Anuvyakhyana/Vyakhya/Nyayasudha/C1: Difference between revisions

(8 intermediate revisions by the same user not shown)

Line 7:

=== पादः 1 ===

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I01"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_I01

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_I01_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_I01">~~

| id = AV_C01_S01_I01_Nyayasudha

| name = Nyayasudha

<span class="shloka-line">श्रियः पत्ये नित्यागणितगुणमाणिक्यविशदप्रभाजालोल्लासोपहतसकलावद्यतमसे ।</span>

| label = न्यायसुधा

<span class="shloka-line">जगज्जन्मस्थेमप्रलयरचनाशीलवपुषे नमोऽशेषाम्नायस्मृतिहृदयदीप्ताय हरये ॥ १ ॥</span>

| text = <div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">श्रियः पत्ये नित्यागणितगुणमाणिक्यविशदप्रभाजालोल्लासोपहतसकलावद्यतमसे ।</span><span class="shloka-line">जगज्जन्मस्थेमप्रलयरचनाशीलवपुषे नमोऽशेषाम्नायस्मृतिहृदयदीप्ताय हरये ॥ १ ॥</span></div>

</div>

<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">येन प्रादुरभावि भूमिवलये व्यस्तारि गोसन्ततिः प्राबोधि श्रुतिपङ्कजं करुणया प्राकाशि तत्त्वं परम् ।</span><span class="shloka-line">ध्वान्तं ध्वंसमनायि साधुनिकरश्चाकारि सन्मार्गगस्तेन व्यासदिवाकरेण सततं मा त्याजि मे मानसम्॥ २ ॥</span></div>

<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">व्याप्तिर्यस्य निजे निजेन महसा पक्षे सपक्षे स्थितिर्व्यावृत्तिश्च विपक्षतोऽथ विषये सक्तिर्न वै बाधिते ।</span><span class="shloka-line">नैवास्ति प्रतिपक्षयुक्तिरतुलं शुद्धं प्रमाणं स मे भूयात्तत्त्वविनिर्णयाय भगवानानन्दतीर्थो मुनिः ॥ ३ ॥</span></div>

<span class="shloka-line">येन प्रादुरभावि भूमिवलये व्यस्तारि गोसन्ततिः प्राबोधि श्रुतिपङ्कजं करुणया प्राकाशि तत्त्वं परम् ।</span>

<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">भवति यदनुभावादेडमूकोऽपि वाग्मी जडमतिरपि जन्तुर्जायते प्राज्ञमौलिः ।</span><span class="shloka-line">सकलवचनचेतोदेवता भारती सा मम वचसि निधत्तां सन्निधिं मानसे च ॥ ॥ ४ ॥</span></div>

<span class="shloka-line">ध्वान्तं ध्वंसमनायि साधुनिकरश्चाकारि सन्मार्गगस्तेन व्यासदिवाकरेण सततं मा त्याजि मे मानसम्॥ २ ॥</span>

<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">रमानिवासोचितवासभूमिस्सन्न्यायरत्नावलिजन्मभूमिः ।</span><span class="shloka-line">वैराग्यभाग्यो मम पद्मनाभतीर्थामृताब्धिर्भवताद्विभूत्यै ॥ ५ ॥</span></div>

</div>

<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">पदवाक्यप्रमाणज्ञान् प्रतिवादिमदच्छिदः ।</span><span class="shloka-line">श्रीमदक्षोभ्यतीर्थाख्यानुपतिष्ठे गुरून्मम॥ ६ ॥</span></div>

<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीमदानन्दतीर्थार्यसन्मनःसरसीभुवि ।</span><span class="shloka-line">अनुव्याख्याननलिने चञ्चरीकति मे मनः ॥ ७ ॥</span></div>

<span class="shloka-line">व्याप्तिर्यस्य निजे निजेन महसा पक्षे सपक्षे स्थितिर्व्यावृत्तिश्च विपक्षतोऽथ विषये सक्तिर्न वै बाधिते ।</span>

<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">न शब्दाब्धौ गाढा न च निगमचर्चासु चतुरा न च न्याये प्रौढा न च विदितवेद्या अपि वयम् ।</span><span class="shloka-line">परं श्रीमत्पूर्णप्रमतिगुरुकारुण्यसरणिं प्रपन्ना मान्याः स्मः किमपि च वदन्तोऽपि महताम् ॥ ८ ॥</span></div>

<span class="shloka-line">नैवास्ति प्रतिपक्षयुक्तिरतुलं शुद्धं प्रमाणं स मे भूयात्तत्त्वविनिर्णयाय भगवानानन्दतीर्थो मुनिः ॥ ३ ॥</span>

</div>

<span class="shloka-line">भवति यदनुभावादेडमूकोऽपि वाग्मी जडमतिरपि जन्तुर्जायते प्राज्ञमौलिः ।</span>

<span class="shloka-line">सकलवचनचेतोदेवता भारती सा मम वचसि निधत्तां सन्निधिं मानसे च ॥ ॥ ४ ॥</span>

</div>

<span class="shloka-line">रमानिवासोचितवासभूमिस्सन्न्यायरत्नावलिजन्मभूमिः ।</span>

<span class="shloka-line">वैराग्यभाग्यो मम पद्मनाभतीर्थामृताब्धिर्भवताद्विभूत्यै ॥ ५ ॥</span>

</div>

<span class="shloka-line">पदवाक्यप्रमाणज्ञान् प्रतिवादिमदच्छिदः ।</span>

<span class="shloka-line">श्रीमदक्षोभ्यतीर्थाख्यानुपतिष्ठे गुरून्मम॥ ६ ॥</span>

</div>

<span class="shloka-line">श्रीमदानन्दतीर्थार्यसन्मनःसरसीभुवि ।</span>

<span class="shloka-line">अनुव्याख्याननलिने चञ्चरीकति मे मनः ॥ ७ ॥</span>

</div>

<span class="shloka-line">न शब्दाब्धौ गाढा न च निगमचर्चासु चतुरा न च न्याये प्रौढा न च विदितवेद्या अपि वयम् ।</span>

<span class="shloka-line">परं श्रीमत्पूर्णप्रमतिगुरुकारुण्यसरणिं प्रपन्ना मान्याः स्मः किमपि च वदन्तोऽपि महताम् ॥ ८ ॥</span>

</div>

<p class="gr-vyakhya-para">भगवता बादरायणेन प्राणिनां निःश्रेयसाय प्रणीतमपि ब्रह्ममीमांसाशास्त्रं असाधुनिबन्धान्धतमसाऽवकुण्ठितत्वेन अप्रणीतमिव मन्यमानो भगवानानन्दतीर्थमुनिः यथाऽऽचार्याभिप्रायम् अस्य भाष्यं विधाय अनुभाष्यमपि करिष्यन् विलीनप्रकृतितया स्वयमन्तरायविधुरोऽपि अनवरतमीश्वरप्रवणकायकरणवृत्तिरपि नारायणप्रणामादिकं प्रारिप्सितस्यानन्तरायपरिसमाप्तेः प्रचयस्य च हेतुतयाऽविगीतशिष्टाचारपरम्परादिना अवगतमवश्यं करणीयं शिष्यान् ग्राहयितुं ग्रन्थादौ निबध्नाति-

Line 230:

Line 208:

आप्तिमात्रस्य नित्यसिद्धत्वात् तमपा तां विशिनष्टीति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I02"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_I02

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_I02_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_I02">~~

| id = AV_C01_S01_I02_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">नारायणप्रणामस्येव गुरुप्रणामस्यापि अभिमतसिद्ध्यङ्गतया कार्यारम्भे अवश्यमनुष्ठेयत्वात् तदाचरणपुरःसरं ब्रह्ममीमांसाशास्त्रव्याख्यानं समर्थयमानः प्रतिजानीते

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">नारायणप्रणामस्येव गुरुप्रणामस्यापि अभिमतसिद्ध्यङ्गतया कार्यारम्भे अवश्यमनुष्ठेयत्वात् तदाचरणपुरःसरं ब्रह्ममीमांसाशास्त्रव्याख्यानं समर्थयमानः प्रतिजानीते

तमेवेति ।</p>

Line 314:

Line 292:

इत्यभिहितम् । एवशब्देन अन्येषामसामर्थ्यं सूचयति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I03"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_I03

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_I03_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_I03">~~

| id = AV_C01_S01_I03_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">यदुक्तं नारायणोऽस्य शास्त्रस्य प्रभव इति । तदयुक्तम् । व्यासोपज्ञताप्रसिदि्धविरोधात् । न च नारायण एव व्यासः । जननविरोधात् । कृतकृत्यस्य प्रयोजनाभावेन शास्त्रप्रणयनासंभवाच्च ॥ यच्चास्य श्रौत्या परविद्याख्यया सर्वोत्तमप्रामाण्यसिदि्धरिति । तदप्ययुक्तम् । परशब्दस्यानेकार्थत्वेन विद्याशब्दस्य च अर्थविवक्षाविरहिण्यपि मन्त्रे प्रयोगदर्शनेन परविद्याख्यायाः सर्वोत्तमप्रामाण्यानिश्चायकत्वात् । किं चेय• परविद्याख्यैतद्विषया इत्यत्रापि न नियामकमस्ती त्यत आह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">यदुक्तं नारायणोऽस्य शास्त्रस्य प्रभव इति । तदयुक्तम् । व्यासोपज्ञताप्रसिदि्धविरोधात् । न च नारायण एव व्यासः । जननविरोधात् । कृतकृत्यस्य प्रयोजनाभावेन शास्त्रप्रणयनासंभवाच्च ॥ यच्चास्य श्रौत्या परविद्याख्यया सर्वोत्तमप्रामाण्यसिदि्धरिति । तदप्ययुक्तम् । परशब्दस्यानेकार्थत्वेन विद्याशब्दस्य च अर्थविवक्षाविरहिण्यपि मन्त्रे प्रयोगदर्शनेन परविद्याख्यायाः सर्वोत्तमप्रामाण्यानिश्चायकत्वात् । किं चेय• परविद्याख्यैतद्विषया इत्यत्रापि न नियामकमस्ती त्यत आह

प्रादुर्भूत इति ।</p>

Line 351:

Line 329:

<p class="gr-vyakhya-para">ऋगाद्या अपरा विद्या यदा विष्णोर्न वाचकाः । ता एव परमा विद्या यदा विष्णोस्तु वाचकाः इति भगवत्पादीयं व्याख्यानमपि एतमेवार्थं सूचयति । ब्रह्ममीमांसाशास्त्रव्युत्पादितन्यायानुपकृता हि वेदादयो विष्णोरवाचकाः, तदुपकृताश्च तस्य वाचका भवन्तीति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">तथाऽपि केवलस्य न परविद्यात्वं लभ्यत इति चेत् । मा लाभि । वेदादीतिकर्तव्यतारूपस्यास्य पृथक्प्रामाण्यानभ्युपगमात् ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I04"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_I04

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_I04_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_I04">~~

| id = AV_C01_S01_I04_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">एवं तावदागमेनास्य शास्त्रस्यानुत्तमं प्रामाण्यं प्रसाध्य अधुना अनुमानतोऽपि तत् सिषाधयिषुरादौ तावत्प्रामाण्यमात्रे अनुमानं वक्तुमाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">एवं तावदागमेनास्य शास्त्रस्यानुत्तमं प्रामाण्यं प्रसाध्य अधुना अनुमानतोऽपि तत् सिषाधयिषुरादौ तावत्प्रामाण्यमात्रे अनुमानं वक्तुमाह

गुरुरिति ।</p>

Line 405:

Line 383:

<p class="gr-vyakhya-para">विजातीयसंवादित्वेनानयोरैक्यविवक्षया त्रित्वोक्तिः अस्त्विति चेत् । एवं तर्हि वक्ष्यमाणश्रुतियुक्तिसंवादोऽपि सजातीयसंवादत्वेनैक एव स्यात् । अर्धज(च)रतीयानुपपत्तेः । तथा च पुनस्त्रित्वानुपपत्तिरेव ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">भवेदयं ग्रन्थकृतोऽभिप्रायः । तेनापीदं प्रयत्नगौरवं कस्मादाश्रितमिति चेन्न । उक्तसाधनोपपन्नत्वेऽपि अस्तु भारतादीनां प्रामाण्यं मा भूच्चास्ये ति शङ्कायां वक्त्राद्यानुकूल्यसाधनस्य अवश्याश्रयणीयत्वात् । अन्यथाऽप्रयोजकत्वापत्तेरिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I06"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_I06

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_I06_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_I06">~~

| id = AV_C01_S01_I06_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">ननु तर्ह्यनेनेदमुदितं भवति । एतच्छास्त्रं प्रमाणमनुकूलवक्त्रादिमत्त्वाद् भारतादिवत् । वक्त्राद्यानुकूल्यं चोक्तहेतुसिद्धमि ति । एतदनुपपन्नम् । आप्तवाक्यतायास्तत्रोपाधित्वात् । न च प्रत्यक्षादौ सत्यपि प्रामाण्ये नास्त्याप्तवाक्यत्वमिति साध्याव्यापकत्वान्नायमुपाधिरि ति वाच्यम् । वाक्यत्वावच्छिन्नसाध्यव्यापकत्वेनोपाधित्वोपपत्तेः ॥ तथाऽप्यपौरुषेये वेदे तदभावादनुपाधित्वमिति चेन्न । वेदापौरुषेयत्वस्यासम्मतत्वात् ॥ सम्मतत्वे वा साधनावच्छिन्ने पौरुषेयवाक्यत्वावच्छिन्ने वासाध्येऽस्योपाधित्वोपपत्तेरिति । मैवम् । अभिप्रायानवगमात् । न हि वयं वक्त्राद्यानुकूल्येन शास्त्रप्रामाण्यं साक्षात्साधयितुमुद्यताः । येनात्रोपाध्युद्भावनं सङ्गच्छेत । अपि तर्ह्यनुकूलवक्त्रादिमत्त्वस्य आप्तवाक्यतया व्याप्तत्वात्तेन तां प्रसाध्य तया प्रामाण्यं शास्त्रस्य साध्यत इत्याशयवानाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">ननु तर्ह्यनेनेदमुदितं भवति । एतच्छास्त्रं प्रमाणमनुकूलवक्त्रादिमत्त्वाद् भारतादिवत् । वक्त्राद्यानुकूल्यं चोक्तहेतुसिद्धमि ति । एतदनुपपन्नम् । आप्तवाक्यतायास्तत्रोपाधित्वात् । न च प्रत्यक्षादौ सत्यपि प्रामाण्ये नास्त्याप्तवाक्यत्वमिति साध्याव्यापकत्वान्नायमुपाधिरि ति वाच्यम् । वाक्यत्वावच्छिन्नसाध्यव्यापकत्वेनोपाधित्वोपपत्तेः ॥ तथाऽप्यपौरुषेये वेदे तदभावादनुपाधित्वमिति चेन्न । वेदापौरुषेयत्वस्यासम्मतत्वात् ॥ सम्मतत्वे वा साधनावच्छिन्ने पौरुषेयवाक्यत्वावच्छिन्ने वासाध्येऽस्योपाधित्वोपपत्तेरिति । मैवम् । अभिप्रायानवगमात् । न हि वयं वक्त्राद्यानुकूल्येन शास्त्रप्रामाण्यं साक्षात्साधयितुमुद्यताः । येनात्रोपाध्युद्भावनं सङ्गच्छेत । अपि तर्ह्यनुकूलवक्त्रादिमत्त्वस्य आप्तवाक्यतया व्याप्तत्वात्तेन तां प्रसाध्य तया प्रामाण्यं शास्त्रस्य साध्यत इत्याशयवानाह

वक्तृश्रोतृप्रसक्तीनामिति ।</p>

Line 453:

Line 431:

<p class="gr-vyakhya-para">ननु प्रमाणैकत्वानेकत्वयोः प्रमेयतादवस्थ्यात् कथमेतत् । इत्थम् । न हि प्रमाणमात्रं निःशङ्कप्रवृत्तावुपयुज्यते । किं नाम प्रमाणतया प्रमितमेव । तच्च यावद्यावदधिकं प्रमीयते तत्तदनुसारिणीमविशङ्कां क्षिप्रप्रवृत्तिं प्रसूत इत्यनुभवसिद्धम् । ततः प्रामाण्यमेव स्वकार्यातिशयवशेनातिशयवदुच्यते ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">एवं विषयप्रयोजनातिशयवशेनाप्यतिशयो द्रष्टव्यः ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I07"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_I07

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_I07_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_I07">~~

| id = AV_C01_S01_I07_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">तदेवं श्रुत्यनुमानाभ्यामिदमेव शास्त्रं प्रमाणतमम्, नान्यदेतादृशमस्तीत्युपसंहरति

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">तदेवं श्रुत्यनुमानाभ्यामिदमेव शास्त्रं प्रमाणतमम्, नान्यदेतादृशमस्तीत्युपसंहरति

अत इति ।</p>

Line 523:

Line 501:

<p class="gr-vyakhya-para">अत्रोच्यते । कर्तव्यमेव कार्यारम्भे मङ्गलाचरणम् । कृतं च भगवता सूत्रकारेण । निवेशितं च ग्रन्थादौ । यदयमोङ्काराथशब्दावादितः कृतवान् । तयोर्माङ्गलिकत्वात् । यथोक्तम्</p>

<p class="gr-vyakhya-para">ॐकारश्चाथशब्दश्च द्वावेतौ ब्रह्मणः पुरा । कण्ठं भित्त्वा विनिर्यातौ तस्मान्माङ्गलिकावुभौ इति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I08"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_I08

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_I08_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_I08">~~

| id = AV_C01_S01_I08_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">नन्वेतदनुपपन्नम् । तथा सत्येतयोर्विघ्नविघातादिहेतुत्वेन समस्तशास्त्राङ्गतया प्रथमसूत्रावयवत्वाभावप्रसङ्गात् । तथात्वे च प्रथमसूत्रं न्यूनमापद्येत । अधिकार्यादिप्रतिपादकस्य अन्यस्याभावात् । तत्प्रतिपादनस्य चावश्यकत्वात् । अन्यथा अधिकारिविषयवैधुर्येण शास्त्रस्य अनारम्भणीयत्वशङ्का न निराकृता स्यात् इत्यनर्थकं सूत्रमापद्येतेत्यत आह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">नन्वेतदनुपपन्नम् । तथा सत्येतयोर्विघ्नविघातादिहेतुत्वेन समस्तशास्त्राङ्गतया प्रथमसूत्रावयवत्वाभावप्रसङ्गात् । तथात्वे च प्रथमसूत्रं न्यूनमापद्येत । अधिकार्यादिप्रतिपादकस्य अन्यस्याभावात् । तत्प्रतिपादनस्य चावश्यकत्वात् । अन्यथा अधिकारिविषयवैधुर्येण शास्त्रस्य अनारम्भणीयत्वशङ्का न निराकृता स्यात् इत्यनर्थकं सूत्रमापद्येतेत्यत आह

तत्रेति ।</p>

Line 582:

Line 560:

<p class="gr-vyakhya-para">किञ्चायमात्माऽविद्याकल्पितो बन्धस्तद्विद्ययैव निवृत्तिमर्हति । शुक्तिकाऽविद्याकल्पितं रजतमिव शुक्तिविद्यया । तत्र (तत्) कुतो बन्धनिवृत्तिलक्षणे मोक्षे परमेश्वरप्रसादस्योपयोगः । कुतस्तरां तज्ज्ञानस्य कुतस्तमां च तज्जिज्ञासायाः ॥ अथ परमार्थ एवायं बन्धस्तर्हि न ज्ञानेन निवर्तेत । न च सत्यस्य अनादेरात्मस्वरूपमात्रानुबन्धिनो बन्धस्य आत्मस्वरूपस्येव केनापि निवृत्तिर्युक्ता ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अपि च मुक्तस्य शरीरेन्द्रियविषयादिसंसर्गे मुक्तत्वव्याघातः । दुःखादिप्रसङ्गश्च । कारणसामग्रीसद्भावात् । तथा चाभ्युदयतुल्यतयोक्तदोषः ॥ शरीराद्यभावे च तत्साध्यसुखाभावेन कस्यापि तत्रार्थितानुपपत्तेरनधिकारिकं शास्त्रमापद्येत । को हि स्वस्थात्मा सहसा सुखतत्साधने हातुमुत्सहते ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_V01"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_V01

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_V01_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_V01">~~

| id = AV_C01_S01_V01_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">तदेवं विषयाद्यनुबन्धविधुरत्वान्न जिज्ञासा कर्तव्या । तद्विधयोऽपि न प्रमाणम् । शास्त्रं चेदमनारम्भणीयमिति प्राप्ते सूत्रयामास भगवानाचार्यः

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">तदेवं विषयाद्यनुबन्धविधुरत्वान्न जिज्ञासा कर्तव्या । तद्विधयोऽपि न प्रमाणम् । शास्त्रं चेदमनारम्भणीयमिति प्राप्ते सूत्रयामास भगवानाचार्यः

ॐ अथातो ब्रह्मजिज्ञासेति ।</p>

Line 3,287:

Line 3,265:

<p class="gr-vyakhya-para">तदेवम् अधिकारिविषयप्रयोजनाभिसंबन्धवत्त्वाद् ब्रह्मजिज्ञासा कर्तव्येति आरम्भणीयमिदं शास्त्रम् इति सिद्धम् ॥</p>

<p class="gr-vyakhya-para">॥ इति श्रीमन्न्यायसुधायां जिज्ञासाधिकरणं समाप्तम् ॥</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B1

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B1_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B1">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B1_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- प्रथमसूत्रे विहिता ब्रह्मजिज्ञासा जन्मादिसूत्रैः क्रियते ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- प्रथमसूत्रे विहिता ब्रह्मजिज्ञासा जन्मादिसूत्रैः क्रियते ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- स्वरूपसाधनफलजिज्ञासा हि ब्रह्मजिज्ञासोच्यते ।। ब्रह्मण इति कर्मणि षष्ठी परिग्रहेऽपि प्रधानेनाप्रधानोपलक्षणस्याङ्गीकृतत्वात् साधनादिजिज्ञासामन्तरेणाकाङ्क्षानुपरमाच्च तत्र साधनफलयोर्ब्रह्मोपहितत्वात् ब्रह्मणश्च स्वप्रधानत्वात् अभ्यर्हितत्वेन तत्स्वरूपजिज्ञासैव प्रथमं प्राप्ता । स्वरूपजिज्ञासा च लक्षणप्रमाणाभ्यां (सं)भवति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">तत्रापि लक्षणेन स्वेतरसमस्तवस्तुव्यावृत्ततया स्वरूपे प्रतिपादिते प्रमाणाकाङ्क्षा जायत इति लक्षणस्यैव प्राथम्यं युक्तम् । इत्याशयवान् सूत्रतात्पर्यमाह

Line 3,324:

Line 3,302:

इति भाष्येण ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">४सु०- ननु च बृहद्ब्रह्मेति समस्तगुणपूर्णत्वं ब्रह्मत्वं प्रसिद्धमेव; तत्किं लक्षणान्तरेण ।। सत्यम् । तथाऽपि तदुपपादनार्थमेतदित्यदोषः । प्रसिद्धेन ह्यसाधारणेन धर्मेणाप्रसिद्धं वस्तु समस्तव्यावृत्ततयाऽवगन्तव्यम् । न च परमेश्वरस्य समस्तगुणपूर्णत्वं प्रसिद्धम्, येन लक्षणतया निर्देष्टुं शक्येत । अनेन तु लक्षणेन लक्षिते ब्रह्मणि समस्तगुणपूर्णत्वमपि प्रधानलक्षणं सिद्ध्यति, अविनाभावा(वित्वा)त् ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B2

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B2_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B2">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B2_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">५सु०- ननु जन्मादिकं वा लक्षणत्वेनात्राभिमतं तत्कारणत्वं वा । नाद्यः तस्य प्रपञ्चधर्मत्वात् । न द्वितीयः ब्रह्मवत्तदीयजगज्जन्मादिकारणत्वस्याप्यप्रसिद्धत्वात् । न च अनुमानात्तत्सिदि्धः उत्तरसूत्रविरोधात् । अतः कथमेतदपि लक्षणम् । इत्यत आह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">५सु०- ननु जन्मादिकं वा लक्षणत्वेनात्राभिमतं तत्कारणत्वं वा । नाद्यः तस्य प्रपञ्चधर्मत्वात् । न द्वितीयः ब्रह्मवत्तदीयजगज्जन्मादिकारणत्वस्याप्यप्रसिद्धत्वात् । न च अनुमानात्तत्सिदि्धः उत्तरसूत्रविरोधात् । अतः कथमेतदपि लक्षणम् । इत्यत आह

सृष्टिरिति ।</p>

Line 3,360:

Line 3,338:

।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">आसु श्रुतिषु जिज्ञासाविधात्रीषु तद्विजिज्ञासस्व तद्ब्रह्म य आत्मा सोऽन्वेष्टव्यः इत्याद्यासु जिज्ञास्याद्ब्रह्मात्मादिशब्दवाच्यात् (हरेः) विश्वस्य सृष्ट्यादिकं भवतीत्युच्यते, यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते इत्यादिपूर्वोत्तरवाक्यैः । सृष्ट्यादयश्च विश्वस्यासु श्रुतिषु भाष्योदाहृतासु हरेरेवोक्ताः । न (च ते) जीवे सम्भवन्ति । अतः प्रसिद्धार्थे बाधकसद्भावात् तद्ब्रह्मेत्यादिब्रह्मादिशब्दोऽलौकिकस्य हरेरेव प्रतिपादको न जीवस्य, इति युक्तं तस्य तेन गुणपूर्णत्वाभिधानमित्यभिप्रायः सूत्रकारस्य; इति भावः ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B3"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B3

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B3_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B3">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B3_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">९सु०- ननु कथं जगत्सृष्ट्यादिकारणत्वं हरेरेव स्यात्, यावता हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे , एको रुद्रो न द्वितीयाय तस्थे , इमाल-लोकानीशत ईशनीभिः , ज्ञात्वा शिवं शान्तिमत्यन्तमेति इत्यादिश्रुतिषु हिरण्यगर्भादीनां तत्प्रतीयते; इत्यत आह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">९सु०- ननु कथं जगत्सृष्ट्यादिकारणत्वं हरेरेव स्यात्, यावता हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे , एको रुद्रो न द्वितीयाय तस्थे , इमाल-लोकानीशत ईशनीभिः , ज्ञात्वा शिवं शान्तिमत्यन्तमेति इत्यादिश्रुतिषु हिरण्यगर्भादीनां तत्प्रतीयते; इत्यत आह

सृष्टिरिति ।

Line 3,386:

Line 3,364:

हिरण्यगर्भ इत्यादीनि, विष्णोरेव यतः, ततः, हिरण्यगर्भ इत्यादिषु श्रुतिषु, विश्वस्य सृष्ट्यादयो हरेरेव उक्ता इति पूर्वेण सम्बन्धः ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B4"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B4

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B4_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B4">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B4_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">१०सु०- ननु यथा हिरण्यगर्भादिशब्दान् विष्णुविषयान् व्याख्याय हिरण्यगर्भ इत्यादिश्रुतयो विष्णौ योज्यन्ते तथा विष्ण्वादिशब्दान् हिरण्यगर्भादौ व्याख्याय भाष्योदाहृताः श्रुतयोऽन्यविषयतया कुतो न योज्यन्त इत्यत आह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">१०सु०- ननु यथा हिरण्यगर्भादिशब्दान् विष्णुविषयान् व्याख्याय हिरण्यगर्भ इत्यादिश्रुतयो विष्णौ योज्यन्ते तथा विष्ण्वादिशब्दान् हिरण्यगर्भादौ व्याख्याय भाष्योदाहृताः श्रुतयोऽन्यविषयतया कुतो न योज्यन्त इत्यत आह

अत इति

Line 3,416:

Line 3,394:

<p class="gr-vyakhya-para">इदमुक्तं भवति । वाक्यार्थावगमे हि व्याख्यानं मुख्यकारणम्; यथाहुः व्याख्यानतो विशेषप्रतिपत्तिः इति । तत्रापि यदीयं व्याख्येयं तदीयमेव चेद्व्याख्यानं तदा सुतरां ततोऽर्थावगतिः । तत्र गुणाः श्रुताः इति श्रुतिरेव सर्वश्रुतीर्व्याख्याति । सर्वाः श्रुतयो विष्णोरनन्तानलौकिकानेव (लौकिकान्गुणानेव) गुणान्व(र्णय)दन्ति न कुत्रापि दोषान् । दोषवादप्रतीतिस्तु शब्दशक्तितात्पर्यापरिज्ञाननिमित्तैवेति । एवं श्रुत्यैव सर्वासु श्रुतिषु व्याख्यातासु कथं तद्विरुद्धं(द्ध) दोषपरतया व्याख्यानं युज्यते । तस्माद्विष्णुरिति यजमानस्य यज्ञस्य वा नाम । तौ सोमाद्भवत इति सोमो जनितोत विष्णोरित्युच्यत</p>

<p class="gr-vyakhya-para">इत्यादि व्याख्येयमिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B5"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B5

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B5_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B5">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B5_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- युक्त्यन्तरमाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- युक्त्यन्तरमाह

प्रीत्येति

Line 3,447:

Line 3,425:

शब्देन तज्ज्ञानस्येश्वरप्रीतिहेतुत्वं सूचयति ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B6"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B6

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B6_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B6">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B6_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">ननु प्रयोजनमनुसृत्य वेदस्य प्रतीतविषयपरित्यागेनाप्रतीतविषयान्तराङ्गीकारोऽयमयुक्तः । तथात्वे पुरुषार्थविरोधिनो दुर्गन्धादिग्राहकस्य घ्राणादेस्तदविषयत्वप्रसङ्गात् । सुगन्धादिविषयत्वप्रसङ्गाच्च । इत्यत आह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">ननु प्रयोजनमनुसृत्य वेदस्य प्रतीतविषयपरित्यागेनाप्रतीतविषयान्तराङ्गीकारोऽयमयुक्तः । तथात्वे पुरुषार्थविरोधिनो दुर्गन्धादिग्राहकस्य घ्राणादेस्तदविषयत्वप्रसङ्गात् । सुगन्धादिविषयत्वप्रसङ्गाच्च । इत्यत आह

तद्विरोध इति

Line 3,475:

Line 3,453:

।</p>

<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-न पुराणादिमानत्वं विरुद्धार्थे श्रुतेर्भवेत् ।</div>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B7"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B7

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B7_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B7">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B7_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">१६सु०- ननु शैवपुराणादीन्यपि श्रुतिमूलानि तत्कथं श्रुतिविरोधेनाप्रमाणानीत्यत</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">१६सु०- ननु शैवपुराणादीन्यपि श्रुतिमूलानि तत्कथं श्रुतिविरोधेनाप्रमाणानीत्यत</p>

<p class="gr-vyakhya-para">आह

Line 3,510:

Line 3,488:

<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-न सर्वनामताऽन्येषां श्रुतावुक्ता हि कुत्रचित् ।</div>

<p class="gr-vyakhya-para">ननु पद्मपुराणादौ विष्णुनामानि शिवे प्रतीयन्त इति । मैवम् । यो देवानामिति श्रुतिविरुद्धस्य पुराणादेरनादरणादित्यभिप्रायेण श्रुतौ इत्युक्तम् ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B9"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B9

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B9_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B9">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B9_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">२०सु०- अपि च जगत्कारणेनाज्ञानादिदोषरहितेन भवितव्यम्, दोषिणोऽस्मदादिवज्जगत्कारणत्वानुपपत्तेः । निर्दोषत्वं च भगवतो हरेरेव नान्येषाम् । अतः स एव जगज्जन्मादिकर्ता न रुद्रादिः इत्याह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">२०सु०- अपि च जगत्कारणेनाज्ञानादिदोषरहितेन भवितव्यम्, दोषिणोऽस्मदादिवज्जगत्कारणत्वानुपपत्तेः । निर्दोषत्वं च भगवतो हरेरेव नान्येषाम् । अतः स एव जगज्जन्मादिकर्ता न रुद्रादिः इत्याह

अदोषेति

Line 3,545:

Line 3,523:

<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-जन्माद्यस्येति तेनैतद्विष्णोरेव स्वलक्षणम् ।</div>

<p class="gr-vyakhya-para">तेनोक्तप्रकारेण जन्माद्यस्येत्युक्तं जगज्जन्मादिकारणत्वं विष्णोः सम्भवति नान्येषाम् । अतोऽसम्भवाद्यभावाद्विष्णोर्लक्षणं युक्तमिति योज्यम् ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B10"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B10

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B10_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B10">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B10_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">२२सु०- एवं स्वमतेन सूत्रं व्याख्याय तत्परिशुद्धये मायावादिनां मते लक्षणसूत्रारम्भ एवानुपपन्न इति वक्तुं यत्तै(परै)रभिहितं जगज्जन्मादिकारणत्वं न लक्ष्यब्रह्मणः स्वरूपान्तर्गतं(त) लक्षणं किन्तु तटस्थमेव । त्रैविध्यमत्र सम्भवति मायाविशिष्टं ब्रह्म कारणमिति वा, मायाशक्तिमत्कारणमिति वा, जगत्कारणं तु मायैव तदाश्रयतया ब्रह्म कारणमिति वेति । सर्वथाऽपि जगत्कारणत्वं बाह्यमेव, न साक्षात्स्वरूपान्तर्गतम् (एव) । इति; तदेतदनुपपन्नम् इति भावेनोक्तं स्वलक्षणम् इति । स्वरूपान्तर्गतमेवेदं ब्रह्मणो जगज्जन्मादिकारणत्वं न मायावाद्युक्तरीत्या तटस्थमित्यर्थः ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">२२सु०- एवं स्वमतेन सूत्रं व्याख्याय तत्परिशुद्धये मायावादिनां मते लक्षणसूत्रारम्भ एवानुपपन्न इति वक्तुं यत्तै(परै)रभिहितं जगज्जन्मादिकारणत्वं न लक्ष्यब्रह्मणः स्वरूपान्तर्गतं(त) लक्षणं किन्तु तटस्थमेव । त्रैविध्यमत्र सम्भवति मायाविशिष्टं ब्रह्म कारणमिति वा, मायाशक्तिमत्कारणमिति वा, जगत्कारणं तु मायैव तदाश्रयतया ब्रह्म कारणमिति वेति । सर्वथाऽपि जगत्कारणत्वं बाह्यमेव, न साक्षात्स्वरूपान्तर्गतम् (एव) । इति; तदेतदनुपपन्नम् इति भावेनोक्तं स्वलक्षणम् इति । स्वरूपान्तर्गतमेवेदं ब्रह्मणो जगज्जन्मादिकारणत्वं न मायावाद्युक्तरीत्या तटस्थमित्यर्थः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">२३सु०- तत्कुत इत्यत आह

Line 3,572:

Line 3,550:

<p class="gr-vyakhya-para">तस्माद् द्वितीयः पक्षः परिशिष्यते । तथा च सूत्रकारस्येदं कथं न मतम् । अन्यथा श्वेतकेतूद्दालकाख्यायिकया प्रतिपादितत्वादद्वैतमपि न श्रुत्यभिप्रायः स्यात् । तद्धैतत्पश्यन् ऋषिर्वामदेवः प्रतिपेदेऽहं ब्रह्मास्मि इत्यपि परोपासनानुवादो न स्वार्थे तात्पर्यवान् स्यात्, अथ योऽन्यां देवतामुपास्ते इत्युपासनाप्रकरणत्वात् । तथा च बहुविप्लवः स्यात् ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">तस्मात्सूत्रकारस्यैवायमभिप्रायो यज्जगज्जन्मादिकारणत्वं ब्रह्मणः स्वरूपान्तर्गतमेव लक्षणमिति । तथा च विस्पष्टतदीयवाक्यान्तरबलादस्यापि सूत्रस्य स्वरूपलक्षणपरत्वमेवेति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B11"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B11

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B11_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B11">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B11_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">२५सु०- यत एवं जगज्जन्मादिकारणत्वं स्वलक्षणमत्र सूत्रे ब्रह्मणोऽभिधीयते, ततो</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">२५सु०- यत एवं जगज्जन्मादिकारणत्वं स्वलक्षणमत्र सूत्रे ब्रह्मणोऽभिधीयते, ततो</p>

<p class="gr-vyakhya-para">न परमतेऽस्य सूत्रस्यारम्भ एवोपपद्यते । इत्याह

Line 3,597:

Line 3,575:

<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-न हि जन्मादिहेतुत्वं जीवस्य जगतो भवेत् ।</div>

<p class="gr-vyakhya-para">यत्र हि लक्षणं नास्ति तत्सर्वं तद्व्यावर्त्यमङ्गीकरणीयम् । अन्यथा लक्षणस्याव्याप्तिप्रसङ्गात् । न चेदं लक्षणं जीवस्यास्ति । तत्कथमसावनेन न व्यावर्त्यत इति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B12"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B12

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B12_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B12">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B12_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- किञ्चानेन लक्षणेन यदि जीवो न व्यावर्त्यते; किन्तु सोऽपि लक्ष्यान्तर्गतः । तथा सति लक्षणस्य जीवेऽतिव्याप्तिमाशङ्क्येतरव्यपदेशादि्धताकरणादिदोषप्रसक्तिरिति सूत्रकारीयं तन्निराकरणमसङ्गतं स्यात् । न हि लक्ष्य एवातिव्याप्तिर्लक्षणस्य केनापि शङ्क्यते । कथञ्चिच्छङ्कायां वा तस्यापि लक्ष्यत्वाङ्गीकारं परित्यज्य तत्र न लक्षणनिराकरणं क्रियत इत्याशयवानाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- किञ्चानेन लक्षणेन यदि जीवो न व्यावर्त्यते; किन्तु सोऽपि लक्ष्यान्तर्गतः । तथा सति लक्षणस्य जीवेऽतिव्याप्तिमाशङ्क्येतरव्यपदेशादि्धताकरणादिदोषप्रसक्तिरिति सूत्रकारीयं तन्निराकरणमसङ्गतं स्यात् । न हि लक्ष्य एवातिव्याप्तिर्लक्षणस्य केनापि शङ्क्यते । कथञ्चिच्छङ्कायां वा तस्यापि लक्ष्यत्वाङ्गीकारं परित्यज्य तत्र न लक्षणनिराकरणं क्रियत इत्याशयवानाह

हिताक्रियेति

Line 3,623:

Line 3,601:

<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-निर्गुणत्वं च तेनैव निषिद्धं प्रभुणा स्वयम् ।</div>

<p class="gr-vyakhya-para">लक्षणवाक्यं हि साक्षाल-लक्ष्यस्यासाधारणधर्मसंसर्गं प्रतिपादयदर्थादितरव्यावृत्तिं प्रतिपादयति । ततोऽनेनापि लक्षणवाक्येन ब्रह्मणो जगज्जन्मादिकारणत्वेन तदविनाभूतैः सर्वज्ञत्वादिभिश्च संसर्गः प्रतिपादनीयः । तथा च निर्विशेषत्वं ब्रह्मणोऽनेन सूत्रेण निषिद्धम् । निर्विशेषत्ववादिनां च निर्विशेषत्वं निषेधतः सूत्रस्यारम्भः कथमुपपद्यत इति ।</p>

}}

</div>

~~</div>~~

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B13"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B13

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B13_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B13">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B13_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- स्यादियं जीवब्रह्मणोरेकत्वं ब्रह्मणश्च निर्गुणत्वमङ्गीकुर्वतां लक्षणसूत्रारम्भानुपपत्तिः । यद्यनेन सूत्रेण जगज्जन्मादिकारणत्वं ब्रह्मणः स्वलक्षणमुच्यते । न चैवं किन्तु तटस्थमेव । न हि तथाविधं जगज्जन्मादिकारणत्वं जीवब्रह्मणोरेकत्वं वा ब्रह्मणो निर्गुणत्वं वा विरुणदि्ध ।।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- स्यादियं जीवब्रह्मणोरेकत्वं ब्रह्मणश्च निर्गुणत्वमङ्गीकुर्वतां लक्षणसूत्रारम्भानुपपत्तिः । यद्यनेन सूत्रेण जगज्जन्मादिकारणत्वं ब्रह्मणः स्वलक्षणमुच्यते । न चैवं किन्तु तटस्थमेव । न हि तथाविधं जगज्जन्मादिकारणत्वं जीवब्रह्मणोरेकत्वं वा ब्रह्मणो निर्गुणत्वं वा विरुणदि्ध ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">ननु स्वलक्षणत्वे प्रमाणमुक्तम् । मैवम् । स्वस्य लक्षणानि स्वलक्षणानीति वा । सु सम्यक् स्वरूपान्तर्गत्या न लक्षणानीति वा तदर्थोपपत्तेः ।। तर्हि यतोऽस्य जन्मादि सा माया तदाश्रयो ब्रह्मेति निर्देशः स्यात् । न तु जन्माद्यस्य यतस्तद्ब्रह्मेति । मैवम् । यत्र घोषः सा गङ्गेतिवल-लक्षणया प्रयोगोपपत्तेः ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">ननु तटस्थेनापि जगज्जन्मादिकारणत्वेन ब्रह्मणो जीवैक्यं निर्गुणत्वं च (नि)विरुद्ध्यते । काकनिलयनत्वं हि परेण तटस्थं लक्षणमुदाहृतम् । तस्य लक्ष्यान्तर्भावे काकाधिकरणत्वमपि गृहशब्दार्थः स्यात् । ततश्च काकविगमे गृहैकदेशभङ्गबुदि्धः स्यात् इति । तत्र काकाधिकरणत्वं तदनधिकरणेभ्यो गृहं व्यावर्तयति न वा । नेति पक्षेऽनुभवविरोधस्तदभिधानवैयर्थ्यं च । आद्ये ब्रह्मलक्षणमपि कथं न जीवव्यावृत्तिं करोति । कथं च तत्सम्बन्धेन सगुणं न भवतीति ।</p>

Line 3,665:

Line 3,643:

<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-कथं नित्यगुणस्यास्य स्यादैक्यं गुणहानतः ।</div>

<p class="gr-vyakhya-para">नित्यगुणत्वं चेश्वरस्य लिङ्गपादे साधयिष्यते । अस्येश्वरस्येत्युपलक्षणम् । जीवेऽपि पारतन्त्र्यादिदोषाणां नित्यत्वात् । यथोक्तं पुराणे अल्पशक्तिरसार्वज्ञम् इति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B14"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B14

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B14_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B14">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B14_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">३४सु०- ननु च विरोध्याकारपरित्यागेन जीवस्य ब्रह्मैक्यमित्यस्यार्थो न विरोध्याकाराविवक्षामात्रेणेति नाप्यनित्यत्वेनेति किन्तु निर्गुणेन ब्रह्मणा जीवस्यैक्यमित्येवेति चेन्न । निर्गुण(त्व)स्यैव निरूपयितुमशक्यत्वात् । तथा हि । तन्निर्गुणं किं सगुणादीश्वरादि्भन्नमुताभिन्नम् (वा) । द्वितीये तस्यापि सगुणत्वप्रसङ्गेन निर्गुणत्वव्याघातः । आद्ये दोषमाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">३४सु०- ननु च विरोध्याकारपरित्यागेन जीवस्य ब्रह्मैक्यमित्यस्यार्थो न विरोध्याकाराविवक्षामात्रेणेति नाप्यनित्यत्वेनेति किन्तु निर्गुणेन ब्रह्मणा जीवस्यैक्यमित्येवेति चेन्न । निर्गुण(त्व)स्यैव निरूपयितुमशक्यत्वात् । तथा हि । तन्निर्गुणं किं सगुणादीश्वरादि्भन्नमुताभिन्नम् (वा) । द्वितीये तस्यापि सगुणत्वप्रसङ्गेन निर्गुणत्वव्याघातः । आद्ये दोषमाह

सदैवेति

Line 3,691:

Line 3,669:

<p class="gr-vyakhya-para">ननु गुणादिपञ्चकस्य निर्गुणत्वं पदार्थविदो मन्यन्ते । मन्यन्ताम् । न हीदानीं निर्गुणवस्तुनिराकरणं प्रस्तुतं किं नामाद्वैतिना निर्गुणं ब्रह्म निरूपयितुमशक्यमिति । गुणशब्देना(चा)त्र धर्ममात्रं प्रकृतम् । तद्गुणादिष्वपि सर्वसम्मतम् ।। गुणादीनां च सगुणत्वं परमाण्वारम्भनिरासे वक्ष्यते ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">ननु (च) साक्षी चेता केवलो निर्गुणश्च इति निर्गुणं ब्रह्म श्रूयते । मैवम् । उक्तानुपपत्तिपराहतत्वेनार्थान्तरपरत्वात् । अन्यथा साक्षित्वादीनामपि धर्मत्वाद्व्याघातश्च । साक्षाद्द्रष्टा हि साक्षी । यथाऽऽह पाणिनिः । साक्षाद्द्रष्टरि संज्ञायामिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B15"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B15

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B15_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B15">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B15_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं धर्मराहित्यलक्षणं निर्गुणत्वं निराकृतमप्याग्रहमात्रेण योऽङ्गीकरोति तं प्रति सोल-लुण्ठमाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं धर्मराहित्यलक्षणं निर्गुणत्वं निराकृतमप्याग्रहमात्रेण योऽङ्गीकरोति तं प्रति सोल-लुण्ठमाह

निर्गुणत्वमिति ।</p>

Line 3,715:

Line 3,693:

<p class="gr-vyakhya-para">लक्ष्यलक्षणभावो गुणगुणिभावश्चाभेदे नोपपद्यते । प्रसिद्धेन ह्यप्रसिद्धं लक्षणीयम् । न च तदेव तदैव प्रसिद्धमप्रसिद्धं चेति युक्तम् ।। गुणी च गुणवान् भवति । न च स्वेनैव तद्वान् भवति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">न तृतीयः । परस्परविरोधात् । अतोऽशक्यनिरूपणत्वान्नेदं ब्रह्मस्वरूपान्तर्गतं लक्षणम्, किन्तु तटस्थमेव । न च तटस्थेन तेन ब्रह्मणोऽद्वितीयत्वभङ्गः, यद्रजतमित्यभात्सा शुक्तिरितिवन्मिथ्याभूतेनापि प्रपञ्चकारणत्वेनोपलक्षणयोगादिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B16"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B16

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B16_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B16">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B16_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवमनूद्य निराकर्तुमारभते

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवमनूद्य निराकर्तुमारभते

इति पृष्ट इति

Line 3,749:

Line 3,727:

<p class="gr-vyakhya-para">अथ शास्त्रं नैक्यं प्रतिपादयति किन्तु भेदभ्रमं निराकरोति; यथोक्तं सिद्धं तु निवर्तकत्वादिति । न । ऐक्ये प्रकाशमाने भेदभ्रमस्यैवानवकाशात्, तत्त्वाप्रतिपत्तेर्भ्रान्तिहेतुत्वात् । ऐक्यं न प्रकाशत इति चेन्न, स्वप्रकाशचैतन्यमात्रत्वविरोधात् । अविद्यावशात्स्वरूप(प्रकाश)स्याप्यनवभास इति चेन्न सर्वथाऽप्यनवभासप्रसङ्गात् । तथा चाधिष्ठानानवभासेऽविद्यारोपस्याप्यनुपपत्तेः, न ह्यखण्डे वस्तुन्यंशतोऽविद्यावरणं सम्भवति । असम्भवनीयावभासचतुराऽविद्येति चेत्, तर्हि सा जडेष्वेव कुतो नाङ्गीकार्या, अनुपपत्तेस्तुल्यत्वात्, तथा च सा न जडेषु वस्तुषु इत्ययुक्तम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">न शास्त्रेण ज्ञेयं तदि त्युपलक्षणम्, शास्त्रप्रतिपाद्यत्वेऽपि तत्पदेनैव सिद्धत्वात् त्वमसीति व्यर्थमि त्यपि द्रष्टव्यम् ।। तदित्येतावता न भेदभ्रमनिवृत्तिः, अतस्त्वमसीति सार्थकमिति चेन्न । तत्पदेनै(वै)क्यस्य प्रतिपादितत्वादैक्यप्रतीतौ च भेदभ्रमस्य निरस्तत्वात् । अन्यथा कदाऽप्यनिवृत्तिप्रसङ्गात् ।। तत्पदेनैक्यस्याप्रतिपादितत्वे तदुपलक्षितचैतन्यमात्रत्वानुपपत्तिः ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B17"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B17

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B17_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B17">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B17_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">ननु कथं तर्हि सोऽयं देवदत्त इति वाक्यम् । अत्रापि विशेषानङ्गीकारेऽनुपपत्तिरेवेति ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">ननु कथं तर्हि सोऽयं देवदत्त इति वाक्यम् । अत्रापि विशेषानङ्गीकारेऽनुपपत्तिरेवेति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">४१सु०- द्वितीयं निराकरोति

Line 3,788:

Line 3,766:

<p class="gr-vyakhya-para">यद्यपि भेदाभेदाङ्गीकारे विरोधो वक्तुं शक्यते तथाऽपि स्फुटत्वान्नोक्तः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">एवमैक्यस्य स्वरूपाद्भेदपक्षेऽनवस्थाऽपीति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B18"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B18

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B18_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B18">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B18_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वैक्यं चैतन्याभिन्नमपि स्वनिर्वाहकत्वात्स्वाभाविकप्रकाशेनाप्रकाशितत्वमात्मनो निर्वक्ष्यति(हिष्यति) । यद्वा स्वरूपेणैक्यस्य भेदाभेदौ स्ताम्, तयोश्च भेदाभेदान्तराभावेऽपि स्वनिर्वाहकत्वाद्व्यवहारोपपत्तिरि ति चेन्न, विशेषानभ्युपगमे स्वनिर्वाहकत्वस्यापि वक्तुमशक्यत्वादित्यभिप्रायेणाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वैक्यं चैतन्याभिन्नमपि स्वनिर्वाहकत्वात्स्वाभाविकप्रकाशेनाप्रकाशितत्वमात्मनो निर्वक्ष्यति(हिष्यति) । यद्वा स्वरूपेणैक्यस्य भेदाभेदौ स्ताम्, तयोश्च भेदाभेदान्तराभावेऽपि स्वनिर्वाहकत्वाद्व्यवहारोपपत्तिरि ति चेन्न, विशेषानभ्युपगमे स्वनिर्वाहकत्वस्यापि वक्तुमशक्यत्वादित्यभिप्रायेणाह

स्वनिर्वाहकतेति

Line 3,814:

Line 3,792:

भेदवानिति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">वाशब्दो यद्यर्थे । यदि निर्वाह्यत्वादिरर्थः परस्परं धर्मिणा च भेदवान् स्यात्तदा तद्भेदद्वयस्य भेदिस्वरूपमात्रत्वे पर्यायत्वादिदोषप्रसङ्गाद्भेदान्तरवदित्यङ्गीकरणीयम् । तथा च परस्परं भेदं धर्मिभेदं वाऽऽश्रित्योभयत्रानवस्था स्यादिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B19"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B19

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B19_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B19">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B19_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं विशेषानभ्युपगमे महावाक्यार्थानुपपत्तिमभिधायावान्तरवाक्येऽपि तामतिदिशति

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं विशेषानभ्युपगमे महावाक्यार्थानुपपत्तिमभिधायावान्तरवाक्येऽपि तामतिदिशति

सत्येति

Line 3,869:

Line 3,847:

<p class="gr-vyakhya-para">तत्तस्मादखण्डं निर्विशेषं वाक्यद्वयप्रतिपाद्यमित्येतन्मतं खण्डितं दूषितं वेदितव्यमित्यर्थः ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B20"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B20

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B20_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B20">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B20_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- स्वक्रियाविरुद्धं च निर्विशेषत्ववचनमित्याह निर्विशेषत्वमिति ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- स्वक्रियाविरुद्धं च निर्विशेषत्ववचनमित्याह निर्विशेषत्वमिति ।</p>

<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-निर्विशेषत्वमेतेन मूकोऽहमितिवद्भवेत्</div>

<p class="gr-vyakhya-para">यथा मूकोऽहमित्येतत्स्वक्रियाविरुद्धम् । वक्तृत्वाभावो ह्यनेनोच्यते, वचनक्रियया च वक्तृत्वमिति ।। तथा निर्विशेषं ब्रह्मेति स्वक्रियाविरुद्धं भवेत् । कथम् । एतेन निर्विशेषत्वेन विशेषेणापतितेन हेतुना । विशेषाभावो हि निर्विशेषं ब्रह्मेति वाक्येन प्रतिपादयितुमिष्टः । प्रतिपादनक्रियया च विशेषाभावलक्षणो विशेषः प्राप्नोतीति ।।</p>

Line 3,897:

Line 3,875:

<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-अभिन्नेऽपि विशेषोऽयं बलादापतति ह्यतः ।</div>

<p class="gr-vyakhya-para">अत उक्तप्रकारेण महावाक्यावान्तरवाक्ययोरन्यथाऽनुपपत्तिबलात् भेदरहितेऽपि ब्रह्मणि अयमनुपपत्तिशान्तिहेतुर्विशेषो नाम शक्तिविशेषोऽङ्गीकरणीयः प्राप्नोति । इदमुक्तं भवति । महावाक्यप्रतिपाद्यमैक्यमवान्तरवाक्यप्रतिपाद्यं च सत्यत्वादिकं ब्रह्मणा परस्परं चाभिन्नमेव । एकधैवानुद्रष्टव्यमित्याद्येकरस(त्व)प्रतिपादकश्रुतेः । न चोक्तदोषः । यतो भेदहीनेऽपि वस्तुन्यस्ति कश्चिच्छक्तिविशेषो येन प्रकाशमानमपि न प्रकाशत इत्यादि युज्यते । स च विशेषोऽनयैवार्थापत्त्याऽवगम्यत इत्येव त्वया वक्तव्यमिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B23"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B23

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B23_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B23">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B23_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वङ्गीकृतेऽपि विशेषे नानुपपत्तिशान्तिः । सोऽपि हि विशेषो यदि वस्तुनो भिन्नस्तर्हि भेदानवस्थादिदोषः स्यादभिन्नत्वे च विशेषतद्वद्भावानुपपत्तेस्तादवस्थ्यादित्यत आह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वङ्गीकृतेऽपि विशेषे नानुपपत्तिशान्तिः । सोऽपि हि विशेषो यदि वस्तुनो भिन्नस्तर्हि भेदानवस्थादिदोषः स्यादभिन्नत्वे च विशेषतद्वद्भावानुपपत्तेस्तादवस्थ्यादित्यत आह

विशेषेति

Line 3,962:

Line 3,940:

। पूर्वं द्रव्येण विशेषस्याभेदचिन्ता इदानीं तु परस्परमिति स्फुटोऽर्थभेदः । सर्वं चैतद्विशेषस्वरूपसाधकार्थापत्त्यैव सिद्धमिति न पृथक् प्रमाणमुक्तम् । न हि स्वयमनुपपन्नमनुपपत्त्यन्तरशान्त्यै प्रभवति । किन्तु यथायथोपपद्यते तथातथैव स्वरूपग्राहिण्याऽर्थापत्त्यैव कल्प्यते ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">यद्यपि विशेषः प्रत्यक्षोऽपि भवति । येन प्रत्यक्षसिद्धेन इति वक्ष्यमाणत्वात् । तथाऽपि विप्रतिपन्नो न तन्मात्रेण बोधयितुं शक्यत इत्यर्थापत्तिरुपन्यस्तेति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B24"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A002_B24

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A002_B24_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A002_B24">~~

| id = AV_C01_S01_A002_B24_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- यदर्थं तदैक्यस्येत्यादिना सर्ववादिभिर्विशेषोऽङ्गीकारितस्तदिदानीमाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- यदर्थं तदैक्यस्येत्यादिना सर्ववादिभिर्विशेषोऽङ्गीकारितस्तदिदानीमाह

अत इति

Line 4,001:

Line 3,979:

<p class="gr-vyakhya-para">५८सु०- तस्मादुक्तलक्षणद्वयोपपन्नं ब्रह्म नारायणाख्यं मुमुक्षुणा जिज्ञास्यमिति स्थितम् ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">५९सु०- जगज्जन्मादिकारणत्वं परब्रह्मणो विष्णोर्लक्षणमभिहितम् । तस्य हरहिरण्यगर्भादिचेतनेषु प्रधानाद्यचेतनेषु च पाशुपताद्यागमानुमानावष्टम्भेनातिव्याप्तिमाशङ्क्य अत्र परिहरति भगवान् सूत्रकारः ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A003_B9"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A003_B9

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A003_B9_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A003_B9">~~

| id = AV_C01_S01_A003_B9_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- तत्र पूर्वपक्षमारचयति

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- तत्र पूर्वपक्षमारचयति

शैवाद्येति

Line 4,227:

Line 4,205:

<p class="gr-vyakhya-para">कथं चैवं सति सार्वज्ञ्यसिदि्धः । तस्यैव विज्ञानशक्तिविवर्तत्वाच्छास्त्रस्येति चेत् (न), वियदादीनामपि प्रकाशशक्तिप्रसङ्गात्, अविद्यागतावरणादिशक्तेरपि ब्रह्मणि तात्त्विकत्वप्रसङ्गात् (च) ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">किञ्च वेदे ज्ञानकरणत्वशक्तिर्ब्रह्मणि च तत्कर्तृत्वशक्तिरिति किं केन सङ्गतम् । कुत्र चेदमुपलब्धमारोप्यगता शक्तिरारोपाधिष्ठाने वास्तवीति । तस्मादपव्याख्यानमेव तदित्युक्त एव सूत्रार्थः ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A004_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A004_B2

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A004_B2_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A004_B2">~~

| id = AV_C01_S01_A004_B2_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- अस्तु शास्त्रैकसमधिगम्यं जगत्कारणम् । तथाऽपि शास्त्रत एवान्येषां हरहिरण्यगर्भादीनां प्रधानादीनां च जगत्कारणत्वप्रतीतेरतिव्यापकमिदं लक्षणम् । न च तच्छास्त्रं विष्णुपरमिति वाच्यम्, अभियुक्तैः शिवादिपरत्वेन व्याख्यातत्वात् । यद्यपि नामानि सर्वाणीत्यादिश्रुत्या शिवादिनाम्नां विष्णौ शक्तिमात्रमवसीयते, तथाऽपि न तात्पर्ये प्रमाणमस्ति, यत्परः शब्दः स शब्दार्थ इति हि न्यायः । न च शक्तिमात्रेण</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- अस्तु शास्त्रैकसमधिगम्यं जगत्कारणम् । तथाऽपि शास्त्रत एवान्येषां हरहिरण्यगर्भादीनां प्रधानादीनां च जगत्कारणत्वप्रतीतेरतिव्यापकमिदं लक्षणम् । न च तच्छास्त्रं विष्णुपरमिति वाच्यम्, अभियुक्तैः शिवादिपरत्वेन व्याख्यातत्वात् । यद्यपि नामानि सर्वाणीत्यादिश्रुत्या शिवादिनाम्नां विष्णौ शक्तिमात्रमवसीयते, तथाऽपि न तात्पर्ये प्रमाणमस्ति, यत्परः शब्दः स शब्दार्थ इति हि न्यायः । न च शक्तिमात्रेण</p>

<p class="gr-vyakhya-para">तात्पर्यं कल्पयितुं युक्तम्, अतिप्रसङ्गात् । अन्यत्र तात्पर्यस्य च ज्ञापकमभियुक्तव्याख्यानमस्तीत्युक्तम् । तस्मादलक्षणमेतदित्याशङ्क्य परिहृतं सूत्रकृता

Line 4,274:

Line 4,252:

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- तथा चैवं सूत्रयोजना । अन्वयादुपक्रमादिलिङ्गसमुदायात् शास्त्रे सम्यक् प्रविचारिते सति सर्वशास्त्रस्य भगवत्येव सम्यग्वचनवृत्त्याऽन्वयाच्छक्तितात्पर्यलक्षणसम्बन्धावगमात्तद्विष्ण्वाख्यं ब्रह्मैव जगज्जन्मादिकारणत्वेन शास्त्रयोनि न तु हरहिरण्यगर्भादय इति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- अनन्तगुणपरिपूर्णत्वं हि प्रधानलक्षणम् । तत्र च शास्त्रं प्रमाणीक्रियमाणं वचनवृत्त्या सर्वमेव च युक्तम्, लक्षणादिना वृत्तौ वाच्यार्थगुणालाभात्, वाच्ये तद्गुणप्रसङ्गाच्च । एवं कतिपयवाक्यैरनन्तगुणाप्रतिपादनात्, वाक्यान्तरविषयस्य च तद्गुण(व)त्त्वप्रसङ्गाच्च । अतः संशब्दस्यावृत्तिरुपपन्ना ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A005_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A005_B1

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A005_B1_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A005_B1">~~

| id = AV_C01_S01_A005_B1_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- ननु जन्माद्यस्य यत इति यच्छब्दश्रवणात्तद्ब्रह्मेति प्रकृतम्, तदेवात्र मण्डूकप्लुत्याऽनुवर्तिष्यते, किं पुनरत्र तद् ग्रहणेन ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- ननु जन्माद्यस्य यत इति यच्छब्दश्रवणात्तद्ब्रह्मेति प्रकृतम्, तदेवात्र मण्डूकप्लुत्याऽनुवर्तिष्यते, किं पुनरत्र तद् ग्रहणेन ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">मैवम् । तुशब्दस्तावदत्रेतरव्यावृत्त्यर्थमुपादेयः । नच तस्य तदित्यनुक्तौ अन्वयः प्रत्येतुं शक्यते, यतोऽवधारणं ततोऽन्यत्र निषेध इति वचनात् । न चानुवृत्तेनान्वयप्रतीतिर्भविष्यतीति वाच्यम्, श्रुतेनान्वयादित्यनेनैव सम्बन्धप्रतीतिप्रसङ्गात् । तत्रोपयोगाभावान्नेति चेन्न, प्रतीतिव्याख्याननिरासार्थत्वोपपत्तेः । अन्वयपदादेव तत्सिदि्धरिति चेन्न, तस्योपक्रमादीनां लिङ्गत्वप्रतिपादन एव चरितार्थत्वसम्भवात् । अतः सार्थकं सूत्रे तहणम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">८१सु०- संशब्देन सकलपदानां लक्षणया ब्रह्मप्रातिपदिकार्थमात्रपरत्वमुच्यत इति व्याख्यानमखण्डार्थनिरासेन निरस्तम् । निराकरिष्यते चोत्तरत्रेति नेह निराकृतम् ।</p>

Line 4,837:

Line 4,815:

<p class="gr-vyakhya-para">१२५सु०- नन्वेतच्छतिव्याख्यानं सूत्रव्याख्यानानन्तरमेव कर्तव्यम् । तत्रैव पूर्वपक्षश्रुतेः शङ्कितत्वात् । अत्र व्याख्यानं तु न सङ्गतमिति ।। मैवम् । सूत्रपूर्वपक्षिणे वाऽपव्याख्यात्राऽपि लक्षणया ब्रह्मणि समन्वयं समर्थयमानेनैतच्छतिस्मृत्युपादानस्य कर्तुमुचितत्वात् । तथा च उभौ प्रति सूत्रव्याख्याऽपव्याख्याप्रत्याख्यानयोरवसाने श्रुत्यादिव्याख्यानं युक्तमेवेति ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">१२६सु०- तदेवं ब्रह्मणो वाच्यत्वाद्गतिसामान्याच्च युक्तं समन्वयसूत्रमिति सिद्धम् ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A006_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A006_B1

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A006_B1_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A006_B1">~~

| id = AV_C01_S01_A006_B1_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">ब्र०सू०- ।। ॐ आनन्दमयोऽभ्यासात् ॐ ।।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">ब्र०सू०- ।। ॐ आनन्दमयोऽभ्यासात् ॐ ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- अथातो ब्रह्मजिज्ञासेति यस्य ब्रह्मणो जिज्ञासा विहिता तत्स्वरूपं जन्माद्यस्य यतः , शास्त्रयोनित्वादि ति लक्षणप्रमाणाभ्यां स्वेतरसमस्तवस्तुव्यावृत्ततयाऽवधारितम् । प्रमाणस्यान्यपरत्व•)शङ्कया लक्षणस्यातिव्याप्तिः समन्वयसूत्रेण परिहृता । ब्रह्मणश्च सकलशास्त्रप्रमाणकत्वासम्भावनाशङ्केक्षत्यधिकरणे निराकृता । न हि लक्षणप्रमाणनिरूपणव्यतिरेकेण वस्तुविचारणं नामास्ति । सम्भावना तु न वस्त्ववधारणार्था, अप्रमाणत्वात्, किन्तु यत्रासम्भावनया समीचीनयोरपि लक्षणप्रमाणयोरतथाभावशङ्कया प्रवृत्तिसङ्कोचस्तत्रैव सम्भावनोपयोगः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">वस्तुतस्तु लक्षणप्रमाणाभ्यामेव वस्तुव्यवस्थेत्यतो ब्रह्मस्वरूपनिरूपणेऽवशेषाभावात् किमानन्दमयोऽभ्यासादित्यादिनाऽध्यायेन इत्याशङ्क्य अध्यायशेषस्य कृत्यमाह

Line 6,811:

Line 6,789:

<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-इति कृत्वा हृदि प्रभुः ।। समन्वयं साधयति</div>

<p class="gr-vyakhya-para">एतां सङ्गतिमेतां चोपपत्तिं हृदि कृत्वा सूत्रकृदानन्दमयोऽभ्यासादित्यशेषगुणिसामान्यवाचकादिशब्दानां मुख्यया वृत्त्या हरौ समन्वयं साधयति, अतो युक्तमेवैतद्व्याख्यानमिति ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A007_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A007_B1

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A007_B1_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A007_B1">~~

| id = AV_C01_S01_A007_B1_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">८६सु०- स्यादेतत् । यदि आनन्दमयोऽभ्यासादि ति वदतः सूत्रकारस्यैतावानर्थोऽभिमतो भवेत्तर्हि तत एव गतार्थत्वात् अन्तस्तद्धर्मोपदेशादि त्याद्यधिकरणानामनुत्थानमेव स्यात् । पदार्थान्तरविषयौ हि रूढियोगावाश्रित्यैव तत्र पूर्वपक्षप्रवृत्तिः ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">८६सु०- स्यादेतत् । यदि आनन्दमयोऽभ्यासादि ति वदतः सूत्रकारस्यैतावानर्थोऽभिमतो भवेत्तर्हि तत एव गतार्थत्वात् अन्तस्तद्धर्मोपदेशादि त्याद्यधिकरणानामनुत्थानमेव स्यात् । पदार्थान्तरविषयौ हि रूढियोगावाश्रित्यैव तत्र पूर्वपक्षप्रवृत्तिः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">यथोक्तं भाष्ये । तत्रान्यविषयाया रूढेरविद्वद्रूढित्वेन भगवद्विषयाया विद्वद्रूढितो, योगस्य चाल्पभगवदधीनप्रवृतिनिमित्तसापेक्षस्य निरवधिकापरतन्त्रप्रवृत्तिनिमित्तापेक्षान्महायोगादुपपादितमेव दुर्बलत्वमिति कुतोऽधिकरणान्तरस्यावकाशः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">सत्यम् । तथाऽप्यभ्य(प्यधि)धिकाशङ्कासद्भावेनाधिकरणान्तरारम्भोपपत्तिरित्याशयवांस्तावदधिकाशङ्काप्रवर्तनपूर्वकमन्तस्तद्धर्मोपदेशादित्याद्यधिकरणतात्पर्यं दर्शयति

Line 6,864:

Line 6,842:

अभ्यधिकामाशङ्क्य ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A007_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A007_B2

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A007_B2_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A007_B2">~~

| id = AV_C01_S01_A007_B2_Nyayasudha

<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-समुद्रान्तःस्थितत्वाद्यैस्तद्धर्मैर्विष्णुरूढताम् । साधयित्वा</div>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-समुद्रान्तःस्थितत्वाद्यैस्तद्धर्मैर्विष्णुरूढताम् । साधयित्वा</div>

<p class="gr-vyakhya-para">स्वयं

Line 6,922:

Line 6,900:

<p class="gr-vyakhya-para">नन्वधिकाशङ्कया तदारम्भो भविष्यति तथाहि एष दृश्यत इति तावत्प्रत्यक्षेऽर्थे प्रयुज्यते, ब्रह्म तु परोक्षं न तथा निर्देशविषयो भवितुमर्हति । युज्यते चैतत्प्रतिबिम्बे । प्रथमावगतात्प्रत्यक्षाभिधानाच्छायापुरुषेऽधिगते तदुपरक्तायां बुद्धौ प्रतीयमाना अमृतत्वादयः स्तुत्या कथञ्चिद् व्याख्येया इति । तदिदं पुनरुक्तिभयसम्भ्रान्तेन भाषितम् । यतो अत्रापि य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यत इति प्रत्यक्षाभिधानमस्ति, तदत्र यथा परमात्मनि सावकाशितं तथा तदपि भविष्यतीति का तत्राप्यधिकाशङ्का ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">तर्ह्यत्र परोदाहृतमेवास्तु विषयवाक्यं तत्रान्तःप्रविष्टमित्याद्यन्यद्भविष्यतीति चेन्न, स्थानादिभेदव्यपदेशादिना तत्र तस्यैवोदाहरणत्वप्रतिभासनात् ।तस्माद्वाक्यज्ञानदरिद्राणां व्याख्यानमुपेक्षणीयमिति ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A008_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A008_B1

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A008_B1_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A008_B1">~~

| id = AV_C01_S01_A008_B1_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं अधिदैवविषयशब्दसमन्वयमभिधाय अधुना अधिभूतविषयशब्दसमन्वयं प्रतिपिपादयिषुराकाशस्य भूतेषु प्राधान्यात्तच्छब्दसमन्वयं हरावाह सूत्रकारः

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं अधिदैवविषयशब्दसमन्वयमभिधाय अधुना अधिभूतविषयशब्दसमन्वयं प्रतिपिपादयिषुराकाशस्य भूतेषु प्राधान्यात्तच्छब्दसमन्वयं हरावाह सूत्रकारः

आकाशस्तल्लिङ्गादिति

Line 6,942:

Line 6,920:

<p class="gr-vyakhya-para">ननु च सर्वाणि ह वे त्याद्युक्तलिङ्गबलात्परमात्मा किं न स्यात् । लिङ्गाच्छतेर्बलवत्त्वादिति ब्रूमः ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">न च बहुत्वेन लिङ्गानां प्राबल्यम्, तथाऽपि साम्येनानिर्णयात् । न च साम्यमपि; यथाऽऽहुः, द्विविधं बलवत्त्वं च बहुत्वाच्च स्वभावतः । तयोः स्वभावो बलवान् उपजीव्यादिकश्च सः इति । कृत्रिमाकृत्रिमयोरकृत्रिमं हि ज्यायः । अतः प्रथमावगतस्वभावबलवच्छत्यनुरोधेन लिङ्गानि कथञ्चिद्योज्यानीति । नन्वन्तस्तद्धर्मोपदेशादित्यनेनैव परिहृतमेतत् । इन्द्रादिशब्दवदाकाशशब्दस्यापि भूतेऽमुख्यया वृत्त्या प्रवृत्तस्य महायोगविद्वद्रूढिभ्यामीश्वरवाचिनस्तद्बुद्ध्याधायकत्वमेव हि न्याय्यम् । सुतरां च निरवकाशलिङ्गबलादिति । न च काचिदभ्यधिका शङ्काऽस्तीत्यतोऽनारम्भणीयमिदं सूत्रमिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A008_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A008_B2

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A008_B2_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A008_B2">~~

| id = AV_C01_S01_A008_B2_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">९३सु०- तत्राभ्यधिकां शङ्कां दर्शयति

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">९३सु०- तत्राभ्यधिकां शङ्कां दर्शयति

चेष्टा हीति

Line 6,980:

Line 6,958:

इत्याक्षेपे ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A008_B3"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A008_B3

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A008_B3_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A008_B3">~~

| id = AV_C01_S01_A008_B3_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वत्राकाशः परमात्मा तलि-लङ्गादित्येतावदुच्यते, न पुनरुक्तपूर्वपक्षाच्छादकं किञ्चिदित्यतः सूत्रस्यार्थान्तरमाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वत्राकाशः परमात्मा तलि-लङ्गादित्येतावदुच्यते, न पुनरुक्तपूर्वपक्षाच्छादकं किञ्चिदित्यतः सूत्रस्यार्थान्तरमाह

आकाश इति

Line 7,028:

Line 7,006:

<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-नभो ददाति श्वसतां मार्गं यन्नियमाददः ।। इत्यादिवाक्यैः</div>

<p class="gr-vyakhya-para">आदिग्रहणेन सर्वभूतगुणैर्युक्तमि त्यादेः सङ्ग्रहः । तेन यदुक्तं परमेश्वरे योगानुपपत्तिरि ति तदपि समाहितं भवति । आकाशेऽवकाशदातृत्वस्येश्वरायत्तत्वमीश्वरस्यापि पृथक्तद्वत्त्वं चावगम्यत इति शेषः । उपपत्तिं तु वक्ष्यामः ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A009_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A009_B1

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A009_B1_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A009_B1">~~

| id = AV_C01_S01_A009_B1_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- तस्मादाकाशोपलक्षितसकलाधिभूतशब्दपरममुख्यवाच्यो भगवान्हरिरिति सिद्धम् ।।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- तस्मादाकाशोपलक्षितसकलाधिभूतशब्दपरममुख्यवाच्यो भगवान्हरिरिति सिद्धम् ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">९९सु०- इदानीमाध्यात्मिकशब्दसमन्वयं सिषाधयिषुः प्रधानत्वात् प्राणशब्दसमन्वयार्थं सूत्रयामास

Line 7,071:

Line 7,049:

<p class="gr-vyakhya-para">हिशब्दो हेतौ । एवमधिकाशङ्कया पूर्वपक्षे प्राप्ते सूत्रकृता तादृशः पूर्वोक्तसमानस्य परिहारन्यायस्यातिदेशः कृतो यस्मात्तस्मादुक्ताशङ्काच्छादकं भवत्येवेदं सूत्रमिति योज्यम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">यद्वा किमनेनाधिकाशङ्काव्युत्पादनेन, यथाभाष्यमेव पूर्वपक्षः किं न स्यादित्यत्रेदमुक्तम् । तादृशो ह्यतिदेशो यत् आशङ्काया आधिक्ये सति परिहारस्य समानत्वम् । यद्याशङ्कायां न विशेषस्तर्हि पूर्वेणैव परिहृतत्वात्प्राचीनन्यायातिदेशनमनर्थकं स्यात्, प्रत्युदाहरणं शङ्कापरिहारे शास्त्रापर्यवसानप्रसङ्गात् । यदि च परिहारोऽविशेषितो न स्यात्कथं तर्हि अत एवे त्यतिदेश इति मन्दव्युत्पादनार्थमिदमुक्तम् । भाष्येऽप्यस्य सर्वस्यापि स्वीकारार्थं प्रसिद्धेरि त्याह ।</p>

}}

</div>

~~</div>~~

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A009_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A009_B2

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A009_B2_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A009_B2">~~

| id = AV_C01_S01_A009_B2_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- अतिदेशार्थमाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- अतिदेशार्थमाह

लिङ्गमिति

Line 7,141:

Line 7,119:

<p class="gr-vyakhya-para">कथं चावधारितमादित्योऽन्नं च न ब्रह्मेति । श्रूयते हि तत्रापि सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यादित्यमुच्चैः सन्तं गायन्ति इत्यादि ब्रह्मलिङ्गम् ।। अन्नमेव प्रतिहरमाणानि इति तु प्रायपाठादुपजीवनार्थं ग्राह्यम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">ज्योतिश्चरणाभिधानादित्यत्राधिकाशङ्का भाष्य एव दर्शिता । यदाह अग्निसूक्तत्वादि ति । तेन वक्तव्याभावादुत्तरं गायत्र्यधिकरणमेव विव्रियते ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A011_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A011_B1

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A011_B1_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A011_B1">~~

| id = AV_C01_S01_A011_B1_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- अधिवेदगताशेषनाम्नामुपलक्षणस्य वेदमातुस्त्रैवर्णिकद्वितीयजन्मनि जनन्या गायत्र्याः प्राधान्येन तन्नाम्नः समन्वयं प्रतिपादयितुं सूत्रम्

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- अधिवेदगताशेषनाम्नामुपलक्षणस्य वेदमातुस्त्रैवर्णिकद्वितीयजन्मनि जनन्या गायत्र्याः प्राधान्येन तन्नाम्नः समन्वयं प्रतिपादयितुं सूत्रम्

छन्दोभिधानान्नेति चेन्न तथा चेतोर्पणनिगदात्तथा हि दर्शनमिति ।</p>

Line 7,203:

Line 7,181:

<p class="gr-vyakhya-para">युज्यते च ज्योतिरिति पदं छन्दसि, तत्पर्यायस्य तेजो वै ब्रह्मवर्चसं गायत्री ति तेजःशब्दस्य तत्र दर्शनात् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अस्तु वा अथ यदतः परो दिवो ज्योतिरि त्युक्तं ज्योतिर्ब्रह्म, तथाऽपि गायत्री छन्द एव, उपदेशभेदेन भिन्नप्रकरणत्वादिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A011_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A011_B2

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A011_B2_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A011_B2">~~

| id = AV_C01_S01_A011_B2_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- एतदाच्छादकत्वेनाधिकरणतात्पर्यमाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- एतदाच्छादकत्वेनाधिकरणतात्पर्यमाह

इति चेदिति

Line 7,268:

Line 7,246:

<p class="gr-vyakhya-para">उच्यते । एवं हि व्याकुर्वता प्रकृतप्रत्यभिज्ञानं ज्योतिषो ब्रह्मत्वे हेतुः, उत्तरा तु त्रिसूत्री प्रकृतस्य ब्रह्मत्वोपपादिकेत्युक्तं स्यात् । तथा च श्रुतहानाश्रुतकल्पने स्याताम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अन्यथा ज्योतिः प्रत्यभिज्ञानादित्येव ब्रूयात् । लघु चैवं स्पष्टं च सूत्रं स्यात्, पादाभिधानादित्येव वा वदेत् । श्रुत्यनुगमो ह्येवं सति स्यात् । इत्युक्तमेवोपपन्नमिति ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B3"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A012_B3

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A012_B3_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A012_B3">~~

| id = AV_C01_S01_A012_B3_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वत एव प्राण इत्यनेनैवैतद्गतार्थम् । ता (वा) एताः शीर्षंच्छ्रियः श्रिता इत्यादिवाक्यान्तरविषयत्वान्नेति चेन्न, उक्तोत्तरत्वात् । अभ्यधिकाशङ्कासद्भावान्नेति चेन्न, अदर्शनात् । सद्भावे वा तदनन्तरमेव आरम्भणीयत्वात् इत्यतो निरन्तराधिकरणसिद्धान्तन्यायोपजीव्यधिकाशङ्कया पूर्वपक्षमाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वत एव प्राण इत्यनेनैवैतद्गतार्थम् । ता (वा) एताः शीर्षंच्छ्रियः श्रिता इत्यादिवाक्यान्तरविषयत्वान्नेति चेन्न, उक्तोत्तरत्वात् । अभ्यधिकाशङ्कासद्भावान्नेति चेन्न, अदर्शनात् । सद्भावे वा तदनन्तरमेव आरम्भणीयत्वात् इत्यतो निरन्तराधिकरणसिद्धान्तन्यायोपजीव्यधिकाशङ्कया पूर्वपक्षमाह

बाहुल्य इति

Line 7,344:

Line 7,322:

<p class="gr-vyakhya-para">केचिदत्र कौषीतकिब्राह्मणोपनिषदीन्द्रप्रतर्दनाख्यायिकायां श्रुतं प्राणोऽस्मि प्रज्ञात्मे त्यादिवाक्यमुदाहरन्ति । तेषां वक्तुरि ति न श्रुत्यनुगतम् ।। वक्तृत्वं हीन्द्रस्य आत्मोपदेशादित्यनेनैव लब्धम् । न च वक्तुरि तीन्द्रप्रतिपत्त्यर्थम्, तस्य तदप्रत्यायकत्वात् ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अस्माकं तु विशिष्टं शस्त्रं शंसितुर्विश्वामित्रस्य नेन्द्रोऽन्यथोपदेष्टुमर्हतीति युक्तिद्योतनाय सार्थकमिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B4"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A012_B4

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A012_B4_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A012_B4">~~

| id = AV_C01_S01_A012_B4_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- पादार्थमुपसंहरति

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- पादार्थमुपसंहरति

तस्मादिति

Line 7,385:

Line 7,363:

<p class="gr-vyakhya-para">लक्षणयाऽयं समन्वयोऽभिधीयत इति केषाञ्चिन्मतं, मुख्यवृत्त्येति सिद्धान्तः; अतोऽविप्रतिपत्तेरत्र संशयो न कार्यो निर्णायकस्योक्तत्वादित्यर्थः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अथवोक्तेऽपि न्यायेऽनादिवासनानिमित्तोऽन्यस्य मुख्यवाच्यत्वविषयः संशयो न कार्य इत्यनेनाचष्टे ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B5"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A012_B5

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A012_B5_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A012_B5">~~

| id = AV_C01_S01_A012_B5_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- सर्वज्ञकल्पेन तत्त्वोपदेशाय प्रवृत्तेन भगवताऽऽचार्येणैवं सूत्रेषु व्याख्यातेषु शिष्याणामेतावन्मात्रार्थान्येतानीति प्रतीतिः स्यात्, तां निराकर्तुमाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- सर्वज्ञकल्पेन तत्त्वोपदेशाय प्रवृत्तेन भगवताऽऽचार्येणैवं सूत्रेषु व्याख्यातेषु शिष्याणामेतावन्मात्रार्थान्येतानीति प्रतीतिः स्यात्, तां निराकर्तुमाह

वासुदेवादीति

Line 7,422:

Line 7,400:

त्रयो निपाता यथाक्रमं प्रतिसूत्रमित्यादिभिस्त्रिभिः सम्बध्यन्ते ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B6"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A012_B6

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A012_B6_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A012_B6">~~

| id = AV_C01_S01_A012_B6_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">अत्रेयं मूर्तिः प्रतिपाद्यत इति कथं ज्ञायत इत्यत आह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">अत्रेयं मूर्तिः प्रतिपाद्यत इति कथं ज्ञायत इत्यत आह

तैरिति ।</p>

Line 7,444:

Line 7,422:

<p class="gr-vyakhya-para">सर्वेऽपि पक्षाः सूत्रकृतो विवक्षिताः । पुरुषाणां योग्यताऽनतिक्रमेण प्रतीयन्ते । तदपेक्षया विकल्पो युज्यत इति योज्यम् ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B7"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A012_B7

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A012_B7_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A012_B7">~~

| id = AV_C01_S01_A012_B7_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">एवमलौकिकार्थत्वं कुतः सूत्राणामित्यत आह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">एवमलौकिकार्थत्वं कुतः सूत्राणामित्यत आह

बृहत्तन्त्रेति ।</p>

Line 7,470:

Line 7,448:

व्याख्यायते ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">बुदि्धशब्दस्य ज्ञानार्थत्वे ग्रहो ग्राह्यं भावप्रधानो निर्देशः । ग्राह्यत्वमेवार्थः प्रयोजनं तस्मै । मनोऽर्थत्वे ग्रहणं ग्रहः ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B8"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S01_A012_B8

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S01_A012_B8_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S01_A012_B8">~~

| id = AV_C01_S01_A012_B8_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु०- न चैवं सूत्रार्थलेशव्याख्यानपरोऽयं ग्रन्थ इत्यनादरणीय इत्याशयेनाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- न चैवं सूत्रार्थलेशव्याख्यानपरोऽयं ग्रन्थ इत्यनादरणीय इत्याशयेनाह

ग्रन्थ इति

Line 7,514:

Line 7,492:

कृतायां टीकायां विषमपदवाक्यार्थविवृता वयं पूर्वेऽ(र्वा)ध्याये प्रथमचरणः पर्यवसितः ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">इति प्रथमाध्यायस्य प्रथमः पादः ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

=== पादः 2 ===

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A001"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S02_A001

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S02_A001_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S02_A001">~~

| id = AV_C01_S02_A001_Nyayasudha

<div class="gr-mulaprateeka-block">।। ॐ सर्वत्रप्रसिद्धोपदेशात् ॐ ।।</div>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <div class="gr-mulaprateeka-block">।। ॐ सर्वत्रप्रसिद्धोपदेशात् ॐ ।।</div>

<p class="gr-vyakhya-para">द्वितीयपादस्य पूर्वोत्तरपादभेदस्य स्वस्मिन्नेकवाक्यतायाश्च सिद्धये प्रतिपाद्यमर्थं दर्शयति

Line 7,753:

Line 7,731:

<p class="gr-vyakhya-para">किञ्च चराचरग्रहणादिति हेतुरत्र सर्वं वाऽत्तीति कण्ठोक्तः, तत्र तु ब्रह्मक्षत्रमृत्युपदैश्चराचरस्योपलक्षणमित्यस्ति महान्विशेषः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">नन्वेवं तर्हि श्रुत्यनुगमाय सर्वग्रहणादिति कुतो न कृतम् । अस्ति प्रयोजनं चराचरग्रहणस्य । सर्वग्रहणादित्युक्ते शक्नोति पूर्ववादी वदितुम्, अदितिरपि सर्वस्य स्वभोज्यस्यान्नपानादेर्भोक्त्रीति । तत्र नायं सर्वशब्दः सङ्कुचितवृत्तिः । किं नाम स तया वाचेत्यादिपूर्ववाक्यपर्यालोचनया चराचरवाचीति वक्तव्यम् । तदेतदनेन द्योतयतीति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A002"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S02_A002

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S02_A002_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S02_A002">~~

| id = AV_C01_S02_A002_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">यदस्मिन्नध्याये समन्वीयते तत्सर्वं लक्षणत्वेन प्रकृतमित्यानन्दमयाधिकरणान्तेऽभिहितम्, लक्षणं च लक्ष्येण ब्रह्मणाऽभिन्नमिति लक्षणसूत्रे प्रतिपादितम् ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">यदस्मिन्नध्याये समन्वीयते तत्सर्वं लक्षणत्वेन प्रकृतमित्यानन्दमयाधिकरणान्तेऽभिहितम्, लक्षणं च लक्ष्येण ब्रह्मणाऽभिन्नमिति लक्षणसूत्रे प्रतिपादितम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अत्र च क्रियालिङ्गसमन्वय इत्युक्तम् । तथा चादनादिक्रियाणां परमेश्वरस्वरूपत्वमुक्तम् । इति तदाक्षिपति

Line 7,917:

Line 7,895:

<p class="gr-vyakhya-para">मैवम् । तथा सति संयोगविशेषादेः कर्मकारणत्वस्याप्यभावप्रसङ्गात् । न हि परस्परं तन्तुसंयोगस्य क्रियाहेतुत्वमस्ति । संयोगमात्रस्य तदभावेऽपि तद्विशेषस्य स्यादिति चेत्, तर्हि तथैव परत्रारम्भकत्वमपि कुतो न स्यात् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">किं चैवं सति कर्मणोऽपि कथमाश्रयाश्र(य)यिसमवेतपरित्यागेनान्यत्र संयोगादिजनकत्वम् । तस्य तथाविधकार्यगम्यस्य तथैव प्रमितत्वादिति चेत् । कर्मकारणस्यैवायमवान्तरभेदमाश्रित्य स्वभावः कल्प्यताम् । धर्मकल्पनात्खलु धर्मिकल्पना गरीयसी । तस्मात्प्रत्यक्षाश्रितं कर्म प्रत्यक्षमेवेति स्थितम् ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A003"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S02_A003

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S02_A003_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S02_A003">~~

| id = AV_C01_S02_A003_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">ऋतं पिबन्ताविति वाक्यं किं जीवेश्वरौ प्रतिपादयति किं वा परमेश्वरमेवेति संशये जीवेश्वराविति तावत्प्राप्तम् । कुतः । द्विवचनात् । न चानन्दमयाधिकरणन्यायेन परिहारः, बाधकाभावात्, कर्मफलभोगानुपपत्तेश्च । जीवेश्वरपक्षे तु छत्रिन्यायेनोपचारो भविष्यतीत्येवं प्राप्ते परमात्मानमेकमेव प्रतिपादयतीदं वाक्यं, गुहानिहितत्व</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">ऋतं पिबन्ताविति वाक्यं किं जीवेश्वरौ प्रतिपादयति किं वा परमेश्वरमेवेति संशये जीवेश्वराविति तावत्प्राप्तम् । कुतः । द्विवचनात् । न चानन्दमयाधिकरणन्यायेन परिहारः, बाधकाभावात्, कर्मफलभोगानुपपत्तेश्च । जीवेश्वरपक्षे तु छत्रिन्यायेनोपचारो भविष्यतीत्येवं प्राप्ते परमात्मानमेकमेव प्रतिपादयतीदं वाक्यं, गुहानिहितत्व</p>

<p class="gr-vyakhya-para">लिङ्गात्, ब्रह्मशब्देन विशेषणाच्चेति सिद्धान्तितम् । तत्र कर्मफलभोगो भगवता(तो) भाष्ये प्रतिपादितः । द्विवचनस्य तु न स्पष्टं (स्पष्टं न) परिहारोऽभिहितः, अतः तत्परिहारार्थमाह

Line 7,947:

Line 7,925:

<p class="gr-vyakhya-para">एतेनैतदपि प्रत्युक्तं यत्परेण बुदि्धजीवाविति पूर्वपक्षयित्वा जीवेश्वराविति सिद्धान्तितम् । तथा हि, तत्तु समन्वयात् इति परमात्मन्येव समन्वयं प्रतिज्ञातवता सूत्रकारेण स एव विवरणवाक्यैः प्रपञ्चनीयः, जीवेश्वरयोरस्य वाक्यस्य समन्वयं प्रतिपादयन्प्रक्रमं जह्यात् । बाधके सति नायं दोष इति चेन्न, तदनिरूपणात् । द्विवचनमिति चेत्, तर्हि जीवेश्वराङ्गीकारोऽपि न स्यात्, तयोरैक्याङ्गीकारात् । काल्पनिकोऽस्ति तयोर्भेद इति चेत्, तर्हीश्वरस्यैवाुताचिन्त्यैश्वर्यवशाद् द्विरूपत्वेन द्वित्वमुपपाद्यताम्, तथा च प्रक्रमानुगुणं सूत्रं स्यात्, तत्त्वावेदकं च शास्त्रमिति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">नन्वेकवचनेनेति वक्तव्यम्, एकत्ववचनेनेति कथम् ।। एकत्वादिसङ्ख्या हि प्रत्ययार्थः । यथोक्तम्, द्व्येकयोर्द्विवचनैकवचन इति । द्वित्वैकत्वयोरित्यर्थः, अन्यथा द्व्येकेष्विति स्यात् । तस्मादेकत्वस्य वचनमेकत्ववचनमित्येव युक्तम् । अन्यत्रापि भावप्रधानो निर्देशः प्रतिपत्तव्य इति ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A004"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S02_A004

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S02_A004_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S02_A004">~~

| id = AV_C01_S02_A004_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">अत्र क्रियाभावरूपलिङ्गसमन्वयश्चिन्त्यत इत्युक्तम्, तदयुक्तम्, सूत्रे भावस्यैव प्रतिज्ञानात्, क्रियाया अनुक्तेरित्यतोऽन्तरशब्दमुभयार्थतया व्याख्याति

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">अत्र क्रियाभावरूपलिङ्गसमन्वयश्चिन्त्यत इत्युक्तम्, तदयुक्तम्, सूत्रे भावस्यैव प्रतिज्ञानात्, क्रियाया अनुक्तेरित्यतोऽन्तरशब्दमुभयार्थतया व्याख्याति

अन्तरिति

Line 8,123:

Line 8,101:

क्रियते । किं तु निर्निमित्तत्वात् सा नैव कार्या स्यात् । न हि पूर्वपक्षी सर्वथाऽप्यप्रेक्षावान्, तथा सत्युन्मत्तवदुपेक्षणीयः स्यात् । कृता च तेनेयं सर्वा कल्पना, तेन जानीमोऽयं निरीश्वर इत्ययमभिप्रायः सूत्रकारस्येति ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A005"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S02_A005

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S02_A005_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S02_A005">~~

| id = AV_C01_S02_A005_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">नन्वेतदनन्तरातीतेनैव गतार्थम् । अन्तर्यामित्वं ह्यन्तःस्थित्वा नियामकत्वम् । एतदेव अन्तर उपपत्तेरित्युक्तम् । न च तत्र नियामकत्वं न विवक्षितम्, तथा सत्यनवस्थितेरसंभवाच्चेति दूषणस्यालग्नकत्वप्रसङ्गादित्यतः प्रमेयभेदं दर्शयितुं एतदधिकरणनिवर्तनीयामाशङ्कामाह

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">नन्वेतदनन्तरातीतेनैव गतार्थम् । अन्तर्यामित्वं ह्यन्तःस्थित्वा नियामकत्वम् । एतदेव अन्तर उपपत्तेरित्युक्तम् । न च तत्र नियामकत्वं न विवक्षितम्, तथा सत्यनवस्थितेरसंभवाच्चेति दूषणस्यालग्नकत्वप्रसङ्गादित्यतः प्रमेयभेदं दर्शयितुं एतदधिकरणनिवर्तनीयामाशङ्कामाह

रमणमिति

Line 8,211:

Line 8,189:

न चैवमिति योज्यम् । न राजादिवन्नियामकत्वमात्रमन्तर्यामित्वम्, अपि तर्हि सत्तादिप्रदत्वमित्युक्तं भवति ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A005"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S02_A005

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S02_A005_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S02_A005">~~

| id = AV_C01_S02_A005_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">अत्र यत्तदद्रेश्यमित्यादिवाक्योक्तानामदृश्यत्वादीनां धर्माणां ब्रह्मणि समन्वयः प्रतिपाद्यते, तेषां चोक्तरीत्या ब्रह्मस्वरूपत्वमभ्युपगतम्; तदभ्यधिकाशङ्कया आक्षिपति

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">अत्र यत्तदद्रेश्यमित्यादिवाक्योक्तानामदृश्यत्वादीनां धर्माणां ब्रह्मणि समन्वयः प्रतिपाद्यते, तेषां चोक्तरीत्या ब्रह्मस्वरूपत्वमभ्युपगतम्; तदभ्यधिकाशङ्कया आक्षिपति

गुणेति

Line 8,590:

Line 8,568:

<p class="gr-vyakhya-para">इति श्रीमत्पूर्णप्रमतिभगवत्पादसुकृतेरनुव्याख्यानस्य प्रगुणजयतीर्थाख्ययतिना । कृतायां टीकायां विषमपदवाक्यार्थविवृतौ द्वितीयः पादोऽयं प्रथमविषये पर्यवसितः ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">इति श्रीमन्न्यायसुधायां प्रथमाध्यायस्य द्वितीयः पादः ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

=== पादः 3 ===

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_I01"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S03_I01

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S03_I01_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S03_I01">~~

| id = AV_C01_S03_I01_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">भिन्नवाक्यत्वादिसिद्धये तृतीयपादप्रतिपाद्यमर्थं दर्शयति

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">भिन्नवाक्यत्वादिसिद्धये तृतीयपादप्रतिपाद्यमर्थं दर्शयति

तत्रेति

Line 8,649:

Line 8,627:

<p class="gr-vyakhya-para">एतदुक्तं भवति । ये शब्दाः लोकदृष्ट्या अन्यत्र शक्तिमन्तः तेषां वेदवाक्येष्वन्यपरत्वे प्राप्ते शक्तितात्पर्याभ्यां भगवदेकनिष्ठत्वं पादद्वयेन प्रतिपादितम् । अत्र तूभयत्र शक्तिमत्तया लोकप्रसिद्धानामन्यत्र तात्पर्ये प्राप्ते, भगवत्येव शक्तितात्पर्ये प्रतिपाद्येते इति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">यद्यपि प्राधान्यक्रमानुरोधेन नामलिङ्गानामिति वक्तव्यम् । तथाऽप्युत्तरप्रतिपादनानुसारेण लिङ्गनाम्नामित्यभिहितम् ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_V01"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S03_V01

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S03_V01_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S03_V01">~~

| id = AV_C01_S03_V01_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">ॐ द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ॐ ।।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">ॐ द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ॐ ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अत्र यस्मिन् द्यौः इत्यादिवाक्यप्रतिपाद्यं द्युभ्वाद्यायतनं विष्णुरेवेति प्रतिपाद्य, पूर्वपक्षिणा शङ्कितानां रुद्रादीनां निराकरणार्थं सूत्रितम्-

Line 8,685:

Line 8,663:

।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_V02"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S03_V02

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S03_V02_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S03_V02">~~

| id = AV_C01_S03_V02_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">इदं कश्चिद्व्याख्याति । भूमा परमात्मा । कुतः । संप्रसीदत्यत्रेति

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">इदं कश्चिद्व्याख्याति । भूमा परमात्मा । कुतः । संप्रसीदत्यत्रेति

संप्रसादः

Line 8,714:

Line 8,692:

।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">प्रसीदत्य(न्त्य)नेनेति प्रसादः सुखम्, सम्यक् प्रसादः सम्प्रसादः । गुणगुणिभावाभ्युपगमेन सुखाधिक इति तात्पर्यार्थोऽभिहितः । य(स्मात्तस्मा)तस्तस्मादिति शेषः ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_A005"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S03_A005

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S03_A005_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S03_A005">~~

| id = AV_C01_S03_A005_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">एतद्वै तदक्षरं गार्गीत्यत्रोक्तमक्षरं ब्रह्मैवेत्युक्तम् । अत्र सूत्रम्-</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">एतद्वै तदक्षरं गार्गीत्यत्रोक्तमक्षरं ब्रह्मैवेत्युक्तम् । अत्र सूत्रम्-</p>

<p class="gr-vyakhya-para">ॐ अन्यभावव्यावृत्तेश्चेति

Line 8,820:

Line 8,798:

= परमेश्वरस्य सस्वभावत्वे, न केवलमत्र किं नाम पूर्वोक्ताणुत्वमहत्त्वादौ चेत्यर्थः । इहाच्छायमतम इत्यादेरसंकुचितवृत्तित्वमेव ज्ञेयम् । बहुपदविषयत्वादिदं व्याख्यानं स्वशब्देन विधाय, सूत्रकारः, कतिपयपदविषयं पूर्वव्याख्यानं चशब्देन समुच्चितवानिति ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_A007_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S03_A007_B1

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S03_A007_B1_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S03_A007_B1">~~

| id = AV_C01_S03_A007_B1_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">अतःपराणि सूत्राणि भाष्य एव स्पष्टार्थानीति न तत्र वक्तव्यमस्ति, परमाख्यविद्याव्याख्यां करोमीति च प्रतिज्ञातम्, तदुभयसिद्ध््यर्थमेतत्पादाधिकरणविषयपूर्वपक्षसिद्धान्तन्यायान् सङ्ग्रहेण दर्शयति-

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">अतःपराणि सूत्राणि भाष्य एव स्पष्टार्थानीति न तत्र वक्तव्यमस्ति, परमाख्यविद्याव्याख्यां करोमीति च प्रतिज्ञातम्, तदुभयसिद्ध््यर्थमेतत्पादाधिकरणविषयपूर्वपक्षसिद्धान्तन्यायान् सङ्ग्रहेण दर्शयति-

लिङ्गमिति

Line 8,878:

Line 8,856:

<p class="gr-vyakhya-para">आत्मानमुपासीत इत्यादिविधिरेव तान् विषयीकरोतीति चेन्न, विकल्पानुपपत्तेः । तथाहि । किं तेषां सर्ववेदोक्तोपासनादावधिकारः, किंवा क्वचित् । नाद्यः, सर्वत्र तेषां नियोज्यत्वाभावात् । तत्साध्यफलकामो हि तत्र नियुज्यते । फलं च तदुच्यते यदप्राप्तमननुष्ठितसाधनं च । न च सर्वोपासनादिफले देवानां कामः सम्भवति, मध्वाद्युपासनानां देवतापदप्राप्तिफलत्वात्, तस्य च तैः प्राप्तत्वात्, सर्वज्ञत्वेनोपासनासाध्यज्ञानस्यापि नित्यसिद्धत्वात् । अत एव न द्वितीयः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">किंच जैमिनिरप्येवं मन्यत इति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_A008_B5"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S03_A008_B5

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S03_A008_B5_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S03_A008_B5">~~

| id = AV_C01_S03_A008_B5_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">एवमवान्तरफलस्य परमप्रयोजनस्य च पदादेः प्राप्तत्वेन विधेरसम्भवाज्जैमिनिवचनाच्च देवानामनधिकारे(र इति) इति प्राप्ते तत्प्रतिविधानार्थं सूत्रम्

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">एवमवान्तरफलस्य परमप्रयोजनस्य च पदादेः प्राप्तत्वेन विधेरसम्भवाज्जैमिनिवचनाच्च देवानामनधिकारे(र इति) इति प्राप्ते तत्प्रतिविधानार्थं सूत्रम्

ॐ भावं तु बादरायणोऽस्ति हीति

Line 9,006:

Line 8,984:

<p class="gr-vyakhya-para">९ इति श्रीमत्पूर्णप्रमतिभगवत्पादसुकृतेरनुव्याख्यानस्य प्रगुणजयतीर्थाख्ययतिना ।कृतायां टीकायां विषमपदवाक्यार्थविवृतौ तृतीयः पादोऽयं प्रथमविषये पर्यवसितः ।।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">इति श्रीमन्न्यायसुधायां प्रथमाध्यायस्य तृतीयः पादः ।।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

=== पादः 4 ===

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A001_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A001_B1

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A001_B1_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A001_B1">~~

| id = AV_C01_S04_A001_B1_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु अन्यत्रैवप्रसिशब्दसमन्वयप्रतिपादनं पादार्थ इति भाष्यात् परिशेषाद्वा सिम् ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु अन्यत्रैवप्रसिशब्दसमन्वयप्रतिपादनं पादार्थ इति भाष्यात् परिशेषाद्वा सिम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अन्यत्रप्रसिेभ्योऽन्यत्रैवप्रसिानां विवेकश्च भाष्य एवोपपादित इति नेहोच्यते ॥</p>

<p class="gr-vyakhya-para">ॐ आनुमानिकमप्येकेषामिति चेन्न शरीररूपकविन्यस्तगृहीतेर्दर्शयति च ॐ ॥</p>

Line 9,045:

Line 9,023:

<p class="gr-vyakhya-para">भृत्यसमवेतस्य पराजयस्य राजाऽधीनत्वेन, यथा, राज्ञि, पराजयः पराजयनिमित्तकः पराजयीतिशब्दो, वर्तते, पराजयी भद्रसेन इति, तथेत्यर्थः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">किञ्च स्वाम्यसम्बन्धेन मतु(नु?)बर्थाप्रवृत्तौ गोमान्देवदत्त इत्यादिकमपि न स्यात् ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A001_B3"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A001_B3

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A001_B3_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A001_B3">~~

| id = AV_C01_S04_A001_B3_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">एतदेव विवृणोति स्वातन्त्र्यमिति ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">एतदेव विवृणोति स्वातन्त्र्यमिति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">स्वातन्त्र्यं तद्गतत्वं च शब्दवृत्तेर्हि कारणम् ॥</p>

<p class="gr-vyakhya-para">यस्मात् प्रवृत्तिनिमित्तानां दुःखादीनां तद्गतत्वम् इव परगतेषु स्वातन्त्र्यम् अपि दुःख्यादिशब्दप्रवृत्तेः कारणम्, अनुशासनप्रयोगयोरुभयत्र साम्यात्; तस्माद् दुःख्यादि</p>

Line 9,116:

Line 9,094:

<p class="gr-vyakhya-para">तेन निश्चीयते स्वातन्त्र्यं शब्दप्रवृत्तौ तद्गतत्वादपि मुख्यं कारणमिति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">सु किमतो यद्येवमित्यत आह अत इति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A001_B7"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A001_B7

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A001_B7_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A001_B7">~~

| id = AV_C01_S04_A001_B7_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">अतो दोषातिदूरत्वात्संशयस्याप्यसम्भवात् ॥</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">अतो दोषातिदूरत्वात्संशयस्याप्यसम्भवात् ॥</p>

<p class="gr-vyakhya-para">दोषाणां विष्णुगत्वस्य प्राज्ञबुव्यिपेक्षया ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">स्वातन्त्र्यार्थमभिप्रेत्य दोषशब्दास्तु(श्च) विष्णवि ॥</p>

Line 9,206:

Line 9,184:

<p class="gr-vyakhya-para">योग्यतया सम्बन्धः । नमनेनात्यन्तकसम्बन्धमुपलक्षयति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अथवा अस्मन् = परमेश्वरे विषये गुणाः = उपसर्जनभूता ब्रह्मादयो, नमन्त प्रह्वीभवन्तीति व्याख्येयम् ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A002_B6"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A002_B6

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A002_B6_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A002_B6">~~

| id = AV_C01_S04_A002_B6_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">एवं योगवृत्त्या पदसमन्वयेऽङ्गीकृते लब्धं प्रयोजनमाह इत्यशेषेति ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">एवं योगवृत्त्या पदसमन्वयेऽङ्गीकृते लब्धं प्रयोजनमाह इत्यशेषेति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">इत्यशेषक्रियानामशब्दैरेको जनार्दनः ।</p>

Line 9,288:

Line 9,266:

<p class="gr-vyakhya-para">विरोधीति परमैश्वर्यविरोध्यर्थाः । सर्वेति उक्तवक्ष्यमाणव्यतिरिक्ताः । बाहुल्येति बाहुल्यविशिष्टार्थवाचिनः । कारणेति अवान्तरकारणवाचिनः । स्त्रीति स्त्रीलिङ्गाः । निषेधो वाच्यो येषामस्त ते निषेधिनः । अथवा द्वन्द्वात्पर इन्प्रत्ययो द्रष्टव्यः, तथात्वे विरोध्यादयोऽर्था ग्राह्याः । शब्दानामिति शेषः । एतानि एतत्पादगतानि, सर्वशः स्थानानि अधिकरणानि, एषां शब्दानां समन्वयप्रयोजनानीत्युक्ते प्रत्येकं सर्वशब्दसमन्वय</p>

<p class="gr-vyakhya-para">(सिःि) इत्यपि प्रतीयेत, अतः पृथगित्युक्तम् ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B2

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B2_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B2">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B2_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सर्वमानैर्विरोधश्च व्युत्पत्तेरप्यशक्यता ॥</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सर्वमानैर्विरोधश्च व्युत्पत्तेरप्यशक्यता ॥</p>

Line 9,434:

Line 9,412:

<p class="gr-vyakhya-para">सु मुख्यवृत्तिरपि त्रेधा भवति, योगो रूढिर्योगरूढिश्चेति । तत्र प्रवृत्ति</p>

<p class="gr-vyakhya-para">निमित्तापेक्षा वृत्तिर्योगः, यथा कुम्भकारः, औपगवो, राजपुरुष इति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B14"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B14

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B14_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B14">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B14_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सु ननु नैतेऽपि यौगिकाः किं नाम रूढा एव । कृत्ततिसमासकरणं तु व्युत्पत्तिमात्रा(र्थे)र्थम् । यथोक्तम्, वृक्षादिवदमी रूढा इ(ति)त्यादि, मैवम्, शब्दार्थविभागस्यावापोाराभ्यां प्रतीतस्यापलापे कारणाभावादित्यादि शिष्यैरेवोह्यतामिति</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सु ननु नैतेऽपि यौगिकाः किं नाम रूढा एव । कृत्ततिसमासकरणं तु व्युत्पत्तिमात्रा(र्थे)र्थम् । यथोक्तम्, वृक्षादिवदमी रूढा इ(ति)त्यादि, मैवम्, शब्दार्थविभागस्यावापोाराभ्यां प्रतीतस्यापलापे कारणाभावादित्यादि शिष्यैरेवोह्यतामिति</p>

<p class="gr-vyakhya-para">मत्वा रूढेः स्वरूपमाह प्रयोगेति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">प्रयोगमात्रबाहुल्यं रूढिरित्यभिधीयते ॥</p>

Line 9,512:

Line 9,490:

<p class="gr-vyakhya-para">एतेनैतदपि परिहृतम् । यदभिहितं पूर्वपक्षिणा, योगस्य रूढितो दुर्बलत्वेन</p>

<p class="gr-vyakhya-para">न परमेश्वरस्य मुख्यार्थत्वमिति, महायोगस्य अविद्वद्रूढिमात्रात् प्राबल्योपपत्तेः, विद्वद्रूढेरप्युक्तत्वेन तत्सहितस्य योगस्य सुतरां तदुपपत्तेरिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B16"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B16

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B16_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B16">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B16_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">यदुक्तम् उभयं दृश्यते विष्णौ इति, यच्च सूचितं विशिष्टयोगस्य रूढितः प्राबल्यमिति तदुपपादयति एतमेवेति ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">यदुक्तम् उभयं दृश्यते विष्णौ इति, यच्च सूचितं विशिष्टयोगस्य रूढितः प्राबल्यमिति तदुपपादयति एतमेवेति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">एतमेव तथा सन्तं शतर्चीत्यादिका श्रुतिः (नामभिः) ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">आचक्षत इति ह्यत्र सन्तमित्यवधारणात् ॥</p>

Line 9,601:

Line 9,579:

<p class="gr-vyakhya-para">सूत्रकारेण तदेवोक्तं यदस्माभिरुक्तम्, उपक्रमे सर्वस्यास्य दर्शनात् । यथा चैतत्तथा</p>

<p class="gr-vyakhya-para">एतमेव इत्यादिनोक्तमिति ॥ ॥</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B25"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B25

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B25_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B25">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B25_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">एवं सङ्क्षेपविस्तराभ्यां आनुमानिकमित्यादिसूत्राणि व्याख्याय परेषां</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">एवं सङ्क्षेपविस्तराभ्यां आनुमानिकमित्यादिसूत्राणि व्याख्याय परेषां</p>

<p class="gr-vyakhya-para">व्याख्यानं प्रत्याख्याति । तथा हि केचित् एतत्पादप्रमेयमन्यथा वर्णयन्त, यदुक्तं</p>

<p class="gr-vyakhya-para">प्रधानस्य अशाब्दत्वम् ईक्षतेर्नाशब्दमिति, तदसिम्, कासुचिच्छाखासु प्रधानसमर्पणपराणां शब्दानां श्रूयमाणत्वादिति, तदेतद्यावन्न निराक्रियते न तावद्ब्रह्मकारणवाद(स्य)</p>

Line 9,680:

Line 9,658:

<p class="gr-vyakhya-para">अत्र मन्त्रे प्रतिपादिताऽजा ज्योतिरुपक्रमा तेजोऽबन्नरूपा । कुतः । यदग्न्थ्े(र्लो)रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्य इति लोहितादिरूपवत्तया तेजोऽबन्ना</p>

<p class="gr-vyakhya-para">न्यधीयते ह्येके । तत्समाख्ययाऽत्र•पि) तेजोऽबन्नात्मैवाजा प्रतिपत्तव्या । तस्याश्चतुर्विधभूतग्रामोपादानभूताया बहुप्रजाजननीत्वं, जडत्वेन भोग्यत्वं च उपपन्नमिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B28"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B28

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B28_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B28">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B28_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">अत्र दूषणमाह अजामिति ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">अत्र दूषणमाह अजामिति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अजामेकामिति प्राह श्रुतिरेतां यदा तदा ॥</p>

<p class="gr-vyakhya-para">को दोषः सर्वथैवास्त परिणामि जडं यदि ।</p>

Line 9,708:

Line 9,686:

<p class="gr-vyakhya-para">किञ्च तदधीनत्वादि(त्यने)नैव प्रधानस्य ज्योतिरुपक्रमत्वं प्रतिपादितम्, प्रतिपादनीयं च साङ्ख्यपरीक्षायामपि ॥ अस्याः श्रुतेः प्रधानपरत्वे(ऽपि) न दोष इत्ययुक्तं तत्तु सम</p>

<p class="gr-vyakhya-para">न्वयात् इत्यवधारणानुपपत्तेरिति चेत् न, तेजोऽबन्नपरत्वेऽपि तदनिस्तारात् ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B29"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B29

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B29_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B29">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B29_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">अस्तु परस्यैवम्, भवतां तु कथं न दोष इत्यत आह अस्माकमिति ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">अस्तु परस्यैवम्, भवतां तु कथं न दोष इत्यत आह अस्माकमिति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अस्माकं परमुख्यार्थो भगवानेक एव तु ॥</p>

<p class="gr-vyakhya-para">मुख्यमात्रतया रूढं सर्वमभ्युपगम्यते ।</p>

Line 9,768:

Line 9,746:

<p class="gr-vyakhya-para">प्रधानं प्रकृतिं प्राहुरविशेषं विशेषवत् ॥</p>

<p class="gr-vyakhya-para">सदसदात्मकं कार्यकारणात्मकम् । अविशेषत्वादकार्यत्वात् प्रधानं विशेषवत्त्वात् कार्यत्वात् प्रकृति ं प्राहुः ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B36"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B36

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B36_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B36">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B36_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">विशेषवदित्यस्य विवरणम् पञ्चभिरिति ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">विशेषवदित्यस्य विवरणम् पञ्चभिरिति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">पञ्चभिः पञ्चभिर्ब्रह्म चतुर्भिर्दशभिस्तथा ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">एतच्चतुर्विंशतिकं गणं प्राधानिकं विदुः ॥</p>

Line 9,879:

Line 9,857:

<p class="gr-vyakhya-para">आद्यः चशब्दोऽवधारणे । द्वितीयः परोक्तानुवाद(क)ः । जनितृशब्दं प्रयुञ्जानः स्वग्रन्थस्य मन्त्रतुल्यतां (दर्श)सूचयति भगवानाचार्यः, जनिता मन्त्र इति स्मरणात् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अत्र प्रकृतत्वात्पतृमात्रग्रहणे प्राप्ते यदूर्णनाभिमातृग्रहणं तेनैतदपि निराकृतं भवति यद्ब्रह्मपरिणा(मि)मवादिनोक्तं, ब्रह्मणो जगत्कारणत्वे यथोर्णनाभिः सृजते (गृह्णते च), पिताऽहमस्य जगतो माता इत्यूर्णनाभ्यादिदृष्टान्तोपादानादुपादानत्वमेव विवक्षितम् । ऊर्णनाभ्यादीनां तन्त्वादिकं प्रत्युपादानत्वादिति, यच्च योनिश्च हि गीयते इत्यत्रोक्तम्, यद्यपि योनिशब्दो योनिष्ठ इन्द्र निषदे अकारि इत्यादौ स्थानाद्यर्थः प्रतीयते । तथाऽपि यथोर्णनाभिरिति वक्ष्यमाणदृष्टान्तबलादुपादानवाचीति निश्चीयत इति । उदाहरिष्यमाणं ब्रह्मतर्कवचनमपि व्याख्यातं भवति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B44"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B44

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B44_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B44">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B44_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">कुतो नेति चेत् । अत्र पित्रादीनां च चेतनाचेतनसमाहाररूपत्वाच्चत्वारः पक्षाः सम्भवन्त, पित्रादिचेतनः पुत्रादिचेतनं प्रति वोपादानं, पुत्राद्यचेतनं प्रति वा; पित्राद्यचेतनः पुत्रादिचेतनं प्रति वा, पुत्राद्यचेतनं प्रति वेति । तत्राद्यं पक्षत्रयं तावन्नोपपद्यत इत्यत्र हेतुमाह चेतनत्वादिति ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">कुतो नेति चेत् । अत्र पित्रादीनां च चेतनाचेतनसमाहाररूपत्वाच्चत्वारः पक्षाः सम्भवन्त, पित्रादिचेतनः पुत्रादिचेतनं प्रति वोपादानं, पुत्राद्यचेतनं प्रति वा; पित्राद्यचेतनः पुत्रादिचेतनं प्रति वा, पुत्राद्यचेतनं प्रति वेति । तत्राद्यं पक्षत्रयं तावन्नोपपद्यत इत्यत्र हेतुमाह चेतनत्वादिति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">चेतनत्वात्</p>

<p class="gr-vyakhya-para">आद्ये द्वयोश्चेतनत्वात्, उत्तरयोरन्यतरस्य । चतुर्थं त्वङ्गीकरोति तदन्नं हीति ।</p>

Line 9,977:

Line 9,955:

<p class="gr-vyakhya-para">स्यादेतत् । कालात्ययापदिष्टमेतदनुमानजातम् । यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते, आत्मन आकाशः सम्भूतः, जन्माद्यस्य यतः इत्यादिविरोधात् । जनिकर्तुः प्रकृतिः इति प्रकृतावुपादानलक्षणायां हि पञ्चमी विधीयते । तथा चैवोदाहृतम्, ृङ्गाच्छरो जायते, गोमयाद् वृश्चिको जायत इति । प्रसिश्चात्रोपादानोपादेयभाव इति । तदिदमसङ्गतम् । पञ्चमीबलात्कल उपादानत्वं सिषाधयिषितम् । न चेदं सूत्रमुपादाने पञ्चम्या विधायकम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अथ मतम् । अपादाने तावत्पञ्चमी विहिता । अपादाने पञ्चमीति । उपादानं चापादानविशेषः, जनिकर्तुः प्रकृतिरिति स्मरणात् । ततोऽपादाने विहिता पञ्चम्युपादानेऽपि भविष्यति । न चैवं सति पञ्चम्या नियमेनोपादानत्वसिःि, विशेषस्मरणस्य ग्राह्यत्वादित्यत आह ृङ्गादिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B53"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B53

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B53_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B53">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B53_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">ङ्गाच्छरोऽविलोमभ्यो दूर्वा गोमयतस्तथा ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">ङ्गाच्छरोऽविलोमभ्यो दूर्वा गोमयतस्तथा ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">वृश्चिकश्चेत्येवमाद्येष्वपादानत्वमिष्यते ॥</p>

<p class="gr-vyakhya-para">तथाशब्दो द्वितीयोदाहरणेन सम्ब््यते । एवमाद्येषु उदाहरणेषु ृङ्गादीनां शरादीन्प्रति अपादानत्वमिष्यते । पञ्चम्यर्थतयेति शेषः । उपलक्षणं चैतत्, सूत्रे चेत्यपि ज्ञातव्यम् ।</p>

Line 10,051:

Line 10,029:

<p class="gr-vyakhya-para">यद्वा विश्वं सत्त्यदादिशब्दार्थतयाऽत्र न विवक्षितम्, तवनात्पूर्वकालीनोत्पत्तिकत्व•ेजनवदित्यादि प्रयोक्तव्यम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">कस्तर्हि श्रुत्यर्थ इत्यत आह सत्त्वादिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B59"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B59

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B59_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B59">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B59_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सत्त्वात्ततेर्वैदिकत्वात्सम्यग्वक्तुमशक्यतः ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सत्त्वात्ततेर्वैदिकत्वात्सम्यग्वक्तुमशक्यतः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">सत्ततेर्यातनाच्चैव ह्यप्राप्यत्वाच्च दुर्जनैः ।</p>

Line 10,100:

Line 10,078:

<p class="gr-vyakhya-para">अनेनैव तदात्मानं स्वयमकुरुतेति श्रुतिर्व्याख्याता वेदितव्या । न ह्यत्रात्मानं प्रपञ्चात्मनाऽकुरुतेति श्रूयते । उभयाम्नानं च ऊर्णनाभिदृष्टान्तोक्तयैव निरस्तम् । न ह्यूर्णनाभेरुत्पद्यमानस्य, तस्मन्नेव लीयमानस्य च, तन्तोरूर्णनाभिरुपादानम्, किन्तु तदुपभुक्तमन्नमेवेत्युक्तम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">योनिश्चेत्येतत्प्रागेव निरस्तमिति युक्त एवोपसंहार इति ॥</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B63"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B63

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B63_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B63">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B63_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">अपव्याख्यानान्तरं दूषयितुमनुवदति यच्चेति ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">अपव्याख्यानान्तरं दूषयितुमनुवदति यच्चेति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">यच्चाविकृतमेवैकं ब्रह्म विश्वात्मना मृषा ॥</p>

Line 10,182:

Line 10,160:

<p class="gr-vyakhya-para">मतेन व्याप्तिभङ्गोऽस्तु मया मृषात्वेनाङ्गीकृतत्वात् इति चेन्न, बादरायणीयेन तथाऽङ्गीकर्तुमशक्यत्वात् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">ननु कथं बादरायणस्य न मृषा स्वप्न इत्यत आह वासनेति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B69"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B69

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B69_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B69">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B69_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">वासनाजनितत्वेन तस्याप्यङ्गीकृतत्वतः ॥</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">वासनाजनितत्वेन तस्याप्यङ्गीकृतत्वतः ॥</p>

<p class="gr-vyakhya-para">तस्य स्वप्नस्यापि मायामात्रमिति वदता सूत्रकारेण वासनाजनितत्वेनाङ्गीकृतत्वात्</p>

<p class="gr-vyakhya-para">इदं ज्ञायते यत्, न तस्य स्वप्नो मृषाऽभिमत इति । न हि कश्चिदविद्यमानस्य कारणं निरूपयेत् ।</p>

Line 10,264:

Line 10,242:

<p class="gr-vyakhya-para">तस्मात् सत्त्वासत्त्वा(सत्यत्वासत्यत्वा)भ्युपगमोदासीनैः प्रमाणादिकमङ्गीकृत्योच्यत इति वक्तव्यम् । तच्च प्रागेव निरस्तमिति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">सु एवं विश्वस्य ब्रह्मविवर्तत्वं निराकृत्य तत्स(त्ता)त्यतायां प्रमाणमाह विश्वमिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B76"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B76

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B76_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B76">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B76_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">विश्वं सत्यं यच्चिकेत प्र घा न्वस्य यथार्थतः ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">विश्वं सत्यं यच्चिकेत प्र घा न्वस्य यथार्थतः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">इत्यादिश्रुतयः सर्वा विश्वसत्यत्ववाचिकाः ॥</p>

<p class="gr-vyakhya-para">यथार्थत इत्यनेन कविर्मनीषी इति श्रुतिमुपादत्ते । व्यावहारिकसत्यतापराः श्रुतय</p>

Line 10,319:

Line 10,297:

<p class="gr-vyakhya-para">तस्य साक्षिप्रामाण्यग्राहकेणेति, प्रामाण्यस्यापि अबाध्यविषयतानतिरेकात् । तथा च</p>

<p class="gr-vyakhya-para">सत्यत्वं गगनादेश्च, इत्ययुक्तमित्यत आह सर्वेति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B78"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B78

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B78_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B78">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B78_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">सर्वकालेष्वबाध्यत्वं साक्षिणैव प्रतीयते ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">सर्वकालेष्वबाध्यत्वं साक्षिणैव प्रतीयते ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अबाध्यत्वं गगनादीनामिति शेषः । साक्षिण एव हि साक्षिप्रामाण्यग्राहकत्वस्य वक्ष्यमाणत्वादिति भावः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">यद्वा गगनादिस्वरूपं साक्षिसिम्, तस्य त्रैकालिकाबाध्यत्वं तु तत्प्रामाण्यग्रहण</p>

Line 10,437:

Line 10,415:

<p class="gr-vyakhya-para">सु ततः किमिति चेत् । साक्षी किं ब्रह्मसत्यत्वादिप्रतिपादकानां वाक्यादीनां प्रामाण्यं तात्कालिकमेव गृह्णाति किंवाऽऽत्यन्तकम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">आद्ये, न तेन ब्रह्माबाध्यत्वादिसिरिति नोक्तशङ्कानिवृत्तिः ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B85"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B85

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B85_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B85">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B85_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">द्वितीये त्वाह तत्प्रामाण्यमिति ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">द्वितीये त्वाह तत्प्रामाण्यमिति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">तत्प्रामाण्यं यथा साक्षी स्थापयत्येवमेव हि ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">सर्वकालेष्वपि स्थैर्याद्व्यभिचारमपोह्य च ॥</p>

Line 10,485:

Line 10,463:

<p class="gr-vyakhya-para">सु प्राक् प्रपञ्चमिथ्यात्वसिये परोदाहृतानां श्रुतीनां बाह्योपपत्तिविरोधः (प्रतिपा)व्युत्पादितः, इदानीमान्तरानुपपत्तिप्रदर्शनपूर्वकं तासामविरुार्थव्याख्यानार्थमुत्तरो ग्रन्थः ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">अथवा सर्वश्रुतिसाधारणानुपपत्तिः प्राक् प्रपञ्चिता, इदानीमसाधारणानुपपत्तिर्व्युत्पाद्यते ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B90"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B90

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B90_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B90">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B90_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">तत्र तावत्प्रपञ्चो यदि विद्येतेत्यादिवाक्यद्वयं पठित्वा पराभिमतेऽर्थेऽनुपपत्तिमाह</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">तत्र तावत्प्रपञ्चो यदि विद्येतेत्यादिवाक्यद्वयं पठित्वा पराभिमतेऽर्थेऽनुपपत्तिमाह</p>

<p class="gr-vyakhya-para">प्रपञ्चो यदि विद्येत निवर्तेत न संशयः ।</p>

Line 10,614:

Line 10,592:

<p class="gr-vyakhya-para">तथाऽपि प्रतिशब्दं दृष्टान्तीकरणेऽपर्यवसानप्रसक्तेरुपलक्षणत्वे चैकेनापि कृतत्वाच्छब्दत्रयोपादानमनुपपन्नमिति चेन्न, मृत्पण्डादिदृष्टान्तत्रयोपादानेऽप्यस्य समानत्वात् । गहने प्रमेये त्रयोपादानं न दोषाय, किन्तु बुविैशद्यहेतुतया गुणायैवेति चेत्; समं प्रकृतेऽपीति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">एवं स्वमतेन वाचारम्भणमित्यादिवाक्यं व्याख्याय विवर्तवाद(दि)व्याख्याने दोषमाह वाचारम्भणमिति ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

~~<div class~~="~~teeka-block~~">

{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B107"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}

~~<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>~~

{{Teeka

~~<div class~~=~~"teeka-body">~~

| verse_id = AV_C01_S04_A006_B107

~~<div class="bhashya"~~ id="AV_C01_S04_A006_B107_Nyayasudha~~" data-verse~~=~~"AV_C01_S04_A006_B107">~~

| id = AV_C01_S04_A006_B107_Nyayasudha

<p class="gr-vyakhya-para">वाचारम्भणमित्युक्ते मिथ्येत्यश्रुतकल्पनम् ।</p>

| name = Nyayasudha

| label = न्यायसुधा

| text = <p class="gr-vyakhya-para">वाचारम्भणमित्युक्ते मिथ्येत्यश्रुतकल्पनम् ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">उक्तम् = उक्तिः, शब्द इति यावत् । वाचारम्भणमिति शब्दे मिथ्येतिव्याख्यायमाने सतीति शेषः । तथा हि । किं रूढिमाश्रित्य वाचारम्भणमित्यस्य मिथ्येति व्याख्यानं क्रियते, किं वा योगम् । आद्ये रूढिज्ञापकप्रमाणाभावादश्रुतकल्पनम् । अथारभ्यत इत्यारम्भणमिति द्वितीयः, तथाऽपि कृद्योगे षष्ठ्यां प्राप्तायां तृतीयाङ्गीकारेऽश्रुतकल्पनम्, ल्युटः कर्मणि विधानाभावाच्चाश्रुतकल्पनमेव । अस्मन्नपि पक्षे मिथ्यात्वस्यालाभादश्रुतकल्पनम्, वाचारभ्यत्वमात्रेण तथात्वे ब्रह्मणोऽपि तत्प्रसङ्गात् । वाचा केवलमारभ्यते विकारो न तु वस्तुवृत्तेन अस्तीति व्याख्याने मिथ्यात्वं लभ्यत इति चेन्न, यतः श्रुत्या वाचारम्भणमित्येवोक्ते केवलशब्दप्रक्षेपेण मिथ्येति व्याख्यानेऽश्रुतकल्पनमेवेति ।</p>

<p class="gr-vyakhya-para">दूषणान्तरमाह पुनरुक्तिरिति ।</p>

Line 10,681:

Line 10,659:

<p class="gr-vyakhya-para">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रानुव्याख्याने प्रथमाध्यायस्य चतुर्थपादः ॥ ॥</p>

<p class="gr-vyakhya-para">पूर्णाः प्रत्येकं निरवधिकाः ।</p>

~~</div>~~

}}

~~</div>~~

</div>

@@ Line 7: / Line 7: @@
 === पादः 1 ===
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_I01">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I01"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_I01
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_I01_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_I01">
+| id       = AV_C01_S01_I01_Nyayasudha
-<div class="shloka-block">
+| name     = Nyayasudha
-<span class="shloka-line">श्रियः पत्ये नित्यागणितगुणमाणिक्यविशदप्रभाजालोल्लासोपहतसकलावद्यतमसे ।</span>
+| label    = न्यायसुधा
-<span class="shloka-line">जगज्जन्मस्थेमप्रलयरचनाशीलवपुषे नमोऽशेषाम्नायस्मृतिहृदयदीप्ताय हरये ॥ १ ॥</span>
+| text     = <div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">श्रियः पत्ये नित्यागणितगुणमाणिक्यविशदप्रभाजालोल्लासोपहतसकलावद्यतमसे ।</span><span class="shloka-line">जगज्जन्मस्थेमप्रलयरचनाशीलवपुषे नमोऽशेषाम्नायस्मृतिहृदयदीप्ताय हरये ॥ १ ॥</span></div>
-</div>
+<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">येन प्रादुरभावि भूमिवलये व्यस्तारि गोसन्ततिः प्राबोधि श्रुतिपङ्कजं करुणया प्राकाशि तत्त्वं परम् ।</span><span class="shloka-line">ध्वान्तं ध्वंसमनायि साधुनिकरश्चाकारि सन्मार्गगस्तेन व्यासदिवाकरेण सततं मा त्याजि मे मानसम्॥ २ ॥</span></div>
-<div class="shloka-block">
+<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">व्याप्तिर्यस्य निजे निजेन महसा पक्षे सपक्षे स्थितिर्व्यावृत्तिश्च विपक्षतोऽथ विषये सक्तिर्न वै बाधिते ।</span><span class="shloka-line">नैवास्ति प्रतिपक्षयुक्तिरतुलं शुद्धं प्रमाणं स मे भूयात्तत्त्वविनिर्णयाय भगवानानन्दतीर्थो मुनिः ॥ ३ ॥</span></div>
-<span class="shloka-line">येन प्रादुरभावि भूमिवलये व्यस्तारि गोसन्ततिः प्राबोधि श्रुतिपङ्कजं करुणया प्राकाशि तत्त्वं परम् ।</span>
+<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">भवति यदनुभावादेडमूकोऽपि वाग्मी जडमतिरपि जन्तुर्जायते प्राज्ञमौलिः ।</span><span class="shloka-line">सकलवचनचेतोदेवता भारती सा मम वचसि निधत्तां सन्निधिं मानसे च ॥ ॥ ४ ॥</span></div>
-<span class="shloka-line">ध्वान्तं ध्वंसमनायि साधुनिकरश्चाकारि सन्मार्गगस्तेन व्यासदिवाकरेण सततं मा त्याजि मे मानसम्॥ २ ॥</span>
+<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">रमानिवासोचितवासभूमिस्सन्न्यायरत्नावलिजन्मभूमिः ।</span><span class="shloka-line">वैराग्यभाग्यो मम पद्मनाभतीर्थामृताब्धिर्भवताद्विभूत्यै ॥ ५ ॥</span></div>
-</div>
+<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">पदवाक्यप्रमाणज्ञान् प्रतिवादिमदच्छिदः ।</span><span class="shloka-line">श्रीमदक्षोभ्यतीर्थाख्यानुपतिष्ठे गुरून्मम॥ ६ ॥</span></div>
-<div class="shloka-block">
+<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीमदानन्दतीर्थार्यसन्मनःसरसीभुवि ।</span><span class="shloka-line">अनुव्याख्याननलिने चञ्चरीकति मे मनः ॥ ७ ॥</span></div>
-<span class="shloka-line">व्याप्तिर्यस्य निजे निजेन महसा पक्षे सपक्षे स्थितिर्व्यावृत्तिश्च विपक्षतोऽथ विषये सक्तिर्न वै बाधिते ।</span>
+<div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">न शब्दाब्धौ गाढा न च निगमचर्चासु चतुरा न च न्याये प्रौढा न च विदितवेद्या अपि वयम् ।</span><span class="shloka-line">परं श्रीमत्पूर्णप्रमतिगुरुकारुण्यसरणिं प्रपन्ना मान्याः स्मः किमपि च वदन्तोऽपि महताम् ॥ ८ ॥</span></div>
-<span class="shloka-line">नैवास्ति प्रतिपक्षयुक्तिरतुलं शुद्धं प्रमाणं स मे भूयात्तत्त्वविनिर्णयाय भगवानानन्दतीर्थो मुनिः ॥ ३ ॥</span>
-</div>
-<div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">भवति यदनुभावादेडमूकोऽपि वाग्मी जडमतिरपि जन्तुर्जायते प्राज्ञमौलिः ।</span>
-<span class="shloka-line">सकलवचनचेतोदेवता भारती सा मम वचसि निधत्तां सन्निधिं मानसे च ॥ ॥ ४ ॥</span>
-</div>
-<div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">रमानिवासोचितवासभूमिस्सन्न्यायरत्नावलिजन्मभूमिः ।</span>
-<span class="shloka-line">वैराग्यभाग्यो मम पद्मनाभतीर्थामृताब्धिर्भवताद्विभूत्यै ॥ ५ ॥</span>
-</div>
-<div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">पदवाक्यप्रमाणज्ञान् प्रतिवादिमदच्छिदः ।</span>
-<span class="shloka-line">श्रीमदक्षोभ्यतीर्थाख्यानुपतिष्ठे गुरून्मम॥ ६ ॥</span>
-</div>
-<div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">श्रीमदानन्दतीर्थार्यसन्मनःसरसीभुवि ।</span>
-<span class="shloka-line">अनुव्याख्याननलिने चञ्चरीकति मे मनः ॥ ७ ॥</span>
-</div>
-<div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">न शब्दाब्धौ गाढा न च निगमचर्चासु चतुरा न च न्याये प्रौढा न च विदितवेद्या अपि वयम् ।</span>
-<span class="shloka-line">परं श्रीमत्पूर्णप्रमतिगुरुकारुण्यसरणिं प्रपन्ना मान्याः स्मः किमपि च वदन्तोऽपि महताम् ॥ ८ ॥</span>
-</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">भगवता बादरायणेन प्राणिनां निःश्रेयसाय प्रणीतमपि ब्रह्ममीमांसाशास्त्रं असाधुनिबन्धान्धतमसाऽवकुण्ठितत्वेन अप्रणीतमिव मन्यमानो भगवानानन्दतीर्थमुनिः यथाऽऽचार्याभिप्रायम् अस्य भाष्यं विधाय अनुभाष्यमपि करिष्यन् विलीनप्रकृतितया स्वयमन्तरायविधुरोऽपि अनवरतमीश्वरप्रवणकायकरणवृत्तिरपि नारायणप्रणामादिकं प्रारिप्सितस्यानन्तरायपरिसमाप्तेः प्रचयस्य च हेतुतयाऽविगीतशिष्टाचारपरम्परादिना अवगतमवश्यं करणीयं शिष्यान् ग्राहयितुं ग्रन्थादौ निबध्नाति-
@@ Line 230: / Line 208: @@
 आप्तिमात्रस्य नित्यसिद्धत्वात् तमपा तां विशिनष्टीति ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_I02">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I02"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_I02
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_I02_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_I02">
+| id       = AV_C01_S01_I02_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">नारायणप्रणामस्येव गुरुप्रणामस्यापि अभिमतसिद्ध्यङ्गतया कार्यारम्भे अवश्यमनुष्ठेयत्वात् तदाचरणपुरःसरं ब्रह्ममीमांसाशास्त्रव्याख्यानं समर्थयमानः  प्रतिजानीते
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">नारायणप्रणामस्येव गुरुप्रणामस्यापि अभिमतसिद्ध्यङ्गतया कार्यारम्भे अवश्यमनुष्ठेयत्वात् तदाचरणपुरःसरं ब्रह्ममीमांसाशास्त्रव्याख्यानं समर्थयमानः  प्रतिजानीते
 तमेवेति ।</p>
@@ Line 314: / Line 292: @@
 इत्यभिहितम् । एवशब्देन अन्येषामसामर्थ्यं सूचयति ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_I03">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I03"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_I03
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_I03_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_I03">
+| id       = AV_C01_S01_I03_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">यदुक्तं नारायणोऽस्य शास्त्रस्य प्रभव इति । तदयुक्तम् । व्यासोपज्ञताप्रसिदि्धविरोधात् । न च नारायण एव व्यासः । जननविरोधात् । कृतकृत्यस्य प्रयोजनाभावेन शास्त्रप्रणयनासंभवाच्च ॥   यच्चास्य श्रौत्या परविद्याख्यया सर्वोत्तमप्रामाण्यसिदि्धरिति । तदप्ययुक्तम् । परशब्दस्यानेकार्थत्वेन विद्याशब्दस्य च अर्थविवक्षाविरहिण्यपि मन्त्रे प्रयोगदर्शनेन परविद्याख्यायाः सर्वोत्तमप्रामाण्यानिश्चायकत्वात् । किं चेय• परविद्याख्यैतद्विषया इत्यत्रापि न नियामकमस्ती  त्यत आह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">यदुक्तं नारायणोऽस्य शास्त्रस्य प्रभव इति । तदयुक्तम् । व्यासोपज्ञताप्रसिदि्धविरोधात् । न च नारायण एव व्यासः । जननविरोधात् । कृतकृत्यस्य प्रयोजनाभावेन शास्त्रप्रणयनासंभवाच्च ॥   यच्चास्य श्रौत्या परविद्याख्यया सर्वोत्तमप्रामाण्यसिदि्धरिति । तदप्ययुक्तम् । परशब्दस्यानेकार्थत्वेन विद्याशब्दस्य च अर्थविवक्षाविरहिण्यपि मन्त्रे प्रयोगदर्शनेन परविद्याख्यायाः सर्वोत्तमप्रामाण्यानिश्चायकत्वात् । किं चेय• परविद्याख्यैतद्विषया इत्यत्रापि न नियामकमस्ती  त्यत आह
 प्रादुर्भूत इति ।</p>
@@ Line 351: / Line 329: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">ऋगाद्या अपरा विद्या यदा विष्णोर्न वाचकाः । ता एव परमा विद्या यदा विष्णोस्तु वाचकाः इति भगवत्पादीयं व्याख्यानमपि एतमेवार्थं सूचयति । ब्रह्ममीमांसाशास्त्रव्युत्पादितन्यायानुपकृता हि वेदादयो विष्णोरवाचकाः, तदुपकृताश्च तस्य वाचका भवन्तीति ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">तथाऽपि केवलस्य न परविद्यात्वं लभ्यत इति चेत् । मा लाभि । वेदादीतिकर्तव्यतारूपस्यास्य पृथक्प्रामाण्यानभ्युपगमात् ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_I04">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I04"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_I04
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_I04_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_I04">
+| id       = AV_C01_S01_I04_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">एवं तावदागमेनास्य शास्त्रस्यानुत्तमं प्रामाण्यं प्रसाध्य अधुना अनुमानतोऽपि तत् सिषाधयिषुरादौ तावत्प्रामाण्यमात्रे अनुमानं वक्तुमाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">एवं तावदागमेनास्य शास्त्रस्यानुत्तमं प्रामाण्यं प्रसाध्य अधुना अनुमानतोऽपि तत् सिषाधयिषुरादौ तावत्प्रामाण्यमात्रे अनुमानं वक्तुमाह
 गुरुरिति ।</p>
@@ Line 405: / Line 383: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">विजातीयसंवादित्वेनानयोरैक्यविवक्षया त्रित्वोक्तिः अस्त्विति चेत् । एवं तर्हि वक्ष्यमाणश्रुतियुक्तिसंवादोऽपि सजातीयसंवादत्वेनैक एव स्यात् । अर्धज(च)रतीयानुपपत्तेः । तथा च पुनस्त्रित्वानुपपत्तिरेव ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">भवेदयं ग्रन्थकृतोऽभिप्रायः । तेनापीदं प्रयत्नगौरवं कस्मादाश्रितमिति चेन्न । उक्तसाधनोपपन्नत्वेऽपि अस्तु भारतादीनां प्रामाण्यं मा भूच्चास्ये ति शङ्कायां वक्त्राद्यानुकूल्यसाधनस्य अवश्याश्रयणीयत्वात् । अन्यथाऽप्रयोजकत्वापत्तेरिति ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_I06">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I06"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_I06
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_I06_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_I06">
+| id       = AV_C01_S01_I06_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">ननु तर्ह्यनेनेदमुदितं भवति । एतच्छास्त्रं प्रमाणमनुकूलवक्त्रादिमत्त्वाद् भारतादिवत् । वक्त्राद्यानुकूल्यं चोक्तहेतुसिद्धमि ति । एतदनुपपन्नम् । आप्तवाक्यतायास्तत्रोपाधित्वात् । न च प्रत्यक्षादौ सत्यपि प्रामाण्ये नास्त्याप्तवाक्यत्वमिति साध्याव्यापकत्वान्नायमुपाधिरि ति वाच्यम् । वाक्यत्वावच्छिन्नसाध्यव्यापकत्वेनोपाधित्वोपपत्तेः ॥  तथाऽप्यपौरुषेये वेदे तदभावादनुपाधित्वमिति चेन्न । वेदापौरुषेयत्वस्यासम्मतत्वात् ॥  सम्मतत्वे वा साधनावच्छिन्ने पौरुषेयवाक्यत्वावच्छिन्ने वासाध्येऽस्योपाधित्वोपपत्तेरिति । मैवम् । अभिप्रायानवगमात् । न हि वयं वक्त्राद्यानुकूल्येन शास्त्रप्रामाण्यं साक्षात्साधयितुमुद्यताः । येनात्रोपाध्युद्भावनं सङ्गच्छेत । अपि तर्ह्यनुकूलवक्त्रादिमत्त्वस्य आप्तवाक्यतया व्याप्तत्वात्तेन तां प्रसाध्य तया प्रामाण्यं शास्त्रस्य  साध्यत  इत्याशयवानाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">ननु तर्ह्यनेनेदमुदितं भवति । एतच्छास्त्रं प्रमाणमनुकूलवक्त्रादिमत्त्वाद् भारतादिवत् । वक्त्राद्यानुकूल्यं चोक्तहेतुसिद्धमि ति । एतदनुपपन्नम् । आप्तवाक्यतायास्तत्रोपाधित्वात् । न च प्रत्यक्षादौ सत्यपि प्रामाण्ये नास्त्याप्तवाक्यत्वमिति साध्याव्यापकत्वान्नायमुपाधिरि ति वाच्यम् । वाक्यत्वावच्छिन्नसाध्यव्यापकत्वेनोपाधित्वोपपत्तेः ॥  तथाऽप्यपौरुषेये वेदे तदभावादनुपाधित्वमिति चेन्न । वेदापौरुषेयत्वस्यासम्मतत्वात् ॥  सम्मतत्वे वा साधनावच्छिन्ने पौरुषेयवाक्यत्वावच्छिन्ने वासाध्येऽस्योपाधित्वोपपत्तेरिति । मैवम् । अभिप्रायानवगमात् । न हि वयं वक्त्राद्यानुकूल्येन शास्त्रप्रामाण्यं साक्षात्साधयितुमुद्यताः । येनात्रोपाध्युद्भावनं सङ्गच्छेत । अपि तर्ह्यनुकूलवक्त्रादिमत्त्वस्य आप्तवाक्यतया व्याप्तत्वात्तेन तां प्रसाध्य तया प्रामाण्यं शास्त्रस्य  साध्यत  इत्याशयवानाह
 वक्तृश्रोतृप्रसक्तीनामिति  ।</p>
@@ Line 453: / Line 431: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">ननु प्रमाणैकत्वानेकत्वयोः प्रमेयतादवस्थ्यात् कथमेतत् । इत्थम् । न हि प्रमाणमात्रं निःशङ्कप्रवृत्तावुपयुज्यते । किं नाम प्रमाणतया प्रमितमेव । तच्च यावद्यावदधिकं प्रमीयते तत्तदनुसारिणीमविशङ्कां क्षिप्रप्रवृत्तिं प्रसूत इत्यनुभवसिद्धम् । ततः प्रामाण्यमेव स्वकार्यातिशयवशेनातिशयवदुच्यते ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">एवं विषयप्रयोजनातिशयवशेनाप्यतिशयो द्रष्टव्यः ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_I07">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I07"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_I07
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_I07_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_I07">
+| id       = AV_C01_S01_I07_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">तदेवं श्रुत्यनुमानाभ्यामिदमेव शास्त्रं प्रमाणतमम्, नान्यदेतादृशमस्तीत्युपसंहरति
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">तदेवं श्रुत्यनुमानाभ्यामिदमेव शास्त्रं प्रमाणतमम्, नान्यदेतादृशमस्तीत्युपसंहरति
 अत इति ।</p>
@@ Line 523: / Line 501: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">अत्रोच्यते । कर्तव्यमेव कार्यारम्भे मङ्गलाचरणम् । कृतं च भगवता सूत्रकारेण । निवेशितं च ग्रन्थादौ । यदयमोङ्काराथशब्दावादितः कृतवान् । तयोर्माङ्गलिकत्वात् । यथोक्तम्</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">ॐकारश्चाथशब्दश्च द्वावेतौ ब्रह्मणः पुरा । कण्ठं भित्त्वा विनिर्यातौ तस्मान्माङ्गलिकावुभौ  इति ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_I08">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_I08"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_I08
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_I08_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_I08">
+| id       = AV_C01_S01_I08_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">नन्वेतदनुपपन्नम् । तथा सत्येतयोर्विघ्नविघातादिहेतुत्वेन समस्तशास्त्राङ्गतया प्रथमसूत्रावयवत्वाभावप्रसङ्गात् । तथात्वे च प्रथमसूत्रं न्यूनमापद्येत । अधिकार्यादिप्रतिपादकस्य अन्यस्याभावात् । तत्प्रतिपादनस्य चावश्यकत्वात् । अन्यथा अधिकारिविषयवैधुर्येण शास्त्रस्य अनारम्भणीयत्वशङ्का न निराकृता स्यात् इत्यनर्थकं सूत्रमापद्येतेत्यत आह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">नन्वेतदनुपपन्नम् । तथा सत्येतयोर्विघ्नविघातादिहेतुत्वेन समस्तशास्त्राङ्गतया प्रथमसूत्रावयवत्वाभावप्रसङ्गात् । तथात्वे च प्रथमसूत्रं न्यूनमापद्येत । अधिकार्यादिप्रतिपादकस्य अन्यस्याभावात् । तत्प्रतिपादनस्य चावश्यकत्वात् । अन्यथा अधिकारिविषयवैधुर्येण शास्त्रस्य अनारम्भणीयत्वशङ्का न निराकृता स्यात् इत्यनर्थकं सूत्रमापद्येतेत्यत आह
 तत्रेति ।</p>
@@ Line 582: / Line 560: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">किञ्चायमात्माऽविद्याकल्पितो बन्धस्तद्विद्ययैव निवृत्तिमर्हति । शुक्तिकाऽविद्याकल्पितं रजतमिव शुक्तिविद्यया । तत्र (तत्) कुतो बन्धनिवृत्तिलक्षणे मोक्षे परमेश्वरप्रसादस्योपयोगः । कुतस्तरां तज्ज्ञानस्य कुतस्तमां च तज्जिज्ञासायाः ॥  अथ परमार्थ एवायं बन्धस्तर्हि न ज्ञानेन निवर्तेत । न च सत्यस्य अनादेरात्मस्वरूपमात्रानुबन्धिनो बन्धस्य आत्मस्वरूपस्येव केनापि निवृत्तिर्युक्ता  ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अपि च मुक्तस्य शरीरेन्द्रियविषयादिसंसर्गे मुक्तत्वव्याघातः । दुःखादिप्रसङ्गश्च । कारणसामग्रीसद्भावात् । तथा चाभ्युदयतुल्यतयोक्तदोषः ॥  शरीराद्यभावे च तत्साध्यसुखाभावेन कस्यापि तत्रार्थितानुपपत्तेरनधिकारिकं शास्त्रमापद्येत  ।  को  हि  स्वस्थात्मा  सहसा  सुखतत्साधने  हातुमुत्सहते  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_V01">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_V01"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_V01
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_V01_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_V01">
+| id       = AV_C01_S01_V01_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">तदेवं विषयाद्यनुबन्धविधुरत्वान्न जिज्ञासा कर्तव्या । तद्विधयोऽपि न प्रमाणम् । शास्त्रं चेदमनारम्भणीयमिति प्राप्ते सूत्रयामास भगवानाचार्यः
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">तदेवं विषयाद्यनुबन्धविधुरत्वान्न जिज्ञासा कर्तव्या । तद्विधयोऽपि न प्रमाणम् । शास्त्रं चेदमनारम्भणीयमिति प्राप्ते सूत्रयामास भगवानाचार्यः
 ॐ अथातो ब्रह्मजिज्ञासेति ।</p>
@@ Line 3,287: / Line 3,265: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">तदेवम् अधिकारिविषयप्रयोजनाभिसंबन्धवत्त्वाद् ब्रह्मजिज्ञासा कर्तव्येति आरम्भणीयमिदं शास्त्रम् इति सिद्धम् ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">॥  इति श्रीमन्न्यायसुधायां जिज्ञासाधिकरणं समाप्तम् ॥</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B1">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B1
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B1_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B1">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B1_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- प्रथमसूत्रे विहिता ब्रह्मजिज्ञासा जन्मादिसूत्रैः क्रियते ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- प्रथमसूत्रे विहिता ब्रह्मजिज्ञासा जन्मादिसूत्रैः क्रियते ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">सु०- स्वरूपसाधनफलजिज्ञासा हि ब्रह्मजिज्ञासोच्यते ।। ब्रह्मण इति कर्मणि षष्ठी परिग्रहेऽपि प्रधानेनाप्रधानोपलक्षणस्याङ्गीकृतत्वात् साधनादिजिज्ञासामन्तरेणाकाङ्क्षानुपरमाच्च तत्र साधनफलयोर्ब्रह्मोपहितत्वात् ब्रह्मणश्च स्वप्रधानत्वात् अभ्यर्हितत्वेन तत्स्वरूपजिज्ञासैव प्रथमं प्राप्ता । स्वरूपजिज्ञासा च लक्षणप्रमाणाभ्यां (सं)भवति ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">तत्रापि लक्षणेन स्वेतरसमस्तवस्तुव्यावृत्ततया स्वरूपे प्रतिपादिते प्रमाणाकाङ्क्षा जायत इति  लक्षणस्यैव  प्राथम्यं  युक्तम्  ।  इत्याशयवान्  सूत्रतात्पर्यमाह
@@ Line 3,324: / Line 3,302: @@
 इति भाष्येण ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">४सु०- ननु च बृहद्ब्रह्मेति समस्तगुणपूर्णत्वं ब्रह्मत्वं प्रसिद्धमेव; तत्किं लक्षणान्तरेण ।। सत्यम् । तथाऽपि तदुपपादनार्थमेतदित्यदोषः । प्रसिद्धेन ह्यसाधारणेन धर्मेणाप्रसिद्धं वस्तु समस्तव्यावृत्ततयाऽवगन्तव्यम् । न च परमेश्वरस्य समस्तगुणपूर्णत्वं प्रसिद्धम्, येन लक्षणतया निर्देष्टुं शक्येत । अनेन तु लक्षणेन लक्षिते ब्रह्मणि समस्तगुणपूर्णत्वमपि  प्रधानलक्षणं  सिद्ध्यति,  अविनाभावा(वित्वा)त्  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B2">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B2
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B2_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B2">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B2_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">५सु०- ननु जन्मादिकं वा लक्षणत्वेनात्राभिमतं तत्कारणत्वं वा । नाद्यः तस्य प्रपञ्चधर्मत्वात् । न द्वितीयः ब्रह्मवत्तदीयजगज्जन्मादिकारणत्वस्याप्यप्रसिद्धत्वात् । न च अनुमानात्तत्सिदि्धः उत्तरसूत्रविरोधात् । अतः कथमेतदपि लक्षणम् । इत्यत आह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">५सु०- ननु जन्मादिकं वा लक्षणत्वेनात्राभिमतं तत्कारणत्वं वा । नाद्यः तस्य प्रपञ्चधर्मत्वात् । न द्वितीयः ब्रह्मवत्तदीयजगज्जन्मादिकारणत्वस्याप्यप्रसिद्धत्वात् । न च अनुमानात्तत्सिदि्धः उत्तरसूत्रविरोधात् । अतः कथमेतदपि लक्षणम् । इत्यत आह
 सृष्टिरिति  ।</p>
@@ Line 3,360: / Line 3,338: @@
 ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">आसु श्रुतिषु जिज्ञासाविधात्रीषु तद्विजिज्ञासस्व तद्ब्रह्म य आत्मा सोऽन्वेष्टव्यः इत्याद्यासु जिज्ञास्याद्ब्रह्मात्मादिशब्दवाच्यात् (हरेः) विश्वस्य सृष्ट्यादिकं भवतीत्युच्यते, यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते इत्यादिपूर्वोत्तरवाक्यैः । सृष्ट्यादयश्च विश्वस्यासु श्रुतिषु भाष्योदाहृतासु हरेरेवोक्ताः । न (च ते) जीवे सम्भवन्ति । अतः प्रसिद्धार्थे बाधकसद्भावात् तद्ब्रह्मेत्यादिब्रह्मादिशब्दोऽलौकिकस्य हरेरेव प्रतिपादको न जीवस्य, इति युक्तं तस्य तेन गुणपूर्णत्वाभिधानमित्यभिप्रायः  सूत्रकारस्य;  इति  भावः  ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B3">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B3"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B3
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B3_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B3">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B3_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">९सु०- ननु कथं जगत्सृष्ट्यादिकारणत्वं हरेरेव स्यात्, यावता हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे , एको रुद्रो न द्वितीयाय तस्थे , इमाल-लोकानीशत ईशनीभिः , ज्ञात्वा शिवं शान्तिमत्यन्तमेति इत्यादिश्रुतिषु हिरण्यगर्भादीनां तत्प्रतीयते; इत्यत आह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">९सु०- ननु कथं जगत्सृष्ट्यादिकारणत्वं हरेरेव स्यात्, यावता हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे , एको रुद्रो न द्वितीयाय तस्थे , इमाल-लोकानीशत ईशनीभिः , ज्ञात्वा शिवं शान्तिमत्यन्तमेति इत्यादिश्रुतिषु हिरण्यगर्भादीनां तत्प्रतीयते; इत्यत आह
 सृष्टिरिति ।
@@ Line 3,386: / Line 3,364: @@
 हिरण्यगर्भ इत्यादीनि, विष्णोरेव यतः, ततः, हिरण्यगर्भ इत्यादिषु श्रुतिषु, विश्वस्य सृष्ट्यादयो हरेरेव उक्ता इति पूर्वेण सम्बन्धः ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B4">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B4"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B4
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B4_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B4">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B4_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">१०सु०- ननु यथा हिरण्यगर्भादिशब्दान् विष्णुविषयान् व्याख्याय हिरण्यगर्भ इत्यादिश्रुतयो विष्णौ योज्यन्ते तथा विष्ण्वादिशब्दान् हिरण्यगर्भादौ व्याख्याय भाष्योदाहृताः  श्रुतयोऽन्यविषयतया  कुतो  न  योज्यन्त  इत्यत  आह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">१०सु०- ननु यथा हिरण्यगर्भादिशब्दान् विष्णुविषयान् व्याख्याय हिरण्यगर्भ इत्यादिश्रुतयो विष्णौ योज्यन्ते तथा विष्ण्वादिशब्दान् हिरण्यगर्भादौ व्याख्याय भाष्योदाहृताः  श्रुतयोऽन्यविषयतया  कुतो  न  योज्यन्त  इत्यत  आह
 अत  इति
@@ Line 3,416: / Line 3,394: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">इदमुक्तं भवति । वाक्यार्थावगमे हि व्याख्यानं मुख्यकारणम्; यथाहुः व्याख्यानतो विशेषप्रतिपत्तिः इति । तत्रापि यदीयं व्याख्येयं तदीयमेव चेद्व्याख्यानं तदा सुतरां ततोऽर्थावगतिः । तत्र गुणाः श्रुताः इति श्रुतिरेव सर्वश्रुतीर्व्याख्याति । सर्वाः श्रुतयो विष्णोरनन्तानलौकिकानेव (लौकिकान्गुणानेव) गुणान्व(र्णय)दन्ति न कुत्रापि दोषान् । दोषवादप्रतीतिस्तु शब्दशक्तितात्पर्यापरिज्ञाननिमित्तैवेति । एवं श्रुत्यैव सर्वासु श्रुतिषु व्याख्यातासु कथं तद्विरुद्धं(द्ध) दोषपरतया व्याख्यानं युज्यते । तस्माद्विष्णुरिति यजमानस्य यज्ञस्य वा नाम । तौ सोमाद्भवत इति सोमो जनितोत विष्णोरित्युच्यत</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">इत्यादि  व्याख्येयमिति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B5">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B5"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B5
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B5_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B5">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B5_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- युक्त्यन्तरमाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- युक्त्यन्तरमाह
 प्रीत्येति
@@ Line 3,447: / Line 3,425: @@
 शब्देन  तज्ज्ञानस्येश्वरप्रीतिहेतुत्वं  सूचयति  ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B6">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B6"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B6
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B6_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B6">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B6_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">ननु प्रयोजनमनुसृत्य वेदस्य प्रतीतविषयपरित्यागेनाप्रतीतविषयान्तराङ्गीकारोऽयमयुक्तः । तथात्वे पुरुषार्थविरोधिनो दुर्गन्धादिग्राहकस्य घ्राणादेस्तदविषयत्वप्रसङ्गात् । सुगन्धादिविषयत्वप्रसङ्गाच्च  ।  इत्यत  आह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">ननु प्रयोजनमनुसृत्य वेदस्य प्रतीतविषयपरित्यागेनाप्रतीतविषयान्तराङ्गीकारोऽयमयुक्तः । तथात्वे पुरुषार्थविरोधिनो दुर्गन्धादिग्राहकस्य घ्राणादेस्तदविषयत्वप्रसङ्गात् । सुगन्धादिविषयत्वप्रसङ्गाच्च  ।  इत्यत  आह
 तद्विरोध  इति
@@ Line 3,475: / Line 3,453: @@
 ।</p>
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-न पुराणादिमानत्वं विरुद्धार्थे श्रुतेर्भवेत् ।</div>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B7">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B7"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B7
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B7_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B7">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B7_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">१६सु०- ननु शैवपुराणादीन्यपि श्रुतिमूलानि तत्कथं श्रुतिविरोधेनाप्रमाणानीत्यत</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">१६सु०- ननु शैवपुराणादीन्यपि श्रुतिमूलानि तत्कथं श्रुतिविरोधेनाप्रमाणानीत्यत</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">आह
@@ Line 3,510: / Line 3,488: @@
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-न सर्वनामताऽन्येषां श्रुतावुक्ता हि कुत्रचित् ।</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">ननु पद्मपुराणादौ विष्णुनामानि शिवे प्रतीयन्त इति । मैवम् । यो देवानामिति श्रुतिविरुद्धस्य  पुराणादेरनादरणादित्यभिप्रायेण  श्रुतौ  इत्युक्तम्  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B9">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B9"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B9
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B9_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B9">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B9_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">२०सु०- अपि च जगत्कारणेनाज्ञानादिदोषरहितेन भवितव्यम्, दोषिणोऽस्मदादिवज्जगत्कारणत्वानुपपत्तेः । निर्दोषत्वं च भगवतो हरेरेव नान्येषाम् । अतः स एव जगज्जन्मादिकर्ता  न  रुद्रादिः  इत्याह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">२०सु०- अपि च जगत्कारणेनाज्ञानादिदोषरहितेन भवितव्यम्, दोषिणोऽस्मदादिवज्जगत्कारणत्वानुपपत्तेः । निर्दोषत्वं च भगवतो हरेरेव नान्येषाम् । अतः स एव जगज्जन्मादिकर्ता  न  रुद्रादिः  इत्याह
 अदोषेति
@@ Line 3,545: / Line 3,523: @@
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-जन्माद्यस्येति तेनैतद्विष्णोरेव स्वलक्षणम् ।</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">तेनोक्तप्रकारेण जन्माद्यस्येत्युक्तं जगज्जन्मादिकारणत्वं विष्णोः सम्भवति नान्येषाम् । अतोऽसम्भवाद्यभावाद्विष्णोर्लक्षणं युक्तमिति योज्यम् ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B10">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B10"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B10
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B10_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B10">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B10_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">२२सु०- एवं स्वमतेन सूत्रं व्याख्याय तत्परिशुद्धये मायावादिनां मते लक्षणसूत्रारम्भ एवानुपपन्न इति वक्तुं यत्तै(परै)रभिहितं जगज्जन्मादिकारणत्वं न लक्ष्यब्रह्मणः स्वरूपान्तर्गतं(त) लक्षणं किन्तु तटस्थमेव । त्रैविध्यमत्र सम्भवति मायाविशिष्टं ब्रह्म कारणमिति वा, मायाशक्तिमत्कारणमिति वा, जगत्कारणं तु मायैव तदाश्रयतया ब्रह्म कारणमिति वेति । सर्वथाऽपि जगत्कारणत्वं बाह्यमेव, न साक्षात्स्वरूपान्तर्गतम् (एव) । इति; तदेतदनुपपन्नम् इति भावेनोक्तं स्वलक्षणम् इति । स्वरूपान्तर्गतमेवेदं ब्रह्मणो जगज्जन्मादिकारणत्वं  न  मायावाद्युक्तरीत्या  तटस्थमित्यर्थः  ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">२२सु०- एवं स्वमतेन सूत्रं व्याख्याय तत्परिशुद्धये मायावादिनां मते लक्षणसूत्रारम्भ एवानुपपन्न इति वक्तुं यत्तै(परै)रभिहितं जगज्जन्मादिकारणत्वं न लक्ष्यब्रह्मणः स्वरूपान्तर्गतं(त) लक्षणं किन्तु तटस्थमेव । त्रैविध्यमत्र सम्भवति मायाविशिष्टं ब्रह्म कारणमिति वा, मायाशक्तिमत्कारणमिति वा, जगत्कारणं तु मायैव तदाश्रयतया ब्रह्म कारणमिति वेति । सर्वथाऽपि जगत्कारणत्वं बाह्यमेव, न साक्षात्स्वरूपान्तर्गतम् (एव) । इति; तदेतदनुपपन्नम् इति भावेनोक्तं स्वलक्षणम् इति । स्वरूपान्तर्गतमेवेदं ब्रह्मणो जगज्जन्मादिकारणत्वं  न  मायावाद्युक्तरीत्या  तटस्थमित्यर्थः  ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">२३सु०- तत्कुत इत्यत आह
@@ Line 3,572: / Line 3,550: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">तस्माद् द्वितीयः पक्षः परिशिष्यते । तथा च सूत्रकारस्येदं कथं न मतम् । अन्यथा श्वेतकेतूद्दालकाख्यायिकया प्रतिपादितत्वादद्वैतमपि न श्रुत्यभिप्रायः स्यात् । तद्धैतत्पश्यन् ऋषिर्वामदेवः प्रतिपेदेऽहं ब्रह्मास्मि इत्यपि परोपासनानुवादो न स्वार्थे तात्पर्यवान् स्यात्, अथ योऽन्यां देवतामुपास्ते इत्युपासनाप्रकरणत्वात् । तथा च बहुविप्लवः स्यात् ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">तस्मात्सूत्रकारस्यैवायमभिप्रायो यज्जगज्जन्मादिकारणत्वं ब्रह्मणः स्वरूपान्तर्गतमेव लक्षणमिति । तथा च विस्पष्टतदीयवाक्यान्तरबलादस्यापि  सूत्रस्य  स्वरूपलक्षणपरत्वमेवेति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B11">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B11"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B11
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B11_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B11">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B11_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">२५सु०- यत एवं जगज्जन्मादिकारणत्वं स्वलक्षणमत्र सूत्रे ब्रह्मणोऽभिधीयते, ततो</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">२५सु०- यत एवं जगज्जन्मादिकारणत्वं स्वलक्षणमत्र सूत्रे ब्रह्मणोऽभिधीयते, ततो</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">न परमतेऽस्य सूत्रस्यारम्भ एवोपपद्यते । इत्याह
@@ Line 3,597: / Line 3,575: @@
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-न हि जन्मादिहेतुत्वं जीवस्य जगतो भवेत् ।</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">यत्र हि लक्षणं नास्ति तत्सर्वं तद्व्यावर्त्यमङ्गीकरणीयम् । अन्यथा लक्षणस्याव्याप्तिप्रसङ्गात्  ।  न  चेदं  लक्षणं  जीवस्यास्ति  ।  तत्कथमसावनेन  न  व्यावर्त्यत  इति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B12">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B12"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B12
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B12_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B12">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B12_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- किञ्चानेन लक्षणेन यदि जीवो न व्यावर्त्यते; किन्तु सोऽपि लक्ष्यान्तर्गतः । तथा सति लक्षणस्य जीवेऽतिव्याप्तिमाशङ्क्येतरव्यपदेशादि्धताकरणादिदोषप्रसक्तिरिति सूत्रकारीयं तन्निराकरणमसङ्गतं स्यात् । न हि लक्ष्य एवातिव्याप्तिर्लक्षणस्य केनापि शङ्क्यते । कथञ्चिच्छङ्कायां वा तस्यापि लक्ष्यत्वाङ्गीकारं परित्यज्य तत्र न लक्षणनिराकरणं  क्रियत  इत्याशयवानाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- किञ्चानेन लक्षणेन यदि जीवो न व्यावर्त्यते; किन्तु सोऽपि लक्ष्यान्तर्गतः । तथा सति लक्षणस्य जीवेऽतिव्याप्तिमाशङ्क्येतरव्यपदेशादि्धताकरणादिदोषप्रसक्तिरिति सूत्रकारीयं तन्निराकरणमसङ्गतं स्यात् । न हि लक्ष्य एवातिव्याप्तिर्लक्षणस्य केनापि शङ्क्यते । कथञ्चिच्छङ्कायां वा तस्यापि लक्ष्यत्वाङ्गीकारं परित्यज्य तत्र न लक्षणनिराकरणं  क्रियत  इत्याशयवानाह
 हिताक्रियेति
@@ Line 3,623: / Line 3,601: @@
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-निर्गुणत्वं च तेनैव निषिद्धं प्रभुणा स्वयम् ।</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">लक्षणवाक्यं हि साक्षाल-लक्ष्यस्यासाधारणधर्मसंसर्गं प्रतिपादयदर्थादितरव्यावृत्तिं प्रतिपादयति । ततोऽनेनापि लक्षणवाक्येन ब्रह्मणो जगज्जन्मादिकारणत्वेन तदविनाभूतैः सर्वज्ञत्वादिभिश्च संसर्गः प्रतिपादनीयः । तथा च निर्विशेषत्वं ब्रह्मणोऽनेन सूत्रेण निषिद्धम् । निर्विशेषत्ववादिनां च निर्विशेषत्वं निषेधतः सूत्रस्यारम्भः कथमुपपद्यत इति ।</p>
+}}
 </div>
-</div>
-</div>
-</div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B13">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B13"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B13
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B13_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B13">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B13_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- स्यादियं जीवब्रह्मणोरेकत्वं ब्रह्मणश्च निर्गुणत्वमङ्गीकुर्वतां लक्षणसूत्रारम्भानुपपत्तिः । यद्यनेन सूत्रेण जगज्जन्मादिकारणत्वं ब्रह्मणः स्वलक्षणमुच्यते । न चैवं किन्तु तटस्थमेव । न हि तथाविधं जगज्जन्मादिकारणत्वं जीवब्रह्मणोरेकत्वं वा ब्रह्मणो निर्गुणत्वं  वा  विरुणदि्ध  ।।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- स्यादियं जीवब्रह्मणोरेकत्वं ब्रह्मणश्च निर्गुणत्वमङ्गीकुर्वतां लक्षणसूत्रारम्भानुपपत्तिः । यद्यनेन सूत्रेण जगज्जन्मादिकारणत्वं ब्रह्मणः स्वलक्षणमुच्यते । न चैवं किन्तु तटस्थमेव । न हि तथाविधं जगज्जन्मादिकारणत्वं जीवब्रह्मणोरेकत्वं वा ब्रह्मणो निर्गुणत्वं  वा  विरुणदि्ध  ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">ननु स्वलक्षणत्वे प्रमाणमुक्तम् । मैवम् । स्वस्य लक्षणानि स्वलक्षणानीति वा । सु सम्यक् स्वरूपान्तर्गत्या न लक्षणानीति वा तदर्थोपपत्तेः ।। तर्हि यतोऽस्य जन्मादि सा माया तदाश्रयो ब्रह्मेति निर्देशः स्यात् । न तु जन्माद्यस्य यतस्तद्ब्रह्मेति । मैवम् । यत्र घोषः सा गङ्गेतिवल-लक्षणया प्रयोगोपपत्तेः ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">ननु तटस्थेनापि जगज्जन्मादिकारणत्वेन ब्रह्मणो जीवैक्यं निर्गुणत्वं च (नि)विरुद्ध्यते । काकनिलयनत्वं हि परेण तटस्थं लक्षणमुदाहृतम् । तस्य लक्ष्यान्तर्भावे काकाधिकरणत्वमपि गृहशब्दार्थः स्यात् । ततश्च काकविगमे गृहैकदेशभङ्गबुदि्धः स्यात् इति । तत्र काकाधिकरणत्वं तदनधिकरणेभ्यो गृहं व्यावर्तयति न वा । नेति पक्षेऽनुभवविरोधस्तदभिधानवैयर्थ्यं च । आद्ये ब्रह्मलक्षणमपि कथं न जीवव्यावृत्तिं करोति । कथं च तत्सम्बन्धेन सगुणं न भवतीति ।</p>
@@ Line 3,665: / Line 3,643: @@
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-कथं नित्यगुणस्यास्य स्यादैक्यं गुणहानतः ।</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">नित्यगुणत्वं चेश्वरस्य लिङ्गपादे साधयिष्यते । अस्येश्वरस्येत्युपलक्षणम् । जीवेऽपि पारतन्त्र्यादिदोषाणां नित्यत्वात् । यथोक्तं पुराणे अल्पशक्तिरसार्वज्ञम् इति ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B14">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B14"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B14
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B14_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B14">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B14_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">३४सु०- ननु च विरोध्याकारपरित्यागेन जीवस्य ब्रह्मैक्यमित्यस्यार्थो न विरोध्याकाराविवक्षामात्रेणेति नाप्यनित्यत्वेनेति किन्तु निर्गुणेन ब्रह्मणा जीवस्यैक्यमित्येवेति चेन्न । निर्गुण(त्व)स्यैव निरूपयितुमशक्यत्वात् । तथा हि । तन्निर्गुणं किं सगुणादीश्वरादि्भन्नमुताभिन्नम् (वा) । द्वितीये तस्यापि सगुणत्वप्रसङ्गेन निर्गुणत्वव्याघातः । आद्ये दोषमाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">३४सु०- ननु च विरोध्याकारपरित्यागेन जीवस्य ब्रह्मैक्यमित्यस्यार्थो न विरोध्याकाराविवक्षामात्रेणेति नाप्यनित्यत्वेनेति किन्तु निर्गुणेन ब्रह्मणा जीवस्यैक्यमित्येवेति चेन्न । निर्गुण(त्व)स्यैव निरूपयितुमशक्यत्वात् । तथा हि । तन्निर्गुणं किं सगुणादीश्वरादि्भन्नमुताभिन्नम् (वा) । द्वितीये तस्यापि सगुणत्वप्रसङ्गेन निर्गुणत्वव्याघातः । आद्ये दोषमाह
 सदैवेति
@@ Line 3,691: / Line 3,669: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">ननु गुणादिपञ्चकस्य निर्गुणत्वं पदार्थविदो मन्यन्ते । मन्यन्ताम् । न हीदानीं निर्गुणवस्तुनिराकरणं प्रस्तुतं किं नामाद्वैतिना निर्गुणं ब्रह्म निरूपयितुमशक्यमिति । गुणशब्देना(चा)त्र धर्ममात्रं प्रकृतम् । तद्गुणादिष्वपि सर्वसम्मतम् ।। गुणादीनां च सगुणत्वं परमाण्वारम्भनिरासे वक्ष्यते ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">ननु (च) साक्षी चेता केवलो निर्गुणश्च इति निर्गुणं ब्रह्म श्रूयते । मैवम् । उक्तानुपपत्तिपराहतत्वेनार्थान्तरपरत्वात् । अन्यथा साक्षित्वादीनामपि धर्मत्वाद्व्याघातश्च । साक्षाद्द्रष्टा  हि  साक्षी  ।  यथाऽऽह  पाणिनिः  ।  साक्षाद्द्रष्टरि  संज्ञायामिति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B15">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B15"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B15
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B15_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B15">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B15_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं धर्मराहित्यलक्षणं निर्गुणत्वं निराकृतमप्याग्रहमात्रेण योऽङ्गीकरोति तं प्रति सोल-लुण्ठमाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं धर्मराहित्यलक्षणं निर्गुणत्वं निराकृतमप्याग्रहमात्रेण योऽङ्गीकरोति तं प्रति सोल-लुण्ठमाह
 निर्गुणत्वमिति ।</p>
@@ Line 3,715: / Line 3,693: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">लक्ष्यलक्षणभावो गुणगुणिभावश्चाभेदे नोपपद्यते । प्रसिद्धेन ह्यप्रसिद्धं लक्षणीयम् । न च तदेव तदैव प्रसिद्धमप्रसिद्धं चेति युक्तम् ।। गुणी च गुणवान् भवति । न च स्वेनैव तद्वान् भवति ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">न तृतीयः । परस्परविरोधात् । अतोऽशक्यनिरूपणत्वान्नेदं ब्रह्मस्वरूपान्तर्गतं लक्षणम्, किन्तु तटस्थमेव । न च तटस्थेन तेन ब्रह्मणोऽद्वितीयत्वभङ्गः, यद्रजतमित्यभात्सा शुक्तिरितिवन्मिथ्याभूतेनापि प्रपञ्चकारणत्वेनोपलक्षणयोगादिति ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B16">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B16"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B16
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B16_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B16">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B16_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवमनूद्य निराकर्तुमारभते
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवमनूद्य निराकर्तुमारभते
 इति  पृष्ट इति
@@ Line 3,749: / Line 3,727: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">अथ शास्त्रं नैक्यं प्रतिपादयति किन्तु भेदभ्रमं निराकरोति; यथोक्तं सिद्धं तु निवर्तकत्वादिति । न । ऐक्ये प्रकाशमाने भेदभ्रमस्यैवानवकाशात्, तत्त्वाप्रतिपत्तेर्भ्रान्तिहेतुत्वात् । ऐक्यं न प्रकाशत इति चेन्न, स्वप्रकाशचैतन्यमात्रत्वविरोधात् । अविद्यावशात्स्वरूप(प्रकाश)स्याप्यनवभास इति चेन्न सर्वथाऽप्यनवभासप्रसङ्गात् । तथा चाधिष्ठानानवभासेऽविद्यारोपस्याप्यनुपपत्तेः, न ह्यखण्डे वस्तुन्यंशतोऽविद्यावरणं सम्भवति । असम्भवनीयावभासचतुराऽविद्येति चेत्, तर्हि सा जडेष्वेव कुतो नाङ्गीकार्या,  अनुपपत्तेस्तुल्यत्वात्, तथा च सा न जडेषु वस्तुषु इत्ययुक्तम् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">न शास्त्रेण ज्ञेयं तदि त्युपलक्षणम्, शास्त्रप्रतिपाद्यत्वेऽपि तत्पदेनैव सिद्धत्वात् त्वमसीति व्यर्थमि त्यपि द्रष्टव्यम् ।। तदित्येतावता न भेदभ्रमनिवृत्तिः, अतस्त्वमसीति सार्थकमिति चेन्न । तत्पदेनै(वै)क्यस्य प्रतिपादितत्वादैक्यप्रतीतौ च भेदभ्रमस्य निरस्तत्वात् । अन्यथा कदाऽप्यनिवृत्तिप्रसङ्गात् ।। तत्पदेनैक्यस्याप्रतिपादितत्वे तदुपलक्षितचैतन्यमात्रत्वानुपपत्तिः ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B17">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B17"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B17
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B17_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B17">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B17_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">ननु कथं तर्हि सोऽयं देवदत्त इति वाक्यम् । अत्रापि विशेषानङ्गीकारेऽनुपपत्तिरेवेति ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">ननु कथं तर्हि सोऽयं देवदत्त इति वाक्यम् । अत्रापि विशेषानङ्गीकारेऽनुपपत्तिरेवेति ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">४१सु०-  द्वितीयं  निराकरोति
@@ Line 3,788: / Line 3,766: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">यद्यपि भेदाभेदाङ्गीकारे विरोधो वक्तुं शक्यते तथाऽपि स्फुटत्वान्नोक्तः ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">एवमैक्यस्य स्वरूपाद्भेदपक्षेऽनवस्थाऽपीति ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B18">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B18"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B18
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B18_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B18">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B18_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वैक्यं चैतन्याभिन्नमपि स्वनिर्वाहकत्वात्स्वाभाविकप्रकाशेनाप्रकाशितत्वमात्मनो निर्वक्ष्यति(हिष्यति) । यद्वा स्वरूपेणैक्यस्य भेदाभेदौ स्ताम्, तयोश्च भेदाभेदान्तराभावेऽपि स्वनिर्वाहकत्वाद्व्यवहारोपपत्तिरि ति चेन्न, विशेषानभ्युपगमे स्वनिर्वाहकत्वस्यापि  वक्तुमशक्यत्वादित्यभिप्रायेणाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वैक्यं चैतन्याभिन्नमपि स्वनिर्वाहकत्वात्स्वाभाविकप्रकाशेनाप्रकाशितत्वमात्मनो निर्वक्ष्यति(हिष्यति) । यद्वा स्वरूपेणैक्यस्य भेदाभेदौ स्ताम्, तयोश्च भेदाभेदान्तराभावेऽपि स्वनिर्वाहकत्वाद्व्यवहारोपपत्तिरि ति चेन्न, विशेषानभ्युपगमे स्वनिर्वाहकत्वस्यापि  वक्तुमशक्यत्वादित्यभिप्रायेणाह
 स्वनिर्वाहकतेति
@@ Line 3,814: / Line 3,792: @@
 भेदवानिति ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">वाशब्दो यद्यर्थे । यदि निर्वाह्यत्वादिरर्थः परस्परं धर्मिणा च भेदवान् स्यात्तदा तद्भेदद्वयस्य भेदिस्वरूपमात्रत्वे पर्यायत्वादिदोषप्रसङ्गाद्भेदान्तरवदित्यङ्गीकरणीयम् । तथा च  परस्परं  भेदं  धर्मिभेदं  वाऽऽश्रित्योभयत्रानवस्था  स्यादिति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B19">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B19"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B19
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B19_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B19">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B19_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं विशेषानभ्युपगमे महावाक्यार्थानुपपत्तिमभिधायावान्तरवाक्येऽपि तामतिदिशति
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं विशेषानभ्युपगमे महावाक्यार्थानुपपत्तिमभिधायावान्तरवाक्येऽपि तामतिदिशति
 सत्येति
@@ Line 3,869: / Line 3,847: @@
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-तदखण्डं च खण्डितम् ।</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">तत्तस्मादखण्डं निर्विशेषं वाक्यद्वयप्रतिपाद्यमित्येतन्मतं खण्डितं दूषितं वेदितव्यमित्यर्थः ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B20">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B20"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B20
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B20_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B20">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B20_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- स्वक्रियाविरुद्धं च निर्विशेषत्ववचनमित्याह निर्विशेषत्वमिति ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- स्वक्रियाविरुद्धं च निर्विशेषत्ववचनमित्याह निर्विशेषत्वमिति ।</p>
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-निर्विशेषत्वमेतेन मूकोऽहमितिवद्भवेत्</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">यथा मूकोऽहमित्येतत्स्वक्रियाविरुद्धम् । वक्तृत्वाभावो ह्यनेनोच्यते, वचनक्रियया च वक्तृत्वमिति ।। तथा निर्विशेषं ब्रह्मेति स्वक्रियाविरुद्धं भवेत् । कथम् । एतेन निर्विशेषत्वेन विशेषेणापतितेन हेतुना । विशेषाभावो हि निर्विशेषं ब्रह्मेति वाक्येन प्रतिपादयितुमिष्टः । प्रतिपादनक्रियया च विशेषाभावलक्षणो विशेषः प्राप्नोतीति ।।</p>
@@ Line 3,897: / Line 3,875: @@
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-अभिन्नेऽपि विशेषोऽयं बलादापतति ह्यतः ।</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">अत उक्तप्रकारेण महावाक्यावान्तरवाक्ययोरन्यथाऽनुपपत्तिबलात् भेदरहितेऽपि ब्रह्मणि अयमनुपपत्तिशान्तिहेतुर्विशेषो नाम शक्तिविशेषोऽङ्गीकरणीयः प्राप्नोति । इदमुक्तं भवति । महावाक्यप्रतिपाद्यमैक्यमवान्तरवाक्यप्रतिपाद्यं च सत्यत्वादिकं ब्रह्मणा परस्परं चाभिन्नमेव । एकधैवानुद्रष्टव्यमित्याद्येकरस(त्व)प्रतिपादकश्रुतेः । न चोक्तदोषः । यतो भेदहीनेऽपि वस्तुन्यस्ति कश्चिच्छक्तिविशेषो येन प्रकाशमानमपि न प्रकाशत इत्यादि युज्यते  ।  स  च  विशेषोऽनयैवार्थापत्त्याऽवगम्यत  इत्येव  त्वया  वक्तव्यमिति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B23">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B23"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B23
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B23_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B23">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B23_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वङ्गीकृतेऽपि विशेषे नानुपपत्तिशान्तिः । सोऽपि हि विशेषो यदि वस्तुनो भिन्नस्तर्हि भेदानवस्थादिदोषः स्यादभिन्नत्वे च विशेषतद्वद्भावानुपपत्तेस्तादवस्थ्यादित्यत आह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वङ्गीकृतेऽपि विशेषे नानुपपत्तिशान्तिः । सोऽपि हि विशेषो यदि वस्तुनो भिन्नस्तर्हि भेदानवस्थादिदोषः स्यादभिन्नत्वे च विशेषतद्वद्भावानुपपत्तेस्तादवस्थ्यादित्यत आह
 विशेषेति
@@ Line 3,962: / Line 3,940: @@
 । पूर्वं द्रव्येण विशेषस्याभेदचिन्ता इदानीं तु परस्परमिति स्फुटोऽर्थभेदः । सर्वं चैतद्विशेषस्वरूपसाधकार्थापत्त्यैव सिद्धमिति न पृथक् प्रमाणमुक्तम् । न हि स्वयमनुपपन्नमनुपपत्त्यन्तरशान्त्यै प्रभवति । किन्तु यथायथोपपद्यते तथातथैव स्वरूपग्राहिण्याऽर्थापत्त्यैव कल्प्यते ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">यद्यपि विशेषः प्रत्यक्षोऽपि भवति । येन प्रत्यक्षसिद्धेन इति वक्ष्यमाणत्वात् । तथाऽपि  विप्रतिपन्नो  न  तन्मात्रेण  बोधयितुं  शक्यत  इत्यर्थापत्तिरुपन्यस्तेति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A002_B24">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A002_B24"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A002_B24
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A002_B24_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A002_B24">
+| id       = AV_C01_S01_A002_B24_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- यदर्थं तदैक्यस्येत्यादिना सर्ववादिभिर्विशेषोऽङ्गीकारितस्तदिदानीमाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- यदर्थं तदैक्यस्येत्यादिना सर्ववादिभिर्विशेषोऽङ्गीकारितस्तदिदानीमाह
 अत  इति
@@ Line 4,001: / Line 3,979: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">५८सु०- तस्मादुक्तलक्षणद्वयोपपन्नं ब्रह्म नारायणाख्यं मुमुक्षुणा जिज्ञास्यमिति स्थितम् ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">५९सु०- जगज्जन्मादिकारणत्वं परब्रह्मणो विष्णोर्लक्षणमभिहितम् । तस्य हरहिरण्यगर्भादिचेतनेषु प्रधानाद्यचेतनेषु च पाशुपताद्यागमानुमानावष्टम्भेनातिव्याप्तिमाशङ्क्य  अत्र  परिहरति  भगवान्  सूत्रकारः ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A003_B9">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A003_B9"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A003_B9
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A003_B9_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A003_B9">
+| id       = AV_C01_S01_A003_B9_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- तत्र पूर्वपक्षमारचयति
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- तत्र पूर्वपक्षमारचयति
 शैवाद्येति
@@ Line 4,227: / Line 4,205: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">कथं चैवं सति सार्वज्ञ्यसिदि्धः । तस्यैव विज्ञानशक्तिविवर्तत्वाच्छास्त्रस्येति चेत् (न), वियदादीनामपि प्रकाशशक्तिप्रसङ्गात्, अविद्यागतावरणादिशक्तेरपि ब्रह्मणि तात्त्विकत्वप्रसङ्गात् (च) ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">किञ्च वेदे ज्ञानकरणत्वशक्तिर्ब्रह्मणि च तत्कर्तृत्वशक्तिरिति किं केन सङ्गतम् । कुत्र चेदमुपलब्धमारोप्यगता शक्तिरारोपाधिष्ठाने वास्तवीति । तस्मादपव्याख्यानमेव तदित्युक्त एव सूत्रार्थः ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A004_B2">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A004_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A004_B2
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A004_B2_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A004_B2">
+| id       = AV_C01_S01_A004_B2_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- अस्तु शास्त्रैकसमधिगम्यं जगत्कारणम् । तथाऽपि शास्त्रत एवान्येषां हरहिरण्यगर्भादीनां प्रधानादीनां च जगत्कारणत्वप्रतीतेरतिव्यापकमिदं लक्षणम् । न च तच्छास्त्रं विष्णुपरमिति वाच्यम्, अभियुक्तैः शिवादिपरत्वेन व्याख्यातत्वात् । यद्यपि नामानि सर्वाणीत्यादिश्रुत्या शिवादिनाम्नां विष्णौ शक्तिमात्रमवसीयते, तथाऽपि न तात्पर्ये प्रमाणमस्ति, यत्परः शब्दः स शब्दार्थ इति हि न्यायः । न च शक्तिमात्रेण</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- अस्तु शास्त्रैकसमधिगम्यं जगत्कारणम् । तथाऽपि शास्त्रत एवान्येषां हरहिरण्यगर्भादीनां प्रधानादीनां च जगत्कारणत्वप्रतीतेरतिव्यापकमिदं लक्षणम् । न च तच्छास्त्रं विष्णुपरमिति वाच्यम्, अभियुक्तैः शिवादिपरत्वेन व्याख्यातत्वात् । यद्यपि नामानि सर्वाणीत्यादिश्रुत्या शिवादिनाम्नां विष्णौ शक्तिमात्रमवसीयते, तथाऽपि न तात्पर्ये प्रमाणमस्ति, यत्परः शब्दः स शब्दार्थ इति हि न्यायः । न च शक्तिमात्रेण</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">तात्पर्यं कल्पयितुं युक्तम्, अतिप्रसङ्गात् । अन्यत्र तात्पर्यस्य च ज्ञापकमभियुक्तव्याख्यानमस्तीत्युक्तम् । तस्मादलक्षणमेतदित्याशङ्क्य परिहृतं सूत्रकृता
@@ Line 4,274: / Line 4,252: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">सु०- तथा चैवं सूत्रयोजना । अन्वयादुपक्रमादिलिङ्गसमुदायात् शास्त्रे सम्यक् प्रविचारिते सति सर्वशास्त्रस्य भगवत्येव सम्यग्वचनवृत्त्याऽन्वयाच्छक्तितात्पर्यलक्षणसम्बन्धावगमात्तद्विष्ण्वाख्यं ब्रह्मैव जगज्जन्मादिकारणत्वेन शास्त्रयोनि न तु हरहिरण्यगर्भादय इति ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">सु०- अनन्तगुणपरिपूर्णत्वं हि प्रधानलक्षणम् । तत्र च शास्त्रं प्रमाणीक्रियमाणं वचनवृत्त्या सर्वमेव च युक्तम्, लक्षणादिना वृत्तौ वाच्यार्थगुणालाभात्, वाच्ये तद्गुणप्रसङ्गाच्च । एवं कतिपयवाक्यैरनन्तगुणाप्रतिपादनात्, वाक्यान्तरविषयस्य च तद्गुण(व)त्त्वप्रसङ्गाच्च  ।  अतः  संशब्दस्यावृत्तिरुपपन्ना  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A005_B1">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A005_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A005_B1
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A005_B1_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A005_B1">
+| id       = AV_C01_S01_A005_B1_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- ननु जन्माद्यस्य यत इति यच्छब्दश्रवणात्तद्ब्रह्मेति प्रकृतम्, तदेवात्र मण्डूकप्लुत्याऽनुवर्तिष्यते, किं पुनरत्र तद् ग्रहणेन ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- ननु जन्माद्यस्य यत इति यच्छब्दश्रवणात्तद्ब्रह्मेति प्रकृतम्, तदेवात्र मण्डूकप्लुत्याऽनुवर्तिष्यते, किं पुनरत्र तद् ग्रहणेन ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">मैवम् । तुशब्दस्तावदत्रेतरव्यावृत्त्यर्थमुपादेयः । नच तस्य तदित्यनुक्तौ अन्वयः प्रत्येतुं शक्यते, यतोऽवधारणं ततोऽन्यत्र निषेध इति वचनात् । न चानुवृत्तेनान्वयप्रतीतिर्भविष्यतीति वाच्यम्, श्रुतेनान्वयादित्यनेनैव सम्बन्धप्रतीतिप्रसङ्गात् । तत्रोपयोगाभावान्नेति चेन्न, प्रतीतिव्याख्याननिरासार्थत्वोपपत्तेः । अन्वयपदादेव तत्सिदि्धरिति चेन्न, तस्योपक्रमादीनां लिङ्गत्वप्रतिपादन एव चरितार्थत्वसम्भवात्  ।  अतः  सार्थकं  सूत्रे  तहणम्  ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">८१सु०- संशब्देन सकलपदानां लक्षणया ब्रह्मप्रातिपदिकार्थमात्रपरत्वमुच्यत इति व्याख्यानमखण्डार्थनिरासेन  निरस्तम्  ।  निराकरिष्यते  चोत्तरत्रेति  नेह  निराकृतम्  ।</p>
@@ Line 4,837: / Line 4,815: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">१२५सु०- नन्वेतच्छतिव्याख्यानं सूत्रव्याख्यानानन्तरमेव कर्तव्यम् । तत्रैव पूर्वपक्षश्रुतेः शङ्कितत्वात् । अत्र व्याख्यानं तु न सङ्गतमिति ।। मैवम् । सूत्रपूर्वपक्षिणे वाऽपव्याख्यात्राऽपि लक्षणया ब्रह्मणि समन्वयं समर्थयमानेनैतच्छतिस्मृत्युपादानस्य कर्तुमुचितत्वात् । तथा च उभौ प्रति सूत्रव्याख्याऽपव्याख्याप्रत्याख्यानयोरवसाने श्रुत्यादिव्याख्यानं  युक्तमेवेति  ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">१२६सु०- तदेवं ब्रह्मणो वाच्यत्वाद्गतिसामान्याच्च युक्तं समन्वयसूत्रमिति सिद्धम् ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A006_B1">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A006_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A006_B1
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A006_B1_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A006_B1">
+| id       = AV_C01_S01_A006_B1_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">ब्र०सू०-  ।। ॐ आनन्दमयोऽभ्यासात् ॐ ।।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">ब्र०सू०-  ।। ॐ आनन्दमयोऽभ्यासात् ॐ ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">सु०- अथातो ब्रह्मजिज्ञासेति यस्य ब्रह्मणो जिज्ञासा विहिता तत्स्वरूपं जन्माद्यस्य यतः , शास्त्रयोनित्वादि ति लक्षणप्रमाणाभ्यां स्वेतरसमस्तवस्तुव्यावृत्ततयाऽवधारितम् । प्रमाणस्यान्यपरत्व•)शङ्कया लक्षणस्यातिव्याप्तिः समन्वयसूत्रेण परिहृता । ब्रह्मणश्च सकलशास्त्रप्रमाणकत्वासम्भावनाशङ्केक्षत्यधिकरणे निराकृता । न हि लक्षणप्रमाणनिरूपणव्यतिरेकेण वस्तुविचारणं नामास्ति । सम्भावना तु न वस्त्ववधारणार्था, अप्रमाणत्वात्, किन्तु यत्रासम्भावनया समीचीनयोरपि लक्षणप्रमाणयोरतथाभावशङ्कया प्रवृत्तिसङ्कोचस्तत्रैव सम्भावनोपयोगः ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">वस्तुतस्तु लक्षणप्रमाणाभ्यामेव वस्तुव्यवस्थेत्यतो ब्रह्मस्वरूपनिरूपणेऽवशेषाभावात् किमानन्दमयोऽभ्यासादित्यादिनाऽध्यायेन  इत्याशङ्क्य  अध्यायशेषस्य  कृत्यमाह
@@ Line 6,811: / Line 6,789: @@
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-इति कृत्वा हृदि प्रभुः ।।  समन्वयं साधयति</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">एतां सङ्गतिमेतां चोपपत्तिं हृदि कृत्वा सूत्रकृदानन्दमयोऽभ्यासादित्यशेषगुणिसामान्यवाचकादिशब्दानां मुख्यया वृत्त्या हरौ समन्वयं साधयति, अतो युक्तमेवैतद्व्याख्यानमिति  ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A007_B1">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A007_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A007_B1
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A007_B1_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A007_B1">
+| id       = AV_C01_S01_A007_B1_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">८६सु०- स्यादेतत् । यदि आनन्दमयोऽभ्यासादि ति वदतः सूत्रकारस्यैतावानर्थोऽभिमतो भवेत्तर्हि तत एव गतार्थत्वात् अन्तस्तद्धर्मोपदेशादि त्याद्यधिकरणानामनुत्थानमेव स्यात् । पदार्थान्तरविषयौ हि रूढियोगावाश्रित्यैव तत्र पूर्वपक्षप्रवृत्तिः ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">८६सु०- स्यादेतत् । यदि आनन्दमयोऽभ्यासादि ति वदतः सूत्रकारस्यैतावानर्थोऽभिमतो भवेत्तर्हि तत एव गतार्थत्वात् अन्तस्तद्धर्मोपदेशादि त्याद्यधिकरणानामनुत्थानमेव स्यात् । पदार्थान्तरविषयौ हि रूढियोगावाश्रित्यैव तत्र पूर्वपक्षप्रवृत्तिः ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">यथोक्तं भाष्ये । तत्रान्यविषयाया रूढेरविद्वद्रूढित्वेन भगवद्विषयाया विद्वद्रूढितो, योगस्य चाल्पभगवदधीनप्रवृतिनिमित्तसापेक्षस्य  निरवधिकापरतन्त्रप्रवृत्तिनिमित्तापेक्षान्महायोगादुपपादितमेव दुर्बलत्वमिति कुतोऽधिकरणान्तरस्यावकाशः ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">सत्यम् । तथाऽप्यभ्य(प्यधि)धिकाशङ्कासद्भावेनाधिकरणान्तरारम्भोपपत्तिरित्याशयवांस्तावदधिकाशङ्काप्रवर्तनपूर्वकमन्तस्तद्धर्मोपदेशादित्याद्यधिकरणतात्पर्यं  दर्शयति
@@ Line 6,864: / Line 6,842: @@
 अभ्यधिकामाशङ्क्य  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A007_B2">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A007_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A007_B2
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A007_B2_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A007_B2">
+| id       = AV_C01_S01_A007_B2_Nyayasudha
-<div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-समुद्रान्तःस्थितत्वाद्यैस्तद्धर्मैर्विष्णुरूढताम् । साधयित्वा</div>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-समुद्रान्तःस्थितत्वाद्यैस्तद्धर्मैर्विष्णुरूढताम् । साधयित्वा</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">स्वयं
@@ Line 6,922: / Line 6,900: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">नन्वधिकाशङ्कया तदारम्भो भविष्यति तथाहि एष दृश्यत इति तावत्प्रत्यक्षेऽर्थे प्रयुज्यते, ब्रह्म तु परोक्षं न तथा निर्देशविषयो भवितुमर्हति । युज्यते चैतत्प्रतिबिम्बे । प्रथमावगतात्प्रत्यक्षाभिधानाच्छायापुरुषेऽधिगते तदुपरक्तायां बुद्धौ प्रतीयमाना अमृतत्वादयः स्तुत्या कथञ्चिद् व्याख्येया  इति । तदिदं पुनरुक्तिभयसम्भ्रान्तेन भाषितम् । यतो अत्रापि य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यत इति प्रत्यक्षाभिधानमस्ति, तदत्र यथा परमात्मनि सावकाशितं तथा तदपि  भविष्यतीति  का  तत्राप्यधिकाशङ्का  ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">तर्ह्यत्र परोदाहृतमेवास्तु विषयवाक्यं तत्रान्तःप्रविष्टमित्याद्यन्यद्भविष्यतीति चेन्न, स्थानादिभेदव्यपदेशादिना  तत्र   तस्यैवोदाहरणत्वप्रतिभासनात्  ।तस्माद्वाक्यज्ञानदरिद्राणां  व्याख्यानमुपेक्षणीयमिति  ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A008_B1">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A008_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A008_B1
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A008_B1_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A008_B1">
+| id       = AV_C01_S01_A008_B1_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं अधिदैवविषयशब्दसमन्वयमभिधाय अधुना अधिभूतविषयशब्दसमन्वयं प्रतिपिपादयिषुराकाशस्य भूतेषु प्राधान्यात्तच्छब्दसमन्वयं हरावाह सूत्रकारः
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- एवं अधिदैवविषयशब्दसमन्वयमभिधाय अधुना अधिभूतविषयशब्दसमन्वयं प्रतिपिपादयिषुराकाशस्य भूतेषु प्राधान्यात्तच्छब्दसमन्वयं हरावाह सूत्रकारः
 आकाशस्तल्लिङ्गादिति
@@ Line 6,942: / Line 6,920: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">ननु च सर्वाणि ह वे त्याद्युक्तलिङ्गबलात्परमात्मा किं न स्यात् । लिङ्गाच्छतेर्बलवत्त्वादिति ब्रूमः ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">न च बहुत्वेन लिङ्गानां प्राबल्यम्, तथाऽपि साम्येनानिर्णयात् । न च साम्यमपि; यथाऽऽहुः, द्विविधं बलवत्त्वं च बहुत्वाच्च स्वभावतः । तयोः स्वभावो बलवान् उपजीव्यादिकश्च सः इति । कृत्रिमाकृत्रिमयोरकृत्रिमं हि ज्यायः । अतः प्रथमावगतस्वभावबलवच्छत्यनुरोधेन लिङ्गानि कथञ्चिद्योज्यानीति । नन्वन्तस्तद्धर्मोपदेशादित्यनेनैव परिहृतमेतत् । इन्द्रादिशब्दवदाकाशशब्दस्यापि भूतेऽमुख्यया वृत्त्या प्रवृत्तस्य महायोगविद्वद्रूढिभ्यामीश्वरवाचिनस्तद्बुद्ध्याधायकत्वमेव हि न्याय्यम् । सुतरां च निरवकाशलिङ्गबलादिति  ।  न  च  काचिदभ्यधिका  शङ्काऽस्तीत्यतोऽनारम्भणीयमिदं  सूत्रमिति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A008_B2">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A008_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A008_B2
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A008_B2_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A008_B2">
+| id       = AV_C01_S01_A008_B2_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">९३सु०- तत्राभ्यधिकां  शङ्कां  दर्शयति
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">९३सु०- तत्राभ्यधिकां  शङ्कां  दर्शयति
 चेष्टा  हीति
@@ Line 6,980: / Line 6,958: @@
 इत्याक्षेपे  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A008_B3">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A008_B3"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A008_B3
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A008_B3_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A008_B3">
+| id       = AV_C01_S01_A008_B3_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वत्राकाशः परमात्मा तलि-लङ्गादित्येतावदुच्यते, न पुनरुक्तपूर्वपक्षाच्छादकं किञ्चिदित्यतः  सूत्रस्यार्थान्तरमाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वत्राकाशः परमात्मा तलि-लङ्गादित्येतावदुच्यते, न पुनरुक्तपूर्वपक्षाच्छादकं किञ्चिदित्यतः  सूत्रस्यार्थान्तरमाह
 आकाश  इति
@@ Line 7,028: / Line 7,006: @@
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-नभो ददाति श्वसतां मार्गं यन्नियमाददः ।। इत्यादिवाक्यैः</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">आदिग्रहणेन सर्वभूतगुणैर्युक्तमि त्यादेः सङ्ग्रहः । तेन यदुक्तं परमेश्वरे योगानुपपत्तिरि ति तदपि समाहितं भवति । आकाशेऽवकाशदातृत्वस्येश्वरायत्तत्वमीश्वरस्यापि पृथक्तद्वत्त्वं  चावगम्यत  इति  शेषः  ।  उपपत्तिं  तु  वक्ष्यामः  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A009_B1">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A009_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A009_B1
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A009_B1_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A009_B1">
+| id       = AV_C01_S01_A009_B1_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- तस्मादाकाशोपलक्षितसकलाधिभूतशब्दपरममुख्यवाच्यो भगवान्हरिरिति सिद्धम्  ।।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- तस्मादाकाशोपलक्षितसकलाधिभूतशब्दपरममुख्यवाच्यो भगवान्हरिरिति सिद्धम्  ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">९९सु०- इदानीमाध्यात्मिकशब्दसमन्वयं सिषाधयिषुः प्रधानत्वात् प्राणशब्दसमन्वयार्थं  सूत्रयामास
@@ Line 7,071: / Line 7,049: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">हिशब्दो हेतौ । एवमधिकाशङ्कया पूर्वपक्षे प्राप्ते सूत्रकृता तादृशः पूर्वोक्तसमानस्य परिहारन्यायस्यातिदेशः कृतो यस्मात्तस्मादुक्ताशङ्काच्छादकं भवत्येवेदं सूत्रमिति योज्यम् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">यद्वा किमनेनाधिकाशङ्काव्युत्पादनेन, यथाभाष्यमेव पूर्वपक्षः किं न स्यादित्यत्रेदमुक्तम् । तादृशो ह्यतिदेशो यत् आशङ्काया आधिक्ये सति परिहारस्य समानत्वम् । यद्याशङ्कायां न विशेषस्तर्हि पूर्वेणैव परिहृतत्वात्प्राचीनन्यायातिदेशनमनर्थकं स्यात्, प्रत्युदाहरणं शङ्कापरिहारे शास्त्रापर्यवसानप्रसङ्गात् । यदि च परिहारोऽविशेषितो न स्यात्कथं तर्हि अत एवे त्यतिदेश इति मन्दव्युत्पादनार्थमिदमुक्तम् । भाष्येऽप्यस्य सर्वस्यापि स्वीकारार्थं प्रसिद्धेरि त्याह ।</p>
+}}
 </div>
-</div>
-</div>
-</div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A009_B2">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A009_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A009_B2
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A009_B2_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A009_B2">
+| id       = AV_C01_S01_A009_B2_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- अतिदेशार्थमाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- अतिदेशार्थमाह
 लिङ्गमिति
@@ Line 7,141: / Line 7,119: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">कथं चावधारितमादित्योऽन्नं च न ब्रह्मेति । श्रूयते हि तत्रापि सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यादित्यमुच्चैः सन्तं गायन्ति इत्यादि ब्रह्मलिङ्गम् ।। अन्नमेव प्रतिहरमाणानि  इति  तु  प्रायपाठादुपजीवनार्थं  ग्राह्यम्  ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">ज्योतिश्चरणाभिधानादित्यत्राधिकाशङ्का भाष्य एव दर्शिता । यदाह अग्निसूक्तत्वादि ति  ।  तेन  वक्तव्याभावादुत्तरं  गायत्र्यधिकरणमेव  विव्रियते  ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A011_B1">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A011_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A011_B1
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A011_B1_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A011_B1">
+| id       = AV_C01_S01_A011_B1_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- अधिवेदगताशेषनाम्नामुपलक्षणस्य वेदमातुस्त्रैवर्णिकद्वितीयजन्मनि जनन्या गायत्र्याः प्राधान्येन तन्नाम्नः समन्वयं प्रतिपादयितुं सूत्रम्
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- अधिवेदगताशेषनाम्नामुपलक्षणस्य वेदमातुस्त्रैवर्णिकद्वितीयजन्मनि जनन्या गायत्र्याः प्राधान्येन तन्नाम्नः समन्वयं प्रतिपादयितुं सूत्रम्
 छन्दोभिधानान्नेति चेन्न तथा चेतोर्पणनिगदात्तथा हि दर्शनमिति ।</p>
@@ Line 7,203: / Line 7,181: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">युज्यते च ज्योतिरिति पदं छन्दसि, तत्पर्यायस्य तेजो वै ब्रह्मवर्चसं गायत्री ति तेजःशब्दस्य  तत्र  दर्शनात्  ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अस्तु वा अथ यदतः परो दिवो ज्योतिरि त्युक्तं ज्योतिर्ब्रह्म, तथाऽपि गायत्री छन्द एव,  उपदेशभेदेन  भिन्नप्रकरणत्वादिति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A011_B2">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A011_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A011_B2
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A011_B2_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A011_B2">
+| id       = AV_C01_S01_A011_B2_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- एतदाच्छादकत्वेनाधिकरणतात्पर्यमाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- एतदाच्छादकत्वेनाधिकरणतात्पर्यमाह
 इति  चेदिति
@@ Line 7,268: / Line 7,246: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">उच्यते । एवं हि व्याकुर्वता प्रकृतप्रत्यभिज्ञानं ज्योतिषो ब्रह्मत्वे हेतुः, उत्तरा तु त्रिसूत्री प्रकृतस्य ब्रह्मत्वोपपादिकेत्युक्तं स्यात् । तथा च श्रुतहानाश्रुतकल्पने स्याताम् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अन्यथा ज्योतिः प्रत्यभिज्ञानादित्येव ब्रूयात् । लघु चैवं स्पष्टं च सूत्रं स्यात्, पादाभिधानादित्येव  वा  वदेत्  ।  श्रुत्यनुगमो  ह्येवं  सति  स्यात्  ।  इत्युक्तमेवोपपन्नमिति  ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A012_B3">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B3"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A012_B3
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A012_B3_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A012_B3">
+| id       = AV_C01_S01_A012_B3_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वत एव प्राण इत्यनेनैवैतद्गतार्थम् । ता (वा) एताः शीर्षंच्छ्रियः श्रिता इत्यादिवाक्यान्तरविषयत्वान्नेति चेन्न, उक्तोत्तरत्वात् । अभ्यधिकाशङ्कासद्भावान्नेति चेन्न, अदर्शनात् । सद्भावे वा तदनन्तरमेव आरम्भणीयत्वात् इत्यतो निरन्तराधिकरणसिद्धान्तन्यायोपजीव्यधिकाशङ्कया  पूर्वपक्षमाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- नन्वत एव प्राण इत्यनेनैवैतद्गतार्थम् । ता (वा) एताः शीर्षंच्छ्रियः श्रिता इत्यादिवाक्यान्तरविषयत्वान्नेति चेन्न, उक्तोत्तरत्वात् । अभ्यधिकाशङ्कासद्भावान्नेति चेन्न, अदर्शनात् । सद्भावे वा तदनन्तरमेव आरम्भणीयत्वात् इत्यतो निरन्तराधिकरणसिद्धान्तन्यायोपजीव्यधिकाशङ्कया  पूर्वपक्षमाह
 बाहुल्य  इति
@@ Line 7,344: / Line 7,322: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">केचिदत्र कौषीतकिब्राह्मणोपनिषदीन्द्रप्रतर्दनाख्यायिकायां श्रुतं प्राणोऽस्मि प्रज्ञात्मे त्यादिवाक्यमुदाहरन्ति । तेषां वक्तुरि ति न श्रुत्यनुगतम् ।। वक्तृत्वं हीन्द्रस्य आत्मोपदेशादित्यनेनैव लब्धम् । न च वक्तुरि तीन्द्रप्रतिपत्त्यर्थम्, तस्य तदप्रत्यायकत्वात् ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अस्माकं तु विशिष्टं शस्त्रं शंसितुर्विश्वामित्रस्य नेन्द्रोऽन्यथोपदेष्टुमर्हतीति युक्तिद्योतनाय सार्थकमिति ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A012_B4">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B4"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A012_B4
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A012_B4_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A012_B4">
+| id       = AV_C01_S01_A012_B4_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- पादार्थमुपसंहरति
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- पादार्थमुपसंहरति
 तस्मादिति
@@ Line 7,385: / Line 7,363: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">लक्षणयाऽयं समन्वयोऽभिधीयत इति केषाञ्चिन्मतं, मुख्यवृत्त्येति सिद्धान्तः; अतोऽविप्रतिपत्तेरत्र  संशयो  न  कार्यो  निर्णायकस्योक्तत्वादित्यर्थः  ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अथवोक्तेऽपि न्यायेऽनादिवासनानिमित्तोऽन्यस्य मुख्यवाच्यत्वविषयः संशयो न कार्य इत्यनेनाचष्टे ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A012_B5">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B5"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A012_B5
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A012_B5_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A012_B5">
+| id       = AV_C01_S01_A012_B5_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- सर्वज्ञकल्पेन तत्त्वोपदेशाय प्रवृत्तेन भगवताऽऽचार्येणैवं सूत्रेषु व्याख्यातेषु शिष्याणामेतावन्मात्रार्थान्येतानीति  प्रतीतिः  स्यात्,  तां  निराकर्तुमाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- सर्वज्ञकल्पेन तत्त्वोपदेशाय प्रवृत्तेन भगवताऽऽचार्येणैवं सूत्रेषु व्याख्यातेषु शिष्याणामेतावन्मात्रार्थान्येतानीति  प्रतीतिः  स्यात्,  तां  निराकर्तुमाह
 वासुदेवादीति
@@ Line 7,422: / Line 7,400: @@
 त्रयो  निपाता  यथाक्रमं  प्रतिसूत्रमित्यादिभिस्त्रिभिः  सम्बध्यन्ते  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A012_B6">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B6"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A012_B6
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A012_B6_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A012_B6">
+| id       = AV_C01_S01_A012_B6_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">अत्रेयं  मूर्तिः  प्रतिपाद्यत  इति  कथं  ज्ञायत  इत्यत  आह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">अत्रेयं  मूर्तिः  प्रतिपाद्यत  इति  कथं  ज्ञायत  इत्यत  आह
 तैरिति  ।</p>
@@ Line 7,444: / Line 7,422: @@
 <div class="gr-mulaprateeka-block">अनु०-योग्यता यथा ।</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">सर्वेऽपि पक्षाः सूत्रकृतो विवक्षिताः । पुरुषाणां योग्यताऽनतिक्रमेण प्रतीयन्ते । तदपेक्षया  विकल्पो  युज्यत  इति  योज्यम्  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A012_B7">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B7"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A012_B7
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A012_B7_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A012_B7">
+| id       = AV_C01_S01_A012_B7_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">एवमलौकिकार्थत्वं कुतः सूत्राणामित्यत आह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">एवमलौकिकार्थत्वं कुतः सूत्राणामित्यत आह
 बृहत्तन्त्रेति ।</p>
@@ Line 7,470: / Line 7,448: @@
 व्याख्यायते ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">बुदि्धशब्दस्य ज्ञानार्थत्वे ग्रहो ग्राह्यं भावप्रधानो निर्देशः । ग्राह्यत्वमेवार्थः प्रयोजनं तस्मै  ।  मनोऽर्थत्वे  ग्रहणं  ग्रहः  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S01_A012_B8">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S01_A012_B8"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S01_A012_B8
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S01_A012_B8_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S01_A012_B8">
+| id       = AV_C01_S01_A012_B8_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु०- न चैवं सूत्रार्थलेशव्याख्यानपरोऽयं ग्रन्थ इत्यनादरणीय इत्याशयेनाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु०- न चैवं सूत्रार्थलेशव्याख्यानपरोऽयं ग्रन्थ इत्यनादरणीय इत्याशयेनाह
 ग्रन्थ इति
@@ Line 7,514: / Line 7,492: @@
 कृतायां टीकायां विषमपदवाक्यार्थविवृता वयं पूर्वेऽ(र्वा)ध्याये प्रथमचरणः पर्यवसितः ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">इति प्रथमाध्यायस्य प्रथमः पादः ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 === पादः 2 ===
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S02_A001">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A001"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S02_A001
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S02_A001_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S02_A001">
+| id       = AV_C01_S02_A001_Nyayasudha
-<div class="gr-mulaprateeka-block">।।  ॐ सर्वत्रप्रसिद्धोपदेशात् ॐ ।।</div>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <div class="gr-mulaprateeka-block">।।  ॐ सर्वत्रप्रसिद्धोपदेशात् ॐ ।।</div>
 <p class="gr-vyakhya-para">द्वितीयपादस्य पूर्वोत्तरपादभेदस्य स्वस्मिन्नेकवाक्यतायाश्च सिद्धये प्रतिपाद्यमर्थं  दर्शयति
@@ Line 7,753: / Line 7,731: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">किञ्च चराचरग्रहणादिति हेतुरत्र सर्वं वाऽत्तीति कण्ठोक्तः, तत्र तु ब्रह्मक्षत्रमृत्युपदैश्चराचरस्योपलक्षणमित्यस्ति  महान्विशेषः  ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">नन्वेवं तर्हि श्रुत्यनुगमाय सर्वग्रहणादिति कुतो न कृतम् । अस्ति प्रयोजनं चराचरग्रहणस्य । सर्वग्रहणादित्युक्ते शक्नोति पूर्ववादी वदितुम्, अदितिरपि सर्वस्य स्वभोज्यस्यान्नपानादेर्भोक्त्रीति । तत्र नायं सर्वशब्दः सङ्कुचितवृत्तिः । किं नाम स तया वाचेत्यादिपूर्ववाक्यपर्यालोचनया  चराचरवाचीति  वक्तव्यम्  ।  तदेतदनेन  द्योतयतीति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S02_A002">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A002"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S02_A002
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S02_A002_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S02_A002">
+| id       = AV_C01_S02_A002_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">यदस्मिन्नध्याये समन्वीयते तत्सर्वं लक्षणत्वेन प्रकृतमित्यानन्दमयाधिकरणान्तेऽभिहितम्, लक्षणं च लक्ष्येण ब्रह्मणाऽभिन्नमिति लक्षणसूत्रे प्रतिपादितम् ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">यदस्मिन्नध्याये समन्वीयते तत्सर्वं लक्षणत्वेन प्रकृतमित्यानन्दमयाधिकरणान्तेऽभिहितम्, लक्षणं च लक्ष्येण ब्रह्मणाऽभिन्नमिति लक्षणसूत्रे प्रतिपादितम् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अत्र च क्रियालिङ्गसमन्वय इत्युक्तम् । तथा चादनादिक्रियाणां परमेश्वरस्वरूपत्वमुक्तम् । इति  तदाक्षिपति
@@ Line 7,917: / Line 7,895: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">मैवम् । तथा सति संयोगविशेषादेः कर्मकारणत्वस्याप्यभावप्रसङ्गात् । न हि परस्परं तन्तुसंयोगस्य क्रियाहेतुत्वमस्ति । संयोगमात्रस्य तदभावेऽपि तद्विशेषस्य स्यादिति चेत्, तर्हि तथैव परत्रारम्भकत्वमपि कुतो न स्यात् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">किं चैवं सति कर्मणोऽपि कथमाश्रयाश्र(य)यिसमवेतपरित्यागेनान्यत्र संयोगादिजनकत्वम् । तस्य तथाविधकार्यगम्यस्य तथैव प्रमितत्वादिति चेत् । कर्मकारणस्यैवायमवान्तरभेदमाश्रित्य स्वभावः कल्प्यताम्  ।  धर्मकल्पनात्खलु  धर्मिकल्पना  गरीयसी  । तस्मात्प्रत्यक्षाश्रितं  कर्म  प्रत्यक्षमेवेति  स्थितम्  ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S02_A003">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A003"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S02_A003
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S02_A003_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S02_A003">
+| id       = AV_C01_S02_A003_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">ऋतं पिबन्ताविति वाक्यं किं जीवेश्वरौ प्रतिपादयति किं वा परमेश्वरमेवेति संशये जीवेश्वराविति तावत्प्राप्तम् । कुतः । द्विवचनात् । न चानन्दमयाधिकरणन्यायेन परिहारः, बाधकाभावात्, कर्मफलभोगानुपपत्तेश्च । जीवेश्वरपक्षे तु छत्रिन्यायेनोपचारो भविष्यतीत्येवं प्राप्ते परमात्मानमेकमेव प्रतिपादयतीदं वाक्यं, गुहानिहितत्व</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">ऋतं पिबन्ताविति वाक्यं किं जीवेश्वरौ प्रतिपादयति किं वा परमेश्वरमेवेति संशये जीवेश्वराविति तावत्प्राप्तम् । कुतः । द्विवचनात् । न चानन्दमयाधिकरणन्यायेन परिहारः, बाधकाभावात्, कर्मफलभोगानुपपत्तेश्च । जीवेश्वरपक्षे तु छत्रिन्यायेनोपचारो भविष्यतीत्येवं प्राप्ते परमात्मानमेकमेव प्रतिपादयतीदं वाक्यं, गुहानिहितत्व</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">लिङ्गात्, ब्रह्मशब्देन विशेषणाच्चेति सिद्धान्तितम् । तत्र कर्मफलभोगो भगवता(तो) भाष्ये प्रतिपादितः । द्विवचनस्य तु न स्पष्टं (स्पष्टं न) परिहारोऽभिहितः, अतः तत्परिहारार्थमाह
@@ Line 7,947: / Line 7,925: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">एतेनैतदपि प्रत्युक्तं यत्परेण बुदि्धजीवाविति पूर्वपक्षयित्वा जीवेश्वराविति सिद्धान्तितम् । तथा हि, तत्तु समन्वयात् इति परमात्मन्येव समन्वयं प्रतिज्ञातवता सूत्रकारेण स एव विवरणवाक्यैः प्रपञ्चनीयः, जीवेश्वरयोरस्य वाक्यस्य समन्वयं प्रतिपादयन्प्रक्रमं जह्यात् । बाधके सति नायं दोष इति चेन्न, तदनिरूपणात् । द्विवचनमिति चेत्, तर्हि जीवेश्वराङ्गीकारोऽपि न स्यात्, तयोरैक्याङ्गीकारात् । काल्पनिकोऽस्ति तयोर्भेद इति चेत्, तर्हीश्वरस्यैवाुताचिन्त्यैश्वर्यवशाद् द्विरूपत्वेन द्वित्वमुपपाद्यताम्, तथा च प्रक्रमानुगुणं  सूत्रं  स्यात्,  तत्त्वावेदकं  च  शास्त्रमिति  ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">नन्वेकवचनेनेति वक्तव्यम्, एकत्ववचनेनेति कथम् ।। एकत्वादिसङ्ख्या हि प्रत्ययार्थः । यथोक्तम्, द्व्येकयोर्द्विवचनैकवचन इति । द्वित्वैकत्वयोरित्यर्थः, अन्यथा द्व्येकेष्विति स्यात् । तस्मादेकत्वस्य वचनमेकत्ववचनमित्येव युक्तम् । अन्यत्रापि भावप्रधानो  निर्देशः  प्रतिपत्तव्य  इति  ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S02_A004">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A004"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S02_A004
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S02_A004_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S02_A004">
+| id       = AV_C01_S02_A004_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">अत्र क्रियाभावरूपलिङ्गसमन्वयश्चिन्त्यत इत्युक्तम्, तदयुक्तम्, सूत्रे भावस्यैव प्रतिज्ञानात्, क्रियाया अनुक्तेरित्यतोऽन्तरशब्दमुभयार्थतया व्याख्याति
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">अत्र क्रियाभावरूपलिङ्गसमन्वयश्चिन्त्यत इत्युक्तम्, तदयुक्तम्, सूत्रे भावस्यैव प्रतिज्ञानात्, क्रियाया अनुक्तेरित्यतोऽन्तरशब्दमुभयार्थतया व्याख्याति
 अन्तरिति
@@ Line 8,123: / Line 8,101: @@
 क्रियते । किं तु निर्निमित्तत्वात् सा नैव कार्या स्यात् । न हि पूर्वपक्षी सर्वथाऽप्यप्रेक्षावान्, तथा सत्युन्मत्तवदुपेक्षणीयः स्यात् । कृता च तेनेयं सर्वा कल्पना, तेन जानीमोऽयं निरीश्वर इत्ययमभिप्रायः सूत्रकारस्येति ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S02_A005">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A005"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S02_A005
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S02_A005_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S02_A005">
+| id       = AV_C01_S02_A005_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">नन्वेतदनन्तरातीतेनैव गतार्थम् । अन्तर्यामित्वं ह्यन्तःस्थित्वा नियामकत्वम् । एतदेव अन्तर उपपत्तेरित्युक्तम् । न च तत्र नियामकत्वं न विवक्षितम्, तथा सत्यनवस्थितेरसंभवाच्चेति दूषणस्यालग्नकत्वप्रसङ्गादित्यतः प्रमेयभेदं दर्शयितुं एतदधिकरणनिवर्तनीयामाशङ्कामाह
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">नन्वेतदनन्तरातीतेनैव गतार्थम् । अन्तर्यामित्वं ह्यन्तःस्थित्वा नियामकत्वम् । एतदेव अन्तर उपपत्तेरित्युक्तम् । न च तत्र नियामकत्वं न विवक्षितम्, तथा सत्यनवस्थितेरसंभवाच्चेति दूषणस्यालग्नकत्वप्रसङ्गादित्यतः प्रमेयभेदं दर्शयितुं एतदधिकरणनिवर्तनीयामाशङ्कामाह
 रमणमिति
@@ Line 8,211: / Line 8,189: @@
 न चैवमिति योज्यम् । न राजादिवन्नियामकत्वमात्रमन्तर्यामित्वम्,  अपि  तर्हि  सत्तादिप्रदत्वमित्युक्तं भवति  ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S02_A005">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S02_A005"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S02_A005
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S02_A005_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S02_A005">
+| id       = AV_C01_S02_A005_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">अत्र यत्तदद्रेश्यमित्यादिवाक्योक्तानामदृश्यत्वादीनां धर्माणां ब्रह्मणि समन्वयः प्रतिपाद्यते, तेषां चोक्तरीत्या ब्रह्मस्वरूपत्वमभ्युपगतम्; तदभ्यधिकाशङ्कया आक्षिपति
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">अत्र यत्तदद्रेश्यमित्यादिवाक्योक्तानामदृश्यत्वादीनां धर्माणां ब्रह्मणि समन्वयः प्रतिपाद्यते, तेषां चोक्तरीत्या ब्रह्मस्वरूपत्वमभ्युपगतम्; तदभ्यधिकाशङ्कया आक्षिपति
 गुणेति
@@ Line 8,590: / Line 8,568: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">इति  श्रीमत्पूर्णप्रमतिभगवत्पादसुकृतेरनुव्याख्यानस्य प्रगुणजयतीर्थाख्ययतिना । कृतायां टीकायां विषमपदवाक्यार्थविवृतौ द्वितीयः पादोऽयं प्रथमविषये पर्यवसितः ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">इति  श्रीमन्न्यायसुधायां प्रथमाध्यायस्य द्वितीयः पादः ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 === पादः 3 ===
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S03_I01">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_I01"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S03_I01
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S03_I01_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S03_I01">
+| id       = AV_C01_S03_I01_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">भिन्नवाक्यत्वादिसिद्धये  तृतीयपादप्रतिपाद्यमर्थं  दर्शयति
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">भिन्नवाक्यत्वादिसिद्धये  तृतीयपादप्रतिपाद्यमर्थं  दर्शयति
 तत्रेति
@@ Line 8,649: / Line 8,627: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">एतदुक्तं भवति । ये शब्दाः लोकदृष्ट्या अन्यत्र शक्तिमन्तः तेषां वेदवाक्येष्वन्यपरत्वे प्राप्ते शक्तितात्पर्याभ्यां भगवदेकनिष्ठत्वं पादद्वयेन प्रतिपादितम् । अत्र तूभयत्र शक्तिमत्तया लोकप्रसिद्धानामन्यत्र तात्पर्ये प्राप्ते, भगवत्येव शक्तितात्पर्ये प्रतिपाद्येते इति ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">यद्यपि प्राधान्यक्रमानुरोधेन नामलिङ्गानामिति वक्तव्यम् । तथाऽप्युत्तरप्रतिपादनानुसारेण  लिङ्गनाम्नामित्यभिहितम्  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S03_V01">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_V01"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S03_V01
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S03_V01_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S03_V01">
+| id       = AV_C01_S03_V01_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">ॐ द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ॐ ।।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">ॐ द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ॐ ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अत्र यस्मिन् द्यौः इत्यादिवाक्यप्रतिपाद्यं द्युभ्वाद्यायतनं विष्णुरेवेति प्रतिपाद्य, पूर्वपक्षिणा शङ्कितानां रुद्रादीनां निराकरणार्थं सूत्रितम्-
@@ Line 8,685: / Line 8,663: @@
 ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S03_V02">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_V02"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S03_V02
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S03_V02_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S03_V02">
+| id       = AV_C01_S03_V02_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">इदं कश्चिद्व्याख्याति ।  भूमा परमात्मा । कुतः । संप्रसीदत्यत्रेति
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">इदं कश्चिद्व्याख्याति ।  भूमा परमात्मा । कुतः । संप्रसीदत्यत्रेति
 संप्रसादः
@@ Line 8,714: / Line 8,692: @@
 ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">प्रसीदत्य(न्त्य)नेनेति प्रसादः सुखम्, सम्यक् प्रसादः सम्प्रसादः । गुणगुणिभावाभ्युपगमेन सुखाधिक इति तात्पर्यार्थोऽभिहितः  ।   य(स्मात्तस्मा)तस्तस्मादिति  शेषः  ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S03_A005">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_A005"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S03_A005
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S03_A005_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S03_A005">
+| id       = AV_C01_S03_A005_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">एतद्वै तदक्षरं गार्गीत्यत्रोक्तमक्षरं ब्रह्मैवेत्युक्तम् । अत्र सूत्रम्-</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">एतद्वै तदक्षरं गार्गीत्यत्रोक्तमक्षरं ब्रह्मैवेत्युक्तम् । अत्र सूत्रम्-</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">ॐ अन्यभावव्यावृत्तेश्चेति
@@ Line 8,820: / Line 8,798: @@
 = परमेश्वरस्य सस्वभावत्वे, न केवलमत्र किं नाम पूर्वोक्ताणुत्वमहत्त्वादौ चेत्यर्थः । इहाच्छायमतम इत्यादेरसंकुचितवृत्तित्वमेव ज्ञेयम् । बहुपदविषयत्वादिदं व्याख्यानं स्वशब्देन विधाय, सूत्रकारः, कतिपयपदविषयं पूर्वव्याख्यानं चशब्देन समुच्चितवानिति  ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S03_A007_B1">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_A007_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S03_A007_B1
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S03_A007_B1_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S03_A007_B1">
+| id       = AV_C01_S03_A007_B1_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">अतःपराणि सूत्राणि भाष्य एव स्पष्टार्थानीति न तत्र वक्तव्यमस्ति, परमाख्यविद्याव्याख्यां करोमीति च प्रतिज्ञातम्, तदुभयसिद्ध््यर्थमेतत्पादाधिकरणविषयपूर्वपक्षसिद्धान्तन्यायान्  सङ्ग्रहेण  दर्शयति-
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">अतःपराणि सूत्राणि भाष्य एव स्पष्टार्थानीति न तत्र वक्तव्यमस्ति, परमाख्यविद्याव्याख्यां करोमीति च प्रतिज्ञातम्, तदुभयसिद्ध््यर्थमेतत्पादाधिकरणविषयपूर्वपक्षसिद्धान्तन्यायान्  सङ्ग्रहेण  दर्शयति-
 लिङ्गमिति
@@ Line 8,878: / Line 8,856: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">आत्मानमुपासीत इत्यादिविधिरेव तान् विषयीकरोतीति चेन्न, विकल्पानुपपत्तेः । तथाहि । किं तेषां सर्ववेदोक्तोपासनादावधिकारः, किंवा क्वचित् । नाद्यः, सर्वत्र तेषां नियोज्यत्वाभावात् । तत्साध्यफलकामो हि तत्र नियुज्यते । फलं च तदुच्यते यदप्राप्तमननुष्ठितसाधनं च । न च सर्वोपासनादिफले देवानां कामः सम्भवति, मध्वाद्युपासनानां देवतापदप्राप्तिफलत्वात्, तस्य च तैः प्राप्तत्वात्, सर्वज्ञत्वेनोपासनासाध्यज्ञानस्यापि नित्यसिद्धत्वात् । अत एव न द्वितीयः ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">किंच जैमिनिरप्येवं मन्यत इति ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S03_A008_B5">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S03_A008_B5"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S03_A008_B5
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S03_A008_B5_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S03_A008_B5">
+| id       = AV_C01_S03_A008_B5_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">एवमवान्तरफलस्य परमप्रयोजनस्य च पदादेः प्राप्तत्वेन विधेरसम्भवाज्जैमिनिवचनाच्च देवानामनधिकारे(र इति) इति प्राप्ते तत्प्रतिविधानार्थं सूत्रम्
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">एवमवान्तरफलस्य परमप्रयोजनस्य च पदादेः प्राप्तत्वेन विधेरसम्भवाज्जैमिनिवचनाच्च देवानामनधिकारे(र इति) इति प्राप्ते तत्प्रतिविधानार्थं सूत्रम्
 ॐ भावं तु बादरायणोऽस्ति  हीति
@@ Line 9,006: / Line 8,984: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">९ इति श्रीमत्पूर्णप्रमतिभगवत्पादसुकृतेरनुव्याख्यानस्य प्रगुणजयतीर्थाख्ययतिना ।कृतायां टीकायां विषमपदवाक्यार्थविवृतौ तृतीयः पादोऽयं प्रथमविषये पर्यवसितः ।।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">इति श्रीमन्न्यायसुधायां प्रथमाध्यायस्य तृतीयः पादः ।।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 === पादः 4 ===
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A001_B1">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A001_B1"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A001_B1
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A001_B1_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A001_B1">
+| id       = AV_C01_S04_A001_B1_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु अन्यत्रैवप्रसिशब्दसमन्वयप्रतिपादनं पादार्थ इति भाष्यात् परिशेषाद्वा सिम् ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु अन्यत्रैवप्रसिशब्दसमन्वयप्रतिपादनं पादार्थ इति भाष्यात् परिशेषाद्वा सिम् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अन्यत्रप्रसिेभ्योऽन्यत्रैवप्रसिानां विवेकश्च भाष्य एवोपपादित इति नेहोच्यते  ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">ॐ आनुमानिकमप्येकेषामिति चेन्न  शरीररूपकविन्यस्तगृहीतेर्दर्शयति च ॐ ॥</p>
@@ Line 9,045: / Line 9,023: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">भृत्यसमवेतस्य पराजयस्य राजाऽधीनत्वेन, यथा, राज्ञि, पराजयः पराजयनिमित्तकः पराजयीतिशब्दो, वर्तते, पराजयी भद्रसेन इति, तथेत्यर्थः ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">किञ्च स्वाम्यसम्बन्धेन मतु(नु?)बर्थाप्रवृत्तौ गोमान्देवदत्त इत्यादिकमपि न स्यात् ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A001_B3">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A001_B3"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A001_B3
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A001_B3_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A001_B3">
+| id       = AV_C01_S04_A001_B3_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">एतदेव विवृणोति      स्वातन्त्र्यमिति   ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">एतदेव विवृणोति      स्वातन्त्र्यमिति   ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">स्वातन्त्र्यं तद्गतत्वं च शब्दवृत्तेर्हि कारणम् ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">यस्मात् प्रवृत्तिनिमित्तानां दुःखादीनां तद्गतत्वम् इव परगतेषु स्वातन्त्र्यम् अपि दुःख्यादिशब्दप्रवृत्तेः कारणम्, अनुशासनप्रयोगयोरुभयत्र साम्यात्; तस्माद् दुःख्यादि</p>
@@ Line 9,116: / Line 9,094: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">तेन  निश्चीयते  स्वातन्त्र्यं  शब्दप्रवृत्तौ  तद्गतत्वादपि  मुख्यं  कारणमिति    ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">सु किमतो  यद्येवमित्यत  आह   अत  इति    ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A001_B7">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A001_B7"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A001_B7
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A001_B7_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A001_B7">
+| id       = AV_C01_S04_A001_B7_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">अतो दोषातिदूरत्वात्संशयस्याप्यसम्भवात् ॥</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">अतो दोषातिदूरत्वात्संशयस्याप्यसम्भवात् ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">दोषाणां विष्णुगत्वस्य प्राज्ञबुव्यिपेक्षया ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">स्वातन्त्र्यार्थमभिप्रेत्य दोषशब्दास्तु(श्च) विष्णवि ॥</p>
@@ Line 9,206: / Line 9,184: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">योग्यतया  सम्बन्धः  ।   नमनेनात्यन्तकसम्बन्धमुपलक्षयति  ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अथवा अस्मन् = परमेश्वरे विषये गुणाः = उपसर्जनभूता ब्रह्मादयो, नमन्त प्रह्वीभवन्तीति  व्याख्येयम्  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A002_B6">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A002_B6"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A002_B6
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A002_B6_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A002_B6">
+| id       = AV_C01_S04_A002_B6_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">एवं  योगवृत्त्या  पदसमन्वयेऽङ्गीकृते  लब्धं  प्रयोजनमाह    इत्यशेषेति    ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">एवं  योगवृत्त्या  पदसमन्वयेऽङ्गीकृते  लब्धं  प्रयोजनमाह    इत्यशेषेति    ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">इत्यशेषक्रियानामशब्दैरेको जनार्दनः ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">उच्यते मुख्यतो यस्मात्पदवर्णस्वरात्मभिः ॥</p>
@@ Line 9,288: / Line 9,266: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">विरोधीति   परमैश्वर्यविरोध्यर्थाः । सर्वेति   उक्तवक्ष्यमाणव्यतिरिक्ताः । बाहुल्येति   बाहुल्यविशिष्टार्थवाचिनः । कारणेति   अवान्तरकारणवाचिनः । स्त्रीति   स्त्रीलिङ्गाः । निषेधो वाच्यो येषामस्त ते निषेधिनः । अथवा द्वन्द्वात्पर इन्प्रत्ययो द्रष्टव्यः, तथात्वे विरोध्यादयोऽर्था ग्राह्याः । शब्दानामिति शेषः । एतानि एतत्पादगतानि, सर्वशः स्थानानि अधिकरणानि, एषां शब्दानां समन्वयप्रयोजनानीत्युक्ते प्रत्येकं सर्वशब्दसमन्वय</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">(सिःि)  इत्यपि  प्रतीयेत,  अतः  पृथगित्युक्तम्  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B2">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B2"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B2
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B2_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B2">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B2_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सर्वमानैर्विरोधश्च व्युत्पत्तेरप्यशक्यता ॥</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सर्वमानैर्विरोधश्च व्युत्पत्तेरप्यशक्यता ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">>
@@ Line 9,434: / Line 9,412: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">सु मुख्यवृत्तिरपि त्रेधा भवति, योगो रूढिर्योगरूढिश्चेति । तत्र प्रवृत्ति</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">निमित्तापेक्षा  वृत्तिर्योगः,  यथा  कुम्भकारः,  औपगवो,  राजपुरुष  इति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B14">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B14"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B14
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B14_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B14">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B14_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सु ननु नैतेऽपि यौगिकाः किं नाम रूढा एव । कृत्ततिसमासकरणं तु व्युत्पत्तिमात्रा(र्थे)र्थम् । यथोक्तम्, वृक्षादिवदमी रूढा इ(ति)त्यादि, मैवम्, शब्दार्थविभागस्यावापोाराभ्यां प्रतीतस्यापलापे कारणाभावादित्यादि शिष्यैरेवोह्यतामिति</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सु ननु नैतेऽपि यौगिकाः किं नाम रूढा एव । कृत्ततिसमासकरणं तु व्युत्पत्तिमात्रा(र्थे)र्थम् । यथोक्तम्, वृक्षादिवदमी रूढा इ(ति)त्यादि, मैवम्, शब्दार्थविभागस्यावापोाराभ्यां प्रतीतस्यापलापे कारणाभावादित्यादि शिष्यैरेवोह्यतामिति</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">मत्वा  रूढेः  स्वरूपमाह    प्रयोगेति    ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">प्रयोगमात्रबाहुल्यं रूढिरित्यभिधीयते ॥</p>
@@ Line 9,512: / Line 9,490: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">एतेनैतदपि परिहृतम् । यदभिहितं पूर्वपक्षिणा, योगस्य रूढितो दुर्बलत्वेन</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">न परमेश्वरस्य मुख्यार्थत्वमिति, महायोगस्य अविद्वद्रूढिमात्रात् प्राबल्योपपत्तेः, विद्वद्रूढेरप्युक्तत्वेन  तत्सहितस्य  योगस्य  सुतरां  तदुपपत्तेरिति  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B16">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B16"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B16
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B16_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B16">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B16_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">यदुक्तम् उभयं दृश्यते विष्णौ इति, यच्च सूचितं विशिष्टयोगस्य रूढितः प्राबल्यमिति  तदुपपादयति  एतमेवेति    ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">यदुक्तम् उभयं दृश्यते विष्णौ इति, यच्च सूचितं विशिष्टयोगस्य रूढितः प्राबल्यमिति  तदुपपादयति  एतमेवेति    ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">एतमेव तथा सन्तं शतर्चीत्यादिका श्रुतिः (नामभिः) ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">आचक्षत इति ह्यत्र सन्तमित्यवधारणात् ॥</p>
@@ Line 9,601: / Line 9,579: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">सूत्रकारेण तदेवोक्तं यदस्माभिरुक्तम्, उपक्रमे सर्वस्यास्य दर्शनात् । यथा चैतत्तथा</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">एतमेव  इत्यादिनोक्तमिति  ॥  ॥</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B25">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B25"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B25
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B25_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B25">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B25_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">एवं सङ्क्षेपविस्तराभ्यां आनुमानिकमित्यादिसूत्राणि व्याख्याय परेषां</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">एवं सङ्क्षेपविस्तराभ्यां आनुमानिकमित्यादिसूत्राणि व्याख्याय परेषां</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">व्याख्यानं प्रत्याख्याति । तथा हि केचित् एतत्पादप्रमेयमन्यथा वर्णयन्त, यदुक्तं</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">प्रधानस्य अशाब्दत्वम् ईक्षतेर्नाशब्दमिति, तदसिम्, कासुचिच्छाखासु प्रधानसमर्पणपराणां शब्दानां श्रूयमाणत्वादिति, तदेतद्यावन्न निराक्रियते न तावद्ब्रह्मकारणवाद(स्य)</p>
@@ Line 9,680: / Line 9,658: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">अत्र मन्त्रे प्रतिपादिताऽजा ज्योतिरुपक्रमा तेजोऽबन्नरूपा । कुतः । यदग्न्थ्े(र्लो)रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्य इति लोहितादिरूपवत्तया तेजोऽबन्ना</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">न्यधीयते ह्येके । तत्समाख्ययाऽत्र•पि) तेजोऽबन्नात्मैवाजा प्रतिपत्तव्या । तस्याश्चतुर्विधभूतग्रामोपादानभूताया बहुप्रजाजननीत्वं, जडत्वेन भोग्यत्वं च उपपन्नमिति ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B28">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B28"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B28
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B28_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B28">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B28_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">अत्र  दूषणमाह    अजामिति    ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">अत्र  दूषणमाह    अजामिति    ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अजामेकामिति प्राह श्रुतिरेतां यदा तदा ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">को दोषः सर्वथैवास्त परिणामि जडं यदि ।</p>
@@ Line 9,708: / Line 9,686: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">किञ्च तदधीनत्वादि(त्यने)नैव प्रधानस्य ज्योतिरुपक्रमत्वं प्रतिपादितम्, प्रतिपादनीयं च साङ्ख्यपरीक्षायामपि ॥ अस्याः श्रुतेः प्रधानपरत्वे(ऽपि) न दोष इत्ययुक्तं तत्तु सम</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">न्वयात्  इत्यवधारणानुपपत्तेरिति  चेत्  न,  तेजोऽबन्नपरत्वेऽपि  तदनिस्तारात्  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B29">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B29"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B29
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B29_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B29">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B29_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">अस्तु  परस्यैवम्,  भवतां  तु  कथं  न  दोष  इत्यत  आह   अस्माकमिति    ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">अस्तु  परस्यैवम्,  भवतां  तु  कथं  न  दोष  इत्यत  आह   अस्माकमिति    ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अस्माकं परमुख्यार्थो भगवानेक एव तु ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">मुख्यमात्रतया रूढं सर्वमभ्युपगम्यते ।</p>
@@ Line 9,768: / Line 9,746: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">प्रधानं प्रकृतिं प्राहुरविशेषं विशेषवत् ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">सदसदात्मकं कार्यकारणात्मकम् । अविशेषत्वादकार्यत्वात् प्रधानं विशेषवत्त्वात् कार्यत्वात्  प्रकृति ं  प्राहुः  ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B36">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B36"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B36
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B36_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B36">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B36_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">विशेषवदित्यस्य  विवरणम्  पञ्चभिरिति    ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">विशेषवदित्यस्य  विवरणम्  पञ्चभिरिति    ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">पञ्चभिः पञ्चभिर्ब्रह्म चतुर्भिर्दशभिस्तथा ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">एतच्चतुर्विंशतिकं गणं प्राधानिकं विदुः ॥</p>
@@ Line 9,879: / Line 9,857: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">आद्यः चशब्दोऽवधारणे । द्वितीयः परोक्तानुवाद(क)ः । जनितृशब्दं प्रयुञ्जानः स्वग्रन्थस्य मन्त्रतुल्यतां (दर्श)सूचयति भगवानाचार्यः, जनिता मन्त्र इति स्मरणात् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अत्र प्रकृतत्वात्पतृमात्रग्रहणे प्राप्ते यदूर्णनाभिमातृग्रहणं तेनैतदपि निराकृतं भवति यद्ब्रह्मपरिणा(मि)मवादिनोक्तं, ब्रह्मणो जगत्कारणत्वे यथोर्णनाभिः सृजते (गृह्णते च), पिताऽहमस्य जगतो माता इत्यूर्णनाभ्यादिदृष्टान्तोपादानादुपादानत्वमेव विवक्षितम् । ऊर्णनाभ्यादीनां तन्त्वादिकं प्रत्युपादानत्वादिति, यच्च योनिश्च हि गीयते इत्यत्रोक्तम्, यद्यपि योनिशब्दो योनिष्ठ इन्द्र निषदे अकारि इत्यादौ स्थानाद्यर्थः प्रतीयते । तथाऽपि यथोर्णनाभिरिति वक्ष्यमाणदृष्टान्तबलादुपादानवाचीति निश्चीयत इति । उदाहरिष्यमाणं ब्रह्मतर्कवचनमपि व्याख्यातं भवति ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B44">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B44"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B44
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B44_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B44">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B44_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">कुतो नेति चेत् । अत्र पित्रादीनां च चेतनाचेतनसमाहाररूपत्वाच्चत्वारः पक्षाः सम्भवन्त, पित्रादिचेतनः पुत्रादिचेतनं प्रति वोपादानं, पुत्राद्यचेतनं प्रति वा; पित्राद्यचेतनः पुत्रादिचेतनं प्रति वा, पुत्राद्यचेतनं प्रति वेति । तत्राद्यं पक्षत्रयं तावन्नोपपद्यत इत्यत्र हेतुमाह चेतनत्वादिति   ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">कुतो नेति चेत् । अत्र पित्रादीनां च चेतनाचेतनसमाहाररूपत्वाच्चत्वारः पक्षाः सम्भवन्त, पित्रादिचेतनः पुत्रादिचेतनं प्रति वोपादानं, पुत्राद्यचेतनं प्रति वा; पित्राद्यचेतनः पुत्रादिचेतनं प्रति वा, पुत्राद्यचेतनं प्रति वेति । तत्राद्यं पक्षत्रयं तावन्नोपपद्यत इत्यत्र हेतुमाह चेतनत्वादिति   ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">चेतनत्वात्</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">आद्ये द्वयोश्चेतनत्वात्, उत्तरयोरन्यतरस्य । चतुर्थं त्वङ्गीकरोति तदन्नं हीति   ।</p>
@@ Line 9,977: / Line 9,955: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">स्यादेतत् । कालात्ययापदिष्टमेतदनुमानजातम् । यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते, आत्मन आकाशः सम्भूतः, जन्माद्यस्य यतः इत्यादिविरोधात् । जनिकर्तुः प्रकृतिः इति प्रकृतावुपादानलक्षणायां हि पञ्चमी विधीयते । तथा चैवोदाहृतम्, ृङ्गाच्छरो जायते, गोमयाद् वृश्चिको जायत इति । प्रसिश्चात्रोपादानोपादेयभाव इति । तदिदमसङ्गतम् । पञ्चमीबलात्कल उपादानत्वं सिषाधयिषितम् । न चेदं सूत्रमुपादाने  पञ्चम्या विधायकम् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अथ मतम् । अपादाने तावत्पञ्चमी विहिता । अपादाने पञ्चमीति । उपादानं चापादानविशेषः, जनिकर्तुः प्रकृतिरिति स्मरणात् । ततोऽपादाने विहिता पञ्चम्युपादानेऽपि भविष्यति । न चैवं सति पञ्चम्या नियमेनोपादानत्वसिःि, विशेषस्मरणस्य ग्राह्यत्वादित्यत आह  ृङ्गादिति   ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B53">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B53"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B53
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B53_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B53">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B53_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">ङ्गाच्छरोऽविलोमभ्यो दूर्वा गोमयतस्तथा ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">ङ्गाच्छरोऽविलोमभ्यो दूर्वा गोमयतस्तथा ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">वृश्चिकश्चेत्येवमाद्येष्वपादानत्वमिष्यते ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">तथाशब्दो द्वितीयोदाहरणेन सम्ब््यते । एवमाद्येषु उदाहरणेषु ृङ्गादीनां शरादीन्प्रति अपादानत्वमिष्यते । पञ्चम्यर्थतयेति शेषः । उपलक्षणं चैतत्, सूत्रे चेत्यपि ज्ञातव्यम् ।</p>
@@ Line 10,051: / Line 10,029: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">यद्वा विश्वं सत्त्यदादिशब्दार्थतयाऽत्र न विवक्षितम्, तवनात्पूर्वकालीनोत्पत्तिकत्व•ेजनवदित्यादि प्रयोक्तव्यम् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">कस्तर्हि श्रुत्यर्थ इत्यत आह  सत्त्वादिति   ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B59">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B59"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B59
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B59_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B59">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B59_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सत्त्वात्ततेर्वैदिकत्वात्सम्यग्वक्तुमशक्यतः ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सत्त्वात्ततेर्वैदिकत्वात्सम्यग्वक्तुमशक्यतः ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">आश्रयत्वात्स्वाश्रयत्वाज्ज्ञानत्वाद् दुर्विदत्वतः ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">सत्ततेर्यातनाच्चैव ह्यप्राप्यत्वाच्च दुर्जनैः ।</p>
@@ Line 10,100: / Line 10,078: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">अनेनैव तदात्मानं स्वयमकुरुतेति श्रुतिर्व्याख्याता वेदितव्या । न ह्यत्रात्मानं प्रपञ्चात्मनाऽकुरुतेति श्रूयते । उभयाम्नानं च ऊर्णनाभिदृष्टान्तोक्तयैव निरस्तम् । न ह्यूर्णनाभेरुत्पद्यमानस्य, तस्मन्नेव लीयमानस्य च, तन्तोरूर्णनाभिरुपादानम्, किन्तु तदुपभुक्तमन्नमेवेत्युक्तम् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">योनिश्चेत्येतत्प्रागेव निरस्तमिति युक्त एवोपसंहार इति ॥</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B63">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B63"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B63
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B63_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B63">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B63_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">अपव्याख्यानान्तरं दूषयितुमनुवदति यच्चेति   ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">अपव्याख्यानान्तरं दूषयितुमनुवदति यच्चेति   ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">यच्चाविकृतमेवैकं ब्रह्म विश्वात्मना मृषा ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">दृश्यते मन्ददृष्ट्यैव स सर्ग इति कथ्यते ।</p>
@@ Line 10,182: / Line 10,160: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">मतेन व्याप्तिभङ्गोऽस्तु मया मृषात्वेनाङ्गीकृतत्वात् इति चेन्न, बादरायणीयेन तथाऽङ्गीकर्तुमशक्यत्वात् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">ननु कथं बादरायणस्य न मृषा स्वप्न इत्यत आह  वासनेति   ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B69">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B69"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B69
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B69_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B69">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B69_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">वासनाजनितत्वेन तस्याप्यङ्गीकृतत्वतः ॥</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">वासनाजनितत्वेन तस्याप्यङ्गीकृतत्वतः ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">तस्य स्वप्नस्यापि मायामात्रमिति वदता सूत्रकारेण वासनाजनितत्वेनाङ्गीकृतत्वात्</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">इदं ज्ञायते यत्, न तस्य स्वप्नो मृषाऽभिमत इति । न हि कश्चिदविद्यमानस्य कारणं निरूपयेत् ।</p>
@@ Line 10,264: / Line 10,242: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">तस्मात् सत्त्वासत्त्वा(सत्यत्वासत्यत्वा)भ्युपगमोदासीनैः प्रमाणादिकमङ्गीकृत्योच्यत इति वक्तव्यम् । तच्च प्रागेव निरस्तमिति ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">सु एवं विश्वस्य ब्रह्मविवर्तत्वं निराकृत्य तत्स(त्ता)त्यतायां प्रमाणमाह विश्वमिति   ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B76">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B76"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B76
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B76_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B76">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B76_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">विश्वं सत्यं यच्चिकेत प्र घा न्वस्य यथार्थतः ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">विश्वं सत्यं यच्चिकेत प्र घा न्वस्य यथार्थतः ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">इत्यादिश्रुतयः सर्वा विश्वसत्यत्ववाचिकाः ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">यथार्थत इत्यनेन कविर्मनीषी इति श्रुतिमुपादत्ते । व्यावहारिकसत्यतापराः श्रुतय</p>
@@ Line 10,319: / Line 10,297: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">तस्य साक्षिप्रामाण्यग्राहकेणेति, प्रामाण्यस्यापि अबाध्यविषयतानतिरेकात् । तथा च</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">सत्यत्वं गगनादेश्च, इत्ययुक्तमित्यत आह  सर्वेति   ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B78">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B78"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B78
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B78_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B78">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B78_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">सर्वकालेष्वबाध्यत्वं साक्षिणैव प्रतीयते ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">सर्वकालेष्वबाध्यत्वं साक्षिणैव प्रतीयते ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अबाध्यत्वं गगनादीनामिति शेषः । साक्षिण एव हि साक्षिप्रामाण्यग्राहकत्वस्य वक्ष्यमाणत्वादिति भावः ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">यद्वा गगनादिस्वरूपं साक्षिसिम्, तस्य त्रैकालिकाबाध्यत्वं तु तत्प्रामाण्यग्रहण</p>
@@ Line 10,437: / Line 10,415: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">सु ततः किमिति चेत् । साक्षी किं ब्रह्मसत्यत्वादिप्रतिपादकानां वाक्यादीनां प्रामाण्यं तात्कालिकमेव गृह्णाति किंवाऽऽत्यन्तकम् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">आद्ये, न तेन ब्रह्माबाध्यत्वादिसिरिति नोक्तशङ्कानिवृत्तिः ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B85">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B85"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B85
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B85_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B85">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B85_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">द्वितीये त्वाह तत्प्रामाण्यमिति   ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">द्वितीये त्वाह तत्प्रामाण्यमिति   ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">तत्प्रामाण्यं यथा साक्षी स्थापयत्येवमेव हि ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">सर्वकालेष्वपि स्थैर्याद्व्यभिचारमपोह्य च ॥</p>
@@ Line 10,485: / Line 10,463: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">सु प्राक् प्रपञ्चमिथ्यात्वसिये परोदाहृतानां श्रुतीनां बाह्योपपत्तिविरोधः (प्रतिपा)व्युत्पादितः, इदानीमान्तरानुपपत्तिप्रदर्शनपूर्वकं तासामविरुार्थव्याख्यानार्थमुत्तरो ग्रन्थः ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">अथवा सर्वश्रुतिसाधारणानुपपत्तिः प्राक् प्रपञ्चिता, इदानीमसाधारणानुपपत्तिर्व्युत्पाद्यते ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B90">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B90"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B90
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B90_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B90">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B90_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">तत्र तावत्प्रपञ्चो यदि विद्येतेत्यादिवाक्यद्वयं पठित्वा पराभिमतेऽर्थेऽनुपपत्तिमाह</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">तत्र तावत्प्रपञ्चो यदि विद्येतेत्यादिवाक्यद्वयं पठित्वा पराभिमतेऽर्थेऽनुपपत्तिमाह</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">प्रपञ्च इति   ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">प्रपञ्चो यदि विद्येत निवर्तेत न संशयः ।</p>
@@ Line 10,614: / Line 10,592: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">तथाऽपि प्रतिशब्दं दृष्टान्तीकरणेऽपर्यवसानप्रसक्तेरुपलक्षणत्वे चैकेनापि कृतत्वाच्छब्दत्रयोपादानमनुपपन्नमिति चेन्न, मृत्पण्डादिदृष्टान्तत्रयोपादानेऽप्यस्य समानत्वात् । गहने प्रमेये त्रयोपादानं न दोषाय, किन्तु बुविैशद्यहेतुतया गुणायैवेति चेत्; समं प्रकृतेऽपीति ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">एवं स्वमतेन वाचारम्भणमित्यादिवाक्यं व्याख्याय विवर्तवाद(दि)व्याख्याने दोषमाह वाचारम्भणमिति   ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>
 <div class="gr-teeka-entry" data-parent="AV_C01_S04_A006_B107">
-<div class="teeka-block">
+{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="AV_C01_S04_A006_B107"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}}
-<div class="teeka-title">न्यायसुधा</div>
+{{Teeka
-<div class="teeka-body">
+| verse_id = AV_C01_S04_A006_B107
-<div class="bhashya" id="AV_C01_S04_A006_B107_Nyayasudha" data-verse="AV_C01_S04_A006_B107">
+| id       = AV_C01_S04_A006_B107_Nyayasudha
-<p class="gr-vyakhya-para">वाचारम्भणमित्युक्ते मिथ्येत्यश्रुतकल्पनम् ।</p>
+| name     = Nyayasudha
+| label    = न्यायसुधा
+| text     = <p class="gr-vyakhya-para">वाचारम्भणमित्युक्ते मिथ्येत्यश्रुतकल्पनम् ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">उक्तम् = उक्तिः, शब्द इति यावत् । वाचारम्भणमिति शब्दे मिथ्येतिव्याख्यायमाने सतीति शेषः । तथा हि । किं रूढिमाश्रित्य वाचारम्भणमित्यस्य मिथ्येति व्याख्यानं क्रियते, किं वा योगम् । आद्ये रूढिज्ञापकप्रमाणाभावादश्रुतकल्पनम् । अथारभ्यत इत्यारम्भणमिति द्वितीयः, तथाऽपि कृद्योगे षष्ठ्यां प्राप्तायां तृतीयाङ्गीकारेऽश्रुतकल्पनम्, ल्युटः कर्मणि विधानाभावाच्चाश्रुतकल्पनमेव । अस्मन्नपि पक्षे मिथ्यात्वस्यालाभादश्रुतकल्पनम्, वाचारभ्यत्वमात्रेण तथात्वे ब्रह्मणोऽपि तत्प्रसङ्गात् । वाचा केवलमारभ्यते विकारो न तु वस्तुवृत्तेन अस्तीति व्याख्याने मिथ्यात्वं लभ्यत इति चेन्न, यतः श्रुत्या वाचारम्भणमित्येवोक्ते केवलशब्दप्रक्षेपेण मिथ्येति व्याख्यानेऽश्रुतकल्पनमेवेति ।</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">दूषणान्तरमाह पुनरुक्तिरिति   ।</p>
@@ Line 10,681: / Line 10,659: @@
 <p class="gr-vyakhya-para">इति   श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रानुव्याख्याने प्रथमाध्यायस्य चतुर्थपादः ॥  ॥</p>
 <p class="gr-vyakhya-para">पूर्णाः प्रत्येकं निरवधिकाः ।</p>
-</div>
+}}
-</div>
-</div>
 </div>