति देहमाशु ।
+| verse_lines  = दृष्ट्वा तदुक्तं च निशम्य पापस्तुष्टोऽत्यजत् साध्विति देहमाशु ।;भीमार्जुनाभ्यामथ केशवाच्च भीताः पृथग् द्रौणिमुखाः प्रयाताः ॥ १४७॥
 | verse_line2  = भीमार्जुनाभ्यामथ केशवाच्च भीताः पृथग् द्रौणिमुखाः प्रयाताः ॥ १४७॥
 }}
@@ Line 40,404: / Line 44,875: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रैकलं द्रोणसुतं रथेन यान्तं रथी मारुतिरन्वधावत् ।
+| verse_lines  = तत्रैकलं द्रोणसुतं रथेन यान्तं रथी मारुतिरन्वधावत् ।;तमाद्रवन्तं प्रसमीक्ष्य भीतः पराद्रवद् द्रौणिरभिद्रुताश्वैः (द्रौणिरतिद्रुताश्वैः) ॥ १४८॥
 | verse_line2  = तमाद्रवन्तं प्रसमीक्ष्य भीतः पराद्रवद् द्रौणिरभिद्रुताश्वैः (द्रौणिरतिद्रुताश्वैः) ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 40,413: / Line 44,885: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आद्रवन्तं पुनर्दृष्ट्वा भीमं द्रोणात्मजो रुषा ।
+| verse_lines  = आद्रवन्तं पुनर्दृष्ट्वा भीमं द्रोणात्मजो रुषा ।;आवृत्य युद्ध्यन् विजितोऽस्त्रं ब्रह्मशिर आददे ॥ १४९॥
 | verse_line2  = आवृत्य युद्ध्यन् विजितोऽस्त्रं ब्रह्मशिर आददे ॥ १४९॥
 }}
@@ Line 40,422: / Line 44,895: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतस्मिन्नन्तरे कृष्णो धर्मजेनार्जुनेन च ।
+| verse_lines  = एतस्मिन्नन्तरे कृष्णो धर्मजेनार्जुनेन च ।;तत्राऽगमत् तदस्त्रं च भीमं चाव्यर्थतां नयन् ।;अवध्यो भीमसेनस्तदस्त्रं चामोघमेव यत् ॥ १५०॥
 | verse_line2  = तत्राऽगमत् तदस्त्रं च भीमं चाव्यर्थतां नयन् ।
 }}
@@ Line 40,431: / Line 44,905: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्णुनैवोभयं यस्मात् कृतं (क्लृप्तं) भीमोऽस्त्रमेव तत् ।
+| verse_lines  = विष्णुनैवोभयं यस्मात् कृतं (क्लृप्तं) भीमोऽस्त्रमेव तत् ।;गायत्री तत्र मन्त्रो यद् ब्रह्मा तद्ध्यानदेवता ।;ध्येयो नारायणो देवो जगत्प्रसविता स्वयम् ॥ १५१॥
 | verse_line2  = गायत्री तत्र मन्त्रो यद् ब्रह्मा तद्ध्यानदेवता ।
 }}
@@ Line 40,440: / Line 44,915: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऊचे च पार्थयोः कृष्णो यत् कृतं द्रौणिना पुरा ।
+| verse_lines  = ऊचे च पार्थयोः कृष्णो यत् कृतं द्रौणिना पुरा ।;स्वायुधानां याचनं चाप्यशक्तेन तदुद्धृतौ ॥ १५२॥
 | verse_line2  = स्वायुधानां याचनं चाप्यशक्तेन तदुद्धृतौ ॥ १५२॥
 }}
@@ Line 40,449: / Line 44,925: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पृष्टेनोक्तं त्वया हीनां कृत्वा दुर्योधनाय गाम् ।
+| verse_lines  = पृष्टेनोक्तं त्वया हीनां कृत्वा दुर्योधनाय गाम् ।;दातुं त्वदायुधं मेऽद्येत्येवमुक्तेऽत्मनोदितम् ।;मैवं कार्षीः पुनरिति द्ध्यायताऽब्धेस्तटे स्वमु ॥ १५३॥
 | verse_line2  = दातुं त्वदायुधं मेऽद्येत्येवमुक्तेऽत्मनोदितम् ।
 }}
@@ Line 40,458: / Line 44,935: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदस्त्रं प्रज्वलद् दृष्ट्वाऽपाण्डवत्वविधित्सया ।
+| verse_lines  = तदस्त्रं प्रज्वलद् दृष्ट्वाऽपाण्डवत्वविधित्सया ।;धरायां द्रौणिना मुक्तं कृष्णेन प्रेरितोऽर्जुनः ॥ १५४॥
 | verse_line2  = धरायां द्रौणिना मुक्तं कृष्णेन प्रेरितोऽर्जुनः ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 40,467: / Line 44,945: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वस्त्यस्तु द्रोणपुत्राय भूतेभ्यो मह्यमेव च ।
+| verse_lines  = स्वस्त्यस्तु द्रोणपुत्राय भूतेभ्यो मह्यमेव च ।;इति ब्रुवंस्तदेवास्त्रमस्त्रशान्त्यै व्यसर्जयत् ॥ १५५॥
 | verse_line2  = इति ब्रुवंस्तदेवास्त्रमस्त्रशान्त्यै व्यसर्जयत् ॥ १५५॥
 }}
@@ Line 40,476: / Line 44,955: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनस्त्रज्ञेषु मुक्तं तद्धन्यादस्त्रमुचं यतः ।
+| verse_lines  = अनस्त्रज्ञेषु मुक्तं तद्धन्यादस्त्रमुचं यतः ।;गुरुभक्त्या ततो द्रौणेः स्वस्त्यस्त्वित्याह वासविः ॥ १५६॥
 | verse_line2  = गुरुभक्त्या ततो द्रौणेः स्वस्त्यस्त्वित्याह वासविः ॥ १५६॥
 }}
@@ Line 40,485: / Line 44,965: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽस्त्रयोस्तु संयोगे भूतानां संहृतिर्भवेत् ।
+| verse_lines  = तदाऽस्त्रयोस्तु संयोगे भूतानां संहृतिर्भवेत् ।;भूतानां स्वस्तिरप्यत्र काङ्क्षिता करुणात्मना ॥ १५७॥
 | verse_line2  = भूतानां स्वस्तिरप्यत्र काङ्क्षिता करुणात्मना ॥ १५७॥
 }}
@@ Line 40,494: / Line 44,975: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽप्यस्त्रद्वयं युक्तं भूतानां नाशकृद् ध्रुवम् ।
+| verse_lines  = तथाऽप्यस्त्रद्वयं युक्तं भूतानां नाशकृद् ध्रुवम् ।;तस्मान्निवारयन् योगं तयोर्मध्येऽभवत् क्षणात् ।;निस्सीमशक्तिः परमः कृष्णः सत्यवतीसुतः ॥ १५८॥
 | verse_line2  = तस्मान्निवारयन् योगं तयोर्मध्येऽभवत् क्षणात् ।
 }}
@@ Line 40,503: / Line 44,985: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संस्थाप्यास्त्रद्वयं दूरे तावाह पुरुषोत्तमः ।
+| verse_lines  = संस्थाप्यास्त्रद्वयं दूरे तावाह पुरुषोत्तमः ।;सन्ति ह्यस्त्रविदः पूर्वं प्रायश्चैतन्न तैः कृतम् ।;लोकोपद्रवकृत् कर्म सन्तः कुर्युः कथं क्‍वचित् ॥ १५९॥
 | verse_line2  = सन्ति ह्यस्त्रविदः पूर्वं प्रायश्चैतन्न तैः कृतम् ।
 }}
@@ Line 40,512: / Line 44,995: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्ते फल्गुनः प्राह मया मुक्तं महापदि ।
+| verse_lines  = इत्युक्ते फल्गुनः प्राह मया मुक्तं महापदि ।;शान्त्यर्थमेव च विभो क्षन्तव्यं भवता ततः ॥ १६०॥
 | verse_line2  = शान्त्यर्थमेव च विभो क्षन्तव्यं भवता ततः ॥ १६०॥
 }}
@@ Line 40,521: / Line 45,005: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रौणिरप्येवमेवाऽह तौ वेदपतिरब्रवीत् ।
+| verse_lines  = द्रौणिरप्येवमेवाऽह तौ वेदपतिरब्रवीत् ।;निवर्त्यतामस्त्रमिति शक्रसूनुस्तथाऽकरोत् ।;निवर्तनाप्रभुं द्रौणिं वासुदेवोऽभ्यभाषत ॥ १६१॥
 | verse_line2  = निवर्त्यतामस्त्रमिति शक्रसूनुस्तथाऽकरोत् ।
 }}
@@ Line 40,530: / Line 45,015: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षत्रतेजा ब्रह्मचारी कौमारादपि पाण्डवः ।
+| verse_lines  = क्षत्रतेजा ब्रह्मचारी कौमारादपि पाण्डवः ।;निवर्तने ततः शक्तो नायं द्रोणात्मजोऽपि सन् ।;अब्रह्मचर्यादित्युक्ते व्यासो द्रौणिमभाषत ॥ १६२॥
 | verse_line2  = निवर्तने ततः शक्तो नायं द्रोणात्मजोऽपि सन् ।
 }}
@@ Line 40,539: / Line 45,025: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवर्तनासमर्थस्त्वं देहि नैसर्गिकं मणिम् ।
+| verse_lines  = निवर्तनासमर्थस्त्वं देहि नैसर्गिकं मणिम् ।;जितः प्रागेव भीमेन भीमायैव महाप्रभम् ।;अपि केवलया वाचा पार्थेभ्योऽस्त्रं निवर्तय ॥ १६३॥
 | verse_line2  = जितः प्रागेव भीमेन भीमायैव महाप्रभम् ।
 }}
@@ Line 40,548: / Line 45,035: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो मूर्धजं रत्नं जरामरणनाशनम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो मूर्धजं रत्नं जरामरणनाशनम् ।;क्षुत्तृट्श्रमापहं दिव्यगन्धं ध्वान्तहरं(दिव्यं गन्धध्वान्तहरं) शुभम् ॥ १६४॥
 | verse_line2  = क्षुत्तृट्श्रमापहं दिव्यगन्धं ध्वान्तहरं(दिव्यं गन्धध्वान्तहरं) शुभम् ॥ १६४॥
 }}
@@ Line 40,557: / Line 45,045: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्कृत्य भीमाय ददौ मुक्ताः पञ्चैव पाण्डवाः ।
+| verse_lines  = उत्कृत्य भीमाय ददौ मुक्ताः पञ्चैव पाण्डवाः ।;अस्त्रादिति ततो वेदभर्ता वासविमब्रवीत् ॥ १६५॥
 | verse_line2  = अस्त्रादिति ततो वेदभर्ता वासविमब्रवीत् ॥ १६५॥
 }}
@@ Line 40,566: / Line 45,055: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तात मुक्तं द्रौणिनाऽपि त्वमेवास्त्रं निवर्तय ।
+| verse_lines  = तात मुक्तं द्रौणिनाऽपि त्वमेवास्त्रं निवर्तय ।;इत्युक्तस्तं प्रणम्याऽशु सञ्जहारार्जुनोऽपि तत् ॥ १६६॥
 | verse_line2  = इत्युक्तस्तं प्रणम्याऽशु सञ्जहारार्जुनोऽपि तत् ॥ १६६॥
 }}
@@ Line 40,575: / Line 45,065: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यादवेशोऽथ गौतम्याः सुतमाहैकसन्ततेः ।
+| verse_lines  = यादवेशोऽथ गौतम्याः सुतमाहैकसन्ततेः ।;वाचा निवर्तयास्त्रं त्वमित्युक्तो द्रौणिरब्रवीत् ॥ १६७॥
 | verse_line2  = वाचा निवर्तयास्त्रं त्वमित्युक्तो द्रौणिरब्रवीत् ॥ १६७॥
 }}
@@ Line 40,584: / Line 45,075: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पक्षपातादिच्छसि त्वं भागिनेयस्य सन्ततिम् ।
+| verse_lines  = पक्षपातादिच्छसि त्वं भागिनेयस्य सन्ततिम् ।;तत्रैव पातयाम्यस्त्रमुत्तरागर्भकृन्तने ॥ १६८॥
 | verse_line2  = तत्रैव पातयाम्यस्त्रमुत्तरागर्भकृन्तने ॥ १६८॥
 }}
@@ Line 40,593: / Line 45,085: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासुदेवः पुनः प्राह यदि हन्तव्य एव ते ।
+| verse_lines  = वासुदेवः पुनः प्राह यदि हन्तव्य एव ते ।;गर्भस्तथाऽपि नैवास्त्रं पातयास्मिन् कथञ्चन ॥ १६९॥
 | verse_line2  = गर्भस्तथाऽपि नैवास्त्रं पातयास्मिन् कथञ्चन ॥ १६९॥
 }}
@@ Line 40,602: / Line 45,095: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभिमन्योर्मृतस्यैव देहे पातय मानद ।
+| verse_lines  = अभिमन्योर्मृतस्यैव देहे पातय मानद ।;एवं त्वदस्त्रनिहतं गर्भमुज्जीवयाम्यहम् ॥ १७०॥
 | verse_line2  = एवं त्वदस्त्रनिहतं गर्भमुज्जीवयाम्यहम् ॥ १७०॥
 }}
@@ Line 40,611: / Line 45,105: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पातये गर्भ एवाहमित्यूचे गौतमीसुतः ।
+| verse_lines  = पातये गर्भ एवाहमित्यूचे गौतमीसुतः ।;अथाऽह वासुदेवस्तमीषत्क्रुद्ध इव प्रभुः ॥ १७१॥
 | verse_line2  = अथाऽह वासुदेवस्तमीषत्क्रुद्ध इव प्रभुः ॥ १७१॥
 }}
@@ Line 40,620: / Line 45,115: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्मते पश्य मे वीर्यं यत् ते शक्यं कुरुष्व तत् ।
+| verse_lines  = दुर्मते पश्य मे वीर्यं यत् ते शक्यं कुरुष्व तत् ।;उज्जीवयाम्यहं गर्भं यततः शक्तितोऽपि ते ॥ १७२॥
 | verse_line2  = उज्जीवयाम्यहं गर्भं यततः शक्तितोऽपि ते ॥ १७२॥
 }}
@@ Line 40,629: / Line 45,125: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्ततिर्वर्षसाहस्रं पाण्डवानां भवेद् भुवि ।
+| verse_lines  = सन्ततिर्वर्षसाहस्रं पाण्डवानां भवेद् भुवि ।;मत्पालितां न कश्चित् तां तावद्धन्तुं क्षमः क्‍वचित् ॥ १७३॥
 | verse_line2  = मत्पालितां न कश्चित् तां तावद्धन्तुं क्षमः क्‍वचित् ॥ १७३॥
 }}
@@ Line 40,638: / Line 45,135: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानामि ते मतिं दुष्टां जिघांसोः पार्थसन्ततिम् ।
+| verse_lines  = जानामि ते मतिं दुष्टां जिघांसोः पार्थसन्ततिम् ।;चिकीर्षोर्धार्तराष्ट्रस्य तन्तुं भूयः सुदुष्करम् ॥ १७४॥
 | verse_line2  = चिकीर्षोर्धार्तराष्ट्रस्य तन्तुं भूयः सुदुष्करम् ॥ १७४॥
 }}
@@ Line 40,647: / Line 45,145: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मदाज्ञया सा विफला भवित्री वाञ्छा मुमुक्षा विमुखस्य(मुमुक्षोर्विमुखस्य) विष्णोः ।
+| verse_lines  = मदाज्ञया सा विफला भवित्री वाञ्छा मुमुक्षा विमुखस्य(मुमुक्षोर्विमुखस्य) विष्णोः ।;यथैव तेनैव नराधिरूढो गम्यस्तव स्यान्नच भूमिभागः ॥ १७५॥
 | verse_line2  = यथैव तेनैव नराधिरूढो गम्यस्तव स्यान्नच भूमिभागः ॥ १७५॥
 }}
@@ Line 40,656: / Line 45,155: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्गन्धयुक्तो व्रणसञ्चिताङ्गः सदा चरः स्या विपिनेषु मन्दः ।
+| verse_lines  = दुर्गन्धयुक्तो व्रणसञ्चिताङ्गः सदा चरः स्या विपिनेषु मन्दः ।;यावद् भुवि स्यादिह पार्थतन्तुर्व्यासोऽपि तं प्राह तथेति देवः ॥ १७६॥
 | verse_line2  = यावद् भुवि स्यादिह पार्थतन्तुर्व्यासोऽपि तं प्राह तथेति देवः ॥ १७६॥
 }}
@@ Line 40,665: / Line 45,165: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रूपद्वयेनापि हरेस्तथोक्तो जगाद कालीतनयं स कृष्णम् ।
+| verse_lines  = रूपद्वयेनापि हरेस्तथोक्तो जगाद कालीतनयं स कृष्णम् ।;त्वया सह स्यान्मम सङ्गमो विभो यथेष्टतः स्यान्नच मेऽत्र विघ्नः ॥ १७७॥
 | verse_line2  = त्वया सह स्यान्मम सङ्गमो विभो यथेष्टतः स्यान्नच मेऽत्र विघ्नः ॥ १७७॥
 }}
@@ Line 40,674: / Line 45,175: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त ओमिति प्राह भगवान् बादरायणः ।
+| verse_lines  = इत्युक्त ओमिति प्राह भगवान् बादरायणः ।;तं प्रणम्य ययौ सोऽपि स्वप्नदृष्टमनुस्मरन् ॥ १७८॥
 | verse_line2  = तं प्रणम्य ययौ सोऽपि स्वप्नदृष्टमनुस्मरन् ॥ १७८॥
 }}
@@ Line 40,683: / Line 45,185: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वप्ने हि द्रौपदेयानां वधो दृष्टोऽत्मना निशि ।
+| verse_lines  = स्वप्ने हि द्रौपदेयानां वधो दृष्टोऽत्मना निशि ।;अर्जुनेन प्रतिज्ञानं द्रौपद्यै स्ववधं प्रति ॥ १७९॥
 | verse_line2  = अर्जुनेन प्रतिज्ञानं द्रौपद्यै स्ववधं प्रति ॥ १७९॥
 }}
@@ Line 40,692: / Line 45,195: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निबध्याऽनयनं चैव तेनैव शिबिरं प्रति ।
+| verse_lines  = निबध्याऽनयनं चैव तेनैव शिबिरं प्रति ।;मुञ्चेति द्रौपदीवाक्यं नेति भीमवचस्तथा ।;कृष्णवाक्यान्मणिं हृत्वा देशान्निर्यापणं (निर्यातनं) तथा ॥ १८०॥
 | verse_line2  = मुञ्चेति द्रौपदीवाक्यं नेति भीमवचस्तथा ।
 }}
@@ Line 40,701: / Line 45,205: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादि स्वप्नदृष्टं यत् प्रायः सत्यमभूदिति ।
+| verse_lines  = इत्यादि स्वप्नदृष्टं यत् प्रायः सत्यमभूदिति ।;चिन्तयन् प्रययौ देवं (दावं) द्रौणिः शस्त्रभृतां वरः ॥ १८१॥
 | verse_line2  = चिन्तयन् प्रययौ देवं (दावं) द्रौणिः शस्त्रभृतां वरः ॥ १८१॥
 }}
@@ Line 40,710: / Line 45,215: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कृष्णोक्तमपि प्राप्य बादरायणशिष्यताम् ।
+| verse_lines  = स कृष्णोक्तमपि प्राप्य बादरायणशिष्यताम् ।;प्राप्योत्तरद्वापरे च वेदान् संविभजिष्यति ॥ १८२॥
 | verse_line2  = प्राप्योत्तरद्वापरे च वेदान् संविभजिष्यति ॥ १८२॥
 }}
@@ Line 40,719: / Line 45,225: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः सप्तर्षिर्भूत्वा पाराशर्यप्रसादतः ।
+| verse_lines  = ततः सप्तर्षिर्भूत्वा पाराशर्यप्रसादतः ।;एकीभावं स्वरूपेण यास्यत्यच्युतनिष्ठया ॥ १८३॥
 | verse_line2  = एकीभावं स्वरूपेण यास्यत्यच्युतनिष्ठया ॥ १८३॥
 }}
@@ Line 40,728: / Line 45,235: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृपोऽथ पाण्डवान् प्राप्य गौरवात् पूजितश्च तैः ।
+| verse_lines  = कृपोऽथ पाण्डवान् प्राप्य गौरवात् पूजितश्च तैः ।;अभूदाचार्य एवासौ राज्ञां तत्तन्तुभाविनाम् ॥ १८४॥
 | verse_line2  = अभूदाचार्य एवासौ राज्ञां तत्तन्तुभाविनाम् ॥ १८४॥
 }}
@@ Line 40,737: / Line 45,245: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = बादरायणशिष्यत्वं पुनः प्राप्य भजन्नमुम् ।
+| verse_lines  = बादरायणशिष्यत्वं पुनः प्राप्य भजन्नमुम् ।;साकं स्वभागिनेयेन भाव्येको मुनिसप्तके ।;कृतवर्मा द्वारवतीं ययौ कृष्णानुमोदितः ॥ १८५॥
 | verse_line2  = साकं स्वभागिनेयेन भाव्येको मुनिसप्तके ।
 }}
@@ Line 40,746: / Line 45,255: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णायै तं मणिं(तन्मणिं) दत्वा भीमस्तां पर्यसान्त्वयत् ।
+| verse_lines  = कृष्णायै तं मणिं(तन्मणिं) दत्वा भीमस्तां पर्यसान्त्वयत् ।;विकोपा भीमवाक्येन राज्ञे सा च मणिं ददौ ॥ १८६॥
 | verse_line2  = विकोपा भीमवाक्येन राज्ञे सा च मणिं ददौ ॥ १८६॥
 }}
@@ Line 40,755: / Line 45,265: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राजार्हे हि मणौ दत्ते मह्यं भीमेन लौकिकाः ।
+| verse_lines  = राजार्हे हि मणौ दत्ते मह्यं भीमेन लौकिकाः ।;स्त्रीपक्षपातं राजा च शङ्केयुर्मारुतेरिति ॥ १८७॥
 | verse_line2  = स्त्रीपक्षपातं राजा च शङ्केयुर्मारुतेरिति ॥ १८७॥
 }}
@@ Line 40,764: / Line 45,275: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मणिं राज्ञे ददौ कृष्णा भर्तृप्रियहिते रता ।
+| verse_lines  = मणिं राज्ञे ददौ कृष्णा भर्तृप्रियहिते रता ।;सोऽप्याबध्य मणिं मूर्ध्नि रेजे राजा गवामिव ॥ १८८॥
 | verse_line2  = सोऽप्याबध्य मणिं मूर्ध्नि रेजे राजा गवामिव ॥ १८८॥
 }}
@@ Line 40,773: / Line 45,285: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वेदेश्वरेणापि यदूत्तमेन कृष्णेन युक्तास्तत आशु पार्थाः ।
+| verse_lines  = वेदेश्वरेणापि यदूत्तमेन कृष्णेन युक्तास्तत आशु पार्थाः ।;ययुः सभार्या निजराजधानीं हत्वैव सन्तोऽन्तररीन् स्वराज्यम् ॥ १८९॥
 | verse_line2  = ययुः सभार्या निजराजधानीं हत्वैव सन्तोऽन्तररीन् स्वराज्यम् ॥ १८९॥
 }}
@@ Line 40,782: / Line 45,295: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरस्यानु विचित्रवीर्यसुतस्य पादावभिवन्दमानम् ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरस्यानु विचित्रवीर्यसुतस्य पादावभिवन्दमानम् ।;आकृष्य भीमं परमेश्वरोऽयो मयाकृतिं धात् पुरतो नृपस्य ॥ १९०॥
 | verse_line2  = आकृष्य भीमं परमेश्वरोऽयो मयाकृतिं धात् पुरतो नृपस्य ॥ १९०॥
 }}
@@ Line 40,791: / Line 45,305: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमाकृतिं तां स सुयोधनेन कारापितामभ्यसने गदायाः ।
+| verse_lines  = भीमाकृतिं तां स सुयोधनेन कारापितामभ्यसने गदायाः ।;आश्लिष्य चूर्णीकृतवानसृग् वमन् हा तात भीमेति वदन् पपात ॥ १९१॥
 | verse_line2  = आश्लिष्य चूर्णीकृतवानसृग् वमन् हा तात भीमेति वदन् पपात ॥ १९१॥
 }}
@@ Line 40,800: / Line 45,315: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाह कृष्णो न हतोऽद्य भीमो नच त्वयाऽन्यैरपि शक्यतेऽसौ ।
+| verse_lines  = तमाह कृष्णो न हतोऽद्य भीमो नच त्वयाऽन्यैरपि शक्यतेऽसौ ।;हन्तुं स्वबुद्धिः प्रथिता त्वयाऽद्य पापा हि ते बुद्धिरद्यापि राजन् ॥ १९२॥
 | verse_line2  = हन्तुं स्वबुद्धिः प्रथिता त्वयाऽद्य पापा हि ते बुद्धिरद्यापि राजन् ॥ १९२॥
 }}
@@ Line 40,809: / Line 45,325: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वबुद्धिदोषादतिपापशीलपुत्राख्यपापानि विवर्द्धयित्वा ।
+| verse_lines  = स्वबुद्धिदोषादतिपापशीलपुत्राख्यपापानि विवर्द्धयित्वा ।;नीतो वशं तैः फलमद्य भुञ्जन् न क्रोधितुं चार्हसि भीमसेने ॥ १९३॥
 | verse_line2  = नीतो वशं तैः फलमद्य भुञ्जन् न क्रोधितुं चार्हसि भीमसेने ॥ १९३॥
 }}
@@ Line 40,818: / Line 45,335: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्ते शान्तबुद्ध्यैव राज्ञाऽऽहूतो वृकोदरः ।
+| verse_lines  = इत्युक्ते शान्तबुद्ध्यैव राज्ञाऽऽहूतो वृकोदरः ।;अभ्यवन्दत तत्पादावनुजाद्याश्च तस्य ये ॥ १९४॥
 | verse_line2  = अभ्यवन्दत तत्पादावनुजाद्याश्च तस्य ये ॥ १९४॥
 }}
@@ Line 40,827: / Line 45,345: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वज्राच्च दृढदेहत्वादविकारे वृकोदरे ।
+| verse_lines  = वज्राच्च दृढदेहत्वादविकारे वृकोदरे ।;न दोषो विवृतोऽस्य स्यादिति कृष्णेन वञ्चितः(चिन्तितम्) ।;सर्वानाश्लिष्य च प्रेम्णा युयोज नृप आशिषः ॥ १९५॥
 | verse_line2  = न दोषो विवृतोऽस्य स्यादिति कृष्णेन वञ्चितः(चिन्तितम्) ।
 }}
@@ Line 40,836: / Line 45,355: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कुलनाशकरः पापः शापयोग्यस्तव ह्यहम् ।
+| verse_lines  = कुलनाशकरः पापः शापयोग्यस्तव ह्यहम् ।;इत्युक्त्वैव प्रणमतो गान्धारी सुपदाङ्गुलीः ॥ १९६॥
 | verse_line2  = इत्युक्त्वैव प्रणमतो गान्धारी सुपदाङ्गुलीः ॥ १९६॥
 }}
@@ Line 40,845: / Line 45,365: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ददर्श धर्मराजस्य पटान्तेन(पट्टान्तेन) प्रकोपिता ।
+| verse_lines  = ददर्श धर्मराजस्य पटान्तेन(पट्टान्तेन) प्रकोपिता ।;तस्याः क्रोधाग्निनिर्दग्धनखः स कुनखोऽभवत् ॥ १९७॥
 | verse_line2  = तस्याः क्रोधाग्निनिर्दग्धनखः स कुनखोऽभवत् ॥ १९७॥
 }}
@@ Line 40,854: / Line 45,375: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वन्दमानं पुनर्भीममाह सा क्रोधविह्वला ।
+| verse_lines  = वन्दमानं पुनर्भीममाह सा क्रोधविह्वला ।;अधर्मतः कथं भीम सुतं मे त्वं निजघ्निवान् ॥ १९८॥
 | verse_line2  = अधर्मतः कथं भीम सुतं मे त्वं निजघ्निवान् ॥ १९८॥
 }}
@@ Line 40,863: / Line 45,385: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तेऽस्याः (इत्युक्तोऽस्याः) शमयितुं क्रोधमग्रे वृकोदरः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तेऽस्याः (इत्युक्तोऽस्याः) शमयितुं क्रोधमग्रे वृकोदरः ।;प्राह न प्राणसन्देहे पापं स्यात् पापिनो वधे ॥ १९९॥
 | verse_line2  = प्राह न प्राणसन्देहे पापं स्यात् पापिनो वधे ॥ १९९॥
 }}
@@ Line 40,872: / Line 45,395: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त्वा तां पुनः प्राह प्रतिज्ञाहानिमन्तरा ।
+| verse_lines  = इत्युक्त्वा तां पुनः प्राह प्रतिज्ञाहानिमन्तरा ।;न मेऽस्ति प्राणसन्देह इति जानन् वृकोदरः ॥ २००॥
 | verse_line2  = न मेऽस्ति प्राणसन्देह इति जानन् वृकोदरः ॥ २००॥
 }}
@@ Line 40,881: / Line 45,405: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथाप्रतिज्ञं भ्रातृव्यान् रणे मम निजघ्नुषः ।
+| verse_lines  = यथाप्रतिज्ञं भ्रातृव्यान् रणे मम निजघ्नुषः ।;क्‍वाधर्मः क्षत्रजातेस्तु तद्धानौ जीवनं नहि ॥ २०१॥
 | verse_line2  = क्‍वाधर्मः क्षत्रजातेस्तु तद्धानौ जीवनं नहि ॥ २०१॥
 }}
@@ Line 40,890: / Line 45,415: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘पापा न शुद्धधर्मेण हन्तव्या’ इति च श्रुतिः ।
+| verse_lines  = ‘पापा न शुद्धधर्मेण हन्तव्या’ इति च श्रुतिः ।;‘अन्यवत् पापहननं पापयेत्याह’ इति श्रुतिः ।;अतोऽसुरान् नैकृतिकान् निकृत्या घ्नन्ति देवताः ॥ २०२॥
 | verse_line2  = ‘अन्यवत् पापहननं पापयेत्याह’ इति श्रुतिः ।
 }}
@@ Line 40,899: / Line 45,425: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निकृत्या निकृतिं हन्यान्निकृत्या नैव धार्मिकान्(धार्मिकम्) ।
+| verse_lines  = निकृत्या निकृतिं हन्यान्निकृत्या नैव धार्मिकान्(धार्मिकम्) ।;इति श्रुतिर्हि परमा पठ्यते पैङ्गिभिः सदा ॥ २०३॥
 | verse_line2  = इति श्रुतिर्हि परमा पठ्यते पैङ्गिभिः सदा ॥ २०३॥
 }}
@@ Line 40,908: / Line 45,435: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्ता तं पुनः प्राह कथं ते नरशोणितम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्ता तं पुनः प्राह कथं ते नरशोणितम् ।;पीतं नरेणैव सता न पीतमिति सोऽब्रवीत् ॥ २०४॥
 | verse_line2  = पीतं नरेणैव सता न पीतमिति सोऽब्रवीत् ॥ २०४॥
 }}
@@ Line 40,917: / Line 45,445: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दन्तान्तरं न मे प्राप शोणितं तत् सुतस्य ते ।
+| verse_lines  = दन्तान्तरं न मे प्राप शोणितं तत् सुतस्य ते ।;प्रतिज्ञापालनायापि प्रतिकर्तुं च तत् कृतम् ॥ २०५॥
 | verse_line2  = प्रतिज्ञापालनायापि प्रतिकर्तुं च तत् कृतम् ॥ २०५॥
 }}
@@ Line 40,926: / Line 45,455: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीषणाय च शत्रूणां पीतवच्च प्रदर्शितम् ।
+| verse_lines  = भीषणाय च शत्रूणां पीतवच्च प्रदर्शितम् ।;(वेददृष्टः स्वधर्मोऽयं) वेददृष्टश्च धर्मोऽयमितिपापजनं प्रति ॥ २०६॥
 | verse_line2  = (वेददृष्टः स्वधर्मोऽयं) वेददृष्टश्च धर्मोऽयमितिपापजनं प्रति ॥ २०६॥
 }}
@@ Line 40,935: / Line 45,465: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तोवाच नैवान्धद्वयस्यास्य वृकोदर ।
+| verse_lines  = इत्युक्तोवाच नैवान्धद्वयस्यास्य वृकोदर ।;घ्नता पुत्रशतं यष्टिमात्रं चोर्वरितं त्वया ॥ २०७॥
 | verse_line2  = घ्नता पुत्रशतं यष्टिमात्रं चोर्वरितं त्वया ॥ २०७॥
 }}
@@ Line 40,944: / Line 45,475: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तामाह भीमः पापिष्ठा वधयोग्यापराधिनः ।
+| verse_lines  = तामाह भीमः पापिष्ठा वधयोग्यापराधिनः ।;सर्वे हता इति पुनः साऽऽह येनाकृतस्तव ।;अपराधः स एकोऽपि किं नास्तीत्यवदत् स ताम् ॥ २०८॥
 | verse_line2  = सर्वे हता इति पुनः साऽऽह येनाकृतस्तव ।
 }}
@@ Line 40,953: / Line 45,485: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वैः समेतैः कृष्णस्य बन्धनाय विनिश्चितम्(विनिश्चतः) ।
+| verse_lines  = सर्वैः समेतैः कृष्णस्य बन्धनाय विनिश्चितम्(विनिश्चतः) ।;अन्यानि च सुपापानि कृतान्यत्र पुराऽपिच ॥ २०९॥
 | verse_line2  = अन्यानि च सुपापानि कृतान्यत्र पुराऽपिच ॥ २०९॥
 }}
@@ Line 40,962: / Line 45,495: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासुदेवं सभासंस्थं ब्रुवाणं धर्मसंहितम्(धर्मसंहिताम्) ।
+| verse_lines  = वासुदेवं सभासंस्थं ब्रुवाणं धर्मसंहितम्(धर्मसंहिताम्) ।;पुनःपुनरवज्ञाय यान्तं दुर्योधनं बहिः ।;सर्वेऽन्वगच्छन्नित्यादीन्यभिप्रेत्य वृकोदरः ॥ २१०॥
 | verse_line2  = पुनःपुनरवज्ञाय यान्तं दुर्योधनं बहिः ।
 }}
@@ Line 40,971: / Line 45,505: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैकोऽप्यनपराधी मे स्वयं ताननुशिक्षितुम् ।
+| verse_lines  = नैकोऽप्यनपराधी मे स्वयं ताननुशिक्षितुम् ।;असमर्था मयि क्रोधं किं करोषि निरर्थकम् ॥ २११॥
 | verse_line2  = असमर्था मयि क्रोधं किं करोषि निरर्थकम् ॥ २११॥
 }}
@@ Line 40,980: / Line 45,515: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्ता साऽभवत् तूष्णीं क्रमात् सर्वैश्च पाण्डवैः ।
+| verse_lines  = इत्युक्ता साऽभवत् तूष्णीं क्रमात् सर्वैश्च पाण्डवैः ।;वन्दिता व्यासवाक्याच्च किञ्चिच्छान्ताऽथ साऽभवत् ॥ २१२॥
 | verse_line2  = वन्दिता व्यासवाक्याच्च किञ्चिच्छान्ताऽथ साऽभवत् ॥ २१२॥
 }}
@@ Line 40,989: / Line 45,525: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्या याश्च स्नुषाः सर्वास्ताभिः सह पुरस्कृताम् ।
+| verse_lines  = तस्या याश्च स्नुषाः सर्वास्ताभिः सह पुरस्कृताम् ।;कृत्वा तं धृतराष्ट्रं च विदुरादींश्च सर्वशः ॥ २१३॥
 | verse_line2  = कृत्वा तं धृतराष्ट्रं च विदुरादींश्च सर्वशः ॥ २१३॥
 }}
@@ Line 40,998: / Line 45,535: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाण्डवाः प्रधनस्थानं सभार्याः पृथया सह ।
+| verse_lines  = पाण्डवाः प्रधनस्थानं सभार्याः पृथया सह ।;कृष्णाभ्यां च ययुस्तत्र गान्धार्यास्तपसो बलम् ॥ २१४॥
 | verse_line2  = कृष्णाभ्यां च ययुस्तत्र गान्धार्यास्तपसो बलम् ॥ २१४॥
 }}
@@ Line 41,007: / Line 45,545: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जानन् पाण्डवरक्षार्थं चिकीर्षुस्तत्तपोव्ययम् ।
+| verse_lines  = जानन् पाण्डवरक्षार्थं चिकीर्षुस्तत्तपोव्ययम् ।;वेदेश्वरो ददौ दिव्यं चक्षुः सत्यवतीसुतः ॥ २१५॥
 | verse_line2  = वेदेश्वरो ददौ दिव्यं चक्षुः सत्यवतीसुतः ॥ २१५॥
 }}
@@ Line 41,016: / Line 45,555: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेन दृष्ट्वा प्रेतदेहान् सर्वांस्तत्र समाकुला(समाकुलान्) ।
+| verse_lines  = तेन दृष्ट्वा प्रेतदेहान् सर्वांस्तत्र समाकुला(समाकुलान्) ।;शशाप यादवेशानं त्वयाऽस्मत्कुलनाशनम् ।;यत् कृतं तत् तव कुलं गच्छत्वन्योन्यतः क्षयम्(अन्योन्यसङ्‍क्षयम्) ॥ २१६॥
 | verse_line2  = शशाप यादवेशानं त्वयाऽस्मत्कुलनाशनम् ।
 }}
@@ Line 41,025: / Line 45,565: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो भगवान् कृष्णः स्वचिकीर्षितमेव तत् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो भगवान् कृष्णः स्वचिकीर्षितमेव तत् ।;अस्त्वेवमित्याह विभुरीश्वरोऽप्यन्यथा कृतौ ॥ २१७॥
 | verse_line2  = अस्त्वेवमित्याह विभुरीश्वरोऽप्यन्यथा कृतौ ॥ २१७॥
 }}
@@ Line 41,034: / Line 45,575: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेन तस्यास्तपो नष्टं हीना साऽतो हि भर्तृतः ।
+| verse_lines  = तेन तस्यास्तपो नष्टं हीना साऽतो हि भर्तृतः ।;नाशयेद्धि स्वयं विष्णुः स्वयोग्यादधिकान् गुणान् ॥ २१८॥
 | verse_line2  = नाशयेद्धि स्वयं विष्णुः स्वयोग्यादधिकान् गुणान् ॥ २१८॥
 }}
@@ Line 41,043: / Line 45,585: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत आश्लिष्य भर्तॄणां देहान् प्ररुदतीः स्त्रियः ।
+| verse_lines  = तत आश्लिष्य भर्तॄणां देहान् प्ररुदतीः स्त्रियः ।;सर्वा दुर्योधनादीनां दर्शयामास केशवः ।;कृष्णायै सा च तं देवमस्तुवत् पूर्णषड्गुणम् ॥ २१९॥
 | verse_line2  = सर्वा दुर्योधनादीनां दर्शयामास केशवः ।
 }}
@@ Line 41,052: / Line 45,595: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो देहान् प्रसिद्धानां पार्थाः समदहन् सताम् ।
+| verse_lines  = ततो देहान् प्रसिद्धानां पार्थाः समदहन् सताम् ।;अन्येषां धृतराष्ट्रादीन् पुरस्कृत्यैव कांश्चन ।;सूतैः पञ्चभिरेव स्वैः सरस्वत्यां प्रचिक्षिपुः(विचिक्षिपुः) ॥ २२०॥
 | verse_line2  = अन्येषां धृतराष्ट्रादीन् पुरस्कृत्यैव कांश्चन ।
 }}
@@ Line 41,061: / Line 45,605: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्नेहान्नृपो यमौ च स्वान् नाऽजौ तस्मिन् न्ययोजयन् (ह्ययोजयन्) ।
+| verse_lines  = स्नेहान्नृपो यमौ च स्वान् नाऽजौ तस्मिन् न्ययोजयन् (ह्ययोजयन्) ।;शवाः प्रायो बहुत्वेन तत्रतत्रैव संस्थिताः ॥ २२१॥
 | verse_line2  = शवाः प्रायो बहुत्वेन तत्रतत्रैव संस्थिताः ॥ २२१॥
 }}
@@ Line 41,070: / Line 45,615: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो ददत्सु पानीयं गङ्गायां स्वजनस्य तु ।
+| verse_lines  = ततो ददत्सु पानीयं गङ्गायां स्वजनस्य तु ।;पृथा कर्णाय दत्तेति पार्थानाहाग्रजं च तम् ॥ २२२॥
 | verse_line2  = पृथा कर्णाय दत्तेति पार्थानाहाग्रजं च तम् ॥ २२२॥
 }}
@@ Line 41,079: / Line 45,625: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो हाहेति विलपन् राजा परमदुःखितः ।
+| verse_lines  = ततो हाहेति विलपन् राजा परमदुःखितः ।;शशाप सर्वनारीणां गुह्यं हृदि न तिष्ठतु ॥ २२३॥
 | verse_line2  = शशाप सर्वनारीणां गुह्यं हृदि न तिष्ठतु ॥ २२३॥
 }}
@@ Line 41,088: / Line 45,635: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हा मातस्तव धृत्यैव वयं सर्वे भृशं हताः ।
+| verse_lines  = हा मातस्तव धृत्यैव वयं सर्वे भृशं हताः ।;ज्येष्ठं पितृसमं हत्वा प्रतिपत्स्याम कां गतिम् ॥ २२४॥
 | verse_line2  = ज्येष्ठं पितृसमं हत्वा प्रतिपत्स्याम कां गतिम् ॥ २२४॥
 }}
@@ Line 41,097: / Line 45,645: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं वदन्तं कौन्तेयं वासुदेवः सनारदः ।
+| verse_lines  = एवं वदन्तं कौन्तेयं वासुदेवः सनारदः ।;शमयामास सद्वाक्यैर्गुणान् कर्णस्य चाब्रवीत् ॥ २२५॥
 | verse_line2  = शमयामास सद्वाक्यैर्गुणान् कर्णस्य चाब्रवीत् ॥ २२५॥
 }}
@@ Line 41,106: / Line 45,655: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्ते प्रेतकार्याणि चक्रुः सर्वेऽपि सर्वशः ।
+| verse_lines  = ततस्ते प्रेतकार्याणि चक्रुः सर्वेऽपि सर्वशः ।;सर्वेषामधिराज्ये च स्थितोऽभूत् पाण्डवाग्रजः ॥ २२६॥
 | verse_line2  = सर्वेषामधिराज्ये च स्थितोऽभूत् पाण्डवाग्रजः ॥ २२६॥
 }}
@@ Line 41,121: / Line 45,671: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ओं ॥ यदैव कृष्णौ सकलाधिराज्ये युधिष्ठिरं यौवराज्ये च भीमम् ।
+| verse_lines  = ओं ॥ यदैव कृष्णौ सकलाधिराज्ये युधिष्ठिरं यौवराज्ये च भीमम् ।;विप्रैर्युतावभिषिच्याऽशिषश्च युक्ता दत्वा हर्षयामासतुस्तौ ॥ १॥
 | verse_line2  = विप्रैर्युतावभिषिच्याऽशिषश्च युक्ता दत्वा हर्षयामासतुस्तौ ॥ १॥
 }}
@@ Line 41,130: / Line 45,681: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव चार्वाक इति प्रसिद्धं रक्षस्त्रिदण्डी यतिरेव भूत्वा ।
+| verse_lines  = तदैव चार्वाक इति प्रसिद्धं रक्षस्त्रिदण्डी यतिरेव भूत्वा ।;युधिष्ठिरं गर्हयामास विप्रास्त्वां गर्हयन्तीति सुपापशीलः ॥ २॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरं गर्हयामास विप्रास्त्वां गर्हयन्तीति सुपापशीलः ॥ २॥
 }}
@@ Line 41,139: / Line 45,691: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वैव तद् दुःखितमाशु धर्मजं दृष्ट्वा विप्राः शेपुरमुं भृशार्ताः ।
+| verse_lines  = श्रुत्वैव तद् दुःखितमाशु धर्मजं दृष्ट्वा विप्राः शेपुरमुं भृशार्ताः ।;अगर्हितं नित्यमस्माभिरेनं यतोऽवोचो गर्हितमद्य पाप ।;भस्मीभवाऽश्वेव ततस्त्वितीरिते क्षणादभूत् पापतमः स भस्मसात् ॥ ३॥
 | verse_line2  = अगर्हितं नित्यमस्माभिरेनं यतोऽवोचो गर्हितमद्य पाप ।
 }}
@@ Line 41,148: / Line 45,701: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भस्मीकृतेऽस्मिन् यतिवेषधारिणि युधिष्ठिरं दुःखितं वृष्णिसिंहः ।
+| verse_lines  = भस्मीकृतेऽस्मिन् यतिवेषधारिणि युधिष्ठिरं दुःखितं वृष्णिसिंहः ।;प्रोवाच नायं यतिरुग्रकर्मा सुयोधनस्यैव सखा सुपापः ॥ ४॥
 | verse_line2  = प्रोवाच नायं यतिरुग्रकर्मा सुयोधनस्यैव सखा सुपापः ॥ ४॥
 }}
@@ Line 41,157: / Line 45,711: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रक्षोऽधमोऽयं निहतोऽद्य विप्रैस्तमा शुचः कृतकार्योऽसि राजन् ।
+| verse_lines  = रक्षोऽधमोऽयं निहतोऽद्य विप्रैस्तमा शुचः कृतकार्योऽसि राजन् ।;इतीरितः शान्तमनाः स विप्रान् सन्तर्पयामास धनैश्च भक्त्या ॥ ५॥
 | verse_line2  = इतीरितः शान्तमनाः स विप्रान् सन्तर्पयामास धनैश्च भक्त्या ॥ ५॥
 }}
@@ Line 41,166: / Line 45,721: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = असान्त्वयच्च बान्धवान् स्वपौरसंश्रयादिकान् ।
+| verse_lines  = असान्त्वयच्च बान्धवान् स्वपौरसंश्रयादिकान् ।;ददौ यथेष्टतो धनं ररक्ष चानु पुर्ववत्(पुत्रवत्,चानुपूर्ववत्)) ॥ ६॥
 | verse_line2  = ददौ यथेष्टतो धनं ररक्ष चानु पुर्ववत्(पुत्रवत्,चानुपूर्ववत्)) ॥ ६॥
 }}
@@ Line 41,175: / Line 45,731: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स भीष्मद्रोणकर्णानां वधाद् दुर्योधनस्य च ।
+| verse_lines  = स भीष्मद्रोणकर्णानां वधाद् दुर्योधनस्य च ।;पापाशङ्की तप्यमानो राज्यत्यागे मनो दधे ॥ ७॥
 | verse_line2  = पापाशङ्की तप्यमानो राज्यत्यागे मनो दधे ॥ ७॥
 }}
@@ Line 41,184: / Line 45,741: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽनुजैः कृष्णया विप्रैरप्युक्तो धर्मशासनम्(धर्मसाधनम्) ।
+| verse_lines  = सोऽनुजैः कृष्णया विप्रैरप्युक्तो धर्मशासनम्(धर्मसाधनम्) ।;भीमं सम्प्रार्थयित्वैव(सम्प्रार्थयित्वैनं) न वेत्सीत्याह फल्गुनम् ॥ ८॥
 | verse_line2  = भीमं सम्प्रार्थयित्वैव(सम्प्रार्थयित्वैनं) न वेत्सीत्याह फल्गुनम् ॥ ८॥
 }}
@@ Line 41,193: / Line 45,751: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मिन् क्रुद्धे नृपं प्राहुर्विप्रास्त्वत्तोऽपि तत्त्ववित् ।
+| verse_lines  = तस्मिन् क्रुद्धे नृपं प्राहुर्विप्रास्त्वत्तोऽपि तत्त्ववित् ।;शक्रोऽर्जुन इति श्रुत्वाऽप्येतद्धर्मे स संशयम्(ससंशयम्) ॥ ९॥
 | verse_line2  = शक्रोऽर्जुन इति श्रुत्वाऽप्येतद्धर्मे स संशयम्(ससंशयम्) ॥ ९॥
 }}
@@ Line 41,202: / Line 45,761: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मत्स्नेहादेव सर्वेऽपि धर्मोऽयमिति वादिनः ।
+| verse_lines  = मत्स्नेहादेव सर्वेऽपि धर्मोऽयमिति वादिनः ।;इत्येवं शङ्कमानं तमूचतुर्विप्रयादवौ ।;कृष्णौ धर्मोऽयमित्येव शास्त्रयुक्त्या पुनः पुनः ॥ १०॥
 | verse_line2  = इत्येवं शङ्कमानं तमूचतुर्विप्रयादवौ ।
 }}
@@ Line 41,211: / Line 45,771: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नातिनिश्चितबुद्धिं तं तदाऽपि पुरुषोत्तमौ ।
+| verse_lines  = नातिनिश्चितबुद्धिं तं तदाऽपि पुरुषोत्तमौ ।;हतपक्षगतत्वेन त्वच्छङ्‍काया अगोचरः ।;यतो भीष्मस्ततो याहि तमित्यूचतुरव्ययौ ॥ ११॥
 | verse_line2  = हतपक्षगतत्वेन त्वच्छङ्‍काया अगोचरः ।
 }}
@@ Line 41,220: / Line 45,781: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स ताभ्यां भ्रातृभिश्चैव मुनिभिश्च समन्वितः ।
+| verse_lines  = स ताभ्यां भ्रातृभिश्चैव मुनिभिश्च समन्वितः ।;भीष्मं ययौ लज्जितेऽस्मिंस्तं भीष्मायाऽह केशवः ॥ १२॥
 | verse_line2  = भीष्मं ययौ लज्जितेऽस्मिंस्तं भीष्मायाऽह केशवः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 41,229: / Line 45,791: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पृच्छेत्युक्तः स भीष्मेण पप्रच्छाखिलमञ्जसा ।
+| verse_lines  = पृच्छेत्युक्तः स भीष्मेण पप्रच्छाखिलमञ्जसा ।;तत्रोवाचाखिलान् धर्मान् कृष्णो भीष्मशरीरगः ॥ १३॥
 | verse_line2  = तत्रोवाचाखिलान् धर्मान् कृष्णो भीष्मशरीरगः ॥ १३॥
 }}
@@ Line 41,238: / Line 45,801: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मो ह्याह हरिं पार्था बोधनीयास्त्वयैव हि ।
+| verse_lines  = भीष्मो ह्याह हरिं पार्था बोधनीयास्त्वयैव हि ।;का शक्तिर्मम देवेशपार्थान्(देवेश पार्थान्) बोधयितुं प्रभो ॥ १४॥
 | verse_line2  = का शक्तिर्मम देवेशपार्थान्(देवेश पार्थान्) बोधयितुं प्रभो ॥ १४॥
 }}
@@ Line 41,247: / Line 45,811: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो भगवानाह त्वत्कीर्त्यै त्वयि संस्थितः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो भगवानाह त्वत्कीर्त्यै त्वयि संस्थितः ।;प्रवक्ष्याम्यखिलान् धर्मान् सूक्ष्मं तत्त्वमपीति ह ॥ १५॥
 | verse_line2  = प्रवक्ष्याम्यखिलान् धर्मान् सूक्ष्मं तत्त्वमपीति ह ॥ १५॥
 }}
@@ Line 41,256: / Line 45,821: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = राज्ञः प्रथमतो धर्मो भगवद्धर्मपालनम् ।
+| verse_lines  = राज्ञः प्रथमतो धर्मो भगवद्धर्मपालनम् ।;तदर्थं कण्टकोद्धारो धर्मा भागवता अपि ।;मनोवाक्कर्मभिर्विष्णोरच्छिद्रत्वेन(विष्णोरच्छिन्नत्वेन) चार्चनम् ॥ १६॥
 | verse_line2  = तदर्थं कण्टकोद्धारो धर्मा भागवता अपि ।
 }}
@@ Line 41,265: / Line 45,831: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूर्णाशेषगुणो विष्णुः स्वतन्त्रश्चैक एव तु ।
+| verse_lines  = पूर्णाशेषगुणो विष्णुः स्वतन्त्रश्चैक एव तु ।;तद्वशं सर्वमन्यच्च सर्वदेति विनिश्चयः ॥ १७॥
 | verse_line2  = तद्वशं सर्वमन्यच्च सर्वदेति विनिश्चयः ॥ १७॥
 }}
@@ Line 41,274: / Line 45,841: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवताक्रमविज्ञानमपूजाऽन्यस्य वै हरेः ।
+| verse_lines  = देवताक्रमविज्ञानमपूजाऽन्यस्य वै हरेः ।;पूजा भागवतत्वेन देवादीनां च सर्वशः ॥ १८॥
 | verse_line2  = पूजा भागवतत्वेन देवादीनां च सर्वशः ॥ १८॥
 }}
@@ Line 41,283: / Line 45,851: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वृथा कर्माकृतिः क्‍वापि निराशीस्त्वं सदैव च(सदैव तु) ।
+| verse_lines  = वृथा कर्माकृतिः क्‍वापि निराशीस्त्वं सदैव च(सदैव तु) ।;विष्णोर्भागवतानां च प्रतीपस्याकृतिः सदा ।;परस्परविरोधे तु विशिष्टस्यानुकूलता ॥ १९॥
 | verse_line2  = विष्णोर्भागवतानां च प्रतीपस्याकृतिः सदा ।
 }}
@@ Line 41,292: / Line 45,861: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रियं विष्णोस्तदीयानामपि सर्वं समाचरेत् ।
+| verse_lines  = प्रियं विष्णोस्तदीयानामपि सर्वं समाचरेत् ।;धर्ममप्यप्रियं तेषां नैव किञ्चित् समाचरेत् ॥ २०॥
 | verse_line2  = धर्ममप्यप्रियं तेषां नैव किञ्चित् समाचरेत् ॥ २०॥
 }}
@@ Line 41,301: / Line 45,871: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साम्ये विरोधे च बहूननुवर्तेत वैष्णवान् ।
+| verse_lines  = साम्ये विरोधे च बहूननुवर्तेत वैष्णवान् ।;एते साधारणा धर्मा ज्ञेया भागवता इति ॥ २१॥
 | verse_line2  = एते साधारणा धर्मा ज्ञेया भागवता इति ॥ २१॥
 }}
@@ Line 41,310: / Line 45,881: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्त्वविज्ञापनं धर्मो विप्रस्य तु विशेषतः ।
+| verse_lines  = तत्त्वविज्ञापनं धर्मो विप्रस्य तु विशेषतः ।;शारीरदण्डसन्त्यागः पुत्रभार्यादिकानृते ।;तत्रापि नाङ्गहानिः स्याद् वेदना वा चिरं न तु ॥ २२॥
 | verse_line2  = शारीरदण्डसन्त्यागः पुत्रभार्यादिकानृते ।
 }}
@@ Line 41,319: / Line 45,891: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न चार्थदण्डः कर्तव्यो विप्रवैश्यादिभिः क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = न चार्थदण्डः कर्तव्यो विप्रवैश्यादिभिः क्‍वचित् ।;शारीरदण्डविषये वैश्यादीनां च विप्रवत् ॥ २३॥
 | verse_line2  = शारीरदण्डविषये वैश्यादीनां च विप्रवत् ॥ २३॥
 }}
@@ Line 41,328: / Line 45,901: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथालब्धेन वर्तेत भिक्षया वा द्विजोत्तमः ।
+| verse_lines  = यथालब्धेन वर्तेत भिक्षया वा द्विजोत्तमः ।;शिष्ययाज्योपलब्धैर्वा क्षत्रधर्मेण वाऽऽपदि ॥ २४॥
 | verse_line2  = शिष्ययाज्योपलब्धैर्वा क्षत्रधर्मेण वाऽऽपदि ॥ २४॥
 }}
@@ Line 41,337: / Line 45,911: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = महापदि विशां धर्मैः क्षत्रियः सुरविप्रयोः ।
+| verse_lines  = महापदि विशां धर्मैः क्षत्रियः सुरविप्रयोः ।;अन्यत्र सर्ववित्तेन वर्तेतैतांश्च पालयन् ॥ २५॥
 | verse_line2  = अन्यत्र सर्ववित्तेन वर्तेतैतांश्च पालयन् ॥ २५॥
 }}
@@ Line 41,346: / Line 45,921: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विरोधिनः क्षत्रियाच्च प्रसह्यैव हरेद् धनम् ।
+| verse_lines  = विरोधिनः क्षत्रियाच्च प्रसह्यैव हरेद् धनम् ।;सामादिक्रमतो धर्मान् वर्तयेद् दण्डतोऽन्ततः ।;अपलायी सदा युद्धेऽसतां कार्यमृते भवेत् ॥ २६॥
 | verse_line2  = सामादिक्रमतो धर्मान् वर्तयेद् दण्डतोऽन्ततः ।
 }}
@@ Line 41,355: / Line 45,931: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृषिवाणिज्यगोरक्षाकुसीदं वैश्यजीवनम् ।
+| verse_lines  = कृषिवाणिज्यगोरक्षाकुसीदं वैश्यजीवनम् ।;परिचर्यैव शूद्रस्य वृत्तिरन्ये स्वपूर्ववत् ।;वर्तेयुर्ब्राह्मणाद्याश्च क्रमात् पूज्या हरिप्रियाः ॥ २७॥
 | verse_line2  = परिचर्यैव शूद्रस्य वृत्तिरन्ये स्वपूर्ववत् ।
 }}
@@ Line 41,364: / Line 45,941: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हरिभक्तावनुच्चस्तु वर्णोच्चो नातिपूज्यते ।
+| verse_lines  = हरिभक्तावनुच्चस्तु वर्णोच्चो नातिपूज्यते ।;विना प्रणामं पूज्यस्तु वर्णहीनो हरिप्रियः ।;आदरस्तत्र कर्तव्यो यत्र भक्तिर्हरेर्वरा ॥ २८॥
 | verse_line2  = विना प्रणामं पूज्यस्तु वर्णहीनो हरिप्रियः ।
 }}
@@ Line 41,373: / Line 45,951: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञापनं क्षत्रियाणां च धर्मो विप्राभ्यनुज्ञया ।
+| verse_lines  = ज्ञापनं क्षत्रियाणां च धर्मो विप्राभ्यनुज्ञया ।;तदभावे तु वैश्यानां शूद्रस्य परमापदि ॥ २९॥
 | verse_line2  = तदभावे तु वैश्यानां शूद्रस्य परमापदि ॥ २९॥
 }}
@@ Line 41,382: / Line 45,961: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वर्णेष्वज्ञेष्ववर्णस्तु न ज्ञानी स्यात् कथञ्चन ।
+| verse_lines  = वर्णेष्वज्ञेष्ववर्णस्तु न ज्ञानी स्यात् कथञ्चन ।;इति श्रुतेरवर्णस्य ज्ञापनप्राप्तिरेव न ॥ ३०॥
 | verse_line2  = इति श्रुतेरवर्णस्य ज्ञापनप्राप्तिरेव न ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 41,391: / Line 45,971: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञेयं सर्वं त्रिवर्णस्थः स्त्रीभिर्वेदान् विनाऽखिलम् ।
+| verse_lines  = ज्ञेयं सर्वं त्रिवर्णस्थः स्त्रीभिर्वेदान् विनाऽखिलम् ।;स्वीयपुन्नियतिः स्त्रीणां स्वदारनियतिर्नृणाम् ॥ ३१॥
 | verse_line2  = स्वीयपुन्नियतिः स्त्रीणां स्वदारनियतिर्नृणाम् ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 41,400: / Line 45,981: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मो गुणोत्तमानां तु स्मृत्यैवान्धं तमो व्रजेत् ।
+| verse_lines  = धर्मो गुणोत्तमानां तु स्मृत्यैवान्धं तमो व्रजेत् ।;गुणसर्वस्वहानिः स्यादुत्तरोत्तरतोऽत्र च;अधोऽधोऽधिकदोषः स्यात् स्त्रीणामन्यत्र मध्यतः ॥ ३२॥
 | verse_line2  = गुणसर्वस्वहानिः स्यादुत्तरोत्तरतोऽत्र च
 }}
@@ Line 41,409: / Line 45,991: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वेदा अप्युत्तमस्त्रीभिः कृष्णाद्याभिरिवाखिलाः
+| verse_lines  = वेदा अप्युत्तमस्त्रीभिः कृष्णाद्याभिरिवाखिलाः;देव्यो मुनिस्त्रियश्चैव नरादिकुलजा अपि ॥ ३३॥
 | verse_line2  = देव्यो मुनिस्त्रियश्चैव नरादिकुलजा अपि ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 41,418: / Line 46,001: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्तमा इति विज्ञेयास्तच्छूद्रैरप्यवैदिकम् ।
+| verse_lines  = उत्तमा इति विज्ञेयास्तच्छूद्रैरप्यवैदिकम् ।;ज्ञेयमन्यैर्हरेर्नाम निजकर्तव्यमेव च ॥ ३४॥
 | verse_line2  = ज्ञेयमन्यैर्हरेर्नाम निजकर्तव्यमेव च ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 41,427: / Line 46,011: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वथाऽन्धं तमो याति वरं सदृशमेव वा(सदृशमेव च) ।
+| verse_lines  = सर्वथाऽन्धं तमो याति वरं सदृशमेव वा(सदृशमेव च) ।;यो विष्णोर्मन्यते किञ्चिद् गुणैः कैश्चिदपि क्‍वचित् ॥ ३५॥
 | verse_line2  = यो विष्णोर्मन्यते किञ्चिद् गुणैः कैश्चिदपि क्‍वचित् ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 41,436: / Line 46,021: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मेशानादिकमपि भेदं यो वा न मन्यते ।
+| verse_lines  = ब्रह्मेशानादिकमपि भेदं यो वा न मन्यते ।;भेददृक् तद्गुणादौ च प्रादुर्भावगतेऽपि यः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = भेददृक् तद्गुणादौ च प्रादुर्भावगतेऽपि यः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 41,445: / Line 46,031: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राकृतं देहमथवा(देहमथ वा) दुःखाज्ञानश्रमादिकम् ।
+| verse_lines  = प्राकृतं देहमथवा(देहमथ वा) दुःखाज्ञानश्रमादिकम् ।;मन्यते तारतम्यं वा तद्भक्तेष्वन्यथैव यः ॥ ३७॥
 | verse_line2  = मन्यते तारतम्यं वा तद्भक्तेष्वन्यथैव यः ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 41,454: / Line 46,041: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मनोवाक्तनुभिर्यो वा तस्मिन्स्तद्भक्त एव वा ।
+| verse_lines  = मनोवाक्तनुभिर्यो वा तस्मिन्स्तद्भक्त एव वा ।;विरोधकृद् विष्ण्वधीनादन्यत् किञ्चिदपि स्मरन् ॥ ३८॥
 | verse_line2  = विरोधकृद् विष्ण्वधीनादन्यत् किञ्चिदपि स्मरन् ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 41,463: / Line 46,051: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्याधीनत्वविच्चास्य सर्वपूर्त्यविदेव च ।
+| verse_lines  = अन्याधीनत्वविच्चास्य सर्वपूर्त्यविदेव च ।;भक्तिहीनश्च ते सर्वे तमोऽन्धं यान्त्यसंशयम् ॥ ३९॥
 | verse_line2  = भक्तिहीनश्च ते सर्वे तमोऽन्धं यान्त्यसंशयम् ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 41,472: / Line 46,061: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्त्वे संशययुक्ता ये सर्वे ते निरयोपगाः ।
+| verse_lines  = तत्त्वे संशययुक्ता ये सर्वे ते निरयोपगाः ।;दोषेभ्यस्ते गुणाधिक्ये नैव यान्त्यधमां गतिम् ।;गुणदोषसाम्ये मानुष्यं सर्वदैव पुनःपुनः ॥ ४०॥
 | verse_line2  = दोषेभ्यस्ते गुणाधिक्ये नैव यान्त्यधमां गतिम् ।
 }}
@@ Line 41,481: / Line 46,071: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यावद् दोषक्षयश्चोर्ध्वा गतिः(दोषक्षयश्चोर्ध्वगतिः) क्रमश एव तु ।
+| verse_lines  = यावद् दोषक्षयश्चोर्ध्वा गतिः(दोषक्षयश्चोर्ध्वगतिः) क्रमश एव तु ।;सर्वदोषक्षये मुक्तिरात्मयोग्यानुसारतः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = सर्वदोषक्षये मुक्तिरात्मयोग्यानुसारतः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 41,490: / Line 46,081: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भक्तिज्ञानोन्नतावेव स्वर्गश्च शुभकर्मणः ।
+| verse_lines  = भक्तिज्ञानोन्नतावेव स्वर्गश्च शुभकर्मणः ।;विष्णुवैष्णववाक्येन हानिः पापस्य कर्मणः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = विष्णुवैष्णववाक्येन हानिः पापस्य कर्मणः ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 41,499: / Line 46,091: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादि धर्मसर्वस्वं भीष्मस्थेनैव विष्णुना ।
+| verse_lines  = इत्यादि धर्मसर्वस्वं भीष्मस्थेनैव विष्णुना ।;पार्थानां गदितं तच्च श्रुत्वा धर्मसुतोऽनुजान् ।;पप्रच्छ विदुरं चैव सारं धर्मादिषु त्रिषु ॥ ४३॥
 | verse_line2  = पार्थानां गदितं तच्च श्रुत्वा धर्मसुतोऽनुजान् ।
 }}
@@ Line 41,508: / Line 46,101: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आह क्षत्ता धर्ममेव सारमर्थं च मध्यमम् ।
+| verse_lines  = आह क्षत्ता धर्ममेव सारमर्थं च मध्यमम् ।;नीचं कामं निष्फलत्वादर्थमेवार्जुनोऽब्रवीत् ॥ ४४॥
 | verse_line2  = नीचं कामं निष्फलत्वादर्थमेवार्जुनोऽब्रवीत् ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 41,517: / Line 46,111: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सारं स द्विविधो ज्ञेयो दैवो मानुष एव च ।
+| verse_lines  = सारं स द्विविधो ज्ञेयो दैवो मानुष एव च ।;दैवो विद्या हिरण्यादिर्मानुषः परिकीर्तितः ॥ ४५॥
 | verse_line2  = दैवो विद्या हिरण्यादिर्मानुषः परिकीर्तितः ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 41,526: / Line 46,121: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मध्यमो धर्म एवात्र साध्यं साधनमेव च ।
+| verse_lines  = मध्यमो धर्म एवात्र साध्यं साधनमेव च ।;विद्याह्वयोऽर्थो धर्मस्य विद्ययैव च मुच्यते ॥ ४६॥
 | verse_line2  = विद्याह्वयोऽर्थो धर्मस्य विद्ययैव च मुच्यते ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 41,535: / Line 46,131: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मानुषोऽर्थोऽपि विद्यायाः कारणं सुप्रयोजितः ।
+| verse_lines  = मानुषोऽर्थोऽपि विद्यायाः कारणं सुप्रयोजितः ।;तुष्टोऽर्थेन गुरुर्यस्मात् कैवल्यं दातुमप्यलम् ॥ ४७॥
 | verse_line2  = तुष्टोऽर्थेन गुरुर्यस्मात् कैवल्यं दातुमप्यलम् ॥ ४७॥
 }}
@@ Line 41,544: / Line 46,141: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मार्थतां विनाऽप्यर्थैस्तुष्येयुर्गुरुदेवताः ।
+| verse_lines  = धर्मार्थतां विनाऽप्यर्थैस्तुष्येयुर्गुरुदेवताः ।;यद्यनुद्देशितो धर्मोऽप्यर्थमेवानुसंव्रजेत् ॥ ४८॥
 | verse_line2  = यद्यनुद्देशितो धर्मोऽप्यर्थमेवानुसंव्रजेत् ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 41,553: / Line 46,151: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गुरुताऽर्थगतैव स्यात् कामोऽधस्ताद्धि निष्फलः ।
+| verse_lines  = गुरुताऽर्थगतैव स्यात् कामोऽधस्ताद्धि निष्फलः ।;यमावत्र विदां श्रेष्ठावर्जुनोक्तमनूचतुः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = यमावत्र विदां श्रेष्ठावर्जुनोक्तमनूचतुः ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 41,562: / Line 46,161: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽह भीमः प्रवरः सुतत्त्वदृशां समस्तानभिभाष्य हर्षात् ।
+| verse_lines  = अथाऽह भीमः प्रवरः सुतत्त्वदृशां समस्तानभिभाष्य हर्षात् ।;स्मयन् न कामादतिरिक्तमस्ति किञ्चिच्छुभं क्कावरतां स यायात् ॥ ५०॥
 | verse_line2  = स्मयन् न कामादतिरिक्तमस्ति किञ्चिच्छुभं क्कावरतां स यायात् ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 41,571: / Line 46,171: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = काम्यं हि कामाभिधमाहुरार्याः काम्याः पुमर्थाः सह साधनैर्यत् ।
+| verse_lines  = काम्यं हि कामाभिधमाहुरार्याः काम्याः पुमर्थाः सह साधनैर्यत् ।;अकाम्यतां यात्यपुमर्थ एव पुमर्थितत्वाद्धि पुमर्थ उक्तः ॥ ५१॥
 | verse_line2  = अकाम्यतां यात्यपुमर्थ एव पुमर्थितत्वाद्धि पुमर्थ उक्तः ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 41,580: / Line 46,181: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विज्ञानभक्त्यादिकमप्यतीव सत्साधनं कामबहिष्कृतं चेत् ।
+| verse_lines  = विज्ञानभक्त्यादिकमप्यतीव सत्साधनं कामबहिष्कृतं चेत् ।;न साधनं स्यात् परमोऽपि मोक्षो न साध्यतां याति विना हि कामात् ॥ ५२॥
 | verse_line2  = न साधनं स्यात् परमोऽपि मोक्षो न साध्यतां याति विना हि कामात् ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 41,589: / Line 46,191: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = परात्परोऽप्यादिपुमान् हरिश्च स्वस्येतरेषामपि काम्य एव ।
+| verse_lines  = परात्परोऽप्यादिपुमान् हरिश्च स्वस्येतरेषामपि काम्य एव ।;अकामितोऽवाग्गतिमेव दद्यात् कामः पुमर्थोऽखिल एव तेन ॥ ५३॥
 | verse_line2  = अकामितोऽवाग्गतिमेव दद्यात् कामः पुमर्थोऽखिल एव तेन ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 41,598: / Line 46,201: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इच्छैव कामोऽस्तु तथाऽपि नैतामृते हि चित्त्वं घटकुड्यवत् स्यात् ।
+| verse_lines  = इच्छैव कामोऽस्तु तथाऽपि नैतामृते हि चित्त्वं घटकुड्यवत् स्यात् ।;सारस्ततः सैव चिदात्मकाऽपि सा चेतना गूढतनुः सदैव ॥ ५४॥
 | verse_line2  = सारस्ततः सैव चिदात्मकाऽपि सा चेतना गूढतनुः सदैव ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 41,607: / Line 46,211: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न प्रश्नयोग्यः पृथगेव कामस्तेनैष राजन् यदि तारतम्यम् ।
+| verse_lines  = न प्रश्नयोग्यः पृथगेव कामस्तेनैष राजन् यदि तारतम्यम् ।;इच्छस्ययं ते त्रिविधो हि वेद्यो धर्मार्थयुक्तः परमो मतोऽत्र ।;एकाविरोधी यदि मध्यमोऽसौ द्वयोर्विरोधी तु स एव नीचः ॥ ५५॥
 | verse_line2  = इच्छस्ययं ते त्रिविधो हि वेद्यो धर्मार्थयुक्तः परमो मतोऽत्र ।
 }}
@@ Line 41,616: / Line 46,221: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मात् स्वबुद्धिप्रमदाभिरेव(सुबुद्धिप्रमदाभिरेव) कामं रमेथा अनुरूपकामः ।
+| verse_lines  = तस्मात् स्वबुद्धिप्रमदाभिरेव(सुबुद्धिप्रमदाभिरेव) कामं रमेथा अनुरूपकामः ।;राजन् न कामादपरं शुभं हि परो हि कामो हरिरेव येन(तेन) ॥ ५६॥
 | verse_line2  = राजन् न कामादपरं शुभं हि परो हि कामो हरिरेव येन(तेन) ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 41,625: / Line 46,231: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राज्ञः सुहृच्चन्दनसारलिप्तो विचित्रमाल्याभरणैरुपेतः ।
+| verse_lines  = प्राज्ञः सुहृच्चन्दनसारलिप्तो विचित्रमाल्याभरणैरुपेतः ।;इदं वचो व्याससमासयुक्तं सम्प्रोच्य भीमो वरराम वीरः ॥ ५७॥
 | verse_line2  = इदं वचो व्याससमासयुक्तं सम्प्रोच्य भीमो वरराम वीरः ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 41,634: / Line 46,241: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रशस्य भीममन्यांश्च राजा मोक्षमथास्तुवत् ।
+| verse_lines  = प्रशस्य भीममन्यांश्च राजा मोक्षमथास्तुवत् ।;स्वयुक्तेरप्रतीपत्वान्निराचक्रे न मारुतिः ॥ ५८॥
 | verse_line2  = स्वयुक्तेरप्रतीपत्वान्निराचक्रे न मारुतिः ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 41,649: / Line 46,257: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ओं ॥ अथ कृष्णमनुस्मृत्य भीष्मे स्वां वसुतां गते ।
+| verse_lines  = ओं ॥ अथ कृष्णमनुस्मृत्य भीष्मे स्वां वसुतां गते ।;कृत्वा कार्याणि सर्वाणि गङ्गामाश्वास्य दुःखिताम् ॥ १॥
 | verse_line2  = कृत्वा कार्याणि सर्वाणि गङ्गामाश्वास्य दुःखिताम् ॥ १॥
 }}
@@ Line 41,658: / Line 46,267: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आश्वासितश्च कृष्णाभ्यां धर्मजो दुःखितः पुनः ।
+| verse_lines  = आश्वासितश्च कृष्णाभ्यां धर्मजो दुःखितः पुनः ।;पराशरसुतेनोक्तः कृष्णेनानन्तराधसा ॥ २॥
 | verse_line2  = पराशरसुतेनोक्तः कृष्णेनानन्तराधसा ॥ २॥
 }}
@@ Line 41,667: / Line 46,277: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अपापे पापशङ्कित्वादश्वमेधैर्यजाच्युतम् ।
+| verse_lines  = अपापे पापशङ्कित्वादश्वमेधैर्यजाच्युतम् ।;कुरु राज्यं च धर्मेण पालयापालकाः प्रजाः ॥ ३॥
 | verse_line2  = कुरु राज्यं च धर्मेण पालयापालकाः प्रजाः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 41,676: / Line 46,287: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तः स तथा चक्रे त्यक्त्वा भोगांश्च कृत्स्नशः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तः स तथा चक्रे त्यक्त्वा भोगांश्च कृत्स्नशः ।;गोव्रतादिव्रतैर्युक्तः पालयामास मेदिनीम् ॥ ४॥
 | verse_line2  = गोव्रतादिव्रतैर्युक्तः पालयामास मेदिनीम् ॥ ४॥
 }}
@@ Line 41,685: / Line 46,297: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ददौ देयानि मुख्यानि यथाकाममखण्डितम् ।
+| verse_lines  = ददौ देयानि मुख्यानि यथाकाममखण्डितम् ।;नैवार्थी विमुखः कश्चिदभूद् योग्यः कदाचन(कथञ्चन) ॥ ५॥
 | verse_line2  = नैवार्थी विमुखः कश्चिदभूद् योग्यः कदाचन(कथञ्चन) ॥ ५॥
 }}
@@ Line 41,694: / Line 46,307: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रष्टा च दाताऽखिलराजनम्यो यष्टा च धर्मात्मज एव तत्र ।
+| verse_lines  = प्रष्टा च दाताऽखिलराजनम्यो यष्टा च धर्मात्मज एव तत्र ।;बभूव पाण्डोर्गृहमावसंश्च राजाधिराजो वनितानिवृत्तः ॥ ६॥
 | verse_line2  = बभूव पाण्डोर्गृहमावसंश्च राजाधिराजो वनितानिवृत्तः ॥ ६॥
 }}
@@ Line 41,703: / Line 46,317: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमस्तु दौर्योधनमेव सद्म प्रपेदिवानूर्जितवीर्यलब्धम् ।
+| verse_lines  = भीमस्तु दौर्योधनमेव सद्म प्रपेदिवानूर्जितवीर्यलब्धम् ।;कृष्णासहायः सुरराजयोग्यान् अभुङ्‍क्त भोगान् युवराज एव ॥ ७॥
 | verse_line2  = कृष्णासहायः सुरराजयोग्यान् अभुङ्‍क्त भोगान् युवराज एव ॥ ७॥
 }}
@@ Line 41,712: / Line 46,327: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णा च पार्थांश्चतुरो विहाय सुव्यक्तसारस्वतशुद्धभावा ।
+| verse_lines  = कृष्णा च पार्थांश्चतुरो विहाय सुव्यक्तसारस्वतशुद्धभावा ।;रराज राजावरजेन नित्यमनन्ययोगेन शिखेव वह्नेः ॥ ८॥
 | verse_line2  = रराज राजावरजेन नित्यमनन्ययोगेन शिखेव वह्नेः ॥ ८॥
 }}
@@ Line 41,721: / Line 46,337: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रीत्यैव विज्ञानयुजाऽन्यपार्थैः संवादतः परिहृता गतभाविकाले ।
+| verse_lines  = प्रीत्यैव विज्ञानयुजाऽन्यपार्थैः संवादतः परिहृता गतभाविकाले ।;अपि स्वकीयं पतिमेव भीममवाप्य सा पर्यचरन्मुदैव ॥ ९॥
 | verse_line2  = अपि स्वकीयं पतिमेव भीममवाप्य सा पर्यचरन्मुदैव ॥ ९॥
 }}
@@ Line 41,730: / Line 46,347: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रराज राजावरजस्तया स द्विरूपया सोमककाशिजातया ।
+| verse_lines  = रराज राजावरजस्तया स द्विरूपया सोमककाशिजातया ।;श्रिया भुवा चैव यथाऽब्जनाभो निहत्य सर्वान् दितिजान् पयोब्धौ ॥ १०॥
 | verse_line2  = श्रिया भुवा चैव यथाऽब्जनाभो निहत्य सर्वान् दितिजान् पयोब्धौ ॥ १०॥
 }}
@@ Line 41,739: / Line 46,357: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वोत्तुङ्गो नामतः प्राणवायोरंशो निशायां गुरुपुत्रसूदितः ।
+| verse_lines  = सर्वोत्तुङ्गो नामतः प्राणवायोरंशो निशायां गुरुपुत्रसूदितः ।;माताऽस्य देवीति च रौहिणेयी भीमप्रियाऽऽसीद् या पुराऽस्यैव राका ॥ ११॥
 | verse_line2  = माताऽस्य देवीति च रौहिणेयी भीमप्रियाऽऽसीद् या पुराऽस्यैव राका ॥ ११॥
 }}
@@ Line 41,748: / Line 46,367: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्याश्चाऽसुर्वासुदेव्यो दिशो या आपश्च पूर्वं विंशतिरग्र्यरूपाः ।
+| verse_lines  = अन्याश्चाऽसुर्वासुदेव्यो दिशो या आपश्च पूर्वं विंशतिरग्र्यरूपाः ।;ताभिर्युतो(युक्तो) दैवतैरप्यलभ्यानभुङ्‍क्त भोगान् विबुधानुगार्चितः ॥ १२॥
 | verse_line2  = ताभिर्युतो(युक्तो) दैवतैरप्यलभ्यानभुङ्‍क्त भोगान् विबुधानुगार्चितः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 41,757: / Line 46,377: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ररक्ष धर्मानखिलान् हरेः स निधाय विप्राननुशास्य युक्तान् ।
+| verse_lines  = ररक्ष धर्मानखिलान् हरेः स निधाय विप्राननुशास्य युक्तान् ।;सद्वैष्णवान् विदुषः पञ्चपञ्च सवेतनान् ग्राममनु स्वकीयान् ॥ १३॥
 | verse_line2  = सद्वैष्णवान् विदुषः पञ्चपञ्च सवेतनान् ग्राममनु स्वकीयान् ॥ १३॥
 }}
@@ Line 41,766: / Line 46,387: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दधार दण्डं तदवर्तिषु स्वयं जग्राह चान्वेव मुदाऽथ तद्गतान् ।
+| verse_lines  = दधार दण्डं तदवर्तिषु स्वयं जग्राह चान्वेव मुदाऽथ तद्गतान् ।;तद्वृत्तमन्यैरपि विप्रवर्यैः संशोधयन् सर्वमसौ यथा व्यधात् ॥ १४॥
 | verse_line2  = तद्वृत्तमन्यैरपि विप्रवर्यैः संशोधयन् सर्वमसौ यथा व्यधात् ॥ १४॥
 }}
@@ Line 41,775: / Line 46,397: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नावैष्णवः कश्चिदभूत् कुतश्चिन्नैवान्यनिष्ठो नच धर्महन्ता ।
+| verse_lines  = नावैष्णवः कश्चिदभूत् कुतश्चिन्नैवान्यनिष्ठो नच धर्महन्ता ।;न विध्यवर्ती नच दुःखितोऽभून्नापूर्णवित्तश्च तदीयराष्ट्रे ॥ १५॥
 | verse_line2  = न विध्यवर्ती नच दुःखितोऽभून्नापूर्णवित्तश्च तदीयराष्ट्रे ॥ १५॥
 }}
@@ Line 41,784: / Line 46,407: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासिष्ठवृष्णिप्रवरौ प्रपश्यतां ताभ्यां च भीमेन मुनीश्वरैश्च ।
+| verse_lines  = वासिष्ठवृष्णिप्रवरौ प्रपश्यतां ताभ्यां च भीमेन मुनीश्वरैश्च ।;संशिक्षितानां प्रथमाद् युगाच्च गुणाधिकः कलिरासीत् प्रजानाम् ॥ १६॥
 | verse_line2  = संशिक्षितानां प्रथमाद् युगाच्च गुणाधिकः कलिरासीत् प्रजानाम् ॥ १६॥
 }}
@@ Line 41,793: / Line 46,417: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शुभं महत् स्वल्पफलं कृते हि विपर्ययेणाशुभमेषु दोषः ।
+| verse_lines  = शुभं महत् स्वल्पफलं कृते हि विपर्ययेणाशुभमेषु दोषः ।;तद्धीनमप्युच्चशुभं कृताद् युगाच्चक्रे कलिं मारुतिरच्युताश्रयात् ॥ १७॥
 | verse_line2  = तद्धीनमप्युच्चशुभं कृताद् युगाच्चक्रे कलिं मारुतिरच्युताश्रयात् ॥ १७॥
 }}
@@ Line 41,802: / Line 46,427: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धनञ्जयः प्रोद्यतदण्ड आसीत् सदाऽन्यचक्रेषु निजाग्रजेरितः ।
+| verse_lines  = धनञ्जयः प्रोद्यतदण्ड आसीत् सदाऽन्यचक्रेषु निजाग्रजेरितः ।;विभीषयित्वा नृपतीन् सरत्नान् पदोर्नृपस्याग्रभुवो न्यपातयत् ॥ १८॥
 | verse_line2  = विभीषयित्वा नृपतीन् सरत्नान् पदोर्नृपस्याग्रभुवो न्यपातयत् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 41,811: / Line 46,437: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सदैव कृष्णस्य मुखारविन्दाद् विनिस्सृतं तत्त्वविनिर्णयामृतम् ।
+| verse_lines  = सदैव कृष्णस्य मुखारविन्दाद् विनिस्सृतं तत्त्वविनिर्णयामृतम् ।;पिबन् सुताद्याधिमसौ क्रमेण त्यजंश्च रेमेऽविरतातिभोगः ॥ १९॥
 | verse_line2  = पिबन् सुताद्याधिमसौ क्रमेण त्यजंश्च रेमेऽविरतातिभोगः ॥ १९॥
 }}
@@ Line 41,820: / Line 46,447: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुःशासनस्याऽवसथं(अवसथे) सुभद्राचित्राङ्गदासहितोऽध्यावसंश्च ।
+| verse_lines  = दुःशासनस्याऽवसथं(अवसथे) सुभद्राचित्राङ्गदासहितोऽध्यावसंश्च ।;(स)सचन्द्रिकाकान्तिरनूनबिम्बो नभस्थितश्चन्द्र इवात्यरोचत ॥ २०॥
 | verse_line2  = (स)सचन्द्रिकाकान्तिरनूनबिम्बो नभस्थितश्चन्द्र इवात्यरोचत ॥ २०॥
 }}
@@ Line 41,829: / Line 46,457: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तभृत्याश्रितवेतनानां माद्रेय आसीत् प्रथमः प्रदाता ।
+| verse_lines  = समस्तभृत्याश्रितवेतनानां माद्रेय आसीत् प्रथमः प्रदाता ।;स दुर्मुखस्याऽवसथेऽवसच्च स मद्रराजात्मजयाऽग्र्यवर्ती ॥ २१॥
 | verse_line2  = स दुर्मुखस्याऽवसथेऽवसच्च स मद्रराजात्मजयाऽग्र्यवर्ती ॥ २१॥
 }}
@@ Line 41,838: / Line 46,467: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्धानभेदानुगतप्रवृत्तिस्तिष्ठंश्च दुर्मर्षणशुभ्रसद्मनि ।
+| verse_lines  = सन्धानभेदानुगतप्रवृत्तिस्तिष्ठंश्च दुर्मर्षणशुभ्रसद्मनि ।;नृपाङ्गरक्षः प्रगृहीतखड्गस्तस्यानुजो मागधकन्ययाऽऽसीत् ॥ २२॥
 | verse_line2  = नृपाङ्गरक्षः प्रगृहीतखड्गस्तस्यानुजो मागधकन्ययाऽऽसीत् ॥ २२॥
 }}
@@ Line 41,847: / Line 46,477: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सेनापतिः कृप आसीद् युयुत्सुः ससञ्जयो विदुरश्चाऽम्बिकेयम् ।
+| verse_lines  = सेनापतिः कृप आसीद् युयुत्सुः ससञ्जयो विदुरश्चाऽम्बिकेयम् ।;पार्थेरिताः पर्यचरन् स्वयं च सर्वे यथा दैवतमादरेण ॥ २३॥
 | verse_line2  = पार्थेरिताः पर्यचरन् स्वयं च सर्वे यथा दैवतमादरेण ॥ २३॥
 }}
@@ Line 41,856: / Line 46,487: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्विरूपकृष्णप्रहितेषु पाण्डुषु क्षितिं प्रशासत्सु न कश्चनाऽतुरः ।
+| verse_lines  = द्विरूपकृष्णप्रहितेषु पाण्डुषु क्षितिं प्रशासत्सु न कश्चनाऽतुरः ।;नचाक्रमान्मृत्युरभून्न नार्यो विभर्तृका नो विधुरा नराश्च ॥ २४॥
 | verse_line2  = नचाक्रमान्मृत्युरभून्न नार्यो विभर्तृका नो विधुरा नराश्च ॥ २४॥
 }}
@@ Line 41,865: / Line 46,497: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शब्दादयश्चाऽसुरतीव हृद्या निकामवर्षी च सुरेश्वरोऽभूत् ।
+| verse_lines  = शब्दादयश्चाऽसुरतीव हृद्या निकामवर्षी च सुरेश्वरोऽभूत् ।;प्रजा अनास्पृष्टसमस्ततापा अनन्यभक्त्याऽच्युतमर्चयन्ति ॥ २५॥
 | verse_line2  = प्रजा अनास्पृष्टसमस्ततापा अनन्यभक्त्याऽच्युतमर्चयन्ति ॥ २५॥
 }}
@@ Line 41,874: / Line 46,507: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पृथ्वी च गावः ससरस्वतीका निकामदोहा अभवन् सदैव ।
+| verse_lines  = पृथ्वी च गावः ससरस्वतीका निकामदोहा अभवन् सदैव ।;अब्दाब्धिनद्यो गिरिवृक्षजङ्गमाः सर्वेऽपि रत्नप्रभवा(रत्नप्रसवा) बभूवुः ॥ २६॥
 | verse_line2  = अब्दाब्धिनद्यो गिरिवृक्षजङ्गमाः सर्वेऽपि रत्नप्रभवा(रत्नप्रसवा) बभूवुः ॥ २६॥
 }}
@@ Line 41,883: / Line 46,517: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णाश्रयात् सर्वमिदं वशे ते विधाय सम्यक् परिपालयन्तः ।
+| verse_lines  = कृष्णाश्रयात् सर्वमिदं वशे ते विधाय सम्यक् परिपालयन्तः ।;दिवीव देवा मुमुदुः सदैव मुनीन्द्रगन्धर्वनृपादिभिर्वृताः ॥ २७॥
 | verse_line2  = दिवीव देवा मुमुदुः सदैव मुनीन्द्रगन्धर्वनृपादिभिर्वृताः ॥ २७॥
 }}
@@ Line 41,892: / Line 46,527: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समुज्ज्वला पाण्डवकीर्तिनारी पदं (विधाय)विधायासुरपक्षमूर्धसु(मूर्धनि) ।
+| verse_lines  = समुज्ज्वला पाण्डवकीर्तिनारी पदं (विधाय)विधायासुरपक्षमूर्धसु(मूर्धनि) ।;वराभये चैव सतां कराभ्यां कृष्णप्रसूता जगदण्डमावृणोत् ॥ २८॥
 | verse_line2  = वराभये चैव सतां कराभ्यां कृष्णप्रसूता जगदण्डमावृणोत् ॥ २८॥
 }}
@@ Line 41,901: / Line 46,537: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पातालपादां पृथिवीनितम्बामाकाशमध्यां करसन्तताशाम् ।
+| verse_lines  = पातालपादां पृथिवीनितम्बामाकाशमध्यां करसन्तताशाम् ।;ग्रहर्क्षताराभरनद्युवक्षसं विरिञ्चलोकस्थलसन्मुखाम्बुजाम् ॥ २९॥
 | verse_line2  = ग्रहर्क्षताराभरनद्युवक्षसं विरिञ्चलोकस्थलसन्मुखाम्बुजाम् ॥ २९॥
 }}
@@ Line 41,910: / Line 46,547: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विकुण्ठनाथाभयहस्तमादरान् मूर्ध्ना वहन्तीं(मूर्ध्नाऽऽवहन्तीं) वरभारताख्याम् ।
+| verse_lines  = विकुण्ठनाथाभयहस्तमादरान् मूर्ध्ना वहन्तीं(मूर्ध्नाऽऽवहन्तीं) वरभारताख्याम् ।;निशम्य तामीक्ष्य समस्तलोकाः पवित्रिता वेदिभवामिवान्याम् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = निशम्य तामीक्ष्य समस्तलोकाः पवित्रिता वेदिभवामिवान्याम् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 41,919: / Line 46,557: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रपालयत्स्वेव धरां सकृष्णेष्वद्धैव पार्थेषु कलिर्बलिश्च ।
+| verse_lines  = प्रपालयत्स्वेव धरां सकृष्णेष्वद्धैव पार्थेषु कलिर्बलिश्च ।;सुपापदैत्यौ क्‍वच राष्ट्रविप्लवं सञ्चक्रतुस्तच्छ्रुतमाशु पार्थैः ॥ ३१॥
 | verse_line2  = सुपापदैत्यौ क्‍वच राष्ट्रविप्लवं सञ्चक्रतुस्तच्छ्रुतमाशु पार्थैः ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 41,928: / Line 46,567: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नृपेण कृष्णेन च साधु चोदितो भीमस्तदा तौ सगणौ विजित्य ।
+| verse_lines  = नृपेण कृष्णेन च साधु चोदितो भीमस्तदा तौ सगणौ विजित्य ।;बलिं प्रविद्राव्य कलिं निबद्ध्य समानयत् कृष्णनृपेन्द्रयोः(कृष्णनरेन्द्रयोः) पुरः ॥ ३२॥
 | verse_line2  = बलिं प्रविद्राव्य कलिं निबद्ध्य समानयत् कृष्णनृपेन्द्रयोः(कृष्णनरेन्द्रयोः) पुरः ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 41,937: / Line 46,577: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पप्रच्छ तं कृष्णपुरो युधिष्ठिर उदारधीः ।
+| verse_lines  = पप्रच्छ तं कृष्णपुरो युधिष्ठिर उदारधीः ।;कले किमिति मे राष्ट्रं विप्लावयसि दुर्मते ॥ ३३॥
 | verse_line2  = कले किमिति मे राष्ट्रं विप्लावयसि दुर्मते ॥ ३३॥
 }}
@@ Line 41,946: / Line 46,587: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आह कालोऽयं दुर्योधननिपातनम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्त आह कालोऽयं दुर्योधननिपातनम् ।;आरभ्य मम तत्र त्वं बलादाक्रम्य तिष्ठसि ।;ततो मया कृतो राष्ट्रविप्लवस्ते नराधिप ॥ ३४॥
 | verse_line2  = आरभ्य मम तत्र त्वं बलादाक्रम्य तिष्ठसि ।
 }}
@@ Line 41,955: / Line 46,597: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाह राजा राज्ञां हि बलाद् राज्यं प्रवर्तते ।
+| verse_lines  = तमाह राजा राज्ञां हि बलाद् राज्यं प्रवर्तते ।;अपि कालभवं राष्ट्रं त्वदीयं मादृशैर्नृपैः ।;ह्रियते बलवद्भिर्हि राज्याशा ते कुतस्तदा ॥ ३५॥
 | verse_line2  = अपि कालभवं राष्ट्रं त्वदीयं मादृशैर्नृपैः ।
 }}
@@ Line 41,964: / Line 46,607: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कालो वा कारणं राज्ञो राजा वा कालकारणम् ।
+| verse_lines  = कालो वा कारणं राज्ञो राजा वा कालकारणम् ।;इति ते संशयो मा भूद् राजा कालस्य कारणम् ॥ ३६॥ (महा.१२.७०.६)
 | verse_line2  = इति ते संशयो मा भूद् राजा कालस्य कारणम् ॥ ३६॥ (महा.१२.७०.६)
 }}
@@ Line 41,973: / Line 46,617: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमुवाच कलिः काले मदीये त्वादृशः कुतः ।
+| verse_lines  = तमुवाच कलिः काले मदीये त्वादृशः कुतः ।;राजानं पूर्वमाविश्य विप्रांश्च स्यामहं नृप ॥ ३७॥
 | verse_line2  = राजानं पूर्वमाविश्य विप्रांश्च स्यामहं नृप ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 41,982: / Line 46,627: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासुदेवसहायेषु तेजो युष्मासु मे नहि ।
+| verse_lines  = वासुदेवसहायेषु तेजो युष्मासु मे नहि ।;क्‍व राजाऽसावृते युष्मान् यो मया नाभिभूयते ॥ ३८॥
 | verse_line2  = क्‍व राजाऽसावृते युष्मान् यो मया नाभिभूयते ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 41,991: / Line 46,637: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मदीयकाले भूपाल विप्रदेव(वेद)विरोधिनि ।
+| verse_lines  = मदीयकाले भूपाल विप्रदेव(वेद)विरोधिनि ।;मद्दृष्टिपाते(याते) क्‍व गुणाः क्‍व वेदाः क्‍व सुयुक्तयः(क्‍व च सूक्तयः) ॥ ३९॥
 | verse_line2  = मद्दृष्टिपाते(याते) क्‍व गुणाः क्‍व वेदाः क्‍व सुयुक्तयः(क्‍व च सूक्तयः) ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 42,000: / Line 46,647: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = जगाद नृपतिः सत्यं कले वक्ष्यनृतोऽपि सन् ।
+| verse_lines  = जगाद नृपतिः सत्यं कले वक्ष्यनृतोऽपि सन् ।;मोचये त्वार्तवचनाद् यदाऽस्मत्सन्ततेः परम् ।;विलुम्पस्यखिलान् धर्मान् करं तत्रापि नोऽर्पय ॥ ४०॥
 | verse_line2  = मोचये त्वार्तवचनाद् यदाऽस्मत्सन्ततेः परम् ।
 }}
@@ Line 42,009: / Line 46,657: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सीमाधिर्बहुवाक्यं च तुलामाने च मे करः ।
+| verse_lines  = सीमाधिर्बहुवाक्यं च तुलामाने च मे करः ।;नैवातिक्रममेतेषां कुरु सर्वात्मना क्‍वचित् ॥ ४१॥
 | verse_line2  = नैवातिक्रममेतेषां कुरु सर्वात्मना क्‍वचित् ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 42,018: / Line 46,667: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाह भगवान् कृष्णो यावत् पाण्डवसन्ततिः ।
+| verse_lines  = तमाह भगवान् कृष्णो यावत् पाण्डवसन्ततिः ।;तावन्न ते भवेच्छक्तिः प्रवृत्तस्यापि भूतले ॥ ४२॥
 | verse_line2  = तावन्न ते भवेच्छक्तिः प्रवृत्तस्यापि भूतले ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 42,027: / Line 46,677: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पाण्डवेभ्यः परं यावत् क्षेमकः क्रमवर्द्धिता ।
+| verse_lines  = पाण्डवेभ्यः परं यावत् क्षेमकः क्रमवर्द्धिता ।;क्षेमकात् परतः पूर्तिं शक्तिस्ते यास्यति ध्रुवम् ॥ ४३॥
 | verse_line2  = क्षेमकात् परतः पूर्तिं शक्तिस्ते यास्यति ध्रुवम् ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 42,036: / Line 46,687: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न द्रष्टव्यं भूतलं ते कुत एव स्पृशेर्भुवम् ।
+| verse_lines  = न द्रष्टव्यं भूतलं ते कुत एव स्पृशेर्भुवम् ।;यावत् पार्था अहं चात्र ततो भुवि पदं कुरु ॥ ४४॥
 | verse_line2  = यावत् पार्था अहं चात्र ततो भुवि पदं कुरु ॥ ४४॥
 }}
@@ Line 42,045: / Line 46,697: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो वासुदेवेन मोचितो धर्मजेन च ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो वासुदेवेन मोचितो धर्मजेन च ।;तान् प्रणम्य ययौ पारे समुद्रस्याऽश्रयद् गुहाम् ।;पार्थाश्च कृष्णसहिता रक्षन्तः क्ष्मां मुदं ययुः ॥ ४५॥
 | verse_line2  = तान् प्रणम्य ययौ पारे समुद्रस्याऽश्रयद् गुहाम् ।
 }}
@@ Line 42,054: / Line 46,707: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं पार्थान् प्रतिष्ठाप्य शक्रप्रस्थे तु सार्जुनः ।
+| verse_lines  = एवं पार्थान् प्रतिष्ठाप्य शक्रप्रस्थे तु सार्जुनः ।;क्रीडन् दिव्याः कथाः प्राह पुत्रशोकापनुत्तये ।;गीतोक्तं विस्मृतं चास्मै पुनर्विस्तरतोऽवदत् ॥ ४६॥
 | verse_line2  = क्रीडन् दिव्याः कथाः प्राह पुत्रशोकापनुत्तये ।
 }}
@@ Line 42,063: / Line 46,717: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वाणी प्राणो वासुदेव इत्येतैरखिलं ततम् ।
+| verse_lines  = वाणी प्राणो वासुदेव इत्येतैरखिलं ततम् ।;सर्वोत्तमत्वमेतेषां सर्वमेतद्वशे जगत् ।;उत्तरोत्तरमेतेऽपि गुणोच्चास्तद्वशेऽपरे ॥ ४७॥
 | verse_line2  = सर्वोत्तमत्वमेतेषां सर्वमेतद्वशे जगत् ।
 }}
@@ Line 42,072: / Line 46,727: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्थं हरेर्वशे सर्वं गुणपूर्णश्च(सर्वगुणपूर्णश्च) स प्रभुः ।
+| verse_lines  = इत्थं हरेर्वशे सर्वं गुणपूर्णश्च(सर्वगुणपूर्णश्च) स प्रभुः ।;एक एव नचान्योऽस्ति प्राणोच्चा तदधो रमा ॥ ४८॥
 | verse_line2  = एक एव नचान्योऽस्ति प्राणोच्चा तदधो रमा ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 42,081: / Line 46,737: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स हुताश इति प्रोक्तो(हुताशन इति प्रोक्तो) हुतमत्त्यखिलं यतः ।
+| verse_lines  = स हुताश इति प्रोक्तो(हुताशन इति प्रोक्तो) हुतमत्त्यखिलं यतः ।;वाक्प्राणमध्यगो नित्यं धारयत्यखिलं जगत् ।;स ईशो ब्रह्मरुद्राद्या जीवा एव प्रकीर्तिताः ॥ ४९॥
 | verse_line2  = वाक्प्राणमध्यगो नित्यं धारयत्यखिलं जगत् ।
 }}
@@ Line 42,090: / Line 46,747: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एतस्यानादिसद्भक्ता मुक्तियोग्या हि ते स्मृताः ।
+| verse_lines  = एतस्यानादिसद्भक्ता मुक्तियोग्या हि ते स्मृताः ।;अनादिद्वेषिणो येऽस्मिन्स्तमोयोग्याः सुपापिनः ॥ ५०॥
 | verse_line2  = अनादिद्वेषिणो येऽस्मिन्स्तमोयोग्याः सुपापिनः ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 42,099: / Line 46,757: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मिश्रा मध्या इति ज्ञेयाः संसारपरिवर्तिनः ।
+| verse_lines  = मिश्रा मध्या इति ज्ञेयाः संसारपरिवर्तिनः ।;एवं जीवास्त्रिधा प्रोक्ता भवन्त्येते नचान्यथा ॥ ५१॥
 | verse_line2  = एवं जीवास्त्रिधा प्रोक्ता भवन्त्येते नचान्यथा ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 42,108: / Line 46,767: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तारतम्यं च विज्ञेयं लिङ्गैर्दैहिकमानसैः ।
+| verse_lines  = तारतम्यं च विज्ञेयं लिङ्गैर्दैहिकमानसैः ।;विष्णोर्लिङ्गानुसारित्वत् तारतम्यात् तदीक्षणम् ॥ ५२॥
 | verse_line2  = विष्णोर्लिङ्गानुसारित्वत् तारतम्यात् तदीक्षणम् ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 42,117: / Line 46,777: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विष्णोस्तदनुगानां च प्रीतिकृद् धर्म ईरितः ।
+| verse_lines  = विष्णोस्तदनुगानां च प्रीतिकृद् धर्म ईरितः ।;अधर्मोऽन्य इयं निष्ठा प्रलापः किं करिष्यति ।;एवमाद्यनुशास्याजः पार्थं पार्थैः सुसत्कृतः॥ ५३॥
 | verse_line2  = अधर्मोऽन्य इयं निष्ठा प्रलापः किं करिष्यति ।
 }}
@@ Line 42,126: / Line 46,787: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कथञ्चित् तानवस्थाप्य सुदूरानुगतान् प्रभुः ।
+| verse_lines  = कथञ्चित् तानवस्थाप्य सुदूरानुगतान् प्रभुः ।;सुभद्रासहितः प्रायाद् यानेन द्वारकां पुरीम् ॥ ५४॥
 | verse_line2  = सुभद्रासहितः प्रायाद् यानेन द्वारकां पुरीम् ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 42,135: / Line 46,797: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समाधिविरतोदङ्कपरिपृष्टः पथि प्रभुः ।
+| verse_lines  = समाधिविरतोदङ्कपरिपृष्टः पथि प्रभुः ।;हतं दुर्योधनं प्राह सभ्रातृसुतसैनिकम् ॥ ५५॥
 | verse_line2  = हतं दुर्योधनं प्राह सभ्रातृसुतसैनिकम् ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 42,144: / Line 46,807: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं शिष्यवधकोपेन शप्तुमात्मानमुद्यतम् ।
+| verse_lines  = तं शिष्यवधकोपेन शप्तुमात्मानमुद्यतम् ।;केशवोऽशमयद् वाक्यैर्विश्वरूपं प्रदर्श्य च ॥ ५६॥
 | verse_line2  = केशवोऽशमयद् वाक्यैर्विश्वरूपं प्रदर्श्य च ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 42,153: / Line 46,817: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मद्भक्तो नितरामेष मदाराधनतत्परः ।
+| verse_lines  = मद्भक्तो नितरामेष मदाराधनतत्परः ।;मामवज्ञाय निरयं माऽनुत्थानं व्रजेदिति ॥ ५७॥
 | verse_line2  = मामवज्ञाय निरयं माऽनुत्थानं व्रजेदिति ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 42,162: / Line 46,827: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृपया वासुदेवेन बोधितः शान्तमानसः ।
+| verse_lines  = कृपया वासुदेवेन बोधितः शान्तमानसः ।;पश्चात्तापाभितप्तात्मा तमेव शरणं ययौ ॥ ५८॥
 | verse_line2  = पश्चात्तापाभितप्तात्मा तमेव शरणं ययौ ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 42,171: / Line 46,837: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मै देवोऽभयं दत्त्वा प्रेषयिष्येऽमृतं तव ।
+| verse_lines  = तस्मै देवोऽभयं दत्त्वा प्रेषयिष्येऽमृतं तव ।;दातुं शक्रमिति प्रोक्त्वा ययौ द्वारवतीं प्रभुः ॥ ५९॥
 | verse_line2  = दातुं शक्रमिति प्रोक्त्वा ययौ द्वारवतीं प्रभुः ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 42,180: / Line 46,847: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽदिदेश देवेशं वासुदेवोऽमृतं मुनेः ।
+| verse_lines  = अथाऽदिदेश देवेशं वासुदेवोऽमृतं मुनेः ।;देहीति वञ्चयिष्यामीत्याह सोऽपि क्षमापयन् ॥ ६०॥
 | verse_line2  = देहीति वञ्चयिष्यामीत्याह सोऽपि क्षमापयन् ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 42,189: / Line 46,857: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ओमित्युक्तो भगवता तत्स्नेहात् स शचीपतिः ।
+| verse_lines  = ओमित्युक्तो भगवता तत्स्नेहात् स शचीपतिः ।;सुजुगुप्सितमातङ्गवेषो भूत्वा मुनिं ययौ ॥ ६१॥
 | verse_line2  = सुजुगुप्सितमातङ्गवेषो भूत्वा मुनिं ययौ ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 42,198: / Line 46,867: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मूत्रस्रोतसि सौधञ्च निधाय कलशं वशी ।
+| verse_lines  = मूत्रस्रोतसि सौधञ्च निधाय कलशं वशी ।;मूत्रयन्निव तं प्राह वासुदेवः सुधामिमाम् ।;महर्षे प्रेषयामास तवार्थे तत् पिबेति च ॥ ६२॥
 | verse_line2  = मूत्रयन्निव तं प्राह वासुदेवः सुधामिमाम् ।
 }}
@@ Line 42,207: / Line 46,877: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स मूत्रमिति मत्वा तं याहीत्येवाऽह भत्सयन् ।
+| verse_lines  = स मूत्रमिति मत्वा तं याहीत्येवाऽह भत्सयन् ।;वञ्चयित्वैव तं शक्रो ययौ प्रीतः स्वमालयम् ॥ ६३॥
 | verse_line2  = वञ्चयित्वैव तं शक्रो ययौ प्रीतः स्वमालयम् ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 42,216: / Line 46,887: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = असाधारणमन्नं हि देवानाममृतं सदा ।
+| verse_lines  = असाधारणमन्नं हि देवानाममृतं सदा ।;अन्यपीतिस्ततस्तस्य देवानां परमाप्रिया ॥ ६४॥
 | verse_line2  = अन्यपीतिस्ततस्तस्य देवानां परमाप्रिया ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 42,225: / Line 46,897: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आत्मदत्तप्रसादाच्च स्वापराधात् प्रचालिते ।
+| verse_lines  = आत्मदत्तप्रसादाच्च स्वापराधात् प्रचालिते ।;उदङ्के वासुदेवस्तु युक्तिमित्येव मन्यते ॥ ६५॥
 | verse_line2  = उदङ्के वासुदेवस्तु युक्तिमित्येव मन्यते ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 42,234: / Line 46,907: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वपुरीं प्राप्य यदुभिः पूजितः शूरसूनवे ।
+| verse_lines  = स्वपुरीं प्राप्य यदुभिः पूजितः शूरसूनवे ।;वृत्तान्तं कथयामास केशवो यदुसंसदि ॥ ६६॥
 | verse_line2  = वृत्तान्तं कथयामास केशवो यदुसंसदि ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 42,243: / Line 46,917: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वधमन्तरितं सूनोः सात्वतेशेन सात्वती ।
+| verse_lines  = वधमन्तरितं सूनोः सात्वतेशेन सात्वती ।;प्रणम्य कथयेत्यूचे तत आह जनार्दनः ॥ ६७॥
 | verse_line2  = प्रणम्य कथयेत्यूचे तत आह जनार्दनः ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 42,252: / Line 46,927: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः सुदुःखिताः शूरपुत्राद्या अभिमन्यवे ।
+| verse_lines  = ततः सुदुःखिताः शूरपुत्राद्या अभिमन्यवे ।;श्राद्धदानानि बहुशश्चक्रुः केशवसंयुताः ॥ ६८॥
 | verse_line2  = श्राद्धदानानि बहुशश्चक्रुः केशवसंयुताः ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 42,261: / Line 46,937: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निवसत्यत्र विश्वेशे धर्मपुत्रः क्रतूत्तमम् ।
+| verse_lines  = निवसत्यत्र विश्वेशे धर्मपुत्रः क्रतूत्तमम् ।;अश्वमेधमनुष्ठातुं नाविन्दद् वित्तमञ्जसा ॥ ६९॥
 | verse_line2  = अश्वमेधमनुष्ठातुं नाविन्दद् वित्तमञ्जसा ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 42,270: / Line 46,947: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = हतशेषात् क्षत्रसङ्घात् करं नैच्छद् दयापरः ।
+| verse_lines  = हतशेषात् क्षत्रसङ्घात् करं नैच्छद् दयापरः ।;नच मध्यमकल्पेन यष्टुं तस्य मनो गतम् ॥ ७०॥
 | verse_line2  = नच मध्यमकल्पेन यष्टुं तस्य मनो गतम् ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 42,279: / Line 46,957: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विज्ञाय नित्यविज्ञातनिखिलो बादरायणः ।
+| verse_lines  = विज्ञाय नित्यविज्ञातनिखिलो बादरायणः ।;आविर्भूतो हिमवतः शृङ्गं यत्राभिसङ्गतम् ॥ ७१॥
 | verse_line2  = आविर्भूतो हिमवतः शृङ्गं यत्राभिसङ्गतम् ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 42,288: / Line 46,967: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मेरुशृङ्गेण यत्रैव विष्णुः स्वात्मानमव्ययम् ।
+| verse_lines  = मेरुशृङ्गेण यत्रैव विष्णुः स्वात्मानमव्ययम् ।;लोकस्य सङ्ग्रहायेजे कर्मबन्धोज्झितोऽपि सन् ॥ ७२॥
 | verse_line2  = लोकस्य सङ्ग्रहायेजे कर्मबन्धोज्झितोऽपि सन् ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 42,297: / Line 46,977: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शङ्कराद्याः सुरा यत्र मरुत्तश्चेजिरे हरिम् ।
+| verse_lines  = शङ्कराद्याः सुरा यत्र मरुत्तश्चेजिरे हरिम् ।;दानवो वृषपर्वा च तत्रास्ति धनमक्षयम् ॥ ७३॥
 | verse_line2  = दानवो वृषपर्वा च तत्रास्ति धनमक्षयम् ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 42,306: / Line 46,987: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तच्छङ्करशरीरस्थं जामदग्न्यं हरिं परम् ।
+| verse_lines  = तच्छङ्करशरीरस्थं जामदग्न्यं हरिं परम् ।;इष्ट्वैवानुज्ञया तस्य स्वीकृत्य यज तेन च ।;इत्याह व्यासवाक्यानु भीमोऽप्याह नृपोत्तमम् ॥ ७४॥
 | verse_line2  = इष्ट्वैवानुज्ञया तस्य स्वीकृत्य यज तेन च ।
 }}
@@ Line 42,315: / Line 46,997: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धनस्य देवता विष्णुर्जामदग्न्योऽखिलेश्वरः ।
+| verse_lines  = धनस्य देवता विष्णुर्जामदग्न्योऽखिलेश्वरः ।;स शङ्करशरीरस्थो यज्ञोच्छिष्टधनाधिपः ॥ ७५॥
 | verse_line2  = स शङ्करशरीरस्थो यज्ञोच्छिष्टधनाधिपः ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 42,324: / Line 47,007: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेनैव विष्णुना दत्तमर्जुनायास्त्रमुत्तमम् ।
+| verse_lines  = तेनैव विष्णुना दत्तमर्जुनायास्त्रमुत्तमम् ।;कार्याण्यन्यानि चास्माकं कृतान्येतेन विष्णुना ॥ ७६॥
 | verse_line2  = कार्याण्यन्यानि चास्माकं कृतान्येतेन विष्णुना ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 42,333: / Line 47,017: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स ब्रह्मरुद्रशक्रादिपददाताऽखिलप्रदः ।
+| verse_lines  = स ब्रह्मरुद्रशक्रादिपददाताऽखिलप्रदः ।;स्वतन्त्रः परतन्त्रांस्तानावर्तयति चेच्छया ॥ ७७॥
 | verse_line2  = स्वतन्त्रः परतन्त्रांस्तानावर्तयति चेच्छया ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 42,342: / Line 47,027: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रियोऽस्माकं प्रियास्तस्य सर्वदैव वयं नृप ।
+| verse_lines  = प्रियोऽस्माकं प्रियास्तस्य सर्वदैव वयं नृप ।;अतस्तदभ्यनुज्ञातधनेनैव यजामहे ॥ ७८॥
 | verse_line2  = अतस्तदभ्यनुज्ञातधनेनैव यजामहे ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 42,351: / Line 47,037: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽयं पितामहोऽस्माकं व्यासस्तन्नः प्रदास्यति ।
+| verse_lines  = सोऽयं पितामहोऽस्माकं व्यासस्तन्नः प्रदास्यति ।;इत्युक्त्वा तं पुरस्कृत्य कृष्णद्वैपायनं ययुः ॥ ७९॥
 | verse_line2  = इत्युक्त्वा तं पुरस्कृत्य कृष्णद्वैपायनं ययुः ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 42,360: / Line 47,047: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धनं कृष्णः समादाय(स आदाय) समन्ताच्छतयोजनम् ।
+| verse_lines  = धनं कृष्णः समादाय(स आदाय) समन्ताच्छतयोजनम् ।;ददौ तेषां तेऽपि चोहुर्हस्त्यश्वोष्ट्रनरादिभिः ॥ ८०॥
 | verse_line2  = ददौ तेषां तेऽपि चोहुर्हस्त्यश्वोष्ट्रनरादिभिः ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 42,369: / Line 47,057: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिरमृते सर्वे भीमसेनपुरोगमाः ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिरमृते सर्वे भीमसेनपुरोगमाः ।;यज्ञार्थमूहिरे भूरि स्वर्णमुद्यद्रविप्रभम् ॥ ८१॥
 | verse_line2  = यज्ञार्थमूहिरे भूरि स्वर्णमुद्यद्रविप्रभम् ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 42,378: / Line 47,067: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव वासुदेवोऽपि सभार्यः स सुभद्रया ।
+| verse_lines  = तदैव वासुदेवोऽपि सभार्यः स सुभद्रया ।;आगच्छन् हस्तिनपुरं पथ्युदङ्केन पूजितः ॥ ८२॥
 | verse_line2  = आगच्छन् हस्तिनपुरं पथ्युदङ्केन पूजितः ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 42,387: / Line 47,077: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्कामवर्षिणो मेघांस्तस्य दत्वोदकार्थिनः ।
+| verse_lines  = तत्कामवर्षिणो मेघांस्तस्य दत्वोदकार्थिनः ।;सफलं स्ववरं कृत्वा जगाम गजसाह्वयम् ॥ ८३॥
 | verse_line2  = सफलं स्ववरं कृत्वा जगाम गजसाह्वयम् ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 42,396: / Line 47,087: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आसन्नेष्वेव पार्थेषु व्यासे च पुरुषोत्तमे ।
+| verse_lines  = आसन्नेष्वेव पार्थेषु व्यासे च पुरुषोत्तमे ।;प्रविवेश पुरं कृष्णस्तदाऽसूतोत्तरा मृतम् ॥ ८४॥
 | verse_line2  = प्रविवेश पुरं कृष्णस्तदाऽसूतोत्तरा मृतम् ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 42,405: / Line 47,097: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रौण्यस्त्रसूदितं बालं दृष्ट्वा कुन्त्यादिकाः स्त्रियः ।
+| verse_lines  = द्रौण्यस्त्रसूदितं बालं दृष्ट्वा कुन्त्यादिकाः स्त्रियः ।;शरण्यं शरणं जग्मुर्वासुदेवं जगत्पतिम् ॥ ८५॥
 | verse_line2  = शरण्यं शरणं जग्मुर्वासुदेवं जगत्पतिम् ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 42,414: / Line 47,107: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रत्यक्षमात्मना गर्भे रक्षितं प्रसवे हतम् ।
+| verse_lines  = प्रत्यक्षमात्मना गर्भे रक्षितं प्रसवे हतम् ।;पुनरुज्जीवयामास केशवः पार्थतन्तवे ॥ ८६॥
 | verse_line2  = पुनरुज्जीवयामास केशवः पार्थतन्तवे ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 42,423: / Line 47,117: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव विविशुः पार्था सकृष्णाः सधनोच्चयाः(सधनोच्छ्रयाः) ।
+| verse_lines  = तदैव विविशुः पार्था सकृष्णाः सधनोच्चयाः(सधनोच्छ्रयाः) ।;सर्वे मुमुदिरे दृष्ट्वा पौत्रं केशवरक्षितम् ॥ ८७॥
 | verse_line2  = सर्वे मुमुदिरे दृष्ट्वा पौत्रं केशवरक्षितम् ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 42,432: / Line 47,127: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ददौ दानानि बहुशो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
+| verse_lines  = ददौ दानानि बहुशो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।;पौत्रजन्मनि हृष्टात्मा वासुदेवं ननाम च ॥ ८८॥
 | verse_line2  = पौत्रजन्मनि हृष्टात्मा वासुदेवं ननाम च ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 42,441: / Line 47,137: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कुन्तीकृष्णासुभद्राभिर्वैराट्याऽन्याभिरेव च ।
+| verse_lines  = कुन्तीकृष्णासुभद्राभिर्वैराट्याऽन्याभिरेव च ।;पाण्डवैः पुरुषैश्चान्यैः संस्तुतः प्रणतो हरिः ॥ ८९॥
 | verse_line2  = पाण्डवैः पुरुषैश्चान्यैः संस्तुतः प्रणतो हरिः ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 42,450: / Line 47,147: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कृष्णाभ्यनुज्ञाता पाराशर्यसदस्यकाः ।
+| verse_lines  = ततः कृष्णाभ्यनुज्ञाता पाराशर्यसदस्यकाः ।;आरेभिरेऽश्वमेधं ते मुनिभिर्ब्रह्मवादिभिः ॥ ९०॥
 | verse_line2  = आरेभिरेऽश्वमेधं ते मुनिभिर्ब्रह्मवादिभिः ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 42,459: / Line 47,157: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वयज्ञात्मकं तेषामश्वमेधं जगत्पतिः ।
+| verse_lines  = सर्वयज्ञात्मकं तेषामश्वमेधं जगत्पतिः ।;कारयामास भगवान् कृष्णद्वैपायनः स्वयम् ॥ ९१॥
 | verse_line2  = कारयामास भगवान् कृष्णद्वैपायनः स्वयम् ॥ ९१॥
 }}
@@ Line 42,468: / Line 47,167: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साधनानि तु सर्वाणि शालां चैव हिरण्मयीम् ।
+| verse_lines  = साधनानि तु सर्वाणि शालां चैव हिरण्मयीम् ।;पवमानसुतश्चक्रे कृष्णद्वैपायनेरितः ॥ ९२॥
 | verse_line2  = पवमानसुतश्चक्रे कृष्णद्वैपायनेरितः ॥ ९२॥
 }}
@@ Line 42,477: / Line 47,177: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथानुमन्त्रितोत्सृष्टं पुरोहितपुरस्कृतम् ।
+| verse_lines  = अथानुमन्त्रितोत्सृष्टं पुरोहितपुरस्कृतम् ।;तुरङ्गं (तुरगं) कृष्णसारङ्गमनुवव्राज वासविः ॥ ९३॥
 | verse_line2  = तुरङ्गं (तुरगं) कृष्णसारङ्गमनुवव्राज वासविः ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 42,486: / Line 47,187: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स जित्वा रुन्धतः सर्वान् नृपतीञ्छस्त्रतेजसा ।
+| verse_lines  = स जित्वा रुन्धतः सर्वान् नृपतीञ्छस्त्रतेजसा ।;चारयामास सर्वेषु राष्ट्रेष्वविजितोऽरिभिः ॥ ९४॥
 | verse_line2  = चारयामास सर्वेषु राष्ट्रेष्वविजितोऽरिभिः ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 42,495: / Line 47,197: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युधिष्ठिराज्ञया तेन न कश्चिन्निहतस्तदा ।
+| verse_lines  = युधिष्ठिराज्ञया तेन न कश्चिन्निहतस्तदा ।;आहूताश्च नृपास्तेन यज्ञार्थं प्रीयताऽखिलाः ॥ ९५॥
 | verse_line2  = आहूताश्च नृपास्तेन यज्ञार्थं प्रीयताऽखिलाः ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 42,504: / Line 47,207: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मळलूरं (मणलूरं) क्रमात् प्राप्तस्तत्रैनं बभ्रुवाहनः ।
+| verse_lines  = मळलूरं (मणलूरं) क्रमात् प्राप्तस्तत्रैनं बभ्रुवाहनः ।;अभ्ययादर्घ्यपाद्याद्यैस्तमाह विजयः सुतम् ॥ ९६॥
 | verse_line2  = अभ्ययादर्घ्यपाद्याद्यैस्तमाह विजयः सुतम् ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 42,513: / Line 47,217: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = योद्धुकामोऽर्घ्यमादाय त्वयाऽद्याभिगतो ह्यहम् ।
+| verse_lines  = योद्धुकामोऽर्घ्यमादाय त्वयाऽद्याभिगतो ह्यहम् ।;न प्रीये पौरुषं धिक् ते यन्मेध्याश्वो न वारितः ॥ ९७॥
 | verse_line2  = न प्रीये पौरुषं धिक् ते यन्मेध्याश्वो न वारितः ॥ ९७॥
 }}
@@ Line 42,522: / Line 47,227: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदाऽपि(तथाऽपि) पितृभक्त्यैनमयुद्ध्यन्तमुलूपिका ।
+| verse_lines  = तदाऽपि(तथाऽपि) पितृभक्त्यैनमयुद्ध्यन्तमुलूपिका ।;प्राह युद्ध्यस्व यत् प्रीत्यै(तत् प्रीत्यै) गुरोः कार्यमसंशयम् ।;प्रीणनायैव युद्ध्यस्व पित्रे सन्धर्शयन् बलम् ॥ ९८॥
 | verse_line2  = प्राह युद्ध्यस्व यत् प्रीत्यै(तत् प्रीत्यै) गुरोः कार्यमसंशयम् ।
 }}
@@ Line 42,531: / Line 47,237: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो युयुधे पित्रा बलं सर्वं प्रदर्शयन् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो युयुधे पित्रा बलं सर्वं प्रदर्शयन् ।;अर्जुनस्तु सुतस्नेहान्मन्दं योधयति स्मयन् ॥ ९९॥
 | verse_line2  = अर्जुनस्तु सुतस्नेहान्मन्दं योधयति स्मयन् ॥ ९९॥
 }}
@@ Line 42,540: / Line 47,247: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तु सर्वायुधक्षेपेऽप्यविकारं धनञ्जयम् ।
+| verse_lines  = स तु सर्वायुधक्षेपेऽप्यविकारं धनञ्जयम् ।;दृष्ट्वा बाल्यात् परीक्षायै मन्त्रपूतं महाशरम् ।;चिक्षेप पित्रे दैवेन तेनैनं मोह आविशत् ॥ १००॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा बाल्यात् परीक्षायै मन्त्रपूतं महाशरम् ।
 }}
@@ Line 42,549: / Line 47,257: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मूर्च्छितं तं गुरुं दृष्ट्वा तद्भक्त्या भृशदुःखितः ।
+| verse_lines  = मूर्च्छितं तं गुरुं दृष्ट्वा तद्भक्त्या भृशदुःखितः ।;प्रायोपविष्टस्तन्माता विललापातिदुःखिता ॥ १०१॥
 | verse_line2  = प्रायोपविष्टस्तन्माता विललापातिदुःखिता ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 42,558: / Line 47,267: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विजगर्ह तदोलूपीं धिग् जगत्त्रयपूजितम् ।
+| verse_lines  = विजगर्ह तदोलूपीं धिग् जगत्त्रयपूजितम् ।;अजीघनो मे भर्तारं पुत्रेणैवाविजानता ॥ १०२॥
 | verse_line2  = अजीघनो मे भर्तारं पुत्रेणैवाविजानता ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 42,567: / Line 47,277: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = लोकवीरं पतिं हित्वा(हत्वा) न मे कार्यं सुतेन च ।
+| verse_lines  = लोकवीरं पतिं हित्वा(हत्वा) न मे कार्यं सुतेन च ।;पतिलोकमहं यास्ये तृप्ता भव कलिप्रिये ॥ १०३॥
 | verse_line2  = पतिलोकमहं यास्ये तृप्ता भव कलिप्रिये ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 42,576: / Line 47,287: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त्वा मरणायैव तां विनिश्चितमानसाम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्त्वा मरणायैव तां विनिश्चितमानसाम् ।;धरायां विलुठन्तीं च दृष्ट्वा भुजगनन्दिनी ॥ १०४॥
 | verse_line2  = धरायां विलुठन्तीं च दृष्ट्वा भुजगनन्दिनी ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 42,585: / Line 47,297: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नागलोकात् समादाय विशल्यकरणीं क्षणात् ।
+| verse_lines  = नागलोकात् समादाय विशल्यकरणीं क्षणात् ।;उत्थापयामास पतिं त्रिलोकातिरथं तया ॥ १०५॥
 | verse_line2  = उत्थापयामास पतिं त्रिलोकातिरथं तया ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 42,594: / Line 47,307: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रहस्योवाच च तदा श्रुतं वाक्यं पुरा मया ।
+| verse_lines  = प्रहस्योवाच च तदा श्रुतं वाक्यं पुरा मया ।;सुरलोके सुरैः प्रोक्तं भीष्माद्या नातिधर्मतः ॥ १०६॥
 | verse_line2  = सुरलोके सुरैः प्रोक्तं भीष्माद्या नातिधर्मतः ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 42,603: / Line 47,317: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यद्धतास्तेन दोषेण पार्थस्तेनातिवेदनाम् ।
+| verse_lines  = यद्धतास्तेन दोषेण पार्थस्तेनातिवेदनाम् ।;रणे व्रजेदिति न तत् परतः स्यादिति ह्यहम् ।;वचनादेव देवानां युद्ध्येत्यात्मजमब्रवम् ॥ १०७॥
 | verse_line2  = रणे व्रजेदिति न तत् परतः स्यादिति ह्यहम् ।
 }}
@@ Line 42,612: / Line 47,327: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवानामेव सङ्कल्पान्मूर्च्छितश्चार्जुनोऽभवत् ।
+| verse_lines  = देवानामेव सङ्कल्पान्मूर्च्छितश्चार्जुनोऽभवत् ।;भुक्तदोषफलश्चायं पुनर्भोक्ष्यति नान्यतः ॥ १०८॥
 | verse_line2  = भुक्तदोषफलश्चायं पुनर्भोक्ष्यति नान्यतः ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 42,621: / Line 47,337: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्येन पातितस्त्यास्य यशो नश्येत् त्रिलोकगम् ।
+| verse_lines  = अन्येन पातितस्त्यास्य यशो नश्येत् त्रिलोकगम् ।;नार्जुनस्य यशो नश्येदिति दैवैरिदं कृतम् ॥ १०९॥
 | verse_line2  = नार्जुनस्य यशो नश्येदिति दैवैरिदं कृतम् ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 42,630: / Line 47,347: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तः प्रीतिमापेदे पुत्रभार्यायुतोऽर्जुनः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तः प्रीतिमापेदे पुत्रभार्यायुतोऽर्जुनः ।;यज्ञार्थं तावथाऽहूय पूजितः प्रययौ ततः ॥ ११०॥
 | verse_line2  = यज्ञार्थं तावथाऽहूय पूजितः प्रययौ ततः ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 42,639: / Line 47,357: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वारकायाः समीपस्थं प्रद्युम्नाद्याः सुता हरेः ।
+| verse_lines  = द्वारकायाः समीपस्थं प्रद्युम्नाद्याः सुता हरेः ।;प्रसह्याश्वमपाजह्रुराह्वयन्तोऽर्जुनं युधे ॥ १११॥
 | verse_line2  = प्रसह्याश्वमपाजह्रुराह्वयन्तोऽर्जुनं युधे ॥ १११॥
 }}
@@ Line 42,648: / Line 47,367: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुभद्राहरणं मार्ष्टुं नीतेऽश्वे तैर्धनञ्जयः ।
+| verse_lines  = सुभद्राहरणं मार्ष्टुं नीतेऽश्वे तैर्धनञ्जयः ।;गौरवाद् वासुदेवस्य मातुलस्य च केवलम् ॥ ११२॥
 | verse_line2  = गौरवाद् वासुदेवस्य मातुलस्य च केवलम् ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 42,657: / Line 47,377: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मातुलायाब्रवीदश्वं हृतं पौत्रैरबन्धुवत् ।
+| verse_lines  = मातुलायाब्रवीदश्वं हृतं पौत्रैरबन्धुवत् ।;स निर्भत्स्य कुमारांस्तान् मेध्यमश्वममोचयत् ॥ ११३॥
 | verse_line2  = स निर्भत्स्य कुमारांस्तान् मेध्यमश्वममोचयत् ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 42,666: / Line 47,387: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मातुलं स प्रणम्याथ यज्ञार्थं तान् निमन्त्र्य च ।
+| verse_lines  = मातुलं स प्रणम्याथ यज्ञार्थं तान् निमन्त्र्य च ।;गच्छन् गजाह्वयं दूतमग्रतोऽयापयन्नृपे(यातयन्नृपे) ॥ ११४॥
 | verse_line2  = गच्छन् गजाह्वयं दूतमग्रतोऽयापयन्नृपे(यातयन्नृपे) ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 42,675: / Line 47,397: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सकृष्णः सहसोदर्यः श्रुत्वाऽसौ प्राप्तमर्जुनम् ।
+| verse_lines  = सकृष्णः सहसोदर्यः श्रुत्वाऽसौ प्राप्तमर्जुनम् ।;प्रीतो बाष्पाभिपूर्णाक्षो(बाष्पातिपूर्णाक्षो) भ्रातृस्नेहादभाषत ॥ ११५॥
 | verse_line2  = प्रीतो बाष्पाभिपूर्णाक्षो(बाष्पातिपूर्णाक्षो) भ्रातृस्नेहादभाषत ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 42,684: / Line 47,407: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासुदेव न पश्यामि दुर्लक्षणमथार्जुने ।
+| verse_lines  = वासुदेव न पश्यामि दुर्लक्षणमथार्जुने ।;केन दुर्लक्षणेनायं बहुदुःखी प्रवासगः ॥ ११६॥
 | verse_line2  = केन दुर्लक्षणेनायं बहुदुःखी प्रवासगः ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 42,693: / Line 47,417: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पृष्टस्तं केशवः प्राह भ्राता ते दीर्घपिण्डकः(पिण्डिकः) ।
+| verse_lines  = पृष्टस्तं केशवः प्राह भ्राता ते दीर्घपिण्डकः(पिण्डिकः) ।;तेनायं दुःखबहुल इत्युक्त्वा पुनरेव च ।;वदन्तमेव पाञ्चाली कटाक्षेण न्यवारयत् ॥ ११७॥
 | verse_line2  = तेनायं दुःखबहुल इत्युक्त्वा पुनरेव च ।
 }}
@@ Line 42,702: / Line 47,427: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तलक्षणाभिज्ञाः कृष्णः सत्या वृकोदरः ।
+| verse_lines  = समस्तलक्षणाभिज्ञाः कृष्णः सत्या वृकोदरः ।;कृष्णा च पञ्चमो नास्ति विद्या शुद्धेयमञ्जसा ॥ ११८॥
 | verse_line2  = कृष्णा च पञ्चमो नास्ति विद्या शुद्धेयमञ्जसा ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 42,711: / Line 47,437: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रसङ्गात् प्राप्तुमिच्छेत् तां विद्याशीलो युधिष्ठिरः ।
+| verse_lines  = प्रसङ्गात् प्राप्तुमिच्छेत् तां विद्याशीलो युधिष्ठिरः ।;इति लोभात् तु पाञ्चाली वासुदेवं न्यवारयत् ॥ ११९॥
 | verse_line2  = इति लोभात् तु पाञ्चाली वासुदेवं न्यवारयत् ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 42,720: / Line 47,447: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्गौरवाद् वासुदेवो नोत्तरं प्रत्यभाषत ।
+| verse_lines  = तद्गौरवाद् वासुदेवो नोत्तरं प्रत्यभाषत ।;विस्मारयामास च तं पब्रुवाणः कथान्तरम् ॥ १२०॥
 | verse_line2  = विस्मारयामास च तं पब्रुवाणः कथान्तरम् ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 42,729: / Line 47,457: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उदरस्य किञ्चिदाधिक्यं वृषणाधिक्यमेव च ।
+| verse_lines  = उदरस्य किञ्चिदाधिक्यं वृषणाधिक्यमेव च ।;सव्यबाहोस्तथाऽऽधिक्यं दुर्लक्षणमथार्जुने(अतोऽर्जुने,अथोऽर्जुने) ॥ १२१॥
 | verse_line2  = सव्यबाहोस्तथाऽऽधिक्यं दुर्लक्षणमथार्जुने(अतोऽर्जुने,अथोऽर्जुने) ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 42,738: / Line 47,467: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैवोक्तं वासुदेवेन दृश्यमानमपि स्फुटम् ।
+| verse_lines  = नैवोक्तं वासुदेवेन दृश्यमानमपि स्फुटम् ।;ज्ञानानन्दह्रासकरा ह्येते दोषाः सनातनाः (सदातनाः) ॥ १२२॥
 | verse_line2  = ज्ञानानन्दह्रासकरा ह्येते दोषाः सनातनाः (सदातनाः) ॥ १२२॥
 }}
@@ Line 42,747: / Line 47,477: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तजीवराशौ यद् दुर्लक्षणविवर्जितौ ।
+| verse_lines  = समस्तजीवराशौ यद् दुर्लक्षणविवर्जितौ ।;पूर्णचित्सुखशक्त्यादेर्योग्यौ कृष्णा च मारुतिः ॥ १२३॥
 | verse_line2  = पूर्णचित्सुखशक्त्यादेर्योग्यौ कृष्णा च मारुतिः ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 42,756: / Line 47,487: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनादिदुःखहीनत्वे सुखाधिक्ये च लक्षणम् ।
+| verse_lines  = अनादिदुःखहीनत्वे सुखाधिक्ये च लक्षणम् ।;रुग्मिणीसत्यभामादिरूपायाः श्रिय एव तु ॥ १२४॥
 | verse_line2  = रुग्मिणीसत्यभामादिरूपायाः श्रिय एव तु ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 42,765: / Line 47,497: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मुख्यं ततोऽपि(ततोऽति) मुख्यं तु स्वान्तन्त्र्यादेरशेषतः ।
+| verse_lines  = मुख्यं ततोऽपि(ततोऽति) मुख्यं तु स्वान्तन्त्र्यादेरशेषतः ।;गुणराशेः परं लिङ्गं नित्यं व्यासादिरूपिणः ।;विष्णोरेव नचान्यस्य स ह्येकः पूर्णसद्गुणः ॥ १२५॥
 | verse_line2  = गुणराशेः परं लिङ्गं नित्यं व्यासादिरूपिणः ।
 }}
@@ Line 42,774: / Line 47,507: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = साश्वेऽर्जुने यज्ञवाटं प्रविष्टेऽस्य सहोदराः ।
+| verse_lines  = साश्वेऽर्जुने यज्ञवाटं प्रविष्टेऽस्य सहोदराः ।;पूजिताः पूजयामासुर्मुदिताः सहकेशवाः ॥ १२६॥
 | verse_line2  = पूजिताः पूजयामासुर्मुदिताः सहकेशवाः ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 42,783: / Line 47,517: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः स यज्ञो यदुवीररक्षितो व्यासोपदिष्टो मुनिभिः प्रवर्तितः ।
+| verse_lines  = ततः स यज्ञो यदुवीररक्षितो व्यासोपदिष्टो मुनिभिः प्रवर्तितः ।;अशोभतालं सकलैर्नृपैश्च समागतैर्विप्रवरैश्च जुष्टः ॥ १२७॥
 | verse_line2  = अशोभतालं सकलैर्नृपैश्च समागतैर्विप्रवरैश्च जुष्टः ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 42,792: / Line 47,527: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स कृष्णयुग्मेन च भार्गवेण त्रिधा विभक्तेन परेण पुंसा ।
+| verse_lines  = स कृष्णयुग्मेन च भार्गवेण त्रिधा विभक्तेन परेण पुंसा ।;अधिष्ठितोऽशोभत विश्वमेतद् विश्वादिरूपेण यथैव तेन ॥ १२८॥
 | verse_line2  = अधिष्ठितोऽशोभत विश्वमेतद् विश्वादिरूपेण यथैव तेन ॥ १२८॥
 }}
@@ Line 42,801: / Line 47,537: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथा विरिञ्चस्य पुराऽऽस यज्ञो यथैव शक्रस्य शतक्रतुत्वे ।
+| verse_lines  = यथा विरिञ्चस्य पुराऽऽस यज्ञो यथैव शक्रस्य शतक्रतुत्वे ।;तथैव सोऽभूद् विधिशर्वशक्रपूर्वैः सुरैराविरलङ्कृतोऽधिकम् ॥ १२९॥
 | verse_line2  = तथैव सोऽभूद् विधिशर्वशक्रपूर्वैः सुरैराविरलङ्कृतोऽधिकम् ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 42,810: / Line 47,547: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न देवगन्धर्वमुनिस्वधर्ममर्त्यादिकेष्वास स योऽत्र नाऽस(सम्भ्रमः) ।
+| verse_lines  = न देवगन्धर्वमुनिस्वधर्ममर्त्यादिकेष्वास स योऽत्र नाऽस(सम्भ्रमः) ।;स्वलङ्कृतैर्नाकिजनैः सकान्तैररूरुचन्नाकवदेतदोकः(दोघः) ॥ १३०॥
 | verse_line2  = स्वलङ्कृतैर्नाकिजनैः सकान्तैररूरुचन्नाकवदेतदोकः(दोघः) ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 42,819: / Line 47,557: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रैव तत्त्वानि ससंशयानि निस्संशयान्यासुरलं विवादे ।
+| verse_lines  = तत्रैव तत्त्वानि ससंशयानि निस्संशयान्यासुरलं विवादे ।;परस्परोत्थे हरिणा त्रिरूपिणा संस्थापितान्यग्र्यवचोभिरुच्चैः ॥ १३१॥
 | verse_line2  = परस्परोत्थे हरिणा त्रिरूपिणा संस्थापितान्यग्र्यवचोभिरुच्चैः ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 42,828: / Line 47,567: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रगीतगन्धर्ववरः प्रनृत्तसदप्सराः सन्ततवादिविप्रः ।
+| verse_lines  = प्रगीतगन्धर्ववरः प्रनृत्तसदप्सराः सन्ततवादिविप्रः ।;विवेचयद्देवनृपौघ एको रराज राजाऽखिलसत्क्रतूनाम् ॥ १३२॥
 | verse_line2  = विवेचयद्देवनृपौघ एको रराज राजाऽखिलसत्क्रतूनाम् ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 42,837: / Line 47,577: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तदेव्यः सहवासुदेव्यः स्वलङ्कृताः फुल्लमुखारविन्दाः ।
+| verse_lines  = समस्तदेव्यः सहवासुदेव्यः स्वलङ्कृताः फुल्लमुखारविन्दाः ।;विचेरुरत्रैव(विरेजुरत्रैव) सहाप्सरोभिर्निषेदुरप्यच्युतसत्कथारमाः ॥ १३३॥
 | verse_line2  = विचेरुरत्रैव(विरेजुरत्रैव) सहाप्सरोभिर्निषेदुरप्यच्युतसत्कथारमाः ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 42,846: / Line 47,587: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न वै मुमुक्षुर्न बभूषुरत्र न वै विवित्सुश्च कुतो बुभुक्षुः ।
+| verse_lines  = न वै मुमुक्षुर्न बभूषुरत्र न वै विवित्सुश्च कुतो बुभुक्षुः ।;असत्यकामा अभवन् कुतश्चित् प्रदातरि प्राज्ञवरेऽनिलात्मजे ॥ १३४॥
 | verse_line2  = असत्यकामा अभवन् कुतश्चित् प्रदातरि प्राज्ञवरेऽनिलात्मजे ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 42,855: / Line 47,597: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दिनेदिने तत्र महान्नपर्वताः सभक्षसारा रसवन्त ऊर्जिताः ।
+| verse_lines  = दिनेदिने तत्र महान्नपर्वताः सभक्षसारा रसवन्त ऊर्जिताः ।;नद्यः पयः सर्पिरजस्रपूर्णाः समाक्षिकाद्या अपि पायसह्रदाः ॥ १३५॥
 | verse_line2  = नद्यः पयः सर्पिरजस्रपूर्णाः समाक्षिकाद्या अपि पायसह्रदाः ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 42,864: / Line 47,607: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ह्रदा महान्तस्त्रिदशादियोग्याः सुयोगयुक्ता हरिचन्दनादेः ।
+| verse_lines  = ह्रदा महान्तस्त्रिदशादियोग्याः सुयोगयुक्ता हरिचन्दनादेः ।;तथाऽञ्जनालक्तकमुख्यमण्डनद्रव्याग्र्यवाप्यो मणिकाञ्चनोद्भवाः ॥ १३६॥
 | verse_line2  = तथाऽञ्जनालक्तकमुख्यमण्डनद्रव्याग्र्यवाप्यो मणिकाञ्चनोद्भवाः ॥ १३६॥
 }}
@@ Line 42,873: / Line 47,617: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथेष्टपानाशनभोगशिष्टाः सहस्रशो मारुतिना तु कारिताः ।
+| verse_lines  = यथेष्टपानाशनभोगशिष्टाः सहस्रशो मारुतिना तु कारिताः ।;गन्धा रसाद्याश्च समस्तभोगा दिवीव तत्राऽसुरतीव हृद्याः ॥ १३७॥
 | verse_line2  = गन्धा रसाद्याश्च समस्तभोगा दिवीव तत्राऽसुरतीव हृद्याः ॥ १३७॥
 }}
@@ Line 42,882: / Line 47,627: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नैतादृशः कश्चन भूतपूर्वो मखो विना रामविरिञ्चवज्रिणाम् ।
+| verse_lines  = नैतादृशः कश्चन भूतपूर्वो मखो विना रामविरिञ्चवज्रिणाम् ।;मखानिति प्रोचुरशेषलोका दृष्ट्वा मखं तं पुरुषोत्तमेरितम् ॥ १३८॥
 | verse_line2  = मखानिति प्रोचुरशेषलोका दृष्ट्वा मखं तं पुरुषोत्तमेरितम् ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 42,891: / Line 47,637: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स एवमद्धा हरिदैवतः क्रतुः पञ्चाश्वमेधात्मक उच्चकल्पः ।
+| verse_lines  = स एवमद्धा हरिदैवतः क्रतुः पञ्चाश्वमेधात्मक उच्चकल्पः ।;दिनेदिने स्वृद्धगुणो बभूव मुदावहो वत्सरपञ्चकत्रयम् ॥ १३९॥
 | verse_line2  = दिनेदिने स्वृद्धगुणो बभूव मुदावहो वत्सरपञ्चकत्रयम् ॥ १३९॥
 }}
@@ Line 42,900: / Line 47,647: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यज्ञावसाने निखिलाश्च पाण्डवाः कृष्णा च पृथ्वीमखिलां सवित्ताम् ।
+| verse_lines  = यज्ञावसाने निखिलाश्च पाण्डवाः कृष्णा च पृथ्वीमखिलां सवित्ताम् ।;माङ्गल्यमात्रं दयिताशरीरे निधाय सर्वाभरणानि चैव ।;समर्पयामासुरजे वरेण्ये व्यासे विभागाय यथोक्तमृत्विजाम् ॥ १४०॥
 | verse_line2  = माङ्गल्यमात्रं दयिताशरीरे निधाय सर्वाभरणानि चैव ।
 }}
@@ Line 42,909: / Line 47,657: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रियो विभागो यदमुष्य विष्णोरतो विभागार्थमिवाऽर्पयंस्ते ।
+| verse_lines  = प्रियो विभागो यदमुष्य विष्णोरतो विभागार्थमिवाऽर्पयंस्ते ।;हृदा समस्तं हरयेऽर्पितं तैः स हि द्विजस्थोऽपि समस्तकर्ता ॥ १४१॥
 | verse_line2  = हृदा समस्तं हरयेऽर्पितं तैः स हि द्विजस्थोऽपि समस्तकर्ता ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 42,918: / Line 47,667: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देहेन्द्रियप्राणमनांसि चेतनैः सहैव तस्मा अतिसृज्य नेमुः ।
+| verse_lines  = देहेन्द्रियप्राणमनांसि चेतनैः सहैव तस्मा अतिसृज्य नेमुः ।;त्वदीयमेतन्निखिलं वयं च नास्त्यस्मदीयं(न त्वस्मदीयं) क्‍वच किञ्चनेश ।;स्वन्त्र एकोऽसि न कश्चिदन्यः सर्वत्र पूर्णोऽसि सदेति हृष्टाः ॥ १४२॥
 | verse_line2  = त्वदीयमेतन्निखिलं वयं च नास्त्यस्मदीयं(न त्वस्मदीयं) क्‍वच किञ्चनेश ।
 }}
@@ Line 42,927: / Line 47,677: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो विभक्ते मुनयोऽवदंस्ते प्रत्यर्पयामो वयमेषु राज्यम् ।
+| verse_lines  = ततो विभक्ते मुनयोऽवदंस्ते प्रत्यर्पयामो वयमेषु राज्यम् ।;पूर्णा हिरण्येन वयं धरायाः प्रपालने योग्यतमा इमे हि ॥ १४३॥
 | verse_line2  = पूर्णा हिरण्येन वयं धरायाः प्रपालने योग्यतमा इमे हि ॥ १४३॥
 }}
@@ Line 42,936: / Line 47,687: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थाः सभार्या द्विजवाक्यमेतन्निशम्य कृष्णाय पुनः प्रणम्य ।
+| verse_lines  = पार्थाः सभार्या द्विजवाक्यमेतन्निशम्य कृष्णाय पुनः प्रणम्य ।;ऊचुस्तपो नोऽस्तु वनेऽर्पयित्वा राज्यं मखान्ते त्वयि धर्मलब्धम् ॥ १४४॥
 | verse_line2  = ऊचुस्तपो नोऽस्तु वनेऽर्पयित्वा राज्यं मखान्ते त्वयि धर्मलब्धम् ॥ १४४॥
 }}
@@ Line 42,945: / Line 47,697: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितः प्राह स बादरायणो मुनीश्वरैरप्यभियाचितः प्रभुः ।
+| verse_lines  = इतीरितः प्राह स बादरायणो मुनीश्वरैरप्यभियाचितः प्रभुः ।;हिरण्यमेव स्वमिदं मुनीनां मदाज्ञया भूङ्ग्ध्वमशेषराज्यम् ॥ १४५॥
 | verse_line2  = हिरण्यमेव स्वमिदं मुनीनां मदाज्ञया भूङ्ग्ध्वमशेषराज्यम् ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 42,954: / Line 47,707: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समर्पितं मे फलवच्च तत् स्यात् पुनर्ग्रहो नैव च दोषकारी ।
+| verse_lines  = समर्पितं मे फलवच्च तत् स्यात् पुनर्ग्रहो नैव च दोषकारी ।;पितामहोऽहं भवतां विशेषतो गुरुः पतिश्चैव ततो मदर्हथ ॥ १४६॥
 | verse_line2  = पितामहोऽहं भवतां विशेषतो गुरुः पतिश्चैव ततो मदर्हथ ॥ १४६॥
 }}
@@ Line 42,963: / Line 47,717: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितास्ते प्रतिपद्य राज्यं ददुर्हिरण्यं निखिलं च तस्मै ।
+| verse_lines  = इतीरितास्ते प्रतिपद्य राज्यं ददुर्हिरण्यं निखिलं च तस्मै ।;विभज्य विप्रान् स निजं तु भागमदात् पृथायै निखिलम् प्रसन्नः ॥ १४७॥
 | verse_line2  = विभज्य विप्रान् स निजं तु भागमदात् पृथायै निखिलम् प्रसन्नः ॥ १४७॥
 }}
@@ Line 42,972: / Line 47,727: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सभार्यकाणां वररत्नभूषणान्यशेषतः पुत्रभुवां प्रदाय ।
+| verse_lines  = सभार्यकाणां वररत्नभूषणान्यशेषतः पुत्रभुवां प्रदाय ।;पृथक्पृथग् योग्यवरांस्तथैभ्यः प्रादात् प्रभुस्ते मुदिताः प्रणेमुः ॥ १४८॥
 | verse_line2  = पृथक्पृथग् योग्यवरांस्तथैभ्यः प्रादात् प्रभुस्ते मुदिताः प्रणेमुः ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 42,981: / Line 47,737: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद् यज्ञपञ्चकमजस्त्रिगुणां स एभ्यः सद्दक्षिणां क्रतुपतिर्निखिलामवाप्य ।
+| verse_lines  = तद् यज्ञपञ्चकमजस्त्रिगुणां स एभ्यः सद्दक्षिणां क्रतुपतिर्निखिलामवाप्य ।;चक्रेऽश्वमेधत्रयमेकमेकं तेषां हरिर्बहुसुवर्णकनामधेयम् ॥ १४९॥
 | verse_line2  = चक्रेऽश्वमेधत्रयमेकमेकं तेषां हरिर्बहुसुवर्णकनामधेयम् ॥ १४९॥
 }}
@@ Line 42,990: / Line 47,747: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सकृष्णेष्वथ पार्थेषु सुस्नातावभृथेष्वलम् ।
+| verse_lines  = सकृष्णेष्वथ पार्थेषु सुस्नातावभृथेष्वलम् ।;पञ्चेन्द्रवद् विराजत्सु स्तूयमानेष्वृषीश्वरैः ॥ १५०॥
 | verse_line2  = पञ्चेन्द्रवद् विराजत्सु स्तूयमानेष्वृषीश्वरैः ॥ १५०॥
 }}
@@ Line 42,999: / Line 47,757: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्तूयमाने च तद्यज्ञे क्रोधो नकुलतां गतः ।
+| verse_lines  = स्तूयमाने च तद्यज्ञे क्रोधो नकुलतां गतः ।;कृत्वोग्रगर्जनं यज्ञं तांश्च यज्ञकृतोऽखिलान् ॥ १५१॥
 | verse_line2  = कृत्वोग्रगर्जनं यज्ञं तांश्च यज्ञकृतोऽखिलान् ॥ १५१॥
 }}
@@ Line 43,008: / Line 47,767: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गर्हयन्नूचिवानित्थं भार्यापुत्रस्नुषायुतः ।
+| verse_lines  = गर्हयन्नूचिवानित्थं भार्यापुत्रस्नुषायुतः ।;सक्तुप्रस्थमदाद् विप्र उञ्छवृत्तिः सुभक्तितः ॥ १५२॥
 | verse_line2  = सक्तुप्रस्थमदाद् विप्र उञ्छवृत्तिः सुभक्तितः ॥ १५२॥
 }}
@@ Line 43,017: / Line 47,777: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मायातिथये तस्य कलां नार्हति षोडशीम् ।
+| verse_lines  = धर्मायातिथये तस्य कलां नार्हति षोडशीम् ।;यज्ञोऽयमिति हेतुं च विप्रैः पृष्टोऽभ्यभाषत ॥ १५३॥
 | verse_line2  = यज्ञोऽयमिति हेतुं च विप्रैः पृष्टोऽभ्यभाषत ॥ १५३॥
 }}
@@ Line 43,026: / Line 47,787: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतिथेस्तस्य पादोदक्लिन्नः पार्श्वो हिरण्मयः ।
+| verse_lines  = अतिथेस्तस्य पादोदक्लिन्नः पार्श्वो हिरण्मयः ।;एको ममाभूदपरः सर्वतीर्थादिकेष्वपि ॥ १५४॥
 | verse_line2  = एको ममाभूदपरः सर्वतीर्थादिकेष्वपि ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 43,035: / Line 47,797: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मज्जतोऽवभृथेष्वद्धा यज्ञानामत्र चाऽदरात् ।
+| verse_lines  = मज्जतोऽवभृथेष्वद्धा यज्ञानामत्र चाऽदरात् ।;नाभूदित्यथ तत्तत्त्ववेदिभिर्मुनिपुङ्गवैः ॥ १५५॥
 | verse_line2  = नाभूदित्यथ तत्तत्त्ववेदिभिर्मुनिपुङ्गवैः ॥ १५५॥
 }}
@@ Line 43,044: / Line 47,807: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णेन च तमोऽन्धं तं प्रापयद्भिः स्मिते कृते ।
+| verse_lines  = कृष्णेन च तमोऽन्धं तं प्रापयद्भिः स्मिते कृते ।;अदर्शनं जगामाऽशु तमः प्राप च कालतः ।;तदर्थमेव हैरण्यः पार्श्वस्तस्याभवत् पुरा ॥ १५६॥
 | verse_line2  = अदर्शनं जगामाऽशु तमः प्राप च कालतः ।
 }}
@@ Line 43,053: / Line 47,817: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृष्णस्य पाण्डवानां च मखादेश्च गुणान् बहून् ।
+| verse_lines  = कृष्णस्य पाण्डवानां च मखादेश्च गुणान् बहून् ।;वदन्तो भर्त्सयाञ्चक्रुस्तन्मतज्ञा(तं मतज्ञाः) मधुद्विषः ॥ १५७॥
 | verse_line2  = वदन्तो भर्त्सयाञ्चक्रुस्तन्मतज्ञा(तं मतज्ञाः) मधुद्विषः ॥ १५७॥
 }}
@@ Line 43,062: / Line 47,827: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्राद्धार्थं हि पयः पूर्वं (जामदग्नेः)जमदग्नेरदूषयत् ।
+| verse_lines  = श्राद्धार्थं हि पयः पूर्वं (जामदग्नेः)जमदग्नेरदूषयत् ।;नाकुलेनैव रूपेण क्रोधस्तं पितरोऽशपन् ॥ १५८॥
 | verse_line2  = नाकुलेनैव रूपेण क्रोधस्तं पितरोऽशपन् ॥ १५८॥
 }}
@@ Line 43,071: / Line 47,837: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भव त्वं नकुलस्तावद् यावद् धर्मादिकान् सुरान् ।
+| verse_lines  = भव त्वं नकुलस्तावद् यावद् धर्मादिकान् सुरान् ।;क्षेप्स्यसीति तमो घोरं भूयः पापेन यात्वयम् ।;इत्यभिप्रेत्यः तैः शप्तस्तथा कृत्वा तमोऽभ्ययात् ॥ १५९॥
 | verse_line2  = क्षेप्स्यसीति तमो घोरं भूयः पापेन यात्वयम् ।
 }}
@@ Line 43,080: / Line 47,847: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यद्यप्यल्पधनत्यक्तं वित्तं बहुफलं भवेत् ।
+| verse_lines  = यद्यप्यल्पधनत्यक्तं वित्तं बहुफलं भवेत् ।;तथाऽप्यनन्तफलदाः कर्तुरेव महागुणाः ॥ १६०॥
 | verse_line2  = तथाऽप्यनन्तफलदाः कर्तुरेव महागुणाः ॥ १६०॥
 }}
@@ Line 43,089: / Line 47,857: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सतां प्रीतिश्च तत्रापि सद्वरो हरिरेव हि ।
+| verse_lines  = सतां प्रीतिश्च तत्रापि सद्वरो हरिरेव हि ।;पार्थेभ्योऽभ्यधिकः कर्ता समो वा को गुणैर्भवेत् ॥ १६१॥
 | verse_line2  = पार्थेभ्योऽभ्यधिकः कर्ता समो वा को गुणैर्भवेत् ॥ १६१॥
 }}
@@ Line 43,098: / Line 47,867: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सतां च प्रवरो विष्णुः सद्भिर्मुनिवरैर्युतः ।
+| verse_lines  = सतां च प्रवरो विष्णुः सद्भिर्मुनिवरैर्युतः ।;प्रत्यक्षतः कारयति पार्थैः प्रियतमैश्च तैः ।;यं मखप्रवरं तस्य समं किं शुभसाधनम्(शुभसाधनैः) ॥ १६२॥
 | verse_line2  = प्रत्यक्षतः कारयति पार्थैः प्रियतमैश्च तैः ।
 }}
@@ Line 43,107: / Line 47,877: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पठन्ति पैङ्गिनश्चैतान् मन्त्रानन्वर्थकानिह ।
+| verse_lines  = पठन्ति पैङ्गिनश्चैतान् मन्त्रानन्वर्थकानिह ।;अवैष्णवकृतं कर्म सर्वमन्तवदुच्यते ।;अनन्तं वैष्णवकृतं तत्र वर्णक्रमात् परम् ॥ १६३॥
 | verse_line2  = अवैष्णवकृतं कर्म सर्वमन्तवदुच्यते ।
 }}
@@ Line 43,116: / Line 47,887: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वैष्णवेष्वपि मर्त्यैर्यत् कृतं शतगुणं ततः ।
+| verse_lines  = वैष्णवेष्वपि मर्त्यैर्यत् कृतं शतगुणं ततः ।;गान्धर्वं कर्म तस्माच्च मुनिभिः पितृभिस्ततः ॥ १६४॥
 | verse_line2  = गान्धर्वं कर्म तस्माच्च मुनिभिः पितृभिस्ततः ॥ १६४॥
 }}
@@ Line 43,125: / Line 47,897: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवशक्रशिवब्रह्मकृतं तस्मात् क्रमेण च ।
+| verse_lines  = देवशक्रशिवब्रह्मकृतं तस्मात् क्रमेण च ।;शतोत्तरमिति ज्ञेयं नान्यद् ब्रह्मकृतोपमम् ॥ १६५॥
 | verse_line2  = शतोत्तरमिति ज्ञेयं नान्यद् ब्रह्मकृतोपमम् ॥ १६५॥
 }}
@@ Line 43,134: / Line 47,907: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वैष्णवत्वं क्रमात् वृद्धं (क्रमोद्वृद्धं) ब्रह्मान्तं जीवराशिषु ।
+| verse_lines  = वैष्णवत्वं क्रमात् वृद्धं (क्रमोद्वृद्धं) ब्रह्मान्तं जीवराशिषु ।;फलाधिक्यं कर्मणां हि विष्णोः प्रीत्यैव नान्यथा ॥ १६६॥
 | verse_line2  = फलाधिक्यं कर्मणां हि विष्णोः प्रीत्यैव नान्यथा ॥ १६६॥
 }}
@@ Line 43,143: / Line 47,917: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति तेन न पार्थानां कर्मणाऽन्यत् समं क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = इति तेन न पार्थानां कर्मणाऽन्यत् समं क्‍वचित् ।;गुणैर्ज्ञानादिभिर्वाऽपि तस्मात् क्रोधः स तामसः ।;विनिन्द्य तान् सुसत्त्वस्थांस्तमोऽन्धमुपजग्मिवान् ॥ १६७॥
 | verse_line2  = गुणैर्ज्ञानादिभिर्वाऽपि तस्मात् क्रोधः स तामसः ।
 }}
@@ Line 43,152: / Line 47,927: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथ पृष्टो वासुदेवः सुरविप्रादिसंसदि ।
+| verse_lines  = अथ पृष्टो वासुदेवः सुरविप्रादिसंसदि ।;युधिष्ठिरेण संहृष्टो जगादाशेषतः प्रभुः ॥ १६८॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरेण संहृष्टो जगादाशेषतः प्रभुः ॥ १६८॥
 }}
@@ Line 43,161: / Line 47,937: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते च श्रुत्वाऽखिलान् धर्मान् भक्त्या परमया युताः ।
+| verse_lines  = ते च श्रुत्वाऽखिलान् धर्मान् भक्त्या परमया युताः ।;पूजयन्तो जगन्नाथमापुश्च परमां मुदम् ॥ १६९॥
 | verse_line2  = पूजयन्तो जगन्नाथमापुश्च परमां मुदम् ॥ १६९॥
 }}
@@ Line 43,176: / Line 47,953: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ओं ॥ यज्ञेश्वरेणाभियुतेषु भक्त्या महीं प्रशासत्सु पृथासुतेषु ।
+| verse_lines  = ओं ॥ यज्ञेश्वरेणाभियुतेषु भक्त्या महीं प्रशासत्सु पृथासुतेषु ।;यियक्षुरागान्निशि विप्रवर्यो युधिष्ठिरं वित्तमभीप्समानः ॥ १॥
 | verse_line2  = यियक्षुरागान्निशि विप्रवर्यो युधिष्ठिरं वित्तमभीप्समानः ॥ १॥
 }}
@@ Line 43,185: / Line 47,963: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रातर्ददानीति नृपस्य वाक्यं निशम्य विप्रस्त्वरितो मखार्थे ।
+| verse_lines  = प्रातर्ददानीति नृपस्य वाक्यं निशम्य विप्रस्त्वरितो मखार्थे ।;भीमं ययाचे स नृपोक्तमाशु निशम्य चादान्निजहस्तभूषणम् ॥ २॥
 | verse_line2  = भीमं ययाचे स नृपोक्तमाशु निशम्य चादान्निजहस्तभूषणम् ॥ २॥
 }}
@@ Line 43,194: / Line 47,973: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनर्घमग्निप्रतिमं(अनर्घ्यमग्निप्रतिमं) विचित्ररत्नान्वितं(रत्नाञ्चितं) विप्रवरस्तदाप्य ।
+| verse_lines  = अनर्घमग्निप्रतिमं(अनर्घ्यमग्निप्रतिमं) विचित्ररत्नान्वितं(रत्नाञ्चितं) विप्रवरस्तदाप्य ।;ययौ कृतार्थोऽथ च (नन्दिरावं)नन्दिघोषमकारयद् वायुसूनुस्तदैव ॥ ३॥
 | verse_line2  = ययौ कृतार्थोऽथ च (नन्दिरावं)नन्दिघोषमकारयद् वायुसूनुस्तदैव ॥ ३॥
 }}
@@ Line 43,203: / Line 47,983: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अकालजं तं तु निशम्य राजा पप्रच्छ दूतैस्तमुवाच भीमः ।
+| verse_lines  = अकालजं तं तु निशम्य राजा पप्रच्छ दूतैस्तमुवाच भीमः ।;यन्मर्त्यदेहोऽपि विनिश्चितायुरभून्नृपस्तेन ममाऽस हर्षः ॥ ४॥
 | verse_line2  = यन्मर्त्यदेहोऽपि विनिश्चितायुरभून्नृपस्तेन ममाऽस हर्षः ॥ ४॥
 }}
@@ Line 43,212: / Line 47,993: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितोऽसौ नृपतिस्त्वरेत धर्मार्थमित्यस्य मतं प्रपूजयन् ।
+| verse_lines  = इतीरितोऽसौ नृपतिस्त्वरेत धर्मार्थमित्यस्य मतं प्रपूजयन् ।;जगाद साध्वित्यथ भूय एव धर्मे त्वरावानपि सम्बभूव ॥ ५॥
 | verse_line2  = जगाद साध्वित्यथ भूय एव धर्मे त्वरावानपि सम्बभूव ॥ ५॥
 }}
@@ Line 43,221: / Line 48,003: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाम्बिकेयं विषयेषु सक्तं दुस्सङ्गदुष्टं कृतभूरिदोषम् ।
+| verse_lines  = अथाम्बिकेयं विषयेषु सक्तं दुस्सङ्गदुष्टं कृतभूरिदोषम् ।;समस्तराजाप्ययहेतुभूतं विचार्य (निचाय्य) तं मारुतिरन्वकम्पत ॥ ६॥
 | verse_line2  = समस्तराजाप्ययहेतुभूतं विचार्य (निचाय्य) तं मारुतिरन्वकम्पत ॥ ६॥
 }}
@@ Line 43,230: / Line 48,013: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अकुर्वतस्तीक्ष्णतपः कुतश्चिन्नैवास्य(कुतश्चिन्नैव स्वलोकाप्ति)लोकाप्तिरमुष्य भूयात् ।
+| verse_lines  = अकुर्वतस्तीक्ष्णतपः कुतश्चिन्नैवास्य(कुतश्चिन्नैव स्वलोकाप्ति)लोकाप्तिरमुष्य भूयात् ।;रागाधिकोऽयं न तपश्च कुर्यादित्यस्य वैराग्यकराणि चक्रे ॥ ७॥
 | verse_line2  = रागाधिकोऽयं न तपश्च कुर्यादित्यस्य वैराग्यकराणि चक्रे ॥ ७॥
 }}
@@ Line 43,239: / Line 48,023: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आज्ञां परैरस्य निहन्ति सोदरैर्वधूजनैरप्यतिपूजितेऽस्मिन् ।
+| verse_lines  = आज्ञां परैरस्य निहन्ति सोदरैर्वधूजनैरप्यतिपूजितेऽस्मिन् ।;स निष्टनत्येवमपीतरैः स्वैः सुपूजितो(सम्पूजितो) नाऽस तदा विरागः ॥ ८॥
 | verse_line2  = स निष्टनत्येवमपीतरैः स्वैः सुपूजितो(सम्पूजितो) नाऽस तदा विरागः ॥ ८॥
 }}
@@ Line 43,248: / Line 48,033: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वे हि पार्थास्तमृते सभार्या वैचित्रवीर्यं परमादरेण ।
+| verse_lines  = सर्वे हि पार्थास्तमृते सभार्या वैचित्रवीर्यं परमादरेण ।;पर्येव चक्रुः सततं सभार्यं कृष्णा च न स्यात् तनयार्तिमानिति ॥ ९॥
 | verse_line2  = पर्येव चक्रुः सततं सभार्यं कृष्णा च न स्यात् तनयार्तिमानिति ॥ ९॥
 }}
@@ Line 43,257: / Line 48,043: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स प्रीयमाणो नितरां च तेषु नैवाधिकं प्रीयते भीमसेने ।
+| verse_lines  = स प्रीयमाणो नितरां च तेषु नैवाधिकं प्रीयते भीमसेने ।;स्मरन् सुतांस्तेन हतान् समस्तानपि प्रभावं परमस्य जानन् ॥ १०॥
 | verse_line2  = स्मरन् सुतांस्तेन हतान् समस्तानपि प्रभावं परमस्य जानन् ॥ १०॥
 }}
@@ Line 43,266: / Line 48,053: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यापनेतुं विषयेषु सक्तिं द्वेषं तथैवाऽत्मनि भीमसेनः ।
+| verse_lines  = तस्यापनेतुं विषयेषु सक्तिं द्वेषं तथैवाऽत्मनि भीमसेनः ।;जगाद माद्रीसुतयोः समक्षमास्फोट्य संशृण्वत एव तस्य ॥ ११॥
 | verse_line2  = जगाद माद्रीसुतयोः समक्षमास्फोट्य संशृण्वत एव तस्य ॥ ११॥
 }}
@@ Line 43,275: / Line 48,063: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ताविमौ मे भुजौ वृत्तौ पीनौ चन्दनरूषितौ ।
+| verse_lines  = ताविमौ मे भुजौ वृत्तौ पीनौ चन्दनरूषितौ ।;ययोरन्तरमासाद्य जरढस्य सुता हताः ॥ १२॥
 | verse_line2  = ययोरन्तरमासाद्य जरढस्य सुता हताः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 43,284: / Line 48,073: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यमौ तदन्वमोदेतां तत्स्नेहाद् गौरवादपि ।
+| verse_lines  = यमौ तदन्वमोदेतां तत्स्नेहाद् गौरवादपि ।;नैव तत् कृष्णया ज्ञातं पृथया च सपुत्रया ॥ १३॥
 | verse_line2  = नैव तत् कृष्णया ज्ञातं पृथया च सपुत्रया ॥ १३॥
 }}
@@ Line 43,293: / Line 48,083: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तच्छ्रुत्वोत्पन्ननिर्वेदं क्षत्ता ज्येष्ठस्य वर्द्धयन् ।
+| verse_lines  = तच्छ्रुत्वोत्पन्ननिर्वेदं क्षत्ता ज्येष्ठस्य वर्द्धयन् ।;उवाच जीविताशा ते ननु राजन् गरीयसी (महीयसी) ॥ १४॥
 | verse_line2  = उवाच जीविताशा ते ननु राजन् गरीयसी (महीयसी) ॥ १४॥
 }}
@@ Line 43,302: / Line 48,093: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अहो महीयसी(गरीयसी) जन्तोर्जीविताशा यथा(यया) भवान्।
+| verse_lines  = अहो महीयसी(गरीयसी) जन्तोर्जीविताशा यथा(यया) भवान्।;भीमापवर्जितं पिण्डमादत्से गृहपालवत् ॥ १५॥
 | verse_line2  = भीमापवर्जितं पिण्डमादत्से गृहपालवत् ॥ १५॥
 }}
@@ Line 43,311: / Line 48,103: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नचापराधो भीमस्य ब्रुवतस्त्वामिदं वचः ।
+| verse_lines  = नचापराधो भीमस्य ब्रुवतस्त्वामिदं वचः ।;अग्निर्निसृष्टो दत्तश्च गरो दाराश्च दूषिताः ।;हृतं क्षेत्रं धनं यस्य किं भीमेन कृतं त्वयि ॥ १६॥
 | verse_line2  = अग्निर्निसृष्टो दत्तश्च गरो दाराश्च दूषिताः ।
 }}
@@ Line 43,320: / Line 48,113: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अलमासज्जतस्तेऽद्य निर्वेदकरमीरितम् ।
+| verse_lines  = अलमासज्जतस्तेऽद्य निर्वेदकरमीरितम् ।;उपकाराय भीमेन तव द्वेषं त्यजात्र तत् ॥ १७॥
 | verse_line2  = उपकाराय भीमेन तव द्वेषं त्यजात्र तत् ॥ १७॥
 }}
@@ Line 43,329: / Line 48,123: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विमुच्य द्वेषकामौ त्वं वने तीर्थनिषेवकः ।
+| verse_lines  = विमुच्य द्वेषकामौ त्वं वने तीर्थनिषेवकः ।;तपसाऽऽराधय हरिं ततः पूतो भविष्यसि ॥ १८॥
 | verse_line2  = तपसाऽऽराधय हरिं ततः पूतो भविष्यसि ॥ १८॥
 }}
@@ Line 43,338: / Line 48,133: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो द्वेषमुत्सृज्य भीमे निर्वेदमागतः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो द्वेषमुत्सृज्य भीमे निर्वेदमागतः ।;अनुज्ञां तपसे प्राप्तुमुपवासपरोऽभवत् ॥ १९॥
 | verse_line2  = अनुज्ञां तपसे प्राप्तुमुपवासपरोऽभवत् ॥ १९॥
 }}
@@ Line 43,347: / Line 48,143: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनश्नन्तं चतुर्थेऽह्नि धृतराष्ट्रं युधिष्ठिरः ।
+| verse_lines  = अनश्नन्तं चतुर्थेऽह्नि धृतराष्ट्रं युधिष्ठिरः ।;ज्ञात्वा सम्प्रार्थयामास भोजनार्थं पुनःपुनः ॥ २०॥
 | verse_line2  = ज्ञात्वा सम्प्रार्थयामास भोजनार्थं पुनःपुनः ॥ २०॥
 }}
@@ Line 43,356: / Line 48,153: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुज्ञां वनवासाय त्वत्तः प्राप्यैव सर्वथा ।
+| verse_lines  = अनुज्ञां वनवासाय त्वत्तः प्राप्यैव सर्वथा ।;भोक्ष्येऽन्यथा नेति वदन् धृतराष्ट्रः श्रमान्वितः ।;उपवासकृशो भार्यां शिश्रिये मूर्च्छितः क्षणात् ॥ २१॥
 | verse_line2  = भोक्ष्येऽन्यथा नेति वदन् धृतराष्ट्रः श्रमान्वितः ।
 }}
@@ Line 43,365: / Line 48,163: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शन्तमेन(श्रान्तमेनं) करेणाथ धर्मजस्तं मृदु स्पृशन् ।
+| verse_lines  = शन्तमेन(श्रान्तमेनं) करेणाथ धर्मजस्तं मृदु स्पृशन् ।;शनैः सञ्ज्ञामगमयदब्रवीच्च सुदुःखितः ॥ २२॥
 | verse_line2  = शनैः सञ्ज्ञामगमयदब्रवीच्च सुदुःखितः ॥ २२॥
 }}
@@ Line 43,374: / Line 48,173: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुरस्कृत्य युयुत्सुं त्वं कुरु राज्यमकण्टकम् ।
+| verse_lines  = पुरस्कृत्य युयुत्सुं त्वं कुरु राज्यमकण्टकम् ।;वयमेव त्वदर्थाय कुर्मः सर्वे तपो वने ॥ २३॥
 | verse_line2  = वयमेव त्वदर्थाय कुर्मः सर्वे तपो वने ॥ २३॥
 }}
@@ Line 43,383: / Line 48,183: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नेत्याह धृतराष्ट्रस्तं कुलधर्मो हि नो वने ।
+| verse_lines  = नेत्याह धृतराष्ट्रस्तं कुलधर्मो हि नो वने ।;अन्ते देहपरित्यागस्तन्माऽनुज्ञातुमर्हसि ॥ २४॥
 | verse_line2  = अन्ते देहपरित्यागस्तन्माऽनुज्ञातुमर्हसि ॥ २४॥
 }}
@@ Line 43,392: / Line 48,193: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तयोर्विवदतोरेवं कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ।
+| verse_lines  = तयोर्विवदतोरेवं कृष्णद्वैपायनः प्रभुः ।;सर्वज्ञः सर्वकर्तेश आविर्भूतोऽब्रवीन्नृपम् ॥ २५॥
 | verse_line2  = सर्वज्ञः सर्वकर्तेश आविर्भूतोऽब्रवीन्नृपम् ॥ २५॥
 }}
@@ Line 43,401: / Line 48,203: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तपसाऽशेषदोषाणां क्षयकाममिमं नृपम् ।
+| verse_lines  = तपसाऽशेषदोषाणां क्षयकाममिमं नृपम् ।;अनुजानीहि नैवास्य धर्मविघ्नकरो भव ॥ २६॥
 | verse_line2  = अनुजानीहि नैवास्य धर्मविघ्नकरो भव ॥ २६॥
 }}
@@ Line 43,410: / Line 48,213: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = काले निर्वेदमापन्नस्तपसा दग्धकिल्बिषः ।
+| verse_lines  = काले निर्वेदमापन्नस्तपसा दग्धकिल्बिषः ।;शुभ्रां गतिमयं यायादन्यथा न कथञ्चन ॥ २७॥
 | verse_line2  = शुभ्रां गतिमयं यायादन्यथा न कथञ्चन ॥ २७॥
 }}
@@ Line 43,419: / Line 48,223: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो धर्मराजस्तमनुजज्ञे स चाशितः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तो धर्मराजस्तमनुजज्ञे स चाशितः ।;शिक्षयामास सद्धर्मान् नीतिं च विदुषेऽप्यलम् ।;केवलस्नेहतो(केवलं स्नेहतो) राज्ञे शुश्राव विनयात् स च ॥ २८॥
 | verse_line2  = शिक्षयामास सद्धर्मान् नीतिं च विदुषेऽप्यलम् ।
 }}
@@ Line 43,428: / Line 48,233: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुज्ञाय गृहं प्राप्ते धर्मजे विदुरं पुनः ।
+| verse_lines  = अनुज्ञाय गृहं प्राप्ते धर्मजे विदुरं पुनः ।;श्राद्धाय वित्तमाकाङ्क्षन् प्रेषयामास तद्वचः ॥ २९॥
 | verse_line2  = श्राद्धाय वित्तमाकाङ्क्षन् प्रेषयामास तद्वचः ॥ २९॥
 }}
@@ Line 43,437: / Line 48,243: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा युधिष्ठिरो भीममाह दातव्यमद्य नः ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा युधिष्ठिरो भीममाह दातव्यमद्य नः ।;पुत्रपौत्राप्तबन्धूनां श्राद्धेच्छोर्वित्तमञ्जसा ॥ ३०॥
 | verse_line2  = पुत्रपौत्राप्तबन्धूनां श्राद्धेच्छोर्वित्तमञ्जसा ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 43,446: / Line 48,253: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तमाह भीमः पापानां विमुखानां मधुद्विषः ।
+| verse_lines  = तमाह भीमः पापानां विमुखानां मधुद्विषः ।;पारलौकिकसाहाय्यं न कार्यमितरार्थतः ।;दत्तेनापि हि वित्तेन पुत्रश्राद्धं करिष्यति ॥ ३१॥
 | verse_line2  = पारलौकिकसाहाय्यं न कार्यमितरार्थतः ।
 }}
@@ Line 43,455: / Line 48,263: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तज्ज्ञात्वा ददतां दोषो भवेदिति विचिन्तयन् ।
+| verse_lines  = तज्ज्ञात्वा ददतां दोषो भवेदिति विचिन्तयन् ।;कष्टात् कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ॥ ३२॥
 | verse_line2  = कष्टात् कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ॥ ३२॥
 }}
@@ Line 43,464: / Line 48,273: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीष्मादीनां वयं श्राद्धकर्तारस्तेन किं ततः ।
+| verse_lines  = भीष्मादीनां वयं श्राद्धकर्तारस्तेन किं ततः ।;कानीनत्वात्तु कर्णस्य सहास्माभिः पृथैव हि ।;श्राद्धकर्मण्यधिकृता किं तस्मै दीयते धनम् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = कानीनत्वात्तु कर्णस्य सहास्माभिः पृथैव हि ।
 }}
@@ Line 43,473: / Line 48,283: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तवन्तं नृपतिरर्जुनश्चोचतुः पुनः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तवन्तं नृपतिरर्जुनश्चोचतुः पुनः ।;यियासोर्याचमानाय निजबाहुबलार्जितम् ।;देहि वित्तं परमतः किं त्वामेषोऽभियाचते ॥ ३४॥
 | verse_line2  = यियासोर्याचमानाय निजबाहुबलार्जितम् ।
 }}
@@ Line 43,482: / Line 48,293: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तमपि नेत्येव ब्रुवाणं शुद्धधार्मिकम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्तमपि नेत्येव ब्रुवाणं शुद्धधार्मिकम् ।;अप्रीत्या जोषमास्वेति प्रोच्योवाच युधिष्ठिरः ॥ ३५॥
 | verse_line2  = अप्रीत्या जोषमास्वेति प्रोच्योवाच युधिष्ठिरः ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 43,491: / Line 48,303: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कोशतो यद् बहिर्वित्तं दानभोगादिकारणम् ।
+| verse_lines  = कोशतो यद् बहिर्वित्तं दानभोगादिकारणम् ।;मम सन्निहितं सर्वं तत् पित्रे चार्पितं (पित्रेऽद्यार्पितं) मया ॥ ३६॥
 | verse_line2  = मम सन्निहितं सर्वं तत् पित्रे चार्पितं (पित्रेऽद्यार्पितं) मया ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 43,500: / Line 48,313: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवमेवार्जुनोऽप्याह विदुरं पुनरूचतुः ।
+| verse_lines  = एवमेवार्जुनोऽप्याह विदुरं पुनरूचतुः ।;मुख्यधर्मरते भीमे न पिता क्रोद्धुमर्हति  ॥ ३७॥
 | verse_line2  = मुख्यधर्मरते भीमे न पिता क्रोद्धुमर्हति  ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 43,509: / Line 48,323: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तो वित्तमादाय गत्वा क्षत्ताऽग्रजेऽब्रवीत्।
+| verse_lines  = इत्युक्तो वित्तमादाय गत्वा क्षत्ताऽग्रजेऽब्रवीत्।;युधिष्ठिरार्जुनौ भक्तिं नितरां त्वयि चक्रतुः ॥ ३८॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरार्जुनौ भक्तिं नितरां त्वयि चक्रतुः ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 43,518: / Line 48,333: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नातिहृष्टस्त्वदाज्ञायां भीमस्तन्मा क्रुधोऽत्र च।
+| verse_lines  = नातिहृष्टस्त्वदाज्ञायां भीमस्तन्मा क्रुधोऽत्र च।;शुद्धे क्षत्रियधर्मे हि(शुद्धक्षत्रियधर्मेषु) नितरोऽयं वृकोदरः ॥ ३९॥
 | verse_line2  = शुद्धे क्षत्रियधर्मे हि(शुद्धक्षत्रियधर्मेषु) नितरोऽयं वृकोदरः ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 43,527: / Line 48,343: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नृपार्जुनौ धर्मरतावपि लोककृपापरौ।
+| verse_lines  = नृपार्जुनौ धर्मरतावपि लोककृपापरौ।;अजातकोपस्तच्छ्रुत्वा धृतराष्ट्रः प्रशान्तधीः ॥ ४०॥
 | verse_line2  = अजातकोपस्तच्छ्रुत्वा धृतराष्ट्रः प्रशान्तधीः ॥ ४०॥
 }}
@@ Line 43,536: / Line 48,353: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृत्वा श्राद्धानि सर्वेषां महादानान्यनारतम् ।
+| verse_lines  = कृत्वा श्राद्धानि सर्वेषां महादानान्यनारतम् ।;दशरात्रं ददौ शुद्धमनसा निर्ऋणत्वधीः ॥ ४१ ॥
 | verse_line2  = दशरात्रं ददौ शुद्धमनसा निर्ऋणत्वधीः ॥ ४१ ॥
 }}
@@ Line 43,545: / Line 48,363: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वं समर्प्य गोविन्दे पार्थेभ्योऽन्येभ्य एव च ।
+| verse_lines  = सर्वं समर्प्य गोविन्दे पार्थेभ्योऽन्येभ्य एव च ।;स्वजनेभ्यः समादाय स्रवन्नेत्रेभ्य उच्चधीः ।;अनुज्ञां निर्गतः प्राह पौरजानपदान् नृपः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = स्वजनेभ्यः समादाय स्रवन्नेत्रेभ्य उच्चधीः ।
 }}
@@ Line 43,554: / Line 48,373: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मतो रक्षिता यूयमस्मत्पूर्वैर्महात्मभिः ।
+| verse_lines  = धर्मतो रक्षिता यूयमस्मत्पूर्वैर्महात्मभिः ।;नचाहं परमस्नेहाद् युष्माभिः सुकृपालुभिः ।;अरक्षितेति कथितः प्रमादादपि सज्जनाः ॥ ४३॥
 | verse_line2  = नचाहं परमस्नेहाद् युष्माभिः सुकृपालुभिः ।
 }}
@@ Line 43,563: / Line 48,383: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इष्टं च यज्ञैः पूर्तैश्च चरितं युष्मदाश्रयात् ।
+| verse_lines  = इष्टं च यज्ञैः पूर्तैश्च चरितं युष्मदाश्रयात् ।;पुत्रस्तु मम पापात्मा सर्वक्षत्रविनाशकः ।;सर्वातिशङ्की मूढश्च वृद्धानां शासनातिगः ॥ ४४॥
 | verse_line2  = पुत्रस्तु मम पापात्मा सर्वक्षत्रविनाशकः ।
 }}
@@ Line 43,572: / Line 48,393: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सौभ्रात्रं येन सन्त्यज्य पाण्डवेषु महात्मसु ।
+| verse_lines  = सौभ्रात्रं येन सन्त्यज्य पाण्डवेषु महात्मसु ।;कृतं विरूपं सुमहत् कुर्याद् यन्नापरः क्‍वचित् ॥ ४५॥
 | verse_line2  = कृतं विरूपं सुमहत् कुर्याद् यन्नापरः क्‍वचित् ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 43,581: / Line 48,403: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अप्रियाणि च कृष्णस्य सुबहून्याचरत् कुधीः ।
+| verse_lines  = अप्रियाणि च कृष्णस्य सुबहून्याचरत् कुधीः ।;प्रायस्तेनापि मन्देन न युष्मास्वप्यप्रियं(युष्मास्वप्यशिवं,न युष्मास्वशिवं,न युष्मासु शिवं) कृतम् ॥ ४६॥
 | verse_line2  = प्रायस्तेनापि मन्देन न युष्मास्वप्यप्रियं(युष्मास्वप्यशिवं,न युष्मास्वशिवं,न युष्मासु शिवं) कृतम् ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 43,590: / Line 48,413: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भ्रातरोऽस्य च सर्वेऽपि तच्छीलमनुवर्तिनः ।
+| verse_lines  = भ्रातरोऽस्य च सर्वेऽपि तच्छीलमनुवर्तिनः ।;हताश्च स्वेन पापेन ससुतामात्यबान्धवाः ॥ ४7॥
 | verse_line2  = हताश्च स्वेन पापेन ससुतामात्यबान्धवाः ॥ ४7॥
 }}
@@ Line 43,599: / Line 48,423: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽहं वयोगतश्चैव पुत्राधिभिरभिप्लुतः(पुत्रादिभिरभिप्लुतः) ।
+| verse_lines  = सोऽहं वयोगतश्चैव पुत्राधिभिरभिप्लुतः(पुत्रादिभिरभिप्लुतः) ।;तत्सम्बन्धकृतं(तत्सम्बन्धात्कृतं) पापं स्वकृतं चाप्यपेशलम्(चात्यपेशलम्) ।;पाण्डवेषु सकृष्णेषु तपसा मार्ष्टुमुद्यतः ॥ ४८॥
 | verse_line2  = तत्सम्बन्धकृतं(तत्सम्बन्धात्कृतं) पापं स्वकृतं चाप्यपेशलम्(चात्यपेशलम्) ।
 }}
@@ Line 43,608: / Line 48,433: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र मामनुजानीध्वं कृपया मित्रवत्सलाः ।
+| verse_lines  = तत्र मामनुजानीध्वं कृपया मित्रवत्सलाः ।;मत्प्रियार्थमपि स्नेहः पाण्डवेषु महात्मसु ॥ ४९॥
 | verse_line2  = मत्प्रियार्थमपि स्नेहः पाण्डवेषु महात्मसु ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 43,617: / Line 48,443: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्रियमाणोऽपि कर्तव्यो भूय एव सदाऽचलः ।
+| verse_lines  = क्रियमाणोऽपि कर्तव्यो भूय एव सदाऽचलः ।;ते हि मे पुत्रकाः सन्त इहामुत्र च सौख्यदाः ॥ ५०॥
 | verse_line2  = ते हि मे पुत्रकाः सन्त इहामुत्र च सौख्यदाः ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 43,626: / Line 48,453: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्तैः स्वगुणानुच्चैः कीर्तयद्भिः सुदुःखितैः ।
+| verse_lines  = इत्युक्तैः स्वगुणानुच्चैः कीर्तयद्भिः सुदुःखितैः ।;पर्यश्रुनयनैः कृच्छ्रात् पौरजानपदैश्चिरात् ।;अनुज्ञातो ययौ पार्थैरनुयातः सुदूरतः ॥ ५१॥
 | verse_line2  = पर्यश्रुनयनैः कृच्छ्रात् पौरजानपदैश्चिरात् ।
 }}
@@ Line 43,635: / Line 48,463: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सञ्जयो विदुरश्चैनं सभार्यमनुजग्मतुः ।
+| verse_lines  = सञ्जयो विदुरश्चैनं सभार्यमनुजग्मतुः ।;अनुवव्राज तं कुन्ती वनाय कृतनिश्चया ॥ ५२॥
 | verse_line2  = अनुवव्राज तं कुन्ती वनाय कृतनिश्चया ॥ ५२॥
 }}
@@ Line 43,644: / Line 48,473: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वार्यमाणाऽपि तनयैः सभार्यैर्भृशदुःखितैः ।
+| verse_lines  = वार्यमाणाऽपि तनयैः सभार्यैर्भृशदुःखितैः ।;संस्थाप्य तान् सुकृच्छ्रेण ययौ साऽन्वेव तं नृपम् ॥ ५३॥
 | verse_line2  = संस्थाप्य तान् सुकृच्छ्रेण ययौ साऽन्वेव तं नृपम् ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 43,653: / Line 48,483: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संन्दर्शितपथो राजा कुन्तीविदुरसञ्जयैः ।
+| verse_lines  = संन्दर्शितपथो राजा कुन्तीविदुरसञ्जयैः ।;गान्धारीसहितः प्राप कुरुक्षेत्रं जगद्गुरोः ।;क्रमेणैवाऽश्रमं व्यासदेवस्य सुरपूजितम् ॥ ५४॥
 | verse_line2  = गान्धारीसहितः प्राप कुरुक्षेत्रं जगद्गुरोः ।
 }}
@@ Line 43,662: / Line 48,493: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = त्रिवत्सरेणास्य (त्रिवत्सरादस्य) निजस्य लोकस्याऽप्तिं सभार्यस्य जगाद तत्र ।
+| verse_lines  = त्रिवत्सरेणास्य (त्रिवत्सरादस्य) निजस्य लोकस्याऽप्तिं सभार्यस्य जगाद तत्र ।;ब्रह्माङ्कजस्तेन भृशं प्रतीतो व्यासोपदिष्टं व्यचरत् तपोऽग्र्यम् ॥ ५५॥
 | verse_line2  = ब्रह्माङ्कजस्तेन भृशं प्रतीतो व्यासोपदिष्टं व्यचरत् तपोऽग्र्यम् ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 43,671: / Line 48,503: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सक्षत्तृगान्धारिपृथे ससञ्जये तपोभिराराधयति प्रभुं हरिम् ।
+| verse_lines  = सक्षत्तृगान्धारिपृथे ससञ्जये तपोभिराराधयति प्रभुं हरिम् ।;वैचित्रवीर्येऽत्र सदारबन्धुभृत्यास्तु पार्था दृशये समाययुः ॥ ५६॥
 | verse_line2  = वैचित्रवीर्येऽत्र सदारबन्धुभृत्यास्तु पार्था दृशये समाययुः ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 43,680: / Line 48,513: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षत्तैकतामत्र युधिष्ठिरेण प्राप्तोऽथ भार्यासहितं ससञ्जयम् ।
+| verse_lines  = क्षत्तैकतामत्र युधिष्ठिरेण प्राप्तोऽथ भार्यासहितं ससञ्जयम् ।;उपासमानेषु विचित्रवीर्यपुत्रं पृथां चैव पृथासुतेषु ॥ ५७॥
 | verse_line2  = उपासमानेषु विचित्रवीर्यपुत्रं पृथां चैव पृथासुतेषु ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 43,689: / Line 48,523: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रादुर्बभूवामितशक्ति(प्रादुर्बभूवामृतशक्ति)तेजोज्ञानाद्भुतैश्वर्यसुखादिरूपः ।
+| verse_lines  = प्रादुर्बभूवामितशक्ति(प्रादुर्बभूवामृतशक्ति)तेजोज्ञानाद्भुतैश्वर्यसुखादिरूपः ।;व्यासो हरिस्तत्र समीक्ष्य सर्वे सम्पूजयामासुरुदग्र्यभक्त्या(सम्पूजयामासुरुदग्रभक्त्या) ॥ ५८॥
 | verse_line2  = व्यासो हरिस्तत्र समीक्ष्य सर्वे सम्पूजयामासुरुदग्र्यभक्त्या(सम्पूजयामासुरुदग्रभक्त्या) ॥ ५८॥
 }}
@@ Line 43,698: / Line 48,533: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तैः पूजितस्तत्र निषण्ण आह यद्यद् यदिष्टं प्रवदन्तु तत्तत् ।
+| verse_lines  = तैः पूजितस्तत्र निषण्ण आह यद्यद् यदिष्टं प्रवदन्तु तत्तत् ।;दास्यामि तस्याद्य तदित्यमुष्मिन् भक्त्युच्छ्रयः पाण्डुसुतैः सदारैः ।;वृतोऽत्र कुन्ती रविसूनुजन्ममृत्यूत्थदोषापगमं ययाचे ॥ ५९॥
 | verse_line2  = दास्यामि तस्याद्य तदित्यमुष्मिन् भक्त्युच्छ्रयः पाण्डुसुतैः सदारैः ।
 }}
@@ Line 43,707: / Line 48,543: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां प्रदत्तेष्वभिवाञ्छितेषु वैचित्रवीर्यः सह भार्ययैव ।
+| verse_lines  = तेषां प्रदत्तेष्वभिवाञ्छितेषु वैचित्रवीर्यः सह भार्ययैव ।;सम्मन्त्र्य निःशेषरणेहतानां सन्दर्शनं प्रार्थितवांस्तमीशम् ॥ ६०॥
 | verse_line2  = सम्मन्त्र्य निःशेषरणेहतानां सन्दर्शनं प्रार्थितवांस्तमीशम् ॥ ६०॥
 }}
@@ Line 43,716: / Line 48,553: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु ते सत्यवतीसुतस्य सर्वेश्वरस्याऽज्ञया सर्व एव ।
+| verse_lines  = ततस्तु ते सत्यवतीसुतस्य सर्वेश्वरस्याऽज्ञया सर्व एव ।;समागताः स्वर्गलोकात् क्षणेन दत्ता च दिव्या दृगमुष्य राज्ञः ॥ ६१॥
 | verse_line2  = समागताः स्वर्गलोकात् क्षणेन दत्ता च दिव्या दृगमुष्य राज्ञः ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 43,725: / Line 48,563: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऊषुश्च रात्रिं परमाज्ञयैव सर्वे स्वभार्यासहिता(सर्वेऽपि भार्यासहिता) यथा पुरा ।
+| verse_lines  = ऊषुश्च रात्रिं परमाज्ञयैव सर्वे स्वभार्यासहिता(सर्वेऽपि भार्यासहिता) यथा पुरा ।;तृप्तः(तृप्ताः) सदारो नृपतिश्च तत्र सर्वेऽपि दृष्ट्वा महदद्भुतं(परमाद्भुतं) तत् ॥ ६२॥
 | verse_line2  = तृप्तः(तृप्ताः) सदारो नृपतिश्च तत्र सर्वेऽपि दृष्ट्वा महदद्भुतं(परमाद्भुतं) तत् ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 43,734: / Line 48,573: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽज्ञयैवास्य परस्य सर्वाः स्त्रियो निजेशैः सहिता ययुः स्वः (स्वम्) ।
+| verse_lines  = अथाऽज्ञयैवास्य परस्य सर्वाः स्त्रियो निजेशैः सहिता ययुः स्वः (स्वम्) ।;विनोत्तरां तां तु कथां निशम्य पारीक्षितोऽयाचत तातदृष्टिम् ॥ ६३॥
 | verse_line2  = विनोत्तरां तां तु कथां निशम्य पारीक्षितोऽयाचत तातदृष्टिम् ॥ ६३॥
 }}
@@ Line 43,743: / Line 48,583: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तं चाऽनयामास तदैव कृष्णो ह्यचिन्त्यशक्तिः स विकुण्ठलोकात् ।
+| verse_lines  = तं चाऽनयामास तदैव कृष्णो ह्यचिन्त्यशक्तिः स विकुण्ठलोकात् ।;दृष्ट्वा स पारीक्षित आप तुष्टिं स्वतातमीशेन समाहृतं पुनः ॥ ६४॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा स पारीक्षित आप तुष्टिं स्वतातमीशेन समाहृतं पुनः ॥ ६४॥
 }}
@@ Line 43,752: / Line 48,593: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्पूज्य तं कृष्णमपीशवन्द्यं क्षमापयामास परीक्षिदात्मजः ।
+| verse_lines  = सम्पूज्य तं कृष्णमपीशवन्द्यं क्षमापयामास परीक्षिदात्मजः ।;चक्रे च विस्रम्भमतीव भारते पुनश्च तत्रस्थजनैः(तत्रत्यजनैः) समेतः ॥ ६५॥
 | verse_line2  = चक्रे च विस्रम्भमतीव भारते पुनश्च तत्रस्थजनैः(तत्रत्यजनैः) समेतः ॥ ६५॥
 }}
@@ Line 43,761: / Line 48,603: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पार्थाः पुनः प्राप्य पुरं स्वकीयं धर्मेण पृथ्वीं परिपालयन्तः ।
+| verse_lines  = पार्थाः पुनः प्राप्य पुरं स्वकीयं धर्मेण पृथ्वीं परिपालयन्तः ।;भोगानरागा अजुषन्त(भोगानारागादषुजन्त) योग्यान् युक्ता जगद्धातरि वासुदेवे ॥ ६६॥
 | verse_line2  = भोगानरागा अजुषन्त(भोगानारागादषुजन्त) योग्यान् युक्ता जगद्धातरि वासुदेवे ॥ ६६॥
 }}
@@ Line 43,770: / Line 48,613: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वर्षत्रयान्ते त्मसमाहिताग्निं (त्यक्त्वाऽग्निभिः)त्यक्ताग्निभिस्तैर्वनमालिहद्भिः ।
+| verse_lines  = वर्षत्रयान्ते त्मसमाहिताग्निं (त्यक्त्वाऽग्निभिः)त्यक्ताग्निभिस्तैर्वनमालिहद्भिः ।;ते शुश्रुवुर्धृतराष्ट्रं सभार्यं सहैव कुन्त्या परिदग्धदेहम् ॥ ६७॥
 | verse_line2  = ते शुश्रुवुर्धृतराष्ट्रं सभार्यं सहैव कुन्त्या परिदग्धदेहम् ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 43,779: / Line 48,623: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वीटामुखं(व्रीळामुखा,व्रीडामुखं, व्रीडामुखान्) ध्यानपरा निशम्य स्वर्यातमात्मीयपितृव्यमाशु ।
+| verse_lines  = वीटामुखं(व्रीळामुखा,व्रीडामुखं, व्रीडामुखान्) ध्यानपरा निशम्य स्वर्यातमात्मीयपितृव्यमाशु ।;समेत्य भर्त्रा प्रतिपूज्यमानां कुन्तीं च तप्ता विदधुः क्रियाश्च ॥ ६८॥
 | verse_line2  = समेत्य भर्त्रा प्रतिपूज्यमानां कुन्तीं च तप्ता विदधुः क्रियाश्च ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 43,788: / Line 48,633: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते विष्णुभक्त्या परिपूतकर्मभिर्ज्ञानेन चान्ते तमनुस्मरन्तः ।
+| verse_lines  = ते विष्णुभक्त्या परिपूतकर्मभिर्ज्ञानेन चान्ते तमनुस्मरन्तः ।;पार्थैः सुपुत्रैः (कुकृतौर्ध्वकर्मभिः)सुकृतोर्ध्वकर्मभिर्वृद्धिं सुखस्याऽपुरनप्ययां(अनव्ययाम्) शुभाः(शुभाम्) ॥ ६९॥
 | verse_line2  = पार्थैः सुपुत्रैः (कुकृतौर्ध्वकर्मभिः)सुकृतोर्ध्वकर्मभिर्वृद्धिं सुखस्याऽपुरनप्ययां(अनव्ययाम्) शुभाः(शुभाम्) ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 43,797: / Line 48,643: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = (गावल्गणिः)गावद्गणिर्व्याससकाशमेत्य शुश्रूषया तस्य पुनर्निजां गतिम् ।
+| verse_lines  = (गावल्गणिः)गावद्गणिर्व्याससकाशमेत्य शुश्रूषया तस्य पुनर्निजां गतिम् ।;प्रपेदिवान् पाण्डुसुताश्च कृष्णं प्रतीक्षमाणाः पृथिवीमशासन् ॥ ७०॥
 | verse_line2  = प्रपेदिवान् पाण्डुसुताश्च कृष्णं प्रतीक्षमाणाः पृथिवीमशासन् ॥ ७०॥
 }}
@@ Line 43,806: / Line 48,653: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अष्टादशाब्दाः पृथिवीं समस्तां प्रशासतामेवमगुर्महात्मनाम् ।
+| verse_lines  = अष्टादशाब्दाः पृथिवीं समस्तां प्रशासतामेवमगुर्महात्मनाम् ।;अरिक्तधर्मार्थसुखोत्तमानामनुज्झितानन्तपदस्मृतीनाम् ॥ ७१॥
 | verse_line2  = अरिक्तधर्मार्थसुखोत्तमानामनुज्झितानन्तपदस्मृतीनाम् ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 43,821: / Line 48,669: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = OM ॥ ततः कुरुक्षेत्रमवाप्य कृष्णो दीक्षां प्रपेदे द्विषडब्दसत्रे ।
+| verse_lines  = OM ॥ ततः कुरुक्षेत्रमवाप्य कृष्णो दीक्षां प्रपेदे द्विषडब्दसत्रे ।;स एव च व्यासभृगूद्वहात्मा चक्रेऽत्र सादस्यमजोऽप्रमेयः ॥ १॥
 | verse_line2  = स एव च व्यासभृगूद्वहात्मा चक्रेऽत्र सादस्यमजोऽप्रमेयः ॥ १॥
 }}
@@ Line 43,830: / Line 48,679: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रर्त्विजो दक्षभृगुप्रधानाः पार्था यदूनां प्रवरैः समेताः ।
+| verse_lines  = तत्रर्त्विजो दक्षभृगुप्रधानाः पार्था यदूनां प्रवरैः समेताः ।;ब्रह्मेशशक्रप्रमुखाः सुराश्च चक्रुः सुसाचिव्यमनन्तदासाः ॥ २॥
 | verse_line2  = ब्रह्मेशशक्रप्रमुखाः सुराश्च चक्रुः सुसाचिव्यमनन्तदासाः ॥ २॥
 }}
@@ Line 43,839: / Line 48,689: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वे च जीवा वसुधातलस्था येऽन्येऽन्तरिक्षद्युमुखोत्तरेषु ।
+| verse_lines  = सर्वे च जीवा वसुधातलस्था येऽन्येऽन्तरिक्षद्युमुखोत्तरेषु ।;वसन्ति नारायणपादसंश्रयास्ते चात्र सर्वे मुमुदुः सनागाः ॥ ३॥
 | verse_line2  = वसन्ति नारायणपादसंश्रयास्ते चात्र सर्वे मुमुदुः सनागाः ॥ ३॥
 }}
@@ Line 43,848: / Line 48,699: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुनिर्णयस्तत्त्वविनिर्णयार्थिनां तत्त्वस्य चाभूदिह वादशीलिनाम् ।
+| verse_lines  = सुनिर्णयस्तत्त्वविनिर्णयार्थिनां तत्त्वस्य चाभूदिह वादशीलिनाम् ।;मिथो विवादात् सुरभूसुराणां वाक्याद्धरेर्व्यासभृगूद्वहात्मनः ॥ ४॥
 | verse_line2  = मिथो विवादात् सुरभूसुराणां वाक्याद्धरेर्व्यासभृगूद्वहात्मनः ॥ ४॥
 }}
@@ Line 43,857: / Line 48,709: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = धर्मार्थकामानखिलानवापुस्तदर्थिनो मुक्तिमपीह कृष्णात् ।
+| verse_lines  = धर्मार्थकामानखिलानवापुस्तदर्थिनो मुक्तिमपीह कृष्णात् ।;यथेष्टपानाशनवाससो जना विचेरुरत्रा(विरेजुरत्रा)मरमानवादयः ॥ ५॥
 | verse_line2  = यथेष्टपानाशनवाससो जना विचेरुरत्रा(विरेजुरत्रा)मरमानवादयः ॥ ५॥
 }}
@@ Line 43,866: / Line 48,719: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षेत्रं तदासीद्धरिलोकसम्मितं(तदाऽसीद्धरिलोकसम्मितं) यदीयुरत्राखिलसज्जना युतिम् ।
+| verse_lines  = क्षेत्रं तदासीद्धरिलोकसम्मितं(तदाऽसीद्धरिलोकसम्मितं) यदीयुरत्राखिलसज्जना युतिम् ।;नानाप्तकामाश्च ततो बभूवुर्निर्यत्नदृश्यश्च यतोऽत्र केशवः ॥ ६॥
 | verse_line2  = नानाप्तकामाश्च ततो बभूवुर्निर्यत्नदृश्यश्च यतोऽत्र केशवः ॥ ६॥
 }}
@@ Line 43,875: / Line 48,729: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्वादशाब्दं महासत्रमेवमेतादृशं हरिः ।
+| verse_lines  = द्वादशाब्दं महासत्रमेवमेतादृशं हरिः ।;समाप्यावभृथस्नातः पूजयित्वाऽखिलान् जनान् ॥ ७॥
 | verse_line2  = समाप्यावभृथस्नातः पूजयित्वाऽखिलान् जनान् ॥ ७॥
 }}
@@ Line 43,884: / Line 48,739: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुजज्ञे क्रमेणैव वत्सरेण समागतान् ।
+| verse_lines  = अनुजज्ञे क्रमेणैव वत्सरेण समागतान् ।;स्वकुलं सञ्जिहीर्षुः(सञ्जहीर्षुः) स विप्रशापमजीजनत् ॥ ८॥
 | verse_line2  = स्वकुलं सञ्जिहीर्षुः(सञ्जहीर्षुः) स विप्रशापमजीजनत् ॥ ८॥
 }}
@@ Line 43,893: / Line 48,749: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उपदिश्य परं ज्ञानमुद्धवायामुमाश्रमम् ।
+| verse_lines  = उपदिश्य परं ज्ञानमुद्धवायामुमाश्रमम् ।;बदर्याख्यं प्रापयित्वा सप्तमाब्दं शतोत्तरम् ।;प्रतीक्षन् पालयामास पार्थैः सह भुवं प्रभुः ॥ ९॥
 | verse_line2  = बदर्याख्यं प्रापयित्वा सप्तमाब्दं शतोत्तरम् ।
 }}
@@ Line 43,902: / Line 48,759: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समारब्धं कलियुगं यदा दुर्योधनोऽपतत् ।
+| verse_lines  = समारब्धं कलियुगं यदा दुर्योधनोऽपतत् ।;षट्‍त्रिंशाब्दं पुनः कृष्णः कृतमेवान्ववर्तयत् ॥ १०॥
 | verse_line2  = षट्‍त्रिंशाब्दं पुनः कृष्णः कृतमेवान्ववर्तयत् ॥ १०॥
 }}
@@ Line 43,911: / Line 48,769: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कृतादपि विशेषोऽयं यत् पुण्यस्याधिकं फलम् ।
+| verse_lines  = कृतादपि विशेषोऽयं यत् पुण्यस्याधिकं फलम् ।;अल्पमेव च पापस्य कालात् कृष्णाज्ञया तथा ॥ ११॥
 | verse_line2  = अल्पमेव च पापस्य कालात् कृष्णाज्ञया तथा ॥ ११॥
 }}
@@ Line 43,920: / Line 48,779: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं सुधार्मिके लोके हरिभक्तिपरायणे ।
+| verse_lines  = एवं सुधार्मिके लोके हरिभक्तिपरायणे ।;नष्टेषु कलिलिङ्गेषु युगवृत्तिमभीप्सवः ॥ १२॥
 | verse_line2  = नष्टेषु कलिलिङ्गेषु युगवृत्तिमभीप्सवः ॥ १२॥
 }}
@@ Line 43,929: / Line 48,789: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मरुद्रादयो देवाः स्तुत्वा केशवमव्ययम् ।
+| verse_lines  = ब्रह्मरुद्रादयो देवाः स्तुत्वा केशवमव्ययम् ।;व्यज्ञापयन् स्वलोकाप्तिमोमित्याह स चाच्युतः ॥ १३॥
 | verse_line2  = व्यज्ञापयन् स्वलोकाप्तिमोमित्याह स चाच्युतः ॥ १३॥
 }}
@@ Line 43,938: / Line 48,799: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्राचुर्ये सज्जनस्य स्यान्न कलेर्वृद्धिरञ्जसा ।
+| verse_lines  = प्राचुर्ये सज्जनस्य स्यान्न कलेर्वृद्धिरञ्जसा ।;इति स्वकुलसंहृत्यै प्रभासमनयत् प्रभुः ॥ १४॥
 | verse_line2  = इति स्वकुलसंहृत्यै प्रभासमनयत् प्रभुः ॥ १४॥
 }}
@@ Line 43,947: / Line 48,809: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पुण्यक्षेत्रेऽपि न मृतिः स्वगृहे त्वतिधर्मदा(स्वगृहेऽप्यतिधर्मदा) ।
+| verse_lines  = पुण्यक्षेत्रेऽपि न मृतिः स्वगृहे त्वतिधर्मदा(स्वगृहेऽप्यतिधर्मदा) ।;गत्यैवाल्पमपि क्षेत्रं स्यान्महत्फलमित्यजः ॥ १५॥
 | verse_line2  = गत्यैवाल्पमपि क्षेत्रं स्यान्महत्फलमित्यजः ॥ १५॥
 }}
@@ Line 43,956: / Line 48,819: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रकाशयितुमेवैनान् प्रभासाय कुशस्थलात् ।
+| verse_lines  = प्रकाशयितुमेवैनान् प्रभासाय कुशस्थलात् ।;नीत्वा दानादि(दानादिसद्धर्मान्)सद्धर्मांस्तैरकारयदच्युतः ॥ १६॥
 | verse_line2  = नीत्वा दानादि(दानादिसद्धर्मान्)सद्धर्मांस्तैरकारयदच्युतः ॥ १६॥
 }}
@@ Line 43,965: / Line 48,829: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते ततः शापदोषेण कृष्णेनैव विमोहिताः ।
+| verse_lines  = ते ततः शापदोषेण कृष्णेनैव विमोहिताः ।;मैरेयमत्ता अन्योन्यं निपात्य स्वां तनुं गताः ।;तद् दृष्ट्वा बलदेवोऽपि योगेन स्वतनुं जहौ ॥ १७॥
 | verse_line2  = मैरेयमत्ता अन्योन्यं निपात्य स्वां तनुं गताः ।
 }}
@@ Line 43,974: / Line 48,839: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः परेशोऽगणितानुभावः स्वसारथिं पाण्डवानां सकाशम् ।
+| verse_lines  = ततः परेशोऽगणितानुभावः स्वसारथिं पाण्डवानां सकाशम् ।;स्वलोकयानप्रतिबोधनाय(स्वलोकयानप्रतिवेदनाय) स्वस्यानु चैषां त्वरयाऽभ्ययातयत् ॥ १८॥
 | verse_line2  = स्वलोकयानप्रतिबोधनाय(स्वलोकयानप्रतिवेदनाय) स्वस्यानु चैषां त्वरयाऽभ्ययातयत् ॥ १८॥
 }}
@@ Line 43,983: / Line 48,849: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अथाऽसतः पिप्पलमूल ईशितुरूरुस्थितं पादतलं सुताम्रम् ।
+| verse_lines  = अथाऽसतः पिप्पलमूल ईशितुरूरुस्थितं पादतलं सुताम्रम् ।;दृष्ट्वा जरा नाम ससर्ज शल्यं भक्तोऽप्यलं रोहितं शङ्कमानः ॥ १९॥
 | verse_line2  = दृष्ट्वा जरा नाम ससर्ज शल्यं भक्तोऽप्यलं रोहितं शङ्कमानः ॥ १९॥
 }}
@@ Line 43,992: / Line 48,859: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अच्छेद्याभेद्यदेहस्य शल्ये पादमुपस्थिते ।
+| verse_lines  = अच्छेद्याभेद्यदेहस्य शल्ये पादमुपस्थिते ।;समीपमागतो व्याधो दृष्ट्वा भीतोऽपतद् भुवि ॥ २०॥
 | verse_line2  = समीपमागतो व्याधो दृष्ट्वा भीतोऽपतद् भुवि ॥ २०॥
 }}
@@ Line 44,001: / Line 48,869: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विप्रवाक्यं मानयानः कारयित्वाऽमुना हरिः ।
+| verse_lines  = विप्रवाक्यं मानयानः कारयित्वाऽमुना हरिः ।;पापं मां जहि देवेति याचन्तमनयद् दिवम् ॥ २१॥
 | verse_line2  = पापं मां जहि देवेति याचन्तमनयद् दिवम् ॥ २१॥
 }}
@@ Line 44,010: / Line 48,879: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पादप्रहारदोषेण तं भृगुं व्याधतां गतम् ।
+| verse_lines  = पादप्रहारदोषेण तं भृगुं व्याधतां गतम् ।;पश्चात्तापेन भक्त्या च सुप्रीतस्तच्छरीरिणम् ।;स्वाज्ञाप्राप्तविमानेन दिवं निन्ये जनार्दनः ॥ २२॥
 | verse_line2  = पश्चात्तापेन भक्त्या च सुप्रीतस्तच्छरीरिणम् ।
 }}
@@ Line 44,019: / Line 48,889: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नीचा योनिर्नीचनीच(नीचां योनिं नीचनीचकर्मा) कर्माऽप्तं नीचकर्मतः ।
+| verse_lines  = नीचा योनिर्नीचनीच(नीचां योनिं नीचनीचकर्मा) कर्माऽप्तं नीचकर्मतः ।;अदुष्टत्वात्तु मनसो भक्तिलोपो नचाप्यभूत् ।;भृगोरत्राबुद्धिपूर्वं नातिदोषकृदप्यभूत् ॥ २३॥
 | verse_line2  = अदुष्टत्वात्तु मनसो भक्तिलोपो नचाप्यभूत् ।
 }}
@@ Line 44,028: / Line 48,899: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततो विरिञ्चेशपुरन्दराद्याः पुनः स्तुवन्तोऽभिययुः प्रणम्य ।
+| verse_lines  = ततो विरिञ्चेशपुरन्दराद्याः पुनः स्तुवन्तोऽभिययुः प्रणम्य ।;कृष्णं स चाऽश्वेव ययौ स्वलोकं स्वतेजसा सर्वमिदं प्रकाशयन् ॥ २४॥
 | verse_line2  = कृष्णं स चाऽश्वेव ययौ स्वलोकं स्वतेजसा सर्वमिदं प्रकाशयन् ॥ २४॥
 }}
@@ Line 44,037: / Line 48,909: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = गोपालमन्त्रं भजतां फलप्रदस्त्वेकेन रूपेण स भुव्यदृश्यः ।
+| verse_lines  = गोपालमन्त्रं भजतां फलप्रदस्त्वेकेन रूपेण स भुव्यदृश्यः ।;तस्थौ द्वितीयेन च सूर्यमण्डले तृतीयमासीच्छिवपूजितं वपुः ॥ २५॥
 | verse_line2  = तस्थौ द्वितीयेन च सूर्यमण्डले तृतीयमासीच्छिवपूजितं वपुः ॥ २५॥
 }}
@@ Line 44,046: / Line 48,919: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सम्पूजितं ब्रह्मलोके चतुर्थं कञ्जोद्भवेनाथ परं स्वधाम ।
+| verse_lines  = सम्पूजितं ब्रह्मलोके चतुर्थं कञ्जोद्भवेनाथ परं स्वधाम ।;समाप्नुवानं वपुरस्य पञ्चमं भक्त्याऽन्वयुर्देववराः स्वशक्त्या ॥ २६॥
 | verse_line2  = समाप्नुवानं वपुरस्य पञ्चमं भक्त्याऽन्वयुर्देववराः स्वशक्त्या ॥ २६॥
 }}
@@ Line 44,055: / Line 48,929: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्तेजसा ते प्रतिमुष्टदृष्टयः पुरुष्टुताद्या अमितोरुदीधितेः ।
+| verse_lines  = तत्तेजसा ते प्रतिमुष्टदृष्टयः पुरुष्टुताद्या अमितोरुदीधितेः ।;यावत् स्वगम्यं त्वनुगम्य तस्थुर्निमीलिताक्षा विहतोर्ध्वचाराः ॥ २७॥
 | verse_line2  = यावत् स्वगम्यं त्वनुगम्य तस्थुर्निमीलिताक्षा विहतोर्ध्वचाराः ॥ २७॥
 }}
@@ Line 44,064: / Line 48,939: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वीन्द्रेशशेषानुगतः स्वयम्भूर्धाम प्रविष्टं तमजं प्रणम्य ।
+| verse_lines  = वीन्द्रेशशेषानुगतः स्वयम्भूर्धाम प्रविष्टं तमजं प्रणम्य ।;वीन्द्रादिकैरप्ययुतः स्वपित्राऽऽश्लिष्टो रहश्चाकथयत् तथाऽस्तौत् ॥ २८॥
 | verse_line2  = वीन्द्रादिकैरप्ययुतः स्वपित्राऽऽश्लिष्टो रहश्चाकथयत् तथाऽस्तौत् ॥ २८॥
 }}
@@ Line 44,073: / Line 48,949: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स पूर्वरूपेण समाप्य चैक्यं विभज्य चेच्छानुसृतोऽथ रेमे ।
+| verse_lines  = स पूर्वरूपेण समाप्य चैक्यं विभज्य चेच्छानुसृतोऽथ रेमे ।;हरिः श्रिया ब्रह्ममुखैश्च मुक्तैः सम्पूज्यमानोऽमितसद्गुणात्मा ॥ २९॥
 | verse_line2  = हरिः श्रिया ब्रह्ममुखैश्च मुक्तैः सम्पूज्यमानोऽमितसद्गुणात्मा ॥ २९॥
 }}
@@ Line 44,082: / Line 48,959: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्माऽपि शर्वादियुतः स्वलोकं प्राप्तः पुनस्तत्र गतं च कृष्णम् ।
+| verse_lines  = ब्रह्माऽपि शर्वादियुतः स्वलोकं प्राप्तः पुनस्तत्र गतं च कृष्णम् ।;रेमेऽभिपश्यन् प्रतिपूजयंस्तं सुराश्च सर्वे रविबिम्बसंस्थम् ॥ ३०॥
 | verse_line2  = रेमेऽभिपश्यन् प्रतिपूजयंस्तं सुराश्च सर्वे रविबिम्बसंस्थम् ॥ ३०॥
 }}
@@ Line 44,091: / Line 48,969: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यतो न दर्शिता भ्रान्तिः प्रादुर्भावेष्वपि क्‍वचित् ।
+| verse_lines  = यतो न दर्शिता भ्रान्तिः प्रादुर्भावेष्वपि क्‍वचित् ।;देहत्यागानुसारेण (देहेत्यागानुकारेण) हरिणा तदिहाच्युतः ॥ ३१॥
 | verse_line2  = देहत्यागानुसारेण (देहेत्यागानुकारेण) हरिणा तदिहाच्युतः ॥ ३१॥
 }}
@@ Line 44,100: / Line 48,979: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मोहयित्वाऽसुरानन्धं तमः प्रापयितुं प्रभुः ।
+| verse_lines  = मोहयित्वाऽसुरानन्धं तमः प्रापयितुं प्रभुः ।;चिदानन्दैकदेहोऽपि त्यक्तं देहमिवापरम् ।;सृष्ट्वा स्वदेहोपमितं शयानं भुव्यगाद् दिवम् ॥ ३२॥
 | verse_line2  = चिदानन्दैकदेहोऽपि त्यक्तं देहमिवापरम् ।
 }}
@@ Line 44,109: / Line 48,989: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दारुकोक्त्या समायातः पार्थस्तमदहत् तदा ।
+| verse_lines  = दारुकोक्त्या समायातः पार्थस्तमदहत् तदा ।;रौहिणेयादिकानां च शरीराणि प्रधानतः ।;दारुको विष्णुलोकं तु पुनराप यथागतम् ॥ ३३॥
 | verse_line2  = रौहिणेयादिकानां च शरीराणि प्रधानतः ।
 }}
@@ Line 44,118: / Line 48,999: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथैव जनमोहाय प्राप्य वह्नावदृश्यताम् ।
+| verse_lines  = तथैव जनमोहाय प्राप्य वह्नावदृश्यताम् ।;रुक्मिण्यगाद्धरेः पार्श्वं सत्या कृत्वा तपस्तथा ॥ ३४॥
 | verse_line2  = रुक्मिण्यगाद्धरेः पार्श्वं सत्या कृत्वा तपस्तथा ॥ ३४॥
 }}
@@ Line 44,127: / Line 49,009: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चिदानन्दैकदेहे हि(चिदानन्दैकदेहेऽपि) द्विरूपे इव ते यतः ।
+| verse_lines  = चिदानन्दैकदेहे हि(चिदानन्दैकदेहेऽपि) द्विरूपे इव ते यतः ।;एकैवातः कृष्णवत् ते दुष्टान् मोहयतस्तथा ॥ ३५॥
 | verse_line2  = एकैवातः कृष्णवत् ते दुष्टान् मोहयतस्तथा ॥ ३५॥
 }}
@@ Line 44,136: / Line 49,019: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्या महामहिष्यस्तु त्यक्त्वा देहं हुताशने ।
+| verse_lines  = अन्या महामहिष्यस्तु त्यक्त्वा देहं हुताशने ।;काश्चित् काश्चित्तु तपसा(काश्चित् काश्चित् तपस्तप्त्वा) त्यक्तदेहा हरिं ययुः ॥ ३६॥
 | verse_line2  = काश्चित् काश्चित्तु तपसा(काश्चित् काश्चित् तपस्तप्त्वा) त्यक्तदेहा हरिं ययुः ॥ ३६॥
 }}
@@ Line 44,145: / Line 49,029: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रौहिणेयादिकानां च भार्या वह्निमुखे तनुम् ।
+| verse_lines  = रौहिणेयादिकानां च भार्या वह्निमुखे तनुम् ।;त्यक्त्वा स्वभर्तॄनेवाऽपुः सर्वा एव पतिव्रताः ॥ ३७॥
 | verse_line2  = त्यक्त्वा स्वभर्तॄनेवाऽपुः सर्वा एव पतिव्रताः ॥ ३७॥
 }}
@@ Line 44,154: / Line 49,039: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वसुदेवः पार्थमुखाच्छ्रुत्वा तद्योगमास्थितः ।
+| verse_lines  = वसुदेवः पार्थमुखाच्छ्रुत्वा तद्योगमास्थितः ।;त्यक्त्वा देहं कश्यपत्वं प्राप कृष्णानुरागतः ॥ ३८॥
 | verse_line2  = त्यक्त्वा देहं कश्यपत्वं प्राप कृष्णानुरागतः ॥ ३८॥
 }}
@@ Line 44,163: / Line 49,049: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्यार्जुनोऽश्वमेधाग्नावन्त्यकर्माकरोत् तदा ।
+| verse_lines  = तस्यार्जुनोऽश्वमेधाग्नावन्त्यकर्माकरोत् तदा ।;त्यक्तदेहास्तस्य भार्या वह्नौ प्रापुस्तमेव च ॥ ३९॥
 | verse_line2  = त्यक्तदेहास्तस्य भार्या वह्नौ प्रापुस्तमेव च ॥ ३९॥
 }}
@@ Line 44,172: / Line 49,059: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रियो बालांस्तथाऽऽदाय धनं चैव धनञ्जयः ।
+| verse_lines  = स्त्रियो बालांस्तथाऽऽदाय धनं चैव धनञ्जयः ।;विनिर्ययौ द्वारवत्यास्तां जग्रास(जग्राह) च सागरः ॥ ४० ॥
 | verse_line2  = विनिर्ययौ द्वारवत्यास्तां जग्रास(जग्राह) च सागरः ॥ ४० ॥
 }}
@@ Line 44,181: / Line 49,069: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रीबालसहिते पार्थ एकस्मिन् पथि गच्छति ।
+| verse_lines  = स्त्रीबालसहिते पार्थ एकस्मिन् पथि गच्छति ।;शापात् सुपापा आभीराः स्त्रीजनान् जह्रुरुद्धताः ॥ ४१॥
 | verse_line2  = शापात् सुपापा आभीराः स्त्रीजनान् जह्रुरुद्धताः ॥ ४१॥
 }}
@@ Line 44,190: / Line 49,079: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यास्ताः षोडशसाहस्रवनिताः शतसंयुताः ।
+| verse_lines  = यास्ताः षोडशसाहस्रवनिताः शतसंयुताः ।;कृष्णशापान्म्लेच्छवशं ययुर्दर्पनिमित्ततः ॥ ४२॥
 | verse_line2  = कृष्णशापान्म्लेच्छवशं ययुर्दर्पनिमित्ततः ॥ ४२॥
 }}
@@ Line 44,199: / Line 49,089: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ह्रियमाणे धने चैव वनितासु च वासविः ।
+| verse_lines  = ह्रियमाणे धने चैव वनितासु च वासविः ।;युयुत्सुर्गाण्डिवं सज्यं(सज्जं) कृच्छ्रेणैव चकार ह ॥ ४३॥
 | verse_line2  = युयुत्सुर्गाण्डिवं सज्यं(सज्जं) कृच्छ्रेणैव चकार ह ॥ ४३॥
 }}
@@ Line 44,208: / Line 49,099: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षीणास्तस्य शरा दैवान्नास्त्राणि स्मृतिमाययुः ।
+| verse_lines  = क्षीणास्तस्य शरा दैवान्नास्त्राणि स्मृतिमाययुः ।;स तद् दैवकृतं ज्ञात्वा संस्मरन् पुरुषोत्तमम् ।;निघ्नञ्छत्रून् गाण्डिवेन शेषं रक्षन् कुरून् ययौ(कुरूनगात्) ॥ ४४॥
 | verse_line2  = स तद् दैवकृतं ज्ञात्वा संस्मरन् पुरुषोत्तमम् ।
 }}
@@ Line 44,217: / Line 49,109: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदा कुरुक्षेत्रगतं जगद्गुरुं सुपूर्णविज्ञानबलाब्धिसत्सुखम्(बलर्द्धिसत्सुखम्) ।
+| verse_lines  = तदा कुरुक्षेत्रगतं जगद्गुरुं सुपूर्णविज्ञानबलाब्धिसत्सुखम्(बलर्द्धिसत्सुखम्) ।;तमेव वासिष्ठकुलोद्भवं हरिं निरीक्ष्य दुःखेन पपात पादयोः ॥ ४५॥
 | verse_line2  = तमेव वासिष्ठकुलोद्भवं हरिं निरीक्ष्य दुःखेन पपात पादयोः ॥ ४५॥
 }}
@@ Line 44,226: / Line 49,119: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तेन पुंसां प्रवरेण हेतुभिः सम्बोधितोऽज्ञानतमोंऽशुमालिना ।
+| verse_lines  = स तेन पुंसां प्रवरेण हेतुभिः सम्बोधितोऽज्ञानतमोंऽशुमालिना ।;संस्थाप्य चेतः पुनरेव तस्मिन् जहौ शुचः प्रायश एव धैर्यात् ॥ ४६॥
 | verse_line2  = संस्थाप्य चेतः पुनरेव तस्मिन् जहौ शुचः प्रायश एव धैर्यात् ॥ ४६॥
 }}
@@ Line 44,235: / Line 49,129: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रियो म्लेच्छहृताः कृष्णप्रेषिताद्(कृष्णप्रेरिताद्) दाल्भ्यतः पुनः ।
+| verse_lines  = स्त्रियो म्लेच्छहृताः कृष्णप्रेषिताद्(कृष्णप्रेरिताद्) दाल्भ्यतः पुनः ।;गोविन्दैकादशीं श्रुत्वा कृत्वा सारस्वते जले ।;निमज्ज्य वायोर्वचनात् त्यक्तदेहा दिवं ययुः ॥ ४७॥
 | verse_line2  = गोविन्दैकादशीं श्रुत्वा कृत्वा सारस्वते जले ।
 }}
@@ Line 44,244: / Line 49,139: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अर्जुनस्तु कुरुक्षेत्रे हार्दिक्ययुयुधानयोः ।
+| verse_lines  = अर्जुनस्तु कुरुक्षेत्रे हार्दिक्ययुयुधानयोः ।;सुतौ सारस्वते चैव देशे राज्येऽभ्यषेचयत् ॥ ४८॥
 | verse_line2  = सुतौ सारस्वते चैव देशे राज्येऽभ्यषेचयत् ॥ ४८॥
 }}
@@ Line 44,253: / Line 49,149: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनिरुद्धसुतं वज्रं प्रियं कृष्णस्य सद्गुणम् ।
+| verse_lines  = अनिरुद्धसुतं वज्रं प्रियं कृष्णस्य सद्गुणम् ।;सशूरसेनेन्द्रप्रस्थराजानमकरोद् वशी ॥ ४९॥
 | verse_line2  = सशूरसेनेन्द्रप्रस्थराजानमकरोद् वशी ॥ ४९॥
 }}
@@ Line 44,262: / Line 49,159: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रीबालांश्च धनं चैव तस्मिन् संस्थाप्य फल्गुनः ।
+| verse_lines  = स्त्रीबालांश्च धनं चैव तस्मिन् संस्थाप्य फल्गुनः ।;ययौ भ्रातॄनशेषं च वृत्तं तेषामवर्णयत् ॥ ५०॥
 | verse_line2  = ययौ भ्रातॄनशेषं च वृत्तं तेषामवर्णयत् ॥ ५०॥
 }}
@@ Line 44,271: / Line 49,169: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते चावियोगसमयं स्मरन्तो मुरवैरिणः(मुरवैरिणा) ।
+| verse_lines  = ते चावियोगसमयं स्मरन्तो मुरवैरिणः(मुरवैरिणा) ।;अभ्यषिञ्चन् भागवतं माहाराज्ये परीक्षितम् ॥ ५१॥
 | verse_line2  = अभ्यषिञ्चन् भागवतं माहाराज्ये परीक्षितम् ॥ ५१॥
 }}
@@ Line 44,280: / Line 49,179: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्त्रीहारिणां च म्लेच्छानां वधायैनमयोजयन् ।
+| verse_lines  = स्त्रीहारिणां च म्लेच्छानां वधायैनमयोजयन् ।;कृतं च तेन तत् कर्म वोढ्रा पैतामहीं(पैतामहं) धुरम् ।;समयं परिरक्षद्भिर्न पार्थैरेव यत् कृतम् ॥ ५२॥
 | verse_line2  = कृतं च तेन तत् कर्म वोढ्रा पैतामहीं(पैतामहं) धुरम् ।
 }}
@@ Line 44,289: / Line 49,189: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वासुदेवपदा स्पृष्टभूकण्टकसमुद्धृतिः(समुद्धतिः) ।
+| verse_lines  = वासुदेवपदा स्पृष्टभूकण्टकसमुद्धृतिः(समुद्धतिः) ।;समयः पाण्डवानां हि तस्यैवानुगतिः परम् ॥ ५३॥
 | verse_line2  = समयः पाण्डवानां हि तस्यैवानुगतिः परम् ॥ ५३॥
 }}
@@ Line 44,298: / Line 49,199: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अनुव्रजद्भिर्विश्वेशं नास्माभिर्भूस्तदुज्झिता ।
+| verse_lines  = अनुव्रजद्भिर्विश्वेशं नास्माभिर्भूस्तदुज्झिता ।;भोज्या रक्ष्याऽपि वा तेषामित्येव समयः पुरा ॥ ५४॥
 | verse_line2  = भोज्या रक्ष्याऽपि वा तेषामित्येव समयः पुरा ॥ ५४॥
 }}
@@ Line 44,307: / Line 49,209: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्र काली भीमभार्या वैष्णवं योगमास्थिता ।
+| verse_lines  = तत्र काली भीमभार्या वैष्णवं योगमास्थिता ।;कृष्णयैकत्वमापन्ना त्यक्त्वा देहं तु मानुषम् ॥ ५५॥
 | verse_line2  = कृष्णयैकत्वमापन्ना त्यक्त्वा देहं तु मानुषम् ॥ ५५॥
 }}
@@ Line 44,316: / Line 49,219: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुभद्राद्यास्तु या भार्याः पार्थानां तु तदाज्ञया ।
+| verse_lines  = सुभद्राद्यास्तु या भार्याः पार्थानां तु तदाज्ञया ।;युयुत्सुश्चात्र शिक्षार्थं पौत्रस्यैवावसत् (पौत्रस्यैवावसन्) पुरे ॥ ५६॥
 | verse_line2  = युयुत्सुश्चात्र शिक्षार्थं पौत्रस्यैवावसत् (पौत्रस्यैवावसन्) पुरे ॥ ५६॥
 }}
@@ Line 44,325: / Line 49,229: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सन्त्यज्य राजचिह्नानि (राज्यचिह्नानि) वैष्णवं योगमास्थिताः ।
+| verse_lines  = सन्त्यज्य राजचिह्नानि (राज्यचिह्नानि) वैष्णवं योगमास्थिताः ।;वीराध्वानं ययुः सर्वे कृष्णया सह पाण्डवाः ॥ ५७॥
 | verse_line2  = वीराध्वानं ययुः सर्वे कृष्णया सह पाण्डवाः ॥ ५७॥
 }}
@@ Line 44,334: / Line 49,239: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रागुदीचीं दिशं पूर्वं ययुस्तत्रार्जुनो धनुः ।
+| verse_lines  = प्रागुदीचीं दिशं पूर्वं ययुस्तत्रार्जुनो धनुः ।;नात्यजल्लोभतस्तं तु(लोभतस्तत्तु) समुद्रमुप पावकः ।;दृष्ट्वा ययाचे राजानं तदुक्तः प्रास्यदम्बुधौ ॥ ५८॥
 | verse_line2  = नात्यजल्लोभतस्तं तु(लोभतस्तत्तु) समुद्रमुप पावकः ।
 }}
@@ Line 44,343: / Line 49,249: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रातिभाव्यं तु वरुणे निस्तीर्याग्निरदृश्यताम् ।
+| verse_lines  = प्रातिभाव्यं तु वरुणे निस्तीर्याग्निरदृश्यताम् ।;ययौ तेऽपि ययुः क्षिप्रं प्लवन्तः सप्तवारिधीन् ॥ ५९॥
 | verse_line2  = ययौ तेऽपि ययुः क्षिप्रं प्लवन्तः सप्तवारिधीन् ॥ ५९॥
 }}
@@ Line 44,352: / Line 49,259: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अहोभिः सप्तभिर्योगं समारूढाः प्रदक्षिणम् ।
+| verse_lines  = अहोभिः सप्तभिर्योगं समारूढाः प्रदक्षिणम् ।;कृत्वा क्‍वचिदसज्जन्त आसेदुर्गन्धमादनम् ।;अत्र नारायणक्षेत्रे तेषां तन्वोऽपतन् क्रमात् ॥ ६०॥
 | verse_line2  = कृत्वा क्‍वचिदसज्जन्त आसेदुर्गन्धमादनम् ।
 }}
@@ Line 44,361: / Line 49,269: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = द्रौपदीसहदेवादिपञ्चानां तत्र मारुतिः ।
+| verse_lines  = द्रौपदीसहदेवादिपञ्चानां तत्र मारुतिः ।;सदेहनाकानिच्छुत्वाद् देहप्रपतनं हि तत् ॥ ६१॥
 | verse_line2  = सदेहनाकानिच्छुत्वाद् देहप्रपतनं हि तत् ॥ ६१॥
 }}
@@ Line 44,370: / Line 49,279: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषामिहेति याथार्थ्यं जानन् पप्रच्छ धर्मजम् ।
+| verse_lines  = तेषामिहेति याथार्थ्यं जानन् पप्रच्छ धर्मजम् ।;केनकेनापतद् देहो दोषेण न इति क्रमात् ॥ ६२॥
 | verse_line2  = केनकेनापतद् देहो दोषेण न इति क्रमात् ॥ ६२॥
 }}
@@ Line 44,379: / Line 49,289: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = मृतिकाले हि यो यस्य दोषं वक्त्यृणमोचनम् ।
+| verse_lines  = मृतिकाले हि यो यस्य दोषं वक्त्यृणमोचनम् ।;तस्मात् स्यादुक्तदोषस्येत्याह यच्छ्रुतिरेव तत् ।;ऋणमोक्षाय सर्वेषां भीमो दोषानवादयत् ॥ ६३॥
 | verse_line2  = तस्मात् स्यादुक्तदोषस्येत्याह यच्छ्रुतिरेव तत् ।
 }}
@@ Line 44,388: / Line 49,299: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सोऽपीच्छापतितान् देहानजानञ्छुद्धकर्मणाम् ।
+| verse_lines  = सोऽपीच्छापतितान् देहानजानञ्छुद्धकर्मणाम् ।;अपश्यन् कारणं प्राह दोषान् स्यादेवमित्यपि ।;राजा (सम्भावनामात्रान्न (सम्भावनामात्रं) नहि कार्यमकारणम् ॥ ६४॥
 | verse_line2  = अपश्यन् कारणं प्राह दोषान् स्यादेवमित्यपि ।
 }}
@@ Line 44,397: / Line 49,309: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्वच्छन्दमृत्यवो योगाद् देहानुत्सृज्य पाण्डवाः ।
+| verse_lines  = स्वच्छन्दमृत्यवो योगाद् देहानुत्सृज्य पाण्डवाः ।;कृष्णा चाऽपुः परं स्थानं यन्न यान्त्यपि देवताः ।;इति श्रुतेर्न ते पापाद् देहांस्तत्यजुरूर्जिताः ॥ ६५॥
 | verse_line2  = कृष्णा चाऽपुः परं स्थानं यन्न यान्त्यपि देवताः ।
 }}
@@ Line 44,406: / Line 49,319: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ऋणान्युन्मुच्य(ऋणात् प्रमुच्य) दोषोक्त्या स्वानां भीमः स्वकां तनुम् ।
+| verse_lines  = ऋणान्युन्मुच्य(ऋणात् प्रमुच्य) दोषोक्त्या स्वानां भीमः स्वकां तनुम् ।;तत्याज परमं ध्यायन्नाप च स्थानमुत्तमम् ।;इति स्कान्दपुराणोक्तं व्यासवाक्यमृषीन् प्रति ॥ ६६॥
 | verse_line2  = तत्याज परमं ध्यायन्नाप च स्थानमुत्तमम् ।
 }}
@@ Line 44,415: / Line 49,329: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भीमादृते हि चतुर्षु पक्षपातस्तु वासवौ ।
+| verse_lines  = भीमादृते हि चतुर्षु पक्षपातस्तु वासवौ ।;योग्य एवेति कृष्णाया न दोषः स्यात् कथञ्चन ॥ ६७॥
 | verse_line2  = योग्य एवेति कृष्णाया न दोषः स्यात् कथञ्चन ॥ ६७॥
 }}
@@ Line 44,424: / Line 49,339: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नीतिरूपे वीर्यबले महान्त्येषां यतः क्रमात् ।
+| verse_lines  = नीतिरूपे वीर्यबले महान्त्येषां यतः क्रमात् ।;प्राणत्वाद् भोगशक्तिश्च नहि दोषाय मारुतेः ॥ ६८॥
 | verse_line2  = प्राणत्वाद् भोगशक्तिश्च नहि दोषाय मारुतेः ॥ ६८॥
 }}
@@ Line 44,433: / Line 49,349: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यथास्वरूपविज्ञानमात्मन्यपि न दोषकृत् ।
+| verse_lines  = यथास्वरूपविज्ञानमात्मन्यपि न दोषकृत् ।;इति व्यासस्मृतेरेषामुक्तदोषोद्भवः कथम् ॥ ६९॥
 | verse_line2  = इति व्यासस्मृतेरेषामुक्तदोषोद्भवः कथम् ॥ ६९॥
 }}
@@ Line 44,442: / Line 49,359: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कदाचिदतिमानोऽपि त्रयाणामेषु जायते ।
+| verse_lines  = कदाचिदतिमानोऽपि त्रयाणामेषु जायते ।;तथाऽपि तत्फलं नैतत् तारतम्यं हि मुक्तिगम्(तारतम्यं विमुक्तिगम्) ।;गुणदोषाधिकाल्पत्वादत्रस्थमपि हि श्रुतम् ॥ ७०॥
 | verse_line2  = तथाऽपि तत्फलं नैतत् तारतम्यं हि मुक्तिगम्(तारतम्यं विमुक्तिगम्) ।
 }}
@@ Line 44,451: / Line 49,369: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रारब्धकर्मनाशे (आरब्धकर्मनाशे) हि पतेद् देहोऽप्यपापिनः ।
+| verse_lines  = प्रारब्धकर्मनाशे (आरब्धकर्मनाशे) हि पतेद् देहोऽप्यपापिनः ।;युधिष्ठिरोऽपि हि स्वर्गं बुभुजे नैव तत्तनुः ॥ ७१॥
 | verse_line2  = युधिष्ठिरोऽपि हि स्वर्गं बुभुजे नैव तत्तनुः ॥ ७१॥
 }}
@@ Line 44,460: / Line 49,379: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अतिमानादयो दोषाः कुत एव हि मारुतेः ।
+| verse_lines  = अतिमानादयो दोषाः कुत एव हि मारुतेः ।;अनादिकालतः सर्वदोषहीना गुणाधिकाः ॥ ७२॥
 | verse_line2  = अनादिकालतः सर्वदोषहीना गुणाधिकाः ॥ ७२॥
 }}
@@ Line 44,469: / Line 49,389: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वजीवगणेभ्यो ये ते हि(समस्तजीवराशिभ्यस्ते हि) वायुत्वमाप्नुयुः ।
+| verse_lines  = सर्वजीवगणेभ्यो ये ते हि(समस्तजीवराशिभ्यस्ते हि) वायुत्वमाप्नुयुः ।;ऋजवो नाम ये देवा देवानामपि देवताः ॥ ७३॥
 | verse_line2  = ऋजवो नाम ये देवा देवानामपि देवताः ॥ ७३॥
 }}
@@ Line 44,478: / Line 49,399: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अभावं ह्यतिमानादेर्भीमस्याऽह च केशवः ।
+| verse_lines  = अभावं ह्यतिमानादेर्भीमस्याऽह च केशवः ।;यत्किञ्चाऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव ।;सहस्रगुणमप्येतत् त्वयि सम्भावयाम्यहम् ॥ ७४॥
 | verse_line2  = यत्किञ्चाऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव ।
 }}
@@ Line 44,487: / Line 49,409: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इति तस्माद् यथा युद्धे धर्महानिममन्यत ।
+| verse_lines  = इति तस्माद् यथा युद्धे धर्महानिममन्यत ।;एवमत्राप्यधर्मेण देहपातं नृपोऽब्रवीत् ॥ ७५॥
 | verse_line2  = एवमत्राप्यधर्मेण देहपातं नृपोऽब्रवीत् ॥ ७५॥
 }}
@@ Line 44,496: / Line 49,419: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = पूज्येभ्यः(पूर्वेभ्यः) पूर्वमेवैषां देहपातमभीप्सताम् ।
+| verse_lines  = पूज्येभ्यः(पूर्वेभ्यः) पूर्वमेवैषां देहपातमभीप्सताम् ।;तत्क्रमाद् (तत्कामाद्) देहपातोऽभून्न पापान्मुच्यतां यथा ॥ ७६॥
 | verse_line2  = तत्क्रमाद् (तत्कामाद्) देहपातोऽभून्न पापान्मुच्यतां यथा ॥ ७६॥
 }}
@@ Line 44,505: / Line 49,429: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न हि पापफलं मुक्तौ(पापफलान्मुक्तौ देहपातः कथञ्चन ।
+| verse_lines  = न हि पापफलं मुक्तौ(पापफलान्मुक्तौ देहपातः कथञ्चन ।;किन्तु कर्मक्षयादेव तथा सर्वत्र निश्चितः ॥ ७७॥
 | verse_line2  = किन्तु कर्मक्षयादेव तथा सर्वत्र निश्चितः ॥ ७७॥
 }}
@@ Line 44,514: / Line 49,439: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषु स्वलोकान् प्राप्तेषु धर्मजः श्वाऽत्मना सह(स्वात्मना सह) ।
+| verse_lines  = तेषु स्वलोकान् प्राप्तेषु धर्मजः श्वाऽत्मना सह(स्वात्मना सह) ।;ययौ पुरो देवरथस्तदाऽस्यावततार ह ॥ ७८॥
 | verse_line2  = ययौ पुरो देवरथस्तदाऽस्यावततार ह ॥ ७८॥
 }}
@@ Line 44,523: / Line 49,449: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = रथमारुहेति कथितो रथिना पुरतः शुनः ।
+| verse_lines  = रथमारुहेति कथितो रथिना पुरतः शुनः ।;आरोहमब्रवीन्नैतद् युक्तमित्याह सोऽपि तम् ॥ ७९॥
 | verse_line2  = आरोहमब्रवीन्नैतद् युक्तमित्याह सोऽपि तम् ॥ ७९॥
 }}
@@ Line 44,532: / Line 49,459: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नाऽरुहेयं विना श्वानमिति तेन स्थिरोदिते ।
+| verse_lines  = नाऽरुहेयं विना श्वानमिति तेन स्थिरोदिते ।;स्वरूपं दर्शयामास धर्मो ह्याप्तः स्वरूपताम् (श्वरूपताम्) ॥ ८०॥
 | verse_line2  = स्वरूपं दर्शयामास धर्मो ह्याप्तः स्वरूपताम् (श्वरूपताम्) ॥ ८०॥
 }}
@@ Line 44,541: / Line 49,469: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आनृशंस्यपरत्वेन कीर्तिमेवाऽत्मनो वृषः ।
+| verse_lines  = आनृशंस्यपरत्वेन कीर्तिमेवाऽत्मनो वृषः ।;ख्यापयामास कौन्तेयरूपिणो धर्मसूक्तिभिः ॥ ८१॥
 | verse_line2  = ख्यापयामास कौन्तेयरूपिणो धर्मसूक्तिभिः ॥ ८१॥
 }}
@@ Line 44,550: / Line 49,479: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः(यतः) स रथमारुह्य लोकानामुत्तरोत्तरम् ।
+| verse_lines  = ततः(यतः) स रथमारुह्य लोकानामुत्तरोत्तरम् ।;अतिक्रम्याखिलान् राज्ञो जगाम श्रीपतिप्रियः ॥ ८२॥
 | verse_line2  = अतिक्रम्याखिलान् राज्ञो जगाम श्रीपतिप्रियः ॥ ८२॥
 }}
@@ Line 44,559: / Line 49,489: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सर्वेषामुत्तरं लोकमैन्द्रं प्राप्येदमेव ते ।
+| verse_lines  = सर्वेषामुत्तरं लोकमैन्द्रं प्राप्येदमेव ते ।;स्थानमित्युदितो देवैर्दुर्योधनमवैक्षत ॥ ८३॥
 | verse_line2  = स्थानमित्युदितो देवैर्दुर्योधनमवैक्षत ॥ ८३॥
 }}
@@ Line 44,568: / Line 49,499: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सभ्रातृकं ज्वलन्तं च सर्वेषामुपरि स्थितम् ।
+| verse_lines  = सभ्रातृकं ज्वलन्तं च सर्वेषामुपरि स्थितम् ।;तं दृष्ट्वा परमक्रुद्धो निमील्य नयने शुभे ॥ ८४॥
 | verse_line2  = तं दृष्ट्वा परमक्रुद्धो निमील्य नयने शुभे ॥ ८४॥
 }}
@@ Line 44,577: / Line 49,509: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भ्रातरो मे क्‍व कृष्णा च सकर्णाः(कर्णाद्याः) क्‍व च बान्धवाः ।
+| verse_lines  = भ्रातरो मे क्‍व कृष्णा च सकर्णाः(कर्णाद्याः) क्‍व च बान्धवाः ।;धृष्टद्युम्नादयः पुत्रा हैडिम्बाद्याश्च सर्वशः ॥ ८५॥
 | verse_line2  = धृष्टद्युम्नादयः पुत्रा हैडिम्बाद्याश्च सर्वशः ॥ ८५॥
 }}
@@ Line 44,586: / Line 49,519: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यादवश्चेति पप्रच्छ देवांस्ते च तमब्रुवन् ।
+| verse_lines  = यादवश्चेति पप्रच्छ देवांस्ते च तमब्रुवन् ।;किं ते तैः स्वकृतं कर्म भुज्यतेऽत्र नचापरैः ॥ ८६॥
 | verse_line2  = किं ते तैः स्वकृतं कर्म भुज्यतेऽत्र नचापरैः ॥ ८६॥
 }}
@@ Line 44,595: / Line 49,529: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आह पापोऽयं पृथिवीक्षयकारकः ।
+| verse_lines  = इत्युक्त आह पापोऽयं पृथिवीक्षयकारकः ।;सर्वातिशङ्की मित्रध्रुङ् नारायणपराङ्‍मुखः ॥ ८७॥
 | verse_line2  = सर्वातिशङ्की मित्रध्रुङ् नारायणपराङ्‍मुखः ॥ ८७॥
 }}
@@ Line 44,604: / Line 49,539: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नास्तिकोऽतिशठः क्रूरो द्वेष्टा विष्णोश्च तद्भुवाम् ।
+| verse_lines  = नास्तिकोऽतिशठः क्रूरो द्वेष्टा विष्णोश्च तद्भुवाम् ।;कथं दुर्योधनः स्थानं सर्वोत्तममवाप्तवान् ॥ ८८॥
 | verse_line2  = कथं दुर्योधनः स्थानं सर्वोत्तममवाप्तवान् ॥ ८८॥
 }}
@@ Line 44,613: / Line 49,549: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कथं च सर्वधर्मज्ञा नारायणपरायणाः ।
+| verse_lines  = कथं च सर्वधर्मज्ञा नारायणपरायणाः ।;संस्थिताः परमे धर्मे दृश्यन्तेऽत्र न मत्प्रियाः ॥ ८९॥
 | verse_line2  = संस्थिताः परमे धर्मे दृश्यन्तेऽत्र न मत्प्रियाः ॥ ८९॥
 }}
@@ Line 44,622: / Line 49,559: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यत्र सन्तस्तु ते सन्ति तत्र स्थातव्यमेव मे ।
+| verse_lines  = यत्र सन्तस्तु ते सन्ति तत्र स्थातव्यमेव मे ।;निरयेऽपि नचात्रापि नानेन सह पापिना ॥ ९०॥
 | verse_line2  = निरयेऽपि नचात्रापि नानेन सह पापिना ॥ ९०॥
 }}
@@ Line 44,631: / Line 49,569: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अस्य वीरतमस्येदं धार्तराष्ट्रस्य युज्यते ।
+| verse_lines  = अस्य वीरतमस्येदं धार्तराष्ट्रस्य युज्यते ।;इत्युक्त्वा देवता दूतं स्वानां सन्दर्शनार्थिनः ।;राज्ञः सम्प्रेषयामासुस्तत्सन्दर्शितवर्त्मना ॥ ९१॥
 | verse_line2  = इत्युक्त्वा देवता दूतं स्वानां सन्दर्शनार्थिनः ।
 }}
@@ Line 44,640: / Line 49,579: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुर्गन्धेन सुकृच्छ्रेण तमसा प्रावृतेन च ।
+| verse_lines  = दुर्गन्धेन सुकृच्छ्रेण तमसा प्रावृतेन च ।;गत्वैव कियतीं भूमिं तद्दुर्गन्धासहो नृपः ।;इच्छन् निवर्तन तत्र स्वानां वाच इवाशृणोत् ॥ ९२॥
 | verse_line2  = गत्वैव कियतीं भूमिं तद्दुर्गन्धासहो नृपः ।
 }}
@@ Line 44,649: / Line 49,589: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षणं तिष्ठ महाराज सन्निधानबलात् तव ।
+| verse_lines  = क्षणं तिष्ठ महाराज सन्निधानबलात् तव ।;वेदना नो न महतीत्येतच्छ्रुत्वा युधिष्ठिरः ॥ ९३॥
 | verse_line2  = वेदना नो न महतीत्येतच्छ्रुत्वा युधिष्ठिरः ॥ ९३॥
 }}
@@ Line 44,658: / Line 49,599: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = के यूयमिति पप्रच्छ दीनध्वनिविशङ्कितः ।
+| verse_lines  = के यूयमिति पप्रच्छ दीनध्वनिविशङ्कितः ।;भीमोऽहमर्जुनः कर्ण इत्याद्युक्तमिवाशृणोत् ॥ ९४॥
 | verse_line2  = भीमोऽहमर्जुनः कर्ण इत्याद्युक्तमिवाशृणोत् ॥ ९४॥
 }}
@@ Line 44,667: / Line 49,609: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = श्रुत्वा तत् कृपयाऽऽविष्टः शोकामर्षसमन्वितः ।
+| verse_lines  = श्रुत्वा तत् कृपयाऽऽविष्टः शोकामर्षसमन्वितः ।;आह दूतं यथेष्टं त्वं गच्छ नाहमितो व्रजे ॥ ९५॥
 | verse_line2  = आह दूतं यथेष्टं त्वं गच्छ नाहमितो व्रजे ॥ ९५॥
 }}
@@ Line 44,676: / Line 49,619: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नच स्वर्गेण मे कार्यं त्यक्त्वा स्वजनमीदृशम् ।
+| verse_lines  = नच स्वर्गेण मे कार्यं त्यक्त्वा स्वजनमीदृशम् ।;इत्युक्तः प्रययौ दूतस्तस्थावत्र युधिष्ठिरः ॥ ९६॥
 | verse_line2  = इत्युक्तः प्रययौ दूतस्तस्थावत्र युधिष्ठिरः ॥ ९६॥
 }}
@@ Line 44,685: / Line 49,629: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततोऽत्र देवाः पुरुहूतपूर्वकाः समाययुः स्नेहवशाद् युधिष्ठिरे ।
+| verse_lines  = ततोऽत्र देवाः पुरुहूतपूर्वकाः समाययुः स्नेहवशाद् युधिष्ठिरे ।;तेष्वागतेष्वेव न तत्र वाचो दीना न दुर्गन्धतमोऽप्यपश्यत्(दुर्गन्धतमोऽप्यदृश्यत) ।;स्वर्गोत्तमं देशमपश्यदेतदभ्रान्तचेताः स युधिष्ठिरस्तदा ॥ ९७॥
 | verse_line2  = तेष्वागतेष्वेव न तत्र वाचो दीना न दुर्गन्धतमोऽप्यपश्यत्(दुर्गन्धतमोऽप्यदृश्यत) ।
 }}
@@ Line 44,694: / Line 49,639: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आहात्र धर्मः पुनरात्मसद्यशः(परमात्मसद्यशः) प्रकाशयन् पाण्डुसुताभिधं स्वम् ।
+| verse_lines  = आहात्र धर्मः पुनरात्मसद्यशः(परमात्मसद्यशः) प्रकाशयन् पाण्डुसुताभिधं स्वम् ।;धर्माद् विशिष्टा हि सदाऽनृशंसता दृष्टा च सा त्वय्यधिका त्रिशो मया ॥ ९८॥
 | verse_line2  = धर्माद् विशिष्टा हि सदाऽनृशंसता दृष्टा च सा त्वय्यधिका त्रिशो मया ॥ ९८॥
 }}
@@ Line 44,703: / Line 49,649: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शक्रोऽप्युवाचैनमिदं मृषा ते प्रदर्शितं द्रोणकृते मृषागिरः ।
+| verse_lines  = शक्रोऽप्युवाचैनमिदं मृषा ते प्रदर्शितं द्रोणकृते मृषागिरः ।;कृच्छ्रादिदं ते कथितं न चातिविस्रम्भ आसीत् तव कृष्णवाक्ये ।;नह्याज्ञया वासुदेवस्य किञ्चित् पापं भवेत् सर्वविधर्मिणोऽपि ॥ ९९॥
 | verse_line2  = कृच्छ्रादिदं ते कथितं न चातिविस्रम्भ आसीत् तव कृष्णवाक्ये ।
 }}
@@ Line 44,712: / Line 49,659: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ब्रह्मापरोक्ष्येऽपि विकर्म सूचकं प्रारब्धपापस्य विषाशनं यथा ।
+| verse_lines  = ब्रह्मापरोक्ष्येऽपि विकर्म सूचकं प्रारब्धपापस्य विषाशनं यथा ।;पश्यात्र भीमप्रमुखान् सुखस्थान् सम्पूज्यमानांस्त्रिदशैः सुरूपान्॥ १००॥
 | verse_line2  = पश्यात्र भीमप्रमुखान् सुखस्थान् सम्पूज्यमानांस्त्रिदशैः सुरूपान्॥ १००॥
 }}
@@ Line 44,721: / Line 49,669: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कुतः परब्रह्मदृशां सुशुद्धसत्कर्मणां कृष्णपरायणानाम् ।
+| verse_lines  = कुतः परब्रह्मदृशां सुशुद्धसत्कर्मणां कृष्णपरायणानाम् ।;परेण योगेन विसृष्टतन्वां दुःखं भवेद् देववराधिपानाम् ॥ १०१॥
 | verse_line2  = परेण योगेन विसृष्टतन्वां दुःखं भवेद् देववराधिपानाम् ॥ १०१॥
 }}
@@ Line 44,730: / Line 49,679: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एते हि देवप्रवराः पृथिव्यां जाता भुवो भारजिहीर्षुमीशम् ।
+| verse_lines  = एते हि देवप्रवराः पृथिव्यां जाता भुवो भारजिहीर्षुमीशम् ।;प्रतोष्य तद्भावितबुद्धिकर्मभिः पुनश्च तेनैव सहाऽपिरे दिवम् ॥ १०२॥
 | verse_line2  = प्रतोष्य तद्भावितबुद्धिकर्मभिः पुनश्च तेनैव सहाऽपिरे दिवम् ॥ १०२॥
 }}
@@ Line 44,739: / Line 49,689: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = न ते नृपाद्यापि हि मानुषो गतो भावस्ततो द्वेष्टि सुयोधनादीन् ।
+| verse_lines  = न ते नृपाद्यापि हि मानुषो गतो भावस्ततो द्वेष्टि सुयोधनादीन् ।;निमज्ज्य तद् विष्णुपदोदकेऽत्र विसृज्य देहं भज देवभावम् ॥ १०३॥
 | verse_line2  = निमज्ज्य तद् विष्णुपदोदकेऽत्र विसृज्य देहं भज देवभावम् ॥ १०३॥
 }}
@@ Line 44,748: / Line 49,699: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = सुयोधनाद्या(दुर्योधनाद्या) यदिमे सुपापा आरब्धकर्मक्षयमाप्य नित्ये ।
+| verse_lines  = सुयोधनाद्या(दुर्योधनाद्या) यदिमे सुपापा आरब्धकर्मक्षयमाप्य नित्ये ।;निःशेषसौख्योज्झितनित्यदुःखेऽवशाः(नित्यदुःखे वशाः) पतिष्यन्त्यपुनर्निवृत्ताः ॥ १०४॥
 | verse_line2  = निःशेषसौख्योज्झितनित्यदुःखेऽवशाः(नित्यदुःखे वशाः) पतिष्यन्त्यपुनर्निवृत्ताः ॥ १०४॥
 }}
@@ Line 44,757: / Line 49,709: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = देवांशजा ये तु समस्तशस्ते स्वमूलरूपं समवाप्य काले ।
+| verse_lines  = देवांशजा ये तु समस्तशस्ते स्वमूलरूपं समवाप्य काले ।;स्वतारतम्यानुसृतां विमुक्तिं प्राप्स्यन्ति नात्रापि विचार्यमस्ति ॥ १०५॥
 | verse_line2  = स्वतारतम्यानुसृतां विमुक्तिं प्राप्स्यन्ति नात्रापि विचार्यमस्ति ॥ १०५॥
 }}
@@ Line 44,766: / Line 49,719: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्युक्त आश्वेव निमज्ज्य गङ्गां धर्मात्मजस्तत्र विसृज्य(धर्मात्मजस्तं प्रविसृज्य) देहम् ।
+| verse_lines  = इत्युक्त आश्वेव निमज्ज्य गङ्गां धर्मात्मजस्तत्र विसृज्य(धर्मात्मजस्तं प्रविसृज्य) देहम् ।;सद्यो बभौ दैवमवाप्य(दैवतमाप्य) कायं विसृष्टरोषादिसमस्तदोषः ॥ १०६॥
 | verse_line2  = सद्यो बभौ दैवमवाप्य(दैवतमाप्य) कायं विसृष्टरोषादिसमस्तदोषः ॥ १०६॥
 }}
@@ Line 44,775: / Line 49,729: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स तु प्रपश्यन् स्वजनं समस्तं स्वमूलरूपातिसमीपसंस्थम् ।
+| verse_lines  = स तु प्रपश्यन् स्वजनं समस्तं स्वमूलरूपातिसमीपसंस्थम् ।;ददर्श भीमं च मरुत्समीपे मध्ये ज्वलन्तं मरुतां गणस्य ॥ १०७॥
 | verse_line2  = ददर्श भीमं च मरुत्समीपे मध्ये ज्वलन्तं मरुतां गणस्य ॥ १०७॥
 }}
@@ Line 44,784: / Line 49,739: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ददर्श कृष्णामपि तत्समीपे श्रिया ज्वलन्तीं समतीत्य चान्याः ।
+| verse_lines  = ददर्श कृष्णामपि तत्समीपे श्रिया ज्वलन्तीं समतीत्य चान्याः ।;स्प्रष्टुं च संस्कारवशादियेष निषिध्य तं प्राह सुराधिराजः ॥ १०८॥
 | verse_line2  = स्प्रष्टुं च संस्कारवशादियेष निषिध्य तं प्राह सुराधिराजः ॥ १०८॥
 }}
@@ Line 44,793: / Line 49,749: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एषा हि साक्षाज्जगतां प्रियस्य प्राणात्मनो जीववरेश्वरस्य ।
+| verse_lines  = एषा हि साक्षाज्जगतां प्रियस्य प्राणात्मनो जीववरेश्वरस्य ।;प्राणप्रिया श्रीरिति नाम यस्याः शमात्मकेऽस्मिन् रमते सदैषा ॥ १०९॥
 | verse_line2  = प्राणप्रिया श्रीरिति नाम यस्याः शमात्मकेऽस्मिन् रमते सदैषा ॥ १०९॥
 }}
@@ Line 44,802: / Line 49,759: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = युष्मच्चतुर्देहगतस्य वायोर्वायुप्रिया भीमतनोस्तथैव ।
+| verse_lines  = युष्मच्चतुर्देहगतस्य वायोर्वायुप्रिया भीमतनोस्तथैव ।;भोगाय सृष्टा पुरुषोत्तमेन युष्मत्प्रियार्थं भवतां च दारैः ॥ ११०॥
 | verse_line2  = भोगाय सृष्टा पुरुषोत्तमेन युष्मत्प्रियार्थं भवतां च दारैः ॥ ११०॥
 }}
@@ Line 44,811: / Line 49,769: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रीतिस्ततो ह्यभ्यधिका(ह्यत्यधिका) बभूव भीमस्य चास्यास्तदनु स्म पार्थे ।
+| verse_lines  = प्रीतिस्ततो ह्यभ्यधिका(ह्यत्यधिका) बभूव भीमस्य चास्यास्तदनु स्म पार्थे ।;ततो भवत्स्वेव यथाक्रमेण गुणानुसारेण समीरणस्य ॥ १११॥
 | verse_line2  = ततो भवत्स्वेव यथाक्रमेण गुणानुसारेण समीरणस्य ॥ १११॥
 }}
@@ Line 44,820: / Line 49,779: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इयं(इदा,एषा) हि सा शुद्धतनुः प्रजाता शच्यादियोगापगताग्र्यदेहा ।
+| verse_lines  = इयं(इदा,एषा) हि सा शुद्धतनुः प्रजाता शच्यादियोगापगताग्र्यदेहा ।;यूयं च सर्वे मरुतो विशेषसंयोगहीनाः स्वशरीरसंस्थाः ॥ ११२॥
 | verse_line2  = यूयं च सर्वे मरुतो विशेषसंयोगहीनाः स्वशरीरसंस्थाः ॥ ११२॥
 }}
@@ Line 44,829: / Line 49,789: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स्पर्शेऽपि नास्याः पवमानपत्न्याः सुपूतताऽलं भवतामिदानीम् ।
+| verse_lines  = स्पर्शेऽपि नास्याः पवमानपत्न्याः सुपूतताऽलं भवतामिदानीम् ।;नचोत्तरत्रापि भवेत् कथञ्चिद् दिवौकसां मानुषदेहिनो(जन्मनो) यथा ॥ ११३॥
 | verse_line2  = नचोत्तरत्रापि भवेत् कथञ्चिद् दिवौकसां मानुषदेहिनो(जन्मनो) यथा ॥ ११३॥
 }}
@@ Line 44,838: / Line 49,799: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इतीरितं तं प्रतिसन्निवृत्तं विनाशयन् मानुषवासनां स्वयम् ।
+| verse_lines  = इतीरितं तं प्रतिसन्निवृत्तं विनाशयन् मानुषवासनां स्वयम् ।;समाश्लिषच्छुद्धतनुः स्तनोत्थो धर्मो हरेः सोऽभवदाशु तत्समः ॥ ११४॥
 | verse_line2  = समाश्लिषच्छुद्धतनुः स्तनोत्थो धर्मो हरेः सोऽभवदाशु तत्समः ॥ ११४॥
 }}
@@ Line 44,847: / Line 49,809: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु पार्था अखिलाः स्वमूलरूपैः सहैवाऽविविशुर्मुदाऽन्विताः ।
+| verse_lines  = ततस्तु पार्था अखिलाः स्वमूलरूपैः सहैवाऽविविशुर्मुदाऽन्विताः ।;स्वीयानि धामानि(सद्मानि) ततोऽप्यनूनभोगाः सदारा न्यवसंश्च तत्र ॥ ११५॥
 | verse_line2  = स्वीयानि धामानि(सद्मानि) ततोऽप्यनूनभोगाः सदारा न्यवसंश्च तत्र ॥ ११५॥
 }}
@@ Line 44,856: / Line 49,819: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तत्रापि कृष्णेन समागमोऽभूत् पुरेव तेषामतितत्पराणाम् ।
+| verse_lines  = तत्रापि कृष्णेन समागमोऽभूत् पुरेव तेषामतितत्पराणाम् ।;चिक्रीड एभिः सहितस्तथैव कृष्णोऽपि तद्वत् सरथोऽर्जुनेन ॥ ११६॥
 | verse_line2  = चिक्रीड एभिः सहितस्तथैव कृष्णोऽपि तद्वत् सरथोऽर्जुनेन ॥ ११६॥
 }}
@@ Line 44,865: / Line 49,829: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्ये च(तु) देवांशभवाः समस्ताः स्वमूलरूपैक्यमवापुराशु ।
+| verse_lines  = अन्ये च(तु) देवांशभवाः समस्ताः स्वमूलरूपैक्यमवापुराशु ।;कर्मक्षयादेव सुरेतरास्तु(सुरेतरास्ते) पुण्यक्षयं प्राप्य भुवि प्रजाताः ॥ ११७॥
 | verse_line2  = कर्मक्षयादेव सुरेतरास्तु(सुरेतरास्ते) पुण्यक्षयं प्राप्य भुवि प्रजाताः ॥ ११७॥
 }}
@@ Line 44,874: / Line 49,839: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चतुःसहस्रं त्रिशतोत्तरं ते(त्रिशतोत्तरं गते) संवत्सराणामनुभूय दिव्यान् ।
+| verse_lines  = चतुःसहस्रं त्रिशतोत्तरं ते(त्रिशतोत्तरं गते) संवत्सराणामनुभूय दिव्यान् ।;भोगान् नरत्वेऽपि सदेश्वरोऽहमसज्जगच्चेति धियाऽऽप्नुवंस्तमः ॥ ११८॥
 | verse_line2  = भोगान् नरत्वेऽपि सदेश्वरोऽहमसज्जगच्चेति धियाऽऽप्नुवंस्तमः ॥ ११८॥
 }}
@@ Line 44,883: / Line 49,849: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = दुःखेऽपि तेषामिह तारतम्यं कलेः परं दुःखमिहाखिलाच्च ।
+| verse_lines  = दुःखेऽपि तेषामिह तारतम्यं कलेः परं दुःखमिहाखिलाच्च ।;यथा विरिञ्चस्य सुखं परं स्यान्मुक्तौ हरिद्वेषकृतो विशेषः ॥ ११९॥
 | verse_line2  = यथा विरिञ्चस्य सुखं परं स्यान्मुक्तौ हरिद्वेषकृतो विशेषः ॥ ११९॥
 }}
@@ Line 44,892: / Line 49,859: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = केचित् पिशाचासुरराक्षसत्वमवाप्य विष्णोरपि तत्पराणाम् ।
+| verse_lines  = केचित् पिशाचासुरराक्षसत्वमवाप्य विष्णोरपि तत्पराणाम् ।;द्वेषात् तमोऽन्धं त्वरया समाप्नुयुर्देवाः स्वकाले निजयोग्यमुक्तिम् ॥ १२०॥
 | verse_line2  = द्वेषात् तमोऽन्धं त्वरया समाप्नुयुर्देवाः स्वकाले निजयोग्यमुक्तिम् ॥ १२०॥
 }}
@@ Line 44,901: / Line 49,869: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = चतुःसहस्रे त्रिशतोत्तरे गते संवत्सराणां तु कलौ पृथिव्याम् ।
+| verse_lines  = चतुःसहस्रे त्रिशतोत्तरे गते संवत्सराणां तु कलौ पृथिव्याम् ।;जातः पुनर्विप्रतनुः स भीमो दैत्यैर्निगूढं हरितत्त्वमाह ॥ १२१॥
 | verse_line2  = जातः पुनर्विप्रतनुः स भीमो दैत्यैर्निगूढं हरितत्त्वमाह ॥ १२१॥
 }}
@@ Line 44,910: / Line 49,879: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदैव कृष्णाऽपि भुवि प्रजाता प्रीत्यै हरेरन्धतमस्यपातयत् ।
+| verse_lines  = तदैव कृष्णाऽपि भुवि प्रजाता प्रीत्यै हरेरन्धतमस्यपातयत् ।;महासुरान् विष्णुपरार्जुनाद्या कृते प्रजाता हरितोषणाय ।;पुनश्च ते स्थानमवाप्य(पुनश्च तत्स्थानमवाप्य) सर्वे (स्वीयं)स्वीयां परान्ते तु विमुक्तिमाप्नुयुः ॥ १२२॥
 | verse_line2  = महासुरान् विष्णुपरार्जुनाद्या कृते प्रजाता हरितोषणाय ।
 }}
@@ Line 44,919: / Line 49,889: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = वायुत्वमाप्तः स हनूमदंशो ब्राह्मं पदं प्राप्य वृकोदरश्च ।
+| verse_lines  = वायुत्वमाप्तः स हनूमदंशो ब्राह्मं पदं प्राप्य वृकोदरश्च ।;वागीश्वरीत्वं (वागीश्वरत्वं) गतयैव कृष्णया सहैव मुक्तिं गमिताऽखिलोत्तमाम् ॥ १२३॥
 | verse_line2  = वागीश्वरीत्वं (वागीश्वरत्वं) गतयैव कृष्णया सहैव मुक्तिं गमिताऽखिलोत्तमाम् ॥ १२३॥
 }}
@@ Line 44,928: / Line 49,899: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = भुवि द्युलोके च विरिञ्चतायां मुक्तौ च ताभ्यामधिकं समस्तात् ।
+| verse_lines  = भुवि द्युलोके च विरिञ्चतायां मुक्तौ च ताभ्यामधिकं समस्तात् ।;सन्तोष्यते पूर्णगुणो रमेशः सदैव नित्योर्जिततद्रतिभ्याम्(नित्योदितसद्रतिभ्याम्) ॥ १२४॥
 | verse_line2  = सन्तोष्यते पूर्णगुणो रमेशः सदैव नित्योर्जिततद्रतिभ्याम्(नित्योदितसद्रतिभ्याम्) ॥ १२४॥
 }}
@@ Line 44,937: / Line 49,909: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ‘भूषन् न योऽधि बभ्रूषु नम्नते’(ऋग्वेद १.१४०.६)(भुषन्न योऽधि बभ्रूषु नम्नते) ‘बळित्था तद्वपुषे धायि दर्शतं’(१.१४१.१) ।
+| verse_lines  = ‘भूषन् न योऽधि बभ्रूषु नम्नते’(ऋग्वेद १.१४०.६)(भुषन्न योऽधि बभ्रूषु नम्नते) ‘बळित्था तद्वपुषे धायि दर्शतं’(१.१४१.१) ।;‘तां सु ते कीर्तिम् मघवन् महित्वा’(१०.५४.१) इत्यादिसूक्तानि च तत्प्रमाणम् ॥ १२५॥
 | verse_line2  = ‘तां सु ते कीर्तिम् मघवन् महित्वा’(१०.५४.१) इत्यादिसूक्तानि च तत्प्रमाणम् ॥ १२५॥
 }}
@@ Line 44,946: / Line 49,919: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्यानि वाक्यानि च वैदिकानि सपञ्चरात्रोक्तिपुराणकानि ।
+| verse_lines  = अन्यानि वाक्यानि च वैदिकानि सपञ्चरात्रोक्तिपुराणकानि ।;पृष्टश्च भीष्मोऽत्र युधिष्ठिरेणैतन्मोक्षधर्मेष्वपि किञ्चिदाह ॥ १२६॥
 | verse_line2  = पृष्टश्च भीष्मोऽत्र युधिष्ठिरेणैतन्मोक्षधर्मेष्वपि किञ्चिदाह ॥ १२६॥
 }}
@@ Line 44,955: / Line 49,929: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = एवं प्रयातेषु सकेशवेषु स्वानेव लोकान् यदुपाण्डवेषु ।
+| verse_lines  = एवं प्रयातेषु सकेशवेषु स्वानेव लोकान् यदुपाण्डवेषु ।;परीक्षिदाद्यास्तु तदन्वयोत्था व्यासानुशिष्टाः पृथिवीमरक्षन् ॥ १२७॥
 | verse_line2  = परीक्षिदाद्यास्तु तदन्वयोत्था व्यासानुशिष्टाः पृथिवीमरक्षन् ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 44,964: / Line 49,939: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तैः क्षेमकान्तैरिह भारतादिशास्त्राणि शृण्वद्भिरशेषविद्भिः ।
+| verse_lines  = तैः क्षेमकान्तैरिह भारतादिशास्त्राणि शृण्वद्भिरशेषविद्भिः ।;व्यासप्रभावाच्च कलौ च धर्मो ज्ञानं च सुत्रातमगान्न(सूत्रार्थमगान्न) नाशम् ॥ १२७॥
 | verse_line2  = व्यासप्रभावाच्च कलौ च धर्मो ज्ञानं च सुत्रातमगान्न(सूत्रार्थमगान्न) नाशम् ॥ १२७॥
 }}
@@ Line 44,973: / Line 49,949: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = संवत्सराणां तु सहस्रके गते प्राप्तेषु विद्यामखिलेषु सत्सु ।
+| verse_lines  = संवत्सराणां तु सहस्रके गते प्राप्तेषु विद्यामखिलेषु सत्सु ।;दग्धा पुरा ये त्रिपुरं घ्नतैव(त्रिपुरघ्नतैव) रुद्रेण जाताः पृथिवीतले ते ॥ १२९॥
 | verse_line2  = दग्धा पुरा ये त्रिपुरं घ्नतैव(त्रिपुरघ्नतैव) रुद्रेण जाताः पृथिवीतले ते ॥ १२९॥
 }}
@@ Line 44,982: / Line 49,959: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अदर्शनं सर्वमुनीन्द्रवृन्दैः सहैव सज्ज्ञानमहानिधाने (निदाने) ।
+| verse_lines  = अदर्शनं सर्वमुनीन्द्रवृन्दैः सहैव सज्ज्ञानमहानिधाने (निदाने) ।;व्यासे प्रयातेऽपि सुतत्त्वविद्या तत्सम्प्रदायादपि तैरवाप्ता ॥ १३०॥
 | verse_line2  = व्यासे प्रयातेऽपि सुतत्त्वविद्या तत्सम्प्रदायादपि तैरवाप्ता ॥ १३०॥
 }}
@@ Line 44,991: / Line 49,969: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = उत्सादितत्वात्तु दुरागमानां तत्सम्प्रदायस्य च नाशितत्वात् ।
+| verse_lines  = उत्सादितत्वात्तु दुरागमानां तत्सम्प्रदायस्य च नाशितत्वात् ।;प्रसारितत्वाच्च सदागमानां पापा अपि ज्ञानमवापुरेतत् ॥ १३१॥
 | verse_line2  = प्रसारितत्वाच्च सदागमानां पापा अपि ज्ञानमवापुरेतत् ॥ १३१॥
 }}
@@ Line 45,000: / Line 49,979: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शुना पुरोडाशमिवावलीढं वेदश्रुतिं चा(वा)ऽन्त्यजनैरवाप्ताम् ।
+| verse_lines  = शुना पुरोडाशमिवावलीढं वेदश्रुतिं चा(वा)ऽन्त्यजनैरवाप्ताम् ।;अनन्तदुःखाप्तिसुयोग्यदैत्यैर्विद्यामवाप्तां तु न सेहिरे सुराः ॥ १३२॥
 | verse_line2  = अनन्तदुःखाप्तिसुयोग्यदैत्यैर्विद्यामवाप्तां तु न सेहिरे सुराः ॥ १३२॥
 }}
@@ Line 45,009: / Line 49,989: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नावाग्गतिः क्‍वापि सुवेदिनां भवेत् प्राप्यं सुखं नित्यमवश्यमेभिः ।
+| verse_lines  = नावाग्गतिः क्‍वापि सुवेदिनां भवेत् प्राप्यं सुखं नित्यमवश्यमेभिः ।;प्राप्यं तमोऽन्धं त्वसुरैर्न मुक्तिः कदाचिदाप्या तदचिन्तयन् सुराः ॥ १३३॥
 | verse_line2  = प्राप्यं तमोऽन्धं त्वसुरैर्न मुक्तिः कदाचिदाप्या तदचिन्तयन् सुराः ॥ १३३॥
 }}
@@ Line 45,018: / Line 49,999: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञानप्रदानाय सतां तदन्यज्ञानप्रणाशाय च विष्णुनैते ।
+| verse_lines  = ज्ञानप्रदानाय सतां तदन्यज्ञानप्रणाशाय च विष्णुनैते ।;क्लृप्तास्ततस्ते सविरिञ्चशर्वा विज्ञापयामासुरुपेत्य विष्णुम् ॥ १३४॥
 | verse_line2  = क्लृप्तास्ततस्ते सविरिञ्चशर्वा विज्ञापयामासुरुपेत्य विष्णुम् ॥ १३४॥
 }}
@@ Line 45,027: / Line 50,009: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षीरोदधेरुत्तरतीरनिष्ठितै(विष्ठितै)रभिष्टुतः सुष्टुतिभिः पुरुष्टुतः ।
+| verse_lines  = क्षीरोदधेरुत्तरतीरनिष्ठितै(विष्ठितै)रभिष्टुतः सुष्टुतिभिः पुरुष्टुतः ।;प्रदाय तेषामभयं रमापतिः क्षणादभूच्चारुतराकृतिः (तमाकृतिः) शिशुः ॥ १३५॥
 | verse_line2  = प्रदाय तेषामभयं रमापतिः क्षणादभूच्चारुतराकृतिः (तमाकृतिः) शिशुः ॥ १३५॥
 }}
@@ Line 45,036: / Line 50,019: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यस्त्रैपुराणां प्रथमोऽत्र जातः शुद्धोदनेत्येव जिनेति चोक्तः ।
+| verse_lines  = यस्त्रैपुराणां प्रथमोऽत्र जातः शुद्धोदनेत्येव जिनेति चोक्तः ।;क्षेत्रे गयाख्येऽस्य शिशुं प्रजातं सम्प्रास्य दूरेऽत्र बभूव विष्णुः ।;अजानमानाः स्वशिशुं गतं तं शिशुं हरिं वीक्ष्य निजं स्म मेनिरे ॥ १३६॥
 | verse_line2  = क्षेत्रे गयाख्येऽस्य शिशुं प्रजातं सम्प्रास्य दूरेऽत्र बभूव विष्णुः ।
 }}
@@ Line 45,045: / Line 50,029: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां तदा वैदिककर्म वीक्ष्य सम्प्राहसत् तद्वपुषैव केशवः ।
+| verse_lines  = तेषां तदा वैदिककर्म वीक्ष्य सम्प्राहसत् तद्वपुषैव केशवः ।;तं जातमात्रं प्रहसन्तमीक्ष्य सुविस्मितैः पृष्ट उवाच विष्णुः ।;बुद्धोऽहमित्येव सुनित्यबोधाज्जगाद(स नित्यबोधाज्जगाद) चैषामथ बुद्धदर्शनम् ॥ १३७॥
 | verse_line2  = तं जातमात्रं प्रहसन्तमीक्ष्य सुविस्मितैः पृष्ट उवाच विष्णुः ।
 }}
@@ Line 45,054: / Line 50,039: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तथाऽप्यविश्वासमवेक्ष्य तेषां सस्मार देवानखिलान् जनार्दनः ।
+| verse_lines  = तथाऽप्यविश्वासमवेक्ष्य तेषां सस्मार देवानखिलान् जनार्दनः ।;विज्ञाय ते तस्य मनोगतं निजान् प्रचिक्षिपुर्हेतिगणानमुष्मिन् ॥ १३८॥
 | verse_line2  = विज्ञाय ते तस्य मनोगतं निजान् प्रचिक्षिपुर्हेतिगणानमुष्मिन् ॥ १३८॥
 }}
@@ Line 45,063: / Line 50,049: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = स जातमात्रः शिवपूर्वकाणां शूलादिहेतीरखिला निगीर्य ।
+| verse_lines  = स जातमात्रः शिवपूर्वकाणां शूलादिहेतीरखिला निगीर्य ।;दैत्यातिमोहाय निजं च चक्रं स्वमुक्तमाश्वेव  समग्रहीद्वशी॥ १३९॥
 | verse_line2  = दैत्यातिमोहाय निजं च चक्रं स्वमुक्तमाश्वेव  समग्रहीद्वशी॥ १३९॥
 }}
@@ Line 45,072: / Line 50,059: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तदासनत्वेन विधाय तस्मिन् समास्थितं देवगणाः प्रणम्य ।
+| verse_lines  = तदासनत्वेन विधाय तस्मिन् समास्थितं देवगणाः प्रणम्य ।;जग्मुः स्वधामानि वचांसि तस्य (चास्य) स्वीचक्रुराश्वेव जिनादिदैत्याः ॥ १४०॥
 | verse_line2  = जग्मुः स्वधामानि वचांसि तस्य (चास्य) स्वीचक्रुराश्वेव जिनादिदैत्याः ॥ १४०॥
 }}
@@ Line 45,081: / Line 50,069: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ते ज्ञानधर्मावपहाय पापा विमोहिता देववरेण(दैववरेण) सर्वे ।
+| verse_lines  = ते ज्ञानधर्मावपहाय पापा विमोहिता देववरेण(दैववरेण) सर्वे ।;जग्मुस्तमोऽन्धं क्षणिकं समस्तं ज्ञानं नसच्चेति दृढं स्मरन्तः ॥ १४१॥
 | verse_line2  = जग्मुस्तमोऽन्धं क्षणिकं समस्तं ज्ञानं नसच्चेति दृढं स्मरन्तः ॥ १४१॥
 }}
@@ Line 45,090: / Line 50,079: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नारायणोऽप्याप्य(नारायणः प्राप्य) सुरेन्द्रवृन्दं वृत्तं च तेषामखिलं(तेषां निखिलं) निगद्य ।
+| verse_lines  = नारायणोऽप्याप्य(नारायणः प्राप्य) सुरेन्द्रवृन्दं वृत्तं च तेषामखिलं(तेषां निखिलं) निगद्य ।;पृष्टश्च तैराह निजं हृदिस्थं बौद्धागमार्थं सृतिबन्धमोचनम् ॥ १४२॥
 | verse_line2  = पृष्टश्च तैराह निजं हृदिस्थं बौद्धागमार्थं सृतिबन्धमोचनम् ॥ १४२॥
 }}
@@ Line 45,099: / Line 50,089: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = क्षणादयं क्षणिकास्तद्विशेषा यतः प्रयान्त्येव निसर्गतोऽखिलाः ।
+| verse_lines  = क्षणादयं क्षणिकास्तद्विशेषा यतः प्रयान्त्येव निसर्गतोऽखिलाः ।;ततः स्थिरत्वेऽपि विशेषसंश्रयादुक्तं क्षणस्थायि मया समस्तम् ॥ १४३॥
 | verse_line2  = ततः स्थिरत्वेऽपि विशेषसंश्रयादुक्तं क्षणस्थायि मया समस्तम् ॥ १४३॥
 }}
@@ Line 45,108: / Line 50,099: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तद्वान् विशेषश्च यतो न भिन्नो सदा स्वनिर्वाहकशक्तियुक्तौ ।
+| verse_lines  = तद्वान् विशेषश्च यतो न भिन्नो सदा स्वनिर्वाहकशक्तियुक्तौ ।;अतः क्षणस्थायि समस्तमेतत् स्थिरात्मकं चेति हि नास्ति भेदः ॥ १४४॥
 | verse_line2  = अतः क्षणस्थायि समस्तमेतत् स्थिरात्मकं चेति हि नास्ति भेदः ॥ १४४॥
 }}
@@ Line 45,117: / Line 50,109: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ज्ञोऽहं सदैकः परमो मयैतत् सदाऽननीयं हि यतोऽस्वतन्त्रम् ।
+| verse_lines  = ज्ञोऽहं सदैकः परमो मयैतत् सदाऽननीयं हि यतोऽस्वतन्त्रम् ।;ज्ञानात्मकं विश्वमतो मयोक्तं जडस्वरूपं च किमु स्म चेतनम् ॥ १४५॥
 | verse_line2  = ज्ञानात्मकं विश्वमतो मयोक्तं जडस्वरूपं च किमु स्म चेतनम् ॥ १४५॥
 }}
@@ Line 45,126: / Line 50,119: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शंशीलकोऽहं यत एव चोच्चः शूनामकस्तद्धि मया निधेयम्(विधेयम्) ।
+| verse_lines  = शंशीलकोऽहं यत एव चोच्चः शूनामकस्तद्धि मया निधेयम्(विधेयम्) ।;शून्याभिधं दोषविरुद्धरूपो दोषोज्झितोऽन्यस्त्वखिलादनामा ।;एनैव साद्यं त्वसदेव नामतस्त्वभाव एनैव भवेद् यतस्तत् ॥ १४६॥
 | verse_line2  = शून्याभिधं दोषविरुद्धरूपो दोषोज्झितोऽन्यस्त्वखिलादनामा ।
 }}
@@ Line 45,135: / Line 50,129: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादि बोद्धव्यमिदं समस्तं मयोदितं क्‍वापि न हेयमस्ति ।
+| verse_lines  = इत्यादि बोद्धव्यमिदं समस्तं मयोदितं क्‍वापि न हेयमस्ति ।;इत्यादि देवान् प्रतिबोधयंश्च देवैः सहोवास स बुद्धदेवः ।;गत्वा स्वधामाप्यपरेण रूपेणाऽस्ते पृथक् चैकतनुर्यथेष्टम् ॥ १४७॥
 | verse_line2  = इत्यादि देवान् प्रतिबोधयंश्च देवैः सहोवास स बुद्धदेवः ।
 }}
@@ Line 45,144: / Line 50,139: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततस्तु बुद्धोदितपक्षसंस्थो जिनोऽपि चक्रे मतमन्यदेव ।
+| verse_lines  = ततस्तु बुद्धोदितपक्षसंस्थो जिनोऽपि चक्रे मतमन्यदेव ।;बौद्धेन जैनेन मतेन चैव दैत्यांशकाः प्रीतिमगुः समस्ताः ॥ १४८॥
 | verse_line2  = बौद्धेन जैनेन मतेन चैव दैत्यांशकाः प्रीतिमगुः समस्ताः ॥ १४८॥
 }}
@@ Line 45,153: / Line 50,149: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = प्रशान्तविद्येत्यभिधं तथाऽन्यद् बुद्धोक्तशास्त्रं त्रिदशा अवाप्य ।
+| verse_lines  = प्रशान्तविद्येत्यभिधं तथाऽन्यद् बुद्धोक्तशास्त्रं त्रिदशा अवाप्य ।;तोषं ययुर्वेदसमस्तसारं यामाश्रितानामचिरेण मुक्तिः ॥ १४९॥
 | verse_line2  = तोषं ययुर्वेदसमस्तसारं यामाश्रितानामचिरेण मुक्तिः ॥ १४९॥
 }}
@@ Line 45,162: / Line 50,159: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अन्ये मनुष्या अपि भारताद्यं सत्सम्प्रदायं परिगृह्य विष्णुम् ।
+| verse_lines  = अन्ये मनुष्या अपि भारताद्यं सत्सम्प्रदायं परिगृह्य विष्णुम् ।;यजन्त आपुः परमां गतिं तन्न सेहिरे क्रोधवशादिदैत्याः ॥ १५०॥
 | verse_line2  = यजन्त आपुः परमां गतिं तन्न सेहिरे क्रोधवशादिदैत्याः ॥ १५०॥
 }}
@@ Line 45,171: / Line 50,169: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = शैवं तपस्ते विपुलं विधाय जगद्विमोहोर्जितशक्तिमस्मात् ।
+| verse_lines  = शैवं तपस्ते विपुलं विधाय जगद्विमोहोर्जितशक्तिमस्मात् ।;प्राप्य प्रजाता भुवि मोहनं च चक्रुः कुतर्कैरभिदां वदन्तः ॥ १५१॥
 | verse_line2  = प्राप्य प्रजाता भुवि मोहनं च चक्रुः कुतर्कैरभिदां वदन्तः ॥ १५१॥
 }}
@@ Line 45,180: / Line 50,179: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तेषां प्रपाताय सतां च मुक्त्यै(विमुक्त्यै) जन्माऽस भीमस्य यदुक्तमत्र ।
+| verse_lines  = तेषां प्रपाताय सतां च मुक्त्यै(विमुक्त्यै) जन्माऽस भीमस्य यदुक्तमत्र ।;दुर्गा पुनर्विप्रकुलेऽवतीर्णा हनिष्यति व्रातमथासुराणाम् ॥ १५२॥
 | verse_line2  = दुर्गा पुनर्विप्रकुलेऽवतीर्णा हनिष्यति व्रातमथासुराणाम् ॥ १५२॥
 }}
@@ Line 45,189: / Line 50,189: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = ततः कलेरन्तमवाप्य धर्मज्ञानादिकल्याणगुणप्रहीने ।
+| verse_lines  = ततः कलेरन्तमवाप्य धर्मज्ञानादिकल्याणगुणप्रहीने ।;लोके विरिञ्चत्रिपुरघ्नशक्रपूर्वाः पयोब्धिं त्रिदशाः प्रजग्मुः ॥ १५३॥
 | verse_line2  = लोके विरिञ्चत्रिपुरघ्नशक्रपूर्वाः पयोब्धिं त्रिदशाः प्रजग्मुः ॥ १५३॥
 }}
@@ Line 45,198: / Line 50,199: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = नारायणस्तैः स्तुतिपूर्वमर्थितो भवाय लोकस्य स शम्भलाख्ये ।
+| verse_lines  = नारायणस्तैः स्तुतिपूर्वमर्थितो भवाय लोकस्य स शम्भलाख्ये ।;ग्रामे मुनेर्विष्णुयशोऽभिधस्य गृहे बभूवाऽविरचिन्त्यशक्तिः ॥ १५४॥
 | verse_line2  = ग्रामे मुनेर्विष्णुयशोऽभिधस्य गृहे बभूवाऽविरचिन्त्यशक्तिः ॥ १५४॥
 }}
@@ Line 45,207: / Line 50,209: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = कलेस्तु कात्कारत(काल्कारत) एव कल्की ज्ञानं कलं कं सुखमेव तद्वान् ।
+| verse_lines  = कलेस्तु कात्कारत(काल्कारत) एव कल्की ज्ञानं कलं कं सुखमेव तद्वान् ।;कल्कीति वा तेन समस्तदस्युविनाशनं तेन दिनाद् व्यधायि ॥ १५५॥
 | verse_line2  = कल्कीति वा तेन समस्तदस्युविनाशनं तेन दिनाद् व्यधायि ॥ १५५॥
 }}
@@ Line 45,216: / Line 50,219: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = अधर्मवृत्तं विमुखं हरेश्च निहत्य निःशेषजनं तुरङ्गी ।
+| verse_lines  = अधर्मवृत्तं विमुखं हरेश्च निहत्य निःशेषजनं तुरङ्गी ।;संस्थापयामास स धर्मकेतुं(सेतुं) ज्ञानं स्वभक्तिं च निजप्रजासु ॥ १५६॥
 | verse_line2  = संस्थापयामास स धर्मकेतुं(सेतुं) ज्ञानं स्वभक्तिं च निजप्रजासु ॥ १५६॥
 }}
@@ Line 45,225: / Line 50,229: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्याद्यनन्तानि हरेरुदारकर्माणि रूपाणि च सद्गुणाश्च ।
+| verse_lines  = इत्याद्यनन्तानि हरेरुदारकर्माणि रूपाणि च सद्गुणाश्च ।;नित्यव्यपेताखिलदोषकस्य ब्रह्मेत्यनन्तेति च नाम येन ॥ १५७॥
 | verse_line2  = नित्यव्यपेताखिलदोषकस्य ब्रह्मेत्यनन्तेति च नाम येन ॥ १५७॥
 }}
@@ Line 45,234: / Line 50,239: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = आनन्दतीर्थाख्यमुनिः सुपूर्णप्रज्ञाभिधो ग्रन्थमिमं चकार ।
+| verse_lines  = आनन्दतीर्थाख्यमुनिः सुपूर्णप्रज्ञाभिधो ग्रन्थमिमं चकार ।;नारायणेनाभिहितो बदर्यां तस्यैव शिष्यो जगदेकभर्तुः ॥ १५८॥
 | verse_line2  = नारायणेनाभिहितो बदर्यां तस्यैव शिष्यो जगदेकभर्तुः ॥ १५८॥
 }}
@@ Line 45,243: / Line 50,249: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यस्तत्प्रसादादखिलांश्च वेदान् सपञ्चरात्रान् सरहस्यसङ्ग्रहान् ।
+| verse_lines  = यस्तत्प्रसादादखिलांश्च वेदान् सपञ्चरात्रान् सरहस्यसङ्ग्रहान् ।;वेदेतिहासांश्च पुराणयुक्तान् यथावदन्या अपि सर्वविद्याः ॥ १५९॥
 | verse_line2  = वेदेतिहासांश्च पुराणयुक्तान् यथावदन्या अपि सर्वविद्याः ॥ १५९॥
 }}
@@ Line 45,252: / Line 50,259: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = समस्तशास्त्रार्थविनिर्णयोऽयं विशेषतो भारतवर्त्मचारी(भारतमार्गवर्ती) ।
+| verse_lines  = समस्तशास्त्रार्थविनिर्णयोऽयं विशेषतो भारतवर्त्मचारी(भारतमार्गवर्ती) ।;ग्रन्थः कृतोऽयं जगतां जनित्रं हरिं गुरुं प्रीणयताऽमुनैव ॥ १६०॥
 | verse_line2  = ग्रन्थः कृतोऽयं जगतां जनित्रं हरिं गुरुं प्रीणयताऽमुनैव ॥ १६०॥
 }}
@@ Line 45,261: / Line 50,269: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = विनिर्णयो नास्त्यमुना विना यद् विप्रस्थितानामिव सर्ववाचाम् ।
+| verse_lines  = विनिर्णयो नास्त्यमुना विना यद् विप्रस्थितानामिव सर्ववाचाम् ।;तद् ब्रह्मसूत्राणि चकार कृष्णो व्याख्या तथैषामयथा (व्याख्याऽथ तेषामयथा)कृताऽन्यैः ॥ १६१ ॥
 | verse_line2  = तद् ब्रह्मसूत्राणि चकार कृष्णो व्याख्या तथैषामयथा (व्याख्याऽथ तेषामयथा)कृताऽन्यैः ॥ १६१ ॥
 }}
@@ Line 45,270: / Line 50,279: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = निगूहितं यत् पुरुषोत्तमत्वं सूत्रोक्तमप्यत्र महासुरेन्द्रैः ।
+| verse_lines  = निगूहितं यत् पुरुषोत्तमत्वं सूत्रोक्तमप्यत्र महासुरेन्द्रैः ।;जीवेश्वरैक्यं प्रवदद्भिरुग्रैर्व्याख्याय सूत्राणि चकार चाऽविः ॥ १६२॥
 | verse_line2  = जीवेश्वरैक्यं प्रवदद्भिरुग्रैर्व्याख्याय सूत्राणि चकार चाऽविः ॥ १६२॥
 }}
@@ Line 45,279: / Line 50,289: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = व्यासाज्ञया भाष्यवरं विधाय पृथक्पृथक् चोपनिषत्सुभाष्यम् ।
+| verse_lines  = व्यासाज्ञया भाष्यवरं विधाय पृथक्पृथक् चोपनिषत्सुभाष्यम् ।;कृत्वाऽखिलान्यं पुरुषोत्तमं च हरिं वदन्तीति समर्थयित्वा ॥ १६३॥
 | verse_line2  = कृत्वाऽखिलान्यं पुरुषोत्तमं च हरिं वदन्तीति समर्थयित्वा ॥ १६३॥
 }}
@@ Line 45,288: / Line 50,299: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तनुस्तृतीया पवनस्य सेयं सद्भारतार्थप्रतिदीपनाय ।
+| verse_lines  = तनुस्तृतीया पवनस्य सेयं सद्भारतार्थप्रतिदीपनाय ।;ग्रन्थं चकारेममुदीर्णविद्या यस्मिन् रमन्ते हरिपादभक्ताः ॥ १६४॥
 | verse_line2  = ग्रन्थं चकारेममुदीर्णविद्या यस्मिन् रमन्ते हरिपादभक्ताः ॥ १६४॥
 }}
@@ Line 45,297: / Line 50,309: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ।
+| verse_lines  = तृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ।;निर्यदीं बुध्नान् महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः ।;यदीमनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहासन्तं मातरिश्वा मथायति ॥ १६५॥(ऋ.१.१४१.२-३)
 | verse_line2  = निर्यदीं बुध्नान् महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः ।
 }}
@@ Line 45,306: / Line 50,319: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = इत्यादिवाक्योक्तमिदं समस्तं तथा पुराणेषु च पञ्चरात्रे ।
+| verse_lines  = इत्यादिवाक्योक्तमिदं समस्तं तथा पुराणेषु च पञ्चरात्रे ।;अत्रोदिता याश्च कथाः समस्ता वेदेतिहासादिविनिर्णयोक्ताः(समस्तवेदेतिहासदिविनिर्णयोक्ताः) ॥ १६६॥
 | verse_line2  = अत्रोदिता याश्च कथाः समस्ता वेदेतिहासादिविनिर्णयोक्ताः(समस्तवेदेतिहासदिविनिर्णयोक्ताः) ॥ १६६॥
 }}
@@ Line 45,315: / Line 50,329: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = तस्मादयं ग्रन्थवरोऽखिलोरुधर्मादिमोक्षान्तपुमर्थहेतुः ।
+| verse_lines  = तस्मादयं ग्रन्थवरोऽखिलोरुधर्मादिमोक्षान्तपुमर्थहेतुः ।;किं चो(वो)दितैरस्य गुणैस्ततोऽन्यैर्नारायणः प्रीतिमुपैत्यतोऽलम्(प्रीतिमुपैत्यतोऽयम्) ॥ १६७॥
 | verse_line2  = किं चो(वो)दितैरस्य गुणैस्ततोऽन्यैर्नारायणः प्रीतिमुपैत्यतोऽलम्(प्रीतिमुपैत्यतोऽयम्) ॥ १६७॥
 }}
@@ Line 45,324: / Line 50,339: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यस्य त्रीण्युदितानि वेदवचने रूपाणि दिव्यान्यलं
+| verse_lines  = यस्य त्रीण्युदितानि वेदवचने रूपाणि दिव्यान्यलं;बट् तद्दर्शतमित्थमेव निहितं देवस्य भर्गो महत् ।;वायो रामवचोनयं प्रथमकं पृक्षो द्वितीयं वपुः;मध्वो यत्तु तृतीयमेतदमुना ग्रन्थः कृतः केशवे ॥ १६८॥
 | verse_line2  = बट् तद्दर्शतमित्थमेव निहितं देवस्य भर्गो महत् ।
 }}
@@ Line 45,333: / Line 50,349: @@
 | verse_type   = shloka
 | verse_line1  = यः सर्वगुणसम्पूर्णः सर्वदोषविवर्जितः ।
+| verse_lines  = यः सर्वगुणसम्पूर्णः सर्वदोषविवर्जितः ।;प्रीयतां प्रीत एवालं विष्णुर्मे परमः सुहृत् ॥ १६९॥
 | verse_line2  = प्रीयतां प्रीत एवालं विष्णुर्मे परमः सुहृत् ॥ १६९॥
 }}