Anandamakaranda

JSON:Bhagavadgitabhashya: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
(3 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
__NOINDEX__
__NOTOC__
<pre class="gr-json-meta">
{
{
  "schema": 1,
"schema": 3,
  "doc": {
"doc": {
    "slug": "Bhagavadgitabhashya",
"slug": "Bhagavadgitabhashya",
    "title": "श्रीमद्भगवद्गीताप्रस्थानम्",
"title": "श्रीमद्भगवद्गीताप्रस्थानम्",
    "type": "bhashya",
"type": "bhashya",
    "docId": "BGB",
"docId": "BGB",
    "parent": null,
"parent": null,
    "related": [],
"related": [],
    "nextId": 1175
"nextId": 1179
  },
},
  "blocks": [
"blocks": [
    {
{
      "id": "Bhagavadgitabhashya-1",
"id": "Bhagavadgitabhashya-1",
      "oldKey": "BGB_C01_I01",
"oldKey": "BGB_C01_I01",
      "type": "introduction",
"type": "introduction",
      "parent": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "chapter": "BGB_C01",
"chapter": "BGB_C01",
      "verseType": null,
"verseType": null,
      "text": "श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम्"
"lines": [
    },
"श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम्"
    {
]
      "id": "Bhagavadgitabhashya-2",
},
      "oldKey": "BGB_C01_I02",
{
      "type": "introduction",
"id": "Bhagavadgitabhashya-2",
      "parent": "BGB_C01",
"oldKey": "BGB_C01_I02",
      "chapter": "BGB_C01",
"type": "introduction",
      "verseType": null,
"parent": "BGB_C01",
      "text": "श्रीमद्भगवद्गीताभाष्यम्"
"chapter": "BGB_C01",
    },
"verseType": null,
    {
"lines": [
      "id": "Bhagavadgitabhashya-3",
"श्रीमद्भगवद्गीताभाष्यम्"
      "oldKey": "BGB_C01_I03",
]
      "type": "introduction",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-3",
      "verseType": null,
"oldKey": "BGB_C01_I03",
      "text": "देवं नारायणं नत्वा सर्वदोषविवर्जितम् ।\nपरिपूर्णं गुरूंश्चाऽन् गीतार्थं वक्ष्यामि लेशतः ॥"
"type": "introduction",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-4",
"verseType": null,
      "oldKey": "BGB_C01_I04",
"lines": [
      "type": "introduction",
"देवं नारायणं नत्वा सर्वदोषविवर्जितम् ।",
      "parent": "BGB_C01",
"परिपूर्णं गुरूंश्चाऽन् गीतार्थं वक्ष्यामि लेशतः ॥"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": null,
},
      "text": "नष्टधर्मज्ञानलोककृपालुभिर्ब्रह्मरुद्रेन्द्रादिभिरर्थितो ज्ञानप्रदर्शनाय भगवान् व्यासोऽवततार ।"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-4",
    {
"oldKey": "BGB_C01_I04",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-5",
"type": "introduction",
      "oldKey": "BGB_C01_I05",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "introduction",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": null,
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": null,
"नष्टधर्मज्ञानलोककृपालुभिर्ब्रह्मरुद्रेन्द्रादिभिरर्थितो ज्ञानप्रदर्शनाय भगवान् व्यासोऽवततार ।"
      "text": "ततश्चेष्टानिष्टप्राप्तिपरिहारसाधनादर्शनाद् वेदार्थाज्ञानाच्च संसारे क्लिश्यमानानां वेदानधिकारिणां स्त्रीशूद्रादीनां च धर्मज्ञानद्वारा मोक्षो भवेदिति कृपालुः सर्ववेदार्थोपबृंहितां तदनुक्तकेवलेश्वरज्ञानदृष्टार्थयुक्तां च सर्वप्राणिनाम् अवगाह्यानवगाह्यरूपां केवलभगवत्स्वरूपपरां परोक्षार्थां महाभारतसंहिताम् अचीक्लृपत् ॥"
]
    },
},
    {
{
      "id": "Bhagavadgitabhashya-6",
"id": "Bhagavadgitabhashya-5",
      "oldKey": "BGB_C01_I06",
"oldKey": "BGB_C01_I05",
      "type": "introduction",
"type": "introduction",
      "parent": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "chapter": "BGB_C01",
"chapter": "BGB_C01",
      "verseType": null,
"verseType": null,
      "text": "तच्चोक्तम् -\n<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Narayanashtaksharakalpa-id\">‘लोकेशा ब्रह्मरुद्राद्याः संसारे क्लेशिनं जनम् ।\nवेदार्थाज्ञमधीकारवर्जितं च स्त्रियादिकम् ॥\nअवेक्ष्य प्रार्थयामासुर्देवेशं पुरुषोत्तमम् ।\nततः प्रसन्नो भगवान् व्यासो भूत्वा च तेन च ॥\nअन्यावताररूपैश्च वेदानुक्तार्थभूषितम् ।\nकेवलेनात्मबोधेन दृष्टं वेदार्थसंयुतम् ॥\nवेदादपि परं चक्रे पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।\nभारतं पञ्चरात्रं च मूलरामायणं तथा ॥\nपुराणं भागवतं चेति सम्भिन्नः शास्त्रपुङ्गवः॥’इति नारायणाष्टाक्षरकल्पे ।</span></span>"
"lines": [
    },
"ततश्चेष्टानिष्टप्राप्तिपरिहारसाधनादर्शनाद् वेदार्थाज्ञानाच्च संसारे क्लिश्यमानानां वेदानधिकारिणां स्त्रीशूद्रादीनां च धर्मज्ञानद्वारा मोक्षो भवेदिति कृपालुः सर्ववेदार्थोपबृंहितां तदनुक्तकेवलेश्वरज्ञानदृष्टार्थयुक्तां च सर्वप्राणिनाम् अवगाह्यानवगाह्यरूपां केवलभगवत्स्वरूपपरां परोक्षार्थां महाभारतसंहिताम् अचीक्लृपत् ॥"
    {
]
      "id": "Bhagavadgitabhashya-7",
},
      "oldKey": "BGB_C01_I07",
{
      "type": "introduction",
"id": "Bhagavadgitabhashya-6",
      "parent": "BGB_C01",
"oldKey": "BGB_C01_I06",
      "chapter": "BGB_C01",
"type": "introduction",
      "verseType": null,
"parent": "BGB_C01",
      "text": "<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Upanarada-id\">‘ब्रह्माऽपि तन्न जानाति ईषत् सर्वोऽपि जानति(ते)।\nबह्वर्थमृषयस्तत्तु भारतं प्रवदन्ति हि ॥’ इत्युपनारदीये।</span></span>\n<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Narada-id\">‘ब्रह्माद्यैः प्रार्थितो विष्णुर्भारतं स चकार ह ।\nयस्मिन् दशार्थाः सर्वत्र न ज्ञेयाः सर्वजन्तुभिः ॥’</span></span>इति नारदीये ।\n<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">‘भारतं चापि कृतवान् पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।\nदशावरार्थं सर्वत्र केवलं विष्णुबोधकम् ॥</span></span>"
"chapter": "BGB_C01",
    },
"verseType": null,
    {
"lines": [
      "id": "Bhagavadgitabhashya-8",
"तच्चोक्तम् -",
      "oldKey": "BGB_C01_I14",
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Narayanashtaksharakalpa-id\"\u003E‘लोकेशा ब्रह्मरुद्राद्याः संसारे क्लेशिनं जनम् ।",
      "type": "introduction",
"वेदार्थाज्ञमधीकारवर्जितं च स्त्रियादिकम् ॥",
      "parent": "BGB_C01",
"अवेक्ष्य प्रार्थयामासुर्देवेशं पुरुषोत्तमम् ।",
      "chapter": "BGB_C01",
"ततः प्रसन्नो भगवान् व्यासो भूत्वा च तेन च ॥",
      "verseType": null,
"अन्यावताररूपैश्च वेदानुक्तार्थभूषितम् ।",
      "text": "<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Skanda-id\">परोक्षार्थं तु सर्वत्र वेदादप्युत्तमं तु यत् ॥’</span></span> इति स्कान्दे ।"
"केवलेनात्मबोधेन दृष्टं वेदार्थसंयुतम् ॥",
    },
"वेदादपि परं चक्रे पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।",
    {
"भारतं पञ्चरात्रं च मूलरामायणं तथा ॥",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-9",
"पुराणं भागवतं चेति सम्भिन्नः शास्त्रपुङ्गवः॥’इति नारायणाष्टाक्षरकल्पे ।\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E"
      "oldKey": "BGB_C01_I15",
]
      "type": "introduction",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-7",
      "verseType": null,
"oldKey": "BGB_C01_I07",
      "text": "<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\">‘यदि विद्याच्चतुर्वेदान् साङ्गोपनिषदान् द्विजः ।\nन चेत् पुराणं संविद्यान्नैव स स्याद् विचक्षणः ॥’(म.भा.१.१.२६८)’</span></span>"
"type": "introduction",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-10",
"verseType": null,
      "oldKey": "BGB_C01_I16",
"lines": [
      "type": "introduction",
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Upanarada-id\"\u003E‘ब्रह्माऽपि तन्न जानाति ईषत् सर्वोऽपि जानति(ते)।",
      "parent": "BGB_C01",
"बह्वर्थमृषयस्तत्तु भारतं प्रवदन्ति हि ॥’ इत्युपनारदीये।\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E",
      "chapter": "BGB_C01",
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Narada-id\"\u003E‘ब्रह्माद्यैः प्रार्थितो विष्णुर्भारतं स चकार ह ।",
      "verseType": null,
"यस्मिन् दशार्थाः सर्वत्र न ज्ञेयाः सर्वजन्तुभिः ॥’\u003C/span\u003E\u003C/span\u003Eइति नारदीये ।",
      "text": "<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\">‘इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत् ।\n‘बिभेत्यल्पश्रुताद् वेदो मामयं प्रचलिष्यति ।’( म.भा.आदि.१.२९३)</span></span>"
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\"\u003E‘भारतं चापि कृतवान् पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।",
    },
"दशावरार्थं सर्वत्र केवलं विष्णुबोधकम् ॥\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E"
    {
]
      "id": "Bhagavadgitabhashya-11",
},
      "oldKey": "BGB_C01_I17",
{
      "type": "introduction",
"id": "Bhagavadgitabhashya-8",
      "parent": "BGB_C01",
"oldKey": "BGB_C01_I14",
      "chapter": "BGB_C01",
"type": "introduction",
      "verseType": null,
"parent": "BGB_C01",
      "text": "<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\">मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथाऽपरे ।\nतथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते ॥(म.भा.आदि.१.६६)</span></span>"
"chapter": "BGB_C01",
    },
"verseType": null,
    {
"lines": [
      "id": "Bhagavadgitabhashya-12",
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Skanda-id\"\u003Eपरोक्षार्थं तु सर्वत्र वेदादप्युत्तमं तु यत् ॥’\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E इति स्कान्दे ।"
      "oldKey": "BGB_C01_I18",
]
      "type": "introduction",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-9",
      "verseType": null,
"oldKey": "BGB_C01_I15",
      "text": "<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Brahmanda-id\">भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।\nदेवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैः ऋषिभिश्च समन्वितैः ।\nव्यासस्यैवाज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम् ॥(ब्रह्माण्डपुराणे)</span></span>"
"type": "introduction",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-13",
"verseType": null,
      "oldKey": "BGB_C01_I19",
"lines": [
      "type": "introduction",
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\"\u003E‘यदि विद्याच्चतुर्वेदान् साङ्गोपनिषदान् द्विजः ।",
      "parent": "BGB_C01",
"न चेत् पुराणं संविद्यान्नैव स स्याद् विचक्षणः ॥’(म.भा.१.१.२६८)’\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": null,
},
      "text": "<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\">‘महत्त्वाद् भारवत्त्वाच्च महाभारतमुच्यते ।\nनिरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥’ (म.भा.१.३००)</span></span>"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-10",
    {
"oldKey": "BGB_C01_I16",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-14",
"type": "introduction",
      "oldKey": "BGB_C01_I20",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "introduction",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": null,
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": null,
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\"\u003E‘इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत् ।",
      "text": "<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\">‘यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रचित् ’( म.भा.आदि ५.५०)</span></span>,<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\">‘विराटोद्योगसारवान्’ ( म भा.१.८९)</span></span> इत्यादितद्वाक्यपर्यालोचनया, ऋषिसम्प्रदायात्, <span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">‘को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ( वायुप्रोक्तवचनम्)</span></span> इत्यादिपुराणग्रन्थान्तरगतवाक्यान्यथानुपपत्त्या, नारदाध्ययनादिलिङ्गैश्चावसीयते ।"
"‘बिभेत्यल्पश्रुताद् वेदो मामयं प्रचलिष्यति ।’( म.भा.आदि.१.२९३)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-15",
{
      "oldKey": "BGB_C01_I21",
"id": "Bhagavadgitabhashya-11",
      "type": "introduction",
"oldKey": "BGB_C01_I17",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "introduction",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": null,
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "कथमन्यथा भारतनिरुक्तिज्ञानमात्रेण सर्वपापक्षयः ? प्रसिद्धश्च सोऽर्थः ।"
"verseType": null,
    },
"lines": [
    {
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\"\u003Eमन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथाऽपरे ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-16",
"तथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते ॥(म.भा.आदि.१.६६)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E"
      "oldKey": "BGB_C01_I22",
]
      "type": "introduction",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-12",
      "verseType": null,
"oldKey": "BGB_C01_I18",
      "text": "कथं चान्यस्य न कर्तुं शक्यते? ग्रन्थान्तरगतत्वाच्च नाविद्यमानस्तुतिः । न च कर्तुरेव । इतरत्रापि साम्यात् ।"
"type": "introduction",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-17",
"verseType": null,
      "oldKey": "BGB_C01_I24",
"lines": [
      "type": "introduction",
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Brahmanda-id\"\u003Eभारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।",
      "parent": "BGB_C01",
"देवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैः ऋषिभिश्च समन्वितैः ।",
      "chapter": "BGB_C01",
"व्यासस्यैवाज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम् ॥(ब्रह्माण्डपुराणे)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E"
      "verseType": null,
]
      "text": "तत्र च सर्वभारतार्थसंग्रहां वासुदेवार्जुनसंवादरूपां भारतपारिजातमधुभूतां गीताम् उपनिबबन्ध ।"
},
    },
{
    {
"id": "Bhagavadgitabhashya-13",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-18",
"oldKey": "BGB_C01_I19",
      "oldKey": "BGB_C01_I25",
"type": "introduction",
      "type": "introduction",
"parent": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"chapter": "BGB_C01",
      "chapter": "BGB_C01",
"verseType": null,
      "verseType": null,
"lines": [
      "text": "तच्चोक्तम्–"
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\"\u003E‘महत्त्वाद् भारवत्त्वाच्च महाभारतमुच्यते ।",
    },
"निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥’ (म.भा.१.३००)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E"
    {
]
      "id": "Bhagavadgitabhashya-19",
},
      "oldKey": "BGB_C01_I26",
{
      "type": "introduction",
"id": "Bhagavadgitabhashya-14",
      "parent": "BGB_C01",
"oldKey": "BGB_C01_I20",
      "chapter": "BGB_C01",
"type": "introduction",
      "verseType": null,
"parent": "BGB_C01",
      "text": "<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Mahakaurma-id\">‘भारतं सर्वशास्त्रेषु भारते गीतिका वरा ।\nविष्णोः सहस्रनामापि ज्ञेयं पाठ्यं च तद् द्वयम् ॥’</span></span> इति महाकौर्मे ।"
"chapter": "BGB_C01",
    },
"verseType": null,
    {
"lines": [
      "id": "Bhagavadgitabhashya-20",
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\"\u003E‘यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रचित् ’( म.भा.आदि ५.५०)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E,\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\"\u003E‘विराटोद्योगसारवान्’ ( म भा.१.८९)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E इत्यादितद्वाक्यपर्यालोचनया, ऋषिसम्प्रदायात्, \u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\"\u003E‘को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ( वायुप्रोक्तवचनम्)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E इत्यादिपुराणग्रन्थान्तरगतवाक्यान्यथानुपपत्त्या, नारदाध्ययनादिलिङ्गैश्चावसीयते ।"
      "oldKey": "BGB_C01_I27",
]
      "type": "introduction",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-15",
      "verseType": null,
"oldKey": "BGB_C01_I21",
      "text": "<span class=\"gr-blockquote\"><span class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\">‘स हि धर्मः सुपर्याप्तो ब्रह्मणः पदवेदने।’(म.भा.१३.१६.१२.)</span></span>  इत्यादि च ।"
"type": "introduction",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-21",
"verseType": null,
      "oldKey": "BGB_C01_I28",
"lines": [
      "type": "introduction",
"कथमन्यथा भारतनिरुक्तिज्ञानमात्रेण सर्वपापक्षयः ? प्रसिद्धश्च सोऽर्थः ।"
      "parent": "BGB_C01",
]
      "chapter": "BGB_C01",
},
      "verseType": null,
{
      "text": "तत्र सेनयोर्मध्ये बान्धवादिमोहजालसंवृतं विषीदन्तम् अर्जुनं भगवानुवाच ।"
"id": "Bhagavadgitabhashya-16",
    },
"oldKey": "BGB_C01_I22",
    {
"type": "introduction",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-22",
"parent": "BGB_C01",
      "oldKey": "BGB_C01_V01",
"chapter": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"verseType": null,
      "parent": "BGB_C01",
"lines": [
      "chapter": "BGB_C01",
"कथं चान्यस्य न कर्तुं शक्यते? ग्रन्थान्तरगतत्वाच्च नाविद्यमानस्तुतिः । न च कर्तुरेव । इतरत्रापि साम्यात् ।"
      "verseType": "shloka",
]
      "text": "धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।\nमामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ १ ॥"
},
    },
{
    {
"id": "Bhagavadgitabhashya-17",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-23",
"oldKey": "BGB_C01_I24",
      "oldKey": "BGB_C01_V02",
"type": "introduction",
      "type": "verse",
"parent": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"chapter": "BGB_C01",
      "chapter": "BGB_C01",
"verseType": null,
      "verseType": "shloka",
"lines": [
      "text": "दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।\nआचार्यमुपसंगम्य राजा वचनमब्रवीत्॥२ ॥"
"तत्र च सर्वभारतार्थसंग्रहां वासुदेवार्जुनसंवादरूपां भारतपारिजातमधुभूतां गीताम् उपनिबबन्ध ।"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-24",
{
      "oldKey": "BGB_C01_V03",
"id": "Bhagavadgitabhashya-18",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_I25",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "introduction",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "पश्यैतां पाण्डुपुत्राणाम् आचार्य महतीं चमूम् ।\nव्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता॥३ ॥"
"verseType": null,
    },
"lines": [
    {
"तच्चोक्तम्–"
      "id": "Bhagavadgitabhashya-25",
]
      "oldKey": "BGB_C01_V04",
},
      "type": "verse",
{
      "parent": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-19",
      "chapter": "BGB_C01",
"oldKey": "BGB_C01_I26",
      "verseType": "shloka",
"type": "introduction",
      "text": "अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।\nयुयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः॥४ ॥"
"parent": "BGB_C01",
    },
"chapter": "BGB_C01",
    {
"verseType": null,
      "id": "Bhagavadgitabhashya-26",
"lines": [
      "oldKey": "BGB_C01_V05",
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Mahakaurma-id\"\u003E‘भारतं सर्वशास्त्रेषु भारते गीतिका वरा ।",
      "type": "verse",
"विष्णोः सहस्रनामापि ज्ञेयं पाठ्यं च तद् द्वयम् ॥’\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E इति महाकौर्मे ।"
      "parent": "BGB_C01",
]
      "chapter": "BGB_C01",
},
      "verseType": "shloka",
{
      "text": "धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।\nपुरुजित् कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः॥ ५ ॥"
"id": "Bhagavadgitabhashya-20",
    },
"oldKey": "BGB_C01_I27",
    {
"type": "introduction",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-27",
"parent": "BGB_C01",
      "oldKey": "BGB_C01_V06",
"chapter": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"verseType": null,
      "parent": "BGB_C01",
"lines": [
      "chapter": "BGB_C01",
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\"\u003E‘स हि धर्मः सुपर्याप्तो ब्रह्मणः पदवेदने।’(म.भा.१३.१६.१२.)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E  इत्यादि च ।"
      "verseType": "shloka",
]
      "text": "युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।\nसौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः॥ ६ ॥"
},
    },
{
    {
"id": "Bhagavadgitabhashya-21",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-28",
"oldKey": "BGB_C01_I28",
      "oldKey": "BGB_C01_V07",
"type": "introduction",
      "type": "verse",
"parent": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"chapter": "BGB_C01",
      "chapter": "BGB_C01",
"verseType": null,
      "verseType": "shloka",
"lines": [
      "text": "अस्माकं तु विशिष्टा ये तान् निबोध द्विजोत्तम ।\nनायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान् ब्रवीमि ते ॥ ७ ॥"
"तत्र सेनयोर्मध्ये बान्धवादिमोहजालसंवृतं विषीदन्तम् अर्जुनं भगवानुवाच ।"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-29",
{
      "oldKey": "BGB_C01_V08",
"id": "Bhagavadgitabhashya-22",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V01",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "भवान् भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिंजयः ।\nअश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥ ८ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-30",
"मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ १ ॥"
      "oldKey": "BGB_C01_V09",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-23",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V02",
      "text": "अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।\nनानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ९ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-31",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C01_V10",
"lines": [
      "type": "verse",
"दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।",
      "parent": "BGB_C01",
"आचार्यमुपसंगम्य राजा वचनमब्रवीत्॥२ ॥"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।\nपर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ १० ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-24",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V03",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-32",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C01_V11",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"पश्यैतां पाण्डुपुत्राणाम् आचार्य महतीं चमूम् ।",
      "text": "अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।\nभीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ ११ ॥"
"व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता॥३ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-33",
{
      "oldKey": "BGB_C01_V12",
"id": "Bhagavadgitabhashya-25",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V04",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "तस्य संजनयन् हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।\nसिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान्॥ १२ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-34",
"युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः॥४ ॥"
      "oldKey": "BGB_C01_V13",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-26",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V05",
      "text": "ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।\nसहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत्॥१३ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-35",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C01_V14",
"lines": [
      "type": "verse",
"धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।",
      "parent": "BGB_C01",
"पुरुजित् कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः॥ ५ ॥"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।\nमाधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः  ॥१४ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-27",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V06",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-36",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C01_V15",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।",
      "text": "पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।\nपौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥१५ ॥"
"सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः॥ ६ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-37",
{
      "oldKey": "BGB_C01_V16",
"id": "Bhagavadgitabhashya-28",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V07",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।\nनकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ॥ १६ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"अस्माकं तु विशिष्टा ये तान् निबोध द्विजोत्तम ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-38",
"नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान् ब्रवीमि ते ॥ ७ ॥"
      "oldKey": "BGB_C01_V17",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-29",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V08",
      "text": "काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।\nधृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः॥ १७ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-39",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C01_V18",
"lines": [
      "type": "verse",
"भवान् भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिंजयः ।",
      "parent": "BGB_C01",
"अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥ ८ ॥"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।\nसौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान् दध्मुः पृथक् पृथक्॥ १८ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-30",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V09",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-40",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C01_V19",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।",
      "text": "स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।\nनभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन्॥१९ ॥"
"नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ९ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-41",
{
      "oldKey": "BGB_C01_V20",
"id": "Bhagavadgitabhashya-31",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V10",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।\nप्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ २०॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-42",
"पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ १० ॥"
      "oldKey": "BGB_C01_V21",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-32",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V11",
      "text": "हृषीकेशं तदा वाक्यम् इदमाह महीपते ।"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-43",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C01_V22",
"lines": [
      "type": "verse",
"अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।",
      "parent": "BGB_C01",
"भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ ११ ॥"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "यावदेतान् निरीक्षेऽहं योद्धुकामान् अवस्थितान् ।\nकैर्मया सह योद्धव्यम् अस्मिन् रणसमुद्यमे ॥२२ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-33",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V12",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-44",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C01_V23",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"तस्य संजनयन् हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।",
      "text": "योत्स्यमानान् अवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।\nधार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ २३॥"
"सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान्॥ १२ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-45",
{
      "oldKey": "BGB_C01_V24",
"id": "Bhagavadgitabhashya-34",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V13",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।\nसेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ २४ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-46",
"सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत्॥१३ ॥"
      "oldKey": "BGB_C01_V25",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-35",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V14",
      "text": "भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।\nउवाच पार्थ पश्यैतान् समवेतान् कुरूनिति॥२५ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-47",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C01_V26",
"lines": [
      "type": "verse",
"ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।",
      "parent": "BGB_C01",
"माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः  ॥१४ ॥"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "तत्रापश्यत् स्थितान् पार्थः पितॄन् अथ पितामहान् ।\nआचार्यान् मातुलान् भ्रातॄन् पुत्रान् पौत्रान् सखींस्तथा॥ २६ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-36",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V15",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-48",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C01_V27",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।",
      "text": "श्वशुरान् सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।\nतान् समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान् बन्धून् अवस्थितान्॥ २७ ॥"
"पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥१५ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-49",
{
      "oldKey": "BGB_C01_V28",
"id": "Bhagavadgitabhashya-37",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V16",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "कृपया परयाऽऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।\nदृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम्॥ २८ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-50",
"नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ॥ १६ ॥"
      "oldKey": "BGB_C01_V29",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-38",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V17",
      "text": "सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।\nवेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते॥२९ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-51",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C01_V30",
"lines": [
      "type": "verse",
"काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।",
      "parent": "BGB_C01",
"धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः॥ १७ ॥"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "गाण्डीवं स्रंसते हस्तात् त्वक् चैव परिदह्यते ।\nन च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः॥३० ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-39",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V18",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-52",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C01_V31",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।",
      "text": "निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।\nनच श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे॥ ३१ ॥"
"सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान् दध्मुः पृथक् पृथक्॥ १८ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-53",
{
      "oldKey": "BGB_C01_V32",
"id": "Bhagavadgitabhashya-40",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V19",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "न काङ्‍क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।\nकिं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा॥३२ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-54",
"नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन्॥१९ ॥"
      "oldKey": "BGB_C01_V33",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-41",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V20",
      "text": "येषामर्थे काङ्‍‍क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।\nत इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च॥३३ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-55",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C01_V34",
"lines": [
      "type": "verse",
"अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।",
      "parent": "BGB_C01",
"प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ २०॥"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।\nमातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥३४ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-42",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V21",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-56",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C01_V35",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"हृषीकेशं तदा वाक्यम् इदमाह महीपते ।",
      "text": "एतान् न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन ।\nअपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते॥३५ ॥"
"सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत॥ २१ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-57",
{
      "oldKey": "BGB_C01_V36",
"id": "Bhagavadgitabhashya-43",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V22",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "निहत्य धार्तराष्ट्रान् नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।\nपापमेवाश्रयेद् अस्मान् हत्वैतान् आततायिनः॥३६ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"यावदेतान् निरीक्षेऽहं योद्धुकामान् अवस्थितान् ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-58",
"कैर्मया सह योद्धव्यम् अस्मिन् रणसमुद्यमे ॥२२ ॥"
      "oldKey": "BGB_C01_V37",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-44",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V23",
      "text": "तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान् ।\nस्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव॥३७ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-59",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C01_V38",
"lines": [
      "type": "verse",
"योत्स्यमानान् अवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।",
      "parent": "BGB_C01",
"धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ २३॥"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।\nकुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम्॥३८ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-45",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V24",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-60",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C01_V39",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।",
      "text": "कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापाद् अस्मान्निवर्तितुम् ।\nकुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन॥३९ ॥"
"सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ २४ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-61",
{
      "oldKey": "BGB_C01_V40",
"id": "Bhagavadgitabhashya-46",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V25",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।\nधर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नम् अधर्मोऽभिभवत्युत॥४० ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-62",
"उवाच पार्थ पश्यैतान् समवेतान् कुरूनिति॥२५ ॥"
      "oldKey": "BGB_C01_V41",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-47",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V26",
      "text": "अधर्माभिभवात् कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।\nस्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसंकरः॥४१ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-63",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C01_V42",
"lines": [
      "type": "verse",
"तत्रापश्यत् स्थितान् पार्थः पितॄन् अथ पितामहान् ।",
      "parent": "BGB_C01",
"आचार्यान् मातुलान् भ्रातॄन् पुत्रान् पौत्रान् सखींस्तथा॥ २६ ॥"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "संकरो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।\nपतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः॥४२ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-48",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V27",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-64",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C01_V43",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"श्वशुरान् सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।",
      "text": "दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसंकरकारकैः ।\nउत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः॥ ४३ ॥"
"तान् समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान् बन्धून् अवस्थितान्॥ २७ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-65",
{
      "oldKey": "BGB_C01_V44",
"id": "Bhagavadgitabhashya-49",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V28",
      "parent": "BGB_C01",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C01",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।\nनरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम॥ ४४ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"कृपया परयाऽऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-66",
"दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम्॥ २८ ॥"
      "oldKey": "BGB_C01_V45",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C01",
{
      "chapter": "BGB_C01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-50",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V29",
      "text": "अहो बत महत् पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।\nयद् राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः॥ ४५ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-67",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C01_V46",
"lines": [
      "type": "verse",
"सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।",
      "parent": "BGB_C01",
"वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते॥२९ ॥"
      "chapter": "BGB_C01",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "यदि मामप्रतीकारम् अशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।\nधार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत्॥४६ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-51",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V30",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-68",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C01_V47",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C01",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C01",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"गाण्डीवं स्रंसते हस्तात् त्वक् चैव परिदह्यते ।",
      "text": "एवमुक्त्वाऽर्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।\nविसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः॥४७ ॥"
"न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः॥३० ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-69",
{
      "oldKey": "BGB_C02_V01",
"id": "Bhagavadgitabhashya-52",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V31",
      "parent": "BGB_C02",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C02",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "तं तथा कृपयाऽऽविष्टम् अश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।\nविषीदन्तमिदं वाक्यम् उवाच मधुसूदनः॥१ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-70",
"नच श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे॥ ३१ ॥"
      "oldKey": "BGB_C02_V02",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C02",
{
      "chapter": "BGB_C02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-53",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V32",
      "text": "कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् ।\nअनार्यजुष्टम् अस्वर्ग्यम् अकीर्तिकरमर्जुन॥२ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-71",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C02_V03",
"lines": [
      "type": "verse",
"न काङ्‍क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।",
      "parent": "BGB_C02",
"किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा॥३२ ॥"
      "chapter": "BGB_C02",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत् त्वय्युपपद्यते ।\nक्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप॥३ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-54",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V33",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-72",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C02_V04",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C02",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"येषामर्थे काङ्‍‍क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।",
      "text": "कथं भीष्ममहं सङ्ख्ये द्रोणं च मधुसूदन ।\nइषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन॥४ ॥"
"त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च॥३३ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-73",
{
      "oldKey": "BGB_C02_V05",
"id": "Bhagavadgitabhashya-55",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V34",
      "parent": "BGB_C02",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C02",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "गुरूनहत्वा हि महानुभावान् श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके ।\nहत्वाऽर्थकामांस्तु गुरूनिहैव भुञ्जीय भोगान् रुधिरप्रदिग्धान् ॥५ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-74",
"मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥३४ ॥"
      "oldKey": "BGB_C02_V06",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C02",
{
      "chapter": "BGB_C02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-56",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V35",
      "text": "न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः ।\nयानेव हत्वा न जिजीविषामस्तेऽवस्थिताः प्रमुखे धार्तराष्ट्राः ॥ ६ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-75",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C02_V07",
"lines": [
      "type": "verse",
"एतान् न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन ।",
      "parent": "BGB_C02",
"अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते॥३५ ॥"
      "chapter": "BGB_C02",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः पृच्छामि त्वां धर्मसम्मूढचेताः ।\nयच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम्॥७ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-57",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V36",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-76",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C02_V08",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "verse",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C02",
"lines": [
      "verseType": "shloka",
"निहत्य धार्तराष्ट्रान् नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।",
      "text": "न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद् यच्छोकम् उच्छोषणम् इन्द्रियाणाम् ।\nअवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ॥८ ॥"
"पापमेवाश्रयेद् अस्मान् हत्वैतान् आततायिनः॥३६ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-77",
{
      "oldKey": "BGB_C02_V09",
"id": "Bhagavadgitabhashya-58",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V37",
      "parent": "BGB_C02",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C02",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तपः ।\nन योत्स्य इति गोविन्दम् उक्त्वा तूष्णीं बभूव ह॥९ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान् ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-78",
"स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव॥३७ ॥"
      "oldKey": "BGB_C02_V10",
]
      "type": "verse",
},
      "parent": "BGB_C02",
{
      "chapter": "BGB_C02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-59",
      "verseType": "shloka",
"oldKey": "BGB_C01_V38",
      "text": "तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत ।\nसेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः॥१० ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-79",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C02_V11",
"lines": [
      "type": "verse",
"यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।",
      "parent": "BGB_C02",
"कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम्॥३८ ॥"
      "chapter": "BGB_C02",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "अशोच्यान् अन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।\nगतासून् अगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः॥११ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-60",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V39",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-80",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C02_V11_B01",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "bhashya",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C02",
"lines": [
      "verseType": null,
"कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापाद् अस्मान्निवर्तितुम् ।",
      "text": "प्रज्ञावादान्\nस्वमनीषोत्थवचनानि । कथमशोच्याः?\nगतासून्\n॥११ ॥"
"कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन॥३९ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-81",
{
      "oldKey": "BGB_C02_V12",
"id": "Bhagavadgitabhashya-61",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C01_V40",
      "parent": "BGB_C02",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C02",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः ।\nन चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम्॥१२ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-82",
"धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नम् अधर्मोऽभिभवत्युत॥४० ॥"
      "oldKey": "BGB_C02_V12_B01",
]
      "type": "bhashya",
},
      "parent": "BGB_C02",
{
      "chapter": "BGB_C02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-62",
      "verseType": null,
"oldKey": "BGB_C01_V41",
      "text": "किमिति?\nन त्वेवाहम्\n॥ ईश्वरनित्यत्वस्याप्रस्तुतत्वाद् दृष्टान्तत्वेनाह –\nन त्वेति ॥\nयथाऽहं नित्यः सर्ववेदान्तेषु प्रसिद्धः; एवं त्वमेते जनाधिपाश्च नित्याः  ॥ १२ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-83",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C02_V13",
"lines": [
      "type": "verse",
"अधर्माभिभवात् कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।",
      "parent": "BGB_C02",
"स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसंकरः॥४१ ॥"
      "chapter": "BGB_C02",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "देहिनोऽस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।\nतथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति॥१३ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-63",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V42",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-84",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C02_V13_B01",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "bhashya",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C02",
"lines": [
      "verseType": null,
"संकरो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।",
      "text": "देहिनो भाव एतद्भवति; तदेवासिद्धमिति चेद्, न-\nदेहिनोऽस्मिन् ॥\nयथा कौमारादिशरीरभेदेऽपि देही तदीक्षिता सिद्धः; एवं देहान्तरप्राप्तावपि, ईक्षितृत्वात् ।"
"पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः॥४२ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-85",
{
      "oldKey": "BGB_C02_V13_B02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-64",
      "type": "bhashya",
"oldKey": "BGB_C01_V43",
      "parent": "BGB_C02",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C02",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": null,
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "न हि जडस्य शरीरस्य कौमाराद्यनुभवः सम्भवति, मृतस्यादर्शनात् । मृतस्य वाय्वाद्यपगमाद् अनुभवाभावः,  ‘अहं मनुष्यः’ इत्याद्यनुभवाच्चैतत् सिद्धमिति चेद्, न । सत्येवाविशेषे देहे सुप्त्यादौ ज्ञानादिविशेषादर्शनात् ।"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसंकरकारकैः ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-86",
"उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः॥ ४३ ॥"
      "oldKey": "BGB_C02_V13_B03",
]
      "type": "bhashya",
},
      "parent": "BGB_C02",
{
      "chapter": "BGB_C02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-65",
      "verseType": null,
"oldKey": "BGB_C01_V44",
      "text": "समश्चाभिमानो मनसि । काष्ठादिवच्च ।"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-87",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C02_V13_B04",
"lines": [
      "type": "bhashya",
"उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।",
      "parent": "BGB_C02",
"नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम॥ ४४ ॥"
      "chapter": "BGB_C02",
]
      "verseType": null,
},
      "text": "श्रुतेश्च ।  प्रामाण्यं च प्रत्यक्षादिवत् । न च बौद्धादिवत् । अपौरुषेयत्वात्। न ह्यपौरुषेये पौरुषेयाज्ञानादयः कल्पयितुं शक्याः । विना च कस्यचिद् वाक्यस्यापौरुषेयत्वं सर्वसमयाभिमतधर्माद्यसिद्धिः । यश्च तौ नाङ्गीकुरुते नासौ समयी, अप्रयोजकत्वात् ।"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-66",
    {
"oldKey": "BGB_C01_V45",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-88",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C02_V13_B05",
"parent": "BGB_C01",
      "type": "bhashya",
"chapter": "BGB_C01",
      "parent": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C02",
"lines": [
      "verseType": null,
"अहो बत महत् पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।",
      "text": "माऽस्तु धर्मोऽनिरूप्यत्वाद् इति चेद्, न । सर्वाभिमतस्य प्रमाणं विना निषेद्धुमशक्यत्वात् । न च सिद्धिरप्रामाणिकस्येति चेत् - न । सर्वाभिमतेरेव प्रमाणत्वात् ।"
"यद् राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः॥ ४५ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-89",
{
      "oldKey": "BGB_C02_V13_B06",
"id": "Bhagavadgitabhashya-67",
      "type": "bhashya",
"oldKey": "BGB_C01_V46",
      "parent": "BGB_C02",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C02",
"parent": "BGB_C01",
      "verseType": null,
"chapter": "BGB_C01",
      "text": "अन्यथा सर्ववाचिकव्यवहारासिद्धेश्च । न च ‍‘मया श्रुतम्’ इति तव ज्ञातुं शक्यम् । अन्यथा वा प्रत्युत्तरं स्यात् । भ्रान्तिर्वा तव स्यात् ।"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"यदि मामप्रतीकारम् अशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-90",
"धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत्॥४६ ॥"
      "oldKey": "BGB_C02_V13_B07",
]
      "type": "bhashya",
},
      "parent": "BGB_C02",
{
      "chapter": "BGB_C02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-68",
      "verseType": null,
"oldKey": "BGB_C01_V47",
      "text": "सर्वदुःखकारणत्वं वा स्यात् । एको वाऽन्यथा स्यात् ।"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C01",
    {
"chapter": "BGB_C01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-91",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C02_V13_B08",
"lines": [
      "type": "bhashya",
"एवमुक्त्वाऽर्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।",
      "parent": "BGB_C02",
"विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः॥४७ ॥"
      "chapter": "BGB_C02",
]
      "verseType": null,
},
      "text": "रचितत्वे च धर्मप्रमाणस्य कर्तुरज्ञानादिदोषशङ्का स्यात् । न चादोषत्वं स्ववाक्येनैव सिध्यति ।"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-69",
    {
"oldKey": "BGB_C02_V01",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-92",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C02_V13_B09",
"parent": "BGB_C02",
      "type": "bhashya",
"chapter": "BGB_C02",
      "parent": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C02",
"lines": [
      "verseType": null,
"तं तथा कृपयाऽऽविष्टम् अश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।",
      "text": "न च येन केनचिद् अपौरुषेयम् इत्युक्तमआ उक्तवाक्यसमम् । अनादिकालपरिग्रहसिद्धत्वात् । अतः प्रामाण्यं श्रुतेः । अतः कुतर्कैः\nधीरस्तत्र न मुह्यति\n॥"
"विषीदन्तमिदं वाक्यम् उवाच मधुसूदनः॥१ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-93",
{
      "oldKey": "BGB_C02_V13_B10",
"id": "Bhagavadgitabhashya-70",
      "type": "bhashya",
"oldKey": "BGB_C02_V02",
      "parent": "BGB_C02",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C02",
"parent": "BGB_C02",
      "verseType": null,
"chapter": "BGB_C02",
      "text": "अथवा- जीवनाशं देहनाशं वाऽपेक्ष्य शोकः? न तावज्जीवनाशम् , नित्यत्वाद् इत्याह –\nन त्वेवेति ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-94",
"अनार्यजुष्टम् अस्वर्ग्यम् अकीर्तिकरमर्जुन॥२ ॥"
      "oldKey": "BGB_C02_V13_B11",
]
      "type": "bhashya",
},
      "parent": "BGB_C02",
{
      "chapter": "BGB_C02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-71",
      "verseType": null,
"oldKey": "BGB_C02_V03",
      "text": "नापि देहनाशमित्याह –\nदेहिन इति ॥\nयथा कौमारादिदेहहानेन जरादिप्राप्तावशोकः, एवं जीर्णादिदेहहानेन देहान्तरप्राप्तावपि ॥ १३ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C02",
    {
"chapter": "BGB_C02",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-95",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C02_V14",
"lines": [
      "type": "verse",
"क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत् त्वय्युपपद्यते ।",
      "parent": "BGB_C02",
"क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप॥३ ॥"
      "chapter": "BGB_C02",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः ।\nआगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत ॥ १४ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-72",
    {
"oldKey": "BGB_C02_V04",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-96",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C02_V14_B01",
"parent": "BGB_C02",
      "type": "bhashya",
"chapter": "BGB_C02",
      "parent": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C02",
"lines": [
      "verseType": null,
"कथं भीष्ममहं सङ्ख्ये द्रोणं च मधुसूदन ।",
      "text": "तथाऽपि तद्दर्शनाभावादिना शोक इति चेद्?  नेत्याह –\nमात्रास्पर्शा इति ॥\nमीयन्त इति मात्राः = विषयाः, तेषां स्पर्शाः = सम्बन्धाः । त एव\nशीतोष्णसुखदुःखदाः\n।  देहे शीतोष्णादिसम्बन्धाद्धि शीतोष्णाद्यनुभव आत्मनः। ततश्च सुखदुःखे । नह्यात्मनः स्वतो दुःखादिः सम्भवति । कुतः? आगमापायित्वात् । यद्यात्मनः स्वतः स्युः सुप्तावपि स्युः ।  अतो ‘यतो मात्रास्पर्शा जाग्रदादावेव ते सन्ति; नान्यदा’ इति तदन्वयव्यतिरेकित्वात् तन्निमित्ता एव, नात्मनः स्वतः ।"
"इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन॥४ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-97",
{
      "oldKey": "BGB_C02_V14_B02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-73",
      "type": "bhashya",
"oldKey": "BGB_C02_V05",
      "parent": "BGB_C02",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C02",
"parent": "BGB_C02",
      "verseType": null,
"chapter": "BGB_C02",
      "text": "आत्मनश्च  तैर्विषयविषयिभावसम्बन्धाद् अन्यः सम्बन्धो नास्ति । न चाऽगमापायित्वेऽपि प्रवाहरूपेणापि नित्यत्वमस्ति । सुप्तिप्रलयादावभावाद् इत्याह –\nअनित्या इति ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"गुरूनहत्वा हि महानुभावान् श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-98",
"हत्वाऽर्थकामांस्तु गुरूनिहैव भुञ्जीय भोगान् रुधिरप्रदिग्धान् ॥५ ॥"
      "oldKey": "BGB_C02_V14_B03",
]
      "type": "bhashya",
},
      "parent": "BGB_C02",
{
      "chapter": "BGB_C02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-74",
      "verseType": null,
"oldKey": "BGB_C02_V06",
      "text": "अत आत्मनो देहाद्यात्मभ्रम एव सुखदुःखकारणम् । अतस्तद्विमुक्तस्य बन्धुमरणादिदुःखं न संभवति । अतोऽभिमानं परित्यज्य\nतान्\nशीतोष्णादीन्\nतितिक्षस्व\n॥ १४ ॥"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C02",
    {
"chapter": "BGB_C02",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-99",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C02_V15",
"lines": [
      "type": "verse",
"न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः ।",
      "parent": "BGB_C02",
"यानेव हत्वा न जिजीविषामस्तेऽवस्थिताः प्रमुखे धार्तराष्ट्राः ॥ ६ ॥"
      "chapter": "BGB_C02",
]
      "verseType": "shloka",
},
      "text": "यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।\nसमदुःखसुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते॥१५ ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-75",
    {
"oldKey": "BGB_C02_V07",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-100",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C02_V15_B01",
"parent": "BGB_C02",
      "type": "bhashya",
"chapter": "BGB_C02",
      "parent": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C02",
"lines": [
      "verseType": null,
"कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः पृच्छामि त्वां धर्मसम्मूढचेताः ।",
      "text": "अतः प्रयोजनमाह –\nयं हीति ॥\nयम् एते\nमात्रास्पर्शा\nन व्यथयन्ति\n। पुरि शयमेव सन्तम् । शरीरसम्बन्धाभावे सर्वेषामपि व्यथाभावात् पुरुषम् इति विशेषणम् । कथं न व्यथयन्ति? समदुःखसुखत्वात् । तत् कथम् ? धैर्येण ॥ १५ ॥"
"यच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम्॥७ ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-101",
{
      "oldKey": "BGB_C02_V16",
"id": "Bhagavadgitabhashya-76",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C02_V08",
      "parent": "BGB_C02",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C02",
"parent": "BGB_C02",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C02",
      "text": "नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः ।\nउभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः ॥१६ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद् यच्छोकम् उच्छोषणम् इन्द्रियाणाम् ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-102",
"अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ॥८ ॥"
      "oldKey": "BGB_C02_V16_B01",
]
      "type": "bhashya",
},
      "parent": "BGB_C02",
{
      "chapter": "BGB_C02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-77",
      "verseType": null,
"oldKey": "BGB_C02_V09",
      "text": "‘नित्य आत्मा’ इत्युक्तम् । किम् आत्मैव नित्यः, आहोस्विद् अन्यदपि ? अन्यदपि । तत् किम् इति ? आह – <span class=\"gr-prateeka\">नासत इति ॥</span> <span class=\"gr-moola\">असतः</span> कारणस्य <span class=\"gr-moola\">सतः</span> ब्रह्मणश्च <span class=\"gr-moola\">अभावो न विद्यते</span>।"
"type": "verse",
    },
"parent": "BGB_C02",
    {
"chapter": "BGB_C02",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-103",
"verseType": "shloka",
      "oldKey": "BGB_C02_V16_B02",
"lines": [
      "type": "bhashya",
"एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तपः ।",
      "parent": "BGB_C02",
"न योत्स्य इति गोविन्दम् उक्त्वा तूष्णीं बभूव ह॥९ ॥"
      "chapter": "BGB_C02",
]
      "verseType": null,
},
      "text": "‘प्रकृतिः पुरुषश्चैव नित्यौ कालश्च सत्तम।’  इति वचनात्  श्रीविष्णुपुराणे । पृथग्\n‘विद्यते’\nइत्यादरार्थः ॥"
{
    },
"id": "Bhagavadgitabhashya-78",
    {
"oldKey": "BGB_C02_V10",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-104",
"type": "verse",
      "oldKey": "BGB_C02_V16_B03",
"parent": "BGB_C02",
      "type": "bhashya",
"chapter": "BGB_C02",
      "parent": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
      "chapter": "BGB_C02",
"lines": [
      "verseType": null,
"तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत ।",
      "text": "असतः कारणत्वं च –\n<span class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavata-id\">‘सदसद्रूपया चासौ गुणमय्याऽगुणो विभुः’ (भाग.१.२.३१)</span>\nइति भागवते ।\n<span class=\"gr-reference gr-ref-Rigveda-id\">‘असतः सदजायत’ (ऋ.१०.७२.२)</span>\nइति च । अव्यक्तेश्च । सम्प्रदायतश्चैतत् सिद्धम् इत्याह –\nउभयोरपीति ॥\nअन्तो\nनिर्णयः॥१६ ॥"
"सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः॥१० ॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Bhagavadgitabhashya-105",
{
      "oldKey": "BGB_C02_V17",
"id": "Bhagavadgitabhashya-79",
      "type": "verse",
"oldKey": "BGB_C02_V11",
      "parent": "BGB_C02",
"type": "verse",
      "chapter": "BGB_C02",
"parent": "BGB_C02",
      "verseType": "shloka",
"chapter": "BGB_C02",
      "text": "अविनाशि तु तद् विद्धि येन सर्वमिदं ततम् ।\nविनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित् कर्तुमर्हति॥१७ ॥"
"verseType": "shloka",
    },
"lines": [
    {
"अशोच्यान् अन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।",
      "id": "Bhagavadgitabhashya-106",
"गतासून् अगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः॥११ ॥"
      "oldKey": "BGB_C02_V17_B01",
]
      "type": "bhashya",
},
      "parent": "BGB_C02",
{
      "chapter": "BGB_C02",
"id": "Bhagavadgitabhashya-80",
"oldKey": "BGB_C02_V11_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"प्रज्ञावादान्",
"स्वमनीषोत्थवचनानि । कथमशोच्याः?",
"गतासून्",
"॥११ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-81",
"oldKey": "BGB_C02_V12",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः ।",
"न चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम्॥१२ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-82",
"oldKey": "BGB_C02_V12_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"किमिति?",
"न त्वेवाहम्",
"॥ ईश्वरनित्यत्वस्याप्रस्तुतत्वाद् दृष्टान्तत्वेनाह –",
"न त्वेति ॥",
"यथाऽहं नित्यः सर्ववेदान्तेषु प्रसिद्धः; एवं त्वमेते जनाधिपाश्च नित्याः  ॥ १२ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-83",
"oldKey": "BGB_C02_V13",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"देहिनोऽस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।",
"तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति॥१३ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-84",
"oldKey": "BGB_C02_V13_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"देहिनो भाव एतद्भवति; तदेवासिद्धमिति चेद्, न-",
"देहिनोऽस्मिन् ॥",
"यथा कौमारादिशरीरभेदेऽपि देही तदीक्षिता सिद्धः; एवं देहान्तरप्राप्तावपि, ईक्षितृत्वात् ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-85",
"oldKey": "BGB_C02_V13_B02",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"न हि जडस्य शरीरस्य कौमाराद्यनुभवः सम्भवति, मृतस्यादर्शनात् । मृतस्य वाय्वाद्यपगमाद् अनुभवाभावः,  ‘अहं मनुष्यः’ इत्याद्यनुभवाच्चैतत् सिद्धमिति चेद्, न । सत्येवाविशेषे देहे सुप्त्यादौ ज्ञानादिविशेषादर्शनात् ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-86",
"oldKey": "BGB_C02_V13_B03",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"समश्चाभिमानो मनसि । काष्ठादिवच्च ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-87",
"oldKey": "BGB_C02_V13_B04",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"श्रुतेश्च ।  प्रामाण्यं च प्रत्यक्षादिवत् । न च बौद्धादिवत् । अपौरुषेयत्वात्। न ह्यपौरुषेये पौरुषेयाज्ञानादयः कल्पयितुं शक्याः । विना च कस्यचिद् वाक्यस्यापौरुषेयत्वं सर्वसमयाभिमतधर्माद्यसिद्धिः । यश्च तौ नाङ्गीकुरुते नासौ समयी, अप्रयोजकत्वात् ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-88",
"oldKey": "BGB_C02_V13_B05",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"माऽस्तु धर्मोऽनिरूप्यत्वाद् इति चेद्, न । सर्वाभिमतस्य प्रमाणं विना निषेद्धुमशक्यत्वात् । न च सिद्धिरप्रामाणिकस्येति चेत् - न । सर्वाभिमतेरेव प्रमाणत्वात् ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-89",
"oldKey": "BGB_C02_V13_B06",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"अन्यथा सर्ववाचिकव्यवहारासिद्धेश्च । न च ‍‘मया श्रुतम्’ इति तव ज्ञातुं शक्यम् । अन्यथा वा प्रत्युत्तरं स्यात् । भ्रान्तिर्वा तव स्यात् ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-90",
"oldKey": "BGB_C02_V13_B07",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"सर्वदुःखकारणत्वं वा स्यात् । एको वाऽन्यथा स्यात् ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-91",
"oldKey": "BGB_C02_V13_B08",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"रचितत्वे च धर्मप्रमाणस्य कर्तुरज्ञानादिदोषशङ्का स्यात् । न चादोषत्वं स्ववाक्येनैव सिध्यति ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-92",
"oldKey": "BGB_C02_V13_B09",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"न च येन केनचिद् अपौरुषेयम् इत्युक्तमआ उक्तवाक्यसमम् । अनादिकालपरिग्रहसिद्धत्वात् । अतः प्रामाण्यं श्रुतेः । अतः कुतर्कैः",
"धीरस्तत्र न मुह्यति",
"॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-93",
"oldKey": "BGB_C02_V13_B10",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"अथवा- जीवनाशं देहनाशं वाऽपेक्ष्य शोकः? न तावज्जीवनाशम् , नित्यत्वाद् इत्याह –",
"न त्वेवेति ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-94",
"oldKey": "BGB_C02_V13_B11",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"नापि देहनाशमित्याह –",
"देहिन इति ॥",
"यथा कौमारादिदेहहानेन जरादिप्राप्तावशोकः, एवं जीर्णादिदेहहानेन देहान्तरप्राप्तावपि ॥ १३ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-95",
"oldKey": "BGB_C02_V14",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः ।",
"आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत ॥ १४ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-96",
"oldKey": "BGB_C02_V14_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"तथाऽपि तद्दर्शनाभावादिना शोक इति चेद्?  नेत्याह –",
"मात्रास्पर्शा इति ॥",
"मीयन्त इति मात्राः = विषयाः, तेषां स्पर्शाः = सम्बन्धाः । त एव",
"शीतोष्णसुखदुःखदाः",
"।  देहे शीतोष्णादिसम्बन्धाद्धि शीतोष्णाद्यनुभव आत्मनः। ततश्च सुखदुःखे । नह्यात्मनः स्वतो दुःखादिः सम्भवति । कुतः? आगमापायित्वात् । यद्यात्मनः स्वतः स्युः सुप्तावपि स्युः ।  अतो ‘यतो मात्रास्पर्शा जाग्रदादावेव ते सन्ति; नान्यदा’ इति तदन्वयव्यतिरेकित्वात् तन्निमित्ता एव, नात्मनः स्वतः ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-97",
"oldKey": "BGB_C02_V14_B02",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"आत्मनश्च  तैर्विषयविषयिभावसम्बन्धाद् अन्यः सम्बन्धो नास्ति । न चाऽगमापायित्वेऽपि प्रवाहरूपेणापि नित्यत्वमस्ति । सुप्तिप्रलयादावभावाद् इत्याह –",
"अनित्या इति ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-98",
"oldKey": "BGB_C02_V14_B03",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"अत आत्मनो देहाद्यात्मभ्रम एव सुखदुःखकारणम् । अतस्तद्विमुक्तस्य बन्धुमरणादिदुःखं न संभवति । अतोऽभिमानं परित्यज्य",
"तान्",
"शीतोष्णादीन्",
"तितिक्षस्व",
"॥ १४ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-99",
"oldKey": "BGB_C02_V15",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।",
"समदुःखसुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते॥१५ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-100",
"oldKey": "BGB_C02_V15_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"अतः प्रयोजनमाह –",
"यं हीति ॥",
"यम् एते",
"मात्रास्पर्शा",
"न व्यथयन्ति",
"। पुरि शयमेव सन्तम् । शरीरसम्बन्धाभावे सर्वेषामपि व्यथाभावात् पुरुषम् इति विशेषणम् । कथं न व्यथयन्ति? समदुःखसुखत्वात् । तत् कथम् ? धैर्येण ॥ १५ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-101",
"oldKey": "BGB_C02_V16",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः ।",
"उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः ॥१६ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-102",
"oldKey": "BGB_C02_V16_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"‘नित्य आत्मा’ इत्युक्तम् । किम् आत्मैव नित्यः, आहोस्विद् अन्यदपि ? अन्यदपि । तत् किम् इति ? आह – \u003Cspan class=\"gr-prateeka\"\u003Eनासत इति ॥\u003C/span\u003E \u003Cspan class=\"gr-moola\"\u003Eअसतः\u003C/span\u003E कारणस्य \u003Cspan class=\"gr-moola\"\u003Eसतः\u003C/span\u003E ब्रह्मणश्च \u003Cspan class=\"gr-moola\"\u003Eअभावो न विद्यते\u003C/span\u003E।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-103",
"oldKey": "BGB_C02_V16_B02",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"‘प्रकृतिः पुरुषश्चैव नित्यौ कालश्च सत्तम।’  इति वचनात्  श्रीविष्णुपुराणे । पृथग्",
"‘विद्यते’",
"इत्यादरार्थः ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-104",
"oldKey": "BGB_C02_V16_B03",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"असतः कारणत्वं च –",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavata-id\"\u003E‘सदसद्रूपया चासौ गुणमय्याऽगुणो विभुः’ (भाग.१.२.३१)\u003C/span\u003E",
"इति भागवते ।",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Rigveda-id\"\u003E‘असतः सदजायत’ (ऋ.१०.७२.२)\u003C/span\u003E",
"इति च । अव्यक्तेश्च । सम्प्रदायतश्चैतत् सिद्धम् इत्याह –",
"उभयोरपीति ॥",
"अन्तो",
"निर्णयः॥१६ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-105",
"oldKey": "BGB_C02_V17",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"अविनाशि तु तद् विद्धि येन सर्वमिदं ततम् ।",
"विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित् कर्तुमर्हति॥१७ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-106",
"oldKey": "BGB_C02_V17_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"किं बहुना ! यद् देशतोऽनन्तं तन्नित्यमेव, वेदाद्यन्यदपीत्याह –",
"अविनाशीति ॥",
"नापि शापादिना विनाश इत्याह –",
"विनाशमिति ॥",
"अव्ययं च तद् ॥ १७ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-107",
"oldKey": "BGB_C02_V18",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः ।",
"अनाशिनोऽप्रमेयस्य तस्माद् युध्यस्व भारत॥१८ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-108",
"oldKey": "BGB_C02_V18_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"भवतु देहस्यापि कस्यचिन्नित्यत्वम् इति । नेत्याह –",
"अन्तवन्त इति ॥",
"अस्तु तर्हि दर्पणनाशात् प्रतिबिम्बनाशवत् आत्मनाशः ? इत्यत आह –",
"नित्यस्येति ॥",
"‘शरीरिणः’",
"इति ईश्वरव्यावृत्तये । न च नैमित्तिकनाश इत्याह –",
"अनाशिन इति ॥",
"कुतः ? अप्रमेयेश्वरसरूपत्वात् । न ह्युपाधिबिम्बसन्निध्यनाशे प्रतिबिम्बनाशः, सति च प्रदर्शके । स्वयमेवात्र प्रदर्शकः, चित्त्वात् । नित्यश्चोपाधिः कश्चिदस्ति ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-109",
"oldKey": "BGB_C02_V18_B02",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavad-id\"\u003E‘प्रतिपत्तौ विमोक्षस्य नित्योपाध्या स्वरूपया । \u003Cbr/\u003Eचिद्रूपया युतो जीवः केशवप्रतिबिम्बकः ॥’\u003C/span\u003E",
"इति भगवद्वचनात् ॥१८ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-110",
"oldKey": "BGB_C02_V19",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् ।",
"उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति  न हन्यते॥१९ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-111",
"oldKey": "BGB_C02_V19_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"व्यवहारस्तु भ्रान्त इत्याह –",
"य एनमिति ॥",
"कुतः? उक्तहेतुभ्यो",
"नायं हन्ति, न हन्यते ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-112",
"oldKey": "BGB_C02_V19_B02",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"न हि प्रतिबिम्बस्य क्रिया । स हि बिम्बक्रिययैव क्रियावान् ।",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Shruthi-id\"\u003E‘ध्यायतीव’ (बृ.उ.६.३.७)\u003C/span\u003E",
"इति श्रुतेश्च ॥ १९ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-113",
"oldKey": "BGB_C02_V20",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"न जायते म्रियते वा कदाचिन्नायं भूत्वा भविता वा न भूयः ।",
"अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥२०॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-114",
"oldKey": "BGB_C02_V20_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"अत्र मन्त्रवर्णोऽप्यस्तीत्याह – \u003Cspan class=\"gr-prateeka\"\u003Eन जायत इति ॥\u003C/span\u003E न चेश्वरज्ञानवत् भूत्वा भविता । तद्धि – \u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Shruthi-id\"\u003E‘तदैक्षत’ (छां.उ.६.२.३)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E ।",
"\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavata-id\"\u003E‘देशतः कालतो योऽसाववस्थातः स्वतोऽन्यतः ।",
"अविलुप्तावबोधात्मा.........’॥ (भाग.३.७.५)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E इत्यादिश्रुतिस्मृतिसिद्धम् ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-115",
"oldKey": "BGB_C02_V20_B02",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"कुतः? अजादिलक्षणेश्वरसरूपत्वात् ।",
"शाश्वतः",
"सदैकरूपः । पुरं = देहम् अणतीति",
"पुराणः",
"। तथाऽपि",
"न हन्यते हन्यमानेऽपि देहे",
"॥२० ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-116",
"oldKey": "BGB_C02_V21",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् ।",
"कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम् ॥२१ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-117",
"oldKey": "BGB_C02_V21_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"अतो य एवं वेद स कथं कं घातयति, हन्ति वा ?",
"अविनाशिनं",
"नैमित्तिकनाशरहितम् ।",
"नित्यं",
"स्वाभाविकनाशरहितम् । अथवा-",
"अविनाशिनं",
"दोषयोगरहितम्,",
"नित्यं",
"सदा भाविनम् इति सर्वत्र विवेकः । दोषयुक्तपुरुषादिषु नष्टशब्दप्रयोगात् ॥ २१ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-118",
"oldKey": "BGB_C02_V22",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"वासांसि जीर्णानि यथा विहाय नवानि गृह्णाति नरोऽपराणि ।",
"तथा शरीराणि विहाय जीर्णान्यन्यानि संयाति नवानि देही ॥ २२ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-119",
"oldKey": "BGB_C02_V22_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"देहात्मविवेकानुभवार्थं दृष्टान्तमाह –",
"वासांसीति ॥ २२ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-120",
"oldKey": "BGB_C02_V23",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।",
"नचैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ॥२३ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-121",
"oldKey": "BGB_C02_V23_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"स्वतः प्रायो निमित्तैश्चाविनाशिनोऽपि केनचिद् निमित्तविशेषेण स्यात् ककच्छेदवत्, इत्यतो विशेषनिमित्तानि निषेधति –",
"नैनमिति ॥२३ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-122",
"oldKey": "BGB_C02_V24",
"type": "verse",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": "shloka",
"lines": [
"अच्छेद्योऽयम् अदाह्योऽयम् अक्लेद्योऽशोष्य एव च ।",
"नित्यः सर्वगतः स्थाणुरचलोऽयं सनातनः ॥२४ ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-123",
"oldKey": "BGB_C02_V24_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"वर्तमाननिषेधात् स्याद् उत्तरत्र? इत्यत आह – \u003Cspan class=\"gr-prateeka\"\u003Eअच्छेद्य इति ॥\u003C/span\u003E वर्तमानादर्शनाद् युक्तम् अयोग्यत्वम् इति सूचयति वर्तमानापदेशेन । कुतोऽयोग्यता? नित्यसर्वगतादिविशेषणेश्वरसरूपत्वात् । \u003Cspan class=\"gr-prateeka\"\u003E‘शाश्वतः’\u003C/span\u003E इत्येकरूपत्वमात्रम् उक्तम् । ‘स्थाणु’शब्देन नैमित्तिकम् अन्यथात्वं निवारयति । नित्यत्वं सर्वगतत्वविशेषणम् । अन्यथा पुनरुक्तेः । ऐक्योक्तावपि अनुक्तविशेषणोपादानाद् नेश्वरैक्ये पुनरुक्तिः । युक्ताश्च बिम्बधर्माः प्रतिबिम्बेऽविरोधे ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-124",
"oldKey": "BGB_C02_V24_B02",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"तत्ता च -\u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Rigveda-id\"\u003E‘रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव’(ऋ.६.४७.१८)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E, \u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id\"\u003E‘आभास एव च’ ( ब्र.सू.२.३.५०)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E इत्यादिश्रुतिस्मृतिसिद्धा । न चांशत्वविरोधः । तस्यैवांशत्वात् । न चैकरूपैवांशता । प्रमाणं चोभयविधवचनमेव । न चांशस्य प्रतिबिम्बत्वं कल्प्यम्, गाध्यादिष्वपि अंशबाहुरूप्यदृष्टेः, इतरत्रादृष्टेः ।",
"स्थाणुत्वेऽपि \u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Chandogyopanishat-id\"\u003E‘ऐक्षत’(छां.उ.६.२.३)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E इत्याद्यविरुद्धम् ईश्वरस्य । उभयविधवाक्याद् , अचिन्त्यशक्तेश्च । न च माययैकम् । \u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavata-id\"\u003E‘त्वयीश्वरे ब्रह्मणि नो विरुध्यते’ (भाग.१०.४.१९)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E, \u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishat-id\"\u003E‘न योगित्वाद् ईश्वरत्वाद्’ (बृ.उ.भा.५.८.१२.उ. वाराहवचनम् )\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E, \u003Cspan class=\"gr-blockquote\"\u003E\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavata-id\"\u003E‘चित्रं न चैतत् त्वयि कार्यकारणे’ (भाग. ५.१८.५.)\u003C/span\u003E\u003C/span\u003E इत्याद्यैश्वर्येणैव विरुद्धधर्माविरोधोक्तेः ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-125",
"oldKey": "BGB_C02_V24_B03",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"महातात्पर्याच्च ।  मोक्षो हि महापुरुषार्थः। ‘तत्रापि मोक्ष एवार्थः’ ।",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\"\u003E‘अन्तेषु रेमिरे धीरा न ते मध्येषु रेमिरे ।\u003Cbr/\u003Eअन्तप्राप्तिं सुखं प्राहुर्दुःखमन्तरमन्तयोः ॥’(म.भा.१२.३१७.३४)\u003C/span\u003E",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Chandogyopanioshat-id\"\u003E‘पुण्यचितो लोकः क्षीयते’\"(छा.उ. ८.१.६)\u003C/span\u003E",
"इत्यादिश्रुतिस्मृतिभ्यः ।  स च विष्णुप्रसादादेव सिध्यति ।",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Vishnupurana-id\"\u003E‘वासुदेवमनाराध्य को मोक्षं समवाप्नुयात्।’(विष्णु.१.४.१८)\u003C/span\u003E",
",",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavata-id\"\u003E‘तुष्टे तु तत्र किमलभ्यमनन्त ईशे’  (भाग.७.६.२५)\u003C/span\u003E",
",",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\"\u003E‘तत्प्रसादाद् अवाप्नोति परां सिद्धिं न संशयः।’\u003C/span\u003E",
",",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavata-id\"\u003E‘येषां स एव भगवान् दययेद् अनन्तः सर्वात्मना श्रितपदो यदि निर्व्यलीकम् ।\u003Cbr/\u003Eते वै विदन्त्यतितरन्ति च देवमायां नैषां ममाहमिति धीः श्वसृगालभक्ष्ये ॥’ (भाग.२. ७ .४२)\u003C/span\u003E",
",",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavata-id\"\u003E‘तस्मिन् प्रसन्ने किमिहास्त्यलभ्यं धर्मार्थकामैरलमल्पकास्ते’\u003Cbr/\u003E‘ऋते यदस्मिन् भव ईश जीवाः तापत्रयेणोपहता न शर्म ।\u003Cbr/\u003Eआत्मन् लभन्ते भगवन् तवाङ्घ्रिच्छायांशविद्यामत आश्रयेम॥’ (भाग.३.६.१८)\u003C/span\u003E",
",",
"‘ऋते भवत्प्रसादाद्धि कस्य मोक्षो भवेदिह ।’",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Shruti-id\"\u003E‘तमेवं विद्वान्.....’\u003C/span\u003E",
"इत्यादिश्रुतिस्मृतिभ्यः ।",
"स चोत्कर्षज्ञानादेव भवति । लोकप्रसिद्धेः । लोकसिद्धमविरुद्धम् अत्राप्यङ्गीकार्यम् ॥"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-126",
"oldKey": "BGB_C02_V24_B04",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"‘अहल्याजारत्वाद्यपि दोषकृतोऽपि ते बहुतरो लेपो नासीद्’ इत्युत्कर्षमेव वक्ति । बहुनरकफलो ह्यसौ ।",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\"\u003E‘तस्य न लोम च न क्षीयते(मीयते)’(कौ.उ.३.२)\u003C/span\u003E",
"इति श्रुत्यन्तराच्च ।  ‘यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम्’ (१५.१९) इति तदुक्तेश्च ।"
]
},
{
"id": "Bhagavadgitabhashya-127",
"oldKey": "BGB_C02_V24_B05",
"type": "bhashya",
"parent": "BGB_C02",
"chapter": "BGB_C02",
"verseType": null,
"lines": [
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\"\u003E‘सत्यं सत्यं पुनस्सत्यं शपथैश्चापि कोटिभिः । \u003Cbr/\u003E विष्णुमाहात्म्यलेशस्य विभक्तस्य च कोटिधा ॥\u003C/span\u003E",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Naradiya-id\"\u003Eपुनश्चानन्तधा तस्य पुनश्चापि ह्यनन्तधा ।\u003Cbr/\u003Eनैकांशसममाहात्म्याः श्रीशेषब्रह्मशङ्कराः ॥’\u003C/span\u003E",
"इति नारदीये ।",
"अन्योत्कर्ष ऐक्यं च -",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Vishnupurana-id\"\u003E‘तथैव सर्वशास्त्रेषु महाभारतमुत्तमम् ।\u003Cbr/\u003E को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत् ॥’(वि.पु.३.४.५)\u003C/span\u003E",
"इत्यादिग्रन्थान्तरसिद्धोत्कर्षमहाभारतविरुद्धम् ।",
"तत्र हि -",
"\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\"\
}
}
</pre>
[[Category:JSON]]
[[Category:Bhagavadgitabhashya]]
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/JSON:Bhagavadgitabhashya"