Anandamakaranda

Bhagavatatatparyanirnaya/Moola: Difference between revisions

← Older edit
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: Manual revert
 
(6 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 4: Line 4:
<span id="gr-C1" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="प्रथमः स्कन्धः"></span>
<span id="gr-C1" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="प्रथमः स्कन्धः"></span>
== प्रथमः स्कन्धः ==
== प्रथमः स्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C01_S01_V01"></span>
<span id="gr-C1-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== प्रथमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">जन्माद्यस्य यतोऽन्वायादितरतश्चार्थेष्वभिज्ञः स्वराट्</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C01_S01_V01" data-block-id="BTN_C01_S01_V01" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जन्माद्यस्य यतोऽन्वायादितरतश्चार्थेष्वभिज्ञः स्वराट्</span><span class="shloka-line">तेने ब्रह्म हृदा य आदिकवये मुह्यन्ति यं सूरयः ।</span><span class="shloka-line">तेजोवारिमृदां यथा विनिमयो यत्र त्रिसर्गो मृषा</span><span class="shloka-line">धाम्ना स्वेन सदा निरस्तकुहकं सत्यं परं धीमहि ॥ १ ॥</
<span class="shloka-line">तेने ब्रह्म हृदा य आदिकवये मुह्यन्ति यं सूरयः ।</span>
<span class="shloka-line">तेजोवारिमृदां यथा विनिमयो यत्र त्रिसर्गो मृषा</span>
<span class="shloka-line">धाम्ना स्वेन सदा निरस्तकुहकं सत्यं परं धीमहि ॥ १ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C01_S01_V02"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">धर्मः प्रेज्झितकैतवोऽत्र परमो निर्मत्सराणां सतां</span>
<span class="shloka-line">वेद्यं वास्तवमत्र वस्तु शिवदं तापत्रयोन्मूलनम् ।</span>
<span class="shloka-line">श्रीमद्भागवते महामुनिकृते किं वा परैरीश्वरः</span>
<span class="shloka-line">सद्यो हृद्यवरुध्यतेऽत्र कृतिभिः शुश्रूषुभिस्तत्क्षणात् ॥ २ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C01_S01_V03"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">निगमकल्पतरोर्गलितं फलं</span>
<span class="shloka-line">शुकमुखादमृतद्रवसंयुतम् ।</span>
<span class="shloka-line">पिबत भागवतं रसमालयं</span>
<span class="shloka-line">मुहुरहो रसिका भुवि भावुकाः ॥ ३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C01_S01_V04"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">नैमिषेऽनिमिषक्षेत्रे ऋषयः शौनकादयः</span>
<span class="shloka-line">सत्रं स्वर्गाय लोकाय सहस्त्रसममासत ॥ ४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C01_S01_V08"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यानि वेदविदां श्रेष्ठो भगवान् बादरायणः ।</span>
<span class="shloka-line">अन्ये च मुनयः सूत परावरविदो विदुः ॥ ७ ॥</span>
<span class="shloka-line">वेत्थ त्वं सौम्य तत्सर्वं तत्त्वतस्तदनुग्रहात् ।</span>
<span class="shloka-line">ब्रूयुः स्निग्धस्य शिष्यस्य गुरवो गुह्यमप्युत ॥ ८ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C01_S01_V14"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">आपन्नः संसृतिं घोरां यन्नाम विवशो गृणन् ।</span>
<span class="shloka-line">ततः सद्यो विमुच्येत यं बिभेति स्वयं भवः ॥ १४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C01_S01_V18"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अथाऽख्याहि हरेर्धीमन्नवतारकथाः शुभाः ।</span>
<span class="shloka-line">लीला विदधतः स्वैरमीश्वरस्यात्ममायया ॥ १८ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C01_S02_V02"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सूत उवाच–</span>
<span class="shloka-line">यं प्रव्रजन्तमनुपेतमपेतकृत्यं</span>
<span class="shloka-line">द्वैपायनो विरहकातर आजुहाव ।</span>
<span class="shloka-line">पुत्रेति तन्मयतया तरवोऽपि नेदु-</span>
<span class="shloka-line">स्तं सर्वभूतहृदयं मुनिमानतोऽस्मि ॥ २ ॥</span>
</div>
<span id="gr-C2" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="द्वितीयस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C2" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="द्वितीयस्कन्धः"></span>
== द्वितीयस्कन्धः ==
== द्वितीयस्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V01"></span>
<span id="gr-C2-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== प्रथमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच—</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C02_S01_V01" data-block-id="BTN_C02_S01_V01" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच—</span><span class="shloka-line">वरीयानेष ते प्रश्नः कृतो लोकहितं नृप ।</span><span class="shloka-line">आत्मवित्सम्मतः पुंसां श्रोतव्यादिषु यः परः ॥ १ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">वरीयानेष ते प्रश्नः कृतो लोकहितं नृप ।</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C02_S01_V02" data-block-id="BTN_C02_S01_V02" data-doc="BTN
<span class="shloka-line">आत्मवित्सम्मतः पुंसां श्रोतव्यादिषु यः परः ॥ १ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V02"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">श्रोतव्यानीह राजेन्द्र नृणां सन्ति सहस्रशः ।</span>
<span class="shloka-line">अपश्यतामात्मतत्वं गृहेषु गृहमेधिनाम् ॥ २ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V03"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">निद्रया ह्रियते नक्तं व्यवायेन नवं वयः ।</span>
<span class="shloka-line">दिवा चार्थेहया राजन् कुटुम्बभरणेन वा ॥ ३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V04"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">देहापत्यकलत्रादिष्वात्मदैन्येष्वसत्स्वपि ।</span>
<span class="shloka-line">तेषु प्रसक्तो निधनं पश्यन्नपि न पश्यति ॥ ४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V07"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">प्रायेण मुनयो राजन्निवृत्ता विधिनिषेधतः ।</span>
<span class="shloka-line">नैर्गुण्यस्था रमन्ते स्म गुणानुकथने हरेः ॥ ७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V08"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">इदं भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् ।</span>
<span class="shloka-line">अधीतवान् द्वापरादौ पितुर्द्वैपायनादहम् ॥ ८ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V09"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">परिनिष्ठितोऽपि नैर्गुण्य उत्तमश्लोकलीलया ।</span>
<span class="shloka-line">गृहीतचेता राजर्षे आख्यानं यदधीतवान् ॥ ९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V18"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">नियच्छेद्विषयेभ्योऽक्षान्मनसा बुद्धिसारथिः ।</span>
<span class="shloka-line">मनः कर्मभिराक्षिप्तं शुभार्थे धारयेद्धिया ॥ १८ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V19"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तत्रैकावयवं ध्यायेदव्युच्छिन्नेन चेतसा ।</span>
<span class="shloka-line">मनो निर्विषयं युंक्त्वा ततः किञ्चिन्न संस्मरेत् ।</span>
<span class="shloka-line">पदं तत्परमं विष्णोर्मनो यत्र प्रसीदति ॥ १९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V21"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यस्यां सन्धार्यमाणायां योगिनो भक्तिलक्षणः ।</span>
<span class="shloka-line">आशु सम्पद्यते योग आश्रयं भद्रमीक्षतः ॥ २१ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V22"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">राजोवाच—</span>
<span class="shloka-line">यथा सन्धार्यते ब्रह्मन् धारणा यत्र सम्मता ।</span>
<span class="shloka-line">यादृशी वा हरेदाशु पुरुषस्य मनोमलम् ॥ २२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C02_S01_V23"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच—</span>
<span class="shloka-line">जितासनो जितश्वासो जितसङ्गो जितेन्द्रियः ।</span>
<span class="shloka-line">स्थूले भगवतो रूपे मनः सन्धारयेद्धिया ॥ २३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"
<span id="gr-C3" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="तृतीयः स्कन्धः"></span>
<span id="gr-C3" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="तृतीयः स्कन्धः"></span>
== तृतीयः स्कन्धः ==
== तृतीयः स्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V01"></span>
<span id="gr-C3-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== प्रथमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच–</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C03_S01_V01" data-block-id="BTN_C03_S01_V01" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच–</span><span class="shloka-line">एवमेतत् पुरा पृष्टो मैत्रेयो भगवान् किल ।</span><span class="shloka-line">क्षत्त्रा वनं प्रविष्टेन त्यक्त्वा स्वगृहमृद्धिमत् ॥ १ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">एवमेतत् पुरा पृष्टो मैत्रेयो भगवान् किल ।</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C03_S01_V02" data-block-id="BTN_C03_S01_V02" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा त्वयं मन्त्रकृद् वो भगवानखिलेश्वरः । पौरवेन्द्रपुरं हित्वा प्रविवेशात्मसात्कृतम् ॥ २ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">क्षत्त्रा वनं प्रविष्टेन त्यक्त्वा स्वगृहमृद्धिमत् ॥ १ ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C03_S01_V06" data-block-id="BTN_C03_S01_V06" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच–</span><span class="shloka-line">यदा तु राजा स्वसुतानसाधून्</span><span class="shloka-line">पुष्णन्नधर्मेण विनष्टदृष्टिः ।</span><span class="shloka-line">भ्रातुर्यविष्ठस्य सुतान् विबन्धून्</span><span class="shloka-line">प्रवेश्य लाक्षाभवने ददाह ॥ ६ ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C03_S01_V07" data-block-
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V02"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यदा त्वयं मन्त्रकृद् वो भगवानखिलेश्वरः । पौरवेन्द्रपुरं हित्वा प्रविवेशात्मसात्कृतम् ॥ २ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V06"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच–</span>
<span class="shloka-line">यदा तु राजा स्वसुतानसाधून्</span>
<span class="shloka-line">पुष्णन्नधर्मेण विनष्टदृष्टिः ।</span>
<span class="shloka-line">भ्रातुर्यविष्ठस्य सुतान् विबन्धून्</span>
<span class="shloka-line">प्रवेश्य लाक्षाभवने ददाह ॥ ६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V07"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यदा सभायां कुरुदेवदेव्याः</span>
<span class="shloka-line">केशाभिमर्शं सुतकर्म गर्ह्यम् ।</span>
<span class="shloka-line">न वारयामास नृपः स्नुषाया</span>
<span class="shloka-line">और्हरन्त्याः कुचकुङ्कुमानि ॥ ७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V20"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">इत्थं व्रजन् भारतमेव वर्षं</span>
<span class="shloka-line">कालेन यावद् गतवान् प्रभासम् ।</span>
<span class="shloka-line">तावच्छशास क्षितिमेकचक्रा-</span>
<span class="shloka-line">मेकातपत्रामजितेन पार्थः ॥ २० ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V21"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तत्राथ शुश्राव सुहृद्विनष्टिं</span>
<span class="shloka-line">वनं यथा वेणुजवह्निनाऽऽश्रयम् ।</span>
<span class="shloka-line">संस्पर्धया दग्धमथानुशोचन्</span>
<span class="shloka-line">सरस्वतीं प्रत्यगियाय तूष्णीम् ॥ २१ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V23"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अन्यानि चेह द्विजदेवदेवैः</span>
<span class="shloka-line">कृतानि नानायतनानि विष्णोः ।</span>
<span class="shloka-line">प्रत्यङ्कमुख्याङ्कितमन्दिराणि</span>
<span class="shloka-line">यद्दर्शनात् कृष्णमनुस्मरन्ति ॥ २३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V26"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">कच्चित् पुराणौ पुरुषौ स्वनाभ्य-</span>
<span class="shloka-line">पद्मानुवृत्त्येह कलावतीर्णौ ।</span>
<span class="shloka-line">आसात उर्व्याः कुशलं विधाय</span>
<span class="shloka-line">कृतक्षणौ कुशलं शूरगेहे ॥ २६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V27"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">कच्चित् कुरूणां परमः सुहृन्नो</span>
<span class="shloka-line">भामः स आस्ते सुखमङ्ग शौरिः ।</span>
<span class="shloka-line">यो वै स्वसॄणां पितृवद् ददाति</span>
<span class="shloka-line">वरान् वदान्यो वरतर्पणेन ॥ २७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V29"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">कच्चित् सुखं सात्वतवृष्णिभोज-</span>
<span class="shloka-line">दाशार्हकाणामधिपः सः आस्ते ।</span>
<span class="shloka-line">यमभ्यषिञ्चच्छतपत्रनेत्रो</span>
<span class="shloka-line">नृपासनाधिं परिहृत्य दूरात् ॥ २९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V37"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">किं वा कृताघेष्वघमत्यमर्षी</span>
<span class="shloka-line">भीमोऽहिवद् दीर्घतमं व्यमुञ्चत् ।</span>
<span class="shloka-line">यस्याङ्घ्रिपातं रणभूर्न सेहे</span>
<span class="shloka-line">मार्गं गदायाश्चरतो विचित्रम् ॥ ३७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S01_V44"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अजस्य जन्मोत्पथनाशनाय</span>
<span class="shloka-line">कर्माण्यकर्तुर्ग्रहणाय पुंसाम् ।</span>
<span class="shloka-line">न त्वन्यथा कोऽर्हति देहयोगं</span>
<span class="shloka-line">परो गुणानामुत कर्मतन्त्रम् ॥ ४४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S02_V13"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यद्धर्मसूनोर्बत राजसूये</span>
<span class="shloka-line">निरीक्ष्य दृक्स्वस्त्ययनं त्रिलोकः ।</span>
<span class="shloka-line">कार्त्स्न्येन चात्रोपगतं विधातु-</span>
<span class="shloka-line">रर्वाक् सृतौ कौशलमित्यमन्यत ॥ १३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S02_V24"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">मन्येऽसुरान् भागवतांस्त्र्यधीशे</span>
<span class="shloka-line">संरम्भमार्गाभिनिविष्टचित्तान् ।</span>
<span class="shloka-line">ये संयुगेऽचक्षत तार्क्षपुत्र-</span>
<span class="shloka-line">स्यांसे सुनाभायुधमापतन्तम् ॥ २४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S03_V03"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">समाहुता भीष्मककन्यया ये</span>
<span class="shloka-line">श्रियः सवर्णेन जिहीर्षयैषाम् ।</span>
<span class="shloka-line">गान्धर्ववृत्त्या मिषतां स्वभागं</span>
<span class="shloka-line">जह्रे पदं मूधर्ि्न दधत् सुपर्णः ॥ ३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S03_V09"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तास्वपत्यान्यजनयदात्मतुल्यानि सर्वतः ।</span>
<span class="shloka-line">एकैकस्यां दश दश प्रकृतेर्विबुभूषया ॥ ९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S03_V19"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">भगवानपि विश्वात्मा लोकवेदपथानुगः ।</span>
<span class="shloka-line">कामान् सिषेवे द्वार्वत्यामसक्तः साङ्ख्यमास्थितः ॥ १९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S03_V22"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तस्येत्थं रममाणस्य संवत्सरगणान् बहून् ।</span>
<span class="shloka-line">गृहमेधेषु योगेषु विरागः समजायत ॥ २२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S03_V23"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">दैवाधीनेषु कामेषु दैवाधीनः स्वयं पुमान् ।</span>
<span class="shloka-line">को विश्रंभेत योगेन योगेश्वरमनुव्रतः ॥ २३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S03_V25"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">ततः कतिपयैर्मासैर्वृष्णिभोजान्धकादयः ।</span>
<span class="shloka-line">ययुः प्रभासं संहृष्टा रथैर्दैवविमोहिताः ॥ २५ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C03_S03_V26"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तत्र स्नात्वा पितॄन् देवान् ऋषींश्चैव तदम्भसा ।</span>
<span class="shloka-line">तर्पयित्वाऽथ विप््रोभ्यो गावो बहुगुणा ददुः ॥ २६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class=
<span id="gr-C4" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="चतुर्थस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C4" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="चतुर्थस्कन्धः"></span>
== चतुर्थस्कन्धः ==
== चतुर्थस्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S01_V01"></span>
<span id="gr-C4-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== प्रथमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">मैत्रेय उवाच–</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C04_S01_V01" data-block-id="BTN_C04_S01_V01" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C04" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मैत्रेय उवाच–</span><span class="shloka-line">मनोस्तु शतरूपायां तिस्रः कन्याश्च जज्ञिरे ।</span><span class="shloka-line">आकूतिर्देवहूतिश्च प्रसूतिरिति विश्रुताः ॥ १ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">मनोस्तु शतरूपायां तिस्रः कन्याश्च जज्ञिरे ।</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C04_S01_V20" data-block-id="BTN_C04_S01_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C04" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शरणं तं प्रपद्येऽहं य एव जगदीश्वरः ।</span><span class="shloka-line">प्रजामात्मसमां मह्यं प्रयच्छत्विति चिन्तयन् ॥ २० ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">आकूतिर्देवहूतिश्च प्रसूतिरिति विश्रुताः ॥ १ ॥</span>
<div
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S01_V20"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">शरणं तं प्रपद्येऽहं य एव जगदीश्वरः ।</span>
<span class="shloka-line">प्रजामात्मसमां मह्यं प्रयच्छत्विति चिन्तयन् ॥ २० ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S01_V21"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तप्यमानं त्रिभुवनं प्राणायामैधिताग्निना ।</span>
<span class="shloka-line">निर्गतेन मुनेर्मूघ्नः समीक्ष्य प्रभवस्त्रयः ॥ २१ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S01_V22"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अप्सरोमुनिगन्धर्वसिद्धविद्याधरोरगैः ।</span>
<span class="shloka-line">वितायमानयशसो मुदाऽऽश्रमपदं ययुः ॥ २२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S01_V30"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">देवा ऊचुः–</span>
<span class="shloka-line">यथा कृतस्ते संकल्पो भाव्यं तेनैव नान्यथा ।</span>
<span class="shloka-line">तत्संकल्पस्य ते ब्रह्मन् यद् वै ध्यायसि ते वयम् ॥ ३० ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S01_V33"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सोमोऽभूद् ब्रह्मणोंऽशेन दत्तो विष्णोस्तु योगवित् ।</span>
<span class="shloka-line">दुर्वासाः शङ्करस्यांशो निबोधाङ्गिरसः प्रजाः ॥ ३३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S01_V52"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">मेधा स्मृतिं तितिक्षा तु क्षेमं ह्रीः प्रश्रयं सुतम् ।</span>
<span class="shloka-line">मूर्तिः सर्वगुणोत्पत्ती नरनारायणावृषी ॥ ५२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S01_V55"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">नृत्यन्ति स्म स्त्रियो देव्य आसीत् परममङ्गलम् ।</span>
<span class="shloka-line">देवा ब्रह्मादयः सर्वे उपतस्थुरभिष्टवैः ॥ ५५ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S01_V56"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">देवा ऊचुः–</span>
<span class="shloka-line">यो मायया विरचितं निजयात्मनीदं</span>
<span class="shloka-line">खे रूपभेदमिव तत्प्रतिचक्षणाय ।</span>
<span class="shloka-line">एतेन धर्मसदने ऋषिमूर्तिनाऽद्य</span>
<span class="shloka-line">प्रादुश्चकार पुरुषाय नमः परस्मै ॥ ५६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S01_V59"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">ताविमौ वै भगवतो हरेरंशाविहाऽगतौ ।</span>
<span class="shloka-line">भारव्ययाय च भुवः कृष्णौ यदुकुरूद्वहौ ॥ ५९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S01_V66"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">पितर्यप्रतिरूपे स्वे भवायानागसे रुषा ।</span>
<span class="shloka-line">अप्रौढेवात्मनात्मानमजहाद् योगसंयुता ॥ ६६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S02_V22"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">नन्दिरुवाच–</span>
<span class="shloka-line">य एतन्मर्त्यमुद्दिश्य भगवत्यप्रतिद्रुहि ।</span>
<span class="shloka-line">द्रुह्यत्यज्ञः पृथग्दृष्टिस्तत्त्वतो विमुखो भवेत् ॥ २२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S02_V23"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">गृहेषु कूटधर्मेषु सक्तो ग्राम्यसुखेच्छया ।</span>
<span class="shloka-line">कर्मतन्त्रं वितनुताद् वेदवादविपन्नधीः ॥ २३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S02_V24"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">बुद्ध्या पराभिध्यायिन्या विस्मृतात्मगतिः पशुः ।</span>
<span class="shloka-line">स्त्रीकामः सोऽस्तु नितरां दक्षो बस्तमुखोऽचिरात् ॥ २४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C04_S02_V25"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">विद्याबुद्धिरविद्यायां कर्ममय्यामसावजः ।</span>
<span
<span id="gr-C5" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="पञ्चमस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C5" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="पञ्चमस्कन्धः"></span>
== पञ्चमस्कन्धः ==
== पञ्चमस्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C05_S01_V19"></span>
<span id="gr-C5-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== प्रथमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">त्वं त्वब्जनाभाङ्घ्रिसरोजकोश-</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S01_V19" data-block-id="BTN_C05_S01_V19" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line
<span class="shloka-line">दुर्गाश्रितो निर्जितषट्सपत्नः ।</span>
<span class="shloka-line">भुङ्क्ष्वेह भोगान् पुरुषातिसृष्टान्</span>
<span class="shloka-line">विमुक्तसङ्गः प्रकृतिं भजस्व ॥ १९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C05_S01_V31"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">या वा इह तद्रथचरणनेमिकृतपरिखास्ताः सप्तसिन्धव आसन्</span>
<span class="shloka-line">यत एव कृता सप्तभुवो द्वीपाः ॥ ३१ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C05_S02_V08"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">का त्वं चिकीर्षसि च किं मुनिवर्य शैले</span>
<span class="shloka-line">मायाऽसि काऽपि भगवत्परदेवतायाः ।</span>
<span class="shloka-line">विज्ये बिभर्षि धनुषी सुहृदात्मनोऽर्थे</span>
<span class="shloka-line">किं वा मृगान् मृगयसे विपिने प्रमत्तान् ॥ ८ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C05_S03_V14"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">किञ्चायं राजर्षिरपत्यकामः प्रजां भवादृशीमाशासान ईश्वरमाशिषां स्वर्गापवर्गयोरपि</span>
<span class="shloka-line">भगवन्तमुपधावति प्रजायामर्थप्रत्ययो धनदमि-वाधनः फलीकरणं को वा ईहते ॥ १४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C05_S04_V03"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यस्य हीन्द्रः स्पर्धमानो भगवान् वर्षे न ववर्ष तदवधार्य भगवान् ऋषभदेवो योगेश्वरः</span>
<span class="shloka-line">प्रहस्यात्मयोगमायया स्ववर्षमाञ्जनाभं नामाभ्यवर्षीत् ॥ ३
<span id="gr-C6" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="षष्ठस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C6" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="षष्ठस्कन्धः"></span>
== षष्ठस्कन्धः ==
== षष्ठस्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C06_S01_V40"></span>
<span id="gr-C6-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== प्रथमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">यमदूता ऊचुः–</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S01_V40" data-block-id="BTN_C06_S01_V40" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"
<span class="shloka-line">वेदप्रणिहितो धर्मो ह्यधर्मस्तद्विपर्ययः ।</span>
<span class="shloka-line">वेदो नारायणः साक्षात्स्वयम्भूरिति शुश्रुम ॥ ४० ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C06_S02_V14"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">साङ्केत्यं पारिहास्यं वा स्तोभं हेलनमेव वा । वैकुण्ठनामग्रहणमशेषाघहरं विदुः ॥ १४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C06_S02_V52"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">म्रियमाणो हरेर्नाम गृणन् पुत्रोपचारितम् ।</span>
<span class="shloka-line">अजामिलोऽप्यगान्मुक्तिं किमुत श्रद्धया गृणन् ॥ ५२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C06_S03_V12"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यम उवाच–</span>
<span class="shloka-line">परो मदन्यो जगतस्तस्थुषश्च</span>
<span class="shloka-line">ओतं प्रोतं पटवद् यत्र विश्वम् ।</span>
<span class="shloka-line">यदंशतोऽस्य स्थितिजन्मनाशा</span>
<span class="shloka-line">नस्योतवद् यस्य वशे च लोकः ॥ १२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C06_S04_V24"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">न यस्य सख्यं पुरुषो वेत्ति सख्युः</span>
<span class="shloka-line">सखा वसन् संवसतः पुरेऽस्मिन् ।</span>
<span class="shloka-line">गुणो यथा गुणिनोऽव्यक्तदृष्टि-</span>
<span id="gr-C7" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="सप्तमस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C7" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="सप्तमस्कन्धः"></span>
== सप्तमस्कन्धः ==
== सप्तमस्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C07_S01_V06"></span>
<span id="gr-C7-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== प्रथमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">निर्गुणोऽपि ह्यजोऽव्यक्तो भगवान् प्रकृतेः परः ।</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C07_S01_V06" data-block-id="BTN_C07_S01_V06" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C07" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">निर्गुणोऽपि ह्यजोऽव्यक्तो भगवान् प्रकृतेः परः ।</span><span class="shloka-line">स्वमायागुणमाविश्य बाध्यबाधकतां गतः ॥ ६ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">स्वमायागुणमाविश्य बाध्यबाधकतां गतः ॥ ६ ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C07_S01_V09" data-
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C07_S01_V09"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">ज्योतिरादिरिवाभाति सङ्घातान्न विविच्यते ।</span>
<span class="shloka-line">विन्दन्त्यात्मानमात्मस्थं मथित्वा कवयोऽन्ततः ॥ ९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C07_S01_V11"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">कालं चरन्तं सृजतीश आश्रयः प्रधानपुंभ्यां नरदेव सत्यकृत् । स तत्र तत्रोभयसिद्धिमाप्नुयात् लिङ्गात्मनो लिङ्गगुणाश्च सन्ति ॥ ११ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C07_S01_V12"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">य एष राजन्नपि काल ईशिता सत्वं सुरानीकमिवैधयत्यजः । तत्प्रत्यनीकानसुरान् सुरप्रियो रजस्तमस्कान् प्रमिणोत्युरुश्रवाः ॥ १२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C07_S01_V20"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">शपतोरसकृद् विष्णुं यद् ब्रह्म परमव्ययम् ।</span>
<span class="shloka-line">श्वित्रो न जातो जिह्वायां नान्धं विविशतुस्तमः ॥ २० ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C07_S01_V26"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यन्निबन्धोऽभिमानोऽयं तद्वधात् प्राणिनां वधः ।</span>
<span class="shloka-line">तथा न यस्य कैवल्यादभिमानोऽखिलात्मनः । परस्येदमकर्तुर्हि हिंसा केनास्य कल्प्यते ॥ २६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C07_S01_V27"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तस्माद् वैरानुबन्धेन निर्वैरेण भयेन वा ।</span>
<span class="shloka-line">स्नेहात् कामेन वा युञ्ज््यात् कथञ्चिन्नेक्षते पृथक् ॥ २७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C07_S01_V28"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यथा वैरानुबन्धेन मर्त्यस्तन्मयतामियात् ।</span>
<span class="shloka-line">न तथा भक्तियोगेन इति मे निश्चिता मतिः ॥ २८ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C07_S01_V29"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">कीटः पेशस्कृता रुद्धः कुड्ये यान्तमनुस्मरन् ।</span>
<span class="shloka-line">संरम्भभययोगेन विन्दते तत्सरूपताम् ॥ २९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C07_S01_V30"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">एवं कृष्णे भगवति मायामनुज ईश्वरे
<span id="gr-C8" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="अष्टमस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C8" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="अष्टमस्कन्धः"></span>
== अष्टमस्कन्धः ==
== अष्टमस्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S03_V03"></span>
<span id="gr-C8-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== तृतीयोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">यस्मिन्निदं यतश्चेदं येनेदं य इदं स्वयम् ।</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S03_V03" data-block-id="BTN_C08_S03_V03" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्मिन्निदं यतश्चेदं येनेदं य इदं स्वयम् ।</span><span class="shloka-line">योऽस्मात् परस्माच्च परस्तं प्रपद्ये स्वयम्भुवम् ॥ ३ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">योऽस्मात् परस्माच्च परस्तं प्रपद्ये स्वयम्भुवम् ॥ ३ ॥</span>
<span id="gr-C8-S5" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="पञ्चमोऽध्यायः"></span>
</div>
=== पञ्चमोऽध्यायः ===
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V22" data-block-id="BTN_C08_S05_V22" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न यस्य वध्यो न च रक्षणीयो</span><span class="shloka-line">नोपेक्षणीयादरणीयपक्षः ।</span><span class="shloka-line">अथापि सर्गस्थितिसंयमार्थं</span><span class="shloka-line">धत्ते रजःसत्वतमांसि काले ॥ २२ ॥</span></span></div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S05_V22"></span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V27" data-block-id="BTN_C08_S05_V27" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विपश्चितं प्राणमनोधियात्मना-</span><span class="shloka-line">मर्थेन्द्रियाभासमनिद्रमव्रणम् ।</span><span class="shloka-line">छायातपौ यत्र न गृध्रपक्षौ</span><span class="shloka-line">तमक्षरं खं त्रियुगं व्रजामहे ॥ २७ ॥</span></span></div>
<div class="shloka-block">
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V28" data-block-id="BTN_C08_S05_V28" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अजस्य चक्रं त्वजयेर्यमाणं मनोमयं पञ्चदशारमाशु ।</span><span class="shloka-line">त्रिनाभि विद्युद्बलमष्टनेमि यदक्षमाहुस्तमृतं प्रपद्ये ॥ २८ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">न यस्य वध्यो न च रक्षणीयो</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V30" data-block-id="BTN_C08_S05_V30" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न यस्य कश्चातिपिपर्ति मायां</span><span class="shloka-line">यया जनो मुह्यति वेदनार्थम् ।</span><span class="shloka-line">तं निर्जितात्मात्मगुणं परेशं</span><span class="shloka-line">नमामि भूतेषु समं चरन्तम् ॥ ३० ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">नोपेक्षणीयादरणीयपक्षः ।</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V33" data-block-id="BTN_C08_S05_V33" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अम्भस्तु यद्रेत उदारवीर्यं</span><span class="shloka-line">सिध्यन्ति जीवन्त्युत वर्धमानाः ।</span><span class="shloka-line">लोकास्त्रयोऽथाखिललोकपालाः</span><span class="shloka-line">प्रसीदतां ब्रह्म माविभूतिः ॥ ३३ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">अथापि सर्गस्थितिसंयमार्थं</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V34" data-block-id="BTN_C08_S05_V34" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सोमं मनो यस्य समामनन्ति</span><span class="shloka-line">दिवौकसां वै बलमन्ध आयुः ।</span><span class="shloka-line">ईशो नगानां प्रजनः प्रजानां</span><span class="shloka-line">प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३४ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">धत्ते रजःसत्वतमांसि काले ॥ २२ ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V35" data-block-id="BTN_C08_S05_V35" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्निर्मुखं यस्य तु जातवेदा</span><span class="shloka-line">जातः क्रियाकाण्डनिमित्तजन्मा ।</span><span class="shloka-line">अन्तः समुद्रे पचतः स्वधातून्</span><span class="shloka-line">प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३५ ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V36" data-block-id="BTN_C08_S05_V36" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यच्चक्षुरासीत् तरणिर्देवयानं</span><span class="shloka-line">त्रयीमयो ब्रह्मण एष धिष्ण्यम् ।</span><span class="shloka-line">द्वारं च मुक्तेरमृतस्य मृत्योः</span><span class="shloka-line">प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३६ ॥</span></span></div>
</div>
<span id="gr-C8-S6" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="षष्ठोऽध्यायः"></span>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S05_V27"></span>
=== षष्ठोऽध्यायः ===
<div class="shloka-block">
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S06_V39" data-block-id="BTN_C08_S06_V39" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अवरोप्य गिरिं स्कन्धात् सुपर्णः पततां वरः ।</span><span class="shloka-line">ययौ जलान्त उत्सृज्य हरिणा स विसर्जितः ॥ ३९ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">विपश्चितं प्राणमनोधियात्मना-</span>
<span id="gr-C8-S7" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="सप्तमोऽध्यायः"></span>
<span class="shloka-line">मर्थेन्द्रियाभासमनिद्रमव्रणम् ।</span>
=== सप्तमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">छायातपौ यत्र न गृध्रपक्षौ</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S07_V19" data-block-id="BTN_C08_S07_V19" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तदुग्रवेगं दिशि दिश्युपर्यधो</span><span class="shloka-line">विसर्पदुत्सर्पदसह्यवीर्यम् ।</span><span class="shloka-line">भीताः प्रजा दुद्रुवुरङ्ग सेश्वरा</span><span class="shloka-line">अरक्ष्यमाणाः शरणं सदाशिवम् ॥ १९ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">तमक्षरं खं त्रियुगं व्रजामहे ॥ २७ ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S07_V20" data-block-id="BTN_C08_S07_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विलोक्य तं देववरं त्रिलोक्या</span><span class="shloka-line">भवाय देव्याऽभियुतं मुनीनाम् ।</span><span class="shloka-line">आसीनमद्रावपवर्गहेतो-</span><span class="shloka-line">स्तपो जुषाणं स्तुतिभिः प्रणेमुः ॥ २० ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S07_V21" data-block-id="BTN_C08_S07_V21" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रजा ऊचुः– देवदेव महादेव भूतात्मन् भूतभावन । त्राहि नः शरणापन्नान् त्रैलोक्यदहनाद् विषात् ॥ २१ ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S07_V22" data-block-id="BTN_C08_S07_V22" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्वमेकः सर्वजगत ईश्वरो बन्धमोक्षयोः ।</span><span class="shloka-line">तं त्वामर्चन्ति कुशलाः प्रपन्नार्तिहरं गुरुम् ॥ २२ ॥</span></span></div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S05_V28"></span>
<span id="gr-C8-S8" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="अष्टमोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== अष्टमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">अजस्य चक्रं त्वजयेर्यमाणं मनोमयं पञ्चदशारमाशु ।</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V19" data-block-id="BTN_C08_S08_V19" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच– नूनं तपो यस्य न मन्युनिर्जयो ज्ञानं क्वचित् तच्च न सङ्गवर्जितम् । कश्चिन्महांस्तस्य न कामनिर्जयः स ईश्वरः किं परतो व्यपाश्रयः ॥ १९ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">त्रिनाभि विद्युद्बलमष्टनेमि यदक्षमाहुस्तमृतं प्रपद्ये ॥ २८ ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V20" data-block-id="BTN_C08_S08_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">धर्मः क्वचित् तस्य न भूतसौहृदं</span><span class="shloka-line">त्यागः क्वचित् तच्च न मुक्तिकारणम् ।</span><span class="shloka-line">वीर्यं न पुंसोऽस्त्यजवेगनिष्कृतं</span><span class="shloka-line">न हि द्वितीयो गुणसङ्गवर्जितः ॥ २० ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V21" data-block-id="BTN_C08_S08_V21" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">क्वचिच्चिरायुर्न हि शीलमङ्गलं</span><span class="shloka-line">क्वचित् तदप्यस्ति न वेद्यमायुषः ।</span><span class="shloka-line">यत्रोभयं कुत्र च सोऽप्यमङ्गलः</span><span class="shloka-line">सुमङ्गलः कश्चन काङ्क्षते हि माम् ॥ २१ ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V33" data-block-id="BTN_C08_S08_V33" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अमृतस्य पूर्णकलशं बिभ्रद्वलयभूषितः ।</span><span class="shloka-line">स वै भगवतस्साक्षात् विष्णोरंशांशसम्भवः ॥ ३३ ॥</span></span></div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S05_V30"></span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V34" data-block-id="BTN_C08_S08_V34" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">धन्वन्तरिरीति ख्यात आयुर्वेददृगिज्यभाक् ।</span><span class="shloka-line">तमालोक्यासुरास्सर्वे कलशं चामृताहृतम् ॥ ३४ ॥</span></span></div>
<div class="shloka-block">
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V35" data-block-id="BTN_C08_S08_V35" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विषण्णमनसो देवा हरिं शरणमाययुः ॥ ३५ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">न यस्य कश्चातिपिपर्ति मायां</span>
<span id="gr-C8-S9" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="नवमोऽध्यायः"></span>
<span class="shloka-line">यया जनो मुह्यति वेदनार्थम् ।</span>
=== नवमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">तं निर्जितात्मात्मगुणं परेशं</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S09_V56" data-block-id="BTN_C08_S09_V56" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">दृष्ट्वा मृधे गरुडवाहमिभारिवाह</span><span class="shloka-line">आविध्य शूलमहिनोदथ कालनेमिः ।</span><span class="shloka-line">तल्लीलया गरुडमूधर्ि्न पतद् गृहीत्वा</span><span class="shloka-line">तेनाहनन्नृप सवाहमरिं त्र्यधीशः ॥ ५६ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">नमामि भूतेषु समं चरन्तम् ॥ ३० ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S09_V57" data-block-id="BTN_C08_S09_V57" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">माली सुमाल्यतिबलौ युधि पेततुर्य-</span><span class="shloka-line">च्चक्रेणकृत्तशिरसावथ माल्यवांस्तम् ।</span><span class="shloka-line">आहत्य तिग्मगदयाऽहनदण्डजेन्द्रं</span><span class="shloka-line">तावच्छिरोऽच्छिनदरेर्नदतोऽरिणाऽऽद्यः ॥ ५७॥</span></span></div>
</div>
<span id="gr-C8-S19" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="एकोनविंशोऽध्यायः"></span>
</div>
=== एकोनविंशोऽध्यायः ===
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S05_V33"></span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S19_V12" data-block-id="BTN_C08_S19_V12" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्यप्यसावधर्मेण मां बध्नीयादनागसम् ।</span><span class="shloka-line">तथाप्येनं न हिंसिष्ये भीतं ब्रह्मतनुं रिपुम् ॥ १२ ॥</span></span></div>
<div class="shloka-block">
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S19_V13" data-block-id="BTN_C08_S19_V13" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एष वा उत्तमश्लोको न जिहासति यद् यशः ।</span><span class="shloka-line">हत्वा मैनां हरेद् युद्धे शयीत निहतो मया ॥ १३ ॥॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">अम्भस्तु यद्रेत उदारवीर्यं</span>
<span id="gr-C8-S22" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वाविंशोऽध्यायः"></span>
<span class="shloka-line">सिध्यन्ति जीवन्त्युत वर्धमानाः ।</span>
=== द्वाविंशोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">लोकास्त्रयोऽथाखिललोकपालाः</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S22_V20" data-block-id="BTN_C08_S22_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मीन उवाच– न म एतदलं राजन् सुखं वस्तुमुदञ्चनम् । पृथु देहि पदं मह्यं यत् त्वाऽहं शरणं गता ॥ २० ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">प्रसीदतां ब्रह्म माविभूतिः ॥ ३३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S05_V34"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सोमं मनो यस्य समामनन्ति</span>
<span class="shloka-line">दिवौकसां वै बलमन्ध आयुः ।</span>
<span class="shloka-line">ईशो नगानां प्रजनः प्रजानां</span>
<span class="shloka-line">प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S05_V35"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अग्निर्मुखं यस्य तु जातवेदा</span>
<span class="shloka-line">जातः क्रियाकाण्डनिमित्तजन्मा ।</span>
<span class="shloka-line">अन्तः समुद्रे पचतः स्वधातून्</span>
<span class="shloka-line">प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३५ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S05_V36"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यच्चक्षुरासीत् तरणिर्देवयानं</span>
<span class="shloka-line">त्रयीमयो ब्रह्मण एष धिष्ण्यम् ।</span>
<span class="shloka-line">द्वारं च मुक्तेरमृतस्य मृत्योः</span>
<span class="shloka-line">प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S06_V39"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अवरोप्य गिरिं स्कन्धात् सुपर्णः पततां वरः ।</span>
<span class="shloka-line">ययौ जलान्त उत्सृज्य हरिणा स विसर्जितः ॥ ३९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S07_V19"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तदुग्रवेगं दिशि दिश्युपर्यधो</span>
<span class="shloka-line">विसर्पदुत्सर्पदसह्यवीर्यम् ।</span>
<span class="shloka-line">भीताः प्रजा दुद्रुवुरङ्ग सेश्वरा</span>
<span class="shloka-line">अरक्ष्यमाणाः शरणं सदाशिवम् ॥ १९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S07_V20"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">विलोक्य तं देववरं त्रिलोक्या</span>
<span class="shloka-line">भवाय देव्याऽभियुतं मुनीनाम् ।</span>
<span class="shloka-line">आसीनमद्रावपवर्गहेतो-</span>
<span class="shloka-line">स्तपो जुषाणं स्तुतिभिः प्रणेमुः ॥ २० ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S07_V21"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">प्रजा ऊचुः– देवदेव महादेव भूतात्मन् भूतभावन । त्राहि नः शरणापन्नान् त्रैलोक्यदहनाद् विषात् ॥ २१ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S07_V22"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">त्वमेकः सर्वजगत ईश्वरो बन्धमोक्षयोः ।</span>
<span class="shloka-line">तं त्वामर्चन्ति कुशलाः प्रपन्नार्तिहरं गुरुम् ॥ २२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S08_V19"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच– नूनं तपो यस्य न मन्युनिर्जयो ज्ञानं क्वचित् तच्च न सङ्गवर्जितम् । कश्चिन्महांस्तस्य न कामनिर्जयः स ईश्वरः किं परतो व्यपाश्रयः ॥ १९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S08_V20"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">धर्मः क्वचित् तस्य न भूतसौहृदं</span>
<span class="shloka-line">त्यागः क्वचित् तच्च न मुक्तिकारणम् ।</span>
<span class="shloka-line">वीर्यं न पुंसोऽस्त्यजवेगनिष्कृतं</span>
<span class="shloka-line">न हि द्वितीयो गुणसङ्गवर्जितः ॥ २० ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S08_V21"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">क्वचिच्चिरायुर्न हि शीलमङ्गलं</span>
<span class="shloka-line">क्वचित् तदप्यस्ति न वेद्यमायुषः ।</span>
<span class="shloka-line">यत्रोभयं कुत्र च सोऽप्यमङ्गलः</span>
<span class="shloka-line">सुमङ्गलः कश्चन काङ्क्षते हि माम् ॥ २१ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S08_V33"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अमृतस्य पूर्णकलशं बिभ्रद्वलयभूषितः ।</span>
<span class="shloka-line">स वै भगवतस्साक्षात् विष्णोरंशांशसम्भवः ॥ ३३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S08_V34"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">धन्वन्तरिरीति ख्यात आयुर्वेददृगिज्यभाक् ।</span>
<span class="shloka-line">तमालोक्यासुरास्सर्वे कलशं चामृताहृतम् ॥ ३४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S08_V35"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">विषण्णमनसो देवा हरिं शरणमाययुः ॥ ३५ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S09_V56"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">दृष्ट्वा मृधे गरुडवाहमिभारिवाह</span>
<span class="shloka-line">आविध्य शूलमहिनोदथ कालनेमिः ।</span>
<span class="shloka-line">तल्लीलया गरुडमूधर्ि्न पतद् गृहीत्वा</span>
<span class="shloka-line">तेनाहनन्नृप सवाहमरिं त्र्यधीशः ॥ ५६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S09_V57"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">माली सुमाल्यतिबलौ युधि पेततुर्य-</span>
<span class="shloka-line">च्चक्रेणकृत्तशिरसावथ माल्यवांस्तम् ।</span>
<span class="shloka-line">आहत्य तिग्मगदयाऽहनदण्डजेन्द्रं</span>
<span class="shloka-line">तावच्छिरोऽच्छिनदरेर्नदतोऽरिणाऽऽद्यः ॥ ५७॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S19_V12"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यद्यप्यसावधर्मेण मां बध्नीयादनागसम् ।</span>
<span class="shloka-line">तथाप्येनं न हिंसिष्ये भीतं ब्रह्मतनुं रिपुम् ॥ १२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S19_V13"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">एष वा उत्तमश्लोको न जिहासति यद् यशः ।</span>
<span class="shloka-line">हत्वा मैनां हरेद् युद्धे शयीत निहतो मया ॥ १३ ॥॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C08_S22_V20"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">मीन उवाच– न म एतदलं राजन् सुखं वस्तुमुदञ्चनम् । पृथु देहि पदं मह्यं यत् त्वाऽहं शरणं गता ॥ २० ॥</span>
</div>
</div>
<span id="gr-C9" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="नवमस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C9" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="नवमस्कन्धः"></span>
== नवमस्कन्धः ==
== नवमस्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S06_V84"></span>
<span id="gr-C9-S6" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="षष्ठोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== षष्ठोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">एवंविधानेकगुणः स राजा</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S06_V84" data-block-id="BTN_C09_S06_V84" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवंविधानेकगुणः स राजा</span><span class="shloka-line">परात्मनि ब्रह्मणि वासुदेवे ।</span><span class="shloka-line">क्रियाकलापैः समुवाह भक्तिं</span><span class="shloka-line">यया विरिञ्चादिमधश्चकार ॥ ८४ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">परात्मनि ब्रह्मणि वासुदेवे ।</span>
<span id="gr-C9-S8" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="अष्टमोऽध्यायः"></span>
<span class="shloka-line">क्रियाकलापैः समुवाह भक्तिं</span>
=== अष्टमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">यया विरिञ्चादिमधश्चकार ॥ ८४ ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S08_V90" data-block-id="BTN_C09_S08_V90" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">रक्षःस्वसुर्व्यकृत रूपमशुद्धबुद्धे-</span><span class="shloka-line">स्तस्याः खरत्रिशिरदूषणमुख्यबन्धून् ।</span><span class="shloka-line">जघ्ने चतुर्दशसहस्रमवारणीय-</span><span class="shloka-line">कोदण्डपाणिरटमान उवास कृच्छ्रम् ॥ ९० ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S08_V92" data-block-id="BTN_C09_S08_V92" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">रक्षोधमेन वृकवद् विपिनेऽसमक्षं</span><span class="shloka-line">वैदेहराजदुहितुर्यपयापितायाम् ।</span><span class="shloka-line">भ्रात्रा वने कृपणवत् प्रियया वियुक्तः</span><span class="shloka-line">स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥ ९२ ॥</span></span></div>
</div>
<span id="gr-C9-S9" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="नवमोऽध्यायः"></span>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S08_V90"></span>
=== नवमोऽध्यायः ===
<div class="shloka-block">
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V15" data-block-id="BTN_C09_S09_V15" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मुनौ निक्षिप्य तनयौ सीता भर्त्रा विवासिता ।</span><span class="shloka-line">ध्यायन्ती रामचरणौ विवरं प्रविवेश ह ॥ १५ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">रक्षःस्वसुर्व्यकृत रूपमशुद्धबुद्धे-</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V16" data-block-id="BTN_C09_S09_V16" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तच्छ्रुत्वा भगवान् रामो रुन्धन्नपि धिया शुचः ।</span><span class="shloka-line">स्मरंस्तस्या गुणांस्तांस्तान् नाशक्नोद् रोद्धुमीश्वरः ॥ १६ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">स्तस्याः खरत्रिशिरदूषणमुख्यबन्धून् ।</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V17" data-block-id="BTN_C09_S09_V17" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्त्रीपुम्प्रसङ्ग एतादृक् सर्वत्र त्रासमावहः ।</span><span class="shloka-line">अपीश्वराणां किमुत ग्राम्यस्य गृहमेधिनः ॥ १७ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">जघ्ने चतुर्दशसहस्रमवारणीय-</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V18" data-block-id="BTN_C09_S09_V18" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तत ऊर्ध्वं ब्रह्मचर्यं धारयन्नजुहोत् प्रभुः ।</span><span class="shloka-line">त्रयोदशाब्दसाहस्त्रमग्निहोत्रमखण्डितम् ॥ १८ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">कोदण्डपाणिरटमान उवास कृच्छ्रम् ॥ ९० ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V19" data-block-id="BTN_C09_S09_V19" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्मरतां हृदि विन्यस्य बुद्धं पद्ममिवांशुकैः ।</span><span class="shloka-line">स्वपादपल्लवं राम आत्मज्योतिरगात् ततः ॥ १९ ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V23" data-block-id="BTN_C09_S09_V23" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुरुषो रामचरितं श्रवणैरुपधारयन् ।</span><span class="shloka-line">आनृशंस्यपरो राजन् कर्मबन्धैर्विमुच्यते ॥ २३ ॥</span></span></div>
</div>
<span id="gr-C9-S14" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्दशोऽध्यायः"></span>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S08_V92"></span>
=== चतुर्दशोऽध्यायः ===
<div class="shloka-block">
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S14_V07" data-block-id="BTN_C09_S14_V07" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वरेण छन्दयामास प्रीतः सत्यवतीसुतः ।</span><span class="shloka-line">वव्रे हतानां रामोऽपि जीवितं चास्मृतिं वधे ॥ ७ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">रक्षोधमेन वृकवद् विपिनेऽसमक्षं</span>
<span id="gr-C9-S17" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="सप्तदशोऽध्यायः"></span>
<span class="shloka-line">वैदेहराजदुहितुर्यपयापितायाम् ।</span>
=== सप्तदशोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">भ्रात्रा वने कृपणवत् प्रियया वियुक्तः</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S17_V38" data-block-id="BTN_C09_S17_V38" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मूढे भर द्वाजमिमं भरद्वाजं बृहस्पतेः ।</span><span class="shloka-line">त्राता तु दुःखात् पितरौ भरद्वाजस्ततस्त्वयम् ॥ ३८ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥ ९२ ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S17_V39" data-block-id="BTN_C09_S17_V39" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">चोद्यमाना सुरैरेवं मत्वा तं देवमात्मजम् ।</span><span class="shloka-line">व्यसृजन्मरुतोऽबिभ्रन् दत्तोऽयं वितथेऽन्वये ॥ ३९ ॥</span></span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S09_V15"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">मुनौ निक्षिप्य तनयौ सीता भर्त्रा विवासिता ।</span>
<span class="shloka-line">ध्यायन्ती रामचरणौ विवरं प्रविवेश ह ॥ १५ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S09_V16"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तच्छ्रुत्वा भगवान् रामो रुन्धन्नपि धिया शुचः ।</span>
<span class="shloka-line">स्मरंस्तस्या गुणांस्तांस्तान् नाशक्नोद् रोद्धुमीश्वरः ॥ १६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S09_V17"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">स्त्रीपुम्प्रसङ्ग एतादृक् सर्वत्र त्रासमावहः ।</span>
<span class="shloka-line">अपीश्वराणां किमुत ग्राम्यस्य गृहमेधिनः ॥ १७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S09_V18"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तत ऊर्ध्वं ब्रह्मचर्यं धारयन्नजुहोत् प्रभुः ।</span>
<span class="shloka-line">त्रयोदशाब्दसाहस्त्रमग्निहोत्रमखण्डितम् ॥ १८ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S09_V19"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">स्मरतां हृदि विन्यस्य बुद्धं पद्ममिवांशुकैः ।</span>
<span class="shloka-line">स्वपादपल्लवं राम आत्मज्योतिरगात् ततः ॥ १९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S09_V23"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">पुरुषो रामचरितं श्रवणैरुपधारयन् ।</span>
<span class="shloka-line">आनृशंस्यपरो राजन् कर्मबन्धैर्विमुच्यते ॥ २३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S14_V07"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">वरेण छन्दयामास प्रीतः सत्यवतीसुतः ।</span>
<span class="shloka-line">वव्रे हतानां रामोऽपि जीवितं चास्मृतिं वधे ॥ ७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S17_V38"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">मूढे भर द्वाजमिमं भरद्वाजं बृहस्पतेः ।</span>
<span class="shloka-line">त्राता तु दुःखात् पितरौ भरद्वाजस्ततस्त्वयम् ॥ ३८ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C09_S17_V39"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">चोद्यमाना सुरैरेवं मत्वा तं देवमात्मजम् ।</span>
<span class="shloka-line">व्यसृजन्मरुतोऽबिभ्रन् दत्तोऽयं वितथेऽन्वये ॥ ३९ ॥</span>
</div>
</div>
<span id="gr-C10" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="दशमस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C10" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="दशमस्कन्धः"></span>
== दशमस्कन्धः ==
== दशमस्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C10_S01_V41"></span>
<span id="gr-C10-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== प्रथमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">स्वप्ने यथा पश्यति देहमीदृशं</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C10_S01_V41" data-block-id="BTN_C10_S01_V41" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C10" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्वप्ने यथा पश्यति देहमीदृशं</span><span class="shloka-line">मनोरथेनाभिनिविष्टचेतनः ।</span><span class="shloka-line">दृष्टश्रुताभ्यां मनसाऽनुचिन्तयन्</span><span class="shloka-line">प्रपद्यते तत् किमपि ह्यपस्मृतिः ॥ ४१ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">मनोरथेनाभिनिविष्टचेतनः ।</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C10_S01_V42" data-block-id="BTN_C10_S01_V42" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C10" data-verse
<span class="shloka-line">दृष्टश्रुताभ्यां मनसाऽनुचिन्तयन्</span>
<span class="shloka-line">प्रपद्यते तत् किमपि ह्यपस्मृतिः ॥ ४१ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C10_S01_V42"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यतो यतो धावति दैवचोदितं</span>
<span class="shloka-line">मनो विकारात्मकमात्मपञ्चसु ।</span>
<span class="shloka-line">गुणेषु मायारचितेषु देह्यसौ</span>
<span class="shloka-line">प्रपद्यमानः सह तेन जायते ॥ ४२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C10_S01_V43"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">ज्योतिर्यथैवोदकपार्थिवेष्वदः</span>
<span class="shloka-line">समीरवेगानुगतं विभाव्यते ।</span>
<span class="shloka-line">एवं स्वमायारचितेष्वसौ पुमान्</span>
<span class="shloka-line">गुणेषु रागानुगतो विमुह्यति ॥ ४३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C10_S01_V44"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तस्मान्न कस्यचिद् द्रोहमाचरेत् स तथाविधः ।</span>
<span class="shloka-line">आत्मनः क्षेममन्विच्छन् द्रोग्धुर्वै परतो भयम् ॥ ४४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C10_S01_V49"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अग्नेर्यथा दारुवियोगयोगयो-</span>
<span class="shloka-line">रदृष्टतोऽन्यन्न निमित्तमस्ति ।</span>
<span class="shloka-line">एवं हि जन्तोरपि दुर्विभाव्यः</span>
<span class="shloka-line">शरीरसंयोगवियोगहेतुः ॥ ५१ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C10_S03_V17"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">भगवानपि विश्वात्मा भक्तानामभयङ्करः ।</span>
<span class="shloka-line">आविवेशांशभागेन मन आनकदुन्दुभेः ॥ १७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C10_S03_V19"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">ततो जगन्मङ्गलमच्युतांशं</span>
<span class="shloka-line">समाहितं शूरसुतेन देवी ।</span>
<span class="shloka-line">दधार सर्वात्मकमात्मभूतं</span>
<span class="shloka-line">काष्ठा यथाऽऽनन्दकरं नभस्तः ॥ १९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C10_S03_V27"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">ब्रह्मभवावूचतुः– सत्यव्रतं सत्यपरं त्रिसत्यं सत्यस्य योनिं निहितं च सत्ये । सत्यस्य सत्यमुत सत्यनेत्रं सत्यात्मकं त्वां शरणं प्रपन्नाः ॥ २७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C10_S03_V28"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">एकायनोऽसौ द्विफलस्त्रिमूल-</span>
<span class="shloka-line">श्चतूरसः पञ्चशिफः षडात्मा ।</span>
<span class="shloka-line">सप्तत्वगष्टविटपो नवाक्षो</span>
<span class="shloka-line"
<span id="gr-C11" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="एकादशस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C11" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="एकादशस्कन्धः"></span>
== एकादशस्कन्धः ==
== एकादशस्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S02_V05"></span>
<span id="gr-C11-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== द्वितीयोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">भूतानां देवचरितं दुःखाय च सुखाय च ।</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C11_S02_V05" data-block-id="BTN_C11_S02_V05" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C11" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भूतानां देवचरितं दुःखाय च सुखाय च ।</span><span class="shloka-line">सुखायैव हि साधूनां त्वादृशामच्युतात्मनाम् ॥ ५ ॥</span></span></div>
<span class="shloka-line">सुखायैव हि साधूनां त्वादृशामच्युतात्मनाम् ॥ ५ ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C11_S02_V06" data-block-id="BTN_C11_S02_V06" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C11" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वसुदेव उवाच– भजन्ति ये यथा देवान् देवा अपि तथैव तान् । छायेव कर्मसचिवाः साधवो दीनवत्सलाः ॥ ६ ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C11_S02_V38" data-block-id="BTN_C11_S02_V38" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C11" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अविद्यमानोऽप्यवभाति हि द्वयो ध्यातुर्धिया स्वप्नमनोरथो यथा । तत्कर्म सङ्कल्पविकल्पकं मनो बुधो निदध्यादभयं ततः स्यात् ॥ ३८ ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C11_S02_V40" data-block-id="BTN_C11_S02_V40" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C11" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवंव््रातश्च प््रिायनामकीर्त्या जातानुरागो द्रुतचित्त उच्चैः । हसत्यथो रोदिति रौति गाय- त्युन्मादवन्नृत्यति लोकबाह्यः ॥ ४० ॥</span></span></div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S02_V06"></span>
<div class="verse-block" id="BTN_C11_S02_V41" data-block-id="BTN_C11_S02_V41" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C11" data-verse-type="shloka"><span class
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">वसुदेव उवाच– भजन्ति ये यथा देवान् देवा अपि तथैव तान् । छायेव कर्मसचिवाः साधवो दीनवत्सलाः ॥ ६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S02_V38"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अविद्यमानोऽप्यवभाति हि द्वयो ध्यातुर्धिया स्वप्नमनोरथो यथा । तत्कर्म सङ्कल्पविकल्पकं मनो बुधो निदध्यादभयं ततः स्यात् ॥ ३८ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S02_V40"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">एवंव््रातश्च प््रिायनामकीर्त्या जातानुरागो द्रुतचित्त उच्चैः । हसत्यथो रोदिति रौति गाय- त्युन्मादवन्नृत्यति लोकबाह्यः ॥ ४० ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S02_V41"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">खं वायुमग्निं सलिलं महीं च ज्योतींषि सत्वानि दिशो द्रुमादीन् । सरित् समुद्रांश्च हरेः शरीरं यत् किञ्च भूतं प्रणमेदनन्यम् ॥ ४१ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S02_V45"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">हरिरुवाच– सर्वभूतेषु यः पश्येद् भगवद्भावमात्मनः । भूतानि भगवत्यात्मन्नेष भागवतोत्तमः ॥ ४५ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S02_V46"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">ईश्वरे तदधीनेषु बालिशेषु द्विषत्सु च । प््रोममैत्रीकृपोपेक्षा यः करोति स मध्यमः ॥ ४६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S02_V47"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अर्चायामेव हरये पूजां यः श्रद्धयेहते । न तद्भक्तेषु चान्येषु स भक्तः प्राकृतः स्मृतः ॥ ४७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S02_V48"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">गृहीत्वापीन्द्रियैरर्थान् यो न द्वेष्टि न हृष्यति ।</span>
<span class="shloka-line">विष्णोर्मायामिमां पश्यन् स वै भागवतोत्तमः ॥ ४८ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S02_V49"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">देहेन्द्रियप्राणमनोधियां यो जन्माप्ययक्षुद्भयतर्षकृच्छ्रैः ।</span>
<span class="shloka-line">संसारधर्मैरविमुह्यमानः स्मृत्या हरेर्भागवतप्रधानः ॥ ४९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S02_V52"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">न यस्य स्वः पर इति चित्ते स्वात्मनि वाऽभिदा ।</span>
<span class="shloka-line">सर्वभूतसमः शान्तः स वै भागवतोत्तमः ॥ ५२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V03"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अन्तरिक्ष उवाच– एभिर्भूतानि भूतात्मा महाभूतैर्महाभुज । ससर्जोच्चावचान्यादौ स्वयमात्मप्रसिद्धये ॥ ३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V04"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">एवं सृष्ट्वा स भूतानि स्थविष्ठैः पञ्चधातुभिः ।</span>
<span class="shloka-line">एकधा दशधाऽऽत्मानं विभजन् जुषते गुणान् ॥ ४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V05"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">गुणैर्गुणान् स भुञ्जान आत्मप्रद्योतितैः प्रभुः ।</span>
<span class="shloka-line">मन्यमान इदं सृष्टमात्मानमिह सज्जते ॥ ५ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V06"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">कर्माणि कर्मभिः कुर्वन् सनिमित्तानि देहभृत् ।</span>
<span class="shloka-line">तत्तत्कर्मफलं गृह्णन् भ््रामतीह सुखेतरम् ॥ ६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V07"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">इत्थं कर्मगतीर्गच्छन् बह्वभद्रावहः पुमान् ।</span>
<span class="shloka-line">आभूतसंप्लवात् स्वर्गप्रलयावश्नुतेऽवशः ॥ ७॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V08"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">धातूपप्लव आसन्ने व्यक्तं द्रव्यगुणात्मकम् ।</span>
<span class="shloka-line">अनादिनिधनः कालो ह्यव्यक्ताय विकर्षति ॥ ८ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V12"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">ततो विराजमुत्सृज्य वैराजः पुरुषो नृप ।</span>
<span class="shloka-line">अव्यक्तं विशते सूक्ष्मं निरिन्धन इवानलः ॥ १२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V13"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">वारिणा हृतगन्धा भूः सलिलत्वाय कल्पते ।</span>
<span class="shloka-line">सलिलं तद् हृतरसं ज्योतिष्ट्वायोपकल्पते ॥ १३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V14"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">हृतरूपं तु तमसा वायौ ज्योतिः प्रलीयते । हृतस्पर्शोऽवकाशेन वायुर्नभसि लीयते ॥ १४ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V15"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">कालात्मना हृतगुणं नभ आत्मनि लीयते ।</span>
<span class="shloka-line">इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः सह वैकारिकैर्नृप ॥ १५ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V16"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">प्रविशन्ति ह्यहंकारं स्वगुणैरहमात्मनि ॥ १६ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V17"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">एषा माया भगवतः सर्गस्थित्यन्तकारिणी ।</span>
<span class="shloka-line">त्रिवर्णा वर्णिताऽस्माभिः किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V18"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">राजोवाच– यथैतामैश्वरीं मायां दुस्तरामकृतात्मभिः । तरन्त्यञ्जः स्थूलधियो महर्ष इदमुच्यताम् ॥ १८॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V19"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">प्रबुद्ध उवाच– कर्माण्यारभमाणानां दुःखहत्यै सुखाय च । पश्येत् पाकविपर्यासं मिथुनीचारिणां नृणाम् ॥ १९ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V20"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">नित्यार्तिदेन वित्तेन दुर्लभेनात्ममृत्युना ।</span>
<span class="shloka-line">गृहापत्याप्तपशुभिः का प्रीतिः साधितैश्चलैः ॥ २० ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V21"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">एवं लोकं परं विद्यान्नश्वरं कर्मनिर्मितम् ।</span>
<span class="shloka-line">अतुल्यातिशयध्वंसाद् यथा मण्डलवर्तिनाम् ॥ २१ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C11_S03_V22"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तस्माद् गुरुं प्रपद्येत जिज्ञासुः श्रेय उत्तमम् ।</span>
<span class="shloka-line">शाब्दे परे च निष्णातं ब््राह्मण्युपशमाश्रयम् ॥ २२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type=
<span id="gr-C12" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="द्वादशस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C12" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="द्वादशस्कन्धः"></span>
== द्वादशस्कन्धः ==
== द्वादशस्कन्धः ==
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C12_S04_V20"></span>
<span id="gr-C12-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थोऽध्यायः"></span>
<div class="shloka-block">
=== चतुर्थोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">न यत्र वाचो न मनो न सत्त्वं तमो रजो वा महदादयोऽमी । न प्राणबुद्धीन्द्रियदेवता वा न सन्निवेशः खलु लोककल्पः ॥ २० ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S04_V20" data-block-id="BTN_C12_S04_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न यत्र वाचो न मनो न सत्त्वं तमो रजो वा महदादयोऽमी । न प्राणबुद्धीन्द्रियदेवता वा न सन्निवेशः खलु लोककल्पः ॥ २० ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S04_V25" data-block-id="BTN_C12_S04_V25" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">बुद्धेर्जागरणं स्वप्नः सुषुप्तिरिति होच्यते ।</span><span class="shloka-line">मायामात्रमिदं राजन् नानात्वं प्रत्यगात्मनि ॥ २५ ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S04_V27" data-block-id="BTN_C12_S04_V27" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एते ह्यवयवाः प्रोक्ताः सर्वावयविनामिह ।</span><span class="shloka-line">विनाऽर्थेन प्रतीयेरन् पटस्येवाङ्ग तन्तवः ॥ २७ ॥</span></span></div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C12_S04_V25"></span>
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S04_V30" data-block-id="BTN_C12_S04_V30" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न हि सत्यस्य नानात्वमविद्वान् यदि मन्यते ।</span><span class="shloka-line">नानात्वं छिद्रयोर्यद्वज्ज्योतिषोर्वा तयोरपि ॥ ३० ॥</span></span></div>
<div class="shloka-block">
<span id="gr-C12-S5" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="पञ्चमोऽध्यायः"></span>
<span class="shloka-line">बुद्धेर्जागरणं स्वप्नः सुषुप्तिरिति होच्यते ।</span>
=== पञ्चमोऽध्यायः ===
<span class="shloka-line">मायामात्रमिदं राजन् नानात्वं प्रत्यगात्मनि ॥ २५ ॥</span>
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S05_V22" data-block-id="BTN_C12_S05_V22" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इति ब्रह्मोदिताक्षेपैः स्थानादिन्द्रः प्रचालितः ।</span><span class="shloka-line">बभूव सम्भ्रान्तमतिः सविमानः सतक्षकः ॥ २२ ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S05_V23" data-block-id="BTN_C12_S05_V23" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तं पतन्तं विमानेन सहतक्षकमम्बरात् ।</span><span class="shloka-line">विलोक्याङ्गिरसः प्राह राजानं तं बृहस्पतिः ॥ २३ ॥</span></span></div>
</div>
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S05_V24" data-block-id="BTN_C12_S05_V24" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नित्यादोषस्वरूपाय गुणपूर्णाय सर्वदा ।</span><span class="shloka-line">नारायणाय हरये नमः प्रेष्ठतमाय मे ॥</span></span></div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C12_S04_V27"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">एते ह्यवयवाः प्रोक्ताः सर्वावयविनामिह ।</span>
<span class="shloka-line">विनाऽर्थेन प्रतीयेरन् पटस्येवाङ्ग तन्तवः ॥ २७ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C12_S04_V30"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">न हि सत्यस्य नानात्वमविद्वान् यदि मन्यते ।</span>
<span class="shloka-line">नानात्वं छिद्रयोर्यद्वज्ज्योतिषोर्वा तयोरपि ॥ ३० ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C12_S05_V22"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">इति ब्रह्मोदिताक्षेपैः स्थानादिन्द्रः प्रचालितः ।</span>
<span class="shloka-line">बभूव सम्भ्रान्तमतिः सविमानः सतक्षकः ॥ २२ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C12_S05_V23"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तं पतन्तं विमानेन सहतक्षकमम्बरात् ।</span>
<span class="shloka-line">विलोक्याङ्गिरसः प्राह राजानं तं बृहस्पतिः ॥ २३ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="BTN_C12_S05_V24"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">नित्यादोषस्वरूपाय गुणपूर्णाय सर्वदा ।</span>
<span class="shloka-line">नारायणाय हरये नमः प्रेष्ठतमाय मे ॥</span>
</div>
</div>


[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
[[Category:Moola]]
[[Category:Moola]]
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/Bhagavatatatparyanirnaya/Moola"