Brahmasutra/C2/S2: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 4: Line 4:
| title        = द्वितीयः पादः
| title        = द्वितीयः पादः
}}
}}
== द्वितीयः पादः ==
‘इतरेषां चानुपलब्धेः’ इति सामान्यतो निराकरणं समयानां कृतम्।विशेषतो निराकरोत्यस्मिन् पादे ।
‘इतरेषां चानुपलब्धेः’ इति सामान्यतो निराकरणं समयानां कृतम्।विशेषतो निराकरोत्यस्मिन् पादे ।


Line 18: Line 16:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ रचनानुपपत्तेश्च नानुमानम् ॐ ॥ 01-174 ॥
| verse_line1  = ॐ रचनानुपपत्तेश्च नानुमानम् ॐ ॥ 01-174 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 35: Line 34:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ प्रवृत्तेश्च ॐ ॥ 02-175 ॥
| verse_line1  = ॐ प्रवृत्तेश्च ॐ ॥ 02-175 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 52: Line 52:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ पयोऽम्बुवच्चेत् तत्रापि ॐ ॥ 03-176 ॥
| verse_line1  = ॐ पयोऽम्बुवच्चेत् तत्रापि ॐ ॥ 03-176 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 87: Line 88:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ व्यतिरेकानवस्थितेश्चानपेक्षत्वात् ॐ ॥ 04-177 ॥
| verse_line1  = ॐ व्यतिरेकानवस्थितेश्चानपेक्षत्वात् ॐ ॥ 04-177 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 114: Line 116:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अन्यत्राभावाच्च न तृणादिवत् ॐ॥ 05-178 ॥
| verse_line1  = ॐ अन्यत्राभावाच्च न तृणादिवत् ॐ॥ 05-178 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 178: Line 181:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अभ्युपगमेऽप्यर्थाभावात् ॐ ॥ 06-179 ॥
| verse_line1  = ॐ अभ्युपगमेऽप्यर्थाभावात् ॐ ॥ 06-179 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 213: Line 217:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ पुरुषाश्मवदिति चेत् तथाऽपि ॐ ॥ 07-180 ॥
| verse_line1  = ॐ पुरुषाश्मवदिति चेत् तथाऽपि ॐ ॥ 07-180 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 238: Line 243:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अङ्गीत्वानुपपतेः ॐ ॥ 08-181 ॥
| verse_line1  = ॐ अङ्गीत्वानुपपतेः ॐ ॥ 08-181 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 274: Line 280:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अन्यथाऽनुमितौ च ज्ञशक्तिवियोगात् ॐ ॥ 09-182 ॥
| verse_line1  = ॐ अन्यथाऽनुमितौ च ज्ञशक्तिवियोगात् ॐ ॥ 09-182 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 299: Line 306:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ विप्रतिषेधाच्चासमञ्जसम् ॐ ॥ 10-183 ॥
| verse_line1  = ॐ विप्रतिषेधाच्चासमञ्जसम् ॐ ॥ 10-183 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 336: Line 344:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ महद्दीर्घवद्वा ह्रस्वपरिमण्डलाभ्याम् ॐ ॥ 11-184 ॥
| verse_line1  = ॐ महद्दीर्घवद्वा ह्रस्वपरिमण्डलाभ्याम् ॐ ॥ 11-184 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 361: Line 370:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ उभयथाऽपि न कर्मातस्तदभावः ॐ ॥ 12-185 ॥
| verse_line1  = ॐ उभयथाऽपि न कर्मातस्तदभावः ॐ ॥ 12-185 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 378: Line 388:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ समवायाभ्युपगमाच्च साम्यादनवस्थितेः ॐ ॥ 13-186 ॥
| verse_line1  = ॐ समवायाभ्युपगमाच्च साम्यादनवस्थितेः ॐ ॥ 13-186 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 395: Line 406:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ नित्यमेव च भावात् ॐ ॥ 14-187 ॥
| verse_line1  = ॐ नित्यमेव च भावात् ॐ ॥ 14-187 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 412: Line 424:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ रूपादिमत्त्वाच्चविपर्ययो दर्शनात् ॐ ॥ 15-188 ॥
| verse_line1  = ॐ रूपादिमत्त्वाच्चविपर्ययो दर्शनात् ॐ ॥ 15-188 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 429: Line 442:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ उभयथा च दोषात् ॐ ॥ 16-189 ॥
| verse_line1  = ॐ उभयथा च दोषात् ॐ ॥ 16-189 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 446: Line 460:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अपरिग्रहाच्चात्यन्तमनपेक्षा ॐ ॥ 17-190 ॥
| verse_line1  = ॐ अपरिग्रहाच्चात्यन्तमनपेक्षा ॐ ॥ 17-190 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 482: Line 497:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ समुदाय उभयहेतुकेऽपि तदप्राप्तिः ॐ ॥ 18-191 ॥
| verse_line1  = ॐ समुदाय उभयहेतुकेऽपि तदप्राप्तिः ॐ ॥ 18-191 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 507: Line 523:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ इतरेतरप्रत्ययात्वादिति चेन्न उत्पत्तिमात्रनिमित्तत्वात् ॐ ॥ 19-192 ॥
| verse_line1  = ॐ इतरेतरप्रत्ययात्वादिति चेन्न उत्पत्तिमात्रनिमित्तत्वात् ॐ ॥ 19-192 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 524: Line 541:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ उत्तरोत्पादे च पूर्वनिरोधात् ॐ ॥ 20-193 ॥
| verse_line1  = ॐ उत्तरोत्पादे च पूर्वनिरोधात् ॐ ॥ 20-193 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 541: Line 559:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ असति प्रतिज्ञोपरोधो यौगपद्यमन्यथा ॐ ॥ 21-194 ॥
| verse_line1  = ॐ असति प्रतिज्ञोपरोधो यौगपद्यमन्यथा ॐ ॥ 21-194 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 558: Line 577:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ प्रतिसङ्ख्याऽप्रतिसङ्ख्यानिरोधप्राप्तिरविच्छेदात् ॐ ॥ 22 -195 ॥
| verse_line1  = ॐ प्रतिसङ्ख्याऽप्रतिसङ्ख्यानिरोधप्राप्तिरविच्छेदात् ॐ ॥ 22 -195 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 575: Line 595:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ उभयथा च दोषात् ॐ ॥ 23-196 ॥
| verse_line1  = ॐ उभयथा च दोषात् ॐ ॥ 23-196 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 592: Line 613:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ आकाशे चाविशेषात् ॐ ॥ 24-197 ॥
| verse_line1  = ॐ आकाशे चाविशेषात् ॐ ॥ 24-197 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 609: Line 631:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अनुस्मृतेश्च ॐ ॥ 25-198 ॥
| verse_line1  = ॐ अनुस्मृतेश्च ॐ ॥ 25-198 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 636: Line 659:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ नासतोऽदृष्टत्वात् ॐ ॥ 26-199 ॥
| verse_line1  = ॐ नासतोऽदृष्टत्वात् ॐ ॥ 26-199 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 661: Line 685:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ उदासीनानामपि चैवं सिद्धिः ॐ ॥ 27-200 ॥
| verse_line1  = ॐ उदासीनानामपि चैवं सिद्धिः ॐ ॥ 27-200 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 678: Line 703:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ नाभाव उपलब्धेः ॐ ॥ 28-201 ॥
| verse_line1  = ॐ नाभाव उपलब्धेः ॐ ॥ 28-201 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 695: Line 721:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत् ॐ ॥ 29-202 ॥
| verse_line1  = ॐ वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत् ॐ ॥ 29-202 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 722: Line 749:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ न भावोऽनुपलब्धेः ॐ ॥ 30-203 ॥
| verse_line1  = ॐ न भावोऽनुपलब्धेः ॐ ॥ 30-203 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 747: Line 775:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ क्षणिकत्वाच्च ॐ ॥ 31-204 ॥
| verse_line1  = ॐ क्षणिकत्वाच्च ॐ ॥ 31-204 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 764: Line 793:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ सर्वथाऽनुपपत्तेश्च ॐ ॥ 32-205 ॥
| verse_line1  = ॐ सर्वथाऽनुपपत्तेश्च ॐ ॥ 32-205 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 791: Line 821:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ नैकस्मिन्नसम्भवात् ॐ ॥ 33-206 ॥
| verse_line1  = ॐ नैकस्मिन्नसम्भवात् ॐ ॥ 33-206 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 816: Line 847:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ एवञ्चात्माकार्त्स्न्यम् ॐ ॥ 34-207 ॥
| verse_line1  = ॐ एवञ्चात्माकार्त्स्न्यम् ॐ ॥ 34-207 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 833: Line 865:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ न च पर्यायादप्यविरोधो विकारादिभ्यः ॥ 35-208 ॥
| verse_line1  = ॐ न च पर्यायादप्यविरोधो विकारादिभ्यः ॥ 35-208 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 850: Line 883:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अन्त्यावस्थितेश्चोभयनित्यत्वादविशेषात् ॐ ॥ 36-209 ॥
| verse_line1  = ॐ अन्त्यावस्थितेश्चोभयनित्यत्वादविशेषात् ॐ ॥ 36-209 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 877: Line 911:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ पत्युरसामञ्जस्यात् ॐ ॥ 37-210 ॥
| verse_line1  = ॐ पत्युरसामञ्जस्यात् ॐ ॥ 37-210 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 923: Line 958:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ सम्बन्धानुपपत्तेश्च ॐ ॥ 38-211 ॥
| verse_line1  = ॐ सम्बन्धानुपपत्तेश्च ॐ ॥ 38-211 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 940: Line 976:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अधिष्ठानानुपपत्तेश्च ॐ ॥ 39-212 ॥
| verse_line1  = ॐ अधिष्ठानानुपपत्तेश्च ॐ ॥ 39-212 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 957: Line 994:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ करणवच्चेन्न भोगादिभ्यः ॐ ॥ 40-213 ॥
| verse_line1  = ॐ करणवच्चेन्न भोगादिभ्यः ॐ ॥ 40-213 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 974: Line 1,012:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अन्तवत्त्वमसर्वज्ञता वा ॐ ॥ 41-214 ॥
| verse_line1  = ॐ अन्तवत्त्वमसर्वज्ञता वा ॐ ॥ 41-214 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,030: Line 1,069:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ उत्पत्यसम्भवात् ॐ ॥ 42-215 ॥
| verse_line1  = ॐ उत्पत्यसम्भवात् ॐ ॥ 42-215 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,055: Line 1,095:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ न च कर्तुः करणम् ॐ ॥ 43-216 ॥
| verse_line1  = ॐ न च कर्तुः करणम् ॐ ॥ 43-216 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,072: Line 1,113:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ विज्ञानादिभावे वा तदप्रतिषेधः ॐ ॥ 44-217 ॥
| verse_line1  = ॐ विज्ञानादिभावे वा तदप्रतिषेधः ॐ ॥ 44-217 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,089: Line 1,131:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ विप्रतिषेधाच्च ॐ ॥ 45-218 ॥
| verse_line1  = ॐ विप्रतिषेधाच्च ॐ ॥ 45-218 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}