Anandamakaranda

JSON:Nyayavivaranam: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
(2 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
__NOINDEX__
__NOTOC__
<pre class="gr-json-meta">
{
{
  "schema": 1,
"schema": 3,
  "doc": {
"doc": {
    "slug": "Nyayavivaranam",
"slug": "Nyayavivaranam",
    "title": "न्यायविवरणम्",
"title": "न्यायविवरणम्",
    "type": "bhashya",
"type": "bhashya",
    "docId": "BSNV",
"docId": "BSNV",
    "parent": null,
"parent": null,
    "related": [],
"related": [],
    "nextId": 430
"nextId": 430
  },
},
  "blocks": [
"blocks": [
    {
{
      "id": "Nyayavivaranam-1",
"id": "Nyayavivaranam-1",
      "oldKey": "BSNV_C01_S01",
"oldKey": "BSNV_C01_S01",
      "type": "section",
"type": "section",
      "parent": null,
"parent": null,
      "chapter": "BSNV_C01",
"chapter": "BSNV_C01",
      "verseType": "paada",
"verseType": "paada",
      "text": "प्रथमः पादः"
"lines": [
    },
"प्रथमः पादः"
    {
]
      "id": "Nyayavivaranam-2",
},
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_I01",
{
      "type": "introduction",
"id": "Nyayavivaranam-2",
      "parent": "BSNV_C01_S01",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_I01",
      "chapter": "BSNV_C01",
"type": "introduction",
      "verseType": null,
"parent": "BSNV_C01_S01",
      "text": "चेतनाचेतनजगन्नियन्त्रेऽशेषसंविदे ।\nनमो नारायणायाजशर्वशक्रादिवन्दित ॥1॥"
"chapter": "BSNV_C01",
    },
"verseType": null,
    {
"lines": [
      "id": "Nyayavivaranam-3",
"चेतनाचेतनजगन्नियन्त्रेऽशेषसंविदे ।",
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_I02",
"नमो नारायणायाजशर्वशक्रादिवन्दित ॥1॥"
      "type": "introduction",
]
      "parent": "BSNV_C01_S01",
},
      "chapter": "BSNV_C01",
{
      "verseType": null,
"id": "Nyayavivaranam-3",
      "text": "कृत्वा भाष्यानुभाष्येऽहमपि वेदार्थसत्पतेः।\nकृष्णस्य सूत्रानुव्याख्यासन्न्यायविवृत्तिं स्फुटम् ॥2॥"
"oldKey": "BSNV_C01_S01_I02",
    },
"type": "introduction",
    {
"parent": "BSNV_C01_S01",
      "id": "Nyayavivaranam-4",
"chapter": "BSNV_C01",
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_I03",
"verseType": null,
      "type": "introduction",
"lines": [
      "parent": "BSNV_C01_S01",
"कृत्वा भाष्यानुभाष्येऽहमपि वेदार्थसत्पतेः।",
      "chapter": "BSNV_C01",
"कृष्णस्य सूत्रानुव्याख्यासन्न्यायविवृत्तिं स्फुटम् ॥2॥"
      "verseType": null,
]
      "text": "करोमि मन्दबुद्धीनां बुधानां चोपकारिकाम्।\nप्रीत्यै तस्यैव देवस्य तत्प्रसादपुरःसरः ॥3॥"
},
    },
{
    {
"id": "Nyayavivaranam-4",
      "id": "Nyayavivaranam-5",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_I03",
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_A001",
"type": "introduction",
      "type": "adhikarana",
"parent": "BSNV_C01_S01",
      "parent": null,
"chapter": "BSNV_C01",
      "chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
      "verseType": null,
"lines": [
      "text": "जिज्ञासाधिकरणम्"
"करोमि मन्दबुद्धीनां बुधानां चोपकारिकाम्।",
    },
"प्रीत्यै तस्यैव देवस्य तत्प्रसादपुरःसरः ॥3॥"
    {
]
      "id": "Nyayavivaranam-6",
},
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_V01_B01",
{
      "type": "bhashya",
"id": "Nyayavivaranam-5",
      "parent": "BSNV_C01_S01",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_A001",
      "chapter": "BSNV_C01",
"type": "adhikarana",
      "verseType": null,
"parent": null,
      "text": "जीवव्यतिरिक्तेश्वरस्याभावात् तस्य च स्वप्रकाशत्वान्न जिज्ञास्यतेति प्राप्ते ‘अथातो ब्रह्मजिज्ञासा’(ब्र.सू.१.१.१) इत्याह । ‘तद्विजिज्ञासस्व तद्ब्रह्म’() इति ‘ब्रह्म’शब्देन पूर्णगुणत्वोक्तेर्नानुभवसिद्धाल्पगुणजीवाभेदः । ‘अथ कस्मादुच्यते ब्रह्मेति। बृहन्तो ह्यस्मिन् गुणाः’() इति श्रुतेः(श्रुतेरिति) ॥1॥"
"chapter": "BSNV_C01",
    },
"verseType": null,
    {
"lines": [
      "id": "Nyayavivaranam-7",
"जिज्ञासाधिकरणम्"
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_A002",
]
      "type": "adhikarana",
},
      "parent": null,
{
      "chapter": "BSNV_C01",
"id": "Nyayavivaranam-6",
      "verseType": null,
"oldKey": "BSNV_C01_S01_V01_B01",
      "text": "जन्माधिकरणम्"
"type": "bhashya",
    },
"parent": "BSNV_C01_S01",
    {
"chapter": "BSNV_C01",
      "id": "Nyayavivaranam-8",
"verseType": null,
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_V02_B01",
"lines": [
      "type": "bhashya",
"जीवव्यतिरिक्तेश्वरस्याभावात् तस्य च स्वप्रकाशत्वान्न जिज्ञास्यतेति प्राप्ते ‘अथातो ब्रह्मजिज्ञासा’(ब्र.सू.१.१.१) इत्याह । ‘तद्विजिज्ञासस्व तद्ब्रह्म’() इति ‘ब्रह्म’शब्देन पूर्णगुणत्वोक्तेर्नानुभवसिद्धाल्पगुणजीवाभेदः । ‘अथ कस्मादुच्यते ब्रह्मेति। बृहन्तो ह्यस्मिन् गुणाः’() इति श्रुतेः(श्रुतेरिति) ॥1॥"
      "parent": "BSNV_C01_S01",
]
      "chapter": "BSNV_C01",
},
      "verseType": null,
{
      "text": "न जीव एवायं ब्रह्मशब्दः । ‘यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते’() इत्यादिना जन्मादिकारणत्वस्यैव ब्रह्मलक्षणत्वोक्तेः ॥2॥"
"id": "Nyayavivaranam-7",
    },
"oldKey": "BSNV_C01_S01_A002",
    {
"type": "adhikarana",
      "id": "Nyayavivaranam-9",
"parent": null,
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_A003",
"chapter": "BSNV_C01",
      "type": "adhikarana",
"verseType": null,
      "parent": null,
"lines": [
      "chapter": "BSNV_C01",
"जन्माधिकरणम्"
      "verseType": null,
]
      "text": "शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्"
},
    },
{
    {
"id": "Nyayavivaranam-8",
      "id": "Nyayavivaranam-10",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_V02_B01",
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_V03_B01",
"type": "bhashya",
      "type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S01",
      "parent": "BSNV_C01_S01",
"chapter": "BSNV_C01",
      "chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
      "verseType": null,
"lines": [
      "text": "न च रुद्रादौ सममेतल्लक्षणम्। शास्त्रैकसमधिगम्यत्वात् कारणत्वस्य(कारणस्य) ॥3॥"
"न जीव एवायं ब्रह्मशब्दः । ‘यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते’() इत्यादिना जन्मादिकारणत्वस्यैव ब्रह्मलक्षणत्वोक्तेः ॥2॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Nyayavivaranam-11",
{
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_A004",
"id": "Nyayavivaranam-9",
      "type": "adhikarana",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_A003",
      "parent": null,
"type": "adhikarana",
      "chapter": "BSNV_C01",
"parent": null,
      "verseType": null,
"chapter": "BSNV_C01",
      "text": "समन्वयाधिकरणम्"
"verseType": null,
    },
"lines": [
    {
"शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्"
      "id": "Nyayavivaranam-12",
]
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_V04_B01",
},
      "type": "bhashya",
{
      "parent": "BSNV_C01_S01",
"id": "Nyayavivaranam-10",
      "chapter": "BSNV_C01",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_V03_B01",
      "verseType": null,
"type": "bhashya",
      "text": "न च पाशुपतशास्त्रोदितत्वादि शास्त्रप्रतिपाद्यत्वे कारणम्। किन्तूपक्रमादलिक्षणः समन्वय एव ॥4॥"
"parent": "BSNV_C01_S01",
    },
"chapter": "BSNV_C01",
    {
"verseType": null,
      "id": "Nyayavivaranam-13",
"lines": [
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_A005",
"न च रुद्रादौ सममेतल्लक्षणम्। शास्त्रैकसमधिगम्यत्वात् कारणत्वस्य(कारणस्य) ॥3॥"
      "type": "adhikarana",
]
      "parent": null,
},
      "chapter": "BSNV_C01",
{
      "verseType": null,
"id": "Nyayavivaranam-11",
      "text": "ईक्षत्यधिकरणम्"
"oldKey": "BSNV_C01_S01_A004",
    },
"type": "adhikarana",
    {
"parent": null,
      "id": "Nyayavivaranam-14",
"chapter": "BSNV_C01",
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_V05_B01",
"verseType": null,
      "type": "bhashya",
"lines": [
      "parent": "BSNV_C01_S01",
"समन्वयाधिकरणम्"
      "chapter": "BSNV_C01",
]
      "verseType": null,
},
      "text": "न च तस्यावाच्यत्वं श्रुत्यभिप्रायः । ‘सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति’() इत्यादि श्रुतिसहितानुभवस्य बलवत्वात् ॥5॥"
{
    },
"id": "Nyayavivaranam-12",
    {
"oldKey": "BSNV_C01_S01_V04_B01",
      "id": "Nyayavivaranam-15",
"type": "bhashya",
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_A006",
"parent": "BSNV_C01_S01",
      "type": "adhikarana",
"chapter": "BSNV_C01",
      "parent": null,
"verseType": null,
      "chapter": "BSNV_C01",
"lines": [
      "verseType": null,
"न च पाशुपतशास्त्रोदितत्वादि शास्त्रप्रतिपाद्यत्वे कारणम्। किन्तूपक्रमादलिक्षणः समन्वय एव ॥4॥"
      "text": "आनन्दमयाधिकरणम्"
]
    },
},
    {
{
      "id": "Nyayavivaranam-16",
"id": "Nyayavivaranam-13",
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_V06_B01",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_A005",
      "type": "bhashya",
"type": "adhikarana",
      "parent": "BSNV_C01_S01",
"parent": null,
      "chapter": "BSNV_C01",
"chapter": "BSNV_C01",
      "verseType": null,
"verseType": null,
      "text": "न चावयवत्वविरोधः ‘नेह नानास्ति किञ्चन’ इति(इत्यादि) श्रुतेरवयवाद्यभेदात् ॥6॥"
"lines": [
    },
"ईक्षत्यधिकरणम्"
    {
]
      "id": "Nyayavivaranam-17",
},
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_A007",
{
      "type": "adhikarana",
"id": "Nyayavivaranam-14",
      "parent": null,
"oldKey": "BSNV_C01_S01_V05_B01",
      "chapter": "BSNV_C01",
"type": "bhashya",
      "verseType": null,
"parent": "BSNV_C01_S01",
      "text": "अन्तस्थत्वाधिकरणम"
"chapter": "BSNV_C01",
    },
"verseType": null,
    {
"lines": [
      "id": "Nyayavivaranam-18",
"न च तस्यावाच्यत्वं श्रुत्यभिप्रायः । ‘सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति’() इत्यादि श्रुतिसहितानुभवस्य बलवत्वात् ॥5॥"
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_V07_B01",
]
      "type": "bhashya",
},
      "parent": "BSNV_C01_S01",
{
      "chapter": "BSNV_C01",
"id": "Nyayavivaranam-15",
      "verseType": null,
"oldKey": "BSNV_C01_S01_A006",
      "text": "न च-\n‘ब्रह्मेन्द्रमग्निं जगतः प्रतिष्ठां दिव आत्मानं सवितारं बृहस्पतिम्।\nचतुर्होतारं प्रदिशोऽनुक्लृप्तं वाचो वीर्यं तपसाऽन्वविन्दत् ।’\nइत्यादि शब्दानामन्यविषयत्वम् । श्रुतिसन्देेहेऽनन्यथासिद्धलिङ्गेन निर्णयोपपत्तेः ॥7॥"
"type": "adhikarana",
    },
"parent": null,
    {
"chapter": "BSNV_C01",
      "id": "Nyayavivaranam-19",
"verseType": null,
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_A011",
"lines": [
      "type": "adhikarana",
"आनन्दमयाधिकरणम्"
      "parent": null,
]
      "chapter": "BSNV_C01",
},
      "verseType": null,
{
      "text": "छन्दोधिकरणम्  (गायत्र्यधिकरणम्)"
"id": "Nyayavivaranam-16",
    },
"oldKey": "BSNV_C01_S01_V06_B01",
    {
"type": "bhashya",
      "id": "Nyayavivaranam-20",
"parent": "BSNV_C01_S01",
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_V11_B01",
"chapter": "BSNV_C01",
      "type": "bhashya",
"verseType": null,
      "parent": "BSNV_C01_S01",
"lines": [
      "chapter": "BSNV_C01",
"न चावयवत्वविरोधः ‘नेह नानास्ति किञ्चन’ इति(इत्यादि) श्रुतेरवयवाद्यभेदात् ॥6॥"
      "verseType": null,
]
      "text": "अधिभूताध्यात्माधिवेदगतानामपि शब्दानाम् अचेतनत्वजीवान्वयव्यतिरेकित्वनित्यत्वेषु(चेतनजीवान्वयव्यतिरेकनित्यत्वेषु) विद्यमानेष्वपि भगवद्विषयत्वमेवानन्यथा सिद्धलिङ्गैः । ‘तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पुरुषः’() इत्यादिशब्दसहितलिङ्गैश्च । सन्दिग्धश्रुतिलिङ्गाभ्याम् उक्ताभ्यामपि, असन्दिग्धयोः केवलयोरेव(केवलयोरपि) बलवत्वात् ॥8-11॥"
},
    },
{
    {
"id": "Nyayavivaranam-17",
      "id": "Nyayavivaranam-21",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_A007",
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_A012",
"type": "adhikarana",
      "type": "adhikarana",
"parent": null,
      "parent": null,
"chapter": "BSNV_C01",
      "chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
      "verseType": null,
"lines": [
      "text": "पादान्त्यप्राणाधिकरणम्"
"अन्तस्थत्वाधिकरणम"
    },
]
    {
},
      "id": "Nyayavivaranam-22",
{
      "oldKey": "BSNV_C01_S01_V12_B01",
"id": "Nyayavivaranam-18",
      "type": "bhashya",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_V07_B01",
      "parent": "BSNV_C01_S01",
"type": "bhashya",
      "chapter": "BSNV_C01",
"parent": "BSNV_C01_S01",
      "verseType": null,
"chapter": "BSNV_C01",
      "text": "न च चानन्यथासिद्धत्वमन्यत्र श्रुतिलिङ्गादेः । अन्यगतलिङ्गदीनामपि तद्गभगवदपेक्षया(तद्गतभगवदपेक्षया) युक्तेः ॥12॥"
"verseType": null,
    },
"lines": [
    {
"न च-",
      "id": "Nyayavivaranam-23",
"‘ब्रह्मेन्द्रमग्निं जगतः प्रतिष्ठां दिव आत्मानं सवितारं बृहस्पतिम्।",
      "oldKey": "BSNV_C01_S02",
"चतुर्होतारं प्रदिशोऽनुक्लृप्तं वाचो वीर्यं तपसाऽन्वविन्दत् ।’",
      "type": "section",
"इत्यादि शब्दानामन्यविषयत्वम् । श्रुतिसन्देेहेऽनन्यथासिद्धलिङ्गेन निर्णयोपपत्तेः ॥7॥"
      "parent": null,
]
      "chapter": "BSNV_C01",
},
      "verseType": "paada",
{
      "text": "द्वितीयः पादः"
"id": "Nyayavivaranam-19",
    },
"oldKey": "BSNV_C01_S01_A011",
    {
"type": "adhikarana",
      "id": "Nyayavivaranam-24",
"parent": null,
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_A001",
"chapter": "BSNV_C01",
      "type": "adhikarana",
"verseType": null,
      "parent": null,
"lines": [
      "chapter": "BSNV_C01",
"छन्दोधिकरणम्  (गायत्र्यधिकरणम्)"
      "verseType": null,
]
      "text": "सर्वगतत्वाधिकरणम्"
},
    },
{
    {
"id": "Nyayavivaranam-20",
      "id": "Nyayavivaranam-25",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_V11_B01",
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_V01_B01",
"type": "bhashya",
      "type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S01",
      "parent": "BSNV_C01_S02",
"chapter": "BSNV_C01",
      "chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
      "verseType": null,
"lines": [
      "text": "बहुलिङ्गसहितश्रुतेरपि सावकाशायाः, निरवकाशश्रुत्यादीनामेव बलवत्वम् । बहवो ह्यत्रादित्यशब्दाः । क्षित्यादिषु उक्त्वाऽऽदित्येऽनुक्तिरित्यादिलिङ्गं च । तथाऽपि निरवकाशा एतमेवेत्यवधारणादयः ॥1॥"
"अधिभूताध्यात्माधिवेदगतानामपि शब्दानाम् अचेतनत्वजीवान्वयव्यतिरेकित्वनित्यत्वेषु(चेतनजीवान्वयव्यतिरेकनित्यत्वेषु) विद्यमानेष्वपि भगवद्विषयत्वमेवानन्यथा सिद्धलिङ्गैः । ‘तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पुरुषः’() इत्यादिशब्दसहितलिङ्गैश्च । सन्दिग्धश्रुतिलिङ्गाभ्याम् उक्ताभ्यामपि, असन्दिग्धयोः केवलयोरेव(केवलयोरपि) बलवत्वात् ॥8-11॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Nyayavivaranam-26",
{
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_A002",
"id": "Nyayavivaranam-21",
      "type": "adhikarana",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_A012",
      "parent": null,
"type": "adhikarana",
      "chapter": "BSNV_C01",
"parent": null,
      "verseType": null,
"chapter": "BSNV_C01",
      "text": "अत्तृत्वाधिकरणम्"
"verseType": null,
    },
"lines": [
    {
"पादान्त्यप्राणाधिकरणम्"
      "id": "Nyayavivaranam-27",
]
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_V02_B02",
},
      "type": "bhashya",
{
      "parent": "BSNV_C01_S02",
"id": "Nyayavivaranam-22",
      "chapter": "BSNV_C01",
"oldKey": "BSNV_C01_S01_V12_B01",
      "verseType": null,
"type": "bhashya",
      "text": "सन्दिग्धश्रुतिलिङ्गाभ्यां निश्चितलिङ्गप्रकरणयोरेव बलवत्वम् । सन्दिग्धश्रुतिर्लिङ्गं  चादितिशब्दोदितत्वं च ॥2॥"
"parent": "BSNV_C01_S01",
    },
"chapter": "BSNV_C01",
    {
"verseType": null,
      "id": "Nyayavivaranam-28",
"lines": [
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_A003",
"न च चानन्यथासिद्धत्वमन्यत्र श्रुतिलिङ्गादेः । अन्यगतलिङ्गदीनामपि तद्गभगवदपेक्षया(तद्गतभगवदपेक्षया) युक्तेः ॥12॥"
      "type": "adhikarana",
]
      "parent": null,
},
      "chapter": "BSNV_C01",
{
      "verseType": null,
"id": "Nyayavivaranam-23",
      "text": "गुहाधिकरणम्"
"oldKey": "BSNV_C01_S02",
    },
"type": "section",
    {
"parent": null,
      "id": "Nyayavivaranam-29",
"chapter": "BSNV_C01",
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_V03_B01",
"verseType": "paada",
      "type": "bhashya",
"lines": [
      "parent": "BSNV_C01_S02",
"द्वितीयः पादः"
      "chapter": "BSNV_C01",
]
      "verseType": null,
},
      "text": "द्विवचनश्रुतेरपि(द्विवचनश्रुतेरपि बलं) निरवकाशत्वं नास्ति । विष्णोरेव द्विरूपत्वात् ॥3॥"
{
    },
"id": "Nyayavivaranam-24",
    {
"oldKey": "BSNV_C01_S02_A001",
      "id": "Nyayavivaranam-30",
"type": "adhikarana",
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_A004",
"parent": null,
      "type": "adhikarana",
"chapter": "BSNV_C01",
      "parent": null,
"verseType": null,
      "chapter": "BSNV_C01",
"lines": [
      "verseType": null,
"सर्वगतत्वाधिकरणम्"
      "text": "अन्तराधिकरणम्"
]
    },
},
    {
{
      "id": "Nyayavivaranam-31",
"id": "Nyayavivaranam-25",
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_V04_B01",
"oldKey": "BSNV_C01_S02_V01_B01",
      "type": "bhashya",
"type": "bhashya",
      "parent": "BSNV_C01_S02",
"parent": "BSNV_C01_S02",
      "chapter": "BSNV_C01",
"chapter": "BSNV_C01",
      "verseType": null,
"verseType": null,
      "text": "‘सोहमस्मि’(), ‘स एवाहमस्मि’() इत्याद्यभ्यास-अर्थवादसहितबहुश्रुतिभ्योऽपि निरवकाशोपपत्तेरेव प्राबल्यम् ॥4॥"
"lines": [
    },
"बहुलिङ्गसहितश्रुतेरपि सावकाशायाः, निरवकाशश्रुत्यादीनामेव बलवत्वम् । बहवो ह्यत्रादित्यशब्दाः । क्षित्यादिषु उक्त्वाऽऽदित्येऽनुक्तिरित्यादिलिङ्गं च । तथाऽपि निरवकाशा एतमेवेत्यवधारणादयः ॥1॥"
    {
]
      "id": "Nyayavivaranam-32",
},
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_A005",
{
      "type": "adhikarana",
"id": "Nyayavivaranam-26",
      "parent": null,
"oldKey": "BSNV_C01_S02_A002",
      "chapter": "BSNV_C01",
"type": "adhikarana",
      "verseType": null,
"parent": null,
      "text": "अन्तर्याम्यधिकरणम्"
"chapter": "BSNV_C01",
    },
"verseType": null,
    {
"lines": [
      "id": "Nyayavivaranam-33",
"अत्तृत्वाधिकरणम्"
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_V05_B01",
]
      "type": "bhashya",
},
      "parent": "BSNV_C01_S02",
{
      "chapter": "BSNV_C01",
"id": "Nyayavivaranam-27",
      "verseType": null,
"oldKey": "BSNV_C01_S02_V02_B02",
      "text": "पृथिव्यादिशरीरत्वं च न निरवकाशम् । यौगिकशरीरत्वोपपत्तेः(यौगिकशरीरवत्वोपपत्तेः) विष्णोरपि ॥5॥"
"type": "bhashya",
    },
"parent": "BSNV_C01_S02",
    {
"chapter": "BSNV_C01",
      "id": "Nyayavivaranam-34",
"verseType": null,
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_A006",
"lines": [
      "type": "adhikarana",
"सन्दिग्धश्रुतिलिङ्गाभ्यां निश्चितलिङ्गप्रकरणयोरेव बलवत्वम् । सन्दिग्धश्रुतिर्लिङ्गं  चादितिशब्दोदितत्वं च ॥2॥"
      "parent": null,
]
      "chapter": "BSNV_C01",
},
      "verseType": null,
{
      "text": "अदृश्यत्वाधिकरणम्"
"id": "Nyayavivaranam-28",
    },
"oldKey": "BSNV_C01_S02_A003",
    {
"type": "adhikarana",
      "id": "Nyayavivaranam-35",
"parent": null,
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_V06_B01",
"chapter": "BSNV_C01",
      "type": "bhashya",
"verseType": null,
      "parent": "BSNV_C01_S02",
"lines": [
      "chapter": "BSNV_C01",
"गुहाधिकरणम्"
      "verseType": null,
]
      "text": "‘अक्षरात् परतः परः’() इति श्रुतेरपि ‘नाक्षरात् सम्भवतीह विश्वं’() इत्यस्या निरवकाशत्वम् । अक्षरात् परतः परस्याप्यक्षरान्तरत्ववचनात् ॥6॥"
},
    },
{
    {
"id": "Nyayavivaranam-29",
      "id": "Nyayavivaranam-36",
"oldKey": "BSNV_C01_S02_V03_B01",
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_A007",
"type": "bhashya",
      "type": "adhikarana",
"parent": "BSNV_C01_S02",
      "parent": null,
"chapter": "BSNV_C01",
      "chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
      "verseType": null,
"lines": [
      "text": "वैश्वानराधिकरणम्"
"द्विवचनश्रुतेरपि(द्विवचनश्रुतेरपि बलं) निरवकाशत्वं नास्ति । विष्णोरेव द्विरूपत्वात् ॥3॥"
    },
]
    {
},
      "id": "Nyayavivaranam-37",
{
      "oldKey": "BSNV_C01_S02_V07_B01",
"id": "Nyayavivaranam-30",
      "type": "bhashya",
"oldKey": "BSNV_C01_S02_A004",
      "parent": "BSNV_C01_S02",
"type": "adhikarana",
      "chapter": "BSNV_C01",
"parent": null,
      "verseType": null,
"chapter": "BSNV_C01",
      "text": "श्रुतिसाधारण्येऽपि विशेषश्रुत्यादेः निश्चयः । उभयत्र विशेषश्रुत्यादौ पुनः स सावकाशत्व-निरवकाशत्वबलात् निश्चयः ॥7॥"
"verseType": null,
    },
"lines": [
    {
"अन्तराधिकरणम्"
      "id": "Nyayavivaranam-38",
]
      "oldKey": "BSNV_C01_S03",
},
      "type": "section",
{
      "parent": null,
"id": "Nyayavivaranam-31",
      "chapter": "BSNV_C01",
"oldKey": "BSNV_C01_S02_V04_B01",
      "verseType": "paada",
"type": "bhashya",
      "text": "तृतीयः पादः"
"parent": "BSNV_C01_S02",
    },
"chapter": "BSNV_C01",
    {
"verseType": null,
      "id": "Nyayavivaranam-39",
"lines": [
      "oldKey": "BSNV_C01_S03_A001",
"‘सोहमस्मि’(), ‘स एवाहमस्मि’() इत्याद्यभ्यास-अर्थवादसहितबहुश्रुतिभ्योऽपि निरवकाशोपपत्तेरेव प्राबल्यम् ॥4॥"
      "type": "adhikarana",
]
      "parent": null,
},
      "chapter": "BSNV_C01",
{
      "verseType": null,
"id": "Nyayavivaranam-32",
      "text": "द्युभ्वाधिकरणम्"
"oldKey": "BSNV_C01_S02_A005",
    },
"type": "adhikarana",
    {
"parent": null,
      "id": "Nyayavivaranam-40",
"chapter": "BSNV_C01",
      "oldKey": "BSNV_C01_S03_V01_B01",
"verseType": null,
      "type": "bhashya",
"lines": [
      "parent": "BSNV_C01_S03",
"अन्तर्याम्यधिकरणम्"
      "chapter": "BSNV_C01",
]
      "verseType": null,
},
      "text": "‘प्राणानां ग्रन्थिरसि’()। ‘रुद्रो वै लोकायतनम्’()। ‘वायुना वै गौतम सूत्रेणायं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतानि सन्दृब्धानि भवन्ति’ । ‘सर्वे वा एते प्राणाश्च प्राणिनश्च देवाश्च दिव्यानि च लोकाश्च लोकिनश्चालोकिनश्च विष्णावेवोताश्च प्रोताश्च भवन्ति’() इत्यादेः द्युभ्वाद्यायतनत्वमज्ञानां साधारणं लिङ्गम् ॥1॥"
{
    },
"id": "Nyayavivaranam-33",
    {
"oldKey": "BSNV_C01_S02_V05_B01",
      "id": "Nyayavivaranam-41",
"type": "bhashya",
      "oldKey": "BSNV_C01_S03_V01_B02",
"parent": "BSNV_C01_S02",
      "type": "bhashya",
"chapter": "BSNV_C01",
      "parent": "BSNV_C01_S03",
"verseType": null,
      "chapter": "BSNV_C01",
"lines": [
      "verseType": null,
"पृथिव्यादिशरीरत्वं च न निरवकाशम् । यौगिकशरीरत्वोपपत्तेः(यौगिकशरीरवत्वोपपत्तेः) विष्णोरपि ॥5॥"
      "text": "‘यस्मिन् द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षमोतं मन ओतं प्राणा ओताः’() इत्यत्रोक्तानां लिङ्गानामन्यत्र रुद्रादिविषयत्वे शब्दलिङ्गबाहुल्यम् । ‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रो माऽऽविशान्तकः’() । ‘प्राणेश्वरः कृत्तिवासाः पिनाकी’(), ‘मनो वै रुद्र ओतं च प्रोतं च’(), ‘रुद्रो वाव लोकाधारः’() इत्यादिकं शब्दबाहुल्यम् ॥1॥"
]
    },
},
    {
{
      "id": "Nyayavivaranam-42",
"id": "Nyayavivaranam-34",
      "oldKey": "BSNV_C01_S03_V01_B03",
"oldKey": "BSNV_C01_S02_A006",
      "type": "bhashya",
"type": "adhikarana",
      "parent": "BSNV_C01_S03",
"parent": null,
      "chapter": "BSNV_C01",
"chapter": "BSNV_C01",
      "verseType": null,
"verseType": null,
      "text": "तेषामेव लिङ्गशब्दानां ‘प्राणानां ग्रन्थिरसि’() इत्यादीनां विष्णौ मुख्यवृत्तिरिति बलवत्वम् । तस्य हि रुग्द्रावणादिकर्तृत्वं मुख्यम् ॥1॥"
"lines": [
    },
"अदृश्यत्वाधिकरणम्"
    {
]
      "id": "Nyayavivaranam-43",
},
      "oldKey": "BSNV_C01_S03_A002",
{
      "type": "adhikarana",
"id": "Nyayavivaranam-35",
      "parent": null,
"oldKey": "BSNV_C01_S02_V06_B01",
      "chapter": "BSNV_C01",
"type": "bhashya",
      "verseType": null,
"parent": "BSNV_C01_S02",
      "text": "भूमाधिकरणम्"
"chapter": "BSNV_C01",
    },
"verseType": null,
    {
"lines": [
      "id": "Nyayavivaranam-44",
"‘अक्षरात् परतः परः’() इति श्रुतेरपि ‘नाक्षरात् सम्भवतीह विश्वं’() इत्यस्या निरवकाशत्वम् । अक्षरात् परतः परस्याप्यक्षरान्तरत्ववचनात् ॥6॥"
      "oldKey": "BSNV_C01_S03_V02_B01",
]
      "type": "bhashya",
},
      "parent": "BSNV_C01_S03",
{
      "chapter": "BSNV_C01",
"id": "Nyayavivaranam-36",
      "verseType": null,
"oldKey": "BSNV_C01_S02_A007",
      "text": "‘प्राणो वा आशाया भूयान्’(), ‘विष्णुर्वै देवेभ्यो भूयांस्तस्माद् भूयान्नाम’() इत्यादेर्भूमशब्दोऽज्ञानां साधारणः ॥2॥"
"type": "adhikarana",
    },
"parent": null,
    {
"chapter": "BSNV_C01",
      "id": "Nyayavivaranam-45",
"verseType": null,
      "oldKey": "BSNV_C01_S03_V02_B02",
"lines": [
      "type": "bhashya",
"वैश्वानराधिकरणम्"
      "parent": "BSNV_C01_S03",
]
      "chapter": "BSNV_C01",
},
      "verseType": null,
{
      "text": "‘प्राणो वा आशाया भूयान्’() इत्युक्त्वा प्राणाद्भूयसोऽनुक्तिः ॥2॥"
"id": "Nyayavivaranam-37",
"oldKey": "BSNV_C01_S02_V07_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S02",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"श्रुतिसाधारण्येऽपि विशेषश्रुत्यादेः निश्चयः । उभयत्र विशेषश्रुत्यादौ पुनः स सावकाशत्व-निरवकाशत्वबलात् निश्चयः ॥7॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-38",
"oldKey": "BSNV_C01_S03",
"type": "section",
"parent": null,
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": "paada",
"lines": [
"तृतीयः पादः"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-39",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_A001",
"type": "adhikarana",
"parent": null,
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"द्युभ्वाधिकरणम्"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-40",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V01_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S03",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"‘प्राणानां ग्रन्थिरसि’()। ‘रुद्रो वै लोकायतनम्’()। ‘वायुना वै गौतम सूत्रेणायं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतानि सन्दृब्धानि भवन्ति’ । ‘सर्वे वा एते प्राणाश्च प्राणिनश्च देवाश्च दिव्यानि च लोकाश्च लोकिनश्चालोकिनश्च विष्णावेवोताश्च प्रोताश्च भवन्ति’() इत्यादेः द्युभ्वाद्यायतनत्वमज्ञानां साधारणं लिङ्गम् ॥1॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-41",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V01_B02",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S03",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"‘यस्मिन् द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षमोतं मन ओतं प्राणा ओताः’() इत्यत्रोक्तानां लिङ्गानामन्यत्र रुद्रादिविषयत्वे शब्दलिङ्गबाहुल्यम् । ‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रो माऽऽविशान्तकः’() । ‘प्राणेश्वरः कृत्तिवासाः पिनाकी’(), ‘मनो वै रुद्र ओतं च प्रोतं च’(), ‘रुद्रो वाव लोकाधारः’() इत्यादिकं शब्दबाहुल्यम् ॥1॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-42",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V01_B03",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S03",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"तेषामेव लिङ्गशब्दानां ‘प्राणानां ग्रन्थिरसि’() इत्यादीनां विष्णौ मुख्यवृत्तिरिति बलवत्वम् । तस्य हि रुग्द्रावणादिकर्तृत्वं मुख्यम् ॥1॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-43",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_A002",
"type": "adhikarana",
"parent": null,
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"भूमाधिकरणम्"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-44",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V02_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S03",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"‘प्राणो वा आशाया भूयान्’(), ‘विष्णुर्वै देवेभ्यो भूयांस्तस्माद् भूयान्नाम’() इत्यादेर्भूमशब्दोऽज्ञानां साधारणः ॥2॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-45",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V02_B02",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S03",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"‘प्राणो वा आशाया भूयान्’() इत्युक्त्वा प्राणाद्भूयसोऽनुक्तिः ॥2॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-46",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V02_B03",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S03",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"प्राणस्य विष्णोः सकाशात् भूयस्त्वानुक्तिः । ‘च’शब्देन ‘एष तु वा अतिवदति’() इति प्राणाद्विष्णोर्भूयस्त्वोक्तिश्च ॥2॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-47",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_A003",
"type": "adhikarana",
"parent": null,
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"अक्षराधिकरणम्"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-48",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V03_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S03",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"विष्णोः चेतनप्रकृतेश्च अविनाशित्वसाम्याद् अक्षरशब्दः साधारणः ॥3॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-49",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V03_B02",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S03",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"अत्तेत्युक्त्वा ‘न तदश्नाति किञ्चन’() इति विरुद्धता ॥3॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-50",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V03_B03",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S03",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"सर्वाधारप्रकृत्याधारत्वं, विष्णोरन्यस्य विरुद्धम् । ‘पतिं विश्वस्यात्मेश्वरं’(), ‘विश्वात्मानं परायणम्’() इत्यादिश्रुतेः । (अनशनोक्तिस्तु) अनशनत्वोक्तिस्त्वनुपजीवनार्थत्वेनैव सावकाशता ॥3॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-51",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_A004",
"type": "adhikarana",
"parent": null,
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"सदधिकरणम्"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-52",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V04_B01",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S03",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"कारणत्वसाम्यात् विष्णोरचेतनप्रकृतेश्च ‘सदेव सोम्येदमग्र आसीत्’() इत्यादिसृष्टिस्थानं साधारणम् ॥4॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-53",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V04_B02",
"type": "bhashya",
"parent": "BSNV_C01_S03",
"chapter": "BSNV_C01",
"verseType": null,
"lines": [
"‘बहु स्यां प्रजायेय’() इत्यन्यस्य अन्यभावादृष्टिः ॥4॥"
]
},
{
"id": "Nyayavivaranam-54",
"oldKey": "BSNV_C01_S03_V04_B03",
}
}
</pre>
[[Category:JSON]]
[[Category:Nyayavivaranam]]
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/JSON:Nyayavivaranam"