Kathalakshanam/Vyakhya/Kathalakshana-tika: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 11: | Line 11: | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V03" data-block-id="KL_C01_V03" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कथाऽन्येषामपि सतां वादो वा समितेः शुभा ।</span><span class="shloka-line">ख्यात्याद्यर्थं स्पर्धया वा सतां जल्प इतीर्यते ॥3॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V03" data-block-id="KL_C01_V03" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कथाऽन्येषामपि सतां वादो वा समितेः शुभा ।</span><span class="shloka-line">ख्यात्याद्यर्थं स्पर्धया वा सतां जल्प इतीर्यते ॥3॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V03" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V03" data-id="KL_C01_V03_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">प्रवक्ष्यामि कथालक्षणमिति प्रतिज्ञातं निरूपयितुमाह– | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V03" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-1"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V03" data-id="KL_C01_V03_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">प्रवक्ष्यामि कथालक्षणमिति प्रतिज्ञातं निरूपयितुमाह– | ||
वादो जल्पो वितण्डेति ॥ | वादो जल्पो वितण्डेति ॥ | ||
| Line 22: | Line 22: | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V04" data-block-id="KL_C01_V04" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वितण्डा तु सतामन्यैस्तत्त्वमेषु निगूहितम् ।</span><span class="shloka-line">स्वयं वा प्राश्निकैर्वादे चिन्तयेत् तत्त्वनिर्णयम् ॥4॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V04" data-block-id="KL_C01_V04" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वितण्डा तु सतामन्यैस्तत्त्वमेषु निगूहितम् ।</span><span class="shloka-line">स्वयं वा प्राश्निकैर्वादे चिन्तयेत् तत्त्वनिर्णयम् ॥4॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V04" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V04" data-id="KL_C01_V04_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">प्रतिवाद्यसामर्थ्ये प्राश्निकैः सहापि निर्णेतुं शक्यत्वादित्याह– | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V04" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-2"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V04" data-id="KL_C01_V04_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">प्रतिवाद्यसामर्थ्ये प्राश्निकैः सहापि निर्णेतुं शक्यत्वादित्याह– | ||
स्वयं वेति ॥</p></div></div></div></div></div> | स्वयं वेति ॥</p></div></div></div></div></div> | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V05" data-block-id="KL_C01_V05" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">रागद्वेषविहीनास्तु सर्वविद्याविशारदाः ।</span><span class="shloka-line">प्राश्निका इति सम्प्रोक्ता विषमा एक एव वा ॥5॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V05" data-block-id="KL_C01_V05" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">रागद्वेषविहीनास्तु सर्वविद्याविशारदाः ।</span><span class="shloka-line">प्राश्निका इति सम्प्रोक्ता विषमा एक एव वा ॥5॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V05" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V05" data-id="KL_C01_V05_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">प्राश्निकलक्षणमाह– | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V05" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-3"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V05" data-id="KL_C01_V05_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">प्राश्निकलक्षणमाह– | ||
रागद्वेषविहीना इत्यादिना ॥ | रागद्वेषविहीना इत्यादिना ॥ | ||
| Line 38: | Line 38: | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V08" data-block-id="KL_C01_V08" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पृष्टेनागम एवादौ वक्तव्यः साध्यसिद्धये ।</span><span class="shloka-line">नैषा तर्केणापनेया मतिरित्याह हि श्रुतिः ।</span><span class="shloka-line">अन्यार्थ एवागमस्य वक्तव्यः प्रतिवादिना ॥8॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V08" data-block-id="KL_C01_V08" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पृष्टेनागम एवादौ वक्तव्यः साध्यसिद्धये ।</span><span class="shloka-line">नैषा तर्केणापनेया मतिरित्याह हि श्रुतिः ।</span><span class="shloka-line">अन्यार्थ एवागमस्य वक्तव्यः प्रतिवादिना ॥8॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V08" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V08" data-id="KL_C01_V08_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">चिन्तयेत्तत्वनिर्णयम् इत्युक्तम् । तच्चिन्ताप्रकारमाह– | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V08" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-4"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V08" data-id="KL_C01_V08_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">चिन्तयेत्तत्वनिर्णयम् इत्युक्तम् । तच्चिन्ताप्रकारमाह– | ||
पृष्टेनेत्यादिना ॥ | पृष्टेनेत्यादिना ॥ | ||
| Line 47: | Line 47: | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V10" data-block-id="KL_C01_V10" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनुकूला य एतेषां ते च प्रोक्तास्सदागमाः ।</span><span class="shloka-line">अन्ये दुरागमा नाम तैर्न साध्यं हि साध्यते ॥10॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V10" data-block-id="KL_C01_V10" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनुकूला य एतेषां ते च प्रोक्तास्सदागमाः ।</span><span class="shloka-line">अन्ये दुरागमा नाम तैर्न साध्यं हि साध्यते ॥10॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V10" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V10" data-id="KL_C01_V10_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">आगमशब्दार्थमाह– | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V10" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-5"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V10" data-id="KL_C01_V10_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">आगमशब्दार्थमाह– | ||
ऋग्यजुः इत्यादिना ॥</p></div></div></div></div></div> | ऋग्यजुः इत्यादिना ॥</p></div></div></div></div></div> | ||
| Line 56: | Line 56: | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V13" data-block-id="KL_C01_V13" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वाद्यागमार्थे निर्णीत आगमार्थः परस्य तु ।</span><span class="shloka-line">निर्णेयः सहितैः पश्चात्ततो निश्शेषनिर्णयः ॥13॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V13" data-block-id="KL_C01_V13" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वाद्यागमार्थे निर्णीत आगमार्थः परस्य तु ।</span><span class="shloka-line">निर्णेयः सहितैः पश्चात्ततो निश्शेषनिर्णयः ॥13॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V13" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V13" data-id="KL_C01_V13_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">वादिप्रयुक्तागमस्य योऽन्यार्थः उक्तः तस्मिन्नागमोऽन्यो वक्तव्यः प्रतिवादिना । प्रतिवाद्युक्तागमस्यान्यार्थतां वादिनां स्वपक्षसिद्ध्यर्थं साधयित्वा स्वागमस्यान्यार्थता निश्चयेन निराकार्या उपपत्तिबलात् । एवमुपक्रमोपसंहारादिभिः स्वागमं निर्णीय तथैव परप्रयुक्तागमोऽपि यदा निर्णीयते स्वपक्षानुसारेण तदा निश्शेषनिर्णयो भवतीत्याह | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V13" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-6"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V13" data-id="KL_C01_V13_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">वादिप्रयुक्तागमस्य योऽन्यार्थः उक्तः तस्मिन्नागमोऽन्यो वक्तव्यः प्रतिवादिना । प्रतिवाद्युक्तागमस्यान्यार्थतां वादिनां स्वपक्षसिद्ध्यर्थं साधयित्वा स्वागमस्यान्यार्थता निश्चयेन निराकार्या उपपत्तिबलात् । एवमुपक्रमोपसंहारादिभिः स्वागमं निर्णीय तथैव परप्रयुक्तागमोऽपि यदा निर्णीयते स्वपक्षानुसारेण तदा निश्शेषनिर्णयो भवतीत्याह | ||
स्वपक्ष इत्यादिना ॥</p></div></div></div></div></div> | स्वपक्ष इत्यादिना ॥</p></div></div></div></div></div> | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V14" data-block-id="KL_C01_V14" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रत्यक्षसिद्धेष्वर्थेषु प्रश्ने मामक्षजं वदेत् ।</span><span class="shloka-line">ज्ञानं वा ज्ञानसिद्धेषु नानुमां प्रथमं वदेत् ॥14॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V14" data-block-id="KL_C01_V14" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रत्यक्षसिद्धेष्वर्थेषु प्रश्ने मामक्षजं वदेत् ।</span><span class="shloka-line">ज्ञानं वा ज्ञानसिद्धेषु नानुमां प्रथमं वदेत् ॥14॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V14" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V14" data-id="KL_C01_V14_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">एवमागमैकवेद्यत्वचिन्तां निर्वर्त्य प्रत्यक्षादिसिद्धार्थनिर्णयचिन्तां निर्वर्तयति– | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V14" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-7"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V14" data-id="KL_C01_V14_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">एवमागमैकवेद्यत्वचिन्तां निर्वर्त्य प्रत्यक्षादिसिद्धार्थनिर्णयचिन्तां निर्वर्तयति– | ||
प्रत्यक्षसिद्धेष्विति ॥ | प्रत्यक्षसिद्धेष्विति ॥ | ||
| Line 68: | Line 68: | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V15" data-block-id="KL_C01_V15" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">परतुष्टिकरं वाक्यं वदेतां यदि वादिनी ।</span><span class="shloka-line">स एवात्रागमो ज्ञेयः परतुष्टिर्हि तत्फलम् ॥15॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V15" data-block-id="KL_C01_V15" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">परतुष्टिकरं वाक्यं वदेतां यदि वादिनी ।</span><span class="shloka-line">स एवात्रागमो ज्ञेयः परतुष्टिर्हि तत्फलम् ॥15॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V15" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V15" data-id="KL_C01_V15_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">तत्वविषये यदागमवाक्यं वादी वा प्रतिवादी वा वदेत् तत्सतां तुष्टिकरमेव तावुभौ वदेतामित्याह | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V15" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-8"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V15" data-id="KL_C01_V15_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">तत्वविषये यदागमवाक्यं वादी वा प्रतिवादी वा वदेत् तत्सतां तुष्टिकरमेव तावुभौ वदेतामित्याह | ||
परतुष्टिकरमिति ॥</p></div></div></div></div></div> | परतुष्टिकरमिति ॥</p></div></div></div></div></div> | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V16" data-block-id="KL_C01_V16" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवं निर्णयपर्यन्तं वादे सुबहवोऽपि हि ।</span><span class="shloka-line">घटेयुश्चिरकालं च जल्पे यावत्परो जितः ॥16॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V16" data-block-id="KL_C01_V16" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवं निर्णयपर्यन्तं वादे सुबहवोऽपि हि ।</span><span class="shloka-line">घटेयुश्चिरकालं च जल्पे यावत्परो जितः ॥16॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V16" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V16" data-id="KL_C01_V16_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">एवंविधवादकथायां एक एव वादी एक एव प्रतिवादीत्यपि नियमो नास्ति । बहवो वादिनो बहवः प्रतिवादिनो बहुतराश्च प्राश्निकाः सभ्यादयश्चिरकालं वा तत्वनिर्णयपर्यन्तं प्रयतेरन् । तत्वनिर्णयावसानत्वाद्वादस्य । जल्पस्तु वादिप्रतिवादिपक्षिणोरन्यतरपराजयमाह– | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V16" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-9"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V16" data-id="KL_C01_V16_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">एवंविधवादकथायां एक एव वादी एक एव प्रतिवादीत्यपि नियमो नास्ति । बहवो वादिनो बहवः प्रतिवादिनो बहुतराश्च प्राश्निकाः सभ्यादयश्चिरकालं वा तत्वनिर्णयपर्यन्तं प्रयतेरन् । तत्वनिर्णयावसानत्वाद्वादस्य । जल्पस्तु वादिप्रतिवादिपक्षिणोरन्यतरपराजयमाह– | ||
एवं निर्णयपर्यन्तमिति ॥</p></div></div></div></div></div> | एवं निर्णयपर्यन्तमिति ॥</p></div></div></div></div></div> | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V17" data-block-id="KL_C01_V17" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तत्त्वनिर्णयवैलोम्यं वादे साक्षात्पराजयः ।</span><span class="shloka-line">संवादे श्लाघ्यतैव स्याद् गुरुत्वमितरस्य च ॥17॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V17" data-block-id="KL_C01_V17" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तत्त्वनिर्णयवैलोम्यं वादे साक्षात्पराजयः ।</span><span class="shloka-line">संवादे श्लाघ्यतैव स्याद् गुरुत्वमितरस्य च ॥17॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V17" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V17" data-id="KL_C01_V17_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">तत्वनिर्णयानुपयुक्ताग्रहेण वादे साक्षात्प्रतिपक्षिपराजयः न तु न्यूनोक्त्यधिकोक्त्यादिदूषणेन । तत्र सभ्यैः प्रतिपक्षी पराजित इत्युक्ते यद्यसौ संवादं करोति तर्हि श्लाघ्यो भवेत् । न दण्ड्यः । संवादाकरणे निन्द्यो वा यथायोग्यं दण्ड्यो वा भवेत् । तदेतदाह | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V17" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-10"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V17" data-id="KL_C01_V17_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">तत्वनिर्णयानुपयुक्ताग्रहेण वादे साक्षात्प्रतिपक्षिपराजयः न तु न्यूनोक्त्यधिकोक्त्यादिदूषणेन । तत्र सभ्यैः प्रतिपक्षी पराजित इत्युक्ते यद्यसौ संवादं करोति तर्हि श्लाघ्यो भवेत् । न दण्ड्यः । संवादाकरणे निन्द्यो वा यथायोग्यं दण्ड्यो वा भवेत् । तदेतदाह | ||
तत्वनिर्णयवैलोम्यमित्यादिना ॥</p></div></div></div></div></div> | तत्वनिर्णयवैलोम्यमित्यादिना ॥</p></div></div></div></div></div> | ||
| Line 87: | Line 87: | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V20" data-block-id="KL_C01_V20" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पराजितत्वमात्रं स्यान्निन्द्यो दण्ड्योऽपि वाऽन्यथा ।</span><span class="shloka-line">अनुवादादिराहित्यं नैव जल्पेऽपि दूषणम् ॥20॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V20" data-block-id="KL_C01_V20" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पराजितत्वमात्रं स्यान्निन्द्यो दण्ड्योऽपि वाऽन्यथा ।</span><span class="shloka-line">अनुवादादिराहित्यं नैव जल्पेऽपि दूषणम् ॥20॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V20" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V20" data-id="KL_C01_V20_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">वाद्युक्तस्य प्रतिवादिनं प्रति प्राश्निकैरनुवादः कर्तव्य इति वादजल्पयोः नियमो नास्ति । अननुवादेऽपि दूषणाभावात् । अनुवादाभावेऽपि वादिप्रतिवादिभ्या मेव जल्पकथायाः कर्तुं शक्यत्वादित्याह– | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V20" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-11"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V20" data-id="KL_C01_V20_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">वाद्युक्तस्य प्रतिवादिनं प्रति प्राश्निकैरनुवादः कर्तव्य इति वादजल्पयोः नियमो नास्ति । अननुवादेऽपि दूषणाभावात् । अनुवादाभावेऽपि वादिप्रतिवादिभ्या मेव जल्पकथायाः कर्तुं शक्यत्वादित्याह– | ||
अनुवादेति ॥</p></div></div></div></div></div> | अनुवादेति ॥</p></div></div></div></div></div> | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V21" data-block-id="KL_C01_V21" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विद्याहीनत्वलिङ्गेऽपि वादिनोः स्यात् पराजयः ।</span><span class="shloka-line">तदभावान्नैव षट्कादन्यो निग्रह इष्यते ॥21॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V21" data-block-id="KL_C01_V21" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विद्याहीनत्वलिङ्गेऽपि वादिनोः स्यात् पराजयः ।</span><span class="shloka-line">तदभावान्नैव षट्कादन्यो निग्रह इष्यते ॥21॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V21" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V21" data-id="KL_C01_V21_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">विरोधासङ्गतिन्यूनोक्त्यादिदूषणमिव विद्याहीनत्वलिङ्गमपि वादिनः प्रतिवादिपराजयनिमित्तं भवति । जल्पवितण्डाप्रवृत्तिच्छेदः । न हि हीनविद्यस्याधिकविद्येन जल्पो वा वितण्डा वा युज्यते । समानविद्ययोरेव तदर्हत्वादित्याह– | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V21" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-12"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V21" data-id="KL_C01_V21_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">विरोधासङ्गतिन्यूनोक्त्यादिदूषणमिव विद्याहीनत्वलिङ्गमपि वादिनः प्रतिवादिपराजयनिमित्तं भवति । जल्पवितण्डाप्रवृत्तिच्छेदः । न हि हीनविद्यस्याधिकविद्येन जल्पो वा वितण्डा वा युज्यते । समानविद्ययोरेव तदर्हत्वादित्याह– | ||
विद्याहीनत्वलिङ्गेऽपीति ॥ | विद्याहीनत्वलिङ्गेऽपीति ॥ | ||
| Line 101: | Line 101: | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V22" data-block-id="KL_C01_V22" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अन्तर्भावादिहान्येषां निग्रहाणामिति स्म ह ।</span><span class="shloka-line">विद्यापरीक्षापूर्वैव वृत्तिर्जल्पवितण्डयोः ॥22॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V22" data-block-id="KL_C01_V22" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अन्तर्भावादिहान्येषां निग्रहाणामिति स्म ह ।</span><span class="shloka-line">विद्यापरीक्षापूर्वैव वृत्तिर्जल्पवितण्डयोः ॥22॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V22" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V22" data-id="KL_C01_V22_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">यद्विद्याहीनत्वं तद्वादिप्रतिवादिविद्यापरीक्षाकाले प्राश्निकैरेव मन्तव्यम् । न तु वादिना प्रतिवादिना वा उद्भाव्यम् । अतो न तन्निगृहस्थानान्तरमित्याशयवानाह– | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V22" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-13"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V22" data-id="KL_C01_V22_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">यद्विद्याहीनत्वं तद्वादिप्रतिवादिविद्यापरीक्षाकाले प्राश्निकैरेव मन्तव्यम् । न तु वादिना प्रतिवादिना वा उद्भाव्यम् । अतो न तन्निगृहस्थानान्तरमित्याशयवानाह– | ||
विद्यापरीक्षापूर्वैव वृत्तिर्जल्पवितण्डयोरिति ॥ | विद्यापरीक्षापूर्वैव वृत्तिर्जल्पवितण्डयोरिति ॥ | ||
| Line 108: | Line 108: | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V23" data-block-id="KL_C01_V23" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्खलितात्वादिमात्रेण न तत्रापि पराजयः ।</span><span class="shloka-line">वादजल्पवितण्डानामिति शुद्धं स्वलक्षणम् ॥23॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V23" data-block-id="KL_C01_V23" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्खलितात्वादिमात्रेण न तत्रापि पराजयः ।</span><span class="shloka-line">वादजल्पवितण्डानामिति शुद्धं स्वलक्षणम् ॥23॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V23" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V23" data-id="KL_C01_V23_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">क्वचिदपवादोऽस्तीत्याह– | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V23" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-14"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V23" data-id="KL_C01_V23_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">क्वचिदपवादोऽस्तीत्याह– | ||
स्खलितत्वादिमात्रेण न तत्रापि पराजय इति ॥ | स्खलितत्वादिमात्रेण न तत्रापि पराजय इति ॥ | ||
| Line 119: | Line 119: | ||
<div class="verse-block" id="KL_C01_V25" data-block-id="KL_C01_V25" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सदोदितामितज्ञानपूरवारितहृत्तमाः ।</span><span class="shloka-line">नरसिंहः प्रियतमः प्रीयतां पुरुषोत्तमः ॥25॥</span></span></div> | <div class="verse-block" id="KL_C01_V25" data-block-id="KL_C01_V25" data-doc="KL" data-chapter="KL_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सदोदितामितज्ञानपूरवारितहृत्तमाः ।</span><span class="shloka-line">नरसिंहः प्रियतमः प्रीयतां पुरुषोत्तमः ॥25॥</span></span></div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V25" data-teeka="Kathalakshana-tika"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V25" data-id="KL_C01_V25_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">वादजल्पवितण्डाभिः भगवत्प्रतिपक्षनिरासाद्भगवत्पक्षस्थापनात् कथालक्षणकथनेन भगवत्प्रीतिः भवतीत्याह | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V25" data-teeka="Kathalakshana-tika" data-json-id="Kathalakshana-tika-15"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="KL_C01_V25" data-id="KL_C01_V25_" data-name=""><div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div><div class="teeka-body"><p class="gr-vyakhya-para">वादजल्पवितण्डाभिः भगवत्प्रतिपक्षनिरासाद्भगवत्पक्षस्थापनात् कथालक्षणकथनेन भगवत्प्रीतिः भवतीत्याह | ||
आनन्दतीर्थमुनिनेति ॥</p> | आनन्दतीर्थमुनिनेति ॥</p> | ||