Katha: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Line 13: Line 13:
}}
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V01" data-block-id="KKN_C01_S01_V01" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ । तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस । तं ह कुमारं सन्तं दक्षिणासु नीयमानासु श्रद्धाविवेश ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V01
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = उशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ । तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस । तं ह कुमारं सन्तं दक्षिणासु नीयमानासु श्रद्धाविवेश ॥ १ ॥
| verse_lines  = उशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ । तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस । तं ह कुमारं सन्तं दक्षिणासु नीयमानासु श्रद्धाविवेश ॥ १ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V02" data-block-id="KKN_C01_S01_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रियाः ।</span><span class="shloka-line">अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददत् ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V02
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रियाः ।
| verse_lines  = पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रियाः ।;अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददत् ॥ २ ॥
| verse_line2  = अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददत् ॥ २ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V03" data-block-id="KKN_C01_S01_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स होवाच पितरं तात कस्मै मां दास्यसीति द्वितीयं तृतीयम् ।</span><span class="shloka-line">तं होवाच मृत्यवे त्वा ददानीति ॥ ३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V03
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = स होवाच पितरं तात कस्मै मां दास्यसीति द्वितीयं तृतीयम् ।
| verse_lines  = स होवाच पितरं तात कस्मै मां दास्यसीति द्वितीयं तृतीयम् ।;तं होवाच मृत्यवे त्वा ददानीति ॥ ३ ॥
| verse_line2  = तं होवाच मृत्यवे त्वा ददानीति ॥ ३ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V03" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V03" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V03">
Line 57: Line 33:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V04" data-block-id="KKN_C01_S01_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः ।</span><span class="shloka-line">किंस्विद् यमस्य कर्तव्यं यन्मयाऽद्य करिष्यति ॥ ४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V04
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः ।
| verse_lines  = बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः ।;किंस्विद् यमस्य कर्तव्यं यन्मयाऽद्य करिष्यति ॥ ४ ॥
| verse_line2  = किंस्विद् यमस्य कर्तव्यं यन्मयाऽद्य करिष्यति ॥ ४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V05" data-block-id="KKN_C01_S01_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथाऽपरे ।</span><span class="shloka-line">सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिव जायते पुनः ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V05
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथाऽपरे ।
| verse_lines  = अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथाऽपरे ।;सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिव जायते पुनः ॥ ५ ॥
| verse_line2  = सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिव जायते पुनः ॥ ५ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V06" data-block-id="KKN_C01_S01_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान् ।</span><span class="shloka-line">तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम् ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V06
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान् ।
| verse_lines  = वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान् ।;तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम् ॥ ६ ॥
| verse_line2  = तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम् ॥ ६ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V06" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V06" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V06">
Line 98: Line 49:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V07" data-block-id="KKN_C01_S01_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आशाप्रतीक्षे सङ्गतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान् ।</span><span class="shloka-line">एतद् वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन् वसति ब्राह्मणो गृहे ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V07
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = आशाप्रतीक्षे सङ्गतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान् ।
| verse_lines  = आशाप्रतीक्षे सङ्गतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान् ।;एतद् वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन् वसति ब्राह्मणो गृहे ॥ ७ ॥
| verse_line2  = एतद् वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन् वसति ब्राह्मणो गृहे ॥ ७ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V08" data-block-id="KKN_C01_S01_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मे अनश्नन् ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः ।</span><span class="shloka-line">नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन् स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात् प्रति त्रीन् वरान् वृणीष्व ॥ ८ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V08
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मे अनश्नन् ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः ।
| verse_lines  = तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मे अनश्नन् ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः ।;नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन् स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात् प्रति त्रीन् वरान् वृणीष्व ॥ ८ ॥
| verse_line2  = नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन् स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात् प्रति त्रीन् वरान् वृणीष्व ॥ ८ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V08" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V08" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V08">
Line 127: Line 61:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V09" data-block-id="KKN_C01_S01_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शान्तसङ्कल्पः सुमना यथा स्यात् वीतमन्युर्गौतमो माऽभि मृत्यो ।</span><span class="shloka-line">त्वत्प्रसृष्टं माऽभिवदेत् प्रतीत एतत् त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V09
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = शान्तसङ्कल्पः सुमना यथा स्यात् वीतमन्युर्गौतमो माऽभि मृत्यो ।
| verse_lines  = शान्तसङ्कल्पः सुमना यथा स्यात् वीतमन्युर्गौतमो माऽभि मृत्यो ।;त्वत्प्रसृष्टं माऽभिवदेत् प्रतीत एतत् त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥ ९ ॥
| verse_line2  = त्वत्प्रसृष्टं माऽभिवदेत् प्रतीत एतत् त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥ ९ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V10" data-block-id="KKN_C01_S01_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यथा पुरस्तात् भविता प्रतीतः औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः ।</span><span class="shloka-line">सुखं रात्रीः शयिता वीतमन्युः त्वां ददृशिवान् मृत्युमुखात् प्रमुक्तम् ॥ १० ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V10
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यथा पुरस्तात् भविता प्रतीतः औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः ।
| verse_lines  = यथा पुरस्तात् भविता प्रतीतः औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः ।;सुखं रात्रीः शयिता वीतमन्युः त्वां ददृशिवान् मृत्युमुखात् प्रमुक्तम् ॥ १० ॥
| verse_line2  = सुखं रात्रीः शयिता वीतमन्युः त्वां ददृशिवान् मृत्युमुखात् प्रमुक्तम् ॥ १० ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V10">
Line 157: Line 74:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V11" data-block-id="KKN_C01_S01_V11" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति न तत्र त्वं न जरया बिभेति ।</span><span class="shloka-line">उभे तीर्त्वा अशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ ११ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V11
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति न तत्र त्वं न जरया बिभेति ।
| verse_lines  = स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति न तत्र त्वं न जरया बिभेति ।;उभे तीर्त्वा अशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ ११ ॥
| verse_line2  = उभे तीर्त्वा अशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ ११ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V12" data-block-id="KKN_C01_S01_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स त्वमग्निं स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यो प्रब्रूहि तं श्रद्दधानाय मह्यम् ।</span><span class="shloka-line">स्वर्गलोका अमृतत्वं भजन्ते एतद्द्वितीयेन वृणे वरेण ॥ १२ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V12
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = स त्वमग्निं स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यो प्रब्रूहि तं श्रद्दधानाय मह्यम् ।
| verse_lines  = स त्वमग्निं स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यो प्रब्रूहि तं श्रद्दधानाय मह्यम् ।;स्वर्गलोका अमृतत्वं भजन्ते एतद्द्वितीयेन वृणे वरेण ॥ १२ ॥
| verse_line2  = स्वर्गलोका अमृतत्वं भजन्ते एतद्द्वितीयेन वृणे वरेण ॥ १२ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V12" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V12" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V12">
Line 186: Line 86:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V13" data-block-id="KKN_C01_S01_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्र ते ब्रवीमि तदु मे निबोध स्वर्ग्यमग्निं नचिकेतः प्रजानन् ।</span><span class="shloka-line">अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥ १३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V13
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = प्र ते ब्रवीमि तदु मे निबोध स्वर्ग्यमग्निं नचिकेतः प्रजानन् ।
| verse_lines  = प्र ते ब्रवीमि तदु मे निबोध स्वर्ग्यमग्निं नचिकेतः प्रजानन् ।;अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥ १३ ॥
| verse_line2  = अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥ १३ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V13">
Line 206: Line 97:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V14" data-block-id="KKN_C01_S01_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा ।</span><span class="shloka-line">स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तं अथास्य मृत्युः पुनराह तुष्टः ॥ १४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V14
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा ।
| verse_lines  = लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा ।;स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तं अथास्य मृत्युः पुनराह तुष्टः ॥ १४ ॥
| verse_line2  = स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तं अथास्य मृत्युः पुनराह तुष्टः ॥ १४ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V14" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V14" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V14">
Line 238: Line 120:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V15" data-block-id="KKN_C01_S01_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तमब्रवीत् प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददानि भूयः ।</span><span class="shloka-line">तवैव नाम्ना भविताऽयमग्निः शृङ्कां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥ १५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V15
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = तमब्रवीत् प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददानि भूयः ।
| verse_lines  = तमब्रवीत् प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददानि भूयः ।;तवैव नाम्ना भविताऽयमग्निः शृङ्कां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥ १५ ॥
| verse_line2  = तवैव नाम्ना भविताऽयमग्निः शृङ्कां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥ १५ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V16" data-block-id="KKN_C01_S01_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्रिनाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत् तरति जन्ममृत्यू ।</span><span class="shloka-line">ब्रह्मजज्ञं देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥ १६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V16
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = त्रिनाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत् तरति जन्ममृत्यू ।
| verse_lines  = त्रिनाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत् तरति जन्ममृत्यू ।;ब्रह्मजज्ञं देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥ १६ ॥
| verse_line2  = ब्रह्मजज्ञं देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥ १६ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V16" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V16" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V16">
Line 267: Line 132:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V17" data-block-id="KKN_C01_S01_V17" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्रिनाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं विद्वांश्चिनुते नाचिकेतम् ।</span><span class="shloka-line">स मृत्युपाशान् पुरतः प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ १७ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V17
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = त्रिनाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं विद्वांश्चिनुते नाचिकेतम् ।
| verse_lines  = त्रिनाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं विद्वांश्चिनुते नाचिकेतम् ।;स मृत्युपाशान् पुरतः प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ १७ ॥
| verse_line2  = स मृत्युपाशान् पुरतः प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ १७ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V17" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V17" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V17">
Line 314: Line 170:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V18" data-block-id="KKN_C01_S01_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एष तेऽग्निर्नाचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण ।</span><span class="shloka-line">एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासः तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥ १८ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V18
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = एष तेऽग्निर्नाचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण ।
| verse_lines  = एष तेऽग्निर्नाचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण ।;एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासः तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥ १८ ॥
| verse_line2  = एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासः तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥ १८ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्ये अस्तीत्येके नायमस्तीति चैके ।</span><span class="shloka-line">एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष वृतस्तृतीयः ॥ १९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V19
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्ये अस्तीत्येके नायमस्तीति चैके ।
| verse_lines  = येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्ये अस्तीत्येके नायमस्तीति चैके ।;एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष वृतस्तृतीयः ॥ १९ ॥
| verse_line2  = एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष वृतस्तृतीयः ॥ १९ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V19" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V19" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V19">
Line 377: Line 216:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V20" data-block-id="KKN_C01_S01_V20" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा न हि सुज्ञेयोऽणुरेष धर्मः ।</span><span class="shloka-line">अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैवम् ॥ २० ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V20
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा न हि सुज्ञेयोऽणुरेष धर्मः ।
| verse_lines  = देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा न हि सुज्ञेयोऽणुरेष धर्मः ।;अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैवम् ॥ २० ॥
| verse_line2  = अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैवम् ॥ २० ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V20" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V20" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V20">
Line 396: Line 226:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V21" data-block-id="KKN_C01_S01_V21" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल त्वं च मृत्यो यन्न सुज्ञेयमात्थ ।</span><span class="shloka-line">वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥ २१ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V21
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल त्वं च मृत्यो यन्न सुज्ञेयमात्थ ।
| verse_lines  = देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल त्वं च मृत्यो यन्न सुज्ञेयमात्थ ।;वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥ २१ ॥
| verse_line2  = वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥ २१ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V22" data-block-id="KKN_C01_S01_V22" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शतायुषः पुत्रपौत्रान् वृणीष्व बहून् पशून् हस्तिहिरण्यमश्वान् ।</span><span class="shloka-line">भूमेर्महदायतनं वृणीष्व स्वयं च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥ २२ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V22
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = शतायुषः पुत्रपौत्रान् वृणीष्व बहून् पशून् हस्तिहिरण्यमश्वान् ।
| verse_lines  = शतायुषः पुत्रपौत्रान् वृणीष्व बहून् पशून् हस्तिहिरण्यमश्वान् ।;भूमेर्महदायतनं वृणीष्व स्वयं च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥ २२ ॥
| verse_line2  = भूमेर्महदायतनं वृणीष्व स्वयं च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥ २२ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V23" data-block-id="KKN_C01_S01_V23" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एतत् तुल्यं यदि मन्यसे वरं वृणीष्व वित्तं चिरजीविकां च ।</span><span class="shloka-line">महाभूमौ नचिकेतस्त्वमेधि कामानां त्वा कामभाजं करोमि ॥ २३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V23
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = एतत् तुल्यं यदि मन्यसे वरं वृणीष्व वित्तं चिरजीविकां च ।
| verse_lines  = एतत् तुल्यं यदि मन्यसे वरं वृणीष्व वित्तं चिरजीविकां च ।;महाभूमौ नचिकेतस्त्वमेधि कामानां त्वा कामभाजं करोमि ॥ २३ ॥
| verse_line2  = महाभूमौ नचिकेतस्त्वमेधि कामानां त्वा कामभाजं करोमि ॥ २३ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V24" data-block-id="KKN_C01_S01_V24" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान् कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व ।</span><span class="shloka-line">इमा रामाः सरथाः सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः ॥</span><span class="shloka-line">आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व नचिकेतो मरणं माऽनुप्राक्षीः ॥ २४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V24
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान् कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व ।
| verse_lines  = ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान् कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व ।;इमा रामाः सरथाः सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः ॥;आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व नचिकेतो मरणं माऽनुप्राक्षीः ॥ २४ ॥
| verse_line2  = इमा रामाः सरथाः सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V24" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V24" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V24">
Line 445: Line 242:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V25" data-block-id="KKN_C01_S01_V25" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्वोऽभावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत् सर्वेन्द्रियाणां जरयन्ति तेजः ।</span><span class="shloka-line">अपि सर्वं जीवितमल्पमेव तवैव वाहास्तव नृत्तगीतम् ॥ २५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V25
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = श्वोऽभावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत् सर्वेन्द्रियाणां जरयन्ति तेजः ।
| verse_lines  = श्वोऽभावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत् सर्वेन्द्रियाणां जरयन्ति तेजः ।;अपि सर्वं जीवितमल्पमेव तवैव वाहास्तव नृत्तगीतम् ॥ २५ ॥
| verse_line2  = अपि सर्वं जीवितमल्पमेव तवैव वाहास्तव नृत्तगीतम् ॥ २५ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V26" data-block-id="KKN_C01_S01_V26" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो लप्स्यामहे वित्तमद्राक्ष्म चेत्त्वाम् ।</span><span class="shloka-line">जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं वरस्तु मे वरणीयः स एव ॥ २६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V26
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो लप्स्यामहे वित्तमद्राक्ष्म चेत्त्वाम् ।
| verse_lines  = न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो लप्स्यामहे वित्तमद्राक्ष्म चेत्त्वाम् ।;जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं वरस्तु मे वरणीयः स एव ॥ २६ ॥
| verse_line2  = जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं वरस्तु मे वरणीयः स एव ॥ २६ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V27" data-block-id="KKN_C01_S01_V27" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अजीर्यताममृतानामुपेत्य जीर्यन् मर्त्यः क्वाधस्थः प्रजानन् ।</span><span class="shloka-line">अभिध्यायन् वर्णरतिप्रमोदान् अतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥ २७ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V27
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अजीर्यताममृतानामुपेत्य जीर्यन् मर्त्यः क्वाधस्थः प्रजानन् ।
| verse_lines  = अजीर्यताममृतानामुपेत्य जीर्यन् मर्त्यः क्वाधस्थः प्रजानन् ।;अभिध्यायन् वर्णरतिप्रमोदान् अतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥ २७ ॥
| verse_line2  = अभिध्यायन् वर्णरतिप्रमोदान् अतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥ २७ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V28" data-block-id="KKN_C01_S01_V28" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत् ।</span><span class="shloka-line">योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥ २८ ॥ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S01_V28
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत् ।
| verse_lines  = यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत् ।;योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥ २८ ॥ ॥
| verse_line2  = योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥ २८ ॥ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="gr-author-note">इति  प्रथमाध्याये प्रथमावल्ली ॥</div>
<div class="gr-author-note">इति  प्रथमाध्याये प्रथमावल्ली ॥</div>
Line 498: Line 262:
<span id="gr-C1-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयावल्ली"></span>
<span id="gr-C1-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयावल्ली"></span>
=== द्वितीयावल्ली ===
=== द्वितीयावल्ली ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V01" data-block-id="KKN_C01_S02_V01" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अन्यच्छ्रेयोऽन्यदुतेव प्रेयः ते उभे नानार्थे पुरुषं सिनीतः ।</span><span class="shloka-line">तयोः श्रेय आददानस्य साधु भवति हीयतेऽर्थाद् य उ प्रेयो वृणीते ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V01
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अन्यच्छ्रेयोऽन्यदुतेव प्रेयः ते उभे नानार्थे पुरुषं सिनीतः ।
| verse_lines  = अन्यच्छ्रेयोऽन्यदुतेव प्रेयः ते उभे नानार्थे पुरुषं सिनीतः ।;तयोः श्रेय आददानस्य साधु भवति हीयतेऽर्थाद् य उ प्रेयो वृणीते ॥ १ ॥
| verse_line2  = तयोः श्रेय आददानस्य साधु भवति हीयतेऽर्थाद् य उ प्रेयो वृणीते ॥ १ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V02" data-block-id="KKN_C01_S02_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेत स्तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः ।</span><span class="shloka-line">श्रेयो धीरोऽभिप्रेयसो वृणीते प्रेयो मन्दो योगक्षेमान् वृणीते ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V02
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेत स्तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः ।
| verse_lines  = श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेत स्तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः ।;श्रेयो धीरोऽभिप्रेयसो वृणीते प्रेयो मन्दो योगक्षेमान् वृणीते ॥ २ ॥
| verse_line2  = श्रेयो धीरोऽभिप्रेयसो वृणीते प्रेयो मन्दो योगक्षेमान् वृणीते ॥ २ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V03" data-block-id="KKN_C01_S02_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स त्वं प्रियान् प्रियरूपांश्च कामान् अभिध्यायन् नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ।</span><span class="shloka-line">नैतां सृङ्कां वित्तमयीमवाप्तो यस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्याः ॥ ३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V03
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = स त्वं प्रियान् प्रियरूपांश्च कामान् अभिध्यायन् नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ।
| verse_lines  = स त्वं प्रियान् प्रियरूपांश्च कामान् अभिध्यायन् नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ।;नैतां सृङ्कां वित्तमयीमवाप्तो यस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्याः ॥ ३ ॥
| verse_line2  = नैतां सृङ्कां वित्तमयीमवाप्तो यस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्याः ॥ ३ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V03" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V03" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V03">
Line 537: Line 276:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V04" data-block-id="KKN_C01_S02_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">दूरमेते विपरीते विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता ।</span><span class="shloka-line">विद्याभीप्सितं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवो लोलुपन्तः ॥ ४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V04
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = दूरमेते विपरीते विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता ।
| verse_lines  = दूरमेते विपरीते विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता ।;विद्याभीप्सितं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवो लोलुपन्तः ॥ ४ ॥
| verse_line2  = विद्याभीप्सितं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवो लोलुपन्तः ॥ ४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V05" data-block-id="KKN_C01_S02_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अविद्यायामन्तरे वर्तमानाः स्वयं धीराः पण्डितंमन्यमानाः ।</span><span class="shloka-line">दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V05
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अविद्यायामन्तरे वर्तमानाः स्वयं धीराः पण्डितंमन्यमानाः ।
| verse_lines  = अविद्यायामन्तरे वर्तमानाः स्वयं धीराः पण्डितंमन्यमानाः ।;दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥ ५ ॥
| verse_line2  = दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥ ५ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V06" data-block-id="KKN_C01_S02_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम् ।</span><span class="shloka-line">अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V06
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम् ।
| verse_lines  = न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम् ।;अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे ॥ ६ ॥
| verse_line2  = अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे ॥ ६ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V07" data-block-id="KKN_C01_S02_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रवणायापि बहुभिर्यो न लभ्यः शृण्वन्तोऽपि बहवो यं न विद्युः ।</span><span class="shloka-line">आश्चर्योऽस्य वक्ता कुशलोऽस्य लब्धा आश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V07
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = श्रवणायापि बहुभिर्यो न लभ्यः शृण्वन्तोऽपि बहवो यं न विद्युः ।
| verse_lines  = श्रवणायापि बहुभिर्यो न लभ्यः शृण्वन्तोऽपि बहवो यं न विद्युः ।;आश्चर्योऽस्य वक्ता कुशलोऽस्य लब्धा आश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः ॥ ७ ॥
| verse_line2  = आश्चर्योऽस्य वक्ता कुशलोऽस्य लब्धा आश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः ॥ ७ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V08" data-block-id="KKN_C01_S02_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न नरेणावरः प्रोक्त एष सुज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः ।</span><span class="shloka-line">अनन्यप्रोक्ते गतिरस्य नास्त्यणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥ ८ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V08
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = न नरेणावरः प्रोक्त एष सुज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः ।
| verse_lines  = न नरेणावरः प्रोक्त एष सुज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः ।;अनन्यप्रोक्ते गतिरस्य नास्त्यणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥ ८ ॥
| verse_line2  = अनन्यप्रोक्ते गतिरस्य नास्त्यणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥ ८ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V08" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V08" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V08">
Line 603: Line 301:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V09" data-block-id="KKN_C01_S02_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्ताऽन्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ ।</span><span class="shloka-line">यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ् नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V09
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्ताऽन्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ ।
| verse_lines  = नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्ताऽन्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ ।;यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ् नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥ ९ ॥
| verse_line2  = यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ् नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥ ९ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V10" data-block-id="KKN_C01_S02_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत् ।</span><span class="shloka-line">ततो मया नचिकेतश्चितोऽग्नि रनित्यद्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥ १० ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V10
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत् ।
| verse_lines  = जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत् ।;ततो मया नचिकेतश्चितोऽग्नि रनित्यद्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥ १० ॥
| verse_line2  = ततो मया नचिकेतश्चितोऽग्नि रनित्यद्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥ १० ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V10">
Line 632: Line 313:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V11" data-block-id="KKN_C01_S02_V11" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम् ।</span><span class="shloka-line">स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठां दृष्ट्वा धृत्या धीरो नचिकेतोत्यस्राक्षीः ॥ ११ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V11
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम् ।
| verse_lines  = कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम् ।;स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठां दृष्ट्वा धृत्या धीरो नचिकेतोत्यस्राक्षीः ॥ ११ ॥
| verse_line2  = स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठां दृष्ट्वा धृत्या धीरो नचिकेतोत्यस्राक्षीः ॥ ११ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V11">
Line 665: Line 337:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V12" data-block-id="KKN_C01_S02_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तं दुर्दर्शं गूढमनुप्रविष्टं गुहाहितं गह्वरेष्ठं पुराणम् ।</span><span class="shloka-line">अध्यात्मयोगाधिगमेन देवं मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥ १२ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V12
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = तं दुर्दर्शं गूढमनुप्रविष्टं गुहाहितं गह्वरेष्ठं पुराणम् ।
| verse_lines  = तं दुर्दर्शं गूढमनुप्रविष्टं गुहाहितं गह्वरेष्ठं पुराणम् ।;अध्यात्मयोगाधिगमेन देवं मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥ १२ ॥
| verse_line2  = अध्यात्मयोगाधिगमेन देवं मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥ १२ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V12" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V12" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V12">
Line 684: Line 347:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V13" data-block-id="KKN_C01_S02_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेनमाप्य ।</span><span class="shloka-line">स मोदते मोदनीयं हि लब्ध्वा विवृतं सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥ १३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V13
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेनमाप्य ।
| verse_lines  = एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेनमाप्य ।;स मोदते मोदनीयं हि लब्ध्वा विवृतं सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥ १३ ॥
| verse_line2  = स मोदते मोदनीयं हि लब्ध्वा विवृतं सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥ १३ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V13">
Line 710: Line 364:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V14" data-block-id="KKN_C01_S02_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात् कृताकृतात् ।</span><span class="shloka-line">अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत् पश्यसि तद्वद ॥ १४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V14
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात् कृताकृतात् ।
| verse_lines  = अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात् कृताकृतात् ।;अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत् पश्यसि तद्वद ॥ १४ ॥
| verse_line2  = अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत् पश्यसि तद्वद ॥ १४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V15" data-block-id="KKN_C01_S02_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति ।</span><span class="shloka-line">यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं सङ्ग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥ १५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V15
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति ।
| verse_lines  = सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति ।;यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं सङ्ग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥ १५ ॥
| verse_line2  = यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं सङ्ग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥ १५ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V16" data-block-id="KKN_C01_S02_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्मैतद्ध्येवाक्षरं परम् ।</span><span class="shloka-line">एतद्ध्येवाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥ १६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V16
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्मैतद्ध्येवाक्षरं परम् ।
| verse_lines  = एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्मैतद्ध्येवाक्षरं परम् ।;एतद्ध्येवाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥ १६ ॥
| verse_line2  = एतद्ध्येवाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥ १६ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V17" data-block-id="KKN_C01_S02_V17" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एतदालम्बनं श्रेष्ठमेतदालम्बनं परम् ।</span><span class="shloka-line">एतदालम्बनं ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते ॥ १७ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V17
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = एतदालम्बनं श्रेष्ठमेतदालम्बनं परम् ।
| verse_lines  = एतदालम्बनं श्रेष्ठमेतदालम्बनं परम् ।;एतदालम्बनं ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते ॥ १७ ॥
| verse_line2  = एतदालम्बनं ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते ॥ १७ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V17" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V17" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V17">
Line 760: Line 381:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V18" data-block-id="KKN_C01_S02_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न जायते म्रियते वा विपश्चि न्नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित् ।</span><span class="shloka-line">अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमानेऽपि देहे ॥ १८ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V18
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = न जायते म्रियते वा विपश्चि न्नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित् ।
| verse_lines  = न जायते म्रियते वा विपश्चि न्नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित् ।;अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमानेऽपि देहे ॥ १८ ॥
| verse_line2  = अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमानेऽपि देहे ॥ १८ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V18" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V18" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V18">
Line 789: Line 401:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V19" data-block-id="KKN_C01_S02_V19" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम् ।</span><span class="shloka-line">उभौ तै न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥ १९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V19
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम् ।
| verse_lines  = हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम् ।;उभौ तै न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥ १९ ॥
| verse_line2  = उभौ तै न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥ १९ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V19" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V19" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V19">
Line 808: Line 411:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V20" data-block-id="KKN_C01_S02_V20" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अणोरणीयान् महतो महीयान् आत्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम् ।</span><span class="shloka-line">तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुः प्रसादान्महिमानमात्मनः ॥ २० ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V20
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अणोरणीयान् महतो महीयान् आत्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम् ।
| verse_lines  = अणोरणीयान् महतो महीयान् आत्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम् ।;तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुः प्रसादान्महिमानमात्मनः ॥ २० ॥
| verse_line2  = तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुः प्रसादान्महिमानमात्मनः ॥ २० ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V20" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V20" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V20">
Line 834: Line 428:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V21" data-block-id="KKN_C01_S02_V21" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः ।</span><span class="shloka-line">कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥ २१ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V21
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः ।
| verse_lines  = आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः ।;कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥ २१ ॥
| verse_line2  = कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥ २१ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V21" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V21" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V21">
Line 860: Line 445:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V22" data-block-id="KKN_C01_S02_V22" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अशरीरं शरीरेष्वनवस्थेष्ववस्थितम् ।</span><span class="shloka-line">महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ २२ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V22
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अशरीरं शरीरेष्वनवस्थेष्ववस्थितम् ।
| verse_lines  = अशरीरं शरीरेष्वनवस्थेष्ववस्थितम् ।;महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ २२ ॥
| verse_line2  = महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ २२ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V23" data-block-id="KKN_C01_S02_V23" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नायमात्मा प्रवचेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।</span><span class="shloka-line">यमेवैष वृणुते तेन लभ्य स्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ॥ २३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V23
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = नायमात्मा प्रवचेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।
| verse_lines  = नायमात्मा प्रवचेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।;यमेवैष वृणुते तेन लभ्य स्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ॥ २३ ॥
| verse_line2  = यमेवैष वृणुते तेन लभ्य स्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ॥ २३ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V24" data-block-id="KKN_C01_S02_V24" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नाविरतो दुश्चरितात् नाशान्तो नासमाहितः ।</span><span class="shloka-line">नाशान्तमनसो वापि प्रज्ञानेनैवमाप्नुयात् ॥ २४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V24
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = नाविरतो दुश्चरितात् नाशान्तो नासमाहितः ।
| verse_lines  = नाविरतो दुश्चरितात् नाशान्तो नासमाहितः ।;नाशान्तमनसो वापि प्रज्ञानेनैवमाप्नुयात् ॥ २४ ॥
| verse_line2  = नाशान्तमनसो वापि प्रज्ञानेनैवमाप्नुयात् ॥ २४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V25" data-block-id="KKN_C01_S02_V25" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य ब्रह्म च क्षत्रं च चोभे भवत ओदनः ।</span><span class="shloka-line">मृत्युर्यस्योपसेचनं क इत्था वेद यत्र सः ॥ २५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S02_V25
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यस्य ब्रह्म च क्षत्रं च चोभे भवत ओदनः ।
| verse_lines  = यस्य ब्रह्म च क्षत्रं च चोभे भवत ओदनः ।;मृत्युर्यस्योपसेचनं क इत्था वेद यत्र सः ॥ २५ ॥
| verse_line2  = मृत्युर्यस्योपसेचनं क इत्था वेद यत्र सः ॥ २५ ॥
}}


<div class="gr-author-note">इति  प्रथमाध्याये द्वितीया वल्ली ॥</div>
<div class="gr-author-note">इति  प्रथमाध्याये द्वितीया वल्ली ॥</div>
Line 904: Line 457:
<span id="gr-C1-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयावल्ली"></span>
<span id="gr-C1-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयावल्ली"></span>
=== तृतीयावल्ली ===
=== तृतीयावल्ली ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V01" data-block-id="KKN_C01_S03_V01" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ऋतं पिबन्तौ सुकृतस्य लोके गुहां प्रविष्टौ परमे परार्द्धे ।</span><span class="shloka-line">छायातपौ ब्रह्मविदो वदन्ति पञ्चाग्नयो ये च त्रिनाचिकेताः ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V01
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = ऋतं पिबन्तौ सुकृतस्य लोके गुहां प्रविष्टौ परमे परार्द्धे ।
| verse_lines  = ऋतं पिबन्तौ सुकृतस्य लोके गुहां प्रविष्टौ परमे परार्द्धे ।;छायातपौ ब्रह्मविदो वदन्ति पञ्चाग्नयो ये च त्रिनाचिकेताः ॥ १ ॥
| verse_line2  = छायातपौ ब्रह्मविदो वदन्ति पञ्चाग्नयो ये च त्रिनाचिकेताः ॥ १ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V01">
Line 926: Line 470:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V02" data-block-id="KKN_C01_S03_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म यत्परम् ।</span><span class="shloka-line">अभयं तितीर्षतां पारं नाचिकेतं शकेमसि ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V02
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म यत्परम् ।
| verse_lines  = यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म यत्परम् ।;अभयं तितीर्षतां पारं नाचिकेतं शकेमसि ॥ २ ॥
| verse_line2  = अभयं तितीर्षतां पारं नाचिकेतं शकेमसि ॥ २ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V02">
Line 946: Line 481:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V03" data-block-id="KKN_C01_S03_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव च ।</span><span class="shloka-line">बुद्धिं तु सारथिं विद्धि मनः प्रग्रहमेव च ॥ ३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V03
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव च ।
| verse_lines  = आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव च ।;बुद्धिं तु सारथिं विद्धि मनः प्रग्रहमेव च ॥ ३ ॥
| verse_line2  = बुद्धिं तु सारथिं विद्धि मनः प्रग्रहमेव च ॥ ३ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V04" data-block-id="KKN_C01_S03_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियाणि हयानाहुर्विषयांस्तेषु गोचरान् ।</span><span class="shloka-line">आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः ॥ ४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V04
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = इन्द्रियाणि हयानाहुर्विषयांस्तेषु गोचरान् ।
| verse_lines  = इन्द्रियाणि हयानाहुर्विषयांस्तेषु गोचरान् ।;आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः ॥ ४ ॥
| verse_line2  = आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः ॥ ४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V05" data-block-id="KKN_C01_S03_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्त्वविज्ञानवान् भवत्ययुक्तेन मनसा सदा ।</span><span class="shloka-line">तस्येन्द्रियाण्यवश्यानि दुष्टाश्वा इव सारथेः ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V05
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यस्त्वविज्ञानवान् भवत्ययुक्तेन मनसा सदा ।
| verse_lines  = यस्त्वविज्ञानवान् भवत्ययुक्तेन मनसा सदा ।;तस्येन्द्रियाण्यवश्यानि दुष्टाश्वा इव सारथेः ॥ ५ ॥
| verse_line2  = तस्येन्द्रियाण्यवश्यानि दुष्टाश्वा इव सारथेः ॥ ५ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V06" data-block-id="KKN_C01_S03_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्तु विज्ञानवान् भवति युक्तेन मनसा सदा ।</span><span class="shloka-line">तस्येन्द्रियाणि वश्यानि सदश्वा इव सारथेः ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V06
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यस्तु विज्ञानवान् भवति युक्तेन मनसा सदा ।
| verse_lines  = यस्तु विज्ञानवान् भवति युक्तेन मनसा सदा ।;तस्येन्द्रियाणि वश्यानि सदश्वा इव सारथेः ॥ ६ ॥
| verse_line2  = तस्येन्द्रियाणि वश्यानि सदश्वा इव सारथेः ॥ ६ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V07" data-block-id="KKN_C01_S03_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्तवविज्ञानवान् भवत्यमनस्कः सदाशुचिः ।</span><span class="shloka-line">न स तत्पदमाप्नोति संसारं चाधिगच्छति ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V07
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यस्तवविज्ञानवान् भवत्यमनस्कः सदाशुचिः ।
| verse_lines  = यस्तवविज्ञानवान् भवत्यमनस्कः सदाशुचिः ।;न स तत्पदमाप्नोति संसारं चाधिगच्छति ॥ ७ ॥
| verse_line2  = न स तत्पदमाप्नोति संसारं चाधिगच्छति ॥ ७ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V08" data-block-id="KKN_C01_S03_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्तु विज्ञानवान् भवति समनस्कः सदाशुचिः ।</span><span class="shloka-line">स तु तत्पदमाप्नोति यस्माद्भूयो न जायते ॥ ८ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V08
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यस्तु विज्ञानवान् भवति समनस्कः सदाशुचिः ।
| verse_lines  = यस्तु विज्ञानवान् भवति समनस्कः सदाशुचिः ।;स तु तत्पदमाप्नोति यस्माद्भूयो न जायते ॥ ८ ॥
| verse_line2  = स तु तत्पदमाप्नोति यस्माद्भूयो न जायते ॥ ८ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V09" data-block-id="KKN_C01_S03_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विज्ञानसारथिर्यस्तु मनःप्रग्रहवान् नरः ।</span><span class="shloka-line">सोऽध्वनः पारमाप्नोति तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V09
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = विज्ञानसारथिर्यस्तु मनःप्रग्रहवान् नरः ।
| verse_lines  = विज्ञानसारथिर्यस्तु मनःप्रग्रहवान् नरः ।;सोऽध्वनः पारमाप्नोति तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ ९ ॥
| verse_line2  = सोऽध्वनः पारमाप्नोति तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ ९ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V10" data-block-id="KKN_C01_S03_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अथेभ्यश्च परं मनः ।</span><span class="shloka-line">मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः ॥ १० ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V10
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अथेभ्यश्च परं मनः ।
| verse_lines  = इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अथेभ्यश्च परं मनः ।;मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः ॥ १० ॥
| verse_line2  = मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः ॥ १० ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V11" data-block-id="KKN_C01_S03_V11" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">महतः परमव्यक्तमव्यक्तात् पुरुषः परः ।</span><span class="shloka-line">पुरुषान्न परः किञ्चित् सा काष्ठा सा परा गतिः ॥ ११ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V11
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = महतः परमव्यक्तमव्यक्तात् पुरुषः परः ।
| verse_lines  = महतः परमव्यक्तमव्यक्तात् पुरुषः परः ।;पुरुषान्न परः किञ्चित् सा काष्ठा सा परा गतिः ॥ ११ ॥
| verse_line2  = पुरुषान्न परः किञ्चित् सा काष्ठा सा परा गतिः ॥ ११ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V11">
Line 1,053: Line 515:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V12" data-block-id="KKN_C01_S03_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एष सर्वेषु भूतेषु गूढोत्मा न प्रकाशते ।</span><span class="shloka-line">दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥ १२ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V12
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = एष सर्वेषु भूतेषु गूढोत्मा न प्रकाशते ।
| verse_lines  = एष सर्वेषु भूतेषु गूढोत्मा न प्रकाशते ।;दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥ १२ ॥
| verse_line2  = दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥ १२ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V13" data-block-id="KKN_C01_S03_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यच्छेद् वाङ्मनसि प्राज्ञस्तद् यच्छेज्ज्ञान आत्मनि ।</span><span class="shloka-line">ज्ञानमात्मनि महति नियच्छेच्छान्त आत्मनि ॥ १३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V13
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यच्छेद् वाङ्मनसि प्राज्ञस्तद् यच्छेज्ज्ञान आत्मनि ।
| verse_lines  = यच्छेद् वाङ्मनसि प्राज्ञस्तद् यच्छेज्ज्ञान आत्मनि ।;ज्ञानमात्मनि महति नियच्छेच्छान्त आत्मनि ॥ १३ ॥
| verse_line2  = ज्ञानमात्मनि महति नियच्छेच्छान्त आत्मनि ॥ १३ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V13">
Line 1,087: Line 532:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V14" data-block-id="KKN_C01_S03_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान् निबोधत ।</span><span class="shloka-line">क्षुरस्य धारा निशिता दुरत्यया दुर्गं पथस्तत् कवयो वदन्ति ॥ १४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V14
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान् निबोधत ।
| verse_lines  = उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान् निबोधत ।;क्षुरस्य धारा निशिता दुरत्यया दुर्गं पथस्तत् कवयो वदन्ति ॥ १४ ॥
| verse_line2  = क्षुरस्य धारा निशिता दुरत्यया दुर्गं पथस्तत् कवयो वदन्ति ॥ १४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V15" data-block-id="KKN_C01_S03_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत् ।</span><span class="shloka-line">अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवं निचाय्य तं मृत्युमुखात् प्रमुच्यते ॥ १५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V15
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत् ।
| verse_lines  = अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत् ।;अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवं निचाय्य तं मृत्युमुखात् प्रमुच्यते ॥ १५ ॥
| verse_line2  = अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवं निचाय्य तं मृत्युमुखात् प्रमुच्यते ॥ १५ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V16" data-block-id="KKN_C01_S03_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नाचिकेतमुपाख्यानं मृत्युप्रोक्तं सनातनम् ।</span><span class="shloka-line">उक्त्वा श्रुत्वा च मेधावी ब्रह्मलोके महीयते ॥ १६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V16
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = नाचिकेतमुपाख्यानं मृत्युप्रोक्तं सनातनम् ।
| verse_lines  = नाचिकेतमुपाख्यानं मृत्युप्रोक्तं सनातनम् ।;उक्त्वा श्रुत्वा च मेधावी ब्रह्मलोके महीयते ॥ १६ ॥
| verse_line2  = उक्त्वा श्रुत्वा च मेधावी ब्रह्मलोके महीयते ॥ १६ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V17" data-block-id="KKN_C01_S03_V17" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य इमं परमं गुह्यं श्रावयेद् ब्रह्मसंसदि ।</span><span class="shloka-line">प्रयतः श्राद्धकाले वा तदानन्त्याय कल्पते तदानन्त्याय कल्पते इति ॥ १७ ॥ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C01_S03_V17
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C01
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = य इमं परमं गुह्यं श्रावयेद् ब्रह्मसंसदि ।
| verse_lines  = य इमं परमं गुह्यं श्रावयेद् ब्रह्मसंसदि ।;प्रयतः श्राद्धकाले वा तदानन्त्याय कल्पते तदानन्त्याय कल्पते इति ॥ १७ ॥ ॥
| verse_line2  = प्रयतः श्राद्धकाले वा तदानन्त्याय कल्पते तदानन्त्याय कल्पते इति ॥ १७ ॥ ॥
}}


<div class="gr-author-note">इति  प्रथमाध्याये तृतीयावल्ली ॥</div>
<div class="gr-author-note">इति  प्रथमाध्याये तृतीयावल्ली ॥</div>
Line 1,135: Line 548:
<span id="gr-C2-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमावल्ली"></span>
<span id="gr-C2-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमावल्ली"></span>
=== प्रथमावल्ली ===
=== प्रथमावल्ली ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V01" data-block-id="KKN_C02_S01_V01" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पराञ्चि खानि व्यतृणात् स्वयम्भूस्तस्मात् पराक् पश्यति नान्तरात्मन् ।</span><span class="shloka-line">कश्चिद् धीरः प्रत्यगात्मानमैक्षत् आवृत्तचक्षुरमृतत्वमिच्छन् ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V01
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = पराञ्चि खानि व्यतृणात् स्वयम्भूस्तस्मात् पराक् पश्यति नान्तरात्मन् ।
| verse_lines  = पराञ्चि खानि व्यतृणात् स्वयम्भूस्तस्मात् पराक् पश्यति नान्तरात्मन् ।;कश्चिद् धीरः प्रत्यगात्मानमैक्षत् आवृत्तचक्षुरमृतत्वमिच्छन् ॥ १ ॥
| verse_line2  = कश्चिद् धीरः प्रत्यगात्मानमैक्षत् आवृत्तचक्षुरमृतत्वमिच्छन् ॥ १ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V01">
Line 1,154: Line 558:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V02" data-block-id="KKN_C02_S01_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पराचः कामाननुयन्ति बालाः ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशान् ।</span><span class="shloka-line">अथ धीरा अमृतत्वं विदित्वा ध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V02
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = पराचः कामाननुयन्ति बालाः ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशान् ।
| verse_lines  = पराचः कामाननुयन्ति बालाः ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशान् ।;अथ धीरा अमृतत्वं विदित्वा ध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते ॥ २ ॥
| verse_line2  = अथ धीरा अमृतत्वं विदित्वा ध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते ॥ २ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V03" data-block-id="KKN_C02_S01_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येन रूपं रसं गन्धं शब्दान् स्पर्शांश्च मैथुनान् ।</span><span class="shloka-line">एतेनैव विजानाति किमत्र परिशिष्यते । एतद्वै तत् ॥ ३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V03
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = येन रूपं रसं गन्धं शब्दान् स्पर्शांश्च मैथुनान् ।
| verse_lines  = येन रूपं रसं गन्धं शब्दान् स्पर्शांश्च मैथुनान् ।;एतेनैव विजानाति किमत्र परिशिष्यते । एतद्वै तत् ॥ ३ ॥
| verse_line2  = एतेनैव विजानाति किमत्र परिशिष्यते । एतद्वै तत् ॥ ३ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V03" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V03" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V03">
Line 1,183: Line 570:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V04" data-block-id="KKN_C02_S01_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्वप्नान्तं जागरितान्तं चोभौ येनानुपश्यति ।</span><span class="shloka-line">महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ ४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V04
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = स्वप्नान्तं जागरितान्तं चोभौ येनानुपश्यति ।
| verse_lines  = स्वप्नान्तं जागरितान्तं चोभौ येनानुपश्यति ।;महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ ४ ॥
| verse_line2  = महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ ४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V05" data-block-id="KKN_C02_S01_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य इदं मध्वदं वेदात्मानं जीवमन्तिकात् ।</span><span class="shloka-line">ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते । एतद्वै तत् ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V05
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = य इदं मध्वदं वेदात्मानं जीवमन्तिकात् ।
| verse_lines  = य इदं मध्वदं वेदात्मानं जीवमन्तिकात् ।;ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते । एतद्वै तत् ॥ ५ ॥
| verse_line2  = ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते । एतद्वै तत् ॥ ५ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V05" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V05" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V05">
Line 1,212: Line 582:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V06" data-block-id="KKN_C02_S01_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यः पूर्वं तपसो जातमद्भ्यः पूर्वमजायत ।</span><span class="shloka-line">गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तं यो भूतेभिर्व्यपश्यत । एतद्वै तत् ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V06
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यः पूर्वं तपसो जातमद्भ्यः पूर्वमजायत ।
| verse_lines  = यः पूर्वं तपसो जातमद्भ्यः पूर्वमजायत ।;गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तं यो भूतेभिर्व्यपश्यत । एतद्वै तत् ॥ ६ ॥
| verse_line2  = गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तं यो भूतेभिर्व्यपश्यत । एतद्वै तत् ॥ ६ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V06" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V06" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V06">
Line 1,240: Line 601:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V07" data-block-id="KKN_C02_S01_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">या प्राणेन सम्भवत्यदितिर्देवतामयी ।</span><span class="shloka-line">गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तीं या भूतेभिर्व्यजायत । एतद्वै तत् ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V07
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = या प्राणेन सम्भवत्यदितिर्देवतामयी ।
| verse_lines  = या प्राणेन सम्भवत्यदितिर्देवतामयी ।;गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तीं या भूतेभिर्व्यजायत । एतद्वै तत् ॥ ७ ॥
| verse_line2  = गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तीं या भूतेभिर्व्यजायत । एतद्वै तत् ॥ ७ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V07" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V07" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V07">
Line 1,268: Line 620:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V08" data-block-id="KKN_C02_S01_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभिः ।</span><span class="shloka-line">दिवे दिव ईड्यो जागृवद्भिः हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः । एतद्वै तत् ॥ ८ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V08
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभिः ।
| verse_lines  = अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभिः ।;दिवे दिव ईड्यो जागृवद्भिः हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः । एतद्वै तत् ॥ ८ ॥
| verse_line2  = दिवे दिव ईड्यो जागृवद्भिः हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः । एतद्वै तत् ॥ ८ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V08" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V08" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V08">
Line 1,289: Line 632:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V09" data-block-id="KKN_C02_S01_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यतश्चोदेति सूर्योस्तं यत्र च गच्छति ।</span><span class="shloka-line">तं देवास्सर्वे अर्पितास्तदु नात्येति कश्चन । एतद्वै तत् ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V09
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यतश्चोदेति सूर्योस्तं यत्र च गच्छति ।
| verse_lines  = यतश्चोदेति सूर्योस्तं यत्र च गच्छति ।;तं देवास्सर्वे अर्पितास्तदु नात्येति कश्चन । एतद्वै तत् ॥ ९ ॥
| verse_line2  = तं देवास्सर्वे अर्पितास्तदु नात्येति कश्चन । एतद्वै तत् ॥ ९ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V10" data-block-id="KKN_C02_S01_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदेवेह तदमुत्र यदमुत्र तदन्विह ।</span><span class="shloka-line">मृत्योस्स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥ १० ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V10
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यदेवेह तदमुत्र यदमुत्र तदन्विह ।
| verse_lines  = यदेवेह तदमुत्र यदमुत्र तदन्विह ।;मृत्योस्स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥ १० ॥
| verse_line2  = मृत्योस्स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥ १० ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V10">
Line 1,323: Line 649:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V11" data-block-id="KKN_C02_S01_V11" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मनसैवेदमाप्तव्यं नेह नानास्ति किञ्चन ।</span><span class="shloka-line">मृत्योस्स मृत्युं गच्छति य इह नानेव पश्यति ॥ ११ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V11
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = मनसैवेदमाप्तव्यं नेह नानास्ति किञ्चन ।
| verse_lines  = मनसैवेदमाप्तव्यं नेह नानास्ति किञ्चन ।;मृत्योस्स मृत्युं गच्छति य इह नानेव पश्यति ॥ ११ ॥
| verse_line2  = मृत्योस्स मृत्युं गच्छति य इह नानेव पश्यति ॥ ११ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V11">
Line 1,357: Line 674:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V12" data-block-id="KKN_C02_S01_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति ।</span><span class="shloka-line">ईशानो भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते । एतद्वै तत् ॥ १२ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V12
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति ।
| verse_lines  = अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति ।;ईशानो भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते । एतद्वै तत् ॥ १२ ॥
| verse_line2  = ईशानो भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते । एतद्वै तत् ॥ १२ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V13" data-block-id="KKN_C02_S01_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो ज्योतिरिवाधूमकः ।</span><span class="shloka-line">ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्वः । एतद्वै तत् ॥ १३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V13
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो ज्योतिरिवाधूमकः ।
| verse_lines  = अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो ज्योतिरिवाधूमकः ।;ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्वः । एतद्वै तत् ॥ १३ ॥
| verse_line2  = ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्वः । एतद्वै तत् ॥ १३ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V14" data-block-id="KKN_C02_S01_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति ।</span><span class="shloka-line">एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानुविधावति ॥ १४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V14
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति ।
| verse_lines  = यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति ।;एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानुविधावति ॥ १४ ॥
| verse_line2  = एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानुविधावति ॥ १४ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V14" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V14" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V14">
Line 1,396: Line 688:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V15" data-block-id="KKN_C02_S01_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति ।</span><span class="shloka-line">एवं मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम ॥ १५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S01_V15
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति ।
| verse_lines  = यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति ।;एवं मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम ॥ १५ ॥
| verse_line2  = एवं मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम ॥ १५ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="gr-author-note">इति  द्वितीयाध्याये प्रथमावल्ली ॥</div>
<div class="gr-author-note">इति  द्वितीयाध्याये प्रथमावल्ली ॥</div>
Line 1,430: Line 713:
<span id="gr-C2-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयावल्ली"></span>
<span id="gr-C2-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयावल्ली"></span>
=== द्वितीयावल्ली ===
=== द्वितीयावल्ली ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V01" data-block-id="KKN_C02_S02_V01" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुरमेकादशद्वारमजस्यावक्रचेतसः ।</span><span class="shloka-line">अनुष्ठाय न शोचति विमुक्तश्च विमुच्यते । एतद् वै तत् ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V01
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = पुरमेकादशद्वारमजस्यावक्रचेतसः ।
| verse_lines  = पुरमेकादशद्वारमजस्यावक्रचेतसः ।;अनुष्ठाय न शोचति विमुक्तश्च विमुच्यते । एतद् वै तत् ॥ १ ॥
| verse_line2  = अनुष्ठाय न शोचति विमुक्तश्च विमुच्यते । एतद् वै तत् ॥ १ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V01">
Line 1,456: Line 730:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V02" data-block-id="KKN_C02_S02_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हंसः शुचिषद्वसुरन्तरिक्षसद्धोता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् ।</span><span class="shloka-line">नृषद्वरसदृतसद्व्योमसदब्जा गोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतं बृहत् ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V02
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = हंसः शुचिषद्वसुरन्तरिक्षसद्धोता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् ।
| verse_lines  = हंसः शुचिषद्वसुरन्तरिक्षसद्धोता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् ।;नृषद्वरसदृतसद्व्योमसदब्जा गोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतं बृहत् ॥ २ ॥
| verse_line2  = नृषद्वरसदृतसद्व्योमसदब्जा गोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतं बृहत् ॥ २ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V02">
Line 1,487: Line 752:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V03" data-block-id="KKN_C02_S02_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ऊर्ध्वं प्राणमुन्नयत्यपानं प्रत्यगस्यति ।</span><span class="shloka-line">मध्ये वामनमासीनं विश्वे देवा उपासते ॥ ३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V03
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = ऊर्ध्वं प्राणमुन्नयत्यपानं प्रत्यगस्यति ।
| verse_lines  = ऊर्ध्वं प्राणमुन्नयत्यपानं प्रत्यगस्यति ।;मध्ये वामनमासीनं विश्वे देवा उपासते ॥ ३ ॥
| verse_line2  = मध्ये वामनमासीनं विश्वे देवा उपासते ॥ ३ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V04" data-block-id="KKN_C02_S02_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अस्य विस्रंसमानस्य शरीरस्थस्य देहिनः ।</span><span class="shloka-line">देहाद्विमुच्यमानस्य किमत्र परिशिष्यते । एतद्वै तत् ॥ ४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V04
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अस्य विस्रंसमानस्य शरीरस्थस्य देहिनः ।
| verse_lines  = अस्य विस्रंसमानस्य शरीरस्थस्य देहिनः ।;देहाद्विमुच्यमानस्य किमत्र परिशिष्यते । एतद्वै तत् ॥ ४ ॥
| verse_line2  = देहाद्विमुच्यमानस्य किमत्र परिशिष्यते । एतद्वै तत् ॥ ४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V05" data-block-id="KKN_C02_S02_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न प्राणेन नापानेन मर्त्यो जीवति कश्चन ।</span><span class="shloka-line">इतरेण तु जीवन्ति यस्मिन्नेतावुपाश्रितौ ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V05
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = न प्राणेन नापानेन मर्त्यो जीवति कश्चन ।
| verse_lines  = न प्राणेन नापानेन मर्त्यो जीवति कश्चन ।;इतरेण तु जीवन्ति यस्मिन्नेतावुपाश्रितौ ॥ ५ ॥
| verse_line2  = इतरेण तु जीवन्ति यस्मिन्नेतावुपाश्रितौ ॥ ५ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V05" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V05" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V05">
Line 1,526: Line 766:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V06" data-block-id="KKN_C02_S02_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हन्त त इदं प्रवक्ष्यामि गुह्यं ब्रह्म सनातनम् ।</span><span class="shloka-line">यथा मरणं प्राप्यात्मा भवति गौतम ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V06
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = हन्त त इदं प्रवक्ष्यामि गुह्यं ब्रह्म सनातनम् ।
| verse_lines  = हन्त त इदं प्रवक्ष्यामि गुह्यं ब्रह्म सनातनम् ।;यथा मरणं प्राप्यात्मा भवति गौतम ॥ ६ ॥
| verse_line2  = यथा मरणं प्राप्यात्मा भवति गौतम ॥ ६ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V07" data-block-id="KKN_C02_S02_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">योनिमन्ये प्रपद्यन्ते शरीरत्वाय देहिनः ।</span><span class="shloka-line">स्थाणुमन्ये नु संयन्ति यथाकर्म यथाश्रुतम् ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V07
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = योनिमन्ये प्रपद्यन्ते शरीरत्वाय देहिनः ।
| verse_lines  = योनिमन्ये प्रपद्यन्ते शरीरत्वाय देहिनः ।;स्थाणुमन्ये नु संयन्ति यथाकर्म यथाश्रुतम् ॥ ७ ॥
| verse_line2  = स्थाणुमन्ये नु संयन्ति यथाकर्म यथाश्रुतम् ॥ ७ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V08" data-block-id="KKN_C02_S02_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य एषु सुप्तेषु जागर्ति कामं कामं पुरुषो निर्मिमाणः ।</span><span class="shloka-line">तदेव शुक्रं तद्ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ।</span><span class="shloka-line">तस्मिंल्लोकाः श्रिताः सर्वे तदु नात्येति कश्चन ।</span><span class="shloka-line">एतद्वै तत् ॥ ८ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V08
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = य एषु सुप्तेषु जागर्ति कामं कामं पुरुषो निर्मिमाणः ।
| verse_lines  = य एषु सुप्तेषु जागर्ति कामं कामं पुरुषो निर्मिमाणः ।;तदेव शुक्रं तद्ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ।;तस्मिंल्लोकाः श्रिताः सर्वे तदु नात्येति कश्चन ।;एतद्वै तत् ॥ ८ ॥
| verse_line2  = तदेव शुक्रं तद्ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ।
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V09" data-block-id="KKN_C02_S02_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्निर्यथैको भुवनं प्रविष्टो रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव ।</span><span class="shloka-line">एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश्च ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V09
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अग्निर्यथैको भुवनं प्रविष्टो रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव ।
| verse_lines  = अग्निर्यथैको भुवनं प्रविष्टो रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव ।;एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश्च ॥ ९ ॥
| verse_line2  = एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश्च ॥ ९ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V09" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V09" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V09">
Line 1,577: Line 784:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V10" data-block-id="KKN_C02_S02_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वायुर्यथैको भुवनं प्रविष्टो रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव ।</span><span class="shloka-line">एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश्च ॥ १० ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V10
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = वायुर्यथैको भुवनं प्रविष्टो रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव ।
| verse_lines  = वायुर्यथैको भुवनं प्रविष्टो रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव ।;एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश्च ॥ १० ॥
| verse_line2  = एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश्च ॥ १० ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V10">
Line 1,602: Line 800:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V11" data-block-id="KKN_C02_S02_V11" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सूर्यो यथा सर्वलोकस्य चक्षुः न लिप्यते चाक्षुषैर्बाह्यदोषैः ।</span><span class="shloka-line">एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा न लिप्यते लोकदुःखेन बाह्यः ॥ ११ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V11
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = सूर्यो यथा सर्वलोकस्य चक्षुः न लिप्यते चाक्षुषैर्बाह्यदोषैः ।
| verse_lines  = सूर्यो यथा सर्वलोकस्य चक्षुः न लिप्यते चाक्षुषैर्बाह्यदोषैः ।;एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा न लिप्यते लोकदुःखेन बाह्यः ॥ ११ ॥
| verse_line2  = एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा न लिप्यते लोकदुःखेन बाह्यः ॥ ११ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V11">
Line 1,625: Line 814:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V12" data-block-id="KKN_C02_S02_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एको वशी सर्वभूतान्तरात्मा एकं रूपं बहुधा यः करोति ।</span><span class="shloka-line">तमात्मस्थं येऽनुपश्यन्ति धीरास्तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम् ॥ १२ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V12
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = एको वशी सर्वभूतान्तरात्मा एकं रूपं बहुधा यः करोति ।
| verse_lines  = एको वशी सर्वभूतान्तरात्मा एकं रूपं बहुधा यः करोति ।;तमात्मस्थं येऽनुपश्यन्ति धीरास्तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम् ॥ १२ ॥
| verse_line2  = तमात्मस्थं येऽनुपश्यन्ति धीरास्तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम् ॥ १२ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V12" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V12" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V12">
Line 1,651: Line 831:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V13" data-block-id="KKN_C02_S02_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनानामेको बहूनां यो विदधाति कामान् ।</span><span class="shloka-line">तमात्मस्थं येऽनुपश्यन्ति धीरा स्तेषां शान्तिः शाश्वती नेतरेषाम् ॥ १३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V13
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनानामेको बहूनां यो विदधाति कामान् ।
| verse_lines  = नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनानामेको बहूनां यो विदधाति कामान् ।;तमात्मस्थं येऽनुपश्यन्ति धीरा स्तेषां शान्तिः शाश्वती नेतरेषाम् ॥ १३ ॥
| verse_line2  = तमात्मस्थं येऽनुपश्यन्ति धीरा स्तेषां शान्तिः शाश्वती नेतरेषाम् ॥ १३ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V13">
Line 1,677: Line 848:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V14" data-block-id="KKN_C02_S02_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् ।</span><span class="shloka-line">कथं नु तद्विजानीयां किमु भाति न भाति वा ॥ १४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V14
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् ।
| verse_lines  = तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् ।;कथं नु तद्विजानीयां किमु भाति न भाति वा ॥ १४ ॥
| verse_line2  = कथं नु तद्विजानीयां किमु भाति न भाति वा ॥ १४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V15" data-block-id="KKN_C02_S02_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।</span><span class="shloka-line">तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ १५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S02_V15
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।
| verse_lines  = न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।;तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ १५ ॥
| verse_line2  = तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ १५ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="gr-author-note">॥ इति  द्वितीयाध्याये द्वितीयावल्ली समाप्ता ॥</div>
<div class="gr-author-note">॥ इति  द्वितीयाध्याये द्वितीयावल्ली समाप्ता ॥</div>
Line 1,716: Line 870:
<span id="gr-C2-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयावल्ली"></span>
<span id="gr-C2-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयावल्ली"></span>
=== तृतीयावल्ली ===
=== तृतीयावल्ली ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V01" data-block-id="KKN_C02_S03_V01" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ऊर्ध्वमूलोऽवाक्शाख एषोऽश्वत्थः सनातनः ।</span><span class="shloka-line">तदेव शुक्रं तद् ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ॥</span><span class="shloka-line">तस्मिंल्लोकाः श्रिताः सर्वे तदु नात्येति कश्चन । एतद्वै तत् ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V01
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = ऊर्ध्वमूलोऽवाक्शाख एषोऽश्वत्थः सनातनः ।
| verse_lines  = ऊर्ध्वमूलोऽवाक्शाख एषोऽश्वत्थः सनातनः ।;तदेव शुक्रं तद् ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ॥;तस्मिंल्लोकाः श्रिताः सर्वे तदु नात्येति कश्चन । एतद्वै तत् ॥ १ ॥
| verse_line2  = तदेव शुक्रं तद् ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V01">
Line 1,739: Line 884:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V02" data-block-id="KKN_C02_S03_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदिदं किञ्च जगत् सर्वं प्राण एजति निःसृतम् ।</span><span class="shloka-line">महद्भयं वज्रमुद्यतं य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V02
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यदिदं किञ्च जगत् सर्वं प्राण एजति निःसृतम् ।
| verse_lines  = यदिदं किञ्च जगत् सर्वं प्राण एजति निःसृतम् ।;महद्भयं वज्रमुद्यतं य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ २ ॥
| verse_line2  = महद्भयं वज्रमुद्यतं य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ २ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V02">
Line 1,759: Line 895:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V03" data-block-id="KKN_C02_S03_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भयादस्याग्निस्तपति भयात् तपति सूर्यः ।</span><span class="shloka-line">भयादिन्द्रश्च वायुश्च मृत्युर्धावति पञ्चमः ॥ ३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V03
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = भयादस्याग्निस्तपति भयात् तपति सूर्यः ।
| verse_lines  = भयादस्याग्निस्तपति भयात् तपति सूर्यः ।;भयादिन्द्रश्च वायुश्च मृत्युर्धावति पञ्चमः ॥ ३ ॥
| verse_line2  = भयादिन्द्रश्च वायुश्च मृत्युर्धावति पञ्चमः ॥ ३ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V04" data-block-id="KKN_C02_S03_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इह चेदशकद्बोद्धुं प्राक् शरीरस्य विस्रसः ।</span><span class="shloka-line">ततः स्वर्गेषु लोकेषु शरीरत्वाय कल्पते ॥ ४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V04
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = इह चेदशकद्बोद्धुं प्राक् शरीरस्य विस्रसः ।
| verse_lines  = इह चेदशकद्बोद्धुं प्राक् शरीरस्य विस्रसः ।;ततः स्वर्गेषु लोकेषु शरीरत्वाय कल्पते ॥ ४ ॥
| verse_line2  = ततः स्वर्गेषु लोकेषु शरीरत्वाय कल्पते ॥ ४ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V05" data-block-id="KKN_C02_S03_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यथादर्शे तथाऽऽत्मनि यथा स्वप्ने तथा पितृलोके । यथाप्सु परीव दृश्यते तथा गन्धर्वलोके । छायातपयोरिव ब्रह्मलोके ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V05
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यथादर्शे तथाऽऽत्मनि यथा स्वप्ने तथा पितृलोके । यथाप्सु परीव दृश्यते तथा गन्धर्वलोके । छायातपयोरिव ब्रह्मलोके ॥ ५ ॥
| verse_lines  = यथादर्शे तथाऽऽत्मनि यथा स्वप्ने तथा पितृलोके । यथाप्सु परीव दृश्यते तथा गन्धर्वलोके । छायातपयोरिव ब्रह्मलोके ॥ ५ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V05" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V05" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V05">
Line 1,801: Line 913:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V06" data-block-id="KKN_C02_S03_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियाणां पृथग्भावमुदयास्तमयौ च यत् ।</span><span class="shloka-line">पृथगुत्पद्यमानानां मत्वा धीरो न शोचति ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V06
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = इन्द्रियाणां पृथग्भावमुदयास्तमयौ च यत् ।
| verse_lines  = इन्द्रियाणां पृथग्भावमुदयास्तमयौ च यत् ।;पृथगुत्पद्यमानानां मत्वा धीरो न शोचति ॥ ६ ॥
| verse_line2  = पृथगुत्पद्यमानानां मत्वा धीरो न शोचति ॥ ६ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V07" data-block-id="KKN_C02_S03_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियेभ्यः परं मनो मनसः सत्त्वमुत्तमम् ।</span><span class="shloka-line">सत्त्वादपि महानात्मा महतोऽव्यक्तमुत्तमम् ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V07
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = इन्द्रियेभ्यः परं मनो मनसः सत्त्वमुत्तमम् ।
| verse_lines  = इन्द्रियेभ्यः परं मनो मनसः सत्त्वमुत्तमम् ।;सत्त्वादपि महानात्मा महतोऽव्यक्तमुत्तमम् ॥ ७ ॥
| verse_line2  = सत्त्वादपि महानात्मा महतोऽव्यक्तमुत्तमम् ॥ ७ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V08" data-block-id="KKN_C02_S03_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अव्यक्तात् तु परः पुरुषो व्यापकोऽलिङ्ग एव च ।</span><span class="shloka-line">तं ज्ञात्वा मुच्यते जन्तुरमृतत्वं च गच्छति ॥ ८ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V08
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अव्यक्तात् तु परः पुरुषो व्यापकोऽलिङ्ग एव च ।
| verse_lines  = अव्यक्तात् तु परः पुरुषो व्यापकोऽलिङ्ग एव च ।;तं ज्ञात्वा मुच्यते जन्तुरमृतत्वं च गच्छति ॥ ८ ॥
| verse_line2  = तं ज्ञात्वा मुच्यते जन्तुरमृतत्वं च गच्छति ॥ ८ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V08" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V08" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V08">
Line 1,847: Line 934:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V09" data-block-id="KKN_C02_S03_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न सन्दृशे तिष्ठति रूपमस्य न चक्षुषा पश्यति कश्चिदेनम् ।</span><span class="shloka-line">हृदा मनीषा मनसाऽभिक्लृप्तो य एनं विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V09
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = न सन्दृशे तिष्ठति रूपमस्य न चक्षुषा पश्यति कश्चिदेनम् ।
| verse_lines  = न सन्दृशे तिष्ठति रूपमस्य न चक्षुषा पश्यति कश्चिदेनम् ।;हृदा मनीषा मनसाऽभिक्लृप्तो य एनं विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ९ ॥
| verse_line2  = हृदा मनीषा मनसाऽभिक्लृप्तो य एनं विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ९ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V09" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V09" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V09">
Line 1,868: Line 946:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V10" data-block-id="KKN_C02_S03_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा पञ्चावतिष्ठन्ते ज्ञानानि मनसा सह ।</span><span class="shloka-line">बुद्धिश्च न विचेष्टति तमाहुः परमां गतिम् ॥ १० ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V10
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यदा पञ्चावतिष्ठन्ते ज्ञानानि मनसा सह ।
| verse_lines  = यदा पञ्चावतिष्ठन्ते ज्ञानानि मनसा सह ।;बुद्धिश्च न विचेष्टति तमाहुः परमां गतिम् ॥ १० ॥
| verse_line2  = बुद्धिश्च न विचेष्टति तमाहुः परमां गतिम् ॥ १० ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V11" data-block-id="KKN_C02_S03_V11" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तां योगमिति मन्यन्ते स्थिरामिन्द्रियधारणाम् ।</span><span class="shloka-line">अप्रमत्तस्तदा भवति योगो हि प्रभवाप्ययौ ॥ ११ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V11
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = तां योगमिति मन्यन्ते स्थिरामिन्द्रियधारणाम् ।
| verse_lines  = तां योगमिति मन्यन्ते स्थिरामिन्द्रियधारणाम् ।;अप्रमत्तस्तदा भवति योगो हि प्रभवाप्ययौ ॥ ११ ॥
| verse_line2  = अप्रमत्तस्तदा भवति योगो हि प्रभवाप्ययौ ॥ ११ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V11">
Line 1,897: Line 958:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V12" data-block-id="KKN_C02_S03_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नैव वाचा न मनसा प्राप्तुं शक्यो न चक्षुषा ।</span><span class="shloka-line">अस्तीति ब्रुवतोऽन्यत्र कथं तदुपलभ्यते ॥ १२ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V12
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = नैव वाचा न मनसा प्राप्तुं शक्यो न चक्षुषा ।
| verse_lines  = नैव वाचा न मनसा प्राप्तुं शक्यो न चक्षुषा ।;अस्तीति ब्रुवतोऽन्यत्र कथं तदुपलभ्यते ॥ १२ ॥
| verse_line2  = अस्तीति ब्रुवतोऽन्यत्र कथं तदुपलभ्यते ॥ १२ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V13" data-block-id="KKN_C02_S03_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अस्तीत्येवोपलब्धव्यस्तत्त्वभावेन चोभयोः ।</span><span class="shloka-line">अस्तीत्येवोपलब्धस्य तत्त्वभावः प्रसीदति ॥ १३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V13
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अस्तीत्येवोपलब्धव्यस्तत्त्वभावेन चोभयोः ।
| verse_lines  = अस्तीत्येवोपलब्धव्यस्तत्त्वभावेन चोभयोः ।;अस्तीत्येवोपलब्धस्य तत्त्वभावः प्रसीदति ॥ १३ ॥
| verse_line2  = अस्तीत्येवोपलब्धस्य तत्त्वभावः प्रसीदति ॥ १३ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V13">
Line 1,936: Line 980:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V14" data-block-id="KKN_C02_S03_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा सर्वे प्रमुच्यन्ते कामा येऽस्य हृदि स्थिताः ।</span><span class="shloka-line">अथ मर्त्योऽमृतो भवत्यथ ब्रह्म समश्नुते ॥ १४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V14
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यदा सर्वे प्रमुच्यन्ते कामा येऽस्य हृदि स्थिताः ।
| verse_lines  = यदा सर्वे प्रमुच्यन्ते कामा येऽस्य हृदि स्थिताः ।;अथ मर्त्योऽमृतो भवत्यथ ब्रह्म समश्नुते ॥ १४ ॥
| verse_line2  = अथ मर्त्योऽमृतो भवत्यथ ब्रह्म समश्नुते ॥ १४ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V14" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V14" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V14">
Line 1,956: Line 991:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V15" data-block-id="KKN_C02_S03_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा सर्वे प्रभिद्यन्ते हृदयस्येह ग्रन्थयः ।</span><span class="shloka-line">अथ मर्त्योऽमृतो भवत्येतावदनुशासनम् ॥ १५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V15
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = यदा सर्वे प्रभिद्यन्ते हृदयस्येह ग्रन्थयः ।
| verse_lines  = यदा सर्वे प्रभिद्यन्ते हृदयस्येह ग्रन्थयः ।;अथ मर्त्योऽमृतो भवत्येतावदनुशासनम् ॥ १५ ॥
| verse_line2  = अथ मर्त्योऽमृतो भवत्येतावदनुशासनम् ॥ १५ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V15" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V15" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V15">
Line 1,976: Line 1,002:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V16" data-block-id="KKN_C02_S03_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शतं चैका च हृदयस्य नाड्य स्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका ।</span><span class="shloka-line">तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति विष्वगन्या उत्क्रमणे भवन्ति ॥ १६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V16
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = शतं चैका च हृदयस्य नाड्य स्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका ।
| verse_lines  = शतं चैका च हृदयस्य नाड्य स्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका ।;तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति विष्वगन्या उत्क्रमणे भवन्ति ॥ १६ ॥
| verse_line2  = तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति विष्वगन्या उत्क्रमणे भवन्ति ॥ १६ ॥
}}


{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषोऽन्तरात्मा सदा जनानां हृदये सन्निविष्टः ।</span><span class="shloka-line">तं स्वाच्छरीरात् प्रवृहेन्मुञ्जादिवेषीकां धैर्येण ॥</span><span class="shloka-line">तं विद्याच्छुक्रममृतं तं विद्याच्छुक्रममृतमिति ॥ १७ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V17
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषोऽन्तरात्मा सदा जनानां हृदये सन्निविष्टः ।
| verse_lines  = अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषोऽन्तरात्मा सदा जनानां हृदये सन्निविष्टः ।;तं स्वाच्छरीरात् प्रवृहेन्मुञ्जादिवेषीकां धैर्येण ॥;तं विद्याच्छुक्रममृतं तं विद्याच्छुक्रममृतमिति ॥ १७ ॥
| verse_line2  = तं स्वाच्छरीरात् प्रवृहेन्मुञ्जादिवेषीकां धैर्येण ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V17" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V17" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V17">
Line 2,032: Line 1,041:


</div>
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V18" data-block-id="KKN_C02_S03_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मृत्युप्रोक्तां नाचिकेतोऽथ लब्ध्वा विद्यामेतां योगविधिं च कृत्स्नम् ।</span><span class="shloka-line">ब्रह्म प्राप्तो विरजोऽभूद् विमृत्युः अन्योऽप्येवं यो विदध्यात्ममेव ॥ १८ ॥</span></span></div>
| verse_id    = KKN_C02_S03_V18
| document_id  = KKN
| chapter_id  = KKN_C02
| verse_type  = mantra
| verse_line1  = मृत्युप्रोक्तां नाचिकेतोऽथ लब्ध्वा विद्यामेतां योगविधिं च कृत्स्नम् ।
| verse_lines  = मृत्युप्रोक्तां नाचिकेतोऽथ लब्ध्वा विद्यामेतां योगविधिं च कृत्स्नम् ।;ब्रह्म प्राप्तो विरजोऽभूद् विमृत्युः अन्योऽप्येवं यो विदध्यात्ममेव ॥ १८ ॥
| verse_line2  = ब्रह्म प्राप्तो विरजोऽभूद् विमृत्युः अन्योऽप्येवं यो विदध्यात्ममेव ॥ १८ ॥
| commentary1  = katha
}}


<div class="gr-author-note">इति द्वितीयाध्याये तृतीयावल्ली समाप्ता॥</div>
<div class="gr-author-note">इति द्वितीयाध्याये तृतीयावल्ली समाप्ता॥</div>