Brahmasutra/C2/S3: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 4: Line 4:
| title        = तृतीयः पादः
| title        = तृतीयः पादः
}}
}}
== तृतीयः पादः ==
जीवपरमात्माधिभूताधिदैवेषु श्रुतीनां परस्परं विरोधमपाकरोत्यनेन पादेन।
जीवपरमात्माधिभूताधिदैवेषु श्रुतीनां परस्परं विरोधमपाकरोत्यनेन पादेन।


Line 16: Line 14:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ न वियदश्रुतेः ॥ 01-219 ॥
| verse_line1  = ॐ न वियदश्रुतेः ॥ 01-219 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 33: Line 32:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अस्तितु ॐ ॥ 02-220 ॥
| verse_line1  = ॐ अस्तितु ॐ ॥ 02-220 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 50: Line 50:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ गौण्यसम्भवात् ॐ ॥ 03-221 ॥
| verse_line1  = ॐ गौण्यसम्भवात् ॐ ॥ 03-221 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 67: Line 68:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ शब्दाच्च ॐ ॥ 04-222 ॥
| verse_line1  = ॐ शब्दाच्च ॐ ॥ 04-222 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 84: Line 86:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ स्याच्चैकस्य ब्रह्मशब्दवत् ॐ ॥ 05-223 ॥
| verse_line1  = ॐ स्याच्चैकस्य ब्रह्मशब्दवत् ॐ ॥ 05-223 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 110: Line 113:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ प्रतिज्ञाहानिरव्यतिरेकाच्छब्देभ्यः ॐ ॥ 06-224 ॥
| verse_line1  = ॐ प्रतिज्ञाहानिरव्यतिरेकाच्छब्देभ्यः ॐ ॥ 06-224 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 137: Line 141:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ यावद्विकारं तु विभागो लोकवत् ॐ ॥ 07-225 ॥
| verse_line1  = ॐ यावद्विकारं तु विभागो लोकवत् ॐ ॥ 07-225 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 193: Line 198:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ एतेन मातरिश्वा व्याख्यातः ॐ ॥ 08-226 ॥
| verse_line1  = ॐ एतेन मातरिश्वा व्याख्यातः ॐ ॥ 08-226 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 261: Line 267:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ असम्भवस्तु सतोऽनुपपत्तेः ॐ ॥ 09-227 ॥
| verse_line1  = ॐ असम्भवस्तु सतोऽनुपपत्तेः ॐ ॥ 09-227 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 364: Line 371:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ तेजोऽतस्तथा ह्याह ॐ ॥ 10-228 ॥
| verse_line1  = ॐ तेजोऽतस्तथा ह्याह ॐ ॥ 10-228 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 391: Line 399:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ आपः ॐ ॥ 11-229 ॥
| verse_line1  = ॐ आपः ॐ ॥ 11-229 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 465: Line 474:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ पृथिव्यधिकाररूपशब्दान्तरादिभ्यः ॐ ॥ 12-230 ॥
| verse_line1  = ॐ पृथिव्यधिकाररूपशब्दान्तरादिभ्यः ॐ ॥ 12-230 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 540: Line 550:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ तदभिध्यानादेव तु तल्लिङ्गात् सः ॐ ॥ 13-231 ॥
| verse_line1  = ॐ तदभिध्यानादेव तु तल्लिङ्गात् सः ॐ ॥ 13-231 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 625: Line 636:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ विपर्ययेण तु क्रमोऽत उपपद्यते च ॐ ॥ 14-232 ॥
| verse_line1  = ॐ विपर्ययेण तु क्रमोऽत उपपद्यते च ॐ ॥ 14-232 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 726: Line 738:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अन्तरा विज्ञानमनसी क्रमेण तल्लिङ्गादिति चेन्नाविशेषात् ॐ ॥ 15-233 ॥
| verse_line1  = ॐ अन्तरा विज्ञानमनसी क्रमेण तल्लिङ्गादिति चेन्नाविशेषात् ॐ ॥ 15-233 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 744: Line 757:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ चराचरव्यपाश्रयस्तु स्यात् तद्व्यपदेशो भाक्तस्तद्भावभावित्वात् ॐ ॥ 16-234 ॥
| verse_line1  = ॐ चराचरव्यपाश्रयस्तु स्यात् तद्व्यपदेशो भाक्तस्तद्भावभावित्वात् ॐ ॥ 16-234 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 809: Line 823:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ नात्माऽश्रुतेर्नित्यत्वाच्च ताभ्यः ॐ ॥ 17-235 ॥
| verse_line1  = ॐ नात्माऽश्रुतेर्नित्यत्वाच्च ताभ्यः ॐ ॥ 17-235 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 856: Line 871:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ ज्ञोऽत एव ॐ ॥ 18-236 ॥
| verse_line1  = ॐ ज्ञोऽत एव ॐ ॥ 18-236 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 881: Line 897:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ युक्तेश्च ॐ ॥ 19-237 ॥
| verse_line1  = ॐ युक्तेश्च ॐ ॥ 19-237 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 935: Line 952:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ उत्क्रान्तिगत्यागतीनाम् ॐ ॥ 20-238 ॥
| verse_line1  = ॐ उत्क्रान्तिगत्यागतीनाम् ॐ ॥ 20-238 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 971: Line 989:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ स्वात्मना चोत्तरयोः ॐ ॥ 21-239 ॥
| verse_line1  = ॐ स्वात्मना चोत्तरयोः ॐ ॥ 21-239 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 998: Line 1,017:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ नाणुरतच्छ्रुतेरिति चेन्नेतराधिकारात् ॐ ॥ 22-240 ॥
| verse_line1  = ॐ नाणुरतच्छ्रुतेरिति चेन्नेतराधिकारात् ॐ ॥ 22-240 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,044: Line 1,064:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ स्वशब्दोन्मानाभ्यां च ॐ ॥ 23-241 ॥
| verse_line1  = ॐ स्वशब्दोन्मानाभ्यां च ॐ ॥ 23-241 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,080: Line 1,101:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अविरोधश्चन्दनवत् ॐ ॥ 24-242 ॥
| verse_line1  = ॐ अविरोधश्चन्दनवत् ॐ ॥ 24-242 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,106: Line 1,128:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अवस्थितिवैशेष्यादिति चेन्नाभ्युपगमाद्धृदि हि ॐ ॥ 25-243 ॥
| verse_line1  = ॐ अवस्थितिवैशेष्यादिति चेन्नाभ्युपगमाद्धृदि हि ॐ ॥ 25-243 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,123: Line 1,146:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ गुणाद्वाऽऽलोकवत् ॐ ॥ 26-244 ॥
| verse_line1  = ॐ गुणाद्वाऽऽलोकवत् ॐ ॥ 26-244 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,170: Line 1,194:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ व्यतिरेको गन्धवत् तथा च दर्शयति ॐ ॥ 27-245 ॥
| verse_line1  = ॐ व्यतिरेको गन्धवत् तथा च दर्शयति ॐ ॥ 27-245 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,226: Line 1,251:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ पृथगुपदेशात् ॐ ॥ 28-246 ॥
| verse_line1  = ॐ पृथगुपदेशात् ॐ ॥ 28-246 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,260: Line 1,286:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ तद्गुणसारत्वात् तु तद्व्यपदेशः प्राज्ञवत् ॐ ॥ 29-247 ॥
| verse_line1  = ॐ तद्गुणसारत्वात् तु तद्व्यपदेशः प्राज्ञवत् ॐ ॥ 29-247 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,297: Line 1,324:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ यावदात्माभावित्वाच्च न दोषस्तद्दर्शनात् ॐ ॥ 30-248 ॥
| verse_line1  = ॐ यावदात्माभावित्वाच्च न दोषस्तद्दर्शनात् ॐ ॥ 30-248 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,351: Line 1,379:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ पुंस्त्वादिवत्त्वस्यसतोऽभिव्यक्तियोगात् ॐ ॥ 31-249 ॥
| verse_line1  = ॐ पुंस्त्वादिवत्त्वस्यसतोऽभिव्यक्तियोगात् ॐ ॥ 31-249 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,385: Line 1,414:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ नित्योपलब्ध्यनुपलब्धिप्रसङ्गोऽन्यतरनियमो वाऽन्यथा ॐ ॥ 32-250 ॥
| verse_line1  = ॐ नित्योपलब्ध्यनुपलब्धिप्रसङ्गोऽन्यतरनियमो वाऽन्यथा ॐ ॥ 32-250 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,442: Line 1,472:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ कर्ता शास्त्रार्थवत्त्वात् ॐ ॥ 33-251 ॥
| verse_line1  = ॐ कर्ता शास्त्रार्थवत्त्वात् ॐ ॥ 33-251 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,467: Line 1,498:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ विहारोपदेशात् ॐ ॥ 34-252 ॥
| verse_line1  = ॐ विहारोपदेशात् ॐ ॥ 34-252 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,484: Line 1,516:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ उपादानात् ॐ ॥ 35-253 ॥
| verse_line1  = ॐ उपादानात् ॐ ॥ 35-253 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,501: Line 1,534:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ व्यपदेशाच्च क्रियायां न चेन्निर्देशविपर्ययः ॐ ॥ 36-254 ॥
| verse_line1  = ॐ व्यपदेशाच्च क्रियायां न चेन्निर्देशविपर्ययः ॐ ॥ 36-254 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,527: Line 1,561:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ उपलब्धिवदनियमः ॐ ॥ 37-255 ॥
| verse_line1  = ॐ उपलब्धिवदनियमः ॐ ॥ 37-255 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,544: Line 1,579:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ शक्तिविपर्ययात् ॐ ॥ 38-256 ॥
| verse_line1  = ॐ शक्तिविपर्ययात् ॐ ॥ 38-256 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,569: Line 1,605:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ समाध्यभावाच्च ॐ ॥ 39-257॥
| verse_line1  = ॐ समाध्यभावाच्च ॐ ॥ 39-257॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,586: Line 1,623:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ यथा च तक्षोभयथा ॐ ॥ 40-258 ॥
| verse_line1  = ॐ यथा च तक्षोभयथा ॐ ॥ 40-258 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,603: Line 1,641:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ परात् तु तच्छ्रुतेः ॐ ॥ 41-259 ॥
| verse_line1  = ॐ परात् तु तच्छ्रुतेः ॐ ॥ 41-259 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,629: Line 1,668:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ कृतप्रयत्नापेक्षस्तुविहितप्रतिषेधावैयर्थ्यादिभ्यः ॐ ॥ 42-260 ॥
| verse_line1  = ॐ कृतप्रयत्नापेक्षस्तुविहितप्रतिषेधावैयर्थ्यादिभ्यः ॐ ॥ 42-260 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,674: Line 1,714:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अंशो नानाव्यपदेशादन्यथा चापि दाशकितवादित्वमधीयत एके ॐ ॥ 43-261 ॥
| verse_line1  = ॐ अंशो नानाव्यपदेशादन्यथा चापि दाशकितवादित्वमधीयत एके ॐ ॥ 43-261 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,822: Line 1,863:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ मन्त्रवर्णात् ॐ ॥ 44-262 ॥
| verse_line1  = ॐ मन्त्रवर्णात् ॐ ॥ 44-262 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,839: Line 1,881:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अपि स्मर्यते ॐ ॥ 45-263 ॥
| verse_line1  = ॐ अपि स्मर्यते ॐ ॥ 45-263 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,856: Line 1,899:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ प्रकाशादिवन्नैवं परः ॐ ॥ 46-264 ॥
| verse_line1  = ॐ प्रकाशादिवन्नैवं परः ॐ ॥ 46-264 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,881: Line 1,925:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ स्मरन्ति च ॐ ॥ 47-265 ॥
| verse_line1  = ॐ स्मरन्ति च ॐ ॥ 47-265 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 1,936: Line 1,981:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अनुज्ञापरिहारौ देहसम्बन्धाज्ज्योतिरादिवत् ॐ ॥ 48-266 ॥
| verse_line1  = ॐ अनुज्ञापरिहारौ देहसम्बन्धाज्ज्योतिरादिवत् ॐ ॥ 48-266 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 2,039: Line 2,085:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ असन्ततेश्चाव्यतिकरः ॐ ॥ 49-267 ॥
| verse_line1  = ॐ असन्ततेश्चाव्यतिकरः ॐ ॥ 49-267 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 2,065: Line 2,112:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ आभास एव च ॐ ॥ 50-268 ॥
| verse_line1  = ॐ आभास एव च ॐ ॥ 50-268 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 2,139: Line 2,187:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अदृष्टनियमात् ॐ ॥ 51-269 ॥
| verse_line1  = ॐ अदृष्टनियमात् ॐ ॥ 51-269 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 2,164: Line 2,213:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ अभिसन्ध्यादिष्वपि चैवम् ॐ ॥ 52-270 ॥
| verse_line1  = ॐ अभिसन्ध्यादिष्वपि चैवम् ॐ ॥ 52-270 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}


Line 2,181: Line 2,231:
| verse_type    = sutra
| verse_type    = sutra
| verse_line1  = ॐ प्रदेशादिति चेन्नान्तर्भावात् ॐ ॥ 53-271 ॥
| verse_line1  = ॐ प्रदेशादिति चेन्नान्तर्भावात् ॐ ॥ 53-271 ॥
| commentary1  = brahmasutra
}}
}}