Anandamakaranda

Bhagavatatatparyanirnaya/C7/S16: Difference between revisions

← Older editNewer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 3: Line 3:
| chapter_num  = 7
| chapter_num  = 7
| title        = षोडशोऽध्यायः
| title        = षोडशोऽध्यायः
}}
}}{{VerseBlock
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C07_S16_V52
| verse_id      = BTN_C07_S16_V52
| document_id  = BTN
| document_id  = BTN
Line 27: Line 26:
| id      = BTN_C07_S16_V53_B1
| id      = BTN_C07_S16_V53_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
ओङ्कारं बिन्दुनादे तु तं तु प्राणे महत्यमुम् ।'यज्ञाभिमानिनो देवान्स्मरन्तीन्द्रियमानिनाम् ।वशगांस्तान्मनोमानिसुरेन्द्रस्य वशे स्थितान् ॥वेदात्मिकायाः पार्वत्यास्तं तां रुद्रवशे स्थिताम् ।वर्णत्रयात्मकं रुद्रं शेषे तु प्रणवात्मके ॥बिन्दुरूपसरस्वत्यां तं तां तस्यां पुनर्न्यसेत् ।मूलस्थानादरूपायां तां वायौ तं जनार्दने ॥प्रकृतावथवा प्राणं तामेव पुरुषोत्तमे''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ५२-५३ ॥
ओङ्कारं बिन्दुनादे तु तं तु प्राणे महत्यमुम् ।
'यज्ञाभिमानिनो देवान्स्मरन्तीन्द्रियमानिनाम् ।
वशगांस्तान्मनोमानिसुरेन्द्रस्य वशे स्थितान् ॥
वेदात्मिकायाः पार्वत्यास्तं तां रुद्रवशे स्थिताम् ।
वर्णत्रयात्मकं रुद्रं शेषे तु प्रणवात्मके ॥
बिन्दुरूपसरस्वत्यां तं तां तस्यां पुनर्न्यसेत् ।
मूलस्थानादरूपायां तां वायौ तं जनार्दने ॥
प्रकृतावथवा प्राणं तामेव पुरुषोत्तमे''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ५२-५३ ॥
}}
}}


Line 45: Line 50:
| id      = BTN_C07_S16_V54_B1
| id      = BTN_C07_S16_V54_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
स्वराट् इन्द्रः ॥ ५४ ॥
स्वराट् इन्द्रः ॥ ५४ ॥
Line 64: Line 68:
| id      = BTN_C07_S16_V55_B1
| id      = BTN_C07_S16_V55_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'विश्वाद्या अनिरुद्धाद्यास्ते द्विधा सम्प्रकीर्तिताः ।विष्णुरूपास्तदन्ये च तान्सर्वान्याति मोक्षगः ॥तदन्ये च दिवस्पुत्राः सर्वे च द्युसमीपगाः ।ते दिवं प्रापयन्त्येनं सा वायुं स हरिं पृथक् ॥विश्वादिरूपं तुर्यश्च वासुदेवश्च नापरः''॥ इति च ।अधिको भूत्वा सुखादिभिः ॥ ५५ ॥
'विश्वाद्या अनिरुद्धाद्यास्ते द्विधा सम्प्रकीर्तिताः ।
विष्णुरूपास्तदन्ये च तान्सर्वान्याति मोक्षगः ॥
तदन्ये च दिवस्पुत्राः सर्वे च द्युसमीपगाः ।
ते दिवं प्रापयन्त्येनं सा वायुं स हरिं पृथक् ॥
विश्वादिरूपं तुर्यश्च वासुदेवश्च नापरः''॥ इति च ।
अधिको भूत्वा सुखादिभिः ॥ ५५ ॥
}}
}}


Line 83: Line 91:
| id      = BTN_C07_S16_V56_B1
| id      = BTN_C07_S16_V56_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'भक्तिमान्मार्गविन्नैव नीचां गतिमवाप्नुयात्''॥ इति च ॥ ५६ ॥
'भक्तिमान्मार्गविन्नैव नीचां गतिमवाप्नुयात्''॥ इति च ॥ ५६ ॥
Line 102: Line 109:
| id      = BTN_C07_S16_V57_B1
| id      = BTN_C07_S16_V57_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
ग्लापकत्वात् तमः ॥ ५७ ॥
ग्लापकत्वात् तमः ॥ ५७ ॥
Line 121: Line 127:
| id      = BTN_C07_S16_V58_B1
| id      = BTN_C07_S16_V58_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
दुर्घटत्वादर्थत्वेन परमेश्वरेणैव कल्पितम् ॥ ५८ ॥
दुर्घटत्वादर्थत्वेन परमेश्वरेणैव कल्पितम् ॥ ५८ ॥
Line 140: Line 145:
| id      = BTN_C07_S16_V59_B1
| id      = BTN_C07_S16_V59_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'छाया रीतिः प्रकारश्च भावश्चेत्यभिधीयते''। इति शब्दनिर्णये ।क्षित्यादीनां पदार्थानां कतमोऽपि प्रकारो न घटते । परमेश्वरकल्पितत्वात्कार्यमित्येव वक्तुं युक्तम् । न हि बह्वपां सङ्घातमात्रं पृथिवी । न च विकारमात्रम् । न हि कालुष्यादिविकारमात्रेण पृथिवी भवति । न चाद्भ्यः पृथक्स्थितिः । न च वस्तुद्वयवत् सहावस्थानमात्रम् ॥ ५९ ॥
'छाया रीतिः प्रकारश्च भावश्चेत्यभिधीयते''। इति शब्दनिर्णये ।
क्षित्यादीनां पदार्थानां कतमोऽपि प्रकारो न घटते । परमेश्वरकल्पितत्वात्कार्यमित्येव वक्तुं युक्तम् । न हि बह्वपां सङ्घातमात्रं पृथिवी । न च विकारमात्रम् । न हि कालुष्यादिविकारमात्रेण पृथिवी भवति । न चाद्भ्यः पृथक्स्थितिः । न च वस्तुद्वयवत् सहावस्थानमात्रम् ॥ ५९ ॥
}}
}}


Line 159: Line 164:
| id      = BTN_C07_S16_V60_B1
| id      = BTN_C07_S16_V60_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
एवमवयवावयविनोरपि ॥ ६० ॥
एवमवयवावयविनोरपि ॥ ६० ॥
Line 178: Line 182:
| id      = BTN_C07_S16_V61_B1
| id      = BTN_C07_S16_V61_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
न च सादृश्यमात्रम् । वस्तुभेदे हि तद्युज्यते । तस्मात्स्वप्न एव । जाग्रत्स्वप्नौ यथा विशेषतो दृश्येते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते ।'कार्यकारणवस्तूनां विशेषो न निरूपितः ।तथा पीशेच्छयैवासौ दृश्यते नियतोऽपि च''॥ इति च ॥ ६१ ॥
न च सादृश्यमात्रम् । वस्तुभेदे हि तद्युज्यते । तस्मात्स्वप्न एव । जाग्रत्स्वप्नौ यथा विशेषतो दृश्येते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते ।
'कार्यकारणवस्तूनां विशेषो न निरूपितः ।
तथा पीशेच्छयैवासौ दृश्यते नियतोऽपि च''॥ इति च ॥ ६१ ॥
}}
}}


Line 213: Line 218:
| id      = BTN_C07_S16_V69_B1
| id      = BTN_C07_S16_V69_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
अतीतमहाकल्पे अतीतब्रह्मकल्पे ॥ ६९ ॥'ब्रह्मकालः परश्चेति महाकल्पश्च कीर्तितः''। इति च ॥
अतीतमहाकल्पे अतीतब्रह्मकल्पे ॥ ६९ ॥
'ब्रह्मकालः परश्चेति महाकल्पश्च कीर्तितः''। इति च ॥
}}
}}




[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/Bhagavatatatparyanirnaya/C7/S16"