Bruhadaranyaka/C2/S3: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 3: | Line 3: | ||
| chapter_num = 2 | | chapter_num = 2 | ||
| title = मूर्तामूर्तब्राह्मणम् | | title = मूर्तामूर्तब्राह्मणम् | ||
}} | }}{{VerseBlock | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BR_C02_S03_V01 | | verse_id = BR_C02_S03_V01 | ||
| document_id = BR | | document_id = BR | ||
| Line 17: | Line 16: | ||
| id = BR_C02_S03_V01_B01 | | id = BR_C02_S03_V01_B01 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
विशरणावसादनयुक्तं सत् । ततं सर्वज्ञं च त्यम् । | विशरणावसादनयुक्तं सत् । ततं सर्वज्ञं च त्यम् । | ||
| Line 35: | Line 33: | ||
| id = BR_C02_S03_V02_B01 | | id = BR_C02_S03_V02_B01 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
प्रलयेऽपि भगवदन्तरेव रता अक्षिताऽवस्थितेति श्रीरन्तरिक्षम् । य एष तपतीत्यादित्यस्थो हिरण्यगर्भ उच्यते । | प्रलयेऽपि भगवदन्तरेव रता अक्षिताऽवस्थितेति श्रीरन्तरिक्षम् । य एष तपतीत्यादित्यस्थो हिरण्यगर्भ उच्यते । | ||
| Line 53: | Line 50: | ||
| id = BR_C02_S03_V03_B01 | | id = BR_C02_S03_V03_B01 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
मण्डले पुरुष इति भगवान् विष्णुः । | मण्डले पुरुष इति भगवान् विष्णुः । | ||
| Line 79: | Line 75: | ||
| id = BR_C02_S03_V05_B01 | | id = BR_C02_S03_V05_B01 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
एवमेव चक्षुर्दक्षिणेक्षन्पुरुषश्च । | एवमेव चक्षुर्दक्षिणेक्षन्पुरुषश्च । | ||
| Line 113: | Line 108: | ||
| id = BR_C02_S03_V06_B01 | | id = BR_C02_S03_V06_B01 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
तस्यैवामूर्तरसस्य भगवतो नेति नेतीत्यादेशः । अतस्तस्मादमूर्तसारत्वादित्यर्थः । अथेत्यानन्तर्यार्थे । इति नेति नेति मूर्तामूर्तविलक्षण इत्यर्थः । उभयसादृश्यनिषेधार्थं द्विवारम् । इति नेति निषिध्यमानमप्येतस्मादन्यत्परं नास्ति एष एव परः । मूर्तामूर्तं त्वपरमेवैतदपेक्षया । मूर्तामूर्तमेवाध्यात्मं प्राणा इत्युच्यन्ते । ब्रह्मणो वायोश्चामूर्तत्वात् । | तस्यैवामूर्तरसस्य भगवतो नेति नेतीत्यादेशः । अतस्तस्मादमूर्तसारत्वादित्यर्थः । अथेत्यानन्तर्यार्थे । इति नेति नेति मूर्तामूर्तविलक्षण इत्यर्थः । उभयसादृश्यनिषेधार्थं द्विवारम् । इति नेति निषिध्यमानमप्येतस्मादन्यत्परं नास्ति एष एव परः । मूर्तामूर्तं त्वपरमेवैतदपेक्षया । मूर्तामूर्तमेवाध्यात्मं प्राणा इत्युच्यन्ते । ब्रह्मणो वायोश्चामूर्तत्वात् । | ||
| Line 122: | Line 116: | ||
| id = BR_C02_S03_V06_B01 | | id = BR_C02_S03_V06_B01 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
मूर्तामूर्तमिदं रूपं ब्रह्मणः प्रतिमात्मकम् । | मूर्तामूर्तमिदं रूपं ब्रह्मणः प्रतिमात्मकम् । | ||
नैतत्स्वरूपमेतत् स्यात् तद्धि सर्वपरं सदा ॥ | |||
श्रियो वायोर्विरिञ्चाच्च येऽन्ये मूर्ता हि ते स्मृताः । | |||
मूरं पापं हि तेनाप्तं मूर्तमित्यभिधीयते ॥ | |||
विशीर्णं चावसन्नं च तदेवातः सदुच्यते । | |||
पराधीनगतित्वाच्च स्थितमित्यभिधीयते ॥ | |||
तस्य सारो विरिञ्चस्तु तद्विरुद्धस्वभावकः । | |||
मूर्ताद्विरुद्धरूपत्वाच्छ्रीर्वायुश्चाप्यमूर्तकौ ॥ | |||
सर्वज्ञौ च ततौ चैव नियतो हरिणैव तौ । | |||
तयोः सारस्तु भगवान् हरिर्नारायणः परः ॥ | |||
आदित्यमण्डले चैव चक्षुष्वपि च सुस्थितः । | |||
तत्रैव संस्थितो ब्रह्मा मूर्तसारोऽपि तस्य च ॥ | |||
विष्णुरेव परः सारस्तस्य रूपाण्यनेकधा । | |||
महारजनवासोवत् पाण्ड्वाविकवदेव च ॥ | |||
विद्युत्पद्मेन्द्रगोपादिवह्निवत् सुखभास्वरः । | |||
नैवासौ मूर्तवद्विष्णुर्न च मूर्तरसोपमः ॥ | |||
न चामूर्तोपमो देवः स एव परमः सदा । | |||
तस्यान्यदपरं सर्वं सत्यसत्यः स एकराट् ॥ | |||
मूर्तामूर्तात्मकाः प्राणास्तेषां सत्यः स एव हि ॥ | |||
इति नारायणश्रुतौ । | |||
}} | }} | ||
| Line 150: | Line 143: | ||
| id = BR_C02_S03_V06_B01 | | id = BR_C02_S03_V06_B01 | ||
| name = Bhashyam | | name = Bhashyam | ||
| text = | | text = | ||
प्रथमनिषेधेनैव मूर्तरससादृश्यमपि निषिद्धम् ॥ | प्रथमनिषेधेनैव मूर्तरससादृश्यमपि निषिद्धम् ॥ | ||