Anandamakaranda

Talavakara: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: Manual revert
 
(16 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
<div class="gr-doc-title">तलवकारोपनिषद्भाष्यम्</div>
<div class="gr-doc-title" data-has-moola="1">तलवकारोपनिषद्भाष्यम्</div>
__TOC__
__TOC__


<span id="gr-C1" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="अथ प्रथमः खण्डः"></span>
== अथ प्रथमः खण्डः ==
== अथ प्रथमः खण्डः ==
{{Adhyaya
<div class="introduction" id="TLK_C01_I01" data-block-id="TLK_C01_I01" data-verse="TLK_C01">
| document_id  = TLK
<div class="introduction-line">अनन्तगुणपूर्णत्वादगम्याय सुरैरपि ।</div>
| chapter_num  = 1
<div class="introduction-line">सर्वेष्टदात्रे देवानां नमो नारायणाय ते ॥</div>
| title        = अथ प्रथमः खण्डः
</div>
}}
अनन्तगुणपूर्णत्वादगम्याय सुरैरपि ।
सर्वेष्टदात्रे देवानां नमो नारायणाय ते ॥
{{VerseBlock
| verse_id      = TLK_C01_V01
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C01
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = केनेषितं पतति प्रेषितं मनः केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः ।
| verse_line2  = केनेषितां वाचमिमां वदन्ति चक्षुः श्रोत्रं क उ देवो युनक्ति ॥ १ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C01_V01" data-block-id="TLK_C01_V01" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">केनेषितं पतति प्रेषितं मनः केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः ।</span><span class="shloka-line">केनेषितां वाचमिमां वदन्ति चक्षुः श्रोत्रं क उ देवो युनक्ति ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C01_V02
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C01
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो मनो यद् वाचो ह वाचं स उ प्राणस्य प्राणः ।
| verse_line2  = चक्षुषश्चक्षुरतिमुच्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥ २ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C01_V02" data-block-id="TLK_C01_V02" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो मनो यद् वाचो ह वाचं स उ प्राणस्य प्राणः ।</span><span class="shloka-line">चक्षुषश्चक्षुरतिमुच्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C01_V03
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C01
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = न तत्र चक्षुर्गच्छति न वाग् गच्छति नो मनः ।
| verse_line2  = न विद्म न विजानीमो यथैतदनुशिष्यात् ॥ ३ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C01_V03" data-block-id="TLK_C01_V03" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न तत्र चक्षुर्गच्छति न वाग् गच्छति नो मनः ।</span><span class="shloka-line">न विद्म न विजानीमो यथैतदनुशिष्यात् ॥ ३ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C01_V04
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C01
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अन्यदेव तद् विदितादथो अविदितादधि ।
| verse_line2  = इति शुश्रुम पूर्वेषां ये नस्तद्व्याचचक्षिरे ॥ ४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C01_V04" data-block-id="TLK_C01_V04" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अन्यदेव तद् विदितादथो अविदितादधि ।</span><span class="shloka-line">इति शुश्रुम पूर्वेषां ये नस्तद्व्याचचक्षिरे ॥ ४ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C01_V05
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C01
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यद् वाचाऽनभ्युदितं येन वागभ्युद्यते ।
| verse_line2  = तदेव ब्रह्म त्वं विदि्ध नेदं यदिदमुपास ते ॥ ५ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C01_V05" data-block-id="TLK_C01_V05" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद् वाचाऽनभ्युदितं येन वागभ्युद्यते ।</span><span class="shloka-line">तदेव ब्रह्म त्वं विदि्ध नेदं यदिदमुपास ते ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C01_V06
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C01
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् ।
| verse_line2  = तदेव ब्रह्म त्वं विदि्ध नेदं यदिदमुपास ते ॥ ६ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C01_V06" data-block-id="TLK_C01_V06" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् ।</span><span class="shloka-line">तदेव ब्रह्म त्वं विदि्ध नेदं यदिदमुपास ते ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C01_V07
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C01
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यच्चक्षुषा न पश्यति येन चक्षूंषि पश्यति ।
| verse_line2  = तदेव ब्रह्म त्वं विदि्ध नेदं यदिदमुपास ते ॥ ७ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C01_V07" data-block-id="TLK_C01_V07" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यच्चक्षुषा न पश्यति येन चक्षूंषि पश्यति ।</span><span class="shloka-line">तदेव ब्रह्म त्वं विदि्ध नेदं यदिदमुपास ते ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C01_V08
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C01
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम् ।
| verse_line2  = तदेव ब्रह्म त्वं विदि्ध नेदं यदिदमुपास ते ॥ ८ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C01_V08" data-block-id="TLK_C01_V08" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम् ।</span><span class="shloka-line">तदेव ब्रह्म त्वं विदि्ध नेदं यदिदमुपास ते ॥ ८ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C01_V09
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C01
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यत् प्राणेन न प्राणिति येन प्राणः प्रणीयते ।
| verse_line2  = तदेव ब्रह्म त्वं विदि्ध नेदं यदिदमुपास ते ॥ ९ ॥
| commentary1  = talavakara
}}


{{Bhashyam
<div class="verse-block" id="TLK_C01_V09" data-block-id="TLK_C01_V09" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यत् प्राणेन न प्राणिति येन प्राणः प्रणीयते ।</span><span class="shloka-line">तदेव ब्रह्म त्वं विदि्ध नेदं यदिदमुपास ते ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id = TLK_C01_V09
| id       = TLK_C01_V09_author-note
| text    =
इति प्रथमः खण्डः
}}


{{Bhashyam
<div class="gr-author-note">इति प्रथमः खण्डः</div>
| verse_id = TLK_C01_V09
| id      = TLK_C01_V09_author-note
| text    =
॥ इति प्रथमः खण्डः ॥
}}


{{Bhashyam
<div class="gr-author-note">॥ इति प्रथमः खण्डः ॥</div>
| verse_id = TLK_C01_V09
 
| id       = TLK_C01_S01_V09_B01
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-TLK_C01_V09" data-block-id="bhashya-TLK_C01_V09">
| text    =
<div class="bhashyam-block" id="TLK_C01_S01_V09_B01" data-verse="TLK_C01_V09" data-block-id="TLK_C01_S01_V09_B01">वैजयन्ते समासीनमेकान्ते चतुराननम् ।
वैजयन्ते समासीनमेकान्ते चतुराननम् ।
विष्णोर्विविदिषुस्तत्त्वं पर्यपृच्छत् सदाशिवः ॥
विष्णोर्विविदिषुस्तत्त्वं पर्यपृच्छत् सदाशिवः ॥
यदिदं पुरुषावश्यं तत्र तत्र पतेन्मनः ।
यदिदं पुरुषावश्यं तत्र तत्र पतेन्मनः ।
Line 121: Line 43:
अगम्यस्सर्वदेवैश्च परिपूर्णत्वहेतुतः ॥
अगम्यस्सर्वदेवैश्च परिपूर्णत्वहेतुतः ॥
प्राणादीनां प्रणेता च सर्ववेत्ता च सर्वशः ।
प्राणादीनां प्रणेता च सर्ववेत्ता च सर्वशः ।
सर्वोत्तमश्च सर्वत्र स विष्णुरिति धार्यताम् ॥
सर्वोत्तमश्च सर्वत्र स विष्णुरिति धार्यताम् ॥</div>
}}


</div>
<span id="gr-C2" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="अथ द्वितीयः खण्डः"></span>
== अथ द्वितीयः खण्डः ==
== अथ द्वितीयः खण्डः ==
{{Adhyaya
<div class="verse-block" id="TLK_C02_V01" data-block-id="TLK_C02_V01" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदि मन्यसे सुवेदेति दहरमेवापि नूनं त्वं वेत्थ ब्रह्मणो रूपम् ।</span><span class="shloka-line">यदस्य त्वं यदस्य देवेष्वथ नु मीमांस्यमेव ते ॥ १ ॥</span></span></div>
| document_id  = TLK
 
| chapter_num  = 2
<div class="verse-block" id="TLK_C02_V02" data-block-id="TLK_C02_V02" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मन्ये विदितं नाहमन्ये सुवेदेति नो न वेदेति वेद च ।</span><span class="shloka-line">यो नस्तद् वेद तद् वेद नो न वेदेति वेद च ॥ २ ॥</span></span></div>
| title        = अथ द्वितीयः खण्डः
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = TLK_C02_V01
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C02
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यदि मन्यसे सुवेदेति दहरमेवापि नूनं त्वं वेत्थ ब्रह्मणो रूपम् ।
| verse_line2  = यदस्य त्वं यदस्य देवेष्वथ नु मीमांस्यमेव ते ॥ १ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C02_V02" data-block-id="TLK_C02_V02" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मन्ये विदितं नाहमन्ये सुवेदेति नो न वेदेति वेद च ।</span><span class="shloka-line">यो नस्तद् वेद तद् वेद नो न वेदेति वेद च ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C02_V02
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C02
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मन्ये विदितं नाहमन्ये सुवेदेति नो न वेदेति वेद च ।
| verse_line2  = यो नस्तद् वेद तद् वेद नो न वेदेति वेद च ॥ २ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C02_V03" data-block-id="TLK_C02_V03" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्यामतं तस्य मतं मतं यस्य न वेद सः ।</span><span class="shloka-line">अविज्ञातं विजानतां विज्ञातमविजानताम् ॥ ३ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C02_V03
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C02
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यस्यामतं तस्य मतं मतं यस्य न वेद सः ।
| verse_line2  = अविज्ञातं विजानतां विज्ञातमविजानताम् ॥ ३ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C02_V04" data-block-id="TLK_C02_V04" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रतिबोधविदितं मतममृतत्वं हि विन्दते ।</span><span class="shloka-line">आत्मना विन्दते वीर्यं विद्यया विन्दतेऽमृतम् ॥ ४ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C02_V04
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C02
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = प्रतिबोधविदितं मतममृतत्वं हि विन्दते ।
| verse_line2  = आत्मना विन्दते वीर्यं विद्यया विन्दतेऽमृतम् ॥ ४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C02_V05" data-block-id="TLK_C02_V05" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इह चेदवेदीदथ सत्यमस्ति न चेदिहावेदीन्महती विनष्टिः ।</span><span class="shloka-line">भूतेषु भूतेषु विचिन्त्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C02_V05
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C02
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = इह चेदवेदीदथ सत्यमस्ति न चेदिहावेदीन्महती विनष्टिः ।
| verse_line2  = भूतेषु भूतेषु विचिन्त्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥ ५ ॥
| commentary1  = talavakara
}}


{{Bhashyam
<div class="gr-author-note">इति द्वितीयः खण्डः ॥</div>
| verse_id = TLK_C02_V05
| id      = TLK_C02_V05_author-note
| text    =
इति द्वितीयः खण्डः ॥
}}


{{Bhashyam
<div class="gr-author-note">॥ इति द्वितीयः खण्डः॥</div>
| verse_id = TLK_C02_V05
| id      = TLK_C02_V05_author-note
| text    =
॥ इति द्वितीयः खण्डः॥
}}


{{Bhashyam
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-TLK_C02_V05" data-block-id="bhashya-TLK_C02_V05">
| verse_id = TLK_C02_V05
<div class="bhashyam-block" id="TLK_C02_V05_B01" data-verse="TLK_C02_V05" data-block-id="TLK_C02_V05_B01">यं सम्यङ् नैव जानाति कश्चिन्निरवशेषतः ।
| id       = TLK_C02_V05_B01
| text    =
यं सम्यङ् नैव जानाति कश्चिन्निरवशेषतः ।
सर्वात्मना विजानामीति तु यस्य मतं भवेत् ॥
सर्वात्मना विजानामीति तु यस्य मतं भवेत् ॥
तस्याज्ञातस्स भगवान् यो नैवं मन्यते सदा ।
तस्याज्ञातस्स भगवान् यो नैवं मन्यते सदा ।
Line 205: Line 76:
नियामकं तद्देवानां मर्त्यानां किमुतोत्तमम् ॥
नियामकं तद्देवानां मर्त्यानां किमुतोत्तमम् ॥
तत्प्रसादं विना जीवे मन्तव्या न प्रवृत्तयः ।
तत्प्रसादं विना जीवे मन्तव्या न प्रवृत्तयः ।
किमु जीवस्य तद्भावो न मन्तव्य इतीर्यते ॥
किमु जीवस्य तद्भावो न मन्तव्य इतीर्यते ॥</div>
}}


</div>
<span id="gr-C3" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="अथ तृतीयः खण्डः"></span>
== अथ तृतीयः खण्डः ==
== अथ तृतीयः खण्डः ==
{{Adhyaya
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V01" data-block-id="TLK_C03_V01" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये । तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त । त ऐक्षन्तास्माकमेवायं विजयोऽस्माकमेवायं महिमेति ॥ १ ॥</span></span></div>
| document_id  = TLK
| chapter_num  = 3
| title        = अथ तृतीयः खण्डः
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = TLK_C03_V01
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये । तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त । त ऐक्षन्तास्माकमेवायं विजयोऽस्माकमेवायं महिमेति ॥ १ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V02" data-block-id="TLK_C03_V02" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तद्धैषां विजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव । तन्न व्यजानन्त । किमिदं यक्षमिति ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C03_V02
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तद्धैषां विजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव । तन्न व्यजानन्त । किमिदं यक्षमिति ॥ २ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V03" data-block-id="TLK_C03_V03" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तेऽग्निमब्रुवन् । जातवेद एतद्विजानीहि किमेतद् यक्षमिति ॥ ३ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C03_V03
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तेऽग्निमब्रुवन् । जातवेद एतद्विजानीहि किमेतद् यक्षमिति ॥ ३ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V04" data-block-id="TLK_C03_V04" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तथेति तदभ्यद्रवत् तमभ्यवदत् कोऽसीति । अग्निर्वा अहमस्मीत्यब्रवीज्जातवेदा वा अहमस्मीति ॥ ४ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C03_V04
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तथेति तदभ्यद्रवत् तमभ्यवदत् कोऽसीति । अग्निर्वा अहमस्मीत्यब्रवीज्जातवेदा वा अहमस्मीति ॥ ४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V05" data-block-id="TLK_C03_V05" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमित्यपि । इदं सर्वं दहेयं यदिदं पृथिव्यामिति ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C03_V05
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमित्यपि । इदं सर्वं दहेयं यदिदं पृथिव्यामिति ॥ ५ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V06" data-block-id="TLK_C03_V06" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्मै तृणं निदधावेतद्दहेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन । तन्न शशाक दग्धुम् । स तत एव निववृते । नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद् यक्षमिति॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C03_V06
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्मै तृणं निदधावेतद्दहेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन । तन्न शशाक दग्धुम् । स तत एव निववृते । नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद् यक्षमिति॥ ६ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V07" data-block-id="TLK_C03_V07" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ वायुमब्रुवन् वायवेतद् विजानीहि किमेतद् यक्षमिति । तथेति ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C03_V07
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ वायुमब्रुवन् वायवेतद् विजानीहि किमेतद् यक्षमिति । तथेति ॥ ७ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V08" data-block-id="TLK_C03_V08" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तदभ्यद्रवत् तमभ्यवदत् कोऽसीति । वायुर्वा अहमस्मीत्यब्रवीत् मातरिश्वा वा अहमस्मीति ॥ ८ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C03_V08
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तदभ्यद्रवत् तमभ्यवदत् कोऽसीति । वायुर्वा अहमस्मीत्यब्रवीत् मातरिश्वा वा अहमस्मीति ॥ ८ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V09" data-block-id="TLK_C03_V09" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमित्यपि । इदं सर्वमाददीयं यदिदं पृथिव्यामिति ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C03_V09
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमित्यपि । इदं सर्वमाददीयं यदिदं पृथिव्यामिति ॥ ९ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V10" data-block-id="TLK_C03_V10" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्मै तृणं निदधावेतदादत्स्वेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन । तन्न शशाकादातुम् । स तत एव निववृते । नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद् यक्षमिति ॥ १० ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C03_V10
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्मै तृणं निदधावेतदादत्स्वेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन । तन्न शशाकादातुम् । स तत एव निववृते । नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद् यक्षमिति ॥ १० ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V11" data-block-id="TLK_C03_V11" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथेन्द्रमब्रुवन् । मघवन्नेतद् विजानीहि किमेतद् यक्षमिति । तथेति तदभ्यद्रवत् । तस्मात् तिरोदधे ॥ ११ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C03_V11
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथेन्द्रमब्रुवन् । मघवन्नेतद् विजानीहि किमेतद् यक्षमिति । तथेति तदभ्यद्रवत् । तस्मात् तिरोदधे ॥ ११ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C03_V12" data-block-id="TLK_C03_V12" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C03" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहु शोभमानामुमां हैमवतीम् । तां होवाच किमेतद् यक्षमिति ॥ १२ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C03_V12
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C03
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहु शोभमानामुमां हैमवतीम् । तां होवाच किमेतद् यक्षमिति ॥ १२ ॥
| commentary1  = talavakara
}}


{{Bhashyam
<div class="gr-author-note">इति तृतीयः खण्डः ॥</div>
| verse_id = TLK_C03_V12
| id      = TLK_C03_V12_author-note
| text    =
इति तृतीयः खण्डः ॥
}}


{{Bhashyam
<div class="gr-author-note">॥ इति तृतीयः खण्डः ॥</div>
| verse_id = TLK_C03_V12
| id      = TLK_C03_V12_author-note
| text    =
॥ इति तृतीयः खण्डः ॥
}}


{{Bhashyam
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-TLK_C03_V12" data-block-id="bhashya-TLK_C03_V12">
| verse_id = TLK_C03_V12
<div class="bhashyam-block" id="TLK_C03_V12" data-verse="TLK_C03_V12" data-block-id="TLK_C03_V12">इत्यत्राख्यायिकां वच्मि शृणु तां त्वं महेश्वर ।
| id       = TLK_C03_V12
| text    =
इत्यत्राख्यायिकां वच्मि शृणु तां त्वं महेश्वर ।
स्थित्वा देवेषु तद् ब्रह्म व्यजयद्दैत्यदानवान् ॥
स्थित्वा देवेषु तद् ब्रह्म व्यजयद्दैत्यदानवान् ॥
देवेभ्योऽर्थाय विजयं ते देवा मेनिरे स्वकम् ।
देवेभ्योऽर्थाय विजयं ते देवा मेनिरे स्वकम् ।
Line 343: Line 124:
मत्तः शिवाद् ब्रह्मणश्च श्रोतुं नैवापि शक्तिमान् ।
मत्तः शिवाद् ब्रह्मणश्च श्रोतुं नैवापि शक्तिमान् ।
इति ज्ञापयितुं तत्र नादृश्यत स केशवः ॥
इति ज्ञापयितुं तत्र नादृश्यत स केशवः ॥
एषैव ज्ञानदाने ते योग्योमेति व्यदर्शयत् ॥
एषैव ज्ञानदाने ते योग्योमेति व्यदर्शयत् ॥</div>
}}


</div>
<span id="gr-C4" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="अथ चतुर्थः खण्डः"></span>
== अथ चतुर्थः खण्डः ==
== अथ चतुर्थः खण्डः ==
{{Adhyaya
<div class="verse-block" id="TLK_C04_V01" data-block-id="TLK_C04_V01" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C04" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ब्रह्मेति होवाच । ब्रह्मणो वा एतद्विजयेऽमहीयध्वमिति । ततो ह वै विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ १ ॥</span></span></div>
| document_id  = TLK
| chapter_num  = 4
| title        = अथ चतुर्थः खण्डः
}}
{{VerseBlock
| verse_id      = TLK_C04_V01
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ब्रह्मेति होवाच । ब्रह्मणो वा एतद्विजयेऽमहीयध्वमिति । ततो ह वै विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ १ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C04_V02" data-block-id="TLK_C04_V02" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C04" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्माद् वा एते देवा अतितरामिवान्यान् देवान् यदग्निर्वायुरिन्द्रस्ते ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पृशुः ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C04_V02
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्माद् वा एते देवा अतितरामिवान्यान् देवान् यदग्निर्वायुरिन्द्रस्ते ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पृशुः ॥ २ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C04_V03" data-block-id="TLK_C04_V03" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C04" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ते ह्येनत् प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ ३ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C04_V03
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ते ह्येनत् प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ ३ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C04_V04" data-block-id="TLK_C04_V04" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C04" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्माद्वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान् देवान् । स ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्श । स ह्येनत् प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ ४ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C04_V04
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्माद्वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान् देवान् । स ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्श । स ह्येनत् प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ ४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C04_V05" data-block-id="TLK_C04_V05" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C04" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्यैष आदेशो यदेतद् विद्युतो व्यद्युतदा३ इति । न्यमीमिषदा३ इत्यधिदैवतम् । अथाध्यात्मम् ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C04_V05
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्यैष आदेशो यदेतद् विद्युतो व्यद्युतदा३ इति । न्यमीमिषदा३ इत्यधिदैवतम् । अथाध्यात्मम् ॥ ५ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C04_V06" data-block-id="TLK_C04_V06" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C04" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदेतद्गच्छतीव च मनोऽनेनैव तदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पः ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C04_V06
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यदेतद्गच्छतीव च मनोऽनेनैव तदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पः ॥ ६ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C04_V07" data-block-id="TLK_C04_V07" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C04" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तद्ध तद्वनं नाम तद्वनमित्युपासितव्यम् । स य एतदेवं वेदाभि हैनं सर्वाणि भूतानि संवाञ्छन्ति ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C04_V07
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तद्ध तद्वनं नाम तद्वनमित्युपासितव्यम् । स य एतदेवं वेदाभि हैनं सर्वाणि भूतानि संवाञ्छन्ति ॥ ७ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C04_V08" data-block-id="TLK_C04_V08" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C04" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उपनिषदं भो ब्रूहीति । उक्ता त उपनिषद् । ब्राह्मीं वाव त उपनिषदमब्रूमेति ॥ ८ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C04_V08
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = उपनिषदं भो ब्रूहीति । उक्ता त उपनिषद् । ब्राह्मीं वाव त उपनिषदमब्रूमेति ॥ ८ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C04_V09" data-block-id="TLK_C04_V09" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C04" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्मै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा । वेदाः सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C04_V09
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्मै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा । वेदाः सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् ॥ ९ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="TLK_C04_V10" data-block-id="TLK_C04_V10" data-doc="TLK" data-chapter="TLK_C04" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यो वा एतामुपनिषदमेवं वेदापहत्य पाप्मानमनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति ज्येये प्रतितिष्ठति ॥ १० ॥</span></span></div>
| verse_id      = TLK_C04_V10
| document_id  = TLK
| chapter_id    = TLK_C04
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यो वा एतामुपनिषदमेवं वेदापहत्य पाप्मानमनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति ज्येये प्रतितिष्ठति ॥ १० ॥
| commentary1  = talavakara
}}


{{Bhashyam
<div class="gr-author-note">॥ इति चतुर्थः खण्डः ॥</div>
| verse_id = TLK_C04_V10
| id      = TLK_C04_V10_author-note
| text    =
॥ इति चतुर्थः खण्डः ॥
}}


{{Bhashyam
<div class="gr-author-note">इति तलवकारोपनिषत्</div>
| verse_id = TLK_C04_V10
| id      = TLK_C04_V10_author-note
| text    =
इति तलवकारोपनिषत्
}}


{{Bhashyam
<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं तलवकारोपनिषद्भाष्यं समाप्तम् ॥</div>
| verse_id = TLK_C04_V10
| id      = TLK_C04_V10_author-note
| text    =
इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं तलवकारोपनिषद्भाष्यं समाप्तम् ॥
}}


{{Bhashyam
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-TLK_C04_V10" data-block-id="bhashya-TLK_C04_V10">
| verse_id = TLK_C04_V10
<div class="bhashyam-block" id="TLK_C04_V10_B01" data-verse="TLK_C04_V10" data-block-id="TLK_C04_V10_B01">उमा सा सम्यगाचष्ट तस्मै विष्णुं परं पदम् ।
| id       = TLK_C04_V10_B01
| text    =
उमा सा सम्यगाचष्ट तस्मै विष्णुं परं पदम् ।
यस्माद् ब्रह्मा च वायुश्च शेषवीन्द्रौ शिवस्तथा ॥
यस्माद् ब्रह्मा च वायुश्च शेषवीन्द्रौ शिवस्तथा ॥
सभार्या गर्विणो नासन् सुरेभ्यस्तेऽधिकास्ततः ।
सभार्या गर्विणो नासन् सुरेभ्यस्तेऽधिकास्ततः ।
Line 504: Line 202:
अङ्गानि सत्यं मीमांसा तद्विद्यायतनं त्रयम् ॥
अङ्गानि सत्यं मीमांसा तद्विद्यायतनं त्रयम् ॥
इति विद्यानिर्णये ॥ यश्चिदानन्दसच्छक्तिसम्पूर्णो भगवान् परः ।
इति विद्यानिर्णये ॥ यश्चिदानन्दसच्छक्तिसम्पूर्णो भगवान् परः ।
नमोऽस्तु विष्णवे तस्मै प्रेयसे मे परात्मने ॥
नमोऽस्तु विष्णवे तस्मै प्रेयसे मे परात्मने ॥</div>
}}


</div>


[[Category:Sanskrit Documents]]
[[Category:Sanskrit Documents]]
[[Category:Talavakara]]
[[Category:Talavakara]]
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/Talavakara"