Bruhadaranyaka/C2/S4: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 1: Line 1:
{{Adhyaya
{{Adhyaya
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id  = BR_C02
| chapter_num  = 2
| chapter_num  = 2
| chapter_name = चतुर्थोऽध्यायः
| section_id  = BR_C02_S04
| section_num  = 4
| title        = मैत्रेयीब्राह्मणम्
| title        = मैत्रेयीब्राह्मणम्
}}
}}
Line 14: Line 10:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = मैत्रेयीति होवाच याज्ञवल्क्यः । उद्यास्यन् वा ओऽहमस्मात् स्थानादस्मि हन्त तेऽनया कात्यायन्याऽन्तं करवाणीति ॥ १ ॥
| verse_line1  = मैत्रेयीति होवाच याज्ञवल्क्यः । उद्यास्यन् वा ओऽहमस्मात् स्थानादस्मि हन्त तेऽनया कात्यायन्याऽन्तं करवाणीति ॥ १ ॥
Line 24: Line 18:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सा होवाच मैत्रेयी । यन्नु म इयं भगोः सर्वा पृथिवी वित्तेन पूर्णा स्यात् कथं तेनामृता स्यामिति । नेति होवाच । याज्ञवल्क्यो यथैवोपकरणवतां जीवितं तथैव ते जीवितं स्याद् , अमृतत्वस्य नाशाऽस्ति वित्तेनेति ॥ २ ॥
| verse_line1  = सा होवाच मैत्रेयी । यन्नु म इयं भगोः सर्वा पृथिवी वित्तेन पूर्णा स्यात् कथं तेनामृता स्यामिति । नेति होवाच । याज्ञवल्क्यो यथैवोपकरणवतां जीवितं तथैव ते जीवितं स्याद् , अमृतत्वस्य नाशाऽस्ति वित्तेनेति ॥ २ ॥
Line 34: Line 26:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सा होवाच । मैत्रेयी येनाहं नामृता स्यां किमहं तेन कुर्यां, यदेव भगवान् वेद तदेव मे ब्रूहीति ॥ ३ ॥
| verse_line1  = सा होवाच । मैत्रेयी येनाहं नामृता स्यां किमहं तेन कुर्यां, यदेव भगवान् वेद तदेव मे ब्रूहीति ॥ ३ ॥
Line 44: Line 34:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स होवाच याज्ञवल्क्यः । प्रिया बतारे नः सती प्रियं भाषस एह्यास्व व्याख्यास्यामि । ते व्याचक्षाणस्य तु मे निदिध्यासस्वेति ॥ ४ ॥
| verse_line1  = स होवाच याज्ञवल्क्यः । प्रिया बतारे नः सती प्रियं भाषस एह्यास्व व्याख्यास्यामि । ते व्याचक्षाणस्य तु मे निदिध्यासस्वेति ॥ ४ ॥
Line 54: Line 42:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स होवाच न वा अरे पत्युः कामाय पतिः प्रियो भवत्यात्मनस्तु कामाय पतिः प्रियो भवति ।
| verse_line1  = स होवाच न वा अरे पत्युः कामाय पतिः प्रियो भवत्यात्मनस्तु कामाय पतिः प्रियो भवति ।
Line 83: Line 69:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ब्रह्म तं परादाद् योऽन्यत्रात्मनो ब्रह्म वेद क्षत्रं तं परादाद् योऽन्यत्रात्मनो क्षत्रं वेद लोकास्तं परादुर् योऽन्यत्रात्मनो लोकान् वेद देवाः तं परादुः ।
| verse_line1  = ब्रह्म तं परादाद् योऽन्यत्रात्मनो ब्रह्म वेद क्षत्रं तं परादाद् योऽन्यत्रात्मनो क्षत्रं वेद लोकास्तं परादुर् योऽन्यत्रात्मनो लोकान् वेद देवाः तं परादुः ।
Line 103: Line 87:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स यथा दुन्दुभेर्हन्यमानस्य न बाह्याञ्च्छब्दाञ्च्छक्नुयाद् ग्रहणाय दुन्दुभेस्तु ग्रहणेन दुन्दुभ्याघातस्य वा शब्दो गृहीतः ॥ ७ ॥
| verse_line1  = स यथा दुन्दुभेर्हन्यमानस्य न बाह्याञ्च्छब्दाञ्च्छक्नुयाद् ग्रहणाय दुन्दुभेस्तु ग्रहणेन दुन्दुभ्याघातस्य वा शब्दो गृहीतः ॥ ७ ॥
Line 113: Line 95:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स यथा शङ्खस्य ध्मायमानस्य न बाह्याञ्च्छब्दाञ्च्छक्नुयाद् ग्रहणाय शङ्खस्य तु ग्रहणेन शङ्खध्मस्य वा शब्दो गृहीतः ॥ ८ ॥
| verse_line1  = स यथा शङ्खस्य ध्मायमानस्य न बाह्याञ्च्छब्दाञ्च्छक्नुयाद् ग्रहणाय शङ्खस्य तु ग्रहणेन शङ्खध्मस्य वा शब्दो गृहीतः ॥ ८ ॥
Line 123: Line 103:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स यथा वीणायै वाद्यमानायै न बाह्याञ्च्छब्दाञ्च्छक्नुयाद् ग्रहणाय वीणायै तु ग्रहणेन वीणावादस्य वा शब्दो गृहीतः ॥ ९ ॥
| verse_line1  = स यथा वीणायै वाद्यमानायै न बाह्याञ्च्छब्दाञ्च्छक्नुयाद् ग्रहणाय वीणायै तु ग्रहणेन वीणावादस्य वा शब्दो गृहीतः ॥ ९ ॥
Line 142: Line 120:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स यथाऽऽर्द्रैधाग्नेरभ्याहितात् पृथग्धूमा विनिश्चरन्त्येवं वा ओऽस्य महतो भूतस्य निःश्वसितमेदद्यदृग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्वाङ्गिरस इतिहासः पुराणं विद्या उपनिषदः श्लोकाः सूत्राण्यनुव्याख्यानानि व्याख्यानान्यस्यैवैतानि निःश्वसितानि ॥ १० ॥
| verse_line1  = स यथाऽऽर्द्रैधाग्नेरभ्याहितात् पृथग्धूमा विनिश्चरन्त्येवं वा ओऽस्य महतो भूतस्य निःश्वसितमेदद्यदृग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्वाङ्गिरस इतिहासः पुराणं विद्या उपनिषदः श्लोकाः सूत्राण्यनुव्याख्यानानि व्याख्यानान्यस्यैवैतानि निःश्वसितानि ॥ १० ॥
Line 152: Line 128:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स यथा सर्वासामपां समुद्र एकायतनमेवं सर्वेषां स्पर्शानां त्वगेकायनमेवं सर्वेषां रसानां जिह्वैकायनमेवं सर्वेषां गन्धानां नासिकैकायनमेवं सर्वेषां रूपाणां चक्षुरेकायनमेवं सर्वेषां शब्दानां श्रोत्रमेकायनमेवं सर्वेषां सङ्कल्पानां मन एकायनमेवं सर्वासां विद्यानां हृदयमेकायनमेवं सर्वेषां कर्मणां हस्तावेकायनमेवं सर्वेषामानन्दानामुपस्थ एकायनमेवं सर्वेषां विसर्गाणां पायुरेकायनमेवं सर्वेषामध्वानां पादावेकायनमेवं सर्वेषां वेदानां वागेकायनमेवम् ॥ ११ ॥
| verse_line1  = स यथा सर्वासामपां समुद्र एकायतनमेवं सर्वेषां स्पर्शानां त्वगेकायनमेवं सर्वेषां रसानां जिह्वैकायनमेवं सर्वेषां गन्धानां नासिकैकायनमेवं सर्वेषां रूपाणां चक्षुरेकायनमेवं सर्वेषां शब्दानां श्रोत्रमेकायनमेवं सर्वेषां सङ्कल्पानां मन एकायनमेवं सर्वासां विद्यानां हृदयमेकायनमेवं सर्वेषां कर्मणां हस्तावेकायनमेवं सर्वेषामानन्दानामुपस्थ एकायनमेवं सर्वेषां विसर्गाणां पायुरेकायनमेवं सर्वेषामध्वानां पादावेकायनमेवं सर्वेषां वेदानां वागेकायनमेवम् ॥ ११ ॥
Line 171: Line 145:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स यथा सैन्धवखिल्य उदके प्रास्त उदकमेवानुविलीयेत न हास्योद्ग्रहणायैव स्याद्यतो यतस्त्वाददीत लवणमेवैवं वा ओ इदं महद्भूतमनन्तमपारं विज्ञानघन एवैतेभ्यो भूतेभ्यः समुत्थाय तान्येवानुविनश्यति न प्रेत्य सञ्ज्ञास्तीत्यरे ब्रवीमीति होवाच याज्ञवल्क्यः ॥ १२ ॥
| verse_line1  = स यथा सैन्धवखिल्य उदके प्रास्त उदकमेवानुविलीयेत न हास्योद्ग्रहणायैव स्याद्यतो यतस्त्वाददीत लवणमेवैवं वा ओ इदं महद्भूतमनन्तमपारं विज्ञानघन एवैतेभ्यो भूतेभ्यः समुत्थाय तान्येवानुविनश्यति न प्रेत्य सञ्ज्ञास्तीत्यरे ब्रवीमीति होवाच याज्ञवल्क्यः ॥ १२ ॥
Line 190: Line 162:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सा होवाच मैत्रेय्यत्रैव मा भगवानमूमुहन्न प्रेत्य सञ्ज्ञास्तीति
| verse_line1  = सा होवाच मैत्रेय्यत्रैव मा भगवानमूमुहन्न प्रेत्य सञ्ज्ञास्तीति
Line 201: Line 171:
| document_id  = BR
| document_id  = BR
| chapter_id    = BR_C02
| chapter_id    = BR_C02
| section_id    = BR_C02_S04
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यत्र हि द्वैतमिव भवति ।
| verse_line1  = यत्र हि द्वैतमिव भवति ।
Line 217: Line 185:
}}
}}


{{AuthorNote| text = ॥  इति मैत्रेयीब्राह्मणम् ॥}}
{{Commentary
| verse_id = BR_C02_S04_V14
| id      = BR_C02_S04_V14_author-note
| name    = Bhashyam
| text     =
॥  इति मैत्रेयीब्राह्मणम् ॥
}}


{{Commentary
{{Commentary