Anandamakaranda

Bhagavatatatparyanirnaya/C4/S29: Difference between revisions

← Older editNewer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 3: Line 3:
| chapter_num  = 4
| chapter_num  = 4
| title        = एकोनत्रिंशोऽध्यायः
| title        = एकोनत्रिंशोऽध्यायः
}}
}}{{VerseBlock
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C04_S29_V20
| verse_id      = BTN_C04_S29_V20
| document_id  = BTN
| document_id  = BTN
Line 18: Line 17:
| id      = BTN_C04_S29_V20_B1
| id      = BTN_C04_S29_V20_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'सुखवद्दूरतो दृश्यं तत्काले दुःखमेव यत् ।मृगतृष्णेत्यतः प्राहुर्भोगं वैषयिकं बुधाः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥२०॥
'सुखवद्दूरतो दृश्यं तत्काले दुःखमेव यत् ।
मृगतृष्णेत्यतः प्राहुर्भोगं वैषयिकं बुधाः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥२०॥
}}
}}


Line 37: Line 36:
| id      = BTN_C04_S29_V33_B1
| id      = BTN_C04_S29_V33_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
तत्प्रतिक्रियाऽपि दुःखमेव ॥ ३३ ॥
तत्प्रतिक्रियाऽपि दुःखमेव ॥ ३३ ॥
Line 56: Line 54:
| id      = BTN_C04_S29_V36_B1
| id      = BTN_C04_S29_V36_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'संसृतेः स्वप्नसाम्यं तु यथार्थज्ञानवर्जनम्''॥ इति च ।'जाग्रत्यविद्यमानं तु देहात्मत्वादि केवलम् ।अविद्यमानं स्वप्ने तु जाग्रत्त्वज्ञानमेव च''॥ इति षाड्गुण्ये ॥३६॥
'संसृतेः स्वप्नसाम्यं तु यथार्थज्ञानवर्जनम्''॥ इति च ।
'जाग्रत्यविद्यमानं तु देहात्मत्वादि केवलम् ।
अविद्यमानं स्वप्ने तु जाग्रत्त्वज्ञानमेव च''॥ इति षाड्गुण्ये ॥३६॥
}}
}}


Line 75: Line 74:
| id      = BTN_C04_S29_V43_B1
| id      = BTN_C04_S29_V43_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'प्रजापतिपतिर्ब्रह्मा विरिञ्चश्चेति कथ्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ४३ ॥
'प्रजापतिपतिर्ब्रह्मा विरिञ्चश्चेति कथ्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ४३ ॥
Line 94: Line 92:
| id      = BTN_C04_S29_V46_B1
| id      = BTN_C04_S29_V46_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'मन्त्रलिङ्गैर्व्यवच्छिन्नं वेदशब्दोक्तमात्रकम् ।वेदो वदन्नपि हरिं न सम्यग्वक्ति कुत्रचित् ।नाऽरोहयत्यनुभवमप्रसिद्धस्वरूपतः ॥अथाप्यनुभवारोहः प्रसन्ने केशवे भवेत् ।किञ्चिदेव सुसम्यक् च स्वयं त्वनुभवत्यमुम्''॥ इति वाराहे ॥४६॥
'मन्त्रलिङ्गैर्व्यवच्छिन्नं वेदशब्दोक्तमात्रकम् ।
वेदो वदन्नपि हरिं न सम्यग्वक्ति कुत्रचित् ।
नाऽरोहयत्यनुभवमप्रसिद्धस्वरूपतः ॥
अथाप्यनुभवारोहः प्रसन्ने केशवे भवेत् ।
किञ्चिदेव सुसम्यक् च स्वयं त्वनुभवत्यमुम्''॥ इति वाराहे ॥४६॥
}}
}}


Line 113: Line 114:
| id      = BTN_C04_S29_V49_B1
| id      = BTN_C04_S29_V49_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'यदा त्वनुभवी भूयाच्छब्दमात्रानुरोधनम् ।त्यक्त्वाऽथ तं विदुः प्राज्ञास्त्यक्तवेद इति स्म ह ॥यदैव त्यक्तवेदः स्यादथास्मान्मुच्यते भयात् ।प्रायस्तु वैदिका एव रुद्राद्या अपि वै पुरा ॥वैदिकस्त्यक्तवेदश्च ब्रह्मैवैकः प्रजापतिः ।ततस्तु केशवं भक्तया सम्पूज्य बहुजन्मसु ।त्यक्तवेदत्वमापन्नाः प्रसादात्परमेष्ठिनः''॥ इति महासंहितायाम् ।'केवलं वेदशब्देन जानन्वैदिक उच्यते ।वेदं विनाप्यनुभवाज्जानंस्तु त्यक्तवैदिकः''॥ इत्यध्यात्मे ॥'तत्त्वं वेदानुसारेण चिन्तयन्वैदिको भवेत् ।वेद ऊहामनुसरेद्यस्य स त्यक्तवैदिकः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ४९ ॥
'यदा त्वनुभवी भूयाच्छब्दमात्रानुरोधनम् ।
त्यक्त्वाऽथ तं विदुः प्राज्ञास्त्यक्तवेद इति स्म ह ॥
यदैव त्यक्तवेदः स्यादथास्मान्मुच्यते भयात् ।
प्रायस्तु वैदिका एव रुद्राद्या अपि वै पुरा ॥
वैदिकस्त्यक्तवेदश्च ब्रह्मैवैकः प्रजापतिः ।
ततस्तु केशवं भक्तया सम्पूज्य बहुजन्मसु ।
त्यक्तवेदत्वमापन्नाः प्रसादात्परमेष्ठिनः''॥ इति महासंहितायाम् ।
'केवलं वेदशब्देन जानन्वैदिक उच्यते ।
वेदं विनाप्यनुभवाज्जानंस्तु त्यक्तवैदिकः''॥ इत्यध्यात्मे ॥
'तत्त्वं वेदानुसारेण चिन्तयन्वैदिको भवेत् ।
वेद ऊहामनुसरेद्यस्य स त्यक्तवैदिकः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ४९ ॥
}}
}}


Line 134: Line 144:
| id      = BTN_C04_S29_V57_B1
| id      = BTN_C04_S29_V57_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'चित्तिर्बुद्धिरिति ज्ञेया चित्तं तु स्मृतिकारणम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
'चित्तिर्बुद्धिरिति ज्ञेया चित्तं तु स्मृतिकारणम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
Line 153: Line 162:
| id      = BTN_C04_S29_V76_B1
| id      = BTN_C04_S29_V76_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'प्राणेन्द्रियान्तःकरणभेदेन त्रिविधं मतम् ।पञ्च पञ्चैव ते सर्वे प्राणबुद्धीन्द्रियाणि च ॥कर्मेन्द्रियाणि च तथा तस्मात्पञ्चविधं स्मृतम् ।लिङ्गं षोडशकं प्राहुर्मनसा सह तत्पुनः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ७६ ॥
'प्राणेन्द्रियान्तःकरणभेदेन त्रिविधं मतम् ।
पञ्च पञ्चैव ते सर्वे प्राणबुद्धीन्द्रियाणि च ॥
कर्मेन्द्रियाणि च तथा तस्मात्पञ्चविधं स्मृतम् ।
लिङ्गं षोडशकं प्राहुर्मनसा सह तत्पुनः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ७६ ॥
}}
}}


Line 172: Line 183:
| id      = BTN_C04_S29_V82_B1
| id      = BTN_C04_S29_V82_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'देहादिव्यतिरेकेण चिद्रूपोऽहमिति स्फुटम् ।सदैवानुभवो भक्तिर्विष्णौ तद्दर्शनादनु ।यस्यासौ मुच्यते क्षिप्रं संसारान्नात्र संशयः''॥ इति हरिवंशेषु ॥८२॥
'देहादिव्यतिरेकेण चिद्रूपोऽहमिति स्फुटम् ।
सदैवानुभवो भक्तिर्विष्णौ तद्दर्शनादनु ।
यस्यासौ मुच्यते क्षिप्रं संसारान्नात्र संशयः''॥ इति हरिवंशेषु ॥८२॥
}}
}}


Line 199: Line 211:
| id      = BTN_C04_S29_V83_B1
| id      = BTN_C04_S29_V83_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'संसारस्थमिदं सर्वमनित्यत्वाद्वृथा यतः ।अतः प्राहुः स्वप्नसमं प्राज्ञा जगदिदं मृषा''॥ इति विष्णुसंहितायाम् ।'सुषुप्तिस्वप्नयोश्चैव स्वर्गव्योम्नोस्तथैव च ।अन्योन्यनामता ज्ञेया मनोबुद्ध्योस्तथैव च''॥ इति शब्दनिर्णये ॥अतो भूतं भवत् भविष्यच्च स्वप्न इत्यर्थः ।'रहो ब्रह्म तथा यज्ञः स्वः सत्यमिति गीयते''। इति च ॥ ८३ ॥
'संसारस्थमिदं सर्वमनित्यत्वाद्वृथा यतः ।
अतः प्राहुः स्वप्नसमं प्राज्ञा जगदिदं मृषा''॥ इति विष्णुसंहितायाम् ।
'सुषुप्तिस्वप्नयोश्चैव स्वर्गव्योम्नोस्तथैव च ।
अन्योन्यनामता ज्ञेया मनोबुद्ध्योस्तथैव च''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
अतो भूतं भवत् भविष्यच्च स्वप्न इत्यर्थः ।
'रहो ब्रह्म तथा यज्ञः स्वः सत्यमिति गीयते''। इति च ॥ ८३ ॥
}}
}}




[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/Bhagavatatatparyanirnaya/C4/S29"