Yamakabharatam/Vyakhya/YamakabharataTikaYadupatyam: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Line 7: Line 7:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V01" data-block-id="YB_C01_V01" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ध्यायेत् तं(ध्यायेत्) परमानन्दं यन्माता पतिमयदपरमानन्दम् ।</span><span class="shloka-line">उज्झितपरमानं दम्पत्याद्याद्याश्रमैः सदैव परमानन्दम् ॥१॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V01" data-block-id="YB_C01_V01" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ध्यायेत् तं(ध्यायेत्) परमानन्दं यन्माता पतिमयदपरमानन्दम् ।</span><span class="shloka-line">उज्झितपरमानं दम्पत्याद्याद्याश्रमैः सदैव परमानन्दम् ॥१॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V01" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V01" data-id="YB_C01_V01_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— ध्यायेत् । तम् । परमानन्दम् । यत् । माता । पतिम् । अयत् । अपरमा । आनन्दम् । उझ्झितपरमानम् । दम्पत्याद्याध्याश्रमैः । सदा । एव । परमानन्दम् ॥ १ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V01" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-1"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V01" data-id="YB_C01_V01_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— ध्यायेत् । तम् । परमानन्दम् । यत् । माता । पतिम् । अयत् । अपरमा । आनन्दम् । उझ्झितपरमानम् । दम्पत्याद्याध्याश्रमैः । सदा । एव । परमानन्दम् ॥ १ ॥</div>
<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीमुखाम्भोजहंसाय संसारभयसेतवे ।</span><span class="shloka-line">सोमवंशावताराय नमः कंसाद्यसद्भिदे ॥ १ ॥</span></div>
<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीमुखाम्भोजहंसाय संसारभयसेतवे ।</span><span class="shloka-line">सोमवंशावताराय नमः कंसाद्यसद्भिदे ॥ १ ॥</span></div>
<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">पदच्छेदव्यासं भारतकर्तारं मध्वं मूलकृतं तथा ।</span><span class="shloka-line">पदच्छेदचेतोवाग्देवतां वाणी गुरूंश्च प्रणमाम्यहम् ॥ २ ॥</span></div>
<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">पदच्छेदव्यासं भारतकर्तारं मध्वं मूलकृतं तथा ।</span><span class="shloka-line">पदच्छेदचेतोवाग्देवतां वाणी गुरूंश्च प्रणमाम्यहम् ॥ २ ॥</span></div>
Line 18: Line 18:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V02" data-block-id="YB_C01_V02" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य करालोलं चक्रं कालः परः स हि कराऽलोऽम् ।</span><span class="shloka-line">यस्य गदा पवमानः सन्(गदा तु वायुर्बलसंविदात्मा) यो व्यासोऽभवत् सदापवमानः ॥२॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V02" data-block-id="YB_C01_V02" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य करालोलं चक्रं कालः परः स हि कराऽलोऽम् ।</span><span class="shloka-line">यस्य गदा पवमानः सन्(गदा तु वायुर्बलसंविदात्मा) यो व्यासोऽभवत् सदापवमानः ॥२॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V02" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V02" data-id="YB_C01_V02_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यस्य । करालः । अलम् । चक्रम् । परस्य । हि । करालोलम् । यस्य । गदा । पवमानः । सन् । यः । व्यासः । अभवत् । सत् । आपवमानः ॥ २ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V02" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-2"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V02" data-id="YB_C01_V02_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यस्य । करालः । अलम् । चक्रम् । परस्य । हि । करालोलम् । यस्य । गदा । पवमानः । सन् । यः । व्यासः । अभवत् । सत् । आपवमानः ॥ २ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">अथ भारतस्याप्तकृततया प्रामाण्यमस्तीति सूचनाय तत्कर्तुर्व्यासस्य भगवदवतारत्वेनाप्तत्वं भगवतोऽपि सशरीरस्यैव प्रयेऽवस्थित्या जगद्व्यापारोपयुक्त नानावतारकरणं  सूचयति
<div class="gr-avataranika">अथ भारतस्याप्तकृततया प्रामाण्यमस्तीति सूचनाय तत्कर्तुर्व्यासस्य भगवदवतारत्वेनाप्तत्वं भगवतोऽपि सशरीरस्यैव प्रयेऽवस्थित्या जगद्व्यापारोपयुक्त नानावतारकरणं  सूचयति


Line 25: Line 25:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V03" data-block-id="YB_C01_V03" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य रमा न मनोगं जगृहे विश्वम्भराऽपि न मनोऽगम् ।</span><span class="shloka-line">यस्य पुमानानन्दं भुङ्क्ते यद् धाम कपतिमानानन्दम् ॥३॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V03" data-block-id="YB_C01_V03" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य रमा न मनोगं जगृहे विश्वम्भराऽपि न मनोऽगम् ।</span><span class="shloka-line">यस्य पुमानानन्दं भुङ्क्ते यद् धाम कपतिमानानन्दम् ॥३॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V03" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V03" data-id="YB_C01_V03_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः—यस्य । रमा । न । मनोगं । जगृहे । विश्वम्भरा । अपि । नमनः । अगम् । यस्य । पुमान् । आनन्दम्१ (आनन्दमित्यस्यावृत्तिः । भुङ्क्ते । यद्धाम । कपतिमानानन्दम् ॥ ३ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V03" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-3"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V03" data-id="YB_C01_V03_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः—यस्य । रमा । न । मनोगं । जगृहे । विश्वम्भरा । अपि । नमनः । अगम् । यस्य । पुमान् । आनन्दम्१ (आनन्दमित्यस्यावृत्तिः । भुङ्क्ते । यद्धाम । कपतिमानानन्दम् ॥ ३ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">ननु व्यासस्य भगवदवतारत्वेऽपि इन्द्राद्यवतारेऽर्जुनादाविव ज्ञानादिह्रासेनाप्तत्वं निर्णेतुमशक्यमित्यत आह
<div class="gr-avataranika">ननु व्यासस्य भगवदवतारत्वेऽपि इन्द्राद्यवतारेऽर्जुनादाविव ज्ञानादिह्रासेनाप्तत्वं निर्णेतुमशक्यमित्यत आह


Line 32: Line 32:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V04" data-block-id="YB_C01_V04" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">परमेषु यदा तेजः परमेषु चकार वासुदेवोऽजः ।</span><span class="shloka-line">मानधि बिभ्रत्सु मनो माऽनधिमाऽऽसीन्न वासुदेवो जः ॥४॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V04" data-block-id="YB_C01_V04" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">परमेषु यदा तेजः परमेषु चकार वासुदेवोऽजः ।</span><span class="shloka-line">मानधि बिभ्रत्सु मनो माऽनधिमाऽऽसीन्न वासुदेवो जः ॥४॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V04" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V04" data-id="YB_C01_V04_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— परमेषु । यत् । आ । तेजः । परम् । एषु । चकार । वासुदेवः । जः । मानधि । बिभ्रत्सु । मनः । मा । अनधिमा । आसीत् । न । वासुदेवः । अजः ।</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V04" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-4"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V04" data-id="YB_C01_V04_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— परमेषु । यत् । आ । तेजः । परम् । एषु । चकार । वासुदेवः । जः । मानधि । बिभ्रत्सु । मनः । मा । अनधिमा । आसीत् । न । वासुदेवः । अजः ।</div>
<div class="gr-avataranika">ननु व्यासोऽभवदिति कृष्णावतारोप्यादिका एवोक्तः स नयुक्तः ततात्वे तस्य वसुदेवजातत्वासम्भवेन वासुदेवशब्दवाच्यत्वानुपपत्तिप्रसङ्गात् । देवकीजठरभूरुडुराज इति प्रमाणविरोधाच्चेत्यतो वासुदेव-शब्दवाच्यत्वे उपपत्तिं तावदाह
<div class="gr-avataranika">ननु व्यासोऽभवदिति कृष्णावतारोप्यादिका एवोक्तः स नयुक्तः ततात्वे तस्य वसुदेवजातत्वासम्भवेन वासुदेवशब्दवाच्यत्वानुपपत्तिप्रसङ्गात् । देवकीजठरभूरुडुराज इति प्रमाणविरोधाच्चेत्यतो वासुदेव-शब्दवाच्यत्वे उपपत्तिं तावदाह


Line 39: Line 39:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V05" data-block-id="YB_C01_V05" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सोऽजनि देवक्यन्ते यस्मादनुकम्पनावदेव क्यन्ते ।</span><span class="shloka-line">अवदन् देव क्यं ते भुवनं हि सुराः सदैवदेऽव क्यन्ते ॥५॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V05" data-block-id="YB_C01_V05" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सोऽजनि देवक्यन्ते यस्मादनुकम्पनावदेव क्यन्ते ।</span><span class="shloka-line">अवदन् देव क्यं ते भुवनं हि सुराः सदैवदेऽव क्यन्ते ॥५॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V05" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V05" data-id="YB_C01_V05_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः—सः । अजनि । देवक्यन्ते । यस्मात् । अनुकम्पना । अव । देवक्यन्ते अवदन् । देव । क्यं । ते । भुवनम् । हि । सुराः । सदा । एव । देवक्यन्ते ॥ ५ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V05" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-5"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V05" data-id="YB_C01_V05_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः—सः । अजनि । देवक्यन्ते । यस्मात् । अनुकम्पना । अव । देवक्यन्ते अवदन् । देव । क्यं । ते । भुवनम् । हि । सुराः । सदा । एव । देवक्यन्ते ॥ ५ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">इदानी देवकीजठरजातत्वप्रसिद्धिविरोधं परिहरन् देवैः कृतसमस्तुतिं लेशतो दर्शयति
<div class="gr-avataranika">इदानी देवकीजठरजातत्वप्रसिद्धिविरोधं परिहरन् देवैः कृतसमस्तुतिं लेशतो दर्शयति


Line 46: Line 46:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V06" data-block-id="YB_C01_V06" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नीतो वसुदेवेन स्वततेन स गोकुलं सुवसुदेवे न(सवसुदेवेन) ।</span><span class="shloka-line">तत्र यशोदा तनयं मेने कृष्णं स्वकीयमवदातनयम् ॥६॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V06" data-block-id="YB_C01_V06" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नीतो वसुदेवेन स्वततेन स गोकुलं सुवसुदेवे न(सवसुदेवेन) ।</span><span class="shloka-line">तत्र यशोदा तनयं मेने कृष्णं स्वकीयमवदातनयम् ॥६॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V06" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V06" data-id="YB_C01_V06_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— नीतः । वसुदेवेन । स्वतनेन । सः । गोकुलम् । सुखसुदेवेन ॥ तत्र यशोदा । तनयम् । मेने कृष्णम् । स्वकीयम् । अवदातनयं ॥ ६ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V06" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-6"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V06" data-id="YB_C01_V06_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— नीतः । वसुदेवेन । स्वतनेन । सः । गोकुलम् । सुखसुदेवेन ॥ तत्र यशोदा । तनयम् । मेने कृष्णम् । स्वकीयम् । अवदातनयं ॥ ६ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">इतःपरं भारतोदितं कृष्णचरित्रं क्रमेणसक्षेपतोदर्शयत्युत्तर श्लोकैः
<div class="gr-avataranika">इतःपरं भारतोदितं कृष्णचरित्रं क्रमेणसक्षेपतोदर्शयत्युत्तर श्लोकैः


Line 53: Line 53:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V07" data-block-id="YB_C01_V07" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ववृधे गोकुसमध्याद्यो(यो) देवो विश्वमद्भुताकुलमध्यात् ।</span><span class="shloka-line">तत्र च पूतनिकाया वधमकरोत् यन्निजाः सुपूतनिकायाः(पूतनिकायाः) ॥७॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V07" data-block-id="YB_C01_V07" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ववृधे गोकुसमध्याद्यो(यो) देवो विश्वमद्भुताकुलमध्यात् ।</span><span class="shloka-line">तत्र च पूतनिकाया वधमकरोत् यन्निजाः सुपूतनिकायाः(पूतनिकायाः) ॥७॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V07" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V07" data-id="YB_C01_V07_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— ववृधे । गोकुलम् । अधि । आद्योदेवः । (आत् । यः । देवाः ।) विश्वम् । अद्...ताकुलम् । अधि । आ । अत् ॥ तत्र । च । पूतनिकायाः वधम् । अकरोत् । यन्निजाः । पूतनिकायाः ॥ ७ ॥ अगोकुलमति वा च्छेदः ।</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V07" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-7"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V07" data-id="YB_C01_V07_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— ववृधे । गोकुलम् । अधि । आद्योदेवः । (आत् । यः । देवाः ।) विश्वम् । अद्...ताकुलम् । अधि । आ । अत् ॥ तत्र । च । पूतनिकायाः वधम् । अकरोत् । यन्निजाः । पूतनिकायाः ॥ ७ ॥ अगोकुलमति वा च्छेदः ।</div>
<p class="gr-vyakhya-para">ववृध इति ।
<p class="gr-vyakhya-para">ववृध इति ।


Line 59: Line 59:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V08" data-block-id="YB_C01_V08" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अधुनोच्छकटं लोली पादाङ्गुष्ठेन वातपेशशकटं लोली ।</span><span class="shloka-line">अतनोद् रक्षामस्य स्वाज्ञानाद् गोपिका सदेरक्षामस्य ॥८॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V08" data-block-id="YB_C01_V08" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अधुनोच्छकटं लोली पादाङ्गुष्ठेन वातपेशशकटं लोली ।</span><span class="shloka-line">अतनोद् रक्षामस्य स्वाज्ञानाद् गोपिका सदेरक्षामस्य ॥८॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V08" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V08" data-id="YB_C01_V08_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अधुनोत् । शकट । लोली । पादाङ्गुष्ठेन । वातपेश-शकटम् । लोली । अतनोत् । रक्षाम् । अस्य । स्वामानात् । गोपिका । सदा । ईर•मस्या ।</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V08" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-8"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V08" data-id="YB_C01_V08_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अधुनोत् । शकट । लोली । पादाङ्गुष्ठेन । वातपेश-शकटम् । लोली । अतनोत् । रक्षाम् । अस्य । स्वामानात् । गोपिका । सदा । ईर•मस्या ।</div>
<p class="gr-vyakhya-para">अधुनोदिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">अधुनोदिति ।


Line 65: Line 65:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V09" data-block-id="YB_C01_V09" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मुखलालनलोला तन्मुखगं जगदचष्ट सालनलोलातत् ।</span><span class="shloka-line">नाध्यैन्मायामस्य जगत्प्रभोः स्वधिकतततमायामस्य(स्वाधिकतततमायामस्य) ॥९॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V09" data-block-id="YB_C01_V09" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मुखलालनलोला तन्मुखगं जगदचष्ट सालनलोलातत् ।</span><span class="shloka-line">नाध्यैन्मायामस्य जगत्प्रभोः स्वधिकतततमायामस्य(स्वाधिकतततमायामस्य) ॥९॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V09" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V09" data-id="YB_C01_V09_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— मुखलालनलोला । तन्मुखङ्ग । जगत् । अचष्ट । सालनलोलातत् ॥ न । अध्यैत् । मायाम् । अस्य । गजत्प्रभोः । स्वाधिकतततमायामस्य ॥ ९ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V09" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-9"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V09" data-id="YB_C01_V09_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— मुखलालनलोला । तन्मुखङ्ग । जगत् । अचष्ट । सालनलोलातत् ॥ न । अध्यैत् । मायाम् । अस्य । गजत्प्रभोः । स्वाधिकतततमायामस्य ॥ ९ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">मुखलालनेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">मुखलालनेति ।


Line 71: Line 71:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V10" data-block-id="YB_C01_V10" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्य सुशर्माण्यकरो दरिणो गर्गः सदुक्तिकर्माण्यकरोत् ।</span><span class="shloka-line">अवदन्नामानमयं जगदादि वासुदेवनामानमयम् ॥१०॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V10" data-block-id="YB_C01_V10" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्य सुशर्माण्यकरो दरिणो गर्गः सदुक्तिकर्माण्यकरोत् ।</span><span class="shloka-line">अवदन्नामानमयं जगदादि वासुदेवनामानमयम् ॥१०॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V10" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V10" data-id="YB_C01_V10_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तस्य । सुशर्माण्यकरः । दरिणः । गर्गः । सदुक्ति-कर्माणि । अकरोत् । अवदत् । नामानम् । अयम् । जगदादिम् । वासुदेवनामानम् । अयम् ॥ १० ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V10" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-10"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V10" data-id="YB_C01_V10_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तस्य । सुशर्माण्यकरः । दरिणः । गर्गः । सदुक्ति-कर्माणि । अकरोत् । अवदत् । नामानम् । अयम् । जगदादिम् । वासुदेवनामानम् । अयम् ॥ १० ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">तस्येति ।
<p class="gr-vyakhya-para">तस्येति ।


Line 77: Line 77:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V11" data-block-id="YB_C01_V11" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्य सखा बलनामा ज्येष्ठो भ्राताऽथ यन्निजाबलना मा ।</span><span class="shloka-line">यस्य च पर्यङ्कोऽयं पूर्वतनो विष्णुमजसपर्यं कोऽयम् ॥११॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V11" data-block-id="YB_C01_V11" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्य सखा बलनामा ज्येष्ठो भ्राताऽथ यन्निजाबलना मा ।</span><span class="shloka-line">यस्य च पर्यङ्कोऽयं पूर्वतनो विष्णुमजसपर्यं कोऽयम् ॥११॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V11" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V11" data-id="YB_C01_V11_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तस्य । सखा । बलनामा । ज्येष्ठः । भ्राता । अथ । यत् । निजा बलना । मा । यस्य । च पर्यङ्कः । अयम् । पूर्वतनः । विष्णुम् । अजसपर्यम् । कः । अयम् ॥ ११ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V11" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-11"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V11" data-id="YB_C01_V11_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तस्य । सखा । बलनामा । ज्येष्ठः । भ्राता । अथ । यत् । निजा बलना । मा । यस्य । च पर्यङ्कः । अयम् । पूर्वतनः । विष्णुम् । अजसपर्यम् । कः । अयम् ॥ ११ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">तस्येति ।
<p class="gr-vyakhya-para">तस्येति ।


Line 83: Line 83:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V12" data-block-id="YB_C01_V12" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तेन हतो वातरयस्तृणचक्रो नाम दितिसुतोऽवातरयः ।</span><span class="shloka-line">हरमाणो (बा)वालतमं स्वात्मानं कण्ठरोधिनाऽवालतमम् ॥१२॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V12" data-block-id="YB_C01_V12" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तेन हतो वातरयस्तृणचक्रो नाम दितिसुतोऽवातरयः ।</span><span class="shloka-line">हरमाणो (बा)वालतमं स्वात्मानं कण्ठरोधिनाऽवालतमम् ॥१२॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V12" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V12" data-id="YB_C01_V12_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तेन । हतः । वातरयः । तृणचक्रः । नाम । दितिसुतः । अवातरयः । हरमाणः । बालतमम् । स्वात्मानम् । कण्ठरोधिना । अबालतमम् ॥ १२ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V12" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-12"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V12" data-id="YB_C01_V12_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तेन । हतः । वातरयः । तृणचक्रः । नाम । दितिसुतः । अवातरयः । हरमाणः । बालतमम् । स्वात्मानम् । कण्ठरोधिना । अबालतमम् ॥ १२ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">तेनेति ॥
<p class="gr-vyakhya-para">तेनेति ॥


Line 89: Line 89:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V13" data-block-id="YB_C01_V13" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सोऽवनिमध्ये रङ्गन् अरिदरयुग् बालरूपमध्येरं गन् ।</span><span class="shloka-line">अमुषन्नवनीतमदः (स्व)सगोकुले गोपिकासु नवनीतमदः ॥१३॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V13" data-block-id="YB_C01_V13" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सोऽवनिमध्ये रङ्गन् अरिदरयुग् बालरूपमध्येरं गन् ।</span><span class="shloka-line">अमुषन्नवनीतमदः (स्व)सगोकुले गोपिकासु नवनीतमदः ॥१३॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V13" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V13" data-id="YB_C01_V13_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सः । अवनिमध्ये । रङ्गन् । अरिदरयुक् । बालरूपम् । अधि । आ । ईरम् । गन् । अमुषत् । नवनीतम् । अदः । अगोकुले । गोपिकासुनवनीतमदः ॥ १३ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V13" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-13"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V13" data-id="YB_C01_V13_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सः । अवनिमध्ये । रङ्गन् । अरिदरयुक् । बालरूपम् । अधि । आ । ईरम् । गन् । अमुषत् । नवनीतम् । अदः । अगोकुले । गोपिकासुनवनीतमदः ॥ १३ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">स इति ।
<p class="gr-vyakhya-para">स इति ।


Line 95: Line 95:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V14" data-block-id="YB_C01_V14" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तन्माता कोपमिता तमनुससारात्मवादवाकोपमिता(त्मवाकोपमिता) ।</span><span class="shloka-line">जगृहे सा नमनं तं देवं (तं चिन्तयैव)तच्चिन्तयैव सानमनन्तम् ॥१४॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V14" data-block-id="YB_C01_V14" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तन्माता कोपमिता तमनुससारात्मवादवाकोपमिता(त्मवाकोपमिता) ।</span><span class="shloka-line">जगृहे सा नमनं तं देवं (तं चिन्तयैव)तच्चिन्तयैव सानमनन्तम् ॥१४॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V14" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V14" data-id="YB_C01_V14_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तन्माता । कोपम् । इता । तम् । अनुससार । आत्मवादवाकोपमिता । जगृहे । सा । अ (आ) नमनम् । तम् । देवम् । तच्चिन्तया । एव । सानम् । अनन्तम् ॥ १४ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V14" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-14"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V14" data-id="YB_C01_V14_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तन्माता । कोपम् । इता । तम् । अनुससार । आत्मवादवाकोपमिता । जगृहे । सा । अ (आ) नमनम् । तम् । देवम् । तच्चिन्तया । एव । सानम् । अनन्तम् ॥ १४ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">तन्मातेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">तन्मातेति ।


Line 101: Line 101:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V15" data-block-id="YB_C01_V15" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ साऽन्तरिताऽमानं विष्णुं विश्वोद्भवं (तदाऽ)सदान्तरितामानम् ।</span><span class="shloka-line">अनयद् दामोदरतां योऽरमयत् सुन्दरीं निजामोदरताम् ॥१५॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V15" data-block-id="YB_C01_V15" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ साऽन्तरिताऽमानं विष्णुं विश्वोद्भवं (तदाऽ)सदान्तरितामानम् ।</span><span class="shloka-line">अनयद् दामोदरतां योऽरमयत् सुन्दरीं निजामोदरताम् ॥१५॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V15" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V15" data-id="YB_C01_V15_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तन्माता । कोषम् । इता । तम् । अनुससार । आत्मवादवाकोपमिता । जगृहे । सा । अ (आ) नमनम् । तम् । देवम् । तच्चिन्तया । एव । सानम् । अनन्तम् ॥ १४ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V15" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-15"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V15" data-id="YB_C01_V15_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तन्माता । कोषम् । इता । तम् । अनुससार । आत्मवादवाकोपमिता । जगृहे । सा । अ (आ) नमनम् । तम् । देवम् । तच्चिन्तया । एव । सानम् । अनन्तम् ॥ १४ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।


Line 107: Line 107:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V16" data-block-id="YB_C01_V16" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">चक्रे सोऽर्जुननाशं प्राप्नोति च (त)यत्स्मृतिः सदाऽर्जुनना शम् ।</span><span class="shloka-line">तौ च गतौ निजमोकस्तेनैव नुतेन यन्निजो निजमोकः(यन्निजानिजमोकः) ॥१६॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V16" data-block-id="YB_C01_V16" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">चक्रे सोऽर्जुननाशं प्राप्नोति च (त)यत्स्मृतिः सदाऽर्जुनना शम् ।</span><span class="shloka-line">तौ च गतौ निजमोकस्तेनैव नुतेन यन्निजो निजमोकः(यन्निजानिजमोकः) ॥१६॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V16" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V16" data-id="YB_C01_V16_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— चक्रे । सः । अर्जुननाशम् । प्राप्नोति । यत्स्मृतिः । सदा अर्जुनना । शम् । तौ । च । गतौ । निजम् । ओकः । तेन । एव । नुतेन यत् । निजानिजमोकः ॥ १६ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V16" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-16"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V16" data-id="YB_C01_V16_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— चक्रे । सः । अर्जुननाशम् । प्राप्नोति । यत्स्मृतिः । सदा अर्जुनना । शम् । तौ । च । गतौ । निजम् । ओकः । तेन । एव । नुतेन यत् । निजानिजमोकः ॥ १६ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">किञ्च संसारपाशात् मोचयन् कृष्णाः अन्यैर्न बद्धुं शक्य इत्याशये नाह
<div class="gr-avataranika">किञ्च संसारपाशात् मोचयन् कृष्णाः अन्यैर्न बद्धुं शक्य इत्याशये नाह


Line 114: Line 114:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V17" data-block-id="YB_C01_V17" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ वृन्दावनवासं गोपाश्चक्रुर्जगत्क्षिताऽवनवासम् ।</span><span class="shloka-line">तत्र बकासुरमारः शौरिरभून्नित्यसंश्रितासुरमारः ॥१७॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V17" data-block-id="YB_C01_V17" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ वृन्दावनवासं गोपाश्चक्रुर्जगत्क्षिताऽवनवासम् ।</span><span class="shloka-line">तत्र बकासुरमारः शौरिरभून्नित्यसंश्रितासुरमारः ॥१७॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V17" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V17" data-id="YB_C01_V17_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अथ । बृन्दावनवासम् । गोपाः । चक्रुः । जगच्छ्रिता । अवनवासम् । तत्र । बकासुरमारः । शौरिः । अभूत् । नित्यसंश्रिता सुरमारः ॥ १७ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V17" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-17"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V17" data-id="YB_C01_V17_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अथ । बृन्दावनवासम् । गोपाः । चक्रुः । जगच्छ्रिता । अवनवासम् । तत्र । बकासुरमारः । शौरिः । अभूत् । नित्यसंश्रिता सुरमारः ॥ १७ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।


Line 120: Line 120:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V18" data-block-id="YB_C01_V18" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अहनद् वत्सतनूकं(वत्सतनुकं) योऽपाल्लोकं स्वयत्नवत्सतनूकम्(वत्सतनुकं) ।</span><span class="shloka-line">सोपाद् वत्सानमरः सहाग्रजो गोपवत्सवत्सानमरः(गोपवत् सुवत्सानमरः) ॥१८॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V18" data-block-id="YB_C01_V18" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अहनद् वत्सतनूकं(वत्सतनुकं) योऽपाल्लोकं स्वयत्नवत्सतनूकम्(वत्सतनुकं) ।</span><span class="shloka-line">सोपाद् वत्सानमरः सहाग्रजो गोपवत्सवत्सानमरः(गोपवत् सुवत्सानमरः) ॥१८॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V18" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V18" data-id="YB_C01_V18_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अहनत् । वत्सतनूकम् । यः । अपात् लोकम् । स्वयत्नवत् । सतनूकम् । सः । अपात् । वत्सान् । अमरः । सहाग्रजः । गोपवत्सवत् । सानमरः ॥ १८ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V18" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-18"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V18" data-id="YB_C01_V18_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अहनत् । वत्सतनूकम् । यः । अपात् लोकम् । स्वयत्नवत् । सतनूकम् । सः । अपात् । वत्सान् । अमरः । सहाग्रजः । गोपवत्सवत् । सानमरः ॥ १८ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">अहनदिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">अहनदिति ।


Line 126: Line 126:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V19" data-block-id="YB_C01_V19" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सः विभुः श्रीमानहिके ननर्त यस्य श्रमानमा मा न हि के ।</span><span class="shloka-line">अकरोन्नद्युदकान्तं कान्तं नीत्वोरगं स नाद्युदकान्तम् ॥१९॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V19" data-block-id="YB_C01_V19" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सः विभुः श्रीमानहिके ननर्त यस्य श्रमानमा मा न हि के ।</span><span class="shloka-line">अकरोन्नद्युदकान्तं कान्तं नीत्वोरगं स नाद्युदकान्तम् ॥१९॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V19" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V19" data-id="YB_C01_V19_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सः । विभुः । श्रीमान् । अहिके । ननर्त । यस्य । श्रमानमा । मा । न । हि । के । अकरेत् । नद्युदकान्तम् । कान्तम् । नीत्वा । उरगम् । सः । ना । आद्युदकान्तम् । (नाद्युदकान्तम्) इति वाच्छेदः ॥ १९ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V19" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-19"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V19" data-id="YB_C01_V19_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सः । विभुः । श्रीमान् । अहिके । ननर्त । यस्य । श्रमानमा । मा । न । हि । के । अकरेत् । नद्युदकान्तम् । कान्तम् । नीत्वा । उरगम् । सः । ना । आद्युदकान्तम् । (नाद्युदकान्तम्) इति वाच्छेदः ॥ १९ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">स इति ।
<p class="gr-vyakhya-para">स इति ।


Line 132: Line 132:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V20" data-block-id="YB_C01_V20" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हत्वा धेनुकमूढं बलात् प्रलम्बं च खेट् सधेनुकमूढम् ।</span><span class="shloka-line">व्रजमावीदमृताशः पीत्वा वह्निं चरस्थिरादमृताशः(चरस्थितादमृताशः) ॥२०॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V20" data-block-id="YB_C01_V20" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हत्वा धेनुकमूढं बलात् प्रलम्बं च खेट् सधेनुकमूढम् ।</span><span class="shloka-line">व्रजमावीदमृताशः पीत्वा वह्निं चरस्थिरादमृताशः(चरस्थितादमृताशः) ॥२०॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V20" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V20" data-id="YB_C01_V20_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— हत्वा धेनुकमूढम् । बलात् । प्रलम्बम् । च । खेट् । सधेनुकम् । ऊढम् । व्रजम् । आवीत् । अमृताशः । पीत्वा । वह्निम् । चरस्थिरादम् । ऋताशः ॥ २० ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V20" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-20"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V20" data-id="YB_C01_V20_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— हत्वा धेनुकमूढम् । बलात् । प्रलम्बम् । च । खेट् । सधेनुकम् । ऊढम् । व्रजम् । आवीत् । अमृताशः । पीत्वा । वह्निम् । चरस्थिरादम् । ऋताशः ॥ २० ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">हत्वेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">हत्वेति ।


Line 138: Line 138:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V21" data-block-id="YB_C01_V21" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गिरिणा रक्षाऽपि कृता व्रजस्य तेन स्वरक्षरक्षापिकृता ।</span><span class="shloka-line">शक्राय व्यञ्जयता स्वां शक्तिं विश्वमात्मनाऽव्यं जयता ॥२१॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V21" data-block-id="YB_C01_V21" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गिरिणा रक्षाऽपि कृता व्रजस्य तेन स्वरक्षरक्षापिकृता ।</span><span class="shloka-line">शक्राय व्यञ्जयता स्वां शक्तिं विश्वमात्मनाऽव्यं जयता ॥२१॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V21" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V21" data-id="YB_C01_V21_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः—गिरिणा । रक्षा । अपि । कृता । व्रजस्य । तेन । स्वरक्षरक्षापिकृता । शक्राय । व्यञ्जयता । स्वां । शक्तिं । विश्वम् । आमात्मना । अव्यम् । व्यञ्जयता ॥ २१ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V21" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-21"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V21" data-id="YB_C01_V21_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः—गिरिणा । रक्षा । अपि । कृता । व्रजस्य । तेन । स्वरक्षरक्षापिकृता । शक्राय । व्यञ्जयता । स्वां । शक्तिं । विश्वम् । आमात्मना । अव्यम् । व्यञ्जयता ॥ २१ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">गिरिणेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">गिरिणेति ।


Line 144: Line 144:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V22" data-block-id="YB_C01_V22" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">रेमे गोपीष्वरिहा स मन्मथाक्रान्तसुन्दरीपीष्वरिहा।</span><span class="shloka-line">पूर्णानन्दैकतनुः स विश्वरुक्पावनोऽप्यनन्दैकतनुः (प्यानन्दैकतनुः)॥२२॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V22" data-block-id="YB_C01_V22" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">रेमे गोपीष्वरिहा स मन्मथाक्रान्तसुन्दरीपीष्वरिहा।</span><span class="shloka-line">पूर्णानन्दैकतनुः स विश्वरुक्पावनोऽप्यनन्दैकतनुः (प्यानन्दैकतनुः)॥२२॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V22" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V22" data-id="YB_C01_V22_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— रेमे । गोपीषु । अरिहा । सः । मन्मथाक्रान्त-तसुन्दरीपीषु । अरिहा । पूर्णानन्दैकतनुः । सः । विश्वरुक्पावनः । अपि । आनन्दैकतनुः ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V22" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-22"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V22" data-id="YB_C01_V22_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— रेमे । गोपीषु । अरिहा । सः । मन्मथाक्रान्त-तसुन्दरीपीषु । अरिहा । पूर्णानन्दैकतनुः । सः । विश्वरुक्पावनः । अपि । आनन्दैकतनुः ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">रेमे इति ।
<p class="gr-vyakhya-para">रेमे इति ।


Line 150: Line 150:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V23" data-block-id="YB_C01_V23" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ हतयोर्गलिकेशयोः श्वफल्कजप्रापितः पुरीं गलिकेश्योः ।</span><span class="shloka-line">भङ्‍क्त्वा धनुराजवरं जघान तेनैव च स्वयं राजवरम् ॥२३॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V23" data-block-id="YB_C01_V23" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ हतयोर्गलिकेशयोः श्वफल्कजप्रापितः पुरीं गलिकेश्योः ।</span><span class="shloka-line">भङ्‍क्त्वा धनुराजवरं जघान तेनैव च स्वयं राजवरम् ॥२३॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V23" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V23" data-id="YB_C01_V23_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अथ । हतयोः । गकिेश्योः । श्वफल्कजप्रापितः । पुरी गकिेशी । ओः भङ्क्त्वा । धनुः । आजवरम् । जघान । तेन । एव । च । स्वयम् । राजवरम् ॥ २३ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V23" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-23"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V23" data-id="YB_C01_V23_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अथ । हतयोः । गकिेश्योः । श्वफल्कजप्रापितः । पुरी गकिेशी । ओः भङ्क्त्वा । धनुः । आजवरम् । जघान । तेन । एव । च । स्वयम् । राजवरम् ॥ २३ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।


Line 156: Line 156:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V24" data-block-id="YB_C01_V24" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मृत्नन्(मृद्गन्) गजमुग्रबलं सबऽलो रङ्गं विवेश सृतिमुग्रबऽम् ।</span><span class="shloka-line">हत्वा मल्लौ बलिनौ कंसं च विमोक्षितौ(विमोक्षिता) ततौ लौ बलिनौ(रौ बलिनौ) ॥२४॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V24" data-block-id="YB_C01_V24" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मृत्नन्(मृद्गन्) गजमुग्रबलं सबऽलो रङ्गं विवेश सृतिमुग्रबऽम् ।</span><span class="shloka-line">हत्वा मल्लौ बलिनौ कंसं च विमोक्षितौ(विमोक्षिता) ततौ लौ बलिनौ(रौ बलिनौ) ॥२४॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V24" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V24" data-id="YB_C01_V24_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— मृत्नन् । गजम् । उग्रबलम् । सबलः । रङ्गम् । विवेश । सृति । मुक् । रबलम् । हत्वा । मल्लौ । बलिनौ । कंसम् । च । विमोक्षितौ । ततौ । रौ । बलिनौ ॥ २४ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V24" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-24"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V24" data-id="YB_C01_V24_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— मृत्नन् । गजम् । उग्रबलम् । सबलः । रङ्गम् । विवेश । सृति । मुक् । रबलम् । हत्वा । मल्लौ । बलिनौ । कंसम् । च । विमोक्षितौ । ततौ । रौ । बलिनौ ॥ २४ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">मृत्नन्निति ।
<p class="gr-vyakhya-para">मृत्नन्निति ।


Line 162: Line 162:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V25" data-block-id="YB_C01_V25" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रादात् सान्दीपनये मृतपुत्रं ज्ञानदीपसन्दीपनये(सान्दीपनये) ।</span><span class="shloka-line">गुर्वर्थेऽज्ञानतमःप्रभेदिता नित्यसम्भृताज्ञानतमः ॥२५॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V25" data-block-id="YB_C01_V25" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रादात् सान्दीपनये मृतपुत्रं ज्ञानदीपसन्दीपनये(सान्दीपनये) ।</span><span class="shloka-line">गुर्वर्थेऽज्ञानतमःप्रभेदिता नित्यसम्भृताज्ञानतमः ॥२५॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V25" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V25" data-id="YB_C01_V25_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— प्रादात् । सान्दीपिनये । मृतपुत्रम् । मानदीपसान्दीपनये । गुर्वर्थे । अज्ञानतमःप्रभेदिता । नित्यसम्भृताज्ञानतमः(पूर्वार्धे प्रदात्सान्दीपनये गुर्वर्थ मृतपुत्रं इति, उत्तरार्धे ततमाज्ञान तमः प्रभेदिता इति वा पाठः) ॥ २५ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V25" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-25"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V25" data-id="YB_C01_V25_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— प्रादात् । सान्दीपिनये । मृतपुत्रम् । मानदीपसान्दीपनये । गुर्वर्थे । अज्ञानतमःप्रभेदिता । नित्यसम्भृताज्ञानतमः(पूर्वार्धे प्रदात्सान्दीपनये गुर्वर्थ मृतपुत्रं इति, उत्तरार्धे ततमाज्ञान तमः प्रभेदिता इति वा पाठः) ॥ २५ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">प्रादादिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">प्रादादिति ।


Line 168: Line 168:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V26" data-block-id="YB_C01_V26" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जित्वा मागधराजं तोषितमकरोत् सदात्मयोगधराजम् ।</span><span class="shloka-line">अनु कुर्वन् निजसदनं चक्रे रम्यां पुरीं(रम्यं पुरं) सुबोधनिजसदनम् ॥२६॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V26" data-block-id="YB_C01_V26" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जित्वा मागधराजं तोषितमकरोत् सदात्मयोगधराजम् ।</span><span class="shloka-line">अनु कुर्वन् निजसदनं चक्रे रम्यां पुरीं(रम्यं पुरं) सुबोधनिजसदनम् ॥२६॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V26" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V26" data-id="YB_C01_V26_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— जित्वा । मागधराजम् । तोषितम् । अकरोत् । सदा । आत्मयोगधराजम् । अनुकुर्वत् । निजसदनम् । चक्रे । रम्यम् । पुरम् । सुबोधजिसदनं ॥ २६ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V26" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-26"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V26" data-id="YB_C01_V26_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— जित्वा । मागधराजम् । तोषितम् । अकरोत् । सदा । आत्मयोगधराजम् । अनुकुर्वत् । निजसदनम् । चक्रे । रम्यम् । पुरम् । सुबोधजिसदनं ॥ २६ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">जित्वेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">जित्वेति ।


Line 174: Line 174:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V27" data-block-id="YB_C01_V27" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रसभं सगजबलस्य क्षत्रस्योच्चैः समगधराजबलस्य ।</span><span class="shloka-line">मानं शिशुपालवरं हत्वा भैष्मीमवाप शिशुपालवरम् ॥२७॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V27" data-block-id="YB_C01_V27" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रसभं सगजबलस्य क्षत्रस्योच्चैः समगधराजबलस्य ।</span><span class="shloka-line">मानं शिशुपालवरं हत्वा भैष्मीमवाप शिशुपालवरम् ॥२७॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V27" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V27" data-id="YB_C01_V27_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— प्रसभम् । सः । गजबलस्य । क्षत्रस्य । उच्चैः । समगधराजबलस्य । मानम् । शिशुपालवरम् । हत्वा । भैष्मीम् । अवाप शिशुपालवरम् ॥ २७ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V27" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-27"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V27" data-id="YB_C01_V27_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— प्रसभम् । सः । गजबलस्य । क्षत्रस्य । उच्चैः । समगधराजबलस्य । मानम् । शिशुपालवरम् । हत्वा । भैष्मीम् । अवाप शिशुपालवरम् ॥ २७ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">प्रसभमिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">प्रसभमिति ।


Line 180: Line 180:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V28" data-block-id="YB_C01_V28" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हंसो (डिभि)डिभकश्चपलावमुना संसूदितौ यवनकश्च पला ।</span><span class="shloka-line">कीर्तिर्विमला विरता प्रतता विश्वाधिपावनीलाविरता ॥२८॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V28" data-block-id="YB_C01_V28" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हंसो (डिभि)डिभकश्चपलावमुना संसूदितौ यवनकश्च पला ।</span><span class="shloka-line">कीर्तिर्विमला विरता प्रतता विश्वाधिपावनीलाविरता ॥२८॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V28" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V28" data-id="YB_C01_V28_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— हंसः । डिभिकः । चपलौ । अमुना । संसूदितौ । यवनकः । च । पला । कीर्तिः । विमला । विरता । प्रतता । विश्वाधिपावनी । ईलाविरता ॥ २८ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V28" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-28"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V28" data-id="YB_C01_V28_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— हंसः । डिभिकः । चपलौ । अमुना । संसूदितौ । यवनकः । च । पला । कीर्तिः । विमला । विरता । प्रतता । विश्वाधिपावनी । ईलाविरता ॥ २८ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">हंस इति ।
<p class="gr-vyakhya-para">हंस इति ।


Line 186: Line 186:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V29" data-block-id="YB_C01_V29" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सत्याजाम्बवतीर्या भार्या विन्दाद्या भानुसाम्बवतीर्याः ।</span><span class="shloka-line">प्रद्युम्नं (स्वमोदरतः)मोदरतः प्राप ज्येष्ठं हरिः सुतं मोदरतः ॥२९॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V29" data-block-id="YB_C01_V29" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सत्याजाम्बवतीर्या भार्या विन्दाद्या भानुसाम्बवतीर्याः ।</span><span class="shloka-line">प्रद्युम्नं (स्वमोदरतः)मोदरतः प्राप ज्येष्ठं हरिः सुतं मोदरतः ॥२९॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V29" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V29" data-id="YB_C01_V29_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सत्याजाम्बवतीर्याः । भार्याः । विन्दाद्याः । भानु-साम्बवतीः । याः । प्रद्युम्नम् । मोदरतः । प्राप । ज्येष्ठम् । हरिः । सुतम् । मोदरतः ॥ २९ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V29" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-29"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V29" data-id="YB_C01_V29_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सत्याजाम्बवतीर्याः । भार्याः । विन्दाद्याः । भानु-साम्बवतीः । याः । प्रद्युम्नम् । मोदरतः । प्राप । ज्येष्ठम् । हरिः । सुतम् । मोदरतः ॥ २९ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">सत्येति ।
<p class="gr-vyakhya-para">सत्येति ।


Line 192: Line 192:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V30" data-block-id="YB_C01_V30" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यत्परिवारतयेशा जाता देवा नृपात्मजा रतयेशाः ।</span><span class="shloka-line">यद्भरितं विषसर्पप्रभृति ध्वान्तं न मारुतिं विषसर्प ॥३०॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V30" data-block-id="YB_C01_V30" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यत्परिवारतयेशा जाता देवा नृपात्मजा रतयेशाः ।</span><span class="shloka-line">यद्भरितं विषसर्पप्रभृति ध्वान्तं न मारुतिं विषसर्प ॥३०॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V30" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V30" data-id="YB_C01_V30_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यत्परिवारतया । ईशाः । जाताः । देवाः । नृपात्मना । अरतयेशाः । यद्भरितम् । विषसर्पभृति । ध्वान्तम् । न । मारुतिम् । विषसर्प ॥ ३० ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V30" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-30"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V30" data-id="YB_C01_V30_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यत्परिवारतया । ईशाः । जाताः । देवाः । नृपात्मना । अरतयेशाः । यद्भरितम् । विषसर्पभृति । ध्वान्तम् । न । मारुतिम् । विषसर्प ॥ ३० ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">यत्परिवारतयेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">यत्परिवारतयेति ।


Line 198: Line 198:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V31" data-block-id="YB_C01_V31" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येन हिडिम्बबकाद्या रक्षोधीशा निपातिता बबकाद्याः ।</span><span class="shloka-line">भीमे प्रीतिममेयां व्यञ्जयता तेनैव(तेन) शेषपाति ममे याम् ॥३१॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V31" data-block-id="YB_C01_V31" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येन हिडिम्बबकाद्या रक्षोधीशा निपातिता बबकाद्याः ।</span><span class="shloka-line">भीमे प्रीतिममेयां व्यञ्जयता तेनैव(तेन) शेषपाति ममे याम् ॥३१॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V31" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V31" data-id="YB_C01_V31_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— येन । हिडिम्बबकाद्याः । रक्षोधीशाः । निपातिताः । बबकाद्याः । भीमे । प्रीतिम् । अमेयाम् । व्यञ्जयता । तेन । शेषपाति । ममे । याम् ॥ ३१ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V31" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-31"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V31" data-id="YB_C01_V31_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— येन । हिडिम्बबकाद्याः । रक्षोधीशाः । निपातिताः । बबकाद्याः । भीमे । प्रीतिम् । अमेयाम् । व्यञ्जयता । तेन । शेषपाति । ममे । याम् ॥ ३१ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">येनेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">येनेति ।


Line 204: Line 204:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V32" data-block-id="YB_C01_V32" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ कृष्णावरणे तान् प्राप्तान् राज्ञोऽशृणोत् सदावरणेतान् ।</span><span class="shloka-line">द्रष्टुं यातः सबलस्तां चानैषीत् पृथासुतांस्ततः सबलः ॥३२॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V32" data-block-id="YB_C01_V32" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ कृष्णावरणे तान् प्राप्तान् राज्ञोऽशृणोत् सदावरणेतान् ।</span><span class="shloka-line">द्रष्टुं यातः सबलस्तां चानैषीत् पृथासुतांस्ततः सबलः ॥३२॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V32" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V32" data-id="YB_C01_V32_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अथ । कृष्णावरणेतान्। प्राप्तान् । राज्ञः । अश्रुणोत् । सदावरणेतान् । द्रष्टुम् । यातः । सबलः । ताम् । च । अनैषीत् । पृथासुतान् । ततः । सबलः ॥ ३२ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V32" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-32"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V32" data-id="YB_C01_V32_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अथ । कृष्णावरणेतान्। प्राप्तान् । राज्ञः । अश्रुणोत् । सदावरणेतान् । द्रष्टुम् । यातः । सबलः । ताम् । च । अनैषीत् । पृथासुतान् । ततः । सबलः ॥ ३२ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।


Line 210: Line 210:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V33" data-block-id="YB_C01_V33" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तानिन्द्रस्थलवासांश्चक्रे कृष्णः परो(पुरो) निजस्थलवासान् ।</span><span class="shloka-line">स्वबलोद्रेचितमानैर्जुगोप धर्मं च तैः पराचितमानैः(पराञ्चितमानैः) ॥३३॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V33" data-block-id="YB_C01_V33" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तानिन्द्रस्थलवासांश्चक्रे कृष्णः परो(पुरो) निजस्थलवासान् ।</span><span class="shloka-line">स्वबलोद्रेचितमानैर्जुगोप धर्मं च तैः पराचितमानैः(पराञ्चितमानैः) ॥३३॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V33" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V33" data-id="YB_C01_V33_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तान् । इन्द्रस्थलवासान् । चक्रे । कृष्णः । परः । निजस्थलवासान् । स्वबलोद्रेचितमानैः । जुगोप । धर्मं । च । तैः । पराचितमानैः ॥ ३३ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V33" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-33"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V33" data-id="YB_C01_V33_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तान् । इन्द्रस्थलवासान् । चक्रे । कृष्णः । परः । निजस्थलवासान् । स्वबलोद्रेचितमानैः । जुगोप । धर्मं । च । तैः । पराचितमानैः ॥ ३३ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">तानिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">तानिति ।


Line 216: Line 216:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V34" data-block-id="YB_C01_V34" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वालिवधानुनयाय प्रणयी सख्यं सुसन्दधे नु नयाय ।</span><span class="shloka-line">वासवजेन विशेषात् तेनैव पुनर्नृजन्मजेन विशेषात् ॥३४॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V34" data-block-id="YB_C01_V34" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वालिवधानुनयाय प्रणयी सख्यं सुसन्दधे नु नयाय ।</span><span class="shloka-line">वासवजेन विशेषात् तेनैव पुनर्नृजन्मजेन विशेषात् ॥३४॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V34" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V34" data-id="YB_C01_V34_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— वालिवधानुनयाय । प्रणयी । सख्यम् । सुसन्दधे । नु । नयाय । वासवजेन । विशेषात् । तेन । एव । पुनः । नृजन्मजेन । विशेषात् ॥ ३४ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V34" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-34"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V34" data-id="YB_C01_V34_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— वालिवधानुनयाय । प्रणयी । सख्यम् । सुसन्दधे । नु । नयाय । वासवजेन । विशेषात् । तेन । एव । पुनः । नृजन्मजेन । विशेषात् ॥ ३४ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">ननु कृष्णो विशेषेणार्नुनसखः कस्माज्जात इत्यतस्तत्र कारणमाह
<div class="gr-avataranika">ननु कृष्णो विशेषेणार्नुनसखः कस्माज्जात इत्यतस्तत्र कारणमाह


Line 223: Line 223:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V35" data-block-id="YB_C01_V35" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मातुः परिभवहान्यै राज्ञा द्युसदामितश्च परिभवहाऽन्यैः(न्यै) ।</span><span class="shloka-line">अभवन्नरकमुरारिर्योऽवासीदत्(योऽवात्सीदत्) समस्तनरकमुरारिः ॥३५॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V35" data-block-id="YB_C01_V35" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मातुः परिभवहान्यै राज्ञा द्युसदामितश्च परिभवहाऽन्यैः(न्यै) ।</span><span class="shloka-line">अभवन्नरकमुरारिर्योऽवासीदत्(योऽवात्सीदत्) समस्तनरकमुरारिः ॥३५॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V35" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V35" data-id="YB_C01_V35_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— मातुः । परिभवहा । अन्यैः । राज्ञा । द्युसदाम् । इतः । च । परिभवहान्यै । अभवत् । नरकमुरारिः । यः । अवात्सीत् । अत्समस्तनरकम् । उरारिः ॥ ३५ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V35" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-35"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V35" data-id="YB_C01_V35_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— मातुः । परिभवहा । अन्यैः । राज्ञा । द्युसदाम् । इतः । च । परिभवहान्यै । अभवत् । नरकमुरारिः । यः । अवात्सीत् । अत्समस्तनरकम् । उरारिः ॥ ३५ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">मातुरिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">मातुरिति ।


Line 229: Line 229:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V36" data-block-id="YB_C01_V36" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नीतो दिवि देववरै रेमे सत्यासमन्वितोऽदेववरैः ।</span><span class="shloka-line">सर्वर्तुवने शशिना निशि सत्यां वासरे वनेऽशशिना ॥३६॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V36" data-block-id="YB_C01_V36" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नीतो दिवि देववरै रेमे सत्यासमन्वितोऽदेववरैः ।</span><span class="shloka-line">सर्वर्तुवने शशिना निशि सत्यां वासरे वनेऽशशिना ॥३६॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V36" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V36" data-id="YB_C01_V36_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— नीतः । दिवि । देववरैः । रेमे । सत्यासमन्वितः । ओववरैः । सर्वर्तुवने । शशिना । निशि । सत्याम् । वासरे । वने । अशशिना ॥ ३६ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V36" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-36"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V36" data-id="YB_C01_V36_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— नीतः । दिवि । देववरैः । रेमे । सत्यासमन्वितः । ओववरैः । सर्वर्तुवने । शशिना । निशि । सत्याम् । वासरे । वने । अशशिना ॥ ३६ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">नीत इति ।
<p class="gr-vyakhya-para">नीत इति ।


Line 235: Line 235:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V37" data-block-id="YB_C01_V37" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सुरतरुमापाऽलिमतात् प्रकाशयञ्छक्तिमात्मनः पाळिमतात् ।</span><span class="shloka-line">सुरवरवीरेषु दरी प्रधानजीवेश्वरः परेषुदरी ॥३७॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V37" data-block-id="YB_C01_V37" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सुरतरुमापाऽलिमतात् प्रकाशयञ्छक्तिमात्मनः पाळिमतात् ।</span><span class="shloka-line">सुरवरवीरेषु दरी प्रधानजीवेश्वरः परेषुदरी ॥३७॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V37" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V37" data-id="YB_C01_V37_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सुरतरुम् । आप । आमितात् । प्रकाशयन् । शक्तिम् । आत्मनः । पामितात् । सुरवरवीरेषु । दरी । प्रधानजीवेश्वरः । परेषुदरी ॥ ३७ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V37" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-37"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V37" data-id="YB_C01_V37_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सुरतरुम् । आप । आमितात् । प्रकाशयन् । शक्तिम् । आत्मनः । पामितात् । सुरवरवीरेषु । दरी । प्रधानजीवेश्वरः । परेषुदरी ॥ ३७ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">सुरतरुमिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">सुरतरुमिति ।


Line 241: Line 241:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V38" data-block-id="YB_C01_V38" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुरमभियायारिदरी दत्वा भद्रां पृथासुतायारिदरी ।</span><span class="shloka-line">शक्रपुरीमभियातः प्रादाद् वह्नेर्वनं सतामभियातः ॥३९॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V38" data-block-id="YB_C01_V38" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुरमभियायारिदरी दत्वा भद्रां पृथासुतायारिदरी ।</span><span class="shloka-line">शक्रपुरीमभियातः प्रादाद् वह्नेर्वनं सतामभियातः ॥३९॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V38" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V38" data-id="YB_C01_V38_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— पुरम् । अभियाय । अरिदरी । दत्वा । भद्राम् । पृथासुताय । अरिदरी । शक्रपुरीम् । अभियातः । प्रादात् । वह्नेः । वनम् । सताम् । अभिया । अतः ॥ ३८ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V38" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-38"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V38" data-id="YB_C01_V38_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— पुरम् । अभियाय । अरिदरी । दत्वा । भद्राम् । पृथासुताय । अरिदरी । शक्रपुरीम् । अभियातः । प्रादात् । वह्नेः । वनम् । सताम् । अभिया । अतः ॥ ३८ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">पुरमिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">पुरमिति ।


Line 247: Line 247:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V39" data-block-id="YB_C01_V39" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शिवभक्तप्रवराद्यं पुमान् न सेहे गिरीशविप्रवराद्यम्(गिरिशविप्रवराद्यम्) ।</span><span class="shloka-line">तं स्वात्मेन्द्रवरेण व्यधुनोद् भीमेन धूतरुद्रवरेण ॥३९॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V39" data-block-id="YB_C01_V39" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शिवभक्तप्रवराद्यं पुमान् न सेहे गिरीशविप्रवराद्यम्(गिरिशविप्रवराद्यम्) ।</span><span class="shloka-line">तं स्वात्मेन्द्रवरेण व्यधुनोद् भीमेन धूतरुद्रवरेण ॥३९॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V39" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V39" data-id="YB_C01_V39_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— शिवभक्तप्रवराद्यम् । पुमान् । न । सेहे । गिरीश-विप्रवरात् । यम् । तम । स्वात्मेन्द्रवरेण । व्यधुनोत् । भीमेन । धूतरुद्रवरेण ॥ ३९ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V39" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-39"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V39" data-id="YB_C01_V39_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— शिवभक्तप्रवराद्यम् । पुमान् । न । सेहे । गिरीश-विप्रवरात् । यम् । तम । स्वात्मेन्द्रवरेण । व्यधुनोत् । भीमेन । धूतरुद्रवरेण ॥ ३९ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">शिवभक्तेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">शिवभक्तेति ।


Line 253: Line 253:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V40" data-block-id="YB_C01_V40" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्याज्ञाबलसारैः पार्थैर्दिग्भ्यो हृतं धनं बलसारैः ।</span><span class="shloka-line">जित्वा क्ष्मामविशेषां प्रसह्य भूपान् समस्तकामविशेषाम् ॥४०॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V40" data-block-id="YB_C01_V40" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्याज्ञाबलसारैः पार्थैर्दिग्भ्यो हृतं धनं बलसारैः ।</span><span class="shloka-line">जित्वा क्ष्मामविशेषां प्रसह्य भूपान् समस्तकामविशेषाम् ॥४०॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V40" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V40" data-id="YB_C01_V40_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यस्य । आज्ञाबलासारैः पार्थैः । दिग्भ्यः । हृतम् । धनम् । बलसारैः । जित्वा । क्ष्माम् । अविशेषाम् । प्रसह्य । भूपान् । समस्तकामविशेषाम् ॥ ४० ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V40" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-40"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V40" data-id="YB_C01_V40_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यस्य । आज्ञाबलासारैः पार्थैः । दिग्भ्यः । हृतम् । धनम् । बलसारैः । जित्वा । क्ष्माम् । अविशेषाम् । प्रसह्य । भूपान् । समस्तकामविशेषाम् ॥ ४० ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">यस्येति ।
<p class="gr-vyakhya-para">यस्येति ।


Line 259: Line 259:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V41" data-block-id="YB_C01_V41" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ पार्थान् क्रतुराजं प्रापयदमरेट् सरुद्रशक्रतुराजम् ।</span><span class="shloka-line">पूजा तेनावापि च्छिन्नश्चैद्यः सृतिं गते नावाऽपि ॥४१॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V41" data-block-id="YB_C01_V41" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ पार्थान् क्रतुराजं प्रापयदमरेट् सरुद्रशक्रतुराजम् ।</span><span class="shloka-line">पूजा तेनावापि च्छिन्नश्चैद्यः सृतिं गते नावाऽपि ॥४१॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V41" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V41" data-id="YB_C01_V41_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अथ । पार्थान् । क्रतुराजम् । प्रापयत् । अमरेट् । सरुद्रशक्रतुराजम् । पूजा । तेन । अवापि । छिन्नः । चैद्यः । सृतिम् । गतेन । अवापि ॥ ४१ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V41" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-41"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V41" data-id="YB_C01_V41_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अथ । पार्थान् । क्रतुराजम् । प्रापयत् । अमरेट् । सरुद्रशक्रतुराजम् । पूजा । तेन । अवापि । छिन्नः । चैद्यः । सृतिम् । गतेन । अवापि ॥ ४१ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।


Line 265: Line 265:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V42" data-block-id="YB_C01_V42" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">निहतौ सौभकरूशौ शीतो भातश्च येन तौ भकरूशौ(भाकरूशौ) ।</span><span class="shloka-line">अजयद् रुद्रं च रणे बाणार्थेऽवनतिपतितकचन्द्रं चरणे ॥४२॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V42" data-block-id="YB_C01_V42" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">निहतौ सौभकरूशौ शीतो भातश्च येन तौ भकरूशौ(भाकरूशौ) ।</span><span class="shloka-line">अजयद् रुद्रं च रणे बाणार्थेऽवनतिपतितकचन्द्रं चरणे ॥४२॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V42" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V42" data-id="YB_C01_V42_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— निहतौ । सौभकरूशौ । शीतः । भातः । च । येन । तौ भकरूशौ । अजयत् । रुद्रम् । च । रणे । बाणार्थे । अवनतिपतितकचन्द्रं । चरणे ॥ ४२ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V42" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-42"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V42" data-id="YB_C01_V42_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— निहतौ । सौभकरूशौ । शीतः । भातः । च । येन । तौ भकरूशौ । अजयत् । रुद्रम् । च । रणे । बाणार्थे । अवनतिपतितकचन्द्रं । चरणे ॥ ४२ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">निहताविति ।
<p class="gr-vyakhya-para">निहताविति ।


Line 271: Line 271:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V43" data-block-id="YB_C01_V43" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">असृजज्ज्वरमुग्रतमःक्षयप्रदो लीलयाऽधिवरमुग्रतमः ।</span><span class="shloka-line">क्रीडामात्रं विश्वं प्रकाशयन्नात्मनः स विहरकमात्रं विश्वम् ॥४३॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V43" data-block-id="YB_C01_V43" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">असृजज्ज्वरमुग्रतमःक्षयप्रदो लीलयाऽधिवरमुग्रतमः ।</span><span class="shloka-line">क्रीडामात्रं विश्वं प्रकाशयन्नात्मनः स विहरकमात्रं विश्वम् ॥४३॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V43" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V43" data-id="YB_C01_V43_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— असृजत् । ज्वरम् । उग्रतमःक्षयप्रदः । लीलया । अधिवरमुक् । रतमः । क्रीडामात्रम् । विश्वम् । प्रकाशयन् । आत्मनः सविहरकमात्रम् । विश्वम् ॥ ४३ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V43" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-43"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V43" data-id="YB_C01_V43_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— असृजत् । ज्वरम् । उग्रतमःक्षयप्रदः । लीलया । अधिवरमुक् । रतमः । क्रीडामात्रम् । विश्वम् । प्रकाशयन् । आत्मनः सविहरकमात्रम् । विश्वम् ॥ ४३ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">असृजदिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">असृजदिति ।


Line 277: Line 277:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V44" data-block-id="YB_C01_V44" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्यावेशोरुबलान्न्यहनत् पार्थोऽसुरान् प्रजेशोरुबलान्(त्) ।</span><span class="shloka-line">वरदानादस्यैव जगत्प्रभोरीरणात् समनुगतनादस्यैव ॥४४॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V44" data-block-id="YB_C01_V44" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्यावेशोरुबलान्न्यहनत् पार्थोऽसुरान् प्रजेशोरुबलान्(त्) ।</span><span class="shloka-line">वरदानादस्यैव जगत्प्रभोरीरणात् समनुगतनादस्यैव ॥४४॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V44" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V44" data-id="YB_C01_V44_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यस्य । आवेशोरूबलात् । न्यहनत् । पार्थः । असुगन् । प्रजेशेरुबलान् । वरदानात् । अस्य । एव । जगत्प्रभोः । ईरणात् । समनुगतनादस्य । एव ॥ ४४ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V44" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-44"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V44" data-id="YB_C01_V44_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यस्य । आवेशोरूबलात् । न्यहनत् । पार्थः । असुगन् । प्रजेशेरुबलान् । वरदानात् । अस्य । एव । जगत्प्रभोः । ईरणात् । समनुगतनादस्य । एव ॥ ४४ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">यस्येति ।
<p class="gr-vyakhya-para">यस्येति ।


Line 283: Line 283:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V45" data-block-id="YB_C01_V45" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्यावेशात् स बलः प्रचकर्ष पुरं प्रसह्य वेशात् सबलः ।</span><span class="shloka-line">कुरुपतिनाम नु यमुना कृष्टा(कृष्णा) येनाहुरर्ह्यमतनु(येनाहुरर्घ्यमतनु) यमुना ॥४५॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V45" data-block-id="YB_C01_V45" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्यावेशात् स बलः प्रचकर्ष पुरं प्रसह्य वेशात् सबलः ।</span><span class="shloka-line">कुरुपतिनाम नु यमुना कृष्टा(कृष्णा) येनाहुरर्ह्यमतनु(येनाहुरर्घ्यमतनु) यमुना ॥४५॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V45" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V45" data-id="YB_C01_V45_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः—यस्य । आवेशात् । सः । बलः । प्रचकर्ष । पुरम् । प्रसह्य । च । ईशात् । सबलः । कुरुपतिनाम । नु । यमुना । आकृष्टायेन । आहुः । अर्ध्यम् । अतनु । यं । उना ॥ ४५ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V45" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-45"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V45" data-id="YB_C01_V45_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः—यस्य । आवेशात् । सः । बलः । प्रचकर्ष । पुरम् । प्रसह्य । च । ईशात् । सबलः । कुरुपतिनाम । नु । यमुना । आकृष्टायेन । आहुः । अर्ध्यम् । अतनु । यं । उना ॥ ४५ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">एतदेव दर्शयति यस्येति ।</div>
<div class="gr-avataranika">एतदेव दर्शयति यस्येति ।</div>
<p class="gr-vyakhya-para">सः प्रसिद्धः । बलः बलभद्रः । यस्य कृष्णस्य । आवेशात् (शुक्लकेशरूपेण प्रवेशात्) कुरुपतिनाम कुरुपतिर्हस्तिना नृपः तस्य नाम यस्य तत्तथा हस्तिनामवत् । अतनु महत् । पुरम् । प्रसह्य हठात् (लाङ्गलाग्रेण) । प्रचकर्ष । नु अनन्तरम् । ईशात् तत्पुरेशात् दुर्योधनात् । सबलः सवरः दुर्योधन-सुतायाः लक्षरायाः यो वरः साम्बः तेन सहितः । चशब्दोऽनुक्त-समुच्चयार्थः । तथा च पूजां प्राप्य ययाविति तदर्थो ज्ञातव्यः । यद्वा पूजां प्राप्य ययावित्यध्याहारः । चशब्दस्योत्तरत्रान्वयः । नु अनन्तरं (गोकुले) । येन बलभद्रेण । यमुना च आकृष्टा । यं बलभद्रम् । उना रुद्रेण । अर्घ्यं पूज्यम् । आहुः । वैदिका इति शेषः । यच्छब्दस्य पूर्वेण स इत्यनेनान्वयः । अनेन बलराम सामर्थ्येनैव नागपुरयमुना-कर्षणादिकं न कृतम् । किन्तु तदन्तर्यामिकृष्णे न कृतं रामस्तु निमित्तभूत इति सूचयति ॥ ४५ ॥</p></div></div></div></div></div>
<p class="gr-vyakhya-para">सः प्रसिद्धः । बलः बलभद्रः । यस्य कृष्णस्य । आवेशात् (शुक्लकेशरूपेण प्रवेशात्) कुरुपतिनाम कुरुपतिर्हस्तिना नृपः तस्य नाम यस्य तत्तथा हस्तिनामवत् । अतनु महत् । पुरम् । प्रसह्य हठात् (लाङ्गलाग्रेण) । प्रचकर्ष । नु अनन्तरम् । ईशात् तत्पुरेशात् दुर्योधनात् । सबलः सवरः दुर्योधन-सुतायाः लक्षरायाः यो वरः साम्बः तेन सहितः । चशब्दोऽनुक्त-समुच्चयार्थः । तथा च पूजां प्राप्य ययाविति तदर्थो ज्ञातव्यः । यद्वा पूजां प्राप्य ययावित्यध्याहारः । चशब्दस्योत्तरत्रान्वयः । नु अनन्तरं (गोकुले) । येन बलभद्रेण । यमुना च आकृष्टा । यं बलभद्रम् । उना रुद्रेण । अर्घ्यं पूज्यम् । आहुः । वैदिका इति शेषः । यच्छब्दस्य पूर्वेण स इत्यनेनान्वयः । अनेन बलराम सामर्थ्येनैव नागपुरयमुना-कर्षणादिकं न कृतम् । किन्तु तदन्तर्यामिकृष्णे न कृतं रामस्तु निमित्तभूत इति सूचयति ॥ ४५ ॥</p></div></div></div></div></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V46" data-block-id="YB_C01_V46" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्बलवान् क्रोधवशान्निनाय नाशं वृकोदरः क्रोधवशान् ।</span><span class="shloka-line">लेभे चान्यागम्यं स्थानं पुष्पाणि धाम चान्यागम्यम् ॥४६॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V46" data-block-id="YB_C01_V46" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्बलवान् क्रोधवशान्निनाय नाशं वृकोदरः क्रोधवशान् ।</span><span class="shloka-line">लेभे चान्यागम्यं स्थानं पुष्पाणि धाम चान्यागम्यम् ॥४६॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V46" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V46" data-id="YB_C01_V46_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्बलवान् । क्रोधवशात् । निनाय । नाशम् । वृकोदरः । क्रोधवशात् । लेभे । अचान्या । गम्यम् । स्थानम् । पुष्पाणि धाम । च । अन्यागम्यम् ॥ ४३ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V46" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-46"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V46" data-id="YB_C01_V46_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्बलवान् । क्रोधवशात् । निनाय । नाशम् । वृकोदरः । क्रोधवशात् । लेभे । अचान्या । गम्यम् । स्थानम् । पुष्पाणि धाम । च । अन्यागम्यम् ॥ ४३ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">यद्बलवानिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">यद्बलवानिति ।


Line 294: Line 294:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V47" data-block-id="YB_C01_V47" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्बलभारवहत्वान्नाचलदुरगादिभिः सुभारवहत्वात्(त्वम्) ।</span><span class="shloka-line">धर्मादरिहाऽपि पदं भीमो येनैव साहसं (लिहाऽऽपि)रिहाऽऽपि पदम् ॥४७॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V47" data-block-id="YB_C01_V47" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्बलभारवहत्वान्नाचलदुरगादिभिः सुभारवहत्वात्(त्वम्) ।</span><span class="shloka-line">धर्मादरिहाऽपि पदं भीमो येनैव साहसं (लिहाऽऽपि)रिहाऽऽपि पदम् ॥४७॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V47" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V47" data-id="YB_C01_V47_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्बलभारवहत्वात् । न । अचलत् । उरगादिभिः । सुभारवहत्वात् । धर्मात् । अरिहा । अपि । पदम् । भीमः । येन । एव । साहसम् । रिहा । अपि । पदम् ॥ ४७ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V47" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-47"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V47" data-id="YB_C01_V47_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्बलभारवहत्वात् । न । अचलत् । उरगादिभिः । सुभारवहत्वात् । धर्मात् । अरिहा । अपि । पदम् । भीमः । येन । एव । साहसम् । रिहा । अपि । पदम् ॥ ४७ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">यद्बलेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">यद्बलेति ।


Line 300: Line 300:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V48" data-block-id="YB_C01_V48" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न हि नहुषोऽलं नहितुं धर्मो द्रौणिस्तथेतरो(रे)ऽलं नहितुम् ।</span><span class="shloka-line">नो राट् कर्णो(र्णौ) ब्रह्मवरी येन ध्वस्तोस्त्रमग्रहीत् सुब्रह्म वरी(सब्रह्मवरी) ॥४८॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V48" data-block-id="YB_C01_V48" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न हि नहुषोऽलं नहितुं धर्मो द्रौणिस्तथेतरो(रे)ऽलं नहितुम् ।</span><span class="shloka-line">नो राट् कर्णो(र्णौ) ब्रह्मवरी येन ध्वस्तोस्त्रमग्रहीत् सुब्रह्म वरी(सब्रह्मवरी) ॥४८॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V48" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V48" data-id="YB_C01_V48_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— न । हि । नहुषः । अलम् । नहितुम् । धर्मः । द्रौणिः । तथा । इतराः । अलम् । नहितुम् । नो । राट् । कर्णः । ब्रह्मवरी । येन । ध्वस्तः अस्त्रम् । अग्रहीत् । सः । ब्रह्म । वरी॥ ४८ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V48" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-48"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V48" data-id="YB_C01_V48_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— न । हि । नहुषः । अलम् । नहितुम् । धर्मः । द्रौणिः । तथा । इतराः । अलम् । नहितुम् । नो । राट् । कर्णः । ब्रह्मवरी । येन । ध्वस्तः अस्त्रम् । अग्रहीत् । सः । ब्रह्म । वरी॥ ४८ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">नहुषादीनां भीमोपेक्षयैव बन्धकत्वं न स्वसामर्थ्येनेत्याह
<p class="gr-vyakhya-para">नहुषादीनां भीमोपेक्षयैव बन्धकत्वं न स्वसामर्थ्येनेत्याह


Line 307: Line 307:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V49" data-block-id="YB_C01_V49" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">क्षात्रं धर्मं स्ववता गुरुवृत्त्यै केशवाज्ञया च मं (मे/मलं) स्ववता ।</span><span class="shloka-line">सर्वं सेहे मनसा भीमेनेशैकमानिना हेमनसा ॥४९॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V49" data-block-id="YB_C01_V49" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">क्षात्रं धर्मं स्ववता गुरुवृत्त्यै केशवाज्ञया च मं (मे/मलं) स्ववता ।</span><span class="shloka-line">सर्वं सेहे मनसा भीमेनेशैकमानिना हेमनसा ॥४९॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V49" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V49" data-id="YB_C01_V49_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— क्षात्रम् । धर्मम् । स्ववता । गुरुवृत्त्यै । केशवाज्ञया। चरमम् । स्ववता । सर्वं । सेहे । (अ)मनसा । भीमेन । ईशैकमानिना । हेमनसा ॥ ४९ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V49" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-49"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V49" data-id="YB_C01_V49_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— क्षात्रम् । धर्मम् । स्ववता । गुरुवृत्त्यै । केशवाज्ञया। चरमम् । स्ववता । सर्वं । सेहे । (अ)मनसा । भीमेन । ईशैकमानिना । हेमनसा ॥ ४९ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">उक्तेमेव सम्यक् पिण्डीकृत्य दर्शयति
<div class="gr-avataranika">उक्तेमेव सम्यक् पिण्डीकृत्य दर्शयति


Line 314: Line 314:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V50" data-block-id="YB_C01_V50" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्भक्तप्रवरेण प्रोतः स्वस्मिन् स कीचकः प्रवरेण ।</span><span class="shloka-line">पतितास्तस्य सहायाः कृष्णार्थे मानिनः समस्य सहायाः ॥५०॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V50" data-block-id="YB_C01_V50" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्भक्तप्रवरेण प्रोतः स्वस्मिन् स कीचकः प्रवरेण ।</span><span class="shloka-line">पतितास्तस्य सहायाः कृष्णार्थे मानिनः समस्य सहायाः ॥५०॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V50" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V50" data-id="YB_C01_V50_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्भक्तप्रवरेण । प्रोतः । स्वस्मिन् । सः । कीचकः । प्रवरेण । पतिताः । तस्य । सहायाः । कृष्णार्थे । मानिनः । सम् । अस्य । सहायाः ॥ ५० ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V50" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-50"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V50" data-id="YB_C01_V50_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्भक्तप्रवरेण । प्रोतः । स्वस्मिन् । सः । कीचकः । प्रवरेण । पतिताः । तस्य । सहायाः । कृष्णार्थे । मानिनः । सम् । अस्य । सहायाः ॥ ५० ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">यद्भक्तेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">यद्भक्तेति ।


Line 320: Line 320:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V51" data-block-id="YB_C01_V51" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्भक्त्याऽनुगृहीतौ पार्थो भीमश्च गोनृपौ नु गृहीतौ(निगृहीतौ)।</span><span class="shloka-line">ऋणमुक्त्यै सुव्यत्यस्त्यै क्रमशो वीरावमुञ्चतां सुव्यत्यस्त्यै ॥५१॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V51" data-block-id="YB_C01_V51" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्भक्त्याऽनुगृहीतौ पार्थो भीमश्च गोनृपौ नु गृहीतौ(निगृहीतौ)।</span><span class="shloka-line">ऋणमुक्त्यै सुव्यत्यस्त्यै क्रमशो वीरावमुञ्चतां सुव्यत्यस्त्यै ॥५१॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V51" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V51" data-id="YB_C01_V51_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्भक्त्या । अनुगृहीतौ । पार्थः । भीमः । च । गोनृपौ । नु । गृहीतौ । ऋणमुक्त्यै । सुवत्यत्यस्त्यै । क्रमशः । वीरौ । अमुञ्चताम् । सुव्यत्यस्त्यै ॥ ५१ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V51" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-51"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V51" data-id="YB_C01_V51_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्भक्त्या । अनुगृहीतौ । पार्थः । भीमः । च । गोनृपौ । नु । गृहीतौ । ऋणमुक्त्यै । सुवत्यत्यस्त्यै । क्रमशः । वीरौ । अमुञ्चताम् । सुव्यत्यस्त्यै ॥ ५१ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">यद्भक्त्येति ।
<p class="gr-vyakhya-para">यद्भक्त्येति ।


Line 326: Line 326:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V52" data-block-id="YB_C01_V52" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्भक्त्याऽमितयाऽलं कृष्णा कार्ये विवेश कृष्णाकार्ये ।</span><span class="shloka-line">यामीरार्द्धतनुत्वान्नापाद् भीमादृतेऽपि नापाद् भीमात् ॥५२॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V52" data-block-id="YB_C01_V52" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्भक्त्याऽमितयाऽलं कृष्णा कार्ये विवेश कृष्णाकार्ये ।</span><span class="shloka-line">यामीरार्द्धतनुत्वान्नापाद् भीमादृतेऽपि नापाद् भीमात् ॥५२॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V52" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V52" data-id="YB_C01_V52_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्भक्त्या । अमितया । अलम् । कृष्णा । कार्ये । विवेश । कृष्णाकार्ये । याम् । ईरार्धतनुत्वात् । न । आप । आत् । भीमात् । ऋते । अपि । ना । अपात् । भीमात् ॥५२॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V52" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-52"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V52" data-id="YB_C01_V52_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्भक्त्या । अमितया । अलम् । कृष्णा । कार्ये । विवेश । कृष्णाकार्ये । याम् । ईरार्धतनुत्वात् । न । आप । आत् । भीमात् । ऋते । अपि । ना । अपात् । भीमात् ॥५२॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">यद्भक्त्येति ।
<p class="gr-vyakhya-para">यद्भक्त्येति ।


Line 332: Line 332:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V53" data-block-id="YB_C01_V53" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यां स्प्रष्टुमिच्छन्तमजातशत्रुं न्यवारयत् स्वस्थमजातशत्रुम् ।</span><span class="shloka-line">शंरूपाने नित्यरतेरियं श्रीरिति स्म देवेड्यदितेरियं श्रीः ॥५३॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V53" data-block-id="YB_C01_V53" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यां स्प्रष्टुमिच्छन्तमजातशत्रुं न्यवारयत् स्वस्थमजातशत्रुम् ।</span><span class="shloka-line">शंरूपाने नित्यरतेरियं श्रीरिति स्म देवेड्यदितेरियं श्रीः ॥५३॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V53" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V53" data-id="YB_C01_V53_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— याम् । स्प्रष्टम् । इच्छन्तम् । अजातशत्रुम् । न्यवारयत् । स्वःस्थम् । अजातशत्रुम् । शंरूपाने । नित्यणतेः । इयम् । श्रीः । इति । स्म । देवेट् । यदितेः । इयम् । श्रीः ॥५३॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V53" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-53"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V53" data-id="YB_C01_V53_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— याम् । स्प्रष्टम् । इच्छन्तम् । अजातशत्रुम् । न्यवारयत् । स्वःस्थम् । अजातशत्रुम् । शंरूपाने । नित्यणतेः । इयम् । श्रीः । इति । स्म । देवेट् । यदितेः । इयम् । श्रीः ॥५३॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">यामिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">यामिति ।


Line 338: Line 338:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V54" data-block-id="YB_C01_V54" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मनसामनसाऽमनसा मनसा यमनन्तमजस्रमवेदनुया ।</span><span class="shloka-line">विलयं विलयं विलयं विलयन्निखिऽलं त्वशुभं प्रचकार च यः(या) ॥५४॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V54" data-block-id="YB_C01_V54" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मनसामनसाऽमनसा मनसा यमनन्तमजस्रमवेदनुया ।</span><span class="shloka-line">विलयं विलयं विलयं विलयन्निखिऽलं त्वशुभं प्रचकार च यः(या) ॥५४॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V54" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V54" data-id="YB_C01_V54_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— मनसाम् । अनसा । अमनसा । मनसा । यम् । अनन्तम् । अजस्रम् । अवेत् । अनुया । विलम् । विलयम् । विः। अयम् । विलयत् । निखिलम् । तु । अशुभम् । प्रचकार । च । या ॥ ५४ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V54" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-54"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V54" data-id="YB_C01_V54_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— मनसाम् । अनसा । अमनसा । मनसा । यम् । अनन्तम् । अजस्रम् । अवेत् । अनुया । विलम् । विलयम् । विः। अयम् । विलयत् । निखिलम् । तु । अशुभम् । प्रचकार । च । या ॥ ५४ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">किञ्च या नारी स्वभर्त्रसन्निहिता विषयासक्त्या हरिविस्मरणशीला च तस्या एव कथञ्चित्परपुरुषसंयोगादिजनितं पापं सम्भावितं द्रौपदी  न तथा किन्तु स्वभर्त्रा वायुनासह सर्वदा हरिस्मरणशीलैव अतो न तस्याः धर्मादिसंयोगजनितं पापं सम्भावितमित्याशयेनाह
<div class="gr-avataranika">किञ्च या नारी स्वभर्त्रसन्निहिता विषयासक्त्या हरिविस्मरणशीला च तस्या एव कथञ्चित्परपुरुषसंयोगादिजनितं पापं सम्भावितं द्रौपदी  न तथा किन्तु स्वभर्त्रा वायुनासह सर्वदा हरिस्मरणशीलैव अतो न तस्याः धर्मादिसंयोगजनितं पापं सम्भावितमित्याशयेनाह


Line 345: Line 345:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V55" data-block-id="YB_C01_V55" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सोऽगाद् दूतमुखेन प्रभुणेदं वर्तते यदूतमुखेन ।</span><span class="shloka-line">पार्थार्थे बहुतनुतां यत्र प्रकाशयन्(त्) स्वयं सबहुतनुताम् ॥५५॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V55" data-block-id="YB_C01_V55" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सोऽगाद् दूतमुखेन प्रभुणेदं वर्तते यदूतमुखेन ।</span><span class="shloka-line">पार्थार्थे बहुतनुतां यत्र प्रकाशयन्(त्) स्वयं सबहुतनुताम् ॥५५॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V55" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V55" data-id="YB_C01_V55_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सः । अगात् । दूतमुखेन । प्रभुणा । इदम् । वर्तते । यत् । ऊतम । ऊखेन । पार्थार्थे । बहुतनुताम् । यत्र । प्राकाशयत । स्वयम् । सबहुतनुताम् ॥ ५५ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V55" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-55"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V55" data-id="YB_C01_V55_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सः । अगात् । दूतमुखेन । प्रभुणा । इदम् । वर्तते । यत् । ऊतम । ऊखेन । पार्थार्थे । बहुतनुताम् । यत्र । प्राकाशयत । स्वयम् । सबहुतनुताम् ॥ ५५ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">सोऽगादिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">सोऽगादिति ।


Line 351: Line 351:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V56" data-block-id="YB_C01_V56" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गुरुकर्णनदीजानवधीच्चक्षुर्बलेन जनदीजादी ।</span><span class="shloka-line">शक्त्या निजया परवान् स्वजनानुद्रेचयन्ननन्तयाऽपरवान् ॥५६॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V56" data-block-id="YB_C01_V56" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गुरुकर्णनदीजानवधीच्चक्षुर्बलेन जनदीजादी ।</span><span class="shloka-line">शक्त्या निजया परवान् स्वजनानुद्रेचयन्ननन्तयाऽपरवान् ॥५६॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V56" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V56" data-id="YB_C01_V56_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— गुरुकर्णनदीजादीन् । अवधीन् । चक्षुर्बलेन । जनदीजादी । ईन् । शक्त्या । निजया । परवान् । स्वजात् । उद्रेचयन् । अनन्तया । अपरवान् ॥ ५६ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V56" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-56"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V56" data-id="YB_C01_V56_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— गुरुकर्णनदीजादीन् । अवधीन् । चक्षुर्बलेन । जनदीजादी । ईन् । शक्त्या । निजया । परवान् । स्वजात् । उद्रेचयन् । अनन्तया । अपरवान् ॥ ५६ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">गुरुकर्णेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">गुरुकर्णेति ।


Line 357: Line 357:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V57" data-block-id="YB_C01_V57" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य सुनीतिसहायान्न(सुनीतसहायान्न) रिपून् मेनेऽर्जुनः समेतसहा यान् ।</span><span class="shloka-line">अकरोच्चासु परासुप्रततिं सेनासु धावनासुपरासु ॥५७॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V57" data-block-id="YB_C01_V57" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य सुनीतिसहायान्न(सुनीतसहायान्न) रिपून् मेनेऽर्जुनः समेतसहा यान् ।</span><span class="shloka-line">अकरोच्चासु परासुप्रततिं सेनासु धावनासुपरासु ॥५७॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V57" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V57" data-id="YB_C01_V57_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यस्य । सुनीतिसहायात् । न । रिपून् । मेने । अर्जुनः । समेतसहायान् । अकरोत् । च आसु । परासुप्रततिम् । सेनासु । धावनासुपरासु ॥ ५७ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V57" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-57"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V57" data-id="YB_C01_V57_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यस्य । सुनीतिसहायात् । न । रिपून् । मेने । अर्जुनः । समेतसहायान् । अकरोत् । च आसु । परासुप्रततिम् । सेनासु । धावनासुपरासु ॥ ५७ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">यस्येति ।
<p class="gr-vyakhya-para">यस्येति ।


Line 363: Line 363:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V58" data-block-id="YB_C01_V58" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येन जयद्रथमारः पार्थः(पात्रा) शत्रूनवापतद्रथमारः ।</span><span class="shloka-line">यद्विरहादपि देहे स रथः शश्वत् स्थितेः सदादपि देहे ॥५८॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V58" data-block-id="YB_C01_V58" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येन जयद्रथमारः पार्थः(पात्रा) शत्रूनवापतद्रथमारः ।</span><span class="shloka-line">यद्विरहादपि देहे स रथः शश्वत् स्थितेः सदादपि देहे ॥५८॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V58" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V58" data-id="YB_C01_V58_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— येन । जयद्रथमारः । पात्रा । शत्रून् । अवापतत् । रथमारः । यद्विरहात् । अपि । देहे । सः । रथः । शश्चत् । स्थितेः। सदात् । अपि । देहे ॥ ५८ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V58" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-58"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V58" data-id="YB_C01_V58_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— येन । जयद्रथमारः । पात्रा । शत्रून् । अवापतत् । रथमारः । यद्विरहात् । अपि । देहे । सः । रथः । शश्चत् । स्थितेः। सदात् । अपि । देहे ॥ ५८ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">येनेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">येनेति ।


Line 369: Line 369:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V59" data-block-id="YB_C01_V59" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्भरितो भरताभः प्रभुरम्भाभावितोऽभिभरताभः ।</span><span class="shloka-line">भीमो रभसाऽभिभवी प्रसभं भा भाभिभूर्भसा(भासा) भिभवी ॥५९॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V59" data-block-id="YB_C01_V59" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्भरितो भरताभः प्रभुरम्भाभावितोऽभिभरताभः ।</span><span class="shloka-line">भीमो रभसाऽभिभवी प्रसभं भा भाभिभूर्भसा(भासा) भिभवी ॥५९॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V59" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V59" data-id="YB_C01_V59_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्भरितः । भरताभः । प्रभुः । अ(अं) भाभावितः । अभिभरताभः । भीमः । रभसा । अभिभवी । प्रसभम् । भाभाभिभूः। भासा । भिभवी ॥ ५९ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V59" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-59"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V59" data-id="YB_C01_V59_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यद्भरितः । भरताभः । प्रभुः । अ(अं) भाभावितः । अभिभरताभः । भीमः । रभसा । अभिभवी । प्रसभम् । भाभाभिभूः। भासा । भिभवी ॥ ५९ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">नकेवलमर्जुन एव कृष्णानुग्रहेरैव जयादिकं प्राप्तः किन्तु भीमोऽ-पीत्याह यद्भरित इत्यादिश्लोकचतुष्टयेन ।
<div class="gr-avataranika">नकेवलमर्जुन एव कृष्णानुग्रहेरैव जयादिकं प्राप्तः किन्तु भीमोऽ-पीत्याह यद्भरित इत्यादिश्लोकचतुष्टयेन ।


Line 376: Line 376:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V60" data-block-id="YB_C01_V60" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदनुग्रहिपूर्णत्वाद्(यदनुग्रहपूर्णत्वाद्) भीमः सर्वानरीननहिपूर्णत्वात् ।</span><span class="shloka-line">अदहत् बाहुबलेन क्रोधाग्नावाहितान् निजाहुबलेन ॥६० ॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V60" data-block-id="YB_C01_V60" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदनुग्रहिपूर्णत्वाद्(यदनुग्रहपूर्णत्वाद्) भीमः सर्वानरीननहिपूर्णत्वात् ।</span><span class="shloka-line">अदहत् बाहुबलेन क्रोधाग्नावाहितान् निजाहुबलेन ॥६० ॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V60" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V60" data-id="YB_C01_V60_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यदनुग्रहि (ह) पूर्णत्वात् । भीमः । सर्वान् । अरीन्। अनहिपूः । नत्वा । अत् । अदहत् । बाहुबलेन । क्रोधाग्नौ । आहितान् । निजाहुबलेन ॥ ६० ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V60" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-60"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V60" data-id="YB_C01_V60_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यदनुग्रहि (ह) पूर्णत्वात् । भीमः । सर्वान् । अरीन्। अनहिपूः । नत्वा । अत् । अदहत् । बाहुबलेन । क्रोधाग्नौ । आहितान् । निजाहुबलेन ॥ ६० ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">यदनुग्रहीति ।
<p class="gr-vyakhya-para">यदनुग्रहीति ।


Line 382: Line 382:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V61" data-block-id="YB_C01_V61" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कृष्णाभीमाप्ततमः शीर्णं येन स्वकीयहृदयमाप्ततमः ।</span><span class="shloka-line">धृतराष्ट्रसुतानवधीत् भीमेन स्थापितो मनसि सुसुतानवधीत् ॥६१॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V61" data-block-id="YB_C01_V61" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कृष्णाभीमाप्ततमः शीर्णं येन स्वकीयहृदयमाप्ततमः ।</span><span class="shloka-line">धृतराष्ट्रसुतानवधीत् भीमेन स्थापितो मनसि सुसुतानवधीत् ॥६१॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V61" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V61" data-id="YB_C01_V61_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— कृष्णाभीमाप्ततमः । शीर्णम् । येन । स्वकीय-हृदयमाप्ततमः । धृतराष्ट्रसुतान् । अवधीत् । भीमेन । स्थापितः । मनसि । सुसुतान् । अवधीत् ॥ ६१ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V61" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-61"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V61" data-id="YB_C01_V61_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— कृष्णाभीमाप्ततमः । शीर्णम् । येन । स्वकीय-हृदयमाप्ततमः । धृतराष्ट्रसुतान् । अवधीत् । भीमेन । स्थापितः । मनसि । सुसुतान् । अवधीत् ॥ ६१ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">कृष्णेनति ।
<p class="gr-vyakhya-para">कृष्णेनति ।


Line 388: Line 388:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V62" data-block-id="YB_C01_V62" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भीमविपाटितदेहानदर्शयत्(विपातित/निपातित) स्वानरीन् विपाटितदेहान् ।</span><span class="shloka-line">कृष्णाया हितकारी सम्यगीरप्रियः सदाऽहितकारी ॥६२॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V62" data-block-id="YB_C01_V62" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भीमविपाटितदेहानदर्शयत्(विपातित/निपातित) स्वानरीन् विपाटितदेहान् ।</span><span class="shloka-line">कृष्णाया हितकारी सम्यगीरप्रियः सदाऽहितकारी ॥६२॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V62" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V62" data-id="YB_C01_V62_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— भीमविपाटितदेहान् । अदर्शत् । स्वान् । अरीन् । विपाटितदेहान् । कृष्णायाः । हितकारी । सम्यक् । ईरप्रियः । सदा । अहितकारी ॥ ६२ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V62" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-62"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V62" data-id="YB_C01_V62_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— भीमविपाटितदेहान् । अदर्शत् । स्वान् । अरीन् । विपाटितदेहान् । कृष्णायाः । हितकारी । सम्यक् । ईरप्रियः । सदा । अहितकारी ॥ ६२ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">भीमेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">भीमेति ।


Line 394: Line 394:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V63" data-block-id="YB_C01_V63" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ हरिणा पीतबलं द्रौणेरस्त्रं महारिणाऽपीतबलम् ।</span><span class="shloka-line">दधता वासोमरणं नीतं चक्रेऽभिमन्युजं सोमरणम् ॥६३॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V63" data-block-id="YB_C01_V63" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ हरिणा पीतबलं द्रौणेरस्त्रं महारिणाऽपीतबलम् ।</span><span class="shloka-line">दधता वासोमरणं नीतं चक्रेऽभिमन्युजं सोमरणम् ॥६३॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V63" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V63" data-id="YB_C01_V63_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अथ । हरिणा । अपि इतबलम् । द्रौणेः । अस्त्रं महारिणा । पीतबलम् । दधता । वासोऽमरणम् । नीतम् । चक्रे । अभिमन्युजम् । सोमरणम् ॥ ६३ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V63" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-63"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V63" data-id="YB_C01_V63_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— अथ । हरिणा । अपि इतबलम् । द्रौणेः । अस्त्रं महारिणा । पीतबलम् । दधता । वासोऽमरणम् । नीतम् । चक्रे । अभिमन्युजम् । सोमरणम् ॥ ६३ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">अथेति ।


Line 400: Line 400:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V64" data-block-id="YB_C01_V64" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्य च रक्षा सुकृता जनार्दनेनेशशेषकेक्षासुकृता ।</span><span class="shloka-line">पार्थेषु प्रेमवता नित्यं भर्त्रासुतासुविप्रेमवता ॥६४॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V64" data-block-id="YB_C01_V64" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्य च रक्षा सुकृता जनार्दनेनेशशेषकेक्षासुकृता ।</span><span class="shloka-line">पार्थेषु प्रेमवता नित्यं भर्त्रासुतासुविप्रेमवता ॥६४॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V64" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V64" data-id="YB_C01_V64_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तस्य । च । रक्षा । सुकृता । जनार्दनेन । ईशशेषकेक्षासुकृता । पार्थेषु । प्रेमवता । नित्यम् । भर्त्रा । असुतासुविप्रेम् । अवता ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V64" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-64"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V64" data-id="YB_C01_V64_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तस्य । च । रक्षा । सुकृता । जनार्दनेन । ईशशेषकेक्षासुकृता । पार्थेषु । प्रेमवता । नित्यम् । भर्त्रा । असुतासुविप्रेम् । अवता ॥</div>
<div class="gr-avataranika">न केवलं द्रौण्यस्त्रलीयभीतः परीक्षित् गर्भे प्रसूत्यनन्तरं बहिरपि हरिणा रक्षितः (नमृतः), किन्तु यावज्जीवं रक्षितश्चेत्याह
<div class="gr-avataranika">न केवलं द्रौण्यस्त्रलीयभीतः परीक्षित् गर्भे प्रसूत्यनन्तरं बहिरपि हरिणा रक्षितः (नमृतः), किन्तु यावज्जीवं रक्षितश्चेत्याह


Line 407: Line 407:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V65" data-block-id="YB_C01_V65" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ज्ञानं परमं प्रादाद् भीष्मगतः सृतिविमोक्षचरमं प्रादात् ।</span><span class="shloka-line">पाण्डुसुतानामधिकं चक्रे वेदं गुणोत्तरं स्वनामधिकम् ॥६५॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V65" data-block-id="YB_C01_V65" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ज्ञानं परमं प्रादाद् भीष्मगतः सृतिविमोक्षचरमं प्रादात् ।</span><span class="shloka-line">पाण्डुसुतानामधिकं चक्रे वेदं गुणोत्तरं स्वनामधिकम् ॥६५॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V65" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V65" data-id="YB_C01_V65_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— ज्ञानम् । परम् । प्रादात् । भीष्मगतः । सृतिविमोक्षचरमम् । प्रादात् । पाण्डुस•नाम् । अधिकम् । चके्र । वेदम् । गुणोत्तरम् । स्वनामधिकम् ॥ ६५ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V65" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-65"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V65" data-id="YB_C01_V65_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— ज्ञानम् । परम् । प्रादात् । भीष्मगतः । सृतिविमोक्षचरमम् । प्रादात् । पाण्डुस•नाम् । अधिकम् । चके्र । वेदम् । गुणोत्तरम् । स्वनामधिकम् ॥ ६५ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">ज्ञानमिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">ज्ञानमिति ।


Line 413: Line 413:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V66" data-block-id="YB_C01_V66" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तेनावापि सुजातैर्हरिमेधस्तुरगवर्तनेऽपि(तुरगावर्तनेऽपि) सुजातैः ।</span><span class="shloka-line">पाण्डुसुतैः (सवसूकैराप्तैर्व्यासात्मना)सवसूकैः प्राप्तैर्व्यासात्मना च सुसवसूकैः ॥६६॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V66" data-block-id="YB_C01_V66" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तेनावापि सुजातैर्हरिमेधस्तुरगवर्तनेऽपि(तुरगावर्तनेऽपि) सुजातैः ।</span><span class="shloka-line">पाण्डुसुतैः (सवसूकैराप्तैर्व्यासात्मना)सवसूकैः प्राप्तैर्व्यासात्मना च सुसवसूकैः ॥६६॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V66" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V66" data-id="YB_C01_V66_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तेन । अवापि । सुजतैः । इयमेधः । तुरगावर्तने । अपि । सुजातैः । पाण्डुसुतैः । सवसूकैः । आप्तैः । व्यासात्मना । सुसवसूकैः ॥ ६६ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V66" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-66"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V66" data-id="YB_C01_V66_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तेन । अवापि । सुजतैः । इयमेधः । तुरगावर्तने । अपि । सुजातैः । पाण्डुसुतैः । सवसूकैः । आप्तैः । व्यासात्मना । सुसवसूकैः ॥ ६६ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">तेनेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">तेनेति ।


Line 419: Line 419:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V67" data-block-id="YB_C01_V67" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तदनु स (सु)पाण्डुतनूजै रेमे क्ष्मां पालयन् सुपाण्डुतनूजैः ।</span><span class="shloka-line">अनुपमसुखरूपोऽजः परमः श्रीवल्लभः सति खरूपो जः(सुखरूपो जः/सति सुखरूपोजः) ॥६७॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V67" data-block-id="YB_C01_V67" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तदनु स (सु)पाण्डुतनूजै रेमे क्ष्मां पालयन् सुपाण्डुतनूजैः ।</span><span class="shloka-line">अनुपमसुखरूपोऽजः परमः श्रीवल्लभः सति खरूपो जः(सुखरूपो जः/सति सुखरूपोजः) ॥६७॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V67" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V67" data-id="YB_C01_V67_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तदनु । सुपाण्डुतनूजैः । रेमे । क्ष्माम् । पालयन् । सुपाण्डुतनूजैः । अनुपमसुखरूपः । जः । परमः । श्रीवल्लभः । सति । सुखरूपः । अजः ॥ ३७ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V67" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-67"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V67" data-id="YB_C01_V67_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— तदनु । सुपाण्डुतनूजैः । रेमे । क्ष्माम् । पालयन् । सुपाण्डुतनूजैः । अनुपमसुखरूपः । जः । परमः । श्रीवल्लभः । सति । सुखरूपः । अजः ॥ ३७ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">तदन्विति ।
<p class="gr-vyakhya-para">तदन्विति ।


Line 425: Line 425:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V68" data-block-id="YB_C01_V68" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सुगतिं (पर)चरमामददान्निजयोग्यां ज्ञानिसुततिं(ति) परमामददात् ।</span><span class="shloka-line">पार्थानां सयदूनां स (परम)पितृप्रेष्यादिनामिनां सयदूनाम् ॥६८॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V68" data-block-id="YB_C01_V68" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सुगतिं (पर)चरमामददान्निजयोग्यां ज्ञानिसुततिं(ति) परमामददात् ।</span><span class="shloka-line">पार्थानां सयदूनां स (परम)पितृप्रेष्यादिनामिनां सयदूनाम् ॥६८॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V68" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V68" data-id="YB_C01_V68_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सुगतिम् । चरमाम् । अददात् । निजयोग्याम् । ज्ञानिसुततिम् । परमाम् । अददात् । पार्थानाम् । सयदूनां । सः । पितृप्रेष्यादिनामिनाम् । सयदूनाम् ॥ ६८ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V68" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-68"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V68" data-id="YB_C01_V68_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— सुगतिम् । चरमाम् । अददात् । निजयोग्याम् । ज्ञानिसुततिम् । परमाम् । अददात् । पार्थानाम् । सयदूनां । सः । पितृप्रेष्यादिनामिनाम् । सयदूनाम् ॥ ६८ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">सुगतिमिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">सुगतिमिति ।


Line 431: Line 431:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V69" data-block-id="YB_C01_V69" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">रेमे तत्रापिसुखी परमोऽनन्तो ननन्द तत्रापि सुखी ।</span><span class="shloka-line">प्राणेनेन्दिरया च प्रयुतो नित्यं महागुणेन्दिरया च ॥६९॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V69" data-block-id="YB_C01_V69" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">रेमे तत्रापिसुखी परमोऽनन्तो ननन्द तत्रापि सुखी ।</span><span class="shloka-line">प्राणेनेन्दिरया च प्रयुतो नित्यं महागुणेन्दिरया च ॥६९॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V69" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V69" data-id="YB_C01_V69_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— रेमे । तत्र । अपि । सुखी । परमः । अनन्तः । ननन्दः । तत्र । अपि । सुखी । प्राणेन । इन्दिरया । च । प्रयुतः। नित्यम् । महागुणेन्दिरया । च ॥ ६९ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V69" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-69"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V69" data-id="YB_C01_V69_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— रेमे । तत्र । अपि । सुखी । परमः । अनन्तः । ननन्दः । तत्र । अपि । सुखी । प्राणेन । इन्दिरया । च । प्रयुतः। नित्यम् । महागुणेन्दिरया । च ॥ ६९ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">रेम इति ।
<p class="gr-vyakhya-para">रेम इति ।


Line 437: Line 437:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V70" data-block-id="YB_C01_V70" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवं सर्वाणि हरे रूपाणि श्रीपतेः सुपर्वाणिहरेः ।</span><span class="shloka-line">पूर्णसुखानि सुभान्ति प्रततानि निरन्तराणि (नि)सुभान्ति ॥७०॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V70" data-block-id="YB_C01_V70" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवं सर्वाणि हरे रूपाणि श्रीपतेः सुपर्वाणिहरेः ।</span><span class="shloka-line">पूर्णसुखानि सुभान्ति प्रततानि निरन्तराणि (नि)सुभान्ति ॥७०॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V70" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V70" data-id="YB_C01_V70_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— एवम् । सर्वाणि । हरेः । रूपाणि । श्रीपतेः । सुपर्वाणि हरेः । पूर्णसुखानि । सुभान्ति । प्रततानि । निरन्तराणि । सुभान्ति॥ ७० ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V70" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-70"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V70" data-id="YB_C01_V70_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— एवम् । सर्वाणि । हरेः । रूपाणि । श्रीपतेः । सुपर्वाणि हरेः । पूर्णसुखानि । सुभान्ति । प्रततानि । निरन्तराणि । सुभान्ति॥ ७० ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">एवमिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">एवमिति ।


Line 443: Line 443:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V71" data-block-id="YB_C01_V71" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">राम राम महाबाहो माया ते सुदुरासदा ।</span><span class="shloka-line">वाद सादद को लोके पादावेव तवासजेत् ॥७१॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V71" data-block-id="YB_C01_V71" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">राम राम महाबाहो माया ते सुदुरासदा ।</span><span class="shloka-line">वाद सादद को लोके पादावेव तवासजेत् ॥७१॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V71" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V71" data-id="YB_C01_V71_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— राम । राम । महाब । अहो । माया । ते । सुदुरासदा । वाद । सादद । कः । लोके । पादौ । एव । तव । आसजेत् ॥ ७१ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V71" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-71"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V71" data-id="YB_C01_V71_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— राम । राम । महाब । अहो । माया । ते । सुदुरासदा । वाद । सादद । कः । लोके । पादौ । एव । तव । आसजेत् ॥ ७१ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">सर्वावताराणां स्वरूपं समान्यत उक्त्वा रामं विशेषतः स्तौति
<div class="gr-avataranika">सर्वावताराणां स्वरूपं समान्यत उक्त्वा रामं विशेषतः स्तौति


Line 450: Line 450:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V72" data-block-id="YB_C01_V72" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जेत् सवातव वेदापाऽके लोकोदद सादवा ।</span><span class="shloka-line">दासरादुसुतेयामाहोवाहा मम राम रा(राः) ॥७२॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V72" data-block-id="YB_C01_V72" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जेत् सवातव वेदापाऽके लोकोदद सादवा ।</span><span class="shloka-line">दासरादुसुतेयामाहोवाहा मम राम रा(राः) ॥७२॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V72" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V72" data-id="YB_C01_V72_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— जेत् । सवातव । वेदाप । आके । लोकोदद । सादव । दासर । आत् । उसुतेयाम । अह । उवाह । आ । भम। राम । राः ।</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V72" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-72"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V72" data-id="YB_C01_V72_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— जेत् । सवातव । वेदाप । आके । लोकोदद । सादव । दासर । आत् । उसुतेयाम । अह । उवाह । आ । भम। राम । राः ।</div>
<p class="gr-vyakhya-para">जेदिति ।
<p class="gr-vyakhya-para">जेदिति ।


Line 456: Line 456:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V73" data-block-id="YB_C01_V73" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवानां पतयो नित्यं मतं यस्य न जानते(नो मतं यस्य जानते) ।</span><span class="shloka-line">तस्मै देव नमस्तेऽहं भवतेऽसुरमारये ॥७३॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V73" data-block-id="YB_C01_V73" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवानां पतयो नित्यं मतं यस्य न जानते(नो मतं यस्य जानते) ।</span><span class="shloka-line">तस्मै देव नमस्तेऽहं भवतेऽसुरमारये ॥७३॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V73" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V73" data-id="YB_C01_V73_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— देवानाम् । पतयः । नित्यम् । मतम् । यस्य । न । जानते । तस्मै । देव । नमस्ये । अहम् । भवते । असुरमारये॥ ७३ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V73" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-73"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V73" data-id="YB_C01_V73_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— देवानाम् । पतयः । नित्यम् । मतम् । यस्य । न । जानते । तस्मै । देव । नमस्ये । अहम् । भवते । असुरमारये॥ ७३ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">बुद्धं नमति
<div class="gr-avataranika">बुद्धं नमति


Line 463: Line 463:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V74" data-block-id="YB_C01_V74" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">समस्तदेवजनकवासुदेवपरामृत ।</span><span class="shloka-line">वासुदेव परामृत ज्ञानमूर्ते नमोऽस्तु ते ॥७४॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V74" data-block-id="YB_C01_V74" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">समस्तदेवजनकवासुदेवपरामृत ।</span><span class="shloka-line">वासुदेव परामृत ज्ञानमूर्ते नमोऽस्तु ते ॥७४॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V74" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V74" data-id="YB_C01_V74_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— समस्तदेवजन । कवासुदेवपरामृत । वासुदेव । परामृत । (परा । अमृत) । ज्ञानमूर्ते । नमः । अस्तु । ते ॥७४॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V74" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-74"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V74" data-id="YB_C01_V74_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— समस्तदेवजन । कवासुदेवपरामृत । वासुदेव । परामृत । (परा । अमृत) । ज्ञानमूर्ते । नमः । अस्तु । ते ॥७४॥</div>
<div class="gr-avataranika">(अत्र द्वितीयतृतीयपादयोरैकरूप्यं)
<div class="gr-avataranika">(अत्र द्वितीयतृतीयपादयोरैकरूप्यं)


Line 470: Line 470:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V75" data-block-id="YB_C01_V75" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवादे देवऽलोकप पूर्णानन्दमहोदधे ।</span><span class="shloka-line">सर्वज्ञेश रमानाथ देवाऽदेऽदेऽव लोकप ॥७५॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V75" data-block-id="YB_C01_V75" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवादे देवऽलोकप पूर्णानन्दमहोदधे ।</span><span class="shloka-line">सर्वज्ञेश रमानाथ देवाऽदेऽदेऽव लोकप ॥७५॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V75" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V75" data-id="YB_C01_V75_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— देवादे । देवलोकप । पूर्णानन्दमहोदधे । सर्वज्ञा । ईश । रमानाथ । देव । ओ । ओ । अव । लोकप ॥ ७५ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V75" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-75"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V75" data-id="YB_C01_V75_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— देवादे । देवलोकप । पूर्णानन्दमहोदधे । सर्वज्ञा । ईश । रमानाथ । देव । ओ । ओ । अव । लोकप ॥ ७५ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">देवेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">देवेति ।


Line 476: Line 476:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V76" data-block-id="YB_C01_V76" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यो निर्ममेऽशेषपुराणविद्यां यो निर्ममेशे षपुराणविद्याम् ।</span><span class="shloka-line">योनिर्ममेशेषपुराणविद्यां योऽनिर्ममेशेषपुराणविद्याम् ॥७६॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V76" data-block-id="YB_C01_V76" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यो निर्ममेऽशेषपुराणविद्यां यो निर्ममेशे षपुराणविद्याम् ।</span><span class="shloka-line">योनिर्ममेशेषपुराणविद्यां योऽनिर्ममेशेषपुराणविद्याम् ॥७६॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V76" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V76" data-id="YB_C01_V76_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यः । निर्ममे । अशेषपुराणविद्याम् । योनिः । मम । इशेषपुः । आ । अणवित् । याम् । यः । अनिः । ममे अशेषपुराणवित् । द्याम् । या । उ । निर्ममेशे । षपुराणविदि । आ । अम् ॥ ७६ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V76" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-76"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V76" data-id="YB_C01_V76_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— यः । निर्ममे । अशेषपुराणविद्याम् । योनिः । मम । इशेषपुः । आ । अणवित् । याम् । यः । अनिः । ममे अशेषपुराणवित् । द्याम् । या । उ । निर्ममेशे । षपुराणविदि । आ । अम् ॥ ७६ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">एवं भारतमाश्रित्य सर्वशास्त्रनिर्णयं कृत्वा एतद्विद्यावेद्यं विद्याधीशं स्मरंस्तच्छरणागतिं प्रार्थयते । (अत्र एकपादाभ्यासेन यमकनिर्वाहः) ।</div>
<div class="gr-avataranika">एवं भारतमाश्रित्य सर्वशास्त्रनिर्णयं कृत्वा एतद्विद्यावेद्यं विद्याधीशं स्मरंस्तच्छरणागतिं प्रार्थयते । (अत्र एकपादाभ्यासेन यमकनिर्वाहः) ।</div>
<p class="gr-vyakhya-para">अथान्वयपुरस्सरमर्थो वर्ण्यते । यः अयं यकारः इकार अकारप्रकृतिकः । न तु यच्छब्दः । इअ इति स्थिते यणादेशेसति निष्पन्नत्वात् । इकारो लक्ष्मीवाचकः अकारो विष्णुवाचकः तथा च लक्ष्मी सहितः विष्णुरित्यर्थः । द्वितीयस्य यइत्यस्य यच्छब्दरूपत्वम् । एवं च लक्ष्मीसहित ः यः विष्णुः (वेदव्यासः) इति पदद्वयेन लभ्यते । अशेषपुराणविद्याम् अशेषपुराणविद्याभिमानित्वेन तद्रूपां द्यां श्रियं भारती च (वा) । निर्ममे उत्पादित वान् । कथम्भूतां द्याम् । निर्ममेशे ममतारहितानां ईशे । आ सम्यक् । षपुराणविदि षः प्राणः ‘षकारःप्राण आत्मेति’  श्रुतिः तस्य पुरं शरीरं अणयति प्रापयतीति षपुराणो हरिः तं वेत्तीति षपुराणवित् तस्मिन् शुके । या उ उच्चा उत्कृष्टा वर्तत इति शेषः तामिति । पुनः कथम्भूतो विष्णुः । मम मे मदात्मकस्य शुकविष्टस्य सूत्रात्मनो वायोः । योनिः जनकः । आ सम्यक् । इशेषपुः ईलक्ष्मीश्च शेषश्च तौ पुनातीति ईशेषपुः । इकारदीर्घ -लोपश्छान्दसः । यद्वा इः कामः शेषश्च क्रमात् रोमहर्षणपैलगतौ कामशेषौ पुनातीति इर्शषपुरित्यर्थः । अणवित् वेत्तीति वित् नणयोर-भेदेन न वित् अवित् स न भवतीत्यणवित् सर्वज्ञ इति यावत् । यद्वा आणवित् इति पदम् । तथात्वे आसमन्तात् णं बलात्मकं मुख्यप्राणं वेत्तीति वा । णं प्रति अखिलं वेदयतीति वा । अनिः इः कामः यस्मिन्नास्तीत्यनिः अकाम इत्यर्थः । अशेष-पुराणवित् पुराणि शरीराणि अणन्ति प्राप्नुवन्तीति पुराणाः जीवाः अशेषाः अस्य अकारवाच्यस्य विष्णोः शेषाः उपसर्जनीभूताः किङ्करा इति यावत् समस्ता इति वा तेचते पुराणाश्च अशेष पुराणाः तान् वेदयति उत्पादयतीति अशेषपुराणवित् विद्लृ उत्पत्ताविति धातोः । यद्वा अशेषपुराणेषु तिष्ठतीति सः विसत्तायामिति धातोः । अथवा तान् वेत्तीति वित् विदज्ञान इति धातोः । सः विष्णुः एवं ममे वेदैः वैदिकै-राज्ञायि । अहं तदवताररूपं अं वेदव्यासम् । आ सम्यक् मद्योग्यता-नुसारेण । यां अयां शरणमितिशेषः । अलोपश्छान्दसः ॥७६॥</p></div></div></div></div></div>
<p class="gr-vyakhya-para">अथान्वयपुरस्सरमर्थो वर्ण्यते । यः अयं यकारः इकार अकारप्रकृतिकः । न तु यच्छब्दः । इअ इति स्थिते यणादेशेसति निष्पन्नत्वात् । इकारो लक्ष्मीवाचकः अकारो विष्णुवाचकः तथा च लक्ष्मी सहितः विष्णुरित्यर्थः । द्वितीयस्य यइत्यस्य यच्छब्दरूपत्वम् । एवं च लक्ष्मीसहित ः यः विष्णुः (वेदव्यासः) इति पदद्वयेन लभ्यते । अशेषपुराणविद्याम् अशेषपुराणविद्याभिमानित्वेन तद्रूपां द्यां श्रियं भारती च (वा) । निर्ममे उत्पादित वान् । कथम्भूतां द्याम् । निर्ममेशे ममतारहितानां ईशे । आ सम्यक् । षपुराणविदि षः प्राणः ‘षकारःप्राण आत्मेति’  श्रुतिः तस्य पुरं शरीरं अणयति प्रापयतीति षपुराणो हरिः तं वेत्तीति षपुराणवित् तस्मिन् शुके । या उ उच्चा उत्कृष्टा वर्तत इति शेषः तामिति । पुनः कथम्भूतो विष्णुः । मम मे मदात्मकस्य शुकविष्टस्य सूत्रात्मनो वायोः । योनिः जनकः । आ सम्यक् । इशेषपुः ईलक्ष्मीश्च शेषश्च तौ पुनातीति ईशेषपुः । इकारदीर्घ -लोपश्छान्दसः । यद्वा इः कामः शेषश्च क्रमात् रोमहर्षणपैलगतौ कामशेषौ पुनातीति इर्शषपुरित्यर्थः । अणवित् वेत्तीति वित् नणयोर-भेदेन न वित् अवित् स न भवतीत्यणवित् सर्वज्ञ इति यावत् । यद्वा आणवित् इति पदम् । तथात्वे आसमन्तात् णं बलात्मकं मुख्यप्राणं वेत्तीति वा । णं प्रति अखिलं वेदयतीति वा । अनिः इः कामः यस्मिन्नास्तीत्यनिः अकाम इत्यर्थः । अशेष-पुराणवित् पुराणि शरीराणि अणन्ति प्राप्नुवन्तीति पुराणाः जीवाः अशेषाः अस्य अकारवाच्यस्य विष्णोः शेषाः उपसर्जनीभूताः किङ्करा इति यावत् समस्ता इति वा तेचते पुराणाश्च अशेष पुराणाः तान् वेदयति उत्पादयतीति अशेषपुराणवित् विद्लृ उत्पत्ताविति धातोः । यद्वा अशेषपुराणेषु तिष्ठतीति सः विसत्तायामिति धातोः । अथवा तान् वेत्तीति वित् विदज्ञान इति धातोः । सः विष्णुः एवं ममे वेदैः वैदिकै-राज्ञायि । अहं तदवताररूपं अं वेदव्यासम् । आ सम्यक् मद्योग्यता-नुसारेण । यां अयां शरणमितिशेषः । अलोपश्छान्दसः ॥७६॥</p></div></div></div></div></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V77" data-block-id="YB_C01_V77" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनन्तपारामितविक्रमेश प्रभो रमापारमनन्तपार ।</span><span class="shloka-line">महागुणाढ्यापरिमेयसत्त्व रमालयाशेषमहागुणाढ्य ॥७७॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V77" data-block-id="YB_C01_V77" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनन्तपारामितविक्रमेश प्रभो रमापारमनन्तपार ।</span><span class="shloka-line">महागुणाढ्यापरिमेयसत्त्व रमालयाशेषमहागुणाढ्य ॥७७॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V77" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V77" data-id="YB_C01_V77_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">अनन्तपार । अमितविक्रम । ईश । प्रभो । रमाप । अरम् । अनन्तप । अर । महागुणाढ्य । अपरिमेयसत्व । रमालय। अशेष मह । आगुणाढ्य ॥ ७७ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V77" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-77"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V77" data-id="YB_C01_V77_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">अनन्तपार । अमितविक्रम । ईश । प्रभो । रमाप । अरम् । अनन्तप । अर । महागुणाढ्य । अपरिमेयसत्व । रमालय। अशेष मह । आगुणाढ्य ॥ ७७ ॥</div>
<div class="gr-avataranika">वेदैर्ब्रह्मादिभिरपि साकल्येन भगवान् स्तोतुमशक्य इत्याशयेन सदा तं पश्यन् (श्लोकद्वयेन) सामान्यतः सम्बोधनेन स्तौति
<div class="gr-avataranika">वेदैर्ब्रह्मादिभिरपि साकल्येन भगवान् स्तोतुमशक्य इत्याशयेन सदा तं पश्यन् (श्लोकद्वयेन) सामान्यतः सम्बोधनेन स्तौति


Line 488: Line 488:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V78" data-block-id="YB_C01_V78" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा ।</span><span class="shloka-line">भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा ॥७८॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V78" data-block-id="YB_C01_V78" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा ।</span><span class="shloka-line">भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा भा ॥७८॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V78" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V78" data-id="YB_C01_V78_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-avataranika">(एकाक्षरयमकरूपोऽयं श्लोकः) एवं सामान्यतो वेदाः भगवतोऽनन्तगुणक्रियारूपाभिधायका इति प्रतिपाद्य इदानी अशेषाणि वैदिक (वर्णानि) पदानि प्रत्येकं योगवृत्त्या प्रवर्तमानानि भगवतोऽनन्तगुरतां विशेषादेव ज्ञापयन्तीत्याशयेनोपलक्षणतया भकारस्य विष्णुवाचित्वं दर्शयति
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V78" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-78"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V78" data-id="YB_C01_V78_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-avataranika">(एकाक्षरयमकरूपोऽयं श्लोकः) एवं सामान्यतो वेदाः भगवतोऽनन्तगुणक्रियारूपाभिधायका इति प्रतिपाद्य इदानी अशेषाणि वैदिक (वर्णानि) पदानि प्रत्येकं योगवृत्त्या प्रवर्तमानानि भगवतोऽनन्तगुरतां विशेषादेव ज्ञापयन्तीत्याशयेनोपलक्षणतया भकारस्य विष्णुवाचित्वं दर्शयति


भेति ।</div>
भेति ।</div>
Line 607: Line 607:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V79" data-block-id="YB_C01_V79" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नैव परः केशवतः परमादरस्मात् समश्च सुकेशवतः(सुखकेशवतः)।</span><span class="shloka-line">सोऽयं शपथवरो नः शश्वत् सन्धारितः सुशपथवरोऽनः ॥७९॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V79" data-block-id="YB_C01_V79" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नैव परः केशवतः परमादरस्मात् समश्च सुकेशवतः(सुखकेशवतः)।</span><span class="shloka-line">सोऽयं शपथवरो नः शश्वत् सन्धारितः सुशपथवरोऽनः ॥७९॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V79" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V79" data-id="YB_C01_V79_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— न । एव । परः । केशवतः । परमात् । अस्मात् । समः । च । सुकेशवतः । सः । अयम् । शपथवरः । नः । शश्वत्। सन्धारितः । सुशपथवरः । अनः ॥ ७९ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V79" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-79"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V79" data-id="YB_C01_V79_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— न । एव । परः । केशवतः । परमात् । अस्मात् । समः । च । सुकेशवतः । सः । अयम् । शपथवरः । नः । शश्वत्। सन्धारितः । सुशपथवरः । अनः ॥ ७९ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">नैवेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">नैवेति ।


Line 613: Line 613:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V80" data-block-id="YB_C01_V80" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कृष्णकथेयं यमिता (सुश)सुखतीर्थेनोदिताऽनने यं यमिता ।</span><span class="shloka-line">भक्तिमता परमेशे सर्वोद्रेका सदानुताऽप रमेशे ॥८०॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V80" data-block-id="YB_C01_V80" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कृष्णकथेयं यमिता (सुश)सुखतीर्थेनोदिताऽनने यं यमिता ।</span><span class="shloka-line">भक्तिमता परमेशे सर्वोद्रेका सदानुताऽप रमेशे ॥८०॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V80" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V80" data-id="YB_C01_V80_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— कृष्णकथा । इयम् । यमिता । सुखतीर्थेन । उदिता। अनेने । यम् । यम् । इता । भक्तिमता । परमेशे । सर्वोद्रेकात् । सदा । नुवता । आप । रमेशे ॥ ८० ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V80" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-80"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V80" data-id="YB_C01_V80_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— कृष्णकथा । इयम् । यमिता । सुखतीर्थेन । उदिता। अनेने । यम् । यम् । इता । भक्तिमता । परमेशे । सर्वोद्रेकात् । सदा । नुवता । आप । रमेशे ॥ ८० ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">कृष्णकथेति ।
<p class="gr-vyakhya-para">कृष्णकथेति ।


Line 619: Line 619:
<div class="verse-block" id="YB_C01_V81" data-block-id="YB_C01_V81" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इति (नारायणनामाव कतीर्थं)नारायणनामा सुखतीर्थपूजितः सुरायणना मा ।</span><span class="shloka-line">पूर्ण गुणैर्धिक(गुणैरधिक) पूर्णज्ञानेच्छाभक्तिभिः(पूर्णज्ञानेच्छाशक्तिभिः) स्वधिकपूर्ण(र्णः) ॥८१॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="YB_C01_V81" data-block-id="YB_C01_V81" data-doc="YB" data-chapter="YB_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इति (नारायणनामाव कतीर्थं)नारायणनामा सुखतीर्थपूजितः सुरायणना मा ।</span><span class="shloka-line">पूर्ण गुणैर्धिक(गुणैरधिक) पूर्णज्ञानेच्छाभक्तिभिः(पूर्णज्ञानेच्छाशक्तिभिः) स्वधिकपूर्ण(र्णः) ॥८१॥</span></span></div>


<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V81" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V81" data-id="YB_C01_V81_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— इति । नारायणनामा । सुखतीर्थसुपूजितः । सु नारायणना । मा । पूर्ण । गुणैः । अधिक । पूर्णज्ञानेच्छाभक्तिभिः । स्वधिकपूर्णः ॥ ८१ ॥</div>
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="YB_C01_V81" data-teeka="YamakabharataTikaYadupatyam" data-json-id="YamakabharataTikaYadupatyam-81"><div class="teeka-block"><div class="teeka-body"><div class="teeka-block" data-verse="YB_C01_V81" data-id="YB_C01_V81_" data-name=""><div class="teeka-title">यमकभारतटीका — यादुपत्यम्</div><div class="teeka-body"><div class="gr-vyakhya-pada">पदच्छेदः— इति । नारायणनामा । सुखतीर्थसुपूजितः । सु नारायणना । मा । पूर्ण । गुणैः । अधिक । पूर्णज्ञानेच्छाभक्तिभिः । स्वधिकपूर्णः ॥ ८१ ॥</div>
<p class="gr-vyakhya-para">इतीति ।
<p class="gr-vyakhya-para">इतीति ।