Talavakara/Moola: Difference between revisions

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C01

| verse_id    = TLK_C01_V01

| verse_type  = mantra

| verse_text  = केनेषितं पतति प्रेषितं मनः केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः ।

| verse_lines  = केनेषितं पतति प्रेषितं मनः केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः ।;केनेषितां वाचमिमां वदन्ति चक्षुः श्रोत्रं क उ देवो युनक्ति ॥ १ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C01

| verse_id    = TLK_C01_V02

| verse_type  = mantra

| verse_text  = श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो मनो यद् वाचो ह वाचं स उ प्राणस्य प्राणः ।

| verse_lines  = श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो मनो यद् वाचो ह वाचं स उ प्राणस्य प्राणः ।;चक्षुषश्चक्षुरतिमुच्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥ २ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C01

| verse_id    = TLK_C01_V03

| verse_type  = mantra

| verse_text  = न तत्र चक्षुर्गच्छति न वाग् गच्छति नो मनः ।

| verse_lines  = न तत्र चक्षुर्गच्छति न वाग् गच्छति नो मनः ।;न विद्म न विजानीमो यथैतदनुशिष्यात् ॥ ३ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C01

| verse_id    = TLK_C01_V04

| verse_type  = mantra

| verse_text  = अन्यदेव तद् विदितादथो अविदितादधि ।

| verse_lines  = अन्यदेव तद् विदितादथो अविदितादधि ।;इति शुश्रुम पूर्वेषां ये नस्तद् व्याचचक्षिरे ॥ ४ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C01

| verse_id    = TLK_C01_V05

| verse_type  = mantra

| verse_text  = यद् वाचाऽनभ्युदितं येन वागभ्युद्यते ।

| verse_lines  = यद् वाचाऽनभ्युदितं येन वागभ्युद्यते ।;तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपास ते ॥ ५ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C01

| verse_id    = TLK_C01_V06

| verse_type  = mantra

| verse_text  = यन्मनसा न मनुते येनाऽहुर्मनो मतम् ।

| verse_lines  = यन्मनसा न मनुते येनाऽहुर्मनो मतम् ।;तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपास ते ॥ ६ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C01

| verse_id    = TLK_C01_V07

| verse_type  = mantra

| verse_text  = यच्चक्षुषा न पश्यति येन चक्षूंषि पश्यति ।

| verse_lines  = यच्चक्षुषा न पश्यति येन चक्षूंषि पश्यति ।;तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपास ते ॥ ७ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C01

| verse_id    = TLK_C01_V08

| verse_type  = mantra

| verse_text  = यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम् ।

| verse_lines  = यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम् ।;तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपास ते ॥ ८ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C01

| verse_id    = TLK_C01_V09

| verse_type  = mantra

| verse_text  = यत् प्राणेन न प्राणिति येन प्राणः प्रणीयते ।

| verse_lines  = यत् प्राणेन न प्राणिति येन प्राणः प्रणीयते ।;तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपास ते ॥ ९ ॥

<span id="gr-C2" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="अथ द्वितीयः खण्डः"></span>

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C02

| verse_id    = TLK_C02_V01

| verse_type  = mantra

| verse_text  = यदि मन्यसे सुवेदेति दहरमेवापि(दह्रमेवापि) नूनं त्वं वेत्थ ब्रह्मणो रूपम् ।

| verse_lines  = यदि मन्यसे सुवेदेति दहरमेवापि(दह्रमेवापि) नूनं त्वं वेत्थ ब्रह्मणो रूपम् ।;यदस्य त्वं यदस्य देवेष्वथ नु मीमांस्यमेव ते मन्ये(ऽ) विदितम्॥ १ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C02

| verse_id    = TLK_C02_V02

| verse_type  = mantra

| verse_text  = नाहमन्ये सुवेदेति नो न वेदेति वेद च ।

| verse_lines  = नाहमन्ये सुवेदेति नो न वेदेति वेद च ।;यो नस्तद् वेद तद् वेद नो न वेदेति वेद च ॥ २ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C02

| verse_id    = TLK_C02_V03

| verse_type  = mantra

| verse_text  = प्रतिबोधविदितं मतममृतत्वं हि विन्दते ।

| verse_lines  = प्रतिबोधविदितं मतममृतत्वं हि विन्दते ।;आत्मना विन्दते वीर्यं विद्यया विन्दतेऽमृतम् ॥ ४ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C02

| verse_id    = TLK_C02_V04

| verse_type  = mantra

| verse_text  = इह चेदवेदीदथ सत्यमस्ति न चेदिहावेदीन्महती विनष्टिः ।

| verse_lines  = इह चेदवेदीदथ सत्यमस्ति न चेदिहावेदीन्महती विनष्टिः ।;भूतेषु भूतेषु विचिन्त्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥ ५ ॥

<span id="gr-C3" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="अथ तृतीयः खण्डः"></span>

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C03

| verse_id    = TLK_C03_V01

| verse_text  = ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये । तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त । त ऐक्षन्तास्माकमेवायं विजयोऽस्माकमेवायं महिमेति तद्धैषां विजज्ञौ ॥ १ ॥

| verse_lines  = ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये । तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त । त ऐक्षन्तास्माकमेवायं विजयोऽस्माकमेवायं महिमेति तद्धैषां विजज्ञौ ॥ १ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C03

| verse_id    = TLK_C03_V02

| verse_type  = mantra

| verse_text  = तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव । तन्न व्यजानन्त किमिदं यक्षमिति । तेऽग्निमब्रुवन् जातवेद एतद् विजानीहि किमेतद् यक्षमिति । तथेति तदभ्यद्रवत् । तमभ्यवदत् कोऽसीति । अग्निर्वा अहमस्मीत्यब्रवीज्जातवेदा वा अहमस्मीति । तस्मिन्, त्वयि किं वीर्यमित्यपि(वीर्यमिति । अपीदम्) । इदं सर्वं दहेयं यदिदं पृथिव्यामिति । तस्मै तृणं निदधावेतद् दहेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन । तन्न शशाक दग्धुम् । स तत एव निववृते । नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद् यक्षमिति॥ २ ॥

| verse_lines  = तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव । तन्न व्यजानन्त किमिदं यक्षमिति । तेऽग्निमब्रुवन् जातवेद एतद् विजानीहि किमेतद् यक्षमिति । तथेति तदभ्यद्रवत् । तमभ्यवदत् कोऽसीति । अग्निर्वा अहमस्मीत्यब्रवीज्जातवेदा वा अहमस्मीति । तस्मिन्, त्वयि किं वीर्यमित्यपि(वीर्यमिति । अपीदम्) । इदं सर्वं दहेयं यदिदं पृथिव्यामिति । तस्मै तृणं निदधावेतद् दहेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन । तन्न शशाक दग्धुम् । स तत एव निववृते । नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद् यक्षमिति॥ २ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C03

| verse_id    = TLK_C03_V03

| verse_type  = mantra

| verse_text  = अथ वायुमब्रुवन् वायवेतद् विजानीहि किमेतद् यक्षमिति । तथेति । तदभ्यद्रवत् । तमभ्यवदत् कोऽसीति । वायुर्वा अहमस्मीत्यब्रवीन्मातरिश्वा वा अहमस्मीति । तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमित्यपि । इदं सर्वमाददीयं यदिदं पृथिव्यामिति । तस्मै तृणं निदधावेतदादत्स्वेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन । तन्न शशाकाऽदातुम् । स तत एव निववृते नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद् यक्षमिति ॥

| verse_lines  = अथ वायुमब्रुवन् वायवेतद् विजानीहि किमेतद् यक्षमिति । तथेति । तदभ्यद्रवत् । तमभ्यवदत् कोऽसीति । वायुर्वा अहमस्मीत्यब्रवीन्मातरिश्वा वा अहमस्मीति । तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमित्यपि । इदं सर्वमाददीयं यदिदं पृथिव्यामिति । तस्मै तृणं निदधावेतदादत्स्वेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन । तन्न शशाकाऽदातुम् । स तत एव निववृते नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद् यक्षमिति ॥;अथेन्द्रमब्रुवन्(अथवेन्द्रमब्रुवन्)- मघवन्नेतद् विजानीहि किमेतद् यक्षमिति । तथेति तदभ्यद्रवत् । तस्मात् तिरोदधे । स तस्मिन्नेवाऽकाशे स्त्रियमाजगाम बहु शोभमानामुमां हैमवतीम् । तां होवाच किमेतद् यक्षमिति ॥ ३ ॥

<span id="gr-C4" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="अथ चतुर्थः खण्डः"></span>

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C04

| verse_id    = TLK_C04_V01

| verse_type  = mantra

| verse_text  = ब्रह्मेति होवाच । ब्रह्मणो वा एतद्विजयेऽमहीयध्वमिति । ततो ह वै विदाञ्चकार ब्रह्मेति । तस्माद् वा एते देवा अतितरामिवान्यान् देवान् यदग्निर्वायुरिन्द्रस्ते ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पृशुः ॥ १ ॥

| verse_lines  = ब्रह्मेति होवाच । ब्रह्मणो वा एतद्विजयेऽमहीयध्वमिति । ततो ह वै विदाञ्चकार ब्रह्मेति । तस्माद् वा एते देवा अतितरामिवान्यान् देवान् यदग्निर्वायुरिन्द्रस्ते ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पृशुः ॥ १ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C04

| verse_id    = TLK_C04_V02

| verse_type  = mantra

| verse_text  = ते ह्येनत् प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति । तस्माद्वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान् देवान् स ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्श स ह्येनत् प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ २ ॥

| verse_lines  = ते ह्येनत् प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति । तस्माद्वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान् देवान् स ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्श स ह्येनत् प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ २ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C04

| verse_id    = TLK_C04_V03

| verse_type  = mantra

| verse_text  = तस्यैष आदेशो यदेतद् विद्युतो व्यद्युतदा३(व्युद्युतदा)) इति । न्यमीमिषदा३ इत्यधिदैवतम् । अथाध्यात्मम् । यदेतद् गच्छतीव च मनोऽनेन(अनेन चैनदुप स्मरन्ति. हृ) वै तदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पस्तद्ध । तद्वनं नाम । तद्वनमित्युपासितव्यम् ॥ ३ ॥

| verse_lines  = तस्यैष आदेशो यदेतद् विद्युतो व्यद्युतदा३(व्युद्युतदा)) इति । न्यमीमिषदा३ इत्यधिदैवतम् । अथाध्यात्मम् । यदेतद् गच्छतीव च मनोऽनेन(अनेन चैनदुप स्मरन्ति. हृ) वै तदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पस्तद्ध । तद्वनं नाम । तद्वनमित्युपासितव्यम् ॥ ३ ॥

| document_id  = TLK

| chapter_id  = TLK_C04

| verse_id    = TLK_C04_V04

| verse_type  = mantra

| verse_text  = स य एतदेवं वेदाभि हैनं सर्वाणि भूतानि संवाञ्छन्ति । उपनिषदं भो ब्रूहीति । उक्ता त उपनिषदत् । ब्राह्मीं वाव त उपनिषदमब्रूमेति । तस्यैै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा । वेदाः सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् । यो वा एतामेवं वेदापहत्य पाप्मानमनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति प्रतितिष्ठति ॥ ४ ॥

| verse_lines  = स य एतदेवं वेदाभि हैनं सर्वाणि भूतानि संवाञ्छन्ति । उपनिषदं भो ब्रूहीति । उक्ता त उपनिषदत् । ब्राह्मीं वाव त उपनिषदमब्रूमेति । तस्यैै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा । वेदाः सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् । यो वा एतामेवं वेदापहत्य पाप्मानमनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति प्रतितिष्ठति ॥ ४ ॥