Bhagavatatatparyanirnaya/Part1: Difference between revisions

Line 8:

<p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19:

Line 20:

</div>

<p>श्रीमद्भागवततात्पर्यनिर्णयः</p>

Line 74:

Line 76:

<p>द्वादशस्कन्धसंयुक्तः शतविच्छेदसंयुतः ॥</p>

<p>ग्रन्थोऽष्टादशसाहस्रः श्रीमद्भागवताभिधः''। इति ॥ १ ॥</p>

</div>

Line 87:

Line 91:

</div>

<p>अधिकारिविषयफलान्युच्यन्ते धर्म इति । प्रोज्झितकैतवः फलानपेक्षया । ईश्वरार्पणेन परमः ।</p>

Line 112:

Line 117:

<p>'अधिकारं फलं चैव प्रतिपाद्यं च वस्तु यत् ।</p>

<p>स्मृत्वा प्रारभतो ग्रन्थं करोतीशो महत्फलम्''। इति ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 125:

Line 132:

</div>

<p>ज्ञातफलस्यापि प्रशंसाविधिभ्यां क्षिप्रप्रवृत्तिर्भवतीति प्रशस्य विधत्ते । निगमकल्पतरोरिति । भगवता गलितम् । शुकेन द्रवीकृतम् ।</p>

Line 138:

Line 146:

<p>एतेषामथ तेषां वा रसान् पिबत सज्जनाः ।</p>

<p>आमोक्षान्महती तृप्तिरहो मे पश्यतो भवेत्''॥ इति ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 149:

Line 159:

</div>

<p>प्रकारान्तरेण पुरुषार्थशङ्कानिवृत्त्यर्थमाख्यायिका ।</p>

Line 156:

Line 167:

<p>अलाभः पुरुषार्थस्य प्रोक्तमर्थमृते त्विति ।</p>

<p>द्योतनाय महाराज श्रद्धावृद्ध्यर्थमेव च''॥ इति ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 169:

Line 182:

</div>

<p>यानि भगवज्ज्ञातान्यन्यैरप्यृषिभिः ज्ञायन्ते तानि वेत्थ ।</p>

Line 174:

Line 188:

<p>'द्वैपायनेन यद्बुद्धं ब्रह्माद्यैस्तन्न बुध्यते ।</p>

<p>सर्वबुद्धं स वै वेद तद्बुद्धं नान्यगोचरम्''इति ॥ ७-८ ॥</p>

</div>

Line 185:

Line 201:

</div>

<p>विवशः बह्वभ्यासात् ।</p>

Line 190:

Line 207:

<p>'शारीराद् वाचिकाभ्यासो वाचिकान्मानसो भवेत् ।</p>

<p>मानसाद् विवशान्मुच्येन्नान्यथा मुक्तिरिष्यते''। इति ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 203:

Line 222:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे प्रथमोध्यायः ॥</div>

<p>आत्ममायया स्वरूपभूतेच्छया ।</p>

Line 210:

Line 230:

<p>'इच्छाशक्तिर्ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिरिति त्रिधा ।</p>

<p>शक्तिशक्तिमतोश्चापि न भेदः कश्चनेष्यते''॥ इति ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 217:

Line 241:

<p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 229:

Line 254:

</div>

<p>अनुपेतं देहादिभिः । अनभिमानात् । अकातरः कातरवददर्शयत् ।</p>

Line 243:

Line 269:

<p>सर्वभूतहृदयम् अहङ्कारात्मकत्वात् ।</p>

<p>'अहङ्कारात्मको रुद्रः शुको द्वैपायनात्मजः''। इति स्कान्दे ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 256:

Line 284:

</div>

<p>स्वानुभावं ब्रह्म ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 269:

Line 300:

</div>

<p>अद्वयं असमाधिकम् । तथा च भाल्लवेयश्रुतिः–</p>

Line 276:

Line 308:

<p>'अतीतानागते काले यत्तादृशमुदीर्यते ।</p>

<p>कुतश्चिदन्यथा नेयात् तत्तत्त्वं तत्त्वतो विदुः''॥ इति ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 287:

Line 321:

</div>

<p>सत्तामात्रम् आनन्दमात्रम् ।</p>

Line 296:

Line 331:

<p>यत्तदानन्दमात्रं च तद् ब्रह्मेत्यवधार्यताम्''। इति ।</p>

<p>यत्किञ्चित् अलोकसिद्धम् ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 307:

Line 344:

</div>

<p>यस्मात् परमात्मैव तत्त्वं तस्मात् तमेव पश्यन्ति मुनयः ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 320:

Line 360:

</div>

<p>आत्मनीश्वर इति न जीवैक्यमुच्यते । परेषामपि ब्रह्मादीनां यतोऽवरत्वं स परावरः ।</p>

Line 361:

Line 402:

<p>तन्मोहने परा प्रीतिर्देवानां परमस्य च ॥</p>

<p>अतो महान्धकारेषु पतन्त्यज्ञानमोहिताः''। इत्यादि ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 374:

Line 417:

</div>

<p>विष्णोरेव त्रिसञ्ज्ञाः । वामनपुराणे च–</p>

Line 380:

Line 424:

<p>पृथगेव स्थितो देवो विष्णुरूपी जनार्दनः''। इति ।</p>

<p>त्रयोऽपि गुणा विष्ण्वाश्रयाः । तथाऽपि सत्त्वतनौ जीवे श्रेयांसि स्युः ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 391:

Line 437:

</div>

<p>मेघरूपत्वात् धूम उत्तमः ॥ २५ ॥</p>

</div>

Line 404:

Line 453:

</div>

<p>सात्त्विकानां वासुदेवे भक्तिरुत्पद्यते ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 417:

Line 469:

</div>

<p>भूतेशप्रजेशादीन् ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 430:

Line 485:

</div>

<p>आत्ममायया स्वेच्छया । सदसद्रूपया प्रकृत्या च ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 443:

Line 501:

</div>

<p>तया सदसद्रूपया । विज्ञानेन विजृम्भितः विज्ञानेन सम्पूर्णः ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 458:

Line 519:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>तद्गुणान् एव भुङ्क्ते न दोषान् ।</p>

Line 466:

Line 528:

<p>अन्यूनानधिकत्वाच्च पूर्णस्वानन्दभोजनात् ।</p>

<p>विरागाच्च परस्यास्य भोक्तृत्वप्रतिषेधनम्''। इति स्कान्दे ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 473:

Line 539:

<p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 483:

Line 550:

</div>

<p>व्यक्त्यपेक्षया जगृह इति । तथा हि तन्त्रभागवते–</p>

Line 528:

Line 596:

<p>तस्मान्न मायया सर्वं सर्वमैश्वर्यसम्भवम् ।</p>

<p>अमायो हीश्वरो यस्मात् तस्मात् तं परमं विदुः''॥ इति ॥ १ ॥</p>

</div>

Line 539:

Line 609:

</div>

<p>यस्यावयवसंस्थानैः । 'नाभ्या आसीदन्तरिक्षम्''इत्यादि । सत्त्वं साधुगुणवत्त्वं ज्ञानबलरूपं वा ।</p>

<p>'बलज्ञानसमाहारः सत्त्वमित्यभिधीयते''इति मात्स्ये ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 553:

Line 626:

</div>

<p>निधानं अत्रैकीभवन्त्यन्त इति । अंशांशेन सामर्थ्यैकदेशेन ।</p>

<p>ब्राह्मे च– 'यच्छक्त्यैकांशसम्भूतं जगदेतच्चराचरम्''इति ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 567:

Line 643:

</div>

<p>'कुमारो नाम भगवान् स्वयं स्वस्मादजायत ।</p>

Line 572:

Line 649:

<p>यस्मात् सनत्कुमारश्च ब्रह्मचर्यमपालयत् ।</p>

<p>यः स्थाणोः स्थाणुतां प्रादाद् भगवानव्ययो हरिः''। इति ब्राह्मे ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 583:

Line 662:

</div>

<p>'अवतारस्तृतीयोऽस्य देवर्षिः प्रथितो दिवि ।</p>

<p>महिदासस्त्वैतरेयो यस्तन्त्रं नारदेऽवदत्''। इति च ॥ ८ ॥</p>

</div>

Line 597:

Line 679:

</div>

<p>धर्मकलासर्गः धर्मे स्वांशावतारः । लोकदृष्ट्याऽऽत्मशमोपेतम् ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 610:

Line 695:

</div>

<p>तन्त्रं साङ्ख्यं वेदानुसारि ।</p>

Line 618:

Line 704:

<p>सर्ववेदविरुद्धं च कपिलोऽन्यो जगाद ह ॥</p>

<p>साङ्ख्यमाऽऽसुरयेऽन्यस्मै कुतर्कपरिबृंहितम्''। इति ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 629:

Line 717:

</div>

<p>आन्वीक्षिकीं तत्त्वविद्याम्–</p>

<p>'आन्वीक्षिकी कुतर्काख्या तथैवाऽऽन्वीक्षिकी परा''इति मात्स्ये ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 643:

Line 734:

</div>

<p>पृथुशरीराविष्टरूपम्–</p>

<p>'आविवेश पृथुं देवः शङ्खी चक्री चतुर्भुजः''इति पाद्मे ।</p>

<p>उश इच्छायाम् । सत्यकामः ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 658:

Line 752:

</div>

<p>रामात् पूर्वमप्यस्ति व्यासावतारः–</p>

<p>'तृतीयं युगमारभ्य व्यासो बहुषु जज्ञिवान्''इति कौर्मे ॥ २१ ॥</p>

</div>

Line 672:

Line 769:

</div>

<p>आवेशो बलभद्रे ।</p>

Line 677:

Line 775:

<p>आविष्टः श्वेतकेशात्मा शेषांशं रोहिणीसुतम्''।</p>

<p>इति महावाराहे ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 688:

Line 788:

</div>

<p>'मोहनार्थं दानवानां बालरूपं पथि स्थितम् ।</p>

Line 693:

Line 794:

<p>ततः सम्मोहयामास जिनाद्यानसुरांशकान् ।</p>

<p>भगवान् वाग्भिरुग्राभिरहिंसावाचिभिर्हरिः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 704:

Line 807:

</div>

<p>विदासिनः उन्नतात् भिन्नाद् वा । 'त्रिविधाः पुरुषा लोके नीचमध्य-विदासिनः''इति ब्राह्मे ।</p>

<p>'चतुर्धा वर्णरूपेण जगदेतद् विदासितम्''इति च ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 718:

Line 824:

</div>

<p>एते प्रोक्तावताराः । मूलरूपी कृष्णः स्वयमेव ।</p>

<p>'जीवास्तत्प्रतिबिम्बांशा वराहाद्याः स्वयं हरिः ।</p>

<p>दृश्यते बहुधा विष्णुरैश्वर्यादेक एव तु''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 733:

Line 842:

</div>

<p>एतत् जडरूपम् ।</p>

Line 738:

Line 848:

<p>जैवं तु प्रतिबिम्बाख्यं जडमारोपितं हरेः ॥</p>

<p>एवं हि त्रिविधं तस्य रूपं विष्णोर्महात्मनः''। इति पाद्मे ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 749:

Line 861:

</div>

<p>दृश्यत्वं जडरूपत्वम् ।</p>

<p>'अविज्ञाय परं देहमानन्दात्मानमव्ययम् ।</p>

<p>आरोपयन्ति जनिमत् पञ्चभूतात्मकं जडम्''। इति स्कान्दे ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 764:

Line 879:

</div>

<p>अतः परं जडेश्वररूपयोः परम् । अव्यूढगुणबृंहितंं अनादिकाले कदाचिदप्य-नपगतसत्वादिगुणबृंहितम् । अदृष्टाश्रुतवस्तुत्वात् पुनर्भवः ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 777:

Line 895:

</div>

<p>अविद्यया जीवे कृते परमेश्वरे प्रतिषिद्धे इति ब्रह्मदर्शनम् ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 790:

Line 911:

</div>

<p>विशारदः परमेश्वरः । तन्मतिः माया । यदा नैनं शोचयामीत्युपरता तदा सम्पन्न एव ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 802:

Line 926:

</div>

<p>'अप्रयत्नात् स्वतन्त्रत्वात् फलानां च विवर्जनात् ।</p>

Line 807:

Line 932:

<p>कर्तृत्वं भ्रान्तिजं प्राहुरतत्तत्त्वविदो जनाः ।</p>

<p>ऐश्वर्यजं तु कर्तृत्वं सम्यक् तत्तत्त्ववेदिनः''। इति पाद्मे ३५ ॥</p>

</div>

Line 820:

Line 947:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे तृतीयोध्यायः ॥</div>

<p>'धर्मः कं शरणं गतः''इत्यस्य तमेव व्यासरूपिणमिति परिहार उच्यते– 'इदं भागवतम्''इत्यादिना ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 829:

Line 961:

</div>

Line 838:

Line 971:

</div>

<p>निर्विकल्पकः । मदीयं तदीयमिति भेदमपहाय सर्वमीश्वराधीनमिति विज्ञाय स्थितः ।</p>

<p>'साम्यमीश्वररूपेषु सर्वत्र तदधीनताम् ।</p>

<p>पश्यति ज्ञानसम्पत्त्या विनिद्रो यः स योगवित्''। इति ब्राह्मे ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 854:

Line 990:

</div>

<p>तृतीये द्वापरे युगे पर्यवसानं प्राप्ते सति ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 867:

Line 1,006:

</div>

<p>नित्यज्ञानस्य चिद्दृष्टिर्लोकदृष्ट्यपेक्षया–</p>

<p>'सर्वज्ञोऽप्यज्ञवद्देवः सर्वशक्तिरशक्तवत् ।</p>

<p>प्रत्यापयति लोकानामज्ञानं मोहनाय च''। इति कौर्मे ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 883:

Line 1,025:

</div>

<p>'भारतं ब्राह्मणादीनां वेदार्थपरिवित्तये ।</p>

<p>त एव वेदास्त्वन्येषां नर्ते तत्कस्यचित् सुखम्''। इति स्कान्दे ॥२४॥</p>

</div>

Line 906:

Line 1,051:

</div>

<p>अतोषोऽनलम्बुद्धिः ।</p>

Line 911:

Line 1,057:

<p>अप्रसादश्च स एव ।</p>

</div>

Line 922:

Line 1,070:

</div>

<p>आचारापेक्षया धृतव्रतत्वादिपरिपूर्णस्य ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 935:

Line 1,086:

</div>

<p>दैह्यः देहरूपः । आत्मना विभुः स्वत एव व्याप्तः ।</p>

Line 942:

Line 1,094:

<p>ऐश्वर्ययोगाद् भगवान् क्रीडत्येवं जनार्दनः''॥ इति महासंहितायाम् ।</p>

<p>अवतारप्रयोजनासम्पत्त्याऽसम्पन्न इव । ब्रह्मवर्चसयुक्तानामुत्तमः ॥२९॥</p>

</div>

Line 953:

Line 1,107:

</div>

<p>पुनरपेक्षितत्वान्न प्रायेण निरूपिताः ।</p>

<p>'यथा तु भारते देवो न तथाऽन्येषु केषुचित् ।</p>

<p>उच्यते न तथाऽपीशं जानन्त्यज्ञा जनार्दनम्''। इति स्कान्दे ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 968:

Line 1,125:

</div>

<p>खेदोऽनलम्बुद्धिः ।</p>

Line 973:

Line 1,131:

<p>अनलत्वं वदन्त्येते सर्वे पर्यायवाचकाः''। इति ब्राह्मे ।</p>

<p>मन्यमानस्य स्वेच्छया ॥ ३१ ॥</p>

</div>

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>

</div>

Line 982:

Line 1,144:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 992:

Line 1,155:

</div>

<p>शारीरमानसयोरभेदादुभयथाऽपि युज्यते । स्वतन्त्रत्वादात्मनैव ह्यलम्बुद्धिः ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 1,005:

Line 1,171:

</div>

<p>शोचसि प्रकाशयसि ।</p>

<p>'अजस्रेण शोचिषा शोशुचानः''इति श्रुतिः ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 1,020:

Line 1,189:

</div>

<p>'ज्ञानशक्तिस्वरूपोऽपि ह्यज्ञाशक्तं वदेद्धरिः ।</p>

<p>अज्ञानां मोहनायेशस्तेन मुह्यन्ति मोहिताः''। इति पाद्मे ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 1,034:

Line 1,206:

</div>

<p>धर्मादीनामल्पकथनेन पूर्तिः । न वासुदेवमहिम्नोऽतिकथितस्यापि ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 1,049:

Line 1,224:

</div>

<p>वायसं तीर्थं वयोमात्रानुजीवि शास्त्रम् ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 1,064:

Line 1,242:

</div>

<p>परोक्षज्ञानं न शोभते । अपरोक्षज्ञानं न भक्त्या विनोत्पद्यते ।</p>

<p>'यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः'''यद्वासुदेवशरणा विदुरञ्जसैव''इत्यादेः ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 1,081:

Line 1,262:

</div>

<p>शुचिश्रवाः विष्णुः । समाधिना समाधिभाषया । स्मरणं ग्रन्थकृतिः ।</p>

<p>'स्मरन्ति च''इत्यादेः ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 1,097:

Line 1,281:

</div>

<p>प्रवृत्तिधर्मकृते ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 1,112:

Line 1,299:

</div>

<p>अनन्तपारस्य विभोः सकाशाद् यत् सुखम् ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 1,127:

Line 1,317:

</div>

<p>इतरोऽपि भगवान् विश्वमिव । स्वातन्त्र्यात् ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 1,142:

Line 1,335:

</div>

<p>मयि स्थिते ब्रह्मणि । स्थीयतामत्रेतीश्वरेच्छया कल्पितम् ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 1,159:

Line 1,355:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>

<p>त्वमीश्वरोऽपि ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 1,168:

Line 1,369:

</div>

Line 1,177:

Line 1,379:

</div>

<p>'मृगयाजीविनां खेटो वाटी पुष्पोपजीविनाम् ।</p>

<p>ग्रामो बहुजनाकीर्णो राजराजाश्रयं पुरम् ॥</p>

<p>जलस्थलायतिस्फीतं पट्टनं कीर्त्यते बुधैः''। इति स्कान्दे ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 1,194:

Line 1,399:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>

<p>उभयं द्वितीयं नापश्यं तमेवापश्यम् ॥ २१ ॥</p>

</div>

Line 1,203:

Line 1,413:

<p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 1,213:

Line 1,424:

</div>

<p>शम्यां प्रास्य तत्र शालां कृत्वा यत्र यज्ञः क्रियते स शम्याप्रासः ॥२॥</p>

</div>

Line 1,226:

Line 1,440:

</div>

<p>भक्तियोगेन सम्यक् प्रणिहिते लोकानां मनसि ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 1,254:

Line 1,471:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>

<p>स्वात्मन एव विप्रियं न भर्तुः । प्रयोजनाभावाद् विप्रियमिव च अस्य प्रियमिति हि प्रस्वापोक्तम् ॥</p>

Line 1,260:

Line 1,478:

<p>तस्मान्नैषीकविरोधः ॥ १४-१५ ॥</p>

</div>

Line 1,267:

Line 1,489:

<p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 1,276:

Line 1,499:

</div>

<p>भक्तियोगविधानविषयम् ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 1,289:

Line 1,515:

</div>

<p>अपुनर्भवं दर्शयति ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 1,302:

Line 1,531:

</div>

</div>

Line 1,315:

Line 1,547:

</div>

<p>यर्हि भवतो दर्शनं तदा यदूनामस्माकं च नामरूपे ॥ ४१ ॥</p>

</div>

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>

</div>

Line 1,326:

Line 1,563:

<p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 1,335:

Line 1,573:

</div>

<p>'यः पदातिं हन्ति स भवति चातुर्मास्ययाजी यः सादिनं सोऽग्निष्टोमस्य यो हन्ति गजरथौ सोऽश्वमेधराजसूयाभ्याम्''इत्यादि शाश्वतं वचः ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 1,348:

Line 1,589:

</div>

<p>'असङ्गश्चाव्यथोऽभेद्योऽनिग्राह्योऽशोष्य एव च ।</p>

Line 1,353:

Line 1,595:

<p>असुरान् मोहयन् देवः क्रीडयैव सुरेष्वपि ।</p>

<p>मानुषान् मध्यया दृष्ट्या न मुक्तेषु कथञ्चन''। इति स्कान्दे ॥ ४५ ॥</p>

</div>

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे नवमोध्यायः ॥</div>

</div>

Line 1,362:

Line 1,608:

<p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 1,373:

Line 1,620:

</div>

<p>'अमात्या मन्त्रिणो दूताः श्रेणयश्च पुरोहिताः ।</p>

<p>पुरं जनपदं चेति सप्त प्रणिधयः स्मृताः''। इति ब्राह्मे ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 1,387:

Line 1,637:

</div>

<p>'पालनानुग्रहजयान् गौणेऽण्डे संस्थितो हरिः ।</p>

<p>करोत्यसौ बहिःसंस्थो न करोतीव निर्गुणः''। इति पाद्मे ॥</p>

<p>अतो नानुरूपानुरूपाश्च ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 1,405:

Line 1,658:

</div>

<p>सत्वादिशक्तिषु ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 1,420:

Line 1,676:

</div>

<p>'श्रीर्भूर्दुर्गेति या भिन्ना जीवमाया महात्मनः ।</p>

Line 1,426:

Line 1,683:

<p>'अप्रसिद्धेस्तद्गुणानामनामाऽसौ प्रकीर्तितः ।</p>

<p>अप्राकृतत्वात् रूपस्याप्यरूपोऽसावुदीर्यते''। इति वासुदेवाध्यात्मे ॥२३॥</p>

</div>

Line 1,439:

Line 1,698:

</div>

<p>सात्त्विकानामनुग्राहकः ।</p>

Line 1,448:

Line 1,708:

<p>यशो ह्यलं प्रसिद्धत्वाद् दया हि करुणाकरः''। इति तन्त्रभागवते ।</p>

<p>एवंविधगुणस्वरूपाणि रूपाणि दधद् युगे युगे ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 1,461:

Line 1,723:

</div>

<p>'अग्निपुत्रा महात्मानस्तपसा स्त्रीत्वमापिरे ।</p>

<p>भर्तारं च जगद्योनिं वासुदेवमजं विभुम्''। इति महाकौर्मे ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 1,475:

Line 1,740:

</div>

<p>स्नेहमात्रात् ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 1,488:

Line 1,756:

</div>

<p>'असौ वाव गविष्ठोऽप्सूदेत्यप्स्वस्तमेति''इति माध्यन्दिनायनश्रुतिः ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 1,504:

Line 1,775:

</div>

<p>कुरूणां मधूनां च नः ॥ ४६ ॥</p>

</div>

Line 1,517:

Line 1,791:

</div>

<p>तदाश्रया बुद्धिः । तज्ज्ञानिनामपि प्रकृतिस्थानां न तत्सङ्गः । किमु तस्येति व्यत्यासदृष्टान्तः ।</p>

<p>'व्यत्यासोऽनन्वयश्चैव प्रसिद्धोऽभूत एव च ।</p>

<p>सर्वसंहारिकश्चेति दृष्टान्तः पञ्चधा स्मृतः''। इति ब्राह्मे ॥ ७५ ॥</p>

</div>

Line 1,532:

Line 1,809:

</div>

<p>मतयो यथा यथामति मेनिरे ॥ ७६ ॥</p>

</div>

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>

</div>

Line 1,543:

Line 1,825:

<p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 1,553:

Line 1,836:

</div>

<p>रामो दाशरथिर्यथा । अधिकदृष्टान्तः ।</p>

<p>'ऊर्णनाभ्यादिको विष्णोर्विष्णुर्विष्णोस्तथैव च ।</p>

<p>विष्णुर्जीवस्य दृष्टान्त ऊनसाम्याधिकः क्रमात्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 1,568:

Line 1,854:

</div>

<p>'पूरयन्ति दिशः सोमं देवा गावः सरस्वती''इति गारुडे ॥ ३१ ॥</p>

</div>

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>

</div>

Line 1,579:

Line 1,870:

<p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 1,588:

Line 1,880:

</div>

<p>'तत्प्राणे प्रपन्न उदतिष्ठत्''इति श्रुतिः ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 1,601:

Line 1,896:

</div>

<p>यदुकुलक्षयं एष्यत् ।</p>

Line 1,625:

Line 1,921:

<p>'विदुरं चागतं पुनः''। इति च ।</p>

<p>भारते चैकविंशद्वर्षात् पूर्वं विदुरस्य युधिष्ठिरभाव उक्तः ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 1,636:

Line 1,934:

</div>

<p>योऽर्यमा दण्डमबिभ्रत् स वर्षशतं यावच्छूद्रत्वं बभार ।</p>

<p>'न देवानां न दैवीनां सामस्त्येन जनिर्भुवि ।</p>

<p>अंशांशेनैव जायन्ते सर्वे त्वाजानजादयः''॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 1,651:

Line 1,952:

</div>

<p>'संहर्ता भगवान् विष्णुः काल इत्यभिधीयते ।</p>

<p>अथवा गुणसर्वस्वं कालशब्दो व्यनक्ति हि''। इति हि स्कान्दे ॥२०॥</p>

</div>

Line 1,665:

Line 1,969:

</div>

<p>स्वैरज्ञातगतिः विविक्तगतिः ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 1,678:

Line 1,985:

</div>

<p>पितरौ कुन्तीधृतराष्ट्रौ । न चापश्यत् । तस्य मनसि तेषां विपद्भावो बभूव । अन्यथा महाभारतविरोधात् ।</p>

Line 1,689:

Line 1,997:

<p>'तांस्तदा नारदो विद्वान् शमयामास धर्मवित् ।</p>

<p>उक्त्वोत्तमां गतिं तेषां निष्ठां तात्कालिकीं तथा''। इत्यादि ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 1,701:

Line 2,011:

</div>

Line 1,708:

Line 2,019:

<p>'यत्राधिकं तत्परता बहुवारमपि ध्रुवम् ।</p>

<p>तद्वदन्ति महाप्राज्ञा लोकवेदानुसारतः''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 1,719:

Line 2,032:

</div>

<p>पितृव्यौ गान्धारीधृतराष्ट्रौ ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 1,733:

Line 2,049:

</div>

<p>मुषितोऽस्मि इति प्रलापः ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 1,748:

Line 2,067:

</div>

<p>क्व गतावित्यदृष्टापेक्षया ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 1,761:

Line 2,083:

</div>

<p>अपरिहार्यत्वादशोच्याः ॥ ४४ ॥</p>

</div>

Line 1,774:

Line 2,099:

</div>

<p>गमनकाले सह भ्रात्रा ॥ ५१ ॥</p>

</div>

Line 1,787:

Line 2,115:

</div>

<p>आस्त इत्याद्यतीतार्थे ।</p>

Line 1,797:

Line 2,126:

<p>पौर्वापर्यं यतो नैव सदैव परिवर्तनात् ।</p>

<p>अतश्च व्यत्ययादेतद्वदन्ति ज्ञानचक्षुषः''। इति ब्राह्मे ॥ ५३ ॥</p>

</div>

Line 1,808:

Line 2,139:

</div>

<p>'विज्ञानात्मा विरिञ्चोऽयं यस्तस्मिंल्लीयते जगत् ।</p>

Line 1,830:

Line 2,162:

<p>स्वरूपत्वादुपाधेश्च न भिन्नोपाधिकल्पनम् ॥</p>

<p>न चाभिन्नत्वमीशेन चिन्मात्रत्वं च युज्यते''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ५५ ॥</p>

</div>

Line 1,841:

Line 2,175:

</div>

<p>'त्रिगुणात्मिका तथा ज्ञानं विष्णुशक्तिस्तथैव च ।</p>

<p>मायाशब्देन भण्यन्ते शब्दतत्त्वार्थवेदिभिः''। इति नाममहोदधौ ॥</p>

<p>अत्र सत्वादयो मायागुणाः ॥ ५६ ॥</p>

</div>

Line 1,856:

Line 2,193:

</div>

<p>'परावरे तथैवाऽरादुभयार्थाभिधायिनः''इति च ॥ ५७ ॥</p>

</div>

Line 1,869:

Line 2,209:

</div>

<p>एतत्सर्वं पूर्वमेव ज्ञात्वा तस्मादेव कारणात् विदुरस्तीर्थानि ययौ ॥ ५९ ॥</p>

</div>

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>

</div>

Line 1,880:

Line 2,225:

<p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 1,889:

Line 2,235:

</div>

<p>मासशब्देनाहान्युच्यन्ते । तथाहि महाभारते–</p>

<p>'अहस्तु मासशब्दोक्तं यत्र चिन्तायुतं व्रजेत् ।</p>

<p>एवं संवत्सराद्यं च विपरीते विपर्ययः''। इति नाममहोदधौ ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 1,904:

Line 2,253:

</div>

<p>अङ्गं पृथिवीम् ।</p>

<p>'यदा त्यागादिरुच्येत पृथिव्याद्यङ्गकल्पना ।</p>

<p>तदा ज्ञेया न हि स्वाङ्गं कदाचिद् विष्णुरुत्सृजेत्''। इति ब्रह्मतर्के ॥८॥</p>

</div>

Line 1,919:

Line 2,271:

</div>

<p>अग्नौ पदं करोति ।</p>

<p>'यदुलूको वदति मोघमेतद् यत् कपोतः पदमग्नौ कृणोति''इति हि श्रुतिः ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 1,933:

Line 2,288:

</div>

<p>यथाऽन्येषां सुखं भविष्यति तथा । नित्यसुखत्वाद्धरेः ।</p>

<p>'अत्युत्तमानां कुशलप्रश्नो लोकसुखेच्छया ।</p>

<p>नित्यदाऽऽप्तसुखत्वात्तु न तेषां युज्यते क्वचित्''। इति नारदीये ॥३४॥</p>

</div>

Line 1,948:

Line 2,306:

</div>

<p>पूर्वं चिरोषितः ॥ ३९ ॥</p>

</div>

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>

</div>

Line 1,959:

Line 2,322:

<p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 1,970:

Line 2,334:

</div>

<p>यत् पादयोः पतिताश्रुप्रधानो यैः कबरं स्पृष्टं तत्स्त्रियः तत्पदयोः पतितत्वादेव । सविमुक्तकेश्यो न्यकृत ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 1,987:

Line 2,354:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>

<p>स रथो हयास्ते । तादृशा इत्यर्थः । त इषव इतिवत् ।</p>

Line 1,992:

Line 2,360:

<p>शब्दः सङ्घटते भेदे विद्यमानेऽपि तत्त्वतः''। इति ब्रह्मतर्के ।</p>

<p>तद्रथहयानां दाहोक्तेः ॥ २१ ॥</p>

</div>

Line 1,999:

Line 2,371:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 2,009:

Line 2,382:

</div>

<p>ज्ञानिनां प्रारब्धस्यैव निर्मथनं योग्यस्यैव ।</p>

Line 2,014:

Line 2,388:

<p>कर्माणि क्षयमायान्ति ब्रह्मदृष्टिमतः क्वचित्''। इति भविष्यत्पर्वणि ।</p>

<p>तेषामपि काम्यकर्मफलदृष्टेश्च ॥ १ ॥</p>

</div>

Line 2,025:

Line 2,401:

</div>

<p>तम आदिरोधश्च प्रारब्धकर्मणैव ।</p>

<p>'ज्ञानादिव्यक्तिरव्यक्तिः सुखदुःखादिकं तथा ।</p>

<p>सुदृष्टब्रह्मतत्त्वानां भवत्यारब्धकर्मणा । इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 2,040:

Line 2,419:

</div>

<p>ब्रह्मसम्पत्तिरवगतिः ।</p>

Line 2,050:

Line 2,430:

<p>दहेदथापि सन्दग्धेन्धनवत् तत्पुनः पुनः ।</p>

<p>यावदारब्धकर्म स्यादाविर्वाऽपि तिरोव्रजेत्''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 2,061:

Line 2,443:

</div>

<p>पौत्रत्वे योग्यत्वमनवमत्वम् ।</p>

<p>'इन्द्राद्युत्तमताऽन्येषां समता वा स्वके कुले ।</p>

<p>उत्तमत्वमुपास्त्यादियोग्यता वा निगद्यते''। इति च ब्रह्मतर्के ॥ ७ ॥</p>

</div>

Line 2,085:

Line 2,470:

</div>

<p>प्राणमपाने । तं व्याने । समानोदानौ तेषु । तांश्च मूलप्राणे । आत्मा हृदिस्थो विष्णुः । ब्रह्म सर्वगतम् ।</p>

Line 2,101:

Line 2,487:

<p>नतु तत्कालविलयस्त्वन्यो वा तस्य दर्शनात्''।</p>

</div>

Line 2,112:

Line 2,500:

</div>

<p>नाऽवर्तेत वीरगतिं गतः ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 2,125:

Line 2,516:

</div>

<p>आत्मनः स्वरूपम् आत्यन्तिकं ज्ञात्वा ॥ १५ ॥</p>

</div>

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>

</div>

Line 2,136:

Line 2,532:

<p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 2,146:

Line 2,543:

</div>

<p>कोऽसौ इत्याक्षेपः । कलिम् इत्युक्तत्वात् ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 2,159:

Line 2,559:

</div>

</div>

Line 2,172:

Line 2,575:

</div>

<p>अन्यथा चेदायुषोऽसद्व्ययः इत्यर्थः ।</p>

<p>'यद्यर्थे च विकल्पार्थे वाशब्दः समुदीर्यते''इति नाममहोदधौ ॥ ७ ॥</p>

</div>

Line 2,186:

Line 2,592:

</div>

<p>एतदर्थं हि मृत्युरुपहूतः । अहो नृलोके पीयेत इति ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 2,201:

Line 2,610:

</div>

<p>स्निग्धेषु पाण्डुषु विष्णोः सारथ्यादिभिर्विशेषतो भक्तिं करोति ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 2,224:

Line 2,636:

</div>

<p>त्यागो मिथ्याभिमानवर्जनम् ।</p>

Line 2,234:

Line 2,647:

<p>'प्रियमेव यतः सर्वमप्रियं नास्ति कुत्रचित् ।</p>

<p>स्वयमेव यतः कर्ता शान्तोऽतो हरिरीश्वरः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २७,२८ ॥</p>

</div>

Line 2,245:

Line 2,660:

</div>

<p>मानः परेषाम् ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 2,260:

Line 2,678:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'गुणैः स्वरूपभूतैस्तु गुण्यसौ हरिरीश्वरः ।</p>

<p>न विष्णोर्न च मुक्तानां कोऽपि भिन्नो गुणो मतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ।</p>

</div>

Line 2,270:

Line 2,693:

<p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 2,279:

Line 2,703:

</div>

<p>बिभ्यतमिव मेहन्तम् ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 2,301:

Line 2,728:

</div>

<p>असतां सूचकस्य न दोषः तथाऽपि सतां न सूचनीयमिति दर्शयितुम् । ज्ञातुं शक्यत्वाच्च राज्ञः ।</p>

Line 2,306:

Line 2,734:

<p>असत्कृतमधर्मं तु वदन् धर्ममवाप्नुयात्''। इति व्यासस्मृतौ ।</p>

<p>तस्य गोचरत्वेऽपि भूतानामगोचरेति ज्ञापयितुं वा ॥ २१,२२ ॥</p>

</div>

Line 2,317:

Line 2,747:

</div>

<p>ब्रह्मयज्ञाः वितानयज्ञाश्च ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 2,330:

Line 2,763:

</div>

<p>इष्टात्ममूर्तिः इच्छातनुः ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 2,345:

Line 2,781:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>विहितातिरेकेण न सेवेत ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 2,354:

Line 2,795:

<p class="adhyaya-trans">अष्टादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 2,363:

Line 2,805:

</div>

<p>'विज्ञानमात्मयोग्यं स्याज्ज्ञानं साधारणं स्मृतम्''इति भागवततन्त्रे ॥३॥</p>

</div>

Line 2,376:

Line 2,821:

</div>

<p>'सम्यक्स्वरूपस्याव्यक्तिरभावो जननस्य च ।</p>

<p>अल्पयत्नात् ततो वृद्धिहेतोः सत्सङ्गतिर्वरा''॥ इति वायुप्रोक्ते ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 2,390:

Line 2,838:

</div>

<p>अनन्तः कालतो देशतश्च ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 2,403:

Line 2,854:

</div>

<p>परमहंसाश्रमप्राप्यं सत्यं ब्रह्म ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 2,416:

Line 2,870:

</div>

<p>'स्वतो मनःस्थितिर्विष्णौ ब्रह्मभाव उदाहृतः''इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 2,429:

Line 2,886:

</div>

<p>'अप्रीतिर्मद्वशो नायमिति मत्सर ईरितः''इति नाममहोदधौ ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 2,442:

Line 2,902:

</div>

<p>कौशिकी कुशपाणिः ॥ ३६ ॥</p>

</div>

Line 2,457:

Line 2,920:

</div>

<p>'सेना वरूथिनी प्रोक्ता वरूथो गुप्तिरुच्यते''इत्यभिधानम् ॥ ४३ ॥</p>

</div>

Line 2,472:

Line 2,938:

</div>

<p>'विड्राष्ट्रं पशुरुत्सेको भ्रमरश्चेति कथ्यते''इति च ॥ ४४ ॥</p>

</div>

Line 2,485:

Line 2,954:

</div>

<p>स्वकृतो गुणः स्वस्यैव यतः ॥ ५० ॥</p>

</div>

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे अष्टादशोऽध्यायः ॥</div>

</div>

Line 2,496:

Line 2,970:

<p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 2,509:

Line 2,984:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्भागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>गङ्गायामुदक एव किञ्चिद्दक्षिणभागे प्रासादे । तथाहि महाभारते ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 2,518:

Line 2,998:

<p class="adhyaya-trans">विंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 2,533:

Line 3,014:

<p>'कैशोरयौवनाभ्यन्तः काल आपीच्यमुच्यते''इत्यभिधानात् ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 2,543:

Line 3,029:

<p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 2,553:

Line 3,040:

</div>

</div>

Line 2,566:

Line 3,056:

</div>

</div>

Line 2,588:

Line 3,081:

</div>

<p>असत्सु अभद्रेषु । 'सद्भावे साधुभावे च''इति वचनात् ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 2,601:

Line 3,097:

</div>

<p>ध्यानापेक्षया प्रायेण । नैर्गुण्यस्था मुक्ताः ।</p>

<p>'एतत्सामगायन्नास्ते''इति श्रुतेः ॥ ७ ॥</p>

</div>

Line 2,615:

Line 3,114:

</div>

<p>द्वापरे आदौ च । कृष्णावतारापेक्षया ।</p>

<p>'व्यासः षट्शतवर्षीयो धृतराष्ट्रमजीजनत्''। इति स्कान्दे ॥ ८ ॥</p>

</div>

Line 2,629:

Line 3,131:

</div>

<p>परिनिष्ठितोऽपि मुक्तिरस्य भविष्यतीति निश्चितोऽपि ।</p>

Line 2,635:

Line 3,138:

<p>तथाप्यधिकसौख्यार्थं यतन्ते शुभकर्मसु ।</p>

<p>विमुक्तास्तु स्वभावेन नित्यं ध्यानादितत्पराः''। इति गारुडे ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 2,646:

Line 3,151:

</div>

<p>शुभार्थे भगवति ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 2,660:

Line 3,168:

</div>

<p>विषयेभ्यो निर्गत्य तत्रैव मनो युंक्त्वाऽन्यन्न स्मरेत् ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 2,673:

Line 3,184:

</div>

</div>

Line 2,687:

Line 3,201:

</div>

<p>यच्छब्दः प्रश्ने । 'यतश्चोदेति सूर्यः''। इत्यादिवत् ।</p>

<p>'यच्छब्दस्तु परामर्शे प्रश्नार्थे चापि भण्यते''। इत्यभिधाने ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 2,702:

Line 3,219:

</div>

<p>यथेत्यस्य जितासन इत्यादि । यत्र स्थूले । यादृशीत्यस्य विशेष इत्यादि ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 2,715:

Line 3,235:

</div>

<p>विशेष आण्डकोशः ।</p>

Line 2,720:

Line 3,241:

<p>तत्तन्त्रत्वान्न तत्संस्थदुःखभोगोऽस्य न क्वचित्''।</p>

<p>इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 2,731:

Line 3,254:

</div>

<p>'आण्डकोशो विराट्प्रोक्तो विशेषेण प्रकाशनात् ।</p>

<p>वैराजस्तद्गतो विष्णुरथवा सर्वतो वरः''। इति भागवततन्त्रे ॥२५॥</p>

</div>

Line 2,745:

Line 3,271:

</div>

<p>प्रतिमापेक्षयाऽङ्गानि स्वरूपापेक्षया तज्जानि तदाश्रितानि च ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 2,760:

Line 3,289:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>

<p>बहुरूपत्वाद्दंष्ट्रार्यमेन्दू इत्यादि ।</p>

<p>'प्रतिमापेक्षयाङ्गानि भूरादीनि स्वरूपतः ।</p>

<p>तदाश्रितानि तज्जानि बह्वङ्गत्वं बहुत्वतः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 2,771:

Line 3,305:

<p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 2,780:

Line 3,315:

</div>

<p>एष हरिः । यदपार्थैर्ध्यायति । तत्रार्थान्न विन्दते ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 2,793:

Line 3,331:

</div>

<p>'सर्वनामा यतो विष्णुस्तदन्यार्थान्न तु स्मरेत् ।</p>

<p>स्मरंस्तु यावदर्थः स्यादन्यथा स्वात्महा स्मृतः''। इति ब्रह्माण्डे ॥३॥</p>

</div>

Line 2,807:

Line 3,348:

</div>

<p>'एतमितः प््रोत्याभिसम्भविताऽस्मि''इति नियतार्थः ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 2,820:

Line 3,364:

</div>

<p>'यथैकस्तु बहून्सुप्तानसुप्तः पश्यति प्रभुः ।</p>

Line 2,827:

Line 3,372:

<p>उदधिः कर्मणामीशः सर्वः पूर्णगुणो यतः ॥</p>

<p>सत्यः केवलसारत्वान्नियमो नियतेरजः''। इति बृहत्संहितायाम् ॥७ ॥</p>

</div>

Line 2,838:

Line 3,385:

</div>

<p>चिन्तामयं चिन्ताप्रधानम् ।</p>

<p>'यस्मात्सञ्चिन्तितो विष्णुश्चिन्तितं प्रददात्यजः ।</p>

<p>तस्माच्चिन्तामयं देवं वदन्ति ज्ञानचक्षुषः''। इति च ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 2,853:

Line 3,403:

</div>

<p>स्थवीयः पातालमेतस्येत्यादि ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 2,868:

Line 3,421:

</div>

</div>

Line 2,883:

Line 3,439:

</div>

<p>'जीवस्थो भगवान्विष्णुः क्षेत्रज्ञ इति गीयते ।</p>

Line 2,888:

Line 3,445:

<p>'हरौ हरेर्भवेन्नीतिस्तदेकत्वस्य चिन्तनम् ।</p>

<p>अन्यत्र तन्नियम्यादिचिन्तनं नीतिरुच्यते''। इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 2,901:

Line 3,460:

</div>

<p>कालो वायुः ।</p>

Line 2,907:

Line 3,467:

<p>अग्निर्यमानुजश्चैव कालशब्देरिताः क्रमात् ।</p>

<p>पूर्वोक्तास्त्वपरोक्तानां प्रभवः सर्वशो मताः''।इत्युद्दामसंहितायाम् ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 2,931:

Line 3,493:

</div>

<p>उदानगत्या ब्रह्मनाड्या । 'अथैकयोर्ध्व उदानः''इति श्रुतेः ।</p>

Line 2,937:

Line 3,500:

<p>सर्वत्रैव समानस्तु समं चरति सर्वगः''। इति भारते ॥</p>

</div>

Line 2,957:

Line 3,522:

</div>

<p>'चिन्मात्राणीन्द्रियाण्याहुर्मुक्तानामन्यदैव तु ।</p>

Line 2,965:

Line 3,531:

<p>अपक्वा ये न ते यान्ति वायुं वा हरिमेव वा ।</p>

<p>स्थानमात्राश्रितास्ते तु पुनर्जनिविवर्जिताः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २३,२४ ॥</p>

</div>

Line 2,978:

Line 3,546:

</div>

<p>हरेः शैंशुमारं चक्रम् । वैश्वानरोदस्तात् ।</p>

<p>'वैश्वानरे द्युनद्यां वा सूर्ये वा देह एव वा ।</p>

<p>विधूय सर्वपापानि यान्ति किंस्तुघ्नकेशवम्''। इति ब्रह्माण्डे ॥ २५ ॥</p>

</div>

Line 2,993:

Line 3,564:

</div>

<p>'पितृयानं देवयानं ब्रह्मयानमिति त्रिधा ।</p>

<p>गच्छन्वैश्वानरं याति तस्मान्मार्गः स ईरितः''॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 3,007:

Line 3,581:

</div>

<p>'दक्षिणाः पिङ्गलाः सर्वा इडा वामाः प्रकीर्तिताः ।</p>

Line 3,017:

Line 3,592:

<p>पिङ्गला देवयानं स्यात्पिङ्गाख्यसुखदं यतः ॥</p>

<p>इडाऽन्नदानात्पितृणामेवं मार्गाः प्रकीर्तिताः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 3,028:

Line 3,605:

</div>

<p>'अशेषजगदाधारः शिंशुमारो हरिः परः ।</p>

Line 3,034:

Line 3,612:

<p>'मन्वन्तरायुषः स्वर्ग्या महर्लोके तु काल्पिकाः ।</p>

<p>आब्रह्मणो जनाद्यास्तु महर्लोकेऽपि ये वराः''। इति ब्राह्मे ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 3,045:

Line 3,625:

</div>

<p>ऋते सत्यलोके । अनिदंविदाम् अब्रह्मविदाम् । दुरन्तदुःखं च प्रभवश्च ।</p>

Line 3,052:

Line 3,633:

<p>आज्ञयैव हरेः केचिदपूर्तेः केचिदञ्जसा ।</p>

<p>विहृत्यैवान्यलोकेषु मुच्यन्ते ब्रह्मणा सह''। इति वामने ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 3,065:

Line 3,648:

</div>

<p>ब्रह्मणा सह । विशेषं पृथिवीम् । तेनात्मना पृथिव्यात्मना । ज्योतिर्मय अग्निप्रधानः ।</p>

Line 3,084:

Line 3,668:

<p>ब्रह्माद्याः केचिदेवात्र तदन्ये क्रमशोऽपरान्''।</p>

</div>

Line 3,097:

Line 3,683:

</div>

<p>'पञ्चेन्द्रियैर्ये विषया एष्टव्याः सर्वतो वराः ।</p>

<p>मानसांश्चाखिलान् प्राप्य मुक्तौ मोदन्ति देवताः ।</p>

<p>तथोद्रिक्तनिजानन्दा नित्यानन्दा असंवृताः''। इति षाड्गुण्ये ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 3,114:

Line 3,703:

</div>

<p>भूतसूक्ष्मेन्द्रियैश्च सह अनादिर्भगवानाकाशगो मनोमयं याति । नादवत्त्वात् सनातनः ।</p>

Line 3,124:

Line 3,714:

<p>युक्त आकाशगो विष्णुर्मनःस्थमुपगच्छति''। इति वामने ।</p>

<p>योऽसावनादिर्मनोमयस्तमिति वा । विपर्ययश्चेत्तस्यैव गन्तृत्वमिति ज्ञापयितुम् । मतिस्थेन तेन मनःस्थेन च सह विज्ञानतत्वं याति ॥३३॥</p>

</div>

Line 3,145:

Line 3,737:

</div>

<p>गुणसन्निरोधं निर्गुणं वासुदेवम् । वासुदेवे एतां गतिं गतो न विषज्जते ।</p>

Line 3,151:

Line 3,744:

<p>भुञ्जते तु पृथग्भोगान्नानन्दं तत्स्वरूपकम् ।</p>

<p>स्वरूपं च पृथक्तेषामाविष्टग्रहवद्भवेत्''इति ब्रह्माण्डे ॥ ३४,३५ ॥</p>

</div>

Line 3,162:

Line 3,757:

</div>

<p>यद् भगवानाह । अतो भागवताख्याद्ग्रन्थात् शिवः पन्था न ॥ ३६ ॥</p>

</div>

Line 3,175:

Line 3,773:

</div>

<p>तद्भागवतं पुराणम् अपश्यत् ।</p>

Line 3,180:

Line 3,779:

<p>लीलयैव हरिर्देवो दुष्टानां मोहनाय च''।</p>

</div>

Line 3,191:

Line 3,792:

</div>

<p>लक्षितश्चास्मिन् पुराणे बुद्ध्यादीनां पारवश्यदर्शनादन्यो नियन्ताऽस्तीति ।</p>

<p>'समाधावसमाधौ च निःस्वतन्त्रस्य देहिनः ।</p>

<p>अन्यो नियन्ता भगवान्वासुदेवः परः प्रभुः''इति ब्रह्मतर्के ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 3,208:

Line 3,812:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>यस्मात् भगवतैष एवोक्तः तस्मात् स एव श्रोतव्यादिः ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 3,217:

Line 3,826:

<p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 3,226:

Line 3,836:

</div>

<p>'अकामो धर्मकामो वा मोक्षकामोऽपि यो भवेत् ।</p>

<p>अथवा सर्वकामो यः स विष्णुं पुरुषं यजेत्''। इति स्कान्दे ॥१०॥</p>

</div>

Line 3,242:

Line 3,855:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>तस्यायुष उत्तमश्लोकवार्तया ऋते यः क्षणः स नीत एव वृथा ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 3,251:

Line 3,869:

</div>

Line 3,260:

Line 3,879:

</div>

<p>अन्येषां नित्यं निरूढा । तदा विशेषतो जहौ ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 3,273:

Line 3,895:

</div>

<p>'आप्तेः सर्वगुणानां य आत्मनामतया हरिम् ।</p>

<p>उपास्ते नित्यशो विद्वानाप्तकामस्तदा भवेत्''। इति वामने ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 3,290:

Line 3,915:

</div>

<p>गृहीतशक्तित्रितयायेति,</p>

Line 3,295:

Line 3,921:

<p>स्वरूपभूता अपि तु भेदवद्व्यावहारिकाः''॥</p>

<p>इति प्रकाशसंहितावचनान्नित्यगृहीतशक्तित्वमेव ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 3,308:

Line 3,936:

</div>

<p>अखिलसत्वमूर्तये पूर्णसाधुभावस्वरूपाय ।</p>

<p>'निःशेषगुणपूर्णत्वात्सत्व इत्येव तं विदुः''। इति महासंहितायाम् ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 3,326:

Line 3,957:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥ ४ ॥</div>

<p>'वेदानुसारिवशगः स्वेच्छया तु हरिर्यतः ।</p>

<p>अतः स्वतन्त्रमप्याहुः प्राज्ञा वेदमयेति ह''। इत्यध्यात्मे ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 3,336:

Line 3,972:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 3,346:

Line 3,983:

</div>

<p>विजानीहि विज्ञापय । 'व्यत्ययो भेदस्वातन्त्र्यकरणेषु''। इति वचनात् ॥ १ ॥</p>

</div>

Line 3,359:

Line 3,999:

</div>

<p>'तद्वशत्वादिदं रूपं हरेर्नैव स्वरूपतः''। इति मानससंहितायाम् ।</p>

Line 3,368:

Line 4,009:

<p>'यदधीना यस्य सत्ता तत्तदित्येव भण्यते ।</p>

<p>विद्यमाने विभेदेऽपि मिथो नित्यं स्वरूपतः''इति भविष्यत्पर्वणि ॥२॥</p>

</div>

Line 3,379:

Line 4,022:

</div>

<p>तदधिकं ज्ञातुं पूर्वपक्षं दर्शयति–</p>

<p>'एकः सृजसि''इत्यादिना ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 3,393:

Line 4,039:

</div>

<p>'त्वदधीना यतः सत्ता अवरस्यापि केशव ।</p>

<p>अतः स्वरूपतः सम्यक्सति भेदेऽपि तद्भवान्''इति मात्स्ये ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 3,407:

Line 4,056:

</div>

<p>नानृतमित्याक्षेपः ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 3,429:

Line 4,081:

</div>

<p>'मुख्या माया हरेः शक्तिरमुख्या प्रकृतिर्मता ।</p>

<p>अथामुख्यतमा चैव माया दीना प्रकीर्तिता''॥ १२-१३ ॥</p>

</div>

Line 3,443:

Line 4,098:

</div>

<p>परः अधिकः ।</p>

</div>

Line 3,457:

Line 4,115:

</div>

<p>वेदप्रतिपाद्येषु स पर इत्यादि ।</p>

<p>'गम्येज्यज्ञेयवाच्येषु योज्येषु च परो हरिः ।</p>

<p>तपसा पूज्यमानानां सर्वलोकेभ्य एव च''॥ इति वाराहे ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 3,472:

Line 4,133:

</div>

<p>युगपत्क्रमशोऽपि वेत्यस्य परिहारः 'सत्वं रजस्तम''इति ।</p>

<p>'नित्यं गृहीताः सत्वाद्याः स्थित्यादिषु विशेषतः ।</p>

<p>युगपत् क्रमशश्चैव गृह्णाति भगवान्स्वयम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 3,487:

Line 4,151:

</div>

<p>'ज्ञानेन्द्रियैश्च मनसा सत्वं बध्नाति पूरुषम् ।</p>

Line 3,499:

Line 4,164:

<p>एवं जीवपरौ भिन्नौ किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि''॥ इति पाद्मे ॥</p>

<p>मायिनं ज्ञानिनं स्वतः ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 3,510:

Line 4,177:

</div>

<p>लिङ्गैः ज्ञापकैः । त्रिगुणैः । एतैर्लिङ्गैः । स्वप्रसादाज्जीवेन लक्षितगतिः ।</p>

<p>'स्वप्रसादादिमं जीवः पश्येत्तेन स्वलक्षितः''इति षाड्गुण्ये ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 3,524:

Line 4,194:

</div>

<p>स्वया मायया स्वशक्त्या ।</p>

Line 3,533:

Line 4,204:

<p>'ईशो बह्वीः पुरः सृष्ट्वा तत्रैव बहुरूपताम् ।</p>

<p>तत्तन्नियामकतया प्राप्तुं कालाद्युपाददे''॥ इति च ॥ २१ ॥</p>

</div>

Line 3,544:

Line 4,217:

</div>

<p>प्रकृतेः परिणामस्वभावतः ।</p>

<p>'गुणकालस्वभावेभ्य ईशेनाधिष्ठितत्वतः ।</p>

<p>जगदादि महत्तत्त्वमभूत्तस्येच्छया हरेः ॥''इति षाड्गुण्ये ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 3,559:

Line 4,235:

</div>

<p>'भूतानि द्रव्यनामानि ज्ञानं ज्ञानेन्द्रियाण्यपि ।</p>

<p>क्रिया कर्मेन्द्रियाण्याहुस्तन्मूलत्वादहं त्रिधा''। इति गारुडे ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 3,574:

Line 4,253:

</div>

<p>'विशिष्टकार्यशक्तित्वाद्देवा वैकारिकाः स्मृताः ।</p>

Line 3,582:

Line 4,262:

<p>'द्रव्यं तु द्रवणप्राप्यं द्वयोर्विवदमानयोः ।</p>

<p>पूर्वं वेगाभिसम्बन्धादाकाशस्तु प्रदेशतः''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 3,593:

Line 4,275:

</div>

<p>'पञ्चेन्द्रियाभिमेयत्वान्मात्रागुण इतीरितः''॥ इति मात्स्ये ।</p>

<p>'शब्देनैव परो द्रष्टा ज्ञायते जगदेव च ।"</p>

<p>इति विष्णुसंहितायाम् ॥ २५ ॥</p>

</div>

Line 3,608:

Line 4,293:

</div>

<p>'सर्वचेष्टयितृत्वात्तु प्राणोऽभिभवशक्तितः ।</p>

<p>ओजस्त्वनभिभाव्यत्वात्सहश्च स्वेच्छया कृतेः ॥</p>

<p>बलं विधारकत्वाच्च विधृतिर्वायुरुच्यते''। इति भारते ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 3,623:

Line 4,311:

</div>

<p>'अनाद्यनन्तोऽपि हरिर्वैकारिकगणेष्वजः ।</p>

Line 3,628:

Line 4,317:

<p>पाददेवस्तु यज्ञोऽन्यस्तं प्रविश्य हरिः स्वयम् ।</p>

<p>सर्वं विधारयन्देहे वर्ततेऽनन्तशक्तिधृक्''॥ इति वह्निपुराणे ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 3,639:

Line 4,330:

</div>

<p>सदसत्वं व्यक्ताव्यक्तत्वम् । नः भयम् । अदो ब्रह्माण्डम् । ब्रह्माण्डं हि वदन्तीति जीवानां भयकारणम् । तत्र हि संसृतिः ।</p>

<p>'आकाशवायू त्वव्यक्तावितरेऽण्डे प्रकाशिताः ।</p>

<p>तथात्वाद्बाह्यभूतानामण्डस्थानां च सा गतिः''॥ इति मात्स्ये ॥३३॥</p>

</div>

Line 3,654:

Line 4,348:

</div>

<p>कालकर्मस्वभावस्थ अजीवः परमेश्वरः । अजीवं स्वात्मानम् अजीजनत् । तदण्डं यथा स्वात्मानं प्रासूते तथा चकार ।</p>

Line 3,665:

Line 4,360:

<p>अजीवोऽपि महातेजास्त्वथवा जीवयन् जगत्''॥</p>

</div>

Line 3,676:

Line 4,373:

</div>

<p>'अण्डे जातौ पुमांसौ द्वौ हरिर्ब्रह्मा तथैव च ।</p>

<p>अनादिस्तु हरिस्तत्र ब्रह्मा सादिरुदाहृतः''। इति च ॥ ३५ ॥</p>

</div>

Line 3,690:

Line 4,390:

</div>

<p>'हरेरवयवैर्लोकाः सृष्टा इति विकल्पनम् ।</p>

<p>साक्षात्सत्यमतोऽन्यस्मात् व्यावहारिकमुच्यते''॥ इति मात्स्ये ॥३६॥</p>

</div>

Line 3,706:

Line 4,409:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥ ५ ॥</div>

<p>'ब्राह्मणो मुखमित्येव मुखाज्जातत्वहेतुतः ।</p>

<p>यथावदत् श्रुतौ तद्वज्जीवो ब्रह्मेति वाग्भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 3,716:

Line 4,424:

</div>

Line 3,725:

Line 4,434:

</div>

<p>तीर्थानां शास्त्राणाम् ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 3,738:

Line 4,450:

</div>

<p>'याज्ञिका रोममूलस्था रोमान्तस्थास्तु तत्परे ।</p>

<p>उद्भिजो वासुदेवस्य लिङ्गगास्तु जरायुजाः''। इति पाद्मे ।</p>

<p>'हरेः श्मश्वाश्रया विद्युच्छिलालोहा नखाश्रयाः''। इत्याग्नेये ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 3,754:

Line 4,469:

</div>

<p>ब्राह्मणवैश्यादीन् वर्जयितुं प्रायश इति ।</p>

Line 3,760:

Line 4,476:

<p>'स्वोत्पत्त्यङ्गेषु देवानामन्येषां पादमूलतः ।</p>

<p>मुक्तिस्तु विहिता विष्णोर्निर्दिष्टेषु यथावचः''। इत्यध्यात्मे ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 3,771:

Line 4,489:

</div>

<p>'कुमारब्रह्मरुद्राद्या हरेर्मध्यात्समुद्गताः''। इति वामने ।</p>

Line 3,779:

Line 4,498:

<p>'देहेन्द्रियादिभेदेन निर्भेदोऽपि हरिः स्वयम् ।</p>

<p>भण्यते केवलैश्वर्यादनाद्यानन्दचिद्घनः''॥ इति गारुडे ।</p>

</div>

Line 3,790:

Line 4,511:

</div>

<p>'सर्वं पुरुष एवेति भण्यतेऽभेदवज्जगत् ।</p>

<p>तदधीनं तु सत्तादि यतो ह्यस्य सदा भवेत्''। इति ब्रह्मतर्के ।</p>

<p>'वितस्तिमात्रं हृदयमास्थाय व्याप्नुते जगत्''। इति गारुडे ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 3,805:

Line 4,529:

</div>

<p>'पश्यन् स्वधिष्ण्यं देहं स बहिष्ठान्विषयानपि ।</p>

<p>एवमण्डान्तरं पश्यन्बहिः सर्वं च पश्यति''। इति वामने ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 3,819:

Line 4,546:

</div>

<p>'अव्यक्तमात्मनोऽन्नं च महदादि विनाशि च ।</p>

<p>यदतीतः परो विष्णुः स एवातो विमोक्षदः''॥ इति नारदीये ॥१७॥</p>

</div>

Line 3,833:

Line 4,563:

</div>

<p>'स्वरूपांशो विभिन्नांश इति द्वेधांश इष्यते ।</p>

Line 3,841:

Line 4,572:

<p>अनन्तासनवैकुण्ठनारायणपुराणि तु ।</p>

<p>बहुलक्षोच्छ्रितेष्वेषु स वसत्यमृतो हरिः''॥ इति मात्स्ये ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 3,852:

Line 4,585:

</div>

<p>'अनन्तासनवैकुण्ठनारायणपुराणि तु ।</p>

Line 3,862:

Line 4,596:

<p>आदित्यमण्डलस्थस्तु ज्ञानिनां ब्रह्मचारिणाम्''॥</p>

</div>

Line 3,873:

Line 4,609:

</div>

<p>'त्रिपात्स एव भगवान् सर्वप्राणिषु संस्थितः ।</p>

<p>निरन्नेषु च विद्वत्सु त्रिदशेष्वितरेषु च''॥ इत्यध्यात्मे ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 3,896:

Line 4,635:

</div>

<p>'तस्माद्धरेरण्डमभूदण्डादपि चतुर्मुखः ।</p>

Line 3,904:

Line 4,644:

<p>त्रिलोकस्थानगं विष्णुमयजच्च समाहितः ।</p>

<p>तद्रूपभूतांस्त्रींल्लोकान् पशून् कृत्वा महामनाः''॥ इति गारुडे ॥ २१-२२ ॥</p>

</div>

Line 3,915:

Line 4,657:

</div>

<p>सूत्रं मीमांसासूत्रम् ॥ २५ ॥</p>

</div>

Line 3,928:

Line 4,673:

</div>

<p>यस्मात् तमेवायजन् तस्मादिदं तस्मिन्नाहितम् ।</p>

<p>'नित्यं गृहीताः सत्वाद्या जीववज्जडवन्न तु ।</p>

<p>मिथ्यामानात्स्वरूपत्वात्स्वातन्त्र्याद्बहिरेव तु''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥३०॥</p>

</div>

Line 3,943:

Line 4,691:

</div>

<p>'सदिति व्यक्तमुद्दिष्टमसदव्यक्तमुच्यते ।</p>

<p>गम्यागम्यस्वरूपत्वात्तत्सत्तादिर्हरेर्यतः ॥</p>

<p>अतस्तस्मादन्यदेव ह्यनन्यदिति भण्यते''॥ इति च ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 3,960:

Line 4,711:

</div>

<p>'सर्वजीवनिकायेषु ब्रह्मवायू हरेर्विदौ ।</p>

Line 3,965:

Line 4,717:

<p>तावत्तावपि नो विष्णुं जानीतो लोकवन्दितौ''॥</p>

</div>

Line 3,976:

Line 4,730:

</div>

<p>'स्वयमेव स्वरूपाणि मत्स्यकूर्मादिकान्यजः ।</p>

Line 3,982:

Line 4,737:

<p>तिरोहितं स्वरूपं च प्रकाशयति शास्त्रतः''॥</p>

<p>इति भागवततन्त्रे ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 4,002:

Line 4,759:

</div>

<p>'ऋतं तदात्मना ज्ञप्तेः सत्यं साधुत्वतः परम् ।</p>

Line 4,007:

Line 4,765:

<p>केवलं तादृशाभावात्प्रत्यगन्तरवस्थितेः ।</p>

<p>एतदेतादृशं तत्त्वं यो वेद स विमुच्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥३९,४०॥</p>

</div>

Line 4,065:

Line 4,825:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥ ६ ॥</div>

<p>'यः शेते प्रलये विष्णुः शून्यनामा महाकृतिः ।</p>

Line 4,098:

Line 4,859:

<p>एको नारायणस्तत्र रुद्रच्छिन्नस्तथापरः ।</p>

<p>स तु यज्ञाभिमानी स्यात्तत्पतिः केशवः स्मृतः''॥ इति पाद्मे ॥ ४१-४५ ॥</p>

</div>

Line 4,105:

Line 4,870:

<p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 4,116:

Line 4,882:

</div>

<p>'क्रियाभिमानाद्यज्ञोऽसाविन्द्रसूनुः प्रकीर्तितः ।</p>

Line 4,121:

Line 4,888:

<p>हरिरिति ज्ञात्वेशावास्यमित्यादिनाऽनूक्तः ।</p>

<p>'त्रयी श्रुतिर्नित्यवाक्च वेदोऽनुवचनं तथा''॥ इति ह्यभिधानम् ॥२॥</p>

</div>

Line 4,134:

Line 4,903:

</div>

<p>अमयीं विष्णुप्रधानाम् ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 4,149:

Line 4,921:

</div>

Line 4,157:

Line 4,930:

<p>एते त्रिपुरुषाः प्रोक्ताः सृष्टिस्थित्यन्तकारिणः ।</p>

<p>निमित्तमात्रं तौ देवौ विष्णुः सर्वस्य कारणम्''॥ इति स्कान्दे ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 4,170:

Line 4,945:

</div>

<p>'नरो नारायणश्चैव हरिः कृष्णस्तथैव च ।</p>

Line 4,176:

Line 4,952:

<p>विशेषेण स्वयं विष्णुर्निवसत्यम्बुजेक्षणः । ।</p>

<p>तस्माच्चतुर्धा धर्मस्य जातो विष्णुरितीरितः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥६॥</p>

</div>

Line 4,189:

Line 4,967:

</div>

<p>'अवतारो महाविष्णोर्वासुदेव इतीरितः ।</p>

<p>यो ध्रुवाय निजं प्रादात्स्थानमन्यानधिष्ठितम्''॥</p>

<p>इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ८ ॥</p>

</div>

Line 4,206:

Line 4,987:

</div>

<p>'पृथुर्नाम महाराजस्तत्र विष्णुः स्वयं प्रभुः ।</p>

<p>पृथुनामा चतुर्बाहुः प्रविष्टस्तेन चार्थितः''॥</p>

<p>इति महासंहितायाम् ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 4,223:

Line 5,007:

</div>

<p>यद्रूपं परमहंसप्राप्यं पदमामनन्ति ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 4,238:

Line 5,025:

</div>

<p>'छन्दांसि च मखाश्चैव देवा लोकाश्च सर्वशः ।</p>

<p>सर्वे विष्णौ स्थिता यस्मादतः सर्वमयो ह्यसौ''॥</p>

<p>इति महासंहितायाम् ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 4,255:

Line 5,045:

</div>

<p>क्षोणीमयनौकाश्रयत्वात् क्षोणीमयः ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 4,270:

Line 5,063:

</div>

<p>'हरिस्तापसनामाऽसौ जातस्तपसि वै मनुः ।</p>

<p>गजेन्द्रं मोचयामास ससर्ज च जगद्विभुः ॥''इति मात्स्ये ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 4,286:

Line 5,082:

</div>

<p>'ऐन्द्रं पदं नान्तरीयं फलं तु हरितोषणम् ।</p>

<p>जगद्दातुर्बलेर्यस्मादानन्दोद्रिक्तता भवेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ।</p>

</div>

Line 4,303:

Line 5,102:

</div>

<p>'ऐतरेयो हरिः प्राह नारदाय स्वकां तनुम् ।</p>

<p>यत्प्रापुर्वैष्णवा नान्ये यदृते न सुखं परम्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 4,319:

Line 5,121:

</div>

<p>'मन्वन्तरेषु भगवान् चक्रवर्तिषु संस्थितः ।</p>

Line 4,324:

Line 5,127:

<p>राजराजेश्वरेत्याहुर्मुनयश्चक्रवर्तिनाम् ।</p>

<p>वीर्यदं परमात्मानं शङ्खचक्रगदाधरम्''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥२०॥</p>

</div>

Line 4,359:

Line 5,164:

</div>

<p>प्राणादिकलेशः । दूरस्था सुहृद्यस्य भगवतः स दूरेसुहृत् । सुशोषो अग्निः ।</p>

Line 4,365:

Line 5,171:

<p>'धनुर्विस्फूर्जितैर्नष्टो रावणः पूर्वमेव तु ।</p>

<p>पुनः शरै राममुक्तैः सानुबन्धो विनेश्यति''॥ इति स्कान्दे ॥२३-२५ ॥</p>

</div>

Line 4,378:

Line 5,186:

</div>

<p>'राम एको ह्यनन्तांशस्तत्र रामाभिधो हरिः ।</p>

<p>शुक्लकेशात्मकस्तिष्ठन् रमयामास वै जगत्''॥ इति ब्राह्मे ।</p>

<p>'विष्णोर्नान्येन कर्माणि परेषां तन्निबन्धनम्''॥ इति मात्स्ये ॥२६॥</p>

</div>

Line 4,395:

Line 5,206:

</div>

<p>'सहस्रधनुषस्तूर्ध्वं द्युशब्देनापि भण्यते''। इति तन्त्रमालायाम् ।</p>

<p>इतरथा विष्णुर्न चेत् । स्वमहिमनिबन्धनत्वेन न भाव्यम् ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 4,411:

Line 5,225:

</div>

<p>अन्येषां स्तुत्यमेव यत्तस्य तच्च दिव्यमिव ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 4,426:

Line 5,243:

</div>

<p>'अन्यथाज्ञानहेतुर्या वाक् सा जल्पिः प्रकीर्तिता''॥</p>

<p>इति तन्त्रमालायाम् ॥</p>

<p>'यत्तु सर्वात्मनाऽज्ञानं निशा सा परिकीर्तिता''॥ इति कौर्मे ॥३१॥</p>

</div>

Line 4,443:

Line 5,263:

</div>

<p>कलपदं च आयतं च ।</p>

<p>'सप्तस्वरसमाहारो मूर्च्छनेति प्रकीर्तिता''॥ इति गान्धर्वे ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 4,470:

Line 5,293:

</div>

<p>'विद्वेषिणोऽप्युदासीना भक्ता अपि न संशयः ।</p>

Line 4,480:

Line 5,304:

<p>अतस्तस्यैव नामानि व्याजादन्यगतानि तु ।</p>

<p>व्यवहारप्रवृत्त्यर्थं दुष्टानां मोहनाय च''॥ इति स्कान्दे ॥ ३४-३५ ॥</p>

</div>

Line 4,493:

Line 5,319:

</div>

<p>'तृतीये सप्तमे चैव षोडशे पञ्चविंशके ।</p>

Line 4,498:

Line 5,325:

<p>व्यासाचार्यस्तु पूर्वेषु चरमे स्वयमेव तु ।</p>

<p>विव्यास वेदांश्चक्रे च भारतं वेदसंमितम्''॥ इति च ॥ ३६ ॥</p>

</div>

Line 4,511:

Line 5,340:

</div>

<p>'हरीच्छया विभूतिर्या ब्रह्मादीनां सदा भवेत् ।</p>

Line 4,516:

Line 5,346:

<p>अतो मायाविभूतित्वं तेषां मत्स्यादिकाः स्वयम्"</p>

</div>

Line 4,529:

Line 5,361:

</div>

<p>विदुः नान्तम् । अनन्तत्वात् ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 4,544:

Line 5,379:

</div>

<p>देवमायां विदन्ति संसारमतितरन्ति च ॥ ४२ ॥</p>

</div>

Line 4,559:

Line 5,397:

</div>

<p>तत्परायणास्तच्छीलास्तच्छिक्षाश्च ॥ ४६ ॥</p>

</div>

Line 4,574:

Line 5,415:

</div>

<p>'अव्यक्ताद्यनहंमानादात्मतत्त्वं हरिः स्मृतः ।</p>

<p>अशब्दश्चाप्रसिद्धत्वाच्छान्तः पूर्णसुखत्वतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥४७॥</p>

</div>

Line 4,590:

Line 5,434:

</div>

<p>भावस्वभावो भक्तिस्वभावः । तेन निर्मितस्य सत्पुरुषस्य प्रसिद्धः ।</p>

<p>'भावो भक्तिः प्रणामश्च प्रावण्यमपि चादरः''। इत्यभिधानात् ॥४९॥</p>

</div>

Line 4,604:

Line 5,451:

</div>

<p>'सत्तादिर्यत्स्वतो विष्णोस्तस्मादन्यः स सर्वतः ।</p>

<p>यत्सत्तादिरतोऽन्यस्य नान्यत्वं भेदिनोऽपि तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥५०॥</p>

</div>

Line 4,629:

Line 5,479:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥ ७ ॥</div>

<p>'आक्षिप्यते किमित्येतद्यतोऽल्पफलता भवेत् ।</p>

<p>वस्तुनो यस्य चाल्पत्वं पुंसो वा नेति चोच्यते''॥</p>

<p>इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ५३,५४ ॥</p>

</div>

Line 4,640:

Line 5,495:

<p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 4,649:

Line 5,505:

</div>

<p>निजावयवेभ्यः सृष्टाः । बाह्यावयवा लोकैः कल्प्यन्ते ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 4,662:

Line 5,521:

</div>

<p>जीवे कर्मसमावापः । परमेश्वरेण गृह्यते । गुणिनां महदादिजीवानां सामर्थ्ये परिमाणम् 'देवासुरेभ्यो मघवान्''इत्यादि ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 4,675:

Line 5,537:

</div>

<p>श्रेणीनाम् अङ्गरक्षकाणां युद्धेषूच्यते ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 4,688:

Line 5,553:

</div>

<p>हेतुलक्षणं ब्रह्मलक्षणम् ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 4,701:

Line 5,569:

</div>

<p>योगतो लिङ्गभङ्गः पूर्वोक्तः । 'पानेन ते देव''इत्यादि पश्चात् ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 4,714:

Line 5,585:

</div>

<p>'द्वेधा वावात्ममाया तद्रूपा तद्वशा च''इति । तद्वशया संसारयति । स्वरूपया विमोचयत्युदास्ते तद्वशां विमुक्तस्थ इतरयैनं रमयत्येष आत्मैष आनन्दः''। इति सौकारायणश्रुतिः ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 4,727:

Line 5,601:

</div>

<p>यस्मात् अनुतिष्ठन्ति तस्मात् परमेष्ठी प्रमाणम् ॥ २५ ॥</p>

</div>

Line 4,741:

Line 5,618:

</div>

<p>'बालोऽपि स गुरुत्वेन मुनिभ्यो ब्रह्मणा यतः ।</p>

<p>दत्तोऽतो ब्रह्मरातेति नाम वैयासकेरभूत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 4,757:

Line 5,637:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयसन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥ ८ ॥</div>

<p>'यत्र ब्रह्मान्तरोत्पत्तिः ब्रह्मकल्पः स ईरितः''॥ इति च ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 4,766:

Line 5,651:

<p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 4,794:

Line 5,680:

</div>

<p>परस्य अर्थव्यतिरिक्तस्य । 'यदधातुमतः''इत्यस्य ह्युत्तरम् ।</p>

Line 4,807:

Line 5,694:

<p>यदा स्वरूपं जानाति कालप्रकृतिवर्जितम् । ।</p>

<p>वासुदेवप्रसादेन तदा मुक्तो भवत्यसौ''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥१-३॥</p>

</div>

Line 4,818:

Line 5,707:

</div>

<p>यतो भगवदुक्तं प्रमाणमतस्तदुक्तं पुराणं त्वत्प्रश्नानामुत्तरत्वेन वक्ष्ये ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 4,833:

Line 5,725:

</div>

Line 4,840:

Line 5,733:

<p>यत्राधिकं वदेत्किञ्चिज्ज्ञेयोऽर्थस्तत्र चाधिकः''। इति व्यासनिरुक्ते ॥</p>

<p>'तपोरूपं परं ब्रह्म ब्रह्माऽचिन्तयदञ्जसा''। इति षाड्गुण्ये ॥ ८ ॥</p>

</div>

Line 4,853:

Line 5,748:

</div>

<p>यत् यतः । 'यत्तदित्यादयः शब्दाः पञ्चम्यन्ताः प्रकीर्तिताः''।इति च ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 4,868:

Line 5,766:

</div>

<p>मायातीतत्वात् ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 4,883:

Line 5,784:

</div>

<p>प््रोङ्खश्रिताः याः विभूतयः ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 4,898:

Line 5,802:

</div>

<p>'सत्वं तु शोभनत्वं स्यात्तद्युक्ताः सात्वता मताः''। इत्यध्यात्मे ॥</p>

<p>'मुक्तैः स्वपार्षदैः पूर्वैर्ब्रह्माद्यैश्चैव संयुतम् ।</p>

<p>ब्रह्मा ददर्श तपसा भगवन्तं हरिं प्रभुम्''॥ इति गारुडे ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 4,915:

Line 5,822:

</div>

<p>'इच्छाद्या मोचिकाद्याश्च अणिमाद्याश्च शक्तयः ।</p>

Line 4,921:

Line 5,829:

<p>एवं षोडशभिश्चैव पञ्चभिश्च हरिः स्वयम् ॥</p>

<p>चतुर्भिश्च वृतो नित्यं तत्स्वरूपाश्च शक्तयः''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 4,932:

Line 5,842:

</div>

<p>मनीषितं तपः ॥ २१ ॥</p>

</div>

Line 4,954:

Line 5,867:

</div>

<p>कर्मविमोहिते इदं कार्यमित्यजानति । हृदयं प््रिायम् ।</p>

Line 4,962:

Line 5,876:

<p>ज्ञानवीर्यो ज्ञानबलो ज्ञानानन्द उदाहृतः''॥</p>

<p>इति बृहत्संहितायाम् ॥ २२,२३ ॥</p>

</div>

Line 4,974:

Line 5,890:

</div>

<p>'येन येन यथा ज्ञात्वा नियतं मुक्तिराप्यते ।</p>

<p>तद्विज्ञानमिति प्रोक्तं ज्ञानं साधारणं स्मृतम्''॥ इति वामने ॥३०॥</p>

</div>

Line 4,988:

Line 5,907:

</div>

Line 5,001:

Line 5,921:

<p>क्वान्यथा हि पुनः सृष्टिः पूर्वकर्मानुसारिणी''॥ इति ब्रह्मतर्के ।</p>

<p>त्वमेतच्च परं न भवेत् । स्वतन्त्रं न ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 5,021:

Line 5,943:

</div>

<p>अर्थवदिव प्रतीयते । न च परमात्मन्यर्थवत् प्रतीयते । अर्थं प्रयोजनमृते । न हि जीवप्रकृतिभ्यामीश्वरस्यार्थः ।</p>

Line 5,035:

Line 5,958:

<p>एवं हरिश्च भूतेषु बहिश्च व्याप्तिहेतुतः ।</p>

<p>तस्मात्तत्स्थो न तत्स्थश्च प्रोच्यते हरिरीश्वरः''इति च ॥ ३३,३४ ॥</p>

</div>

Line 5,046:

Line 5,971:

</div>

<p>अन्यभावाभावकाले देशे च तद्विद्यमानाविद्यमानशक्तिमांश्चेत्यन्वय-व्यतिरकौ ॥ ३५ ॥</p>

</div>

Line 5,059:

Line 5,987:

</div>

<p>'सर्वस्यापि प्रधानत्वात् स सर्वमय ईर्यते''॥ इति च ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 5,072:

Line 6,003:

</div>

<p>मायां माहात्म्यं विविदिषुः । अन्येषां माहात्म्यपतेः ।</p>

<p>'मुख्यतो विष्णुमाहात्म्यं मायाशब्दोदितं भवेत् ।</p>

<p>प्रधानत्वाच्च मातृत्वान्मेयत्वं चैव तस्य हि''॥ इति च ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 5,087:

Line 6,021:

</div>

<p>'हरिर्व्यासादिरूपेण सर्वज्ञोऽपि स्वयं प्रभुः ।</p>

<p>शृृणोति नारदादिभ्यो मोहायैषां प्रसिद्धये''॥ इति पाद्मे ॥ ४४ ॥</p>

</div>

Line 5,103:

Line 6,040:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥ ९ ॥</div>

<p>'विराड्ब्रह्मा समुद्दिष्टस्तद्गतः परमो यतः ।</p>

<p>अतो वैराजमित्येनमाहुरीशत्वतो विराट्''॥</p>

<p>इति बृहत्संहितायाम् ॥ ४५ ॥</p>

</div>

Line 5,114:

Line 6,056:

<p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 5,123:

Line 6,066:

</div>

<p>महदाद्यण्डपर्यन्तः सर्गोऽण्डे ब्रह्मणस्तु यः ।</p>

Line 5,128:

Line 6,072:

<p>पञ्चभूतसमूहेन जातः पुरुष उच्यते ।</p>

<p>बहुत्वात्तत्र भूतानां तावत्त्वात्तत्त्वमेकजम्''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 5,139:

Line 6,085:

</div>

<p>'अनुप्राविश्य परमं जीवस्य शयनं तु यत् ।</p>

<p>सहैव शक्तिभिः स्वीयैरिच्छाद्यैरप्राकाशितैः ।</p>

<p>सन्निरोध इति प्रक्तो विमुक्तिर्यत्र मोक्षणम्''॥ इति नारदीये ॥६॥</p>

</div>

Line 5,154:

Line 6,103:

</div>

<p>'सृष्टिस्थित्यप्ययाभासा यद्बलाद्यत्र च स्थिताः ।</p>

<p>तद् ब्रह्म जगदाधारं वासुदेवेति तद्विदुः''॥ इति भागवततन्त्रे ॥७॥</p>

</div>

Line 5,168:

Line 6,120:

</div>

<p>आधिभौतिकेन रूपेण हि चक्षुःप्रकाशयोः सम्यक् परिज्ञानम् ॥ ८ ॥</p>

</div>

Line 5,181:

Line 6,136:

</div>

<p>सुप्तावपि यः सर्वं वेत्ति जीवानां स परः ।</p>

<p>'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''॥ इति श्रुतेः ।</p>

<p>सुष्ट्वाश्रयाणामप्याश्रयः ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 5,205:

Line 6,163:

</div>

<p>विनिर्गतः प्रकाशितः ।</p>

Line 5,210:

Line 6,169:

<p>सोऽपोऽसृजत्ततो नारा नरोऽनाशात्परो यतः''॥</p>

<p>इति नारायणाध्यात्मे ॥ १०,११ ॥</p>

</div>

Line 5,221:

Line 6,182:

</div>

<p>'तत्तन्नियामकत्वेन बहुत्वं प्राप्तुमीश्वरः ।</p>

Line 5,226:

Line 6,188:

<p>'अन्तःस्थितहरेः कामादण्डे ब्रह्मतनोर्जनिः ।</p>

<p>तत्र देवाश्च सञ्जाताः पुनस्तत्त्वात्मकाः प्रभोेः''॥ इति च ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 5,237:

Line 6,201:

</div>

<p>'मलादिकं कदाचित्तु ब्रह्मा लोकाभिपत्तये ।</p>

<p>आत्मनो निर्ममे कामात्सर्वेषामभवत्ततः ।</p>

<p>वशित्वात्तस्य दिव्यत्वादिच्छया भवति प्रभोः''॥ इति च ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 5,252:

Line 6,219:

</div>

<p>'स्थूलं भगवतो रूपं ब्रह्मदेह उदाहृतः ।</p>

<p>तत्तन्त्रत्वाच्च सूक्ष्मं च शङ्खचक्रगदाधरम्''॥ इति चाध्यात्मे ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 5,266:

Line 6,236:

</div>

<p>निर्विशेषणं निरतिशयम् । 'अस्य काव्यस्य कवयो न समर्था विशेषणे''इतिवत् ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 5,279:

Line 6,252:

</div>

<p>मायासृष्टे जगति ये अविपश्चितः ॥ ३५ ॥</p>

</div>

Line 5,292:

Line 6,268:

</div>

<p>'नामैव वाचकत्वेन नामरूपक्रिया अपि ।</p>

<p>वाच्यत्वेन हरिर्देवो नियामयति चैकराट्''॥ इति च ।</p>

<p>'कर्तृत्वात्तु सकर्माऽसौ निष्फलत्वादकर्मकः''। इति च ॥ ३६ ॥</p>

</div>

Line 5,307:

Line 6,286:

</div>

<p>प्रजापत्यादीन् धत्ते ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 5,320:

Line 6,302:

</div>

<p>तामसास्तामसा दैत्याः प्रधाना देवशत्रवः ।</p>

Line 5,331:

Line 6,314:

<p>तेषां च सात्विकाः शेषगरुत्मद्रुद्रतत्स्त्रियः ॥</p>

<p>ततोऽपि देवी ब्रह्माणी ब्रह्मा चैव ततः स्वयम् ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 5,343:

Line 6,328:

</div>

<p>'सात्विकेषु त्रिषु यदा त्वेकस्य प्रतिबाधनम् ।</p>

Line 5,348:

Line 6,334:

<p>राजसांस्तामसान् हत्वा सात्विकान् वर्धयिष्यति''॥</p>

</div>

Line 5,359:

Line 6,347:

</div>

<p>मत्स्यादिरूपी पोषयति नृसिंहो रुद्रसंस्थितः ।</p>

<p>विलापयेद्विरिञ्चस्थः सृजते विष्णुरव्ययः ॥ इति वामने ॥ ४३ ॥</p>

</div>

Line 5,373:

Line 6,364:

</div>

<p>भगवत्तमः ना पुरुषः ॥ ४४ ॥</p>

</div>

Line 5,386:

Line 6,380:

</div>

<p>जन्मकर्माणि विधीयत इति क्रियाविशेषणम् ।</p>

Line 5,392:

Line 6,387:

<p>रूप उपरिभाव इति धातुः । 'सुभद्रां रथमारोप्य''इत्यादिवच्च ।</p>

<p>'स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च''॥ इति च ॥ ४५ ॥</p>

</div>

Line 5,407:

Line 6,404:

<div class="gr-author-note">॥ द्वितीयः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>

<p>अन्यकल्पानां साधारणः । यत्रैव प्राकृतवैकृताः सर्वसर्गाः । अन्यब्रह्मकल्पानां च साधारणः ॥ ४६ ॥</p>

</div>

Line 5,417:

Line 6,419:

<p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 5,435:

Line 6,438:

</div>

<p>'युद्धकाले तु विदुरस्तीर्थयात्रां गतोऽपि सन् ।</p>

<p>प्राय आस्ते गजपुरे पाण्डवानां व्यपेक्षया''॥</p>

</div>

Line 5,464:

Line 6,470:

</div>

<p>यदा ददाह । यदा केशाभिमर्शः प्राप्त इति यदाशब्दो हेत्वर्थः । 'यदा तदेति हेत्वर्थे कालार्थे चापि भण्यते''। इत्यभिधानम् ॥ ६,७ ॥</p>

</div>

Line 5,490:

Line 6,499:

</div>

<p>सुहृद्विनष्टिं यदुकुलविनष्टिमेष्याम् ।</p>

Line 5,495:

Line 6,505:

<p>यदूनां विस्तरात्पश्चादुद्धवाद्यमुनामनु''॥ इति स्कान्दे ।</p>

<p>भारतविरोधाच्चान्यथा ॥ २०,२१ ॥</p>

</div>

Line 5,508:

Line 6,520:

</div>

<p>'ब्रह्मा प्रत्यङ्कवान् विष्णुः सम्यग्लक्षणवत्तमः''इति तन्त्रमालायाम् ॥२३॥</p>

</div>

Line 5,524:

Line 6,539:

</div>

<p>'पद्मो ब्रह्मा समुद्दिष्टः पद्मा श्रीरपि चोच्यते''इति ब्राह्मे ।</p>

<p>'लोकानां सुखकर्तृत्वमपेक्ष्य कुशलं विभोः ।</p>

<p>पृच्छ्यते सततानन्दात्कथं तस्यैव पृच्छ्यते''। इति पाद्मे ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 5,541:

Line 6,559:

</div>

</div>

Line 5,556:

Line 6,577:

</div>

<p>'आधिर्मनोवरूथं च आत्मा स्वमिति चोच्यते''इत्यभिधानम् ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 5,571:

Line 6,595:

</div>

<p>अघं व्यमुञ्चत् । पुनरपराधबुद्धिं हित्वाऽऽस्ते ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 5,588:

Line 6,615:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'न देहयोगो हि जनिर्विष्णोर्व्यक्तिर्जनिः स्मृता''इत्याग्नेये ।</p>

<p>'हरिः कर्ताऽप्यकर्तेति फलाभावेन भण्यते''इति च ॥ ४४ ॥</p>

</div>

Line 5,598:

Line 6,630:

<p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 5,609:

Line 6,642:

</div>

<p>त्रिलोकस्याज्ञानं बत ।</p>

<p>'आनन्दरूपं दृष्ट्वाऽपि लोको भौतिकमेव तु ।</p>

<p>मन्यते विष्णुरूपं च अहो भ्रान्तिर्बहुस्थिता''॥ इति स्कान्दे ॥१३॥</p>

</div>

Line 5,628:

Line 6,664:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे द्वीतीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>'असुरा अपि ये विष्णुं शङ्खचक्रगदाधरम् ।</p>

Line 5,639:

Line 6,676:

<p>सर्वथा भक्तितो मुक्तिर्द्वेषात्तम उदीरितम् ।</p>

<p>नियमस्त्वनयोर्नित्यं मोहायान्यवचो भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 5,646:

Line 6,687:

<p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 5,657:

Line 6,699:

</div>

<p>भीष्मककन्याया अर्थे सवर्णमात्रतया आहूताः । एषां श्रियोजिहीर्ष-याऽऽह्वानबुद्धिर्भगवता कृता ।</p>

<p>'सुपर्णः सुपरानन्दात्काकुत्स्थो वाचि संस्थितः''। इति पाद्मे ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 5,671:

Line 6,716:

</div>

<p>'उत्तमैः सर्वतः साम्यं किञ्चित्साम्यमुदीर्यते''इत्याग्नेये ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 5,684:

Line 6,732:

</div>

<p>'केवलं भगवज्ज्ञानं साङ्ख्यमित्यभिधीयते''इत्यध्यात्मे ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 5,697:

Line 6,748:

</div>

<p>'सर्वदाऽपि विरक्तः सन् भासयीत विरागिवत् ।</p>

<p>कादाचित्कः कुतस्तस्य लोकशिक्षार्थमिष्यते''॥ इति पाद्मे ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 5,711:

Line 6,765:

</div>

<p>तेनापि विरागः प्रदर्शितः । अतः कोऽन्यो विस्रम्भं कुर्यात् तेनापि विरागः प्रदर्शितः ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 5,753:

Line 6,810:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>'एष्यच्च निश्चितं यत्तदतीतत्वेन भण्यते ।</p>

<p>चक्रवत्परिवृत्तेर्वा दुष्टानां मोहनाय वा ॥"</p>

</div>

Line 5,764:

Line 6,826:

</div>

Line 5,792:

Line 6,855:

</div>

<p>आत्ममायायाः आत्मसामर्थ्यस्य । गतिं पूर्वमेवावलोक्य ।</p>

Line 5,801:

Line 6,865:

<p>पुनः श्रुत्वा बदर्यां तु वर्षत्रयमुवास ह ॥</p>

<p>ज्ञानं संस्थाप्य पश्चाच्च स्वेच्छया स्वर्गतः प्रभुः''॥ इति गारुडे ॥५॥</p>

</div>

Line 5,825:

Line 6,891:

</div>

<p>आकृतिं पृथिवीम् ।</p>

Line 5,834:

Line 6,901:

<p>'राजन् परस्य तनुभृज्जननाप्ययेहा मायाविडम्बनमवैहि यथा नटस्य''।</p>

</div>

Line 5,847:

Line 6,916:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>

<p>'उत्तमैरधिकत्वं वा साम्यं वा विजयोऽपि वा ।</p>

Line 5,852:

Line 6,922:

<p>मूढदृष्ट्यनुसाराद्वा किञ्चित्साम्येन वा क्वचित्''॥</p>

</div>

Line 5,859:

Line 6,933:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 5,870:

Line 6,945:

</div>

<p>ऋते अवगमे । ऋ गताविति धातोः । तेषां तात्पर्यावगमे कृष्ण-कथामृतौघ एवासौ यतः ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 5,885:

Line 6,963:

</div>

<p>यस्मिन् भारते हरेः कथायां ग्राम्यसुखानुवादैर्मतिर्न गृहीता ।</p>

<p>'भारतान्नाधिकं विष्णोर्महिमावाचकं क्वचित् ।</p>

<p>भारतान्न विरागाय भारतान्न विमुक्तये ॥''इति पाद्मे ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 5,904:

Line 6,985:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>

<p>या ग्राम्यसुखानुवादैर्न गृहीता हरेः कथायां विवर्धमाना मतिः ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 5,913:

Line 6,999:

</div>

Line 5,923:

Line 7,010:

</div>

<p>आत्मनां विभुः जीवाधिपतिः ॥ १ ॥</p>

</div>

Line 5,936:

Line 7,026:

</div>

<p>'परमात्मा यतो जीवं मेनेऽसन्तमशक्तितः ।</p>

Line 5,943:

Line 7,034:

<p>अनास्थाऽन्यत्र च प्रोक्ता विष्णोश्चक्षुर्निमीलनम्''॥</p>

<p>इति व्योमसंहितायाम् ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 5,954:

Line 7,047:

</div>

<p>'कालजीवगुणादीनामभिमानी चतुर्मुखः ।</p>

<p>सर्वजीवाभिमानित्वादंश इत्येव चोच्यते''॥ इति ब्राह्मे ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 5,996:

Line 7,092:

</div>

<p>कालमायांशयोगतः । कालात्परिणामात्, प्रकृतेर्हिरण्यगर्भाच्च ॥ ११-१४ ॥</p>

</div>

Line 6,009:

Line 7,108:

</div>

<p>कालमायांशलिङ्गिनः तन्निमित्तशरीराः । हिरण्यगर्भस्यैव कालाभि-मानी जीवाभिमानीति द्विविधं रूपम् ।</p>

<p>'कालजीवाभिमानेन रूपद्वन्द्वी चतुर्Pमुखः''॥ इति पाद्मे ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 6,025:

Line 7,127:

</div>

<p>'ब्रह्मविद्या हरेश्छाया तदंशो हि सुरेष्वपि ।</p>

<p>सर्वविद्याः श्रियः प्रोक्ताः प्रधानांशश्चतुर्मुखे''॥ इति ब्राह्मे ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 6,041:

Line 7,146:

</div>

<p>द्युसरितो धरायाश्च ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 6,056:

Line 7,164:

</div>

<p>'वायोश्च प्रकृतेर्विष्णोर्जयो भक्त्यैव नान्यथा''।</p>

<p>इति दत्तात्रेययोगे ॥ २५ ॥</p>

</div>

Line 6,072:

Line 7,183:

</div>

<p>त्रिभिरात्मभिः कालमायांशैः ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 6,089:

Line 7,203:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>

<p>सत्प्रमुखा महदादयः ॥ २९ ॥</p>

</div>

</div>

=== सप्तमोऽध्यायः ===

<p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 6,108:

Line 7,228:

</div>

<p>'शक्यत्वाच्छक्तयो विष्णोर्महदाद्या रमा तथा ।</p>

Line 6,114:

Line 7,235:

<p>'तनुते येन कार्यं यत्तन्त्रं साधनमुच्यते ।</p>

<p>कारणानां स्वशक्तिर्वा प्रधानं साधनं यतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १ ॥</p>

</div>

Line 6,125:

Line 7,248:

</div>

<p>'शब्दाद्या नभ आद्याश्च मनोयुक्तेन्द्रियाणि च ।</p>

Line 6,134:

Line 7,258:

<p>त्रयोविंशति तत्त्वानि प्राविशद्रमया सह ।</p>

<p>कालाख्यया स्वयं विष्णुः शक्यत्वाच्छक्तिरूपया ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 6,145:

Line 7,271:

</div>

<p>'सर्वचेष्टकरूपेण स्वसामर्थ्येन केशवः ।</p>

<p>तानि भिन्नानि तत्त्वानि योजयामास चांशतः''इति च ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 6,159:

Line 7,288:

</div>

<p>मात्राभिः अंशैः ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 6,172:

Line 7,304:

</div>

<p>'ईश्वरो दैवमुद्दिष्टं सर्वस्यापि प्रभुत्वतः''॥ इति च ।</p>

<p>आत्मशक्तिः प्रकृतिः ॥ ७ ॥</p>

</div>

Line 6,186:

Line 7,321:

</div>

<p>'पुरुषेणाऽत्मभूतेन''इति योऽण्डमसृजत् स एष इत्युक्तः ।</p>

<p>'आद्योऽवतारो विष्णोस्तु पुरुषो नाम कीर्तितः ।</p>

<p>असृजत् स महत्तत्त्वं स एवाण्डं समाविशत्''॥ ८ ॥</p>

</div>

Line 6,201:

Line 7,339:

</div>

<p>'स ब्रह्मणो हृदिस्थत्वाद्धृदयं चेति कीर्त्यते''॥ इति च ।</p>

Line 6,207:

Line 7,346:

<p>एवं तु दशधा प्राण अध्यात्मादित्रिधाऽखिलाः''॥</p>

<p>इति च व्योमसंहितायाम् ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 6,218:

Line 7,359:

</div>

<p>'प्राणः प्रथमजो यस्तु प्रधानो वायुरीरितः ।</p>

<p>त्वगात्माद्यास्तु तत्पुत्रा द्विधाभूतमुदाहृतम्''॥</p>

</div>

Line 6,251:

Line 7,395:

</div>

<p>'अहं सत्वमिति द्वेधा ब्रह्मनाड्या अवान्तरम् ।</p>

Line 6,257:

Line 7,402:

<p>अहंनाड्यां सत्वनाड्यां ब्रह्मा चैव व्यवस्थितः ॥</p>

</div>

Line 6,295:

Line 7,442:

</div>

<p>'ब्रह्माभिमानी तु भृगुरजनि ब्रह्मणो मुखात् ।</p>

Line 6,301:

Line 7,449:

<p>एवं रुद्राच्च वायोश्च तदन्तस्थहरेर्यतः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥३०-३३॥</p>

</div>

Line 6,312:

Line 7,462:

</div>

<p>'अधिकत्वाद्देवशब्दो दैवतेष्वधिको यतः ।</p>

<p>दैवं हरिः कर्म मूलं कृतिरित्येव भण्यते ॥</p>

<p>व्याप्तत्वादात्मशब्दश्च श्रीपतित्वाच्च माधवः''॥ इति च ॥ ३५ ॥</p>

</div>

Line 6,338:

Line 7,491:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>

Line 6,345:

Line 7,499:

<p>'माया तु महिमा प्रक्ता प्रचुर्ये तु मयड्यतः''॥ इति पाद्मे ।</p>

<p>आत्मवर्त्मा परमात्मगतिः ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 6,352:

Line 7,510:

<p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 6,361:

Line 7,520:

</div>

<p>क्रीडाया मुत् । अर्हस्य अपूर्णसुखस्य । अन्यतः अरतेः ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 6,383:

Line 7,545:

</div>

<p>दुर्भगक्लेशशरीरस्थत्वात्तस्यापि भाव्यम् । न च तद् युज्यते ॥ ५-६ ॥</p>

</div>

Line 6,397:

Line 7,562:

</div>

<p>सेयं भगवतो माया अयं हि भगवन्महिमा । तस्य कार्पण्यं बन्धनादि न युज्यत इति यदुक्तं तन्न्याय्यमेव । दुर्भगादिशरीरस्थस्यापि तद्दोषास्पर्श एव तन्महिमेत्यर्थः ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 6,428:

Line 7,596:

</div>

<p>'कथं देहपरो देवो न लिप्येत हि बन्धनैः ।</p>

Line 6,440:

Line 7,609:

<p>भ्रान्त्या जीवस्य संसार ईशज्ञानाद्विलीयते ।</p>

<p>भ्रान्तिर्देहाद्यभिमतिरीशज्ञानाद्विनश्यति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १०-१२ ॥</p>

</div>

Line 6,451:

Line 7,622:

</div>

<p>इन्द्रियोपरामाख्यः पुरुषार्थो मुक्तिः ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 6,492:

Line 7,666:

</div>

<p>स्वरूपसामर्थ्याश्रयम् । यद् व्याहृतम् । अपार्थं निर्मूलं च देहसम्बन्धि-त्वाद्याभाति । विश्वमूलं ब्रह्म च यन्ममज्ञानाद् बहिः न भवति । तस्मा-दुभयत्र धावति । तस्मादन्तरितोऽस्मि । तथापि तां प्रतीतिं पराणुदे</p>

</div>

Line 6,506:

Line 7,683:

</div>

<p>'आत्मनस्तु गुणाभावं वदतो नत्वसत्यता ।</p>

Line 6,513:

Line 7,691:

<p>ये चान्ये तत्र देवांशाः सम्यक्तत्त्वापरोक्षिणः''॥</p>

</div>

Line 6,553:

Line 7,733:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>

<p>विराजं ब्रह्माणम् ।</p>

Line 6,562:

Line 7,743:

<p>यज्ञस्य च वितानानि योगस्य च पथः प्रभो ॥ २९ ॥</p>

<p>विकर्षणं विभागः ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 6,569:

Line 7,754:

<p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 6,580:

Line 7,766:

</div>

<p>'आधार आश्रयो धिष्ण्यं निधानं चाभिधीयते''॥ इत्यभिधानम् ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 6,595:

Line 7,784:

</div>

<p>आत्मा विष्णुरस्य योनिः ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 6,610:

Line 7,802:

</div>

<p>'पद्मसंस्थाद्धरेस्तत्र ब्रह्माऽजनि चतुर्मुखः''॥ इति च ।</p>

Line 6,615:

Line 7,808:

<p>'तस्यासनविधानार्थं पृथिवी पद्ममुच्यते''॥ इति मोक्षधर्मे ।</p>

<p>'प्रधानवाचकस्त्वेकश्चानन्यः केवलः स्वयम्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 6,628:

Line 7,823:

</div>

<p>'स ब्रह्माऽचिन्तयत् कुतो नु पद्मं ब्रह्मणः स्यादिति''।</p>

<p>इति मैत्रायणश्रुतिः ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 6,645:

Line 7,843:

</div>

</div>

Line 6,660:

Line 7,861:

</div>

<p>'तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं त्रिगुणं द्विजसत्तम''इति मोक्षधर्मे ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 6,675:

Line 7,879:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>

<p>सूर्येन्दुवाय्वग्न्यादिभिस्त्रिधाम्नो विष्णोरगच्छद्भिः प्राधनिकैः ।</p>

<p>'मुक्तवाय्वादिभिर्विष्णुं वृतं ब्रह्मा ददर्श ह ।</p>

<p>तदन्याभावतो नान्यदतस्तत्स्रष्टुमैच्छत ॥''इति ब्रह्माण्डे ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 6,686:

Line 7,895:

<p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 6,698:

Line 7,908:

</div>

<p>स्वतो नास्ति । तदधीनविद्यमानमप्यशुद्धम् । यच्च स्वनानात्वं तदपि स्थानभेदादसदेव भाति ।</p>

<p>'एकोऽपि स्थाननानात्वान्नानेव हरिरीयते ।</p>

<p>सर्वान्तर्यामिणस्तस्य न भेदो विद्यते क्वचित्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥१॥</p>

</div>

Line 6,723:

Line 7,936:

</div>

<p>यन्नाभिपद्मभवनादहमाविरासम् । यच्चेदं भगवत्स्वरूपमानन्दमात्रं पश्यामि । यच्चाश्रितोऽस्मि अतः परं नास्ति । अतो न ज्ञायत इति अवद्यमत्युत्तमा-पेक्षया । अनादिगृहीतमेव नेदानीं गृह्यते ।</p>

Line 6,729:

Line 7,943:

<p>अनादिनित्यादव्यक्तात्तस्माज्जज्ञे चतुर्मुखः''॥ इत्यध्यात्मे ।</p>

<p>भूतेन्द्रियाणामात्मकम् । 'यच्चाप्नोति''इत्यादेः ॥ २,३ ॥</p>

</div>

Line 6,742:

Line 7,958:

</div>

Line 6,747:

Line 7,964:

<p>'उत्तमानां तु पादेन सर्वं रूपं तु भण्यते ।</p>

<p>उत्तमानां स्वरूपं तु पादशब्देन भण्यते ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 6,760:

Line 7,979:

</div>

<p>मायाबलं भगवदिच्छाबलम् ।</p>

Line 6,772:

Line 7,992:

<p>जीवस्य तु हरेरिच्छाबलादिन्द्रियभुक्तये''॥ इति षाड्गुण्ये ।</p>

<p>इन्द्रियाणां भोगार्थम् । व्यर्थापि यज्ञादिक्रियार्था ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 6,785:

Line 8,007:

</div>

<p>अर्थैरध्याहृतानि करणानि येषाम् ।</p>

<p>'अज्ञानं तु निशा प्रोक्ता दिवा ज्ञानमुदीर्यते''॥ इति स्कान्दे ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 6,801:

Line 8,026:

</div>

<p>तत् तद् वपुः तेषां प्रणयसे ।</p>

<p>'यादृशोभावितस्त्वीशस्तादृशो जीव आभवेत्''। इति तन्त्रसारे ।</p>

<p>'तं यथा यथोपासते तदेव भवति ।''इति च ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 6,818:

Line 8,046:

</div>

<p>सर्वभूतदयया सुरगणैर्हृद्याराधितस्त्वं बद्धकामैर्जनैरुपचितोपचारैर्नाति-प्रसीदसि ।</p>

<p>'आराधितो यो ब्रह्माद्यैर्भक्तिज्ञानदयादिभिः ।</p>

<p>किं तस्य कामुकजनैः कृतया परिचर्यया''। इति सत्यसंहितायाम् ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 6,835:

Line 8,066:

</div>

<p>'ईशस्यापूर्णताज्ञानं विष्णोरन्यस्य चेशता ।</p>

Line 6,841:

Line 8,073:

<p>भेदमोह इति प्रोक्तः स सदा न हरौ क्वचित् ।</p>

<p>अन्येषां तत्प्रसादेन शनैर्याति सतामपि''॥ इति स्कान्दे ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 6,854:

Line 8,088:

</div>

<p>भक्तिविवशाः ।</p>

<p>'ये भक्तिविवशा विष्णोर्नाममात्रैकजल्पकाः ।</p>

<p>तेऽपि मुक्तिं व्रजन्त्याशु किमुत द्ध्यायिनः सदा''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 6,871:

Line 8,108:

</div>

<p>'ब्रह्मादिभावो विष्णोस्तु तन्नियामकता भवेत् ।</p>

Line 6,876:

Line 8,114:

<p>इति वामने ।</p>

<p>'अनन्तासनवैकुण्ठक्षीराब्धिस्थो हरिस्त्रिपात्''। इति च ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 6,889:

Line 8,129:

</div>

<p>'नित्यज्ञानदृशा नित्यं लवकालमपीश्वरः ।</p>

<p>पश्येत्तात्कालिकं चैव तस्मादनिमिषो हरिः ।</p>

<p>कालस्यानिमिषत्वं च लवादेर्नित्यवीक्षणात्''॥ इति तन्त्रसारे ॥१७॥</p>

</div>

Line 6,906:

Line 8,149:

</div>

<p>अनिरस्तरतिः नित्यरतिः ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 6,921:

Line 8,167:

</div>

<p>'स्वसामर्थ्यात् स्वकर्माणि रमया सह केशवः ।</p>

<p>कुरुते स्वयमेवैष कानिचित्पुरुषोत्तमः''॥ इति नारदीये ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 6,935:

Line 8,184:

</div>

<p>'आत्मशब्दस्य मुख्यार्थो विष्णुरेकः सनातनः ।</p>

Line 6,940:

Line 8,190:

<p>इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 6,952:

Line 8,204:

</div>

<p>प्रार्थनमपि मत्प््रोरणमेव ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 6,965:

Line 8,220:

</div>

<p>'तप आलोचनं प्रोक्तं विद्या निष्ठा प्रकीर्तिता''।</p>

<p>इति कपिलसंहितायाम् ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 6,979:

Line 8,237:

</div>

<p>'देहे देहे हरिस्तस्मिंल्लोकाः सर्वे प्रतिष्ठिताः ।</p>

<p>अङ्गुष्ठमात्रेऽपि परे परशक्तिर्यतो विभुः''॥ इति च ।</p>

</div>

Line 6,994:

Line 8,255:

</div>

<p>स्वरूपेण मयोपेतं, हृदिस्थं जीवरूपं हि परमेश्वरसहितं भवति ।</p>

Line 6,999:

Line 8,261:

<p>दृष्ट्वाऽऽत्मभावं तं चापि हरिपादाब्जसंस्थितम् ॥</p>

<p>यदा पश्यत्यापरोक्ष्यात्तदा मुक्तिं व्रजत्यसौ''॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 7,010:

Line 8,274:

</div>

<p>'भूतेन्द्रियमनोबुद्धित्रिगुणादिषु सर्वशः ।</p>

<p>युक्तं नियामकतया पश्यञ्जानाति केशवम्''। इति च ॥ ३६ ॥</p>

</div>

Line 7,024:

Line 8,291:

</div>

<p>'सार्वज्ञादिगुणैर्युक्तं सत्वादिगुणवर्जितम् ।</p>

Line 7,029:

Line 8,297:

<p>'आधिकारिकदेवानां स्वाधिकाराधिकामनम् ।</p>

<p>भवति प्रीतये विष्णोर्भक्त्यादेरपि यत्सदा''॥ इति च ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 7,040:

Line 8,310:

</div>

<p>निःश्रयेसं राज्यम् । मोक्षेऽपि रञ्जनीया मत्प्रीतिरेव ।</p>

<p>'मुक्तस्यापि हरेः प्रीतिः सर्वतोऽप्यनुरज्यते''॥ इति वामने ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 7,056:

Line 8,329:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'सर्वतोऽपि प््रिायो ह्यात्मा तस्यापि प््रिायतां हरिः ।</p>

<p>आपादयति यत्तस्मात्स्वात्मनोऽपि प््रिायो हरिः''॥</p>

<p>इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ ४२ ॥</p>

</div>

Line 7,067:

Line 8,345:

<p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 7,077:

Line 8,356:

</div>

<p>आत्मनि परमेश्वरे मन आवेश्य ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 7,090:

Line 8,372:

</div>

<p>अनिमित्तस्य ब्रह्मार्पणबुद्ध्या कृतस्य । 'अः इति ब्रह्म''इति श्रुतेः ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 7,104:

Line 8,389:

</div>

<p>'लक्षणं लक्ष्यमात्मा च स्वरूपमिति कथ्यते''। इत्यभिधानम् ॥१०॥</p>

</div>

Line 7,118:

Line 8,406:

</div>

<p>गुणव्यतिकरमाकरोति तद्द्रष्टा । अप्रतिष्ठितोऽन्यत्र ।</p>

<p>'स भगवः कस्मिन्प्रतिष्ठित इति स्वे महिमि्न''। इति श्रुतिः ।</p>

<p>तदुपादानम् । गुणव्यतिकरोपादानकर्तारम् । सृष्ट्याद्यर्थत्वेन तस्य पुरुषस्य । ब्रह्मविष्णुमहेश्वर इति त्रीणि रूपाण्यात्मना सृष्टानि ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 7,133:

Line 8,424:

</div>

<p>ब्रह्म निर्मातृकम् । मायया सामर्थ्येन । तत्र यत्संहर्त्रीश्वराख्यं रूपं तत्कालाख्यम् । कल च्छेदन इति धातोः ।</p>

<p>'अथ त्रयी वाव प्रकृतिः सत्वं रजस्तम इति तां नारायणः पर्यपश्य-दनन्यप्रतिष्ठः तं वा एतमाहुः पुरुष इति पूर्णो ह्येष भवति स त्रेधा बभूवैषां गुणानामुपादानाय विष्णुर्वाव सत्वस्य रजसो ब्रह्मेशानो नाम तमसः स आविवेश । ब्रह्मा ब्रह्माणं नाम चतुर्मुखं ईश ईशानं नाम पञ्चमुखं यो वा ईश ईशानमाविवेश तं वा एनं काल इत्याचक्षते काल इत्याचक्षते''इति सौकरायणश्रुतिः ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 7,147:

Line 8,441:

</div>

<p>सृष्टिश्च प्रलयश्चैव संसारो मुक्तिरेव च ।</p>

Line 7,159:

Line 8,454:

<p>सर्वे यान्ति तमो घोरं न चैषामुत्थितिः क्वचित्''॥</p>

</div>

Line 7,171:

Line 8,468:

</div>

<p>'तामसस्य पदार्थस्य सत्वं हि लयकारणम् ।</p>

Line 7,201:

Line 8,499:

<p>रजसोंशस्त्विन्द्रियाणि तमसोंऽशश्च खादयः''॥</p>

<p>इत्यादि तत्त्वविवेके ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 7,213:

Line 8,513:

</div>

<p>भूतानि द्रव्यशक्तीनि भूतेषु द्रवणं यतः ।</p>

Line 7,232:

Line 8,533:

<p>तामसानि हि भूतानि किञ्चिद्व्यवहितत्वतः ।</p>

<p>ज्ञानस्य सुष्ठुज्ञत्वेऽपि पूर्णज्ञानो हरिः स्वयम्''॥ इति च ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 7,243:

Line 8,546:

</div>

<p>अबुद्धिपूर्वमिव तु ब्रह्मणो हरिबुद्धितः ।</p>

Line 7,269:

Line 8,573:

<p>उद्धृत्य ब्रह्मणि क्षिप्ता सा पुनस्तेन निःसृता ।</p>

<p>तत्स्रष्टृत्वज्ञापनाय तस्मात्सा प्राकृता मता''॥ इति च ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 7,280:

Line 8,586:

</div>

<p>एते गुणा हरेः सम्यक्स्वातन्त्र्यविषयाः सदा ।</p>

<p>स्वतन्त्राः प्रकृतेश्चापि ब्रह्मणोऽन्येषु तु क्रमात् ।</p>

<p>देवेष्वेव तदन्येषु परतन्त्रा हि ते मताः''॥ इति च ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 7,295:

Line 8,604:

</div>

<p>स्थास्नुभिर्नियमान्मुख्या स्थितेर्गतिरवाप्यते ।</p>

Line 7,315:

Line 8,625:

<p>यत्प्रत्यक्षानुमानाभ्यां हृद्गज्ञानं न शास्त्रतः''॥ इति पाद्मे ।</p>

<p>यदप्रयत्नाद्धृदयङ्गमं तदेव जानन्ति नो शास्त्रयुक्तिभ्यामित्यर्थः ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 7,362:

Line 8,674:

</div>

<p>अष्टाविंशद्विशेषेण यज्ञेषूपकृतं यतः ।</p>

Line 7,382:

Line 8,695:

<p>तेषां जलप्रधानत्वाच्छरीरस्य तु सर्वशः''॥</p>

<p>इति सत्यसंहितायाम् ॥ २०-२४ ॥</p>

</div>

Line 7,393:

Line 8,708:

</div>

<p>'रजोनिष्ठास्तमोनिष्ठा द्वेधाऽर्वाक्स्रोतसः स्मृताः ।</p>

Line 7,399:

Line 8,715:

<p>'सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसि''। इति वचनात् ॥</p>

<p>'सुखे सुखैकभावास्तु देवा नैवं तु दानवाः''। इति षाड्गुण्ये ॥२५॥</p>

</div>

Line 7,410:

Line 8,728:

</div>

<p>'कुमारन्तीति कौमारो देवानामण्डजोद्भवः ।</p>

Line 7,416:

Line 8,735:

<p>उभयात्मकत्वं तेनैव प्रोच्यन्तेऽष्टगणा अपि''॥ इति ।</p>

<p>देवसर्गश्चेति चकारार्थ उभयात्मक इति वैकारिकस्तु देवसर्गः प्राकृतत्वे-नोक्तः ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 7,436:

Line 8,757:

</div>

<p>'प्रोक्ता अष्टविधा देवा विबुधाः सर्व एव तु ।</p>

Line 7,453:

Line 8,775:

<p>'यदि देवादयो दोषाज्जायेरन्मानुषादिषु ।</p>

<p>तथाऽपि देवा विज्ञेया असुराद्यास्तथा ध्रुवम्''। इति च ॥२७,२८॥</p>

</div>

Line 7,467:

Line 8,791:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'गुणाप्लुतो हरिर्नित्यं गुणानां मध्यगो यतः ।</p>

Line 7,474:

Line 8,799:

<p>आत्मनो बहुधाभावे प्रकृतेस्तु स्वतन्त्रता''॥ इत्याग्नेये ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 7,481:

Line 8,810:

<p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 7,491:

Line 8,821:

</div>

<p>कालपरिमाणं दर्शयितुं द्रव्यपरिमाणं दृष्टान्तत्वेन दर्शयति ।</p>

Line 7,501:

Line 8,832:

<p>अनन्तत्वाद्विवेकार्थमस्योक्ता परमाणुता''॥ इति तत्त्वविवेके ।</p>

<p>अनेकांशैरासमन्ताद्युतः ॥ १ ॥</p>

</div>

Line 7,512:

Line 8,845:

</div>

<p>कालतो देशतो गुणतश्च परममहत्त्वं सतः परब्रह्मण एव । सच्छब्दोऽन्यत्रा- प्युपचारतो भवतीत्यतः पदार्थस्येति । सत्पदस्य यो मुख्याभिधेयस्तस्य ।</p>

Line 7,539:

Line 8,873:

<p>उच्यतेऽनन्यगं यस्मादात्मवत्सा हरेर्विभोः ।</p>

<p>महदादिगतं यत्तु तदन्यगतमुच्यते''॥ इति ब्राह्मे ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 7,559:

Line 8,895:

</div>

<p>अनुमितः शास्त्रलोकानुसारेण ज्ञातः ।</p>

Line 7,580:

Line 8,917:

<p>'सर्वं सर्वत्र भोक्ताऽपि विशेषादेकभोक्त्तृवत् ।</p>

<p>स्थितो हरिरचिन्त्यात्मा निजैश्वर्यादजो विभुः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३-४ ॥</p>

</div>

Line 7,591:

Line 8,930:

</div>

<p>अगात् दृष्टिविषयं प्राप्य ज्ञात इत्यर्थः ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 7,604:

Line 8,946:

</div>

<p>राशिभेदात् । ऊनातिरेकात्सप्त वेति ॥ ८ ॥</p>

</div>

Line 7,617:

Line 8,962:

</div>

<p>काकणिकाचतुष्कं तु विंशांशेत्यभिधीयते ।</p>

Line 7,629:

Line 8,975:

<p>'निर्मलेन समोष्णेन नित्यसूर्यांशुवारिणा ।</p>

<p>प्रवाहगेन कार्या स्यात्कालशुद्धिः सदैव तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 7,640:

Line 8,988:

</div>

<p>यत्रोभयोः स शब्दः स्यात्तत्र द्विवचनेऽप्युभे''। इत्यभिधानम् ॥१०॥</p>

</div>

Line 7,662:

Line 9,013:

</div>

<p>'इडावत्सरनामाऽसौ नक्षत्रद्वादशे स्थितः ।</p>

Line 7,671:

Line 9,023:

<p>'सर्वदा दर्शनात्तस्यानिमिषत्वं विदुर्बुधाः ।</p>

<p>सततं गमनाद्वापि कालस्थस्य महात्मनः''॥ इति च ॥ १३-१४ ॥</p>

</div>

Line 7,684:

Line 9,038:

</div>

<p>अभ्रमाय भूतभेदकः । क्रतुभिः स्वप्रज्ञाभिः ।</p>

<p>'भूतानां ज्यैष्ठ्यकानिष्ठ्यज्ञप्त्यै यज्ञादिवृत्तये ।</p>

<p>बोधयन्सृज्यशक्तिं च कालस्थो वर्तते हरिः''॥ इति तन्त्रप्रकाशिकायाम् ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 7,699:

Line 9,056:

</div>

<p>दिनस्थो भगवान्भोक्ता ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 7,713:

Line 9,073:

</div>

<p>'युगैकसप्ततेरूर्ध्वं सार्धाष्टादशलक्षकम् ।</p>

Line 7,719:

Line 9,080:

<p>आद्येषु षट्सु प्रथमे द्विसहस्रं प्रकीर्तितम् ।</p>

<p>वत्सराणां मनोरन्तरेवमिन्द्रादीनां भवेत्''॥ इति महावाराहे ॥२४॥</p>

</div>

Line 7,730:

Line 9,093:

</div>

<p>'ब्रह्मणा कालनाम्ना तु सह शेते हरिर्निशि''। इति ब्राह्मे ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 7,743:

Line 9,109:

</div>

<p>अस्य ब्रह्मणः । ब्रह्मणो दिनमित्युक्तत्वात् ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 7,756:

Line 9,125:

</div>

<p>'नायुर्मानं भगवतः कस्मिन्रूपेऽपि विद्यते ।</p>

<p>अनादित्वादमध्यत्वादनन्तत्वाच्च सोऽव्ययः''॥ इति हरिवंशेषु ॥३७॥</p>

</div>

Line 7,770:

Line 9,142:

</div>

<p>'यमः कालो मानुषाणां तस्य कालः सुदर्शनः ।</p>

Line 7,778:

Line 9,151:

<p>कालाभिमानिनी सैव प्रभुर्न जगदीशितुः ॥</p>

<p>तस्याः प्रभुः स एवेशो विष्णुः सर्वेश्वरेश्वरः ॥''इति च ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 7,798:

Line 9,173:

</div>

<p>'दशेन्द्रियाणि च मनो भूतान्यण्डगतानि तु ।</p>

Line 7,811:

Line 9,187:

<p>ब्रह्माऽपश्यत्तथाऽऽत्मानं हरेस्तेषु पृथक्पृथक्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥</p>

<p>'बृहदण्डमभूदेकम्''इति च भारते ॥ ३९,४० ॥</p>

</div>

Line 7,824:

Line 9,202:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>धाम गृहम् अण्डराशयः ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 7,833:

Line 9,216:

<p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 7,842:

Line 9,226:

</div>

Line 7,847:

Line 9,232:

<p>मरणं त्वन्धतामिस्रमविद्या पञ्चपर्विका''॥ इति भारते ॥</p>

<p>'तमोऽज्ञानं विपर्यासो मोहोऽन्ये तु तदाग्रहाः''इति हरिवंशेषु ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 7,867:

Line 9,254:

</div>

<p>कालतो बलतश्चैव ज्ञानानन्दादिकैरपि ।</p>

Line 7,892:

Line 9,280:

<p>शङ्करं चेति वेत्तव्यमन्यन्मोहार्थमुच्यते''॥</p>

<p>इति विष्णुकृततत्त्वनिर्णये ॥ ३,४ ॥</p>

</div>

Line 7,904:

Line 9,294:

</div>

<p>'यां तत्याज विभुर्ब्रह्मा मानुषी वाक् तु सा स्मृता ।</p>

<p>सरस्वती निजा भार्या देवीं वाचं तु तां विदुः''॥ इति च ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 7,941:

Line 9,334:

</div>

<p>'अभिमानितः शब्दतश्च ब्रह्मा वेदान्ससर्ज ह ।</p>

Line 7,946:

Line 9,340:

<p>'इतिहासपुराणे तु श्रुत्वा हरिमुखात्स्वयम् ।</p>

<p>भारतादीन्विना पश्चाद्धरिणाऽन्यैश्च निर्मितान्''। इति ॥ ३४-४१ ॥</p>

</div>

Line 7,957:

Line 9,353:

</div>

<p>'प्राजापत्यं ब्रह्मचर्यमेकभार्यर्तुगामिता''॥ इति व्यासस्मृतौ ॥</p>

<p>'वार्ता यायावरं ज्ञेयमेकाहित्वमसञ्चयः''॥ इति च ॥ ४२ ॥</p>

</div>

Line 7,971:

Line 9,370:

</div>

<p>'वैखानसा मूलभक्षाः फलभक्षा उदुम्बराः ।</p>

<p>वालखिल्याः सर्वभक्षाः फेनपा वत्सफेनपाः''॥ इति च ॥ ४३ ॥</p>

</div>

Line 7,985:

Line 9,387:

</div>

<p>'आन्वीक्षिकी तन्त्रविद्या सा च वेदानुसारिणी ।</p>

Line 7,994:

Line 9,397:

<p>'प्रणवः पूर्ववक्त्रेण भूराद्याश्च मुखत्रयात् ।</p>

<p>प्रदक्षिणमवर्तन्त वेदाश्चैवाश्रमास्तथा''॥ इति ब्राह्मे ॥ ४४ ॥</p>

</div>

Line 8,005:

Line 9,410:

</div>

<p>'स्पर्शास्तस्या भवञ्जीवात्स्वरा देहात्प्रजज्ञिरे ।</p>

<p>ऊष्माणं इन्द्रियेभ्यश्च अन्तस्था बलतो विभोः ॥''इति च ॥</p>

<p>'यस्माद्यज्जायते चाङ्गात्तत्तदङ्गाभिधं भवेत्''। इति च ॥ ४६ ॥</p>

</div>

Line 8,020:

Line 9,428:

</div>

<p>'शब्दब्रह्मात्मको ब्रह्मा सर्वशब्दाभिधो यतः ।</p>

Line 8,025:

Line 9,434:

<p>व्यक्तं ब्रह्माण्डमुद्दिष्टमव्यक्तं महदादि च ।</p>

<p>तद्व्यापकत्वाद्ब्रह्मा तु व्यक्ताव्यक्तात्मकः स्मृतः''॥ इति च ॥ ४७ ॥</p>

</div>

Line 8,056:

Line 9,467:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'ऋषीणां भूरिवीर्याणाम्''इति सिंहावलोकनम् ।</p>

<p>यत्र पश्चात्तनः श्रेष्ठस्तत्र सिंहावलोकनम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥</p>

</div>

Line 8,067:

Line 9,483:

<p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 8,076:

Line 9,493:

</div>

</div>

Line 8,100:

Line 9,520:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>

Line 8,110:

Line 9,531:

<p>'सर्वज्ञस्य कुतोऽज्ञानं व्यासस्योदारकर्मणः''इत्युक्तत्वात् ।</p>

<p>'दुष्टानां मोहनार्थाय''इति च ॥ ८,३३,३४ ॥</p>

</div>

Line 8,117:

Line 9,542:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 8,128:

Line 9,554:

</div>

<p>'पिशाचचर्यामचरद्रुद्रो विष्ण्वाज्ञयैव तु ।</p>

<p>गर्भिणीवधनोदार्थमहो विष्णुर्विडम्बकृत्''॥ इति वाराहे ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 8,145:

Line 9,574:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'विष्णुहस्तवधाल्लोको भक्तस्यान्यस्य न क्वचित् ।</p>

Line 8,152:

Line 9,582:

<p>योग्यताऽनादिभक्तिः स्यादयोग्यस्य कुतो गतिः' ॥</p>

</div>

Line 8,159:

Line 9,593:

<p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 8,168:

Line 9,603:

</div>

<p>अनिमित्तेन विष्ण्वर्पणेन ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 8,183:

Line 9,621:

</div>

<p>'मुक्ताश्चैवाधिकारस्था द्वेधा वैकुण्ठलोकगाः ।</p>

<p>अमुक्तानां भ्रमः क्वापि न मुक्तानां क्वचिद्भवेत्''॥ इति भविष्यत्पुराणे ।</p>

<p>'कृष्णात्मनां न रज आदधुः''॥ इति च ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 8,200:

Line 9,641:

</div>

<p>'तिरश्चीनाः स्थावराश्च सर्वे ज्ञानाद्विकुण्ठगाः ।</p>

<p>अमुक्ता मुक्तिमायान्ति नियमात्कर्मणः क्षये''॥ इति च ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 8,216:

Line 9,660:

</div>

<p>भक्तैरर्चिते सति भगवता तुलसिकाभरणे कृते तस्या गन्धार्थं तपो बहु मानयन्ति ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 8,231:

Line 9,678:

</div>

<p>अरचनानुवादाः ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 8,246:

Line 9,696:

</div>

<p>ये नृगतिं ज्ञानादियोग्यां न प्रपन्नाः ते मोहाद्भगवदाराधनं न कुर्वन्ति । धर्मज्ञानवर्जिता मानुषा एव न भवन्तीत्यर्थः ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 8,261:

Line 9,714:

</div>

</div>

Line 8,276:

Line 9,732:

</div>

<p>'जयस्य विजयस्यापि कदाचिद्ब्रह्मशापतः ।</p>

<p>कृष्णावतारपर्यन्तं प्रातिकूल्यं च जायते''॥ इति नारदीये ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 8,292:

Line 9,751:

</div>

<p>युवयोर्यथा विरुद्धस्वभावत्वं तद्वद्भगवद्विषय इह शङ्कनीयः कः ? तस्मान्निषेधो व्यर्थ इत्यर्थः ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 8,307:

Line 9,769:

</div>

<p>समस्तकुक्षौ स्थिते भगवति न हि भेदः । अस्मिंल्लोके । अन्तस्थभगवद्रूपं बहिष्ठैक्येन पश्यन्ति नभो नभसीव । तत्र प्रत्युदरभेदनिमित्तं भयं युवाभ्यां व्युत्पादितं किम् सर्वान्तर्यामित्वेनाभयस्य भयमस्तीति भावः कृतः । अन्यथा किमिति निवारणम् ।</p>

<p>'सर्वोदरगतं ब्रह्म ये भेदेन विचक्षते ।</p>

<p>सर्वत्रापि भयं तेषां मृतानां तम एव च''॥ इति तत्त्वविवेके ॥३३॥</p>

</div>

Line 8,324:

Line 9,789:

</div>

<p>त्रयो रिपवो देहत्रये ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 8,339:

Line 9,807:

</div>

<p>सुरहेलनस्यापि दण्डो भवति । अत्र स्थितयोः पुनः पूर्ववन्मोहो न स्यादंशिनोः ॥ ३६ ॥</p>

</div>

Line 8,354:

Line 9,825:

</div>

<p>केसरा रश्मयः ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 8,369:

Line 9,843:

</div>

<p>'कौस्तुभो ब्रह्मणो रूपं प्राणश्चूडामणिस्तथा''। इति च ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 8,384:

Line 9,861:

</div>

<p>'अविद्यमानकरणं विद्यमानस्मृतिस्तथा ।</p>

<p>उभयं रचनं प्रोक्तं पूर्वसिद्धेषु तु स्मृतिः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४२॥</p>

</div>

Line 8,400:

Line 9,880:

</div>

<p>अक्षरजुषामपि तद्रूपसेवाभ्यासिनामपि ॥ ४३ ॥</p>

</div>

Line 8,415:

Line 9,898:

</div>

<p>'भक्तिज्ञानपरीपाकात्किञ्चित्पूर्वं च मुच्यते ।</p>

Line 8,420:

Line 9,904:

<p>अतोऽनपेक्षाणामानन्दोद्रेको मोक्षेच्छुभ्यः । तेषां परिपाकतः पूर्वं ब्रह्मदृष्ट्या मुक्तिप्राप्तेः ।</p>

<p>'मुमुक्षोः केवलो भक्तो मुक्तावपि सुखी भवेत्''। इति च ॥ ४८ ॥</p>

</div>

Line 8,435:

Line 9,921:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'यावत्परमभक्तैस्तु भुज्यते दुःखमुल्बणम् ।</p>

<p>तावन्मुक्तौ सुखोद्रेकस्तत्र चेद्भक्तिवर्धनम्''॥ इति च ॥ ४९ ॥</p>

</div>

Line 8,445:

Line 9,936:

<p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 8,476:

Line 9,968:

</div>

<p>'सर्वोत्तमोऽपि भगवान्विप्रादेः पूजनाय तु ।</p>

Line 8,488:

Line 9,981:

<p>आत्मनश्च श्रियश्चैव सकाशात्प््रिायतामपि ।</p>

<p>पूज्यतामत्ययुक्तं च वदेत्क्वापि विमोहयन्''॥ इति स्कान्दे ॥ ४-७ ॥</p>

</div>

Line 8,500:

Line 9,995:

</div>

<p>देवीं द्योतमानाम् । ऋषिकुल्याम् ऋषिकुलस्तुतिपराम् ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 8,513:

Line 10,011:

</div>

<p>'तद्भ्रूविजृम्भः परमेष्ठिधिष्ण्यम्''॥ इत्युक्तम् ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 8,526:

Line 10,027:

</div>

</div>

Line 8,541:

Line 10,045:

</div>

<p>मधुव्रतपतेः सारग्राहिणां पतेः । अङ्घ्रिस्थतुलसीलोकं स्थानमुरसि स्थिताऽपि स्पर्धयेव कामयाना । 'लब्ध्वाऽपि वक्षसि पदम्''। इति च ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 8,556:

Line 10,063:

</div>

<p>परमभागवतत्वेन तस्यामत्यादरः । न तु कामात् ।</p>

Line 8,567:

Line 10,075:

<p>उक्ताश्चैवाप्यनुक्ताश्च ततो विष्णोर्न संशयः''॥</p>

</div>

Line 8,580:

Line 10,090:

</div>

<p>'धारणाद् भगवान् धर्मो यमनाद् यम उच्यते''। इति शब्दनिर्णये ।</p>

Line 8,587:

Line 10,098:

<p>'कपिलो वरदश्चैव विकलश्चेति कथ्यते''इति च ।</p>

<p>अतः सत्वस्य कारणत्वमात्रं कपिलो वरदा तनुः ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 8,600:

Line 10,113:

</div>

<p>आत्मैव गोपो गोपको यस्य तदात्मगोपम् ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 8,615:

Line 10,131:

</div>

<p>'असुरा अप््रिायाश्चापि नित्यानन्दान्न लोकवत् ।</p>

<p>निषेध्यबुद्धिविषयमप््रिायं हि हरेर्मतम्''॥ इति च ।</p>

<p>तस्मादनभीष्टमिव ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 8,633:

Line 10,152:

</div>

<p>'अन्तर्भक्ता बहिःक्रुद्धा हिरण्याद्या हरिं प्रति ।</p>

<p>सर्वक्रुद्धाः शम्बराद्या अन्तः क्रोधवशास्तथा''॥ इति च ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 8,648:

Line 10,170:

</div>

<p>'स्वरूपश्रीस्तथा भार्या द्वेधा श्रीस्तु हरेर्मता''। इति च ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 8,663:

Line 10,188:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायः ॥</div>

Line 8,669:

Line 10,195:

<p>बल्याद्याश्च हरेर्द्वेषमन्तः कृत्वा तमोगताः''॥ इति च ॥</p>

<p>तस्मात् संरम्भोऽल्पफलः कथ्यत एव । भक्तियोग एव ब्रह्महेलन-निस्तारकः ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 8,676:

Line 10,206:

<p class="adhyaya-trans">अष्टादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 8,685:

Line 10,216:

</div>

<p>'फट्कारश्चैव फूत्कारस्तथा किलकिलादयः ।</p>

<p>अनुकारशब्दा विज्ञेया ये चान्ये तादृशा मताः ॥"इत्यभिधानम् ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 8,699:

Line 10,233:

</div>

<p>टङ्कारोऽप्यनुकारशब्दः ।</p>

<p>'नाशस्तत्र सृगालानां शिवानां चान्यथास्वरे''इत्याग्नेये ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 8,713:

Line 10,250:

</div>

<p>खात्कारोऽप्यनुकारशब्दः ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 8,737:

Line 10,277:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे अष्टादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'न देवानां प्रजापानां विजेता वरतो विना ।</p>

<p>वरोऽपि तादृशो यावच्छरीरं नान्यदेहगः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ २१-२२ ॥</p>

</div>

Line 8,748:

Line 10,293:

<p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 8,781:

Line 10,327:

</div>

<p>अनेककल्पजननेतृत्वात् सहस्रणीः ॥</p>

Line 8,787:

Line 10,334:

<p>सर्वरूपेष्वनन्तोऽपि ब्रह्माद्याश्चैव तन्मतेः ।</p>

<p>अनुसारितया ब्रूयुः कुर्युश्च स न दुःखभाक्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १९-२१ ॥</p>

</div>

Line 8,798:

Line 10,347:

</div>

<p>'आदरं तु मुखं विद्याच्छम्बट्कारं तु भक्षणम्''इत्यभिधानम् ॥२६॥</p>

</div>

Line 8,813:

Line 10,365:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'मध्याह्नस्त्वभिजित्प्रोक्त आषाढोत्तर एव च ।</p>

<p>श्रवणस्यापि पूर्वार्धो विषुवं चाभिजित्स्मृतम्''॥ इति च ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 8,823:

Line 10,380:

<p class="adhyaya-trans">विंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 8,834:

Line 10,392:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे विंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'धर्मः सत्य इति प्रोक्तो धर्मश्चापि हरेः प््रिायः''॥ इति ब्राह्मे ॥</p>

<p>'यथेच्छयैव सर्वं तु मनसा देहतोऽपि वा ।</p>

<p>कर्तुं शक्तोऽपि शस्त्राद्या लीलैवानन्तशक्तितः''॥ इति वाराहे ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 8,845:

Line 10,408:

<p class="adhyaya-trans">एकविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 8,855:

Line 10,419:

</div>

<p>'सृष्टौ लये तारतम्यं देवानां ज्ञायते स्फुटम् ।</p>

Line 8,865:

Line 10,430:

<p>सृष्टौ गुणे च ज्ञानादौ मुक्तिस्थे वाप्ययं क्रमः ।</p>

<p>नियमेनान्यथोक्तिस्तु मोहायासुरजन्मनाम्''॥ इति वाराहे ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 8,885:

Line 10,452:

</div>

<p>निरात्मकः न व्यक्तस्तत्रात्मा ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 8,898:

Line 10,468:

</div>

<p>संस्थया स्वया भगवति स्थितसामर्थ्येन ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 8,938:

Line 10,511:

</div>

<p>'जानन्नपि समर्थोऽपि क्वचिद्ब्रह्मा हरेः प््रिायम् ।</p>

<p>ज्ञात्वा करोति कर्माणि ह्यज्ञवच्चाप्यशक्तवत्''॥ इति च ॥ २१-२४ ॥</p>

</div>

Line 8,952:

Line 10,528:

</div>

<p>'व्यसृजन्मलवद्देहं बाह्यं न तु निजं पुरा ।</p>

<p>ब्रह्मा तच्चाहरादित्वं प्राप देवादिदैवतम्''॥ इति कौर्मे ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 8,966:

Line 10,545:

</div>

<p>'ऊर्जं सारान्नमुद्दिष्टं तद्देवपितृभक्षणम्''। इति ब्राह्मे ॥ ४२ ॥</p>

</div>

Line 8,988:

Line 10,570:

</div>

<p>ये पुरा सृष्टा देवाः ।</p>

<p>'दृष्ट्वा तु पौरुषीं सृष्टिं देवाः सुकृतमूचिरे'' इति च ॥ ४९-५० ॥</p>

</div>

Line 9,004:

Line 10,589:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे एकविंशोऽध्यायः ॥</div>

Line 9,010:

Line 10,596:

<p>स्थितस्यापि यथा राज्ञः स्वानां जयपराजयौ''॥ इति पाद्मे ॥</p>

<p>अतो हृषीकेशो ब्रह्मान्तर्यामी ॥ ५२ ॥</p>

</div>

Line 9,017:

Line 10,607:

<p class="adhyaya-trans">द्वाविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 9,026:

Line 10,617:

</div>

<p>शब्दविषयं ब्रह्म ॥ ८ ॥</p>

</div>

Line 9,041:

Line 10,635:

</div>

<p>अनन्तच्छिदि अनन्तावयवम् ।</p>

<p>'तृतीयोऽतिशये''इति हि महाव्याकरणे ।</p>

<p>'मथनान्मिथिलो जातः''इत्यादिवच्च ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 9,067:

Line 10,664:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे द्वाविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'स्वायम्भुवो मनुश्चैव पृथुश्चैवार्जुनावपि ।</p>

<p>ब्रह्मशेषविपा रुद्र इन्द्र ऋष्यादयस्तथा ।</p>

<p>विष्ण्वावेशयुताः सर्वे न तु विष्णुस्वरूपकाः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ५०,५१ ॥</p>

</div>

Line 9,078:

Line 10,680:

<p class="adhyaya-trans">त्रयोविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 9,089:

Line 10,692:

</div>

<p>स्वया कान्त्याऽन्याः क्षिपन्ती श्रीर्यथा तद्वत् स्थिताम् ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 9,111:

Line 10,717:

</div>

<p>'ज्ञानानन्दस्वरूपेभ्यो रोमभ्योऽस्य कुशादयः ।</p>

Line 9,116:

Line 10,723:

<p>रोमाणि तानि देवस्य रूपाण्यासन्सहस्रशः''॥ इति स्कान्दे ।</p>

<p>त एवासन् तेभ्य एवासन् । 'सप्तसु प्रथमा''इति सूत्रात् ॥ २९-३० ॥</p>

</div>

Line 9,127:

Line 10,736:

</div>

<p>'गतसारं यातयामं यामः सार इहोच्यते''इति नारदीये ॥ ३५ ॥</p>

</div>

Line 9,142:

Line 10,754:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे त्रयोविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>पर्यासे मानुषत्वेनावस्थानेऽपि ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 9,151:

Line 10,768:

<p class="adhyaya-trans">चतुर्विंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 9,160:

Line 10,778:

</div>

<p>देहली द्वारबन्धः ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 9,173:

Line 10,794:

</div>

<p>कृत्रिमान् शोभार्थं कृतान् ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 9,186:

Line 10,810:

</div>

</div>

Line 9,201:

Line 10,828:

</div>

<p>उद्गुणपानवीच्यः उत्तमामृतवीचीयुक्तः ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 9,216:

Line 10,846:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे चतुर्विंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'प्राप्तषोडशवर्षः सन्नावीच्य इति कथ्यते''॥ इत्यभिधानम् ॥ ४५ ॥</p>

</div>

Line 9,225:

Line 10,860:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 9,235:

Line 10,871:

</div>

<p>'मालिनी शालिनी काल्या चार्या भार्येति चोच्यते''। इति च ॥१॥</p>

</div>

Line 9,248:

Line 10,887:

</div>

<p>'नावतारेष्वपि हरेर्देहः शुक्लादिसम्भवः ।</p>

Line 9,254:

Line 10,894:

<p>उदेति भगवान्विष्णुः काले लोकं विमोहयन्''॥ इति महावाराहे ॥</p>

<p>अग्निरिव दारुणीति व्यक्तिस्थानमात्रत्वे दृष्टान्तः ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 9,265:

Line 10,907:

</div>

<p>'महागुणाभिपूर्णत्वं सत्वमित्युच्यते बुधैः''।</p>

<p>इति वामने ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 9,279:

Line 10,924:

</div>

<p>इति कापिलेये ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 9,293:

Line 10,941:

</div>

<p>'युगत्रयावतारेण त्रियुगश्चेति कथ्यते''। इति पाद्मे ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 9,306:

Line 10,957:

</div>

<p>यानि यानि ब्रह्मादिरूपाणि रोचन्ते स्वजनानां तान्येव ते व्यक्त्यर्थमभिरूपाणि ।</p>

<p>'व्यक्तो भवेद्धरिस्तत्र यत्स्थानं रुचितं सताम्''। इति कौर्मे ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 9,320:

Line 10,974:

</div>

<p>'वेदैर्वृतत्वाद्भगवांस्त्रिवृदित्युच्यते बुधैः''। इति च ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 9,334:

Line 10,991:

</div>

<p>सत्यलौकिके यथार्थज्ञानविषये ।</p>

<p>'आभासो ज्ञानमालोको लोको भासश्च कथ्यत''। इत्यभिधानम् ॥३५॥</p>

</div>

Line 9,348:

Line 11,008:

</div>

<p>विश्वमेतदेतादृशं असारं यतः । अत ईश्वरं विज्ञाय । नाऽख्यात्युपप्लवः दुःखाज्ञानाद्युपद्रवो न ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 9,361:

Line 11,024:

</div>

<p>'अनन्याधीनशक्तित्वाद्धरिः स्व इति चोच्यते''। इति मात्स्ये ।</p>

</div>

Line 9,386:

Line 11,052:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे पञ्चविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'भूतगर्भश्च भूतस्थः पूर्ण एवं द्विरूपवान् ।</p>

<p>अत आत्मेति तं प्राहुः सदैवाप्तगुणो यतः''॥ इति च ॥ ४६-४७ ॥</p>

</div>

Line 9,396:

Line 11,067:

<p class="adhyaya-trans">षड्विंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 9,407:

Line 11,079:

</div>

<p>'नारायणो ब्रह्मवायू वीन्द्रशेषौ हरस्तथा ।</p>

Line 9,413:

Line 11,086:

<p>क्रमात्प्रकृतिशब्दोक्तास्तज्ज्ञानाद्विप्रमुच्यते''॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥११॥</p>

</div>

Line 9,425:

Line 11,100:

</div>

<p>'परमात्मादिकं देहे यदध्यात्मं तदीरितम्''। इति च ।</p>

<p>'सुखं शरीरभोग्यं तु दुःखं सर्वं तथैव च ।</p>

<p>मुक्तौ विलयमायाति नित्यानन्दस्तु भुज्यते''॥ इति च ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 9,458:

Line 11,136:

</div>

<p>'बाह्ये सुखे त्वनासक्तेरसुखं दुःखवर्जनात् ।</p>

Line 9,466:

Line 11,145:

<p>अखण्डः पूर्णशक्तित्वादहमेकः सदा मतः''इति च ।</p>

<p>'बन्धशक्तिः प्रकृत्याख्या विष्णुशक्त्या वियुज्यते''। इति च ॥१६-१८॥</p>

</div>

Line 9,477:

Line 11,158:

</div>

<p>'यादृशी मयि भक्तिः स्यात्तादृश्यन्यत्र नैव चेत् ।</p>

<p>अनन्यभक्तिरुद्रेकात्सा ययैव तरेत्सृतिम्''॥ इति च ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 9,491:

Line 11,175:

</div>

<p>इति ज्ञानं स्थिरं यत्तदैकात्म्यज्ञानमुच्यते''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 9,508:

Line 11,195:

</div>

<p>'शुक्लेन जनिरन्येषां हरेः स्वतनुवैव तु ।</p>

<p>नित्योदितज्ञानतनोः कुतः स्याच्छुक्लतो जनिः''॥ इति गारुडे ॥३१॥</p>

</div>

Line 9,523:

Line 11,213:

</div>

<p>'आनुश्रविककर्माऽसौ श्रुत्युक्तं यो न लङ्घयेत्''। इति भविष्यत्पर्वणि ।</p>

<p>'सदा सर्वगुणाढ्यत्वात्सत्वो विष्णुरुदीर्यते''। इति कापिलेये ॥३२॥</p>

</div>

Line 9,537:

Line 11,230:

</div>

<p>'अपूर्णभक्तेर्मुक्तौ तु न सुखं पूर्तिमेष्यति ।</p>

<p>अतस्तादृशमुक्तेश्च भक्तिः पूर्णा गरीयसी''॥ इति च ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 9,553:

Line 11,249:

</div>

<p>'नेच्छन्ति सायुज्यमपि फलत्वेन हरिर्यदि ।</p>

<p>ददाति भक्तिसन्तुष्ट आज्ञात्वेनैव गृह्णते ।</p>

<p>तादृशानां सुखाधिक्यं पुनर्मुक्तौ भविष्यति''॥ इति च ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 9,572:

Line 11,271:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे षड्विंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>आदानादिकर्तृत्वादात्मा ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 9,581:

Line 11,285:

<p class="adhyaya-trans">सप्तविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 9,590:

Line 11,295:

</div>

<p>स परमो न जायते न म्रियत इति हि प्रसिद्धम् । देहाद्युपाधि-भिरात्तधर्मो जीवोऽपि स्वप्नवद्भ्रान्त्या जायते म्रियते च । भ्रान्तित्वाद्देहात्मत्वस्य । किमु सर्वज्ञत्वस्वतन्त्रत्वादिवैलक्षण्ययुक्त ईश्वरः ।</p>

<p>जीवस्यापि यतो भ्रान्त्या जन्ममृत्यादिसङ्गतिः''॥ इति महाकौर्मे ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 9,605:

Line 11,313:

</div>

<p>उपगतां समीपस्थाम् ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 9,618:

Line 11,329:

</div>

<p>मुमुहे मोहयामास । 'तदेतन्मे विजानीहि''। 'कृत्वा विवाहम्''इत्यादिवत् ।</p>

Line 9,624:

Line 11,336:

<p>'लये वाप्यथवा सृष्टौ त्वन्तरालेऽपि न क्वचित् ।</p>

<p>प्रकृत्या रहितं ब्रह्म कदाचिदपि तिष्ठति''॥ इति कापिलेये ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 9,635:

Line 11,349:

</div>

<p>एवं पराभिध्यानेन परमात्मेच्छया । प्रकृतेः कर्तृत्वं जीव आत्मनि मन्यते ॥ ७ ॥</p>

</div>

Line 9,648:

Line 11,365:

</div>

<p>'विष्णोः सुराणां गुरूणां नित्या जीवस्य तन्त्रता ।</p>

Line 9,654:

Line 11,372:

<p>'अक्लिष्टत्वादकर्तासावकार्यत्वादथापि वा''। इति च ।</p>

<p>'एष कर्ता न क्रियते कारणं च जगत्प्रभुः''। इति भारते ॥ ८ ॥</p>

</div>

Line 9,665:

Line 11,385:

</div>

<p>'ब्रह्मादिभिः सर्गकरी श्रीर्विष्णुबलसंश्रयात् ।</p>

Line 9,672:

Line 11,393:

<p>भोक्तृत्वमात्रहेतुत्वं जीवे नान्यत्र कुत्रचित्''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥</p>

<p>'प्रकृतिं पुरुषं चैव विध्द्यनादी''इति च ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 9,684:

Line 11,407:

</div>

<p>'व्यक्ताव्यक्तात्मकं यत्तद्विद्यात्सदसदात्मकम् ।</p>

Line 9,691:

Line 11,415:

<p>अविशेषा ह्यकार्यत्वात्सा च श्रीर्विष्णुसंश्रया''॥ इति हरिवंशेषु ॥</p>

<p>'विशेषः कार्यमुद्दिष्टं विशेषाद्दृश्यते यतः''इति पाद्मे ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 9,702:

Line 11,428:

</div>

<p>'बुद्धिरध्यवसानाय संशयं कुरुते मनः ।</p>

<p>अभिमानो ह्यहङ्कारश्चित्तं स्मरणकारणम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 9,716:

Line 11,445:

</div>

<p>'हरिस्तु निर्गुणं ब्रह्म श्रीर्ब्रह्म सगुणं स्मृता ।</p>

<p>तदङ्गजानि तत्त्वनि तमात्तद्रूपमुच्यते''॥ इति हरिवंशेषु ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 9,730:

Line 11,462:

</div>

<p>'पुरुषो हृदिस्थः परमः कालः सर्वगतो हरिः ।</p>

<p>अथवा रुद्रदेहस्थो हरिः काल इतीरितः''॥ इति ब्राह्मे ॥</p>

<p>पौरुषं प्रभावम् । पुरुषस्य प्रकर्षेण भावं व्याप्तं रूपम् । एके सम्यग्ज्ञानिनः । अप्राकृताः ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 9,745:

Line 11,480:

</div>

<p>'प्रकृतेः क्षोभकं रूपं दैवं नारायणात्मकम् ।</p>

Line 9,754:

Line 11,490:

<p>महत्तत्त्वादिजीवास्तु ब्रह्मशेषाङ्गजास्तथा ।</p>

<p>सूक्ष्मस्थूलविभेदेन कामजश्चानिरुद्धकः''॥ इति कापिलेये ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 9,765:

Line 11,503:

</div>

<p>'ओ रमयते यस्मात्केशवो जगदङ्कुरः ।</p>

<p>महान्तं योऽसृजज्जीवमोहकं च तमोऽग्रसत्''॥ इति च ॥ २१ ॥</p>

</div>

Line 9,779:

Line 11,520:

</div>

<p>यद्वासुदेवाख्यं भगवद्रूपं ततो महदात्मकं चित्तं जायते ।</p>

Line 9,784:

Line 11,526:

<p>'महत्तत्त्वगतो योऽसौ वासुदेवाभिधो हरिः ।</p>

<p>स चित्तजनकः प्रोक्तः प्राणिनां च पृथक्पृथक्''॥ इति च ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 9,795:

Line 11,539:

</div>

<p>चित्तस्य स्वच्छत्वादयः पृथग्गुणा उच्यन्ते स्वच्छत्वमित्यादि ।</p>

Line 9,800:

Line 11,545:

<p>'वृत्तिः स्वभावो वृत्तं च स्थितिरित्यभिधीयते''। इति शब्दनिर्णये ।</p>

<p>''वृत्तिभिर्लक्षणं प्रोक्तम्' इति स्वाभाविकं लक्षणमित्यर्थः ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 9,811:

Line 11,558:

</div>

<p>'ज्ञानप्रधानस्तु महानहङ्कारः क्रियाधिकः ।</p>

<p>इतरापेक्षया सोऽपि ज्ञानाधिक इतीरितः''॥ इति च ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 9,825:

Line 11,575:

</div>

<p>'देवताधिकृतं यत्तदधिदैवमिति स्मृतम्''। इति च ।</p>

<p>वैकारिकोऽधिदैवमित्यादि पञ्चम्यर्थे ।</p>

</div>

Line 9,849:

Line 11,602:

</div>

<p>'मनोरूपेण कर्तृत्वं देहरूपेण कार्यता ।</p>

Line 9,859:

Line 11,613:

<p>तावज्ज्ञानस्याप्रकाशान्मूढो भूतपिता स्मृतः ।</p>

<p>त्रिरूपोऽयमहङ्कारः शेष इत्येव तं विदुः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ २७-२८ ॥</p>

</div>

Line 9,879:

Line 11,635:

</div>

<p>द्रव्यस्फुरणे यद्विशेषज्ञानम् ॥</p>

Line 9,885:

Line 11,642:

<p>चञ्चला तु स्मृतिर्बुद्धेश्चित्तजैव स्थिरा स्मृतिः''॥ इति च ॥</p>

<p>'येन यज्ज्ञायते वस्तु तत्तल्लक्षणमुच्यते । तत्स्वरूपं पृथक्चेति द्विविधं कवयो विदुः''॥ इति कापिलेये ॥ ३१,३२ ॥</p>

</div>

Line 9,896:

Line 11,655:

</div>

<p>'प्रधानवायुः सूत्रात्मा महता सह जायते ।</p>

<p>तैजसश्च खजः स्पर्श इत्याद्यास्तत्सुताः स्मृताः ।</p>

<p>तदाविष्टा अन्यजीवास्तदाधाराश्च तद्बलाः''। इति च ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 9,920:

Line 11,682:

</div>

<p>अर्थाश्रयत्वम् अर्थविषयत्वम् ।</p>

Line 9,929:

Line 11,692:

<p>आकाश एव सूक्ष्मस्तु ध्वनिरित्येव शब्द्यते ॥</p>

<p>स एव व्यज्यमानस्तु भवेत्कर्णैकगोचरः''॥ इति च ॥ ३४,३५ ॥</p>

</div>

Line 9,940:

Line 11,705:

</div>

<p>नभसः शब्दतन्मात्राच्छब्दतन्मात्रगुणात् ।</p>

Line 9,945:

Line 11,711:

<p>'सूक्ष्मेन्द्रियाणि सन्त्येव स्युः स्थूलान्यप्यहङ्कृतेः ।</p>

<p>भूतेभ्यश्चोपचीयन्ते पुनर्ब्रह्मशरीरतः''॥ इति च ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 9,956:

Line 11,724:

</div>

<p>'प्राप्नोति वायुः सर्वं तु स्वत एव हरेस्तथा ।</p>

Line 9,962:

Line 11,731:

<p>तद्गुणास्तेषु चोच्यन्ते नीचता नास्य तत्कृता''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ।</p>

<p>'स्वरूपमपि कर्मेति विषयत्वादुदीर्यते''इति शब्दनिर्णये ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 9,973:

Line 11,744:

</div>

<p>व्यक्तिसंस्थात्वं व्यक्तत्वेन स्थितिः । गुणता प्रकाशत्वम् ।</p>

<p>'आलोको गुण इत्येव प्रकाशश्चेति कथ्यते''। इत्यभिधानम् ।</p>

<p>'तेजस्त्वमथ चोग्रत्वं क्रौर्यमित्यपि चोच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 9,988:

Line 11,762:

</div>

<p>'उन्दनं बिन्दुभावः स्यात्स्यन्दनं स्रवणं स्मृतम्''। इत्यभिधानम् ।</p>

<p>पृथिव्यग्न्यपेक्षया भूयस्त्वं देहे ॥ ४५ ॥</p>

</div>

Line 10,002:

Line 11,779:

</div>

<p>भावनमुत्पादकत्वम् ।</p>

Line 10,011:

Line 11,789:

<p>तैजसः कोष्ठगो वह्निश्छिद्रमाकाशसम्भवम् ।</p>

<p>प्राणा वायुमयाः सर्वे प्रत्येकं प्रञ्चधा पुनः''॥ इति कापिलेये ॥४८॥</p>

</div>

Line 10,022:

Line 11,802:

</div>

<p>'अचेतनाद्यतस्त्वण्डाद् ब्रह्मा समजनि स्फुटम् ।</p>

<p>अतो ब्रह्माण्डमित्याहुर्विराड् ब्रह्मा प्रकाशनात्''॥ इति च ॥ ५४ ॥</p>

</div>

Line 10,036:

Line 11,819:

</div>

<p>'यज्ञनामा तु देवोऽन्यो विज्ञेयः पाददेवता ।</p>

<p>तदाविष्टो हरिर्नित्यं तमाहुः पाददैवतम् ।</p>

<p>तस्येन्द्रियाभिमानित्वं कुतः पूर्णामलात्मनः''॥ इति च ॥ ६१ ॥</p>

</div>

Line 10,052:

Line 11,838:

</div>

<p>'चैत्योऽपि भगवान्विष्णुरन्तर्यामी चतुर्मुखात् ।</p>

<p>स्वेच्छया व्यक्तिमगमत्ततोऽसौ ब्रह्मजः स्मृतः''॥ इति च ॥ ६४ ॥</p>

</div>

Line 10,066:

Line 11,855:

</div>

<p>'यज्ञान्तस्थः स्वयं पादौ विशन्नोत्थापयद्धरिः ।</p>

<p>शक्तोऽपि ब्रह्मवाय्वोस्तु बलज्ञप्त्यै जनार्दनः ।</p>

<p>तत्स्थ उत्थापयामास ब्रह्मदेहं विशन्प्रभुः''॥ इति च ॥ ७० ॥</p>

</div>

Line 10,081:

Line 11,873:

</div>

<p>'यस्मिन्ब्रह्मा राजनि पूर्व एति''। इति श्रुतिः ।</p>

<p>'बृहस्पतिः पुरोधाश्च ब्रह्मा च ब्रह्मणस्पतिः''। इत्यभिधानम् ॥ ७२ ॥</p>

</div>

Line 10,098:

Line 11,893:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे सप्तविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'अंशेन सुप्तो ब्रह्माऽपि अंशेन निरगात्तथा ।</p>

Line 10,107:

Line 11,903:

<p>चित्ताभिमानी ब्रह्मैव क्षेत्रज्ञस्तद्गतो हरिः ।</p>

<p>प्रणो वायुरिति प्रक्तस्तयोरीशो हरिः स्वयम्''॥ इति च ॥ ७३ ॥</p>

</div>

Line 10,114:

Line 11,914:

<p class="adhyaya-trans">अष्टाविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 10,123:

Line 11,924:

</div>

<p>'अज्ञानं सुप्तिशब्दोक्तं स्वप्नश्चैव विपर्ययः''॥ इति भारते ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 10,136:

Line 11,940:

</div>

<p>बुद्धेरवस्थानं निद्रादि ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 10,149:

Line 11,956:

</div>

</div>

Line 10,162:

Line 11,972:

</div>

<p>'शेषस्य प्रतिबिम्बास्तु देवाः शेषस्तु ब्रह्मणः ।</p>

<p>ततः स्वबिम्बद्वारेण परमात्मप्रदर्शनम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 10,177:

Line 11,990:

</div>

<p>यो विनिद्रः स सत्यदृक् ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 10,190:

Line 12,006:

</div>

<p>यः अनष्टो नष्टवन्नाज्ञासिषमिति मन्यमानः स आतुरो द्रष्टा जीवः ॥१६॥</p>

</div>

Line 10,205:

Line 12,024:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे अष्टाविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>साहङ्कारं द्रव्यं जीवः तस्यावस्थानमनुग्राहकश्च परमात्मा ।</p>

<p>'नित्यदृक्परमात्माऽसौ मृतवद्यो न किञ्चन ।</p>

<p>जानाति जीवः स ज्ञेयः परमात्मा तदाश्रयः"॥ इति हरिवंशेषु ॥१७॥</p>

</div>

Line 10,216:

Line 12,040:

<p class="adhyaya-trans">एकोनत्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 10,226:

Line 12,051:

</div>

<p>'सबीजो वैष्णवो योगो निर्बीजस्त्वन्यदैवतः ।</p>

<p>बीजं विष्णुर्हि जगतः शाखाद्याश्चान्यदेवताः''॥ इति कौर्मे ॥ १ ॥</p>

</div>

Line 10,240:

Line 12,068:

</div>

<p>'समाधिरप्रयत्नेन मनसः संस्थितिर्भवेत्''। इति च ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 10,253:

Line 12,084:

</div>

<p>सर्वस्मरणाशक्तावेकाङ्गे ।</p>

<p>'सर्वं स्मर्तुमशक्तः सन्नेकाङ्गं चिन्तयेद्बुधः''। इति च ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 10,270:

Line 12,104:

</div>

<p>'ब्रह्मा चित्ताभिमानेन चैत्यस्तन्नियमाद्धरिः ।</p>

<p>स च ब्रह्मा हरेः कण्ठे कौस्तुभत्वेन भासते''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 10,286:

Line 12,123:

</div>

<p>'साक्षाच्छ्रीस्तु हरे रूपमिन्दिरा तु तदाश्रयात्''॥ इति च ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 10,301:

Line 12,141:

</div>

<p>'न पृथग्दिदृक्षेत्''। तमेव दिदृक्षेदित्यर्थः ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 10,316:

Line 12,159:

</div>

<p>चित्तबडिशवियोगो ध्यानानन्तरसमाधिः ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 10,331:

Line 12,177:

</div>

<p>मुक्ताश्रयं विष्णुविषयम् । स्वचित्तं जीवचैतन्ये ततम् । निर्वाणमृच्छति शरीराभिमानं जहाति । स्वचिदभिमानेन ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 10,346:

Line 12,195:

</div>

<p>'असत्कर्ता तु जीवः स्यात्सत्कर्ता परमेश्वरः''। इति शब्दनिर्णये ।</p>

<p>'दुर्दुःखमिति विज्ञेयं खं सुखं च तयोर्यतः ।</p>

<p>प्रदाता परमो विष्णुस्तस्माद्दुःखादनामवान्''॥ इति हरिवंशेषु ॥३५॥</p>

</div>

Line 10,361:

Line 12,213:

</div>

<p>अनन्यभावेन तद्रूपाणामभेदेन । तदात्मतां तस्याऽदानादिकर्तृत्वं च भूतविषये ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 10,376:

Line 12,231:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे एकोनत्रिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>प्रकृतिं पराभाव्य तदुत्तमत्वेनैव सदावतिष्ठते परः ।</p>

<p>'सर्वभूतस्थमीशेशं जेतारं प्रकृतेरपि ।</p>

<p>अविशेषं सदैवैकं चिन्तयन्विप्रमुच्यते''॥ इति च ॥ ४३ ॥</p>

</div>

Line 10,387:

Line 12,247:

<p class="adhyaya-trans">त्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 10,406:

Line 12,267:

</div>

<p>यथा साङ्ख्येषूक्तं तथा कथितम् । यत्साङ्ख्यमूलं तल्लक्षणं प्रचक्षते ॥१,२॥</p>

</div>

Line 10,419:

Line 12,283:

</div>

<p>तद्रूपाणां पृथग्भावः ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 10,432:

Line 12,299:

</div>

<p>अपृथग्भावः स सात्विकः ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 10,445:

Line 12,315:

</div>

<p>'अज्ञोऽर्चयेदेवार्चायामन्यथा दोषवान्भवेत् ।</p>

<p>ज्ञस्त्वर्चयन्सुगुणवानन्यथा दोषवान्न तु''॥ इति कापिलेये ॥२५॥</p>

</div>

Line 10,459:

Line 12,332:

</div>

<p>अन्तरोदरं भिन्नं ब्रह्म । आत्मस्थमन्यस्थं च ब्रह्म यो भेदेन पश्यति । 'उदरं ब्रह्म''। इति श्रुतेः ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 10,518:

Line 12,394:

</div>

<p>प्राणभृतः चलनयुक्ताः ।</p>

Line 10,529:

Line 12,406:

<p>भक्तिपूर्णो हरेर्ब्रह्मा तस्मान्नान्योऽधिकस्ततः ॥</p>

<p>मुक्तौ वा संसृतौ वापि सम्यगेषु हि ते गुणाः ॥ इति कापिलेये ॥ २८-३३ ॥</p>

</div>

Line 10,540:

Line 12,419:

</div>

<p>जीवकलया सह भूतानि बहुमानयंस्तदालयत्वेनेश्वरं प्रणमेत् ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 10,553:

Line 12,435:

</div>

<p>एकतरभावेऽन्यतरस्य नियतत्वादेकतरेणैव ॥ ३५ ॥</p>

</div>

Line 10,566:

Line 12,451:

</div>

<p>सर्वकर्माणि यस्य विचेष्टानिमित्तानि तत्कर्मविचेष्टितम् ॥ ३६ ॥</p>

</div>

Line 10,579:

Line 12,467:

</div>

<p>भिन्नदृशां ईश्वरापेक्षयाऽल्पदृशाम् ।</p>

<p>'भिन्नमल्पं विजानीयादभिन्नं पूर्णमिष्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥३७॥</p>

</div>

Line 10,595:

Line 12,486:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे त्रिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'यथायोग्यातिरेकेण न द्वेष्यश्च प््रिायो हरेः'' इति कापिलेये ॥३९॥</p>

</div>

Line 10,604:

Line 12,500:

<p class="adhyaya-trans">एकत्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 10,613:

Line 12,510:

</div>

<p>कीनाशः कर्षको मतः ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 10,626:

Line 12,526:

</div>

<p>उत्तारमुद्गतिं विन्द्यात् ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 10,639:

Line 12,542:

</div>

<p>'त्रिभिर्मुहूर्तैर्द्वाभ्यां वा दिनैर्दशभिरेव वा ।</p>

<p>पक्षान्मासेन वा याति यमलोकमितो गतः''॥ इति नारदीये ॥२४॥</p>

</div>

Line 10,655:

Line 12,561:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे एकत्रिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>अत्रैवेत्येवशब्दः सामीप्यार्थे ।</p>

<p>'सामीप्ये च प्रधाने च एवशब्दोऽवधारणे''। इति शब्दनिर्णये ।</p>

</div>

Line 10,666:

Line 12,577:

<p class="adhyaya-trans">द्वात्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 10,676:

Line 12,588:

</div>

<p>'नानाविधा गर्भवृद्धिः कर्मभेदाद्भविष्यति ।</p>

<p>अतो नानाविधं ग्रन्थे गर्भसंस्थानमुच्यते''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 10,690:

Line 12,605:

</div>

<p>'वध्रयस्त्विन्द्रियाण्याहुर्हृषीकाणीति चोच्यते''इति शब्दनिर्णये ॥१२॥</p>

</div>

Line 10,705:

Line 12,623:

</div>

<p>कतमः सुखतमः ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 10,720:

Line 12,641:

</div>

<p>अशरीरवत् परमात्मवत् । परमात्मन एव देहोऽपि तद्वशत्वात् ।</p>

<p>'तत्त्वज्ञानं तु देवानां गर्भस्थानां भविष्यति ।</p>

<p>उत्तमानामृषीणां वाऽप्यन्येषां बहुजन्मगम्''॥ इति स्कान्दे ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 10,735:

Line 12,659:

</div>

<p>खण्डितात्मावसायिषु जीवमात्रज्ञानिषु ॥ ३६ ॥</p>

</div>

Line 10,748:

Line 12,675:

</div>

</div>

Line 10,783:

Line 12,713:

</div>

<p>'सत्पुंसु च तथा स्त्रीषु न सङ्गो दोषमावहेत् ।</p>

<p>यथायोग्यं गुणायैव दोषकृद्दुष्टजन्तुषु''॥ इति वाराहे ॥ ४०-४२ ॥</p>

</div>

Line 10,797:

Line 12,730:

</div>

<p>जीवभूतेन जीवकर्मभूतेन ॥ ४५ ॥</p>

</div>

Line 10,810:

Line 12,746:

</div>

<p>चक्षुःसकाशाद् द्रष्टुर्द्रष्टृत्वम् अक्ष्णोर्योग्यता ॥ ४८ ॥</p>

</div>

Line 10,825:

Line 12,764:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे द्वात्रिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>केवलं ज्ञानं पुरुषार्थः । देहादिष्वसङ्गिनो जीवस्य तन्निमित्तसुखदुःखादयो न सन्ति । किमुत देहस्य अचेतनत्वात् ॥ ५० ॥</p>

</div>

Line 10,834:

Line 12,778:

<p class="adhyaya-trans">त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 10,843:

Line 12,788:

</div>

<p>'ईषद्भक्तो भगवति सुकर्मा स्वर्गमेष्यति ।</p>

<p>अभक्तो निरयं याति सुकर्माऽपि न संशयः''॥ इति वामने ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 10,875:

Line 12,823:

</div>

<p>अभिमानेन पूर्णज्ञानेन । सङ्गत्य लये परमेश्वरं प्रविश्य ।</p>

Line 10,881:

Line 12,830:

<p>'गुणव्यतिकराभावेऽप्युच्चनीचादिपूर्ववत् ।</p>

<p>विष्णोश्चैव विमुक्तानां न कदाचन गच्छति''॥ इति गारुडे ॥ ११-१३ ॥</p>

</div>

Line 10,892:

Line 12,843:

</div>

<p>गुणव्यतिकरे असति । प्रलये प्राप्ते पुनः परमेश्वरमायान्ति ।</p>

Line 10,902:

Line 12,854:

<p>यथापूर्वं हरेः सर्वगुणैर्नीचोच्चता तथा ।</p>

<p>ब्रह्मणश्च तथान्येषामन्येषां च यथापदम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 10,958:

Line 12,912:

</div>

<p>'अत्यल्पभक्ता विष्णौ च सदा श्राद्धादिकारिणः ।</p>

Line 10,967:

Line 12,922:

<p>'मुक्तियोग्यास्तु देवाद्या मानुषा यज्ञभागिनः ।</p>

<p>मनुष्यभेदाः श्राद्धादिकृतो विद्वेषिणोऽसुराः''इति च ॥ १६-२१ ॥</p>

</div>

Line 10,978:

Line 12,935:

</div>

<p>'मत्स्यकूर्मादिरूपं च विष्णोर्ज्ञानैकमात्रकम् ।</p>

<p>तन्मन्यन्ते भौतिकं तु ये गच्छन्त्यधरं तमः''॥ इति ब्राह्मे ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 10,992:

Line 12,952:

</div>

<p>'एकादशेन्द्रियात्मा च पञ्चभूतात्मकस्तथा ।</p>

Line 10,998:

Line 12,959:

<p>तत्पतिस्त्रिगुणो रुद्रस्तस्य ब्रह्मा ततो हरिः''॥ इति वामने ॥</p>

<p>यथैतान्पश्यन्ति तद्वदेव ज्ञानात्मकं मत्स्यादिरूपं पश्यन्त्यज्ञाः॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 11,011:

Line 12,974:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'ज्ञानभक्ती विना नैव मुक्तिः कस्यापि विद्यते ।</p>

Line 11,016:

Line 12,980:

<p>एवमप्येतयोरेकभावेऽन्यनियतेर्ध्रुवम् ।</p>

<p>एकेनापि भवेन्मुक्तिस्तदर्थं त्वन्यसाधनम्''॥ इति हरिवंशेषु ॥३२॥</p>

</div>

Line 11,023:

Line 12,991:

<p class="adhyaya-trans">चतुस्त्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 11,033:

Line 13,002:

</div>

<p>भूतेन्द्रियार्थात्ममयं तेभ्यः प्रधानम् ।</p>

<p>'त्वं प्रधानमयो देव प्रधानादधिको यतः''॥ इति वाराहे ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 11,047:

Line 13,019:

</div>

<p>देहतन्त्रः देहप्रकाशः ।</p>

<p>'ततिः प्रकाशो विस्तारस्तन्त्रं चेत्यभिधीयते''।इति तन्त्रमालायाम् ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 11,074:

Line 13,049:

<div class="gr-author-note">॥ तृतीयः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>

<p>'जीवोपाधिप्रभृतयः आमुक्तेः सर्वदेहिनाम् ।</p>

<p>नियमात्सन्त्यभावस्तु निष्फलत्वादुदीर्यते''॥ इति वाराहे ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 11,085:

Line 13,065:

<p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 11,095:

Line 13,076:

</div>

<p>'पुनःपुनः कथां प्राहुरभ्यासादुत्तमं फलम् ।</p>

<p>विज्ञापयितुकामास्तु विद्वांसस्तत्रतत्र तु''॥ इत्याग्नेये ॥ १ ॥</p>

</div>

Line 11,127:

Line 13,111:

</div>

Line 11,133:

Line 13,118:

<p>आगत्य तु त्रिमूर्त्यंशान् पुत्रान्प्रादाज्जनार्दनः ।</p>

<p>भावित्वाच्चैव कार्यस्य लोकानां मोहनाय च''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २०-२२ ॥</p>

</div>

Line 11,145:

Line 13,132:

</div>

<p>तत्स्थविष्ण्वपेक्षया ते वयमिति ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 11,158:

Line 13,148:

</div>

<p>'ब्रह्मणो नावतारोऽस्ति सन्निधानं तु केवलम् ।</p>

Line 11,167:

Line 13,158:

<p>एतदापादकं चान्यदृते कल्पादिभेदतः ।</p>

<p>कथाभेदस्तु विज्ञेयो मोहायैतेषु भिन्नता''॥ इति वाराहे ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 11,208:

Line 13,201:

</div>

<p>'नरे विष्णुः समाविष्टः स्वयं नारायणो हरिः ।</p>

Line 11,215:

Line 13,209:

<p>'यथाकाशे विमानादिरूपभेदः प्रतीयते ।</p>

<p>तथा हरौ जगदिदं तत्सामर्थ्यात्प्रतीयते''॥ इति ब्राह्मे ॥ ५२-५९ ॥</p>

</div>

Line 11,228:

Line 13,224:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>

<p>अप्रौढेव अस्वीकृतेव ॥ ६६ ॥</p>

</div>

Line 11,237:

Line 13,238:

<p class="adhyaya-trans">द्वितीयोध्यायः</p>

</div>

Line 11,274:

Line 13,276:

</div>

<p>'ये ज्ञानविषयाः शापा मुक्तिगाश्चाधिकारिणाम् ।</p>

Line 11,279:

Line 13,282:

<p>तेषां ज्ञानस्य मुक्तेश्च तारतम्यस्य चैव हि ।</p>

<p>भगवन्नियतत्वात्तु शापादिर्नात्र कारणम्''॥ इति वाराहे ॥२२-२५॥</p>

</div>

Line 11,292:

Line 13,297:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>'गिरिः प्राणः समुद्दिष्टस्तत्सुता वेदवाक्स्मृता ।</p>

<p>पुष्पं स्वर्गादयः प्रोक्ताः फलं मोक्ष उदाहृतम्''॥ इति वामने ॥</p>

<p>'अनङ्गो मन्मथो मन्था कामोऽङ्गज उदाहृतः''। इति शब्दनिर्णये ॥</p>

</div>

Line 11,303:

Line 13,313:

<p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 11,316:

Line 13,327:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>विशेषेण धीयते चिन्त्यते ।</p>

<p>'रुद्रेण धीयते विष्णुर्विष्णोर्ध्येयो न कश्चन''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥२३॥</p>

</div>

Line 11,326:

Line 13,342:

</div>

Line 11,337:

Line 13,354:

</div>

<p>ब्रह्मरसासवार्थिभिः शिष्याणां मनोऽलिभिः ।</p>

<p>'सनकादयो रुद्रशिष्यास्तेषामन्ये तु योगिनः ।</p>

<p>ब्रह्मशिष्यस्तथा रुद्रो ब्रह्मा नारायणस्य च''॥ इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 11,354:

Line 13,374:

</div>

<p>ब्रह्मादयो ब्रह्मपुत्राः ।</p>

<p>'सुपर्णशेषप्राणेशब्रह्मविष्णून् गिरं श्रियम् ।</p>

<p>ऋते नमति नो रुद्रं क एव पुरुषार्थभाक्''॥ इति गारुडे ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 11,373:

Line 13,396:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>

<p>आब्रह्मणि ब्रह्मग्ज्ञानिनि ।</p>

Line 11,385:

Line 13,409:

<p>न तावता गुणैर्हीनाः स्थितप्रज्ञा हि ते मताः ।</p>

<p>यथायोग्यं तु तात्पर्यं निन्दाया अन्यदेव तु''॥ इति गारुडे ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 11,392:

Line 13,420:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 11,405:

Line 13,434:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>

<p>न चापरं तस्मादवरं न चिन्तयती । परन्तु विष्ण्वादिकं चिन्तयती चशब्दात् ।</p>

<p>'रुद्रं च ब्रह्मवायू च विष्णुं चैव श्रियं गिरम् ।</p>

<p>उमा चिन्तयती देहं तत्याजान्यं न चास्मरत्''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 11,416:

Line 13,450:

</div>

Line 11,454:

Line 13,489:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>

<p>'वीरभद्राख्यरूपेण स्वेन पूर्वं ययौ हरः ।</p>

Line 11,459:

Line 13,495:

<p>तत्रोपेन्द्रेण हरिणा जितो धर्मात्मजेन च ।</p>

<p>अन्यान् जिगाय प्रययौ कैलासं स्वं निकेतनम्''॥ इति ब्राह्मे ॥२६॥</p>

</div>

Line 11,466:

Line 13,506:

<p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 11,475:

Line 13,516:

</div>

<p>त्रिमूर्तिगेन रूपेण नारायणो नाययौ ॥</p>

</div>

Line 11,490:

Line 13,534:

</div>

Line 11,497:

Line 13,542:

<p>तस्य विष्णोर्वशे रुद्रो मम वायोरथापि वा ।</p>

<p>नान्यस्य कस्यचित्पुंसस्तस्येत्थं वः कुतः कृतम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥</p>

</div>

Line 11,508:

Line 13,555:

</div>

<p>'मुमुक्षवो ब्रह्मणश्च शिवादिन्द्रादिभिस्तथा ।</p>

</div>

Line 11,524:

Line 13,574:

</div>

<p>महत्तमः तेजस्वितमः अर्कस्य सकाशादपि ।</p>

<p>'तेजोऽर्थ उत्तमार्थे च पूज्यार्थे च प्रयुज्यते ।</p>

<p>महच्छब्दो महःशब्दो मान्यशब्दस्तथैव च''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४०॥</p>

</div>

Line 11,540:

Line 13,593:

</div>

<p>अन्तर्याम्यपेक्षया शक्तेः शिवस्य च परमिति ।</p>

<p>'क्रियन्ते स्तुतयोऽन्यत्र तदन्तर्याम्यपेक्षया ।</p>

<p>न जीवेषु गुणाः पूर्णा यथायोग्या हि तद्गताः''॥ इति ब्राह्मे ॥४२॥</p>

</div>

Line 11,555:

Line 13,611:

</div>

<p>'तद्वशत्वात्स्वरूपं तु विष्णोः सर्वमुदीर्यते ।</p>

Line 11,560:

Line 13,617:

<p>साक्षात्स्वरूपं मत्स्याद्या विष्णोर्नान्यत्कथञ्चन ।</p>

<p>तस्मादन्यगता दोषा न तस्मिन् पुरुषोत्तमे''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ४३ ॥</p>

</div>

Line 11,573:

Line 13,632:

</div>

<p>अभिपत्तये प्रतीकाराय । सूत्रेण दोषसूचकेन ॥ ४४ ॥</p>

</div>

Line 11,588:

Line 13,650:

</div>

Line 11,594:

Line 13,657:

<p>मिथ्याज्ञानं पृथग्ज्ञानमिति वेदविदो विदुः ।</p>

<p>यथैवार्थस्तथाज्ञानमपृथग्दृष्टिरुच्यते''॥ इति गारुडे ॥ ४६ ॥</p>

</div>

Line 11,607:

Line 13,672:

</div>

<p>'हृदयस्य द्रवीभावस्त्वनुकम्पेति कथ्यते ।</p>

<p>उपकारं कर्तुमिच्छा कृपेत्याहुर्मनीषिणः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४८॥</p>

</div>

Line 11,626:

Line 13,694:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>

<p>मायया विष्ण्वधीनया बन्धकशक्त्या ।</p>

<p>'विष्णुमाया हरेरिच्छा बन्धशक्तिश्च तद्वशा ।</p>

<p>सर्वत्रगा हरेरिच्छा बन्धशक्तिर्ज्ञवर्जिता''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४९॥</p>

</div>

Line 11,637:

Line 13,710:

<p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 11,646:

Line 13,720:

</div>

<p>'उत्पत्तिर्हरिरूपाणां व्यक्तिरेव न संशयः ।</p>

<p>उत्पत्तिरेव जीवानां देहोत्पत्तिरितीर्यते''। इति तत्त्वनिर्णये ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 11,663:

Line 13,740:

</div>

<p>'जडमाया न तस्यास्ति शरीरत्वेन कुत्रचित् ।</p>

Line 11,669:

Line 13,747:

<p>तस्मात्प्राकृत इत्येव जीववत्तं वदन्ति हि ।</p>

<p>अस्पृष्टत्वेऽपि तद्धर्मैस्तद्गत्वादेव कारणात्''॥ इति तत्त्वविवेके ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 11,683:

Line 13,763:

</div>

<p>अधिदैवं उत्तमदैवम् । यद्यज्ञभागार्थं यज्ञभुग्देवताशरीरे आस्थाः ।</p>

<p>'भुङ्क्ते यज्ञभुजो देवानाविश्य पुरुषोत्तमः''। इति च ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 11,700:

Line 13,783:

</div>

<p>आशिषोऽपि तत एव भवन्तीत्यतश्चशब्दः ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 11,715:

Line 13,801:

</div>

<p>'अव्यक्तादिपदार्थानां विशेषज्ञानिनाऽपि तु ।</p>

Line 11,720:

Line 13,807:

<p>पदार्थभेदग्रहः पदार्थविशेषज्ञः ।</p>

<p>'भेदोऽन्तरं विशेषश्च सूक्ष्मेक्षा चाभिधीयते''इति तत्त्वनिर्णये ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 11,734:

Line 13,823:

</div>

</div>

Line 11,750:

Line 13,842:

</div>

<p>माया ह्येषा भवदीया भगवत्सामर्थ्यमेव ।</p>

<p>'भगवन्महिमैवासौ यद्दृश्यो भगवान् स्वयम्''। इति च ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 11,767:

Line 13,862:

</div>

Line 11,778:

Line 13,874:

<p>'यथार्थज्ञानिनो नान्यः प्रियो विष्णोस्तु कश्चन ।</p>

<p>तथाप्यधिकसन्तुष्ट्यै प्रसीदेत्यर्थनं पुनः''॥ इति च ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 11,791:

Line 13,889:

</div>

<p>'प्रकृत्या जडया मिथ्याज्ञानं जनयतीश्वरः ।</p>

<p>तस्य भ्रमश्च सत्वाद्या न सन्ति परमेशितुः''॥ इति च ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 11,808:

Line 13,909:

</div>

<p>'यज्ञो यज्ञपुमांश्चैव यज्ञेशो यज्ञभावनः ।</p>

Line 11,813:

Line 13,915:

<p>ओश्रावयास्तुश्रौषड्यजाथो येयजामहे ।</p>

<p>वषट्कारान्तकैर्नित्यं यजुर्भिः पञ्चभिर्विभुः''॥ इति तन्त्रसारे ॥४१॥</p>

</div>

Line 11,827:

Line 13,931:

</div>

<p>'सर्वशब्दाभिधेयत्वं सर्वान्तर्यामिकत्वतः ।</p>

<p>न तु सर्वस्वरूपत्वात्सर्वभिन्नो यतो हरिः''॥ इति मात्स्ये ॥ ४५ ॥</p>

</div>

Line 11,842:

Line 13,949:

</div>

<p>'अन्तर्यामिस्वरूपेण ब्रह्मरुद्राद्यभिन्नता ।</p>

Line 11,847:

Line 13,955:

<p>विशेषाभेदवचनं सन्निधानविशेषतः ।</p>

<p>सन्निधानं तु तत्प्रोक्तं सामर्थ्यव्यञ्जनं हरेः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥</p>

</div>

Line 11,858:

Line 13,968:

</div>

<p>'हरेर्वशत्वदृष्टिस्तु भूतानामपृथग्दृशिः ।</p>

<p>प्रियत्वदृष्टिरथवा ब्रह्मादीनां विशेषतः''॥ इति गारुडे ॥ ५२ ॥</p>

</div>

Line 11,872:

Line 13,985:

</div>

<p>सर्वभूतात्मना सर्वभूतान्तर्यामित्वेन ॥ ५४ ॥</p>

</div>

Line 11,886:

Line 14,002:

</div>

<p>उभयतः सोमतो हविषश्च ॥ ५५ ॥</p>

</div>

Line 11,900:

Line 14,019:

</div>

<p>शक्यत्वात्प्रकृतिश्चापि स्वापः सृष्टिं विना हरौ ।</p>

<p>रतिस्तस्यास्तु कथितो नह्यन्यः स्वाप उच्यते''॥ इति तन्त्रसारे ॥</p>

</div>

Line 11,926:

Line 14,048:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'स्वाहाद्वारेण नदीतीरे शरकानने चच्छर्द''। इति भारतोक्तेः ॥६४॥</p>

</div>

Line 11,935:

Line 14,062:

<p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 11,944:

Line 14,072:

</div>

<p>'आविष्टा हरिणा जीवा ब्रह्मा दक्षो मनुः पृथुः ।</p>

<p>शक्राद्या ऋषयश्चैव मत्स्यव्यासादयो हरिः ॥''इति ब्रह्मवैवर्ते ॥७॥</p>

</div>

Line 11,958:

Line 14,089:

</div>

<p>'प्रियव्रतोत्तानपादप्रमुखेषु हरिः स्वयम् ।</p>

<p>आविष्टः सर्वभूतेषु ऋषभाद्याः स्वयं हरिः''॥ इति हरिवंशेषु ॥८॥</p>

</div>

Line 11,972:

Line 14,106:

</div>

<p>विविधकल्पने विद्यमानेऽपि परिणततया ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 11,985:

Line 14,122:

</div>

<p>परिणततया एकस्मिन्नेव भूतेन ॥ ५४ ॥</p>

</div>

Line 11,998:

Line 14,138:

</div>

<p>मन्त्रहृदयेन मन्त्रेण च नमः शब्देन च ॥ ६१ ॥</p>

</div>

Line 12,011:

Line 14,154:

</div>

<p>तस्यैव योग्यत्वाल्लोकपालानां दुष्करम् ।</p>

<p>'नाशक्यं देवतानां तु यदन्यैः शकितं क्वचित् ।</p>

<p>शक्ता अपि न कुर्वन्ति यदन्यविहितं बुधाः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ७२ ॥</p>

</div>

Line 12,026:

Line 14,172:

</div>

<p>दृष्ट्या निरूपणया । आदेशेन उपदेशेन ॥ ७४ ॥</p>

</div>

Line 12,039:

Line 14,188:

</div>

<p>'यत्र देवैः कृते विघ्ने खण्डितो न पुमान्भवेत् ।</p>

Line 12,046:

Line 14,196:

<p>अतो विमोहनायैव प्राप्नुयुस्ते पराजयम् ।</p>

<p>तेषामशक्तितोक्तिश्च विमोहाय सुरद्विषाम्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥८०॥</p>

</div>

Line 12,057:

Line 14,209:

</div>

<p>भूतेन्द्रियाश्रयं भगवद्रूपम् ॥ ८१ ॥</p>

</div>

Line 12,072:

Line 14,227:

</div>

<p>विश्वं भगवन्तम् । आत्मनो द्वारं सर्वजीवोत्पत्त्यादिद्वारम् । लोकानामेव निरुच्छ्वासः लोकपालास्तदर्थमेव शरणं ययुः ।</p>

Line 12,078:

Line 14,234:

<p>अन्यप्रवृत्तयस्तेभ्यो न तेषामन्यतः क्वचित् ।</p>

<p>स्वोत्तमेभ्यस्तु देवेभ्यस्तेषां स्युः स्वप्रवृत्तयः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥</p>

</div>

Line 12,094:

Line 14,252:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>

<p>अखिलसत्वसमूहस्य ।</p>

<p>'तेजः शक्तिः समूहश्च गृहं धामेति कथ्यते''।इति तत्त्वनिर्णये ॥ ८५ ॥</p>

</div>

Line 12,104:

Line 14,267:

<p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 12,115:

Line 14,279:

</div>

<p>परब्रह्मणि स्थितस्य ध्यानादिकं विना न भवति । सुप्तौ दृष्टत्वात् ॥१०॥</p>

</div>

Line 12,130:

Line 14,297:

</div>

</div>

Line 12,146:

Line 14,316:

</div>

<p>'पश्यमानोऽपि तु हरिं न तु वेत्ति कथञ्चन ।</p>

<p>वेत्ति किञ्चित्प्रसादेन हरेरथ गुरोस्तथा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 12,162:

Line 14,335:

</div>

<p>वधिं अवधिम् । अल्लोपेन । संसारस्यावधिभूतं त्वामास्थिताः ॥ तैः सहैवास्ते ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 12,177:

Line 14,353:

</div>

<p>'आनुपूर्वी श्रुतिश्चैव त्रयी चाम्नाय उच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 12,200:

Line 14,379:

</div>

<p>'आधिपत्यमनित्यं तु ध्रुवलोकस्य यद्ध्रुवे ।</p>

Line 12,205:

Line 14,385:

<p>तस्यापि मुक्तिर्नियता नियतं चापि तत्पदम् ।</p>

<p>तथापि कामनानिन्दा ध्रुवेण सुकृता बत''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 12,216:

Line 14,398:

</div>

<p>'द्वितीयस्य स्वतन्त्रस्य त्वभावाद्द्वयवर्जितः ।</p>

<p>ईश्वरश्चेशितव्यस्य भावात्स परमेश्वरः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 12,231:

Line 14,416:

</div>

<p>'हरौ नियतचित्तत्वाद्गृहवत्तत्प्रवेशनात् ।</p>

Line 12,238:

Line 14,424:

<p>'हरीच्छितेच्छुतैकात्म्यं न तेनैकस्वरूपता''इति च ।</p>

<p>'कामेन मे काम आगात्''इति च श्रुतिः ॥ ३५ ॥</p>

</div>

Line 12,251:

Line 14,439:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'कलभश्चैव कन्यानां करिणी बालमङ्गले''। इति राजनीतौ ॥ ५३ ॥</p>

</div>

Line 12,260:

Line 14,453:

<p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 12,284:

Line 14,478:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>

</div>

Line 12,290:

Line 14,486:

<p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 12,299:

Line 14,496:

</div>

<p>परमेश्वरं विनाऽहं त्वं कर्तेति भ्रान्तिः ।</p>

<p>विपर्ययो दुःखादिः सुखादिरूपस्य ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 12,314:

Line 14,514:

</div>

<p>आत्मसामर्थ्याख्यया शक्त्या युक्तम् । गुणमय्या विरहितम् ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 12,329:

Line 14,532:

</div>

<p>निरन्तरं भगवत्पादमानसम् ॥ ७ ॥</p>

</div>

Line 12,342:

Line 14,548:

</div>

<p>द्रव्यक्रियादेवतानां विषयम् । अकर्मफलप्रदं मोक्षफलप्रदम् ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 12,355:

Line 14,564:

</div>

<p>'विश्वः पूर्णस्तथा सर्वः समस्तश्चाभिधीयते''। इत्यभिधानम् ॥११॥</p>

</div>

Line 12,368:

Line 14,580:

</div>

<p>'अन्यथात्वात्क्षिप्रनाशाज्जगत्स्वप्नादिवत्स्मृतम् ।</p>

Line 12,373:

Line 14,586:

<p>'महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च ।</p>

<p>प्रकृतिर्वासनेत्येवं तवेच्छानन्त कथ्यते''॥ इति स्कान्दे ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 12,386:

Line 14,601:

</div>

<p>स्थूले पातालादिके । शिलावत्प्रतिमारूपे ।</p>

<p>'शिलावत्प्रतिमैषा हि विष्णोर्लोकचतुर्दशि''। इति च ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 12,411:

Line 14,629:

</div>

<p>'शिंशुमारो ध्रुवश्चैव संस्थितौ यत्पुरे सदा ।</p>

<p>तत्पश्यन्ति न यान्त्यन्ये लोकं यान्ति सुरान् विना''॥ इति च ॥ २५,२६ ॥</p>

</div>

Line 12,427:

Line 14,648:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>मनसा परमात्मानं प्रति सन्तुष्टः ॥ ४९ ॥</p>

</div>

Line 12,436:

Line 14,662:

<p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 12,445:

Line 14,672:

</div>

<p>स्वरूपं जीवस्य बिम्बरूपं परमात्मानम् ।</p>

<p>'भिन्नस्वरूपमभिदं स्वरूपं तु द्विधा हरेः ।</p>

<p>भिन्नस्वरूपं ब्रह्माद्या मत्स्याद्यभिदमुच्यते''॥ इति गारुडे ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 12,460:

Line 14,690:

</div>

<p>'कल्पः कल्पाभिमानी सन् शिंशुमारानुगः स्थितः ।</p>

<p>वत्सरो राज्यमकरोत्पित्रा दत्तं महाबलः''॥ इति ब्राह्मे ।</p>

<p>'चक्रे नारायणः साक्षात्किंस्तुघ्नः कल्पमात्मजम्''। इति पाद्मे ॥११॥</p>

</div>

Line 12,494:

Line 14,727:

</div>

<p>'अनपत्योऽपि सद्धर्मा लोकजिन्नात्र संशयः ।</p>

Line 12,499:

Line 14,733:

<p>अनपत्यत्वकर्माऽसौ बालहत्या कृता पुरा ।</p>

<p>अतो दुष्टोऽभवत्पुत्र इष्टो विष्णुरतः पृथुः''॥ इति वामने ॥३१-३३॥</p>

</div>

Line 12,521:

Line 14,757:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'मृत्युर्देवो यमभ्राता वेनमातामहोऽसुरः ।</p>

<p>पीडां वेनेति च प्राहुर्वेनोऽसौ पीडनादभूत्''॥ इति च ॥ ३९,४० ॥</p>

</div>

Line 12,531:

Line 14,772:

<p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 12,542:

Line 14,784:

</div>

<p>सर्वलोकादीन् सङ्गृह्णातीति तत्सङ्ग्रहः ।</p>

Line 12,547:

Line 14,790:

<p>वेदस्य तद्वक्तृकत्वात्प्राधान्यं तु त्रयीमयः ।</p>

<p>सर्वं तद्विषयत्वेन मुख्यं सर्वमयस्ततः''इति स्कान्दे ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 12,560:

Line 14,805:

</div>

<p>'विष्णोः सन्निहितत्वात्तु सर्वे देवा हरेः कलाः''। इति च ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 12,583:

Line 14,831:

</div>

<p>'अहं ब्रह्मेति वेनस्तु ध्यायन्नापाधरं तमः ।</p>

Line 12,591:

Line 14,840:

<p>वैवस्वतस्य समये जाताः क्रोधवशा भुवि ।</p>

<p>ख्यापयन्ति दुरात्मनो मणिमांस्तत्पुरःसरः''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥ २४,२९ ॥</p>

</div>

Line 12,620:

Line 14,871:

</div>

<p>'त्र्यंशो वेनः समुद्दिष्टः सत्वांशः पृथुतामगात् ।</p>

Line 12,626:

Line 14,878:

<p>'पापरूपी पृथग्जातो निषादो वेनदेहतः ।</p>

<p>यस्मात्तस्मात्पृथोः पुत्राद्रजो वेनो दिवं ययौ''॥ इति गारुडे ॥ ४४-४७ ॥</p>

</div>

Line 12,640:

Line 14,894:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'पृथुहैहयादयो जीवास्तेष्वाविष्टो हरिः स्वयम् ।</p>

Line 12,652:

Line 14,907:

<p>साक्षादेव तु साक्षाच्च हरेः सन्निधितः क्वचित् ।</p>

<p>गोप्यादिरूपा भवति विपरीतं न तु क्वचित्''॥ इति च ॥ ५० ॥</p>

</div>

Line 12,659:

Line 14,918:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 12,670:

Line 14,930:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>तत्र सन्निहितः साक्षाद् भगवान् ।</p>

Line 12,680:

Line 14,941:

<p>प्रद्युम्नश्च कुमारश्च स्कन्दः कामांशजाः स्मृताः ॥''इति स्कान्दे ।</p>

<p>'वैन्ये पृथौ सन्निहितो राजरूपी जनार्दनः''। इति ब्राह्मे ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 12,687:

Line 14,952:

<p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 12,700:

Line 14,966:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>

<p>यल्लोके निरर्थकं तद्भगवद्रूपेषु प्रतीतनानात्वदृष्टान्तेन पश्यन्ति सन्तः ।</p>

<p>'मत्स्यरूपादिनानात्वदृष्टिवद्यन्निरर्थकम्''। इति पाद्मे ।</p>

</div>

Line 12,711:

Line 14,982:

<p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 12,720:

Line 14,992:

</div>

<p>'राज्ञा समानवयसः श्रेणयस्त्वङ्गरक्षकाः''। इत्यभिधानम् ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 12,733:

Line 15,008:

</div>

<p>पूर्वतनानां कथासम्बन्धेन हरेर्यशः ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 12,749:

Line 15,027:

</div>

<p>'ब्रह्मादिजीवदेहास्तु मायादेहाः प्रकीर्तिताः''। इति वाराहे ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 12,764:

Line 15,045:

</div>

</div>

Line 12,781:

Line 15,065:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'विरुद्धशक्तयो यस्य नित्या युगपदेव च ।</p>

<p>तस्मै नमो भगवते विष्णवे सर्वजिष्णवे''इति च ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 12,791:

Line 15,080:

<p class="adhyaya-trans">अष्टादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 12,800:

Line 15,090:

</div>

<p>'गुणाः स्वरूपभूताश्च बाह्याश्चेति द्विधा मताः ।</p>

<p>स्वरूपभूता व्यज्यन्ते हरेर्बाह्यान् दुहुः पयः''। इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 12,814:

Line 15,107:

</div>

<p>'प्रतिमन्वन्तरं प्रायः प्रह्लादाद्या बभूविरे''। इति च ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 12,829:

Line 15,125:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे अष्टादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'गोष्ठं घोष इति प्रोक्तो व्रजस्तत्पालसंस्थितिः''। इत्यभिधानम् ॥३१॥</p>

</div>

Line 12,838:

Line 15,139:

<p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 12,856:

Line 15,158:

</div>

<p>'देवाः शक्तास्तु मोहाय दर्शयेयुरशक्तवत् ।</p>

Line 12,865:

Line 15,168:

<p>यथा नराणां तिर्यक्षु प्रायः साम्ये हि स स्मृतः''॥</p>

</div>

Line 12,878:

Line 15,183:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'धर्मोपमस्त्वधर्मो य उपधर्मः स उच्यते''। इति हरिवंशेषु ॥ २५ ॥</p>

</div>

Line 12,887:

Line 15,197:

<p class="adhyaya-trans">विंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 12,905:

Line 15,216:

</div>

<p>'अन्येषामावृतो विष्णुः स्वस्यानावृत एव च ।</p>

Line 12,912:

Line 15,224:

<p>'आत्मनैवावगम्यत्वाद्धरिरेष सुषुप्तवत् ।</p>

<p>केवलत्वेन विज्ञेयो मुक्तिस्तद्वददुःखता''॥ इत्यध्यात्मे ॥ ७,८ ॥</p>

</div>

Line 12,923:

Line 15,237:

</div>

<p>'हरिरक्लिष्टकारित्वादुदासीन इतीर्यते''॥ इति च ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 12,938:

Line 15,255:

</div>

<p>'जीवाद्भिन्नस्य मनसो गुणाः सत्वादयो मताः ।</p>

<p>तज्ज्ञात्वा न विकुर्वीत स्वस्वरूपं मनस्तथा''। इति षाड्गुण्ये ॥१३॥</p>

</div>

Line 12,952:

Line 15,272:

</div>

<p>'आयासदुःखव्रीडादीन्प्रायशः सुखिनोऽपि तु ।</p>

Line 12,957:

Line 15,278:

<p>'अपक्वभक्तियुक्ता ये न तेषां विष्णुदर्शनम् ।</p>

<p>प्रायो भवति दुःखस्य त्वभावः प्रायशो भवेत्''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥</p>

</div>

Line 12,968:

Line 15,291:

</div>

<p>'जगत्समस्तं विश्वं च निखिलं पूर्णमुच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 12,983:

Line 15,309:

</div>

<p>'धिष्ण्यं तेजश्च सामर्थ्यं महिमा धाम चोच्यते''। इत्यभिधानम् ॥</p>

<p>अल्पपुण्यत्वान्न मद्भक्तियोग्य इति न मन्तव्यम् । यतः फल्ग्वप्युरु करोषि वात्सल्यात् । विना वात्सल्यं श्रियाऽपि किं तव? ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 12,999:

Line 15,328:

</div>

<p>अथ अन्यच्च । अतः वात्सल्यादेव ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 13,014:

Line 15,346:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे विंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'भूतेषु हरिरित्येव हर्यर्पणधिया तथा ।</p>

<p>सर्वभूतेषु च हरेः पूजा कार्याऽऽत्मवेदिभिः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 13,024:

Line 15,361:

<p class="adhyaya-trans">एकविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 13,035:

Line 15,373:

</div>

<p>'देवेभ्य ऋषयो भूपाश्चोच्यन्ते शक्तिमत्तया ।</p>

<p>क्वचित्क्वचिन्मोहनार्थं कादाचित्काच्च हेतुतः''इति नारदीये ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 13,049:

Line 15,390:

</div>

<p>'प्रकाशवद्भुवो देवा मानुषाश्चापि केचन''॥ इति वाराहे ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 13,062:

Line 15,406:

</div>

<p>'एकात्मा हरिरुद्दिष्टः प्रधानत्वात्समस्तत''इति च ॥</p>

Line 13,067:

Line 15,412:

<p>'प्रायःपदं स्यात्प्राचुर्ये चाक्षेपात्मावधारणे ।</p>

<p>अर्थतोऽवधृतिः क्षेपो मुखाक्षेपोऽवधारणम्''॥ इति च ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 13,078:

Line 15,425:

</div>

</div>

Line 13,093:

Line 15,443:

</div>

<p>प्रधानादीन् गृहीत्वा जीवं प्राप्य पुण्यकर्मभिर्ज्ञायते ।</p>

<p>यथा गुणवदिन्धनेऽग्निर्मथनादिना ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 13,109:

Line 15,462:

</div>

<p>हरिरिन्द्रो यच्चरणाभिवन्दनादनपायिनीं लक्ष्मीमवाप । सोऽपि विष्णुर्ब्राह्मणप्रियः ।</p>

<p>'यत्प्रसादेन देवेन्द्रो वेदोदितयशा अभूत् ।</p>

<p>सोऽपि विष्णुरमेयात्मा सदा ब्राह्मणवत्सलः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 13,126:

Line 15,482:

</div>

<p>तस्मान्मोक्षसुखात्परं हविर्भुजां देवानामप्यत्र संसारेऽस्ति किम् ? ॥३९॥</p>

</div>

Line 13,141:

Line 15,500:

</div>

<p>पारमहंस्यवर्या गावो यस्य ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 13,154:

Line 15,516:

</div>

<p>'वेनस्थो राजसो जीवः पृथुना स्वर्गतिं गतः ।</p>

<p>स्वयं तु तम एवाप सात्विकः पृथुतामगात्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥४५॥</p>

</div>

Line 13,170:

Line 15,535:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>अहो वयमित्यादि तत्स्थपरमेश्वरापेक्षया ।</p>

Line 13,175:

Line 15,541:

</div>

</div>

=== द्वाविंशोऽध्यायः ===

<p class="adhyaya-trans">द्वाविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 13,189:

Line 15,560:

</div>

<p>'सर्वज्ञाश्च विरिञ्चाद्या न जानीयुर्हरिं परम् ।</p>

<p>हेतवो जगतोऽप्यस्य यथाऽसौ वेद केशवः''॥ इति तन्त्रसारे ॥९॥</p>

</div>

Line 13,203:

Line 15,577:

</div>

<p>'हरेस्तु प्रतिमा प्राज्ञास्तत्रस्थः केशवः स्वयम् ।</p>

<p>ददाति ज्ञानमीशेशः परमात्मा स्वयं विभुः''॥ इति च ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 13,219:

Line 15,596:

</div>

<p>कषणेन गच्छतीति कषायः पापं, तदुभयमेव मलम् ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 13,245:

Line 15,625:

</div>

<p>'रतिः परात्मनि हरावन्यत्रारतिरेव च ।</p>

<p>पुमर्थसाधनं ज्ञेयं नातोऽन्यन्मुख्यमिष्यते''॥ इति ॥ २१,२५ ॥</p>

</div>

Line 13,261:

Line 15,644:

</div>

<p>अबीजं हृदयं बीजहृदयं विना ।</p>

Line 13,270:

Line 15,654:

<p>ज्ञानज्ञेयाद्यभावाच्च सर्वथा नोपपद्यते ॥</p>

<p>तस्मादेतन्मतं येषां तमोनिष्ठा हि ते मताः ॥''इति स्कान्दे ॥२६॥</p>

</div>

Line 13,283:

Line 15,669:

</div>

<p>दग्धाशयः बीजाशयनाशे तद्गुणानां ज्ञानादीनामभावान्न किञ्चिद्विचक्षीत । परात्मनोर्यदा व्यवधानं संसारावस्थायां तदा स्वप्न इवेत्येतावद्बीजहृदयनाशे त्वपुरुष एव । आत्मनाश एवेत्यर्थः । अतः संसारावस्थैवोत्तमा स्यात् ।</p>

Line 13,289:

Line 15,676:

<p>'मग्नस्य हि परेऽज्ञाने किं न दुःखकरं भवेत् ।</p>

<p>प्रवृत्तिधर्ममेवाहं मन्ये भरतसत्तम''॥ इति मोक्षधर्मेषु ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 13,300:

Line 15,689:

</div>

<p>एवंविधाज्ञानकारणमाह । इन्द्रियैर्विषयाकृष्टैरित्यादि ।</p>

<p>'बहुस्मरणशक्तिस्तु चेतनेत्युच्यते बुधैः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 13,341:

Line 15,733:

</div>

<p>'स्वपक्षपातस्त्वभ्यासाद्भोगार्थं व्यापृतस्य तु ।</p>

Line 13,352:

Line 15,745:

<p>अभावं स्वात्मनोऽन्यस्य मुक्तिं चापि निरात्मताम्''॥</p>

</div>

Line 13,372:

Line 15,767:

</div>

<p>'मनोमात्रं हरेर्यस्मान्मनसा मीयते जगत् ।</p>

Line 13,381:

Line 15,777:

<p>प्रकृतिर्भिदा च माया च भ्रमश्चेत्यभिधीयते ।</p>

<p>बन्धशक्तिर्यया लोको बम्भ्रमीत्यनिशं भुवि''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ३७,३८ ॥</p>

</div>

Line 13,392:

Line 15,790:

</div>

<p>'अनुवृत्तिरिति प्राज्ञैर्जीवन्मुक्तिरुदीर्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 13,406:

Line 15,807:

</div>

Line 13,413:

Line 15,815:

<p>'व्यवधानेनान्वयोऽपि योग्यतापेक्षया भवेत्''। इति शब्दनिर्णये ॥</p>

<p>'अभिमानस्त्वहङ्कार आत्मा चेत्यभिधीयते''। इति च ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 13,426:

Line 15,830:

</div>

<p>'यत्स्वरूपतया भातमज्ञानां गगनादिकम् ।</p>

Line 13,438:

Line 15,843:

<p>'पञ्चभूतात्मकं देहं विष्णोः पश्यन्त्ययोगिनः ।</p>

<p>तथा न योगिराद्धान्तो ज्ञानं देहो यतो हरेः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 13,451:

Line 15,858:

</div>

<p>द्विमतयः जगति भगवति च प्रतीतियुक्ता अपि भक्तिविशेषात्तत्त्वं नोद्ग्रथयन्ति । संसारगुणास्तेषां विरुद्धा एव प्रतीयन्ते यतः ॥ ४२ ॥</p>

</div>

Line 13,464:

Line 15,874:

</div>

<p>'नैजः सर्वगुणोत्कर्षः सर्वेभ्यो महदुच्यते''इति शब्दनिर्णये ॥ ५२ ॥</p>

</div>

Line 13,478:

Line 15,891:

</div>

<p>'अनाद्यन्तं परं ब्रह्म न देवा ऋषयो विदुः ।</p>

<p>एकस्तद्वेद भगवान्प्रभुर्नारायणः स्वराट्''॥ इति मोक्षधर्मेषु ॥ ६४ ॥</p>

</div>

Line 13,503:

Line 15,919:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे द्वाविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'गुरुविप्रेषु भक्तया च परेषां हितकृत्तया ।</p>

Line 13,508:

Line 15,925:

<p>'न गुरुर्न च धर्मोऽस्ति रामदेवस्य कुत्रचित् ।</p>

<p>तथापि धर्मरक्षार्थं गुरुभक्तिमदर्शयत्''॥ इति वाराहे ॥ ६७ ॥</p>

</div>

Line 13,515:

Line 15,936:

<p class="adhyaya-trans">त्रयोविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 13,526:

Line 15,948:

</div>

<p>'आविर्भावतिरोभावौ ज्ञानस्य ज्ञानिनोऽपि तु ।</p>

<p>अपेक्ष्याज्ञस्तथा ज्ञानमुत्पन्नमिति चोच्यते''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 13,542:

Line 15,967:

</div>

<p>'अपरोक्षतया वृत्तिज्ञानभेदनिरीक्षणम् ।</p>

<p>स्वरूपज्ञानसंस्थित्या ज्ञानत्याग उदीर्यते ॥</p>

<p>स्वरूपज्ञानतः सम्यग्रतिर्विष्णुकथासु च''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 13,557:

Line 15,985:

</div>

</div>

Line 13,598:

Line 16,029:

</div>

<p>'अस्येदं कारणमिति ज्ञानमेव विलापनम् ।</p>

Line 13,608:

Line 16,040:

<p>अप्राकृततनुत्वात्तु स्वरूपं हरिरुच्यते ।</p>

<p>नित्यचिद्दर्शनान्नित्यं ब्रह्म पूर्णत्वतः सदा''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ १५-१८ ॥</p>

</div>

Line 13,622:

Line 16,056:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे त्रयोविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'अनपेक्षो गुणैः पूर्णो धन्य इत्युच्यते बुधैः''॥</p>

</div>

Line 13,632:

Line 16,071:

<p class="adhyaya-trans">चतुर्विंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 13,651:

Line 16,091:

</div>

<p>'राजपुत्रीं शुकीमग्निरावर्तन्तीं प्रदक्षिणम् ।</p>

<p>आदायान्तरधाद्दानसमये मन्मथातुरः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ११-१२ ॥</p>

</div>

Line 13,667:

Line 16,110:

</div>

Line 13,679:

Line 16,123:

<p>तथैव चत्वारिंशद्भिः पदं शैवं च जन्मभिः ।</p>

<p>विंशद्भिरैन्द्रं दशभिरन्येषामप्युदीरितम्''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 13,690:

Line 16,136:

</div>

<p>अथ एवमनादिभक्तोऽहं यतः अतः प्रिया यूयम् ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 13,704:

Line 16,153:

</div>

<p>'सर्वान्तर्यामिकत्वात्तु सर्वनामा जनार्दनः ।</p>

<p>न तु सर्वस्वरूपत्वात्सर्वेशोऽसौ हरिर्यतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 13,718:

Line 16,170:

</div>

<p>स्वाराज्यस्य इन्द्रादेः ॥ ५४ ॥</p>

</div>

Line 13,731:

Line 16,186:

</div>

<p>'सङ्गो भागवतैर्भूयानपुनर्भवमात्रतः ।</p>

<p>यतो विशिष्टमानन्दं मुक्तौ जनयति स्फुटम्''॥ इति च ॥ ५७ ॥</p>

</div>

Line 13,747:

Line 16,205:

</div>

<p>अङ्घ्र्योर्जातयोः कीर्तितीर्थयोः ॥ ५८ ॥</p>

</div>

Line 13,760:

Line 16,221:

</div>

<p>विश्वस्मिन् स्थितमपि न भात्यज्ञानाम् ॥ ६० ॥</p>

</div>

Line 13,775:

Line 16,239:

</div>

<p>यस्य जीवादिभ्यो भेदबुद्धिः । स दिवा सम्यग्ज्ञानं सम्यग्ज्ञानिविषया सत्यैवेत्यर्थः ।</p>

Line 13,780:

Line 16,245:

<p>'जीवेभ्यो जडतश्चैव भेदज्ञानं हरेः सदा ।</p>

<p>वास्तवं ज्ञानमुद्दिष्टं तेन मुक्तिरवाप्यते''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ६१ ॥</p>

</div>

Line 13,793:

Line 16,260:

</div>

<p>भूतेन्द्रियान्तःकरणैरुपलक्ष्यते ॥ ६२ ॥</p>

</div>

Line 13,808:

Line 16,278:

</div>

<p>सुप्तशक्तिः स्वात्मन्येवाप्तशक्तिः ।</p>

<p>'प्रकृतेः स्वाप उद्दिष्टो हर्यन्यस्य त्वदर्शनम् ।</p>

<p>विशेषेण हरौ चापि रतिर्ज्ञानात्मिका यतः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥ ६३ ॥</p>

</div>

Line 13,825:

Line 16,298:

</div>

<p>'अवधारणे घशब्दःस्यात्सारमात्रं तु सारघम्''।इति शब्दनिर्णये ॥ ६४ ॥</p>

</div>

Line 13,840:

Line 16,316:

</div>

<p>अस्मादेतद्भवतीत्युपपत्त्यपेक्षां विनापि स्वभावत एव ॥ ६७ ॥</p>

</div>

Line 13,855:

Line 16,334:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे चतुर्विंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>अहरहः क्लेशमोक्षः सुप्तौ । तावद्वेदेत्याक्षेपो दौर्लभ्यज्ञापनार्थम् ॥ ६८ ॥</p>

</div>

Line 13,864:

Line 16,348:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 13,911:

Line 16,396:

</div>

<p>'यथावत्कर्म कर्तुस्तु ज्ञानसाहाय्यकारकम् ।</p>

Line 13,916:

Line 16,402:

<p>तथापि कर्म निन्दन्ति न यतः कर्तुमञ्जसा ।</p>

<p>शक्यं ज्ञानफलस्यापि बहुत्वान्मोहनाय च''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥३-८॥</p>

</div>

Line 13,936:

Line 16,424:

</div>

<p>'देवजीवाभिमानी तु ब्रह्मैव तु चतुर्मुखः ।</p>

Line 13,947:

Line 16,436:

<p>उक्तं भागवतेऽप्येतत्पुराणे यावदिष्यते ।</p>

<p>प्रत्येकशस्तु जीवानां तदन्यत्तस्य केवलम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ १०,१३ ॥</p>

</div>

Line 13,967:

Line 16,458:

</div>

Line 13,975:

Line 16,467:

<p>गायत्र्याद्यास्तु देवानां तेऽपि चैतेषु संस्थिताः ।</p>

<p>अलक्ष्मीद्वापराद्यास्तु आसुरास्तेऽपि मानुषाः''॥ इति च ॥ २०,२१,४४ ॥</p>

</div>

Line 13,997:

Line 16,491:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे पञ्चविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'दक्षिणश्रोत्रमार्गेण देवलोकं व्रजत्यसौ ।</p>

<p>वामश्रोत्रेण पितृणामिति वेदविदो विदुः''॥ इति प्रवृत्तितन्त्रे ॥ ५१,५२ ॥</p>

</div>

Line 14,007:

Line 16,506:

<p class="adhyaya-trans">षड्विंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,027:

Line 16,527:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे षड्विंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>अलुब्धो लोकोपकारार्थं घ्नन्नात्मार्थादधिकमपि हन्यात् ।</p>

Line 14,032:

Line 16,533:

<p>अतीव निन्दितमपि बहुहिंसायुगेव वा ।</p>

<p>अथवा ज्ञानिनः कर्म न दुष्टमपि लिप्यते''॥ इत्यध्यात्मे ॥ ६-७ ॥</p>

</div>

Line 14,039:

Line 16,544:

<p class="adhyaya-trans">सप्तविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,050:

Line 16,556:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे सप्तविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'अलौकिकं च शास्त्रीयं कर्तव्यं लौकिकं कुतः ।</p>

<p>लोकार्थं शास्त्रहा याति निरयं त्वितरः सुरान्''॥ इति पाद्मे ॥२५॥</p>

</div>

Line 14,060:

Line 16,571:

<p class="adhyaya-trans">अष्टाविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,069:

Line 16,581:

</div>

<p>'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''। इति श्रुतिप्रसिद्धः । स्वप्न इवेति दृष्टान्तत्वेनोच्यते । स्वप्ने हि जीवस्यास्वातन्त्र्यं प्रसिद्धम् । अतस्तत्र परमेश्वराधीनत्वं प्रसिद्धमेव । अतो जीवव्यतिरिक्त ईश्वरः सिद्धः।</p>

<p>जीवादन्यस्तु विज्ञेयः स विष्णुरवधार्यताम्''॥ इति वाराहे ॥४०॥</p>

</div>

Line 14,084:

Line 16,599:

</div>

<p>इन्द्रियाणि यत्र सङ्गृह्यन्ते स गोलकेन्द्रियसङ्ग्रहः ॥ ५७ ॥</p>

</div>

Line 14,099:

Line 16,617:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे अष्टाविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'जीवसत्ताप्रदत्वाच्च सदृशत्वाच्च केशवः ।</p>

<p>कथ्यते तदभेदेन न तु जीवः स्वरूपतः''॥ इति च ॥ ६२ ॥</p>

</div>

Line 14,109:

Line 16,632:

<p class="adhyaya-trans">एकोनत्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,118:

Line 16,642:

</div>

<p>'सुखवद्दूरतो दृश्यं तत्काले दुःखमेव यत् ।</p>

<p>मृगतृष्णेत्यतः प्राहुर्भोगं वैषयिकं बुधाः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥२०॥</p>

</div>

Line 14,132:

Line 16,659:

</div>

<p>तत्प्रतिक्रियाऽपि दुःखमेव ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 14,145:

Line 16,675:

</div>

<p>'संसृतेः स्वप्नसाम्यं तु यथार्थज्ञानवर्जनम्''॥ इति च ।</p>

<p>'जाग्रत्यविद्यमानं तु देहात्मत्वादि केवलम् ।</p>

<p>अविद्यमानं स्वप्ने तु जाग्रत्त्वज्ञानमेव च''॥ इति षाड्गुण्ये ॥३६॥</p>

</div>

Line 14,160:

Line 16,693:

</div>

<p>'प्रजापतिपतिर्ब्रह्मा विरिञ्चश्चेति कथ्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ४३ ॥</p>

</div>

Line 14,173:

Line 16,709:

</div>

<p>'मन्त्रलिङ्गैर्व्यवच्छिन्नं वेदशब्दोक्तमात्रकम् ।</p>

Line 14,179:

Line 16,716:

<p>अथाप्यनुभवारोहः प्रसन्ने केशवे भवेत् ।</p>

<p>किञ्चिदेव सुसम्यक् च स्वयं त्वनुभवत्यमुम्''॥ इति वाराहे ॥४६॥</p>

</div>

Line 14,190:

Line 16,729:

</div>

<p>'यदा त्वनुभवी भूयाच्छब्दमात्रानुरोधनम् ।</p>

Line 14,202:

Line 16,742:

<p>'तत्त्वं वेदानुसारेण चिन्तयन्वैदिको भवेत् ।</p>

<p>वेद ऊहामनुसरेद्यस्य स त्यक्तवैदिकः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ४९ ॥</p>

</div>

Line 14,215:

Line 16,757:

</div>

<p>'चित्तिर्बुद्धिरिति ज्ञेया चित्तं तु स्मृतिकारणम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥</p>

</div>

Line 14,228:

Line 16,773:

</div>

<p>'प्राणेन्द्रियान्तःकरणभेदेन त्रिविधं मतम् ।</p>

Line 14,233:

Line 16,779:

<p>कर्मेन्द्रियाणि च तथा तस्मात्पञ्चविधं स्मृतम् ।</p>

<p>लिङ्गं षोडशकं प्राहुर्मनसा सह तत्पुनः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ७६ ॥</p>

</div>

Line 14,244:

Line 16,792:

</div>

<p>'देहादिव्यतिरेकेण चिद्रूपोऽहमिति स्फुटम् ।</p>

<p>सदैवानुभवो भक्तिर्विष्णौ तद्दर्शनादनु ।</p>

<p>यस्यासौ मुच्यते क्षिप्रं संसारान्नात्र संशयः''॥ इति हरिवंशेषु ॥८२॥</p>

</div>

Line 14,261:

Line 16,812:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकोनत्रिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'संसारस्थमिदं सर्वमनित्यत्वाद्वृथा यतः ।</p>

Line 14,268:

Line 16,820:

<p>'रहो ब्रह्म तथा यज्ञः स्वः सत्यमिति गीयते''। इति च ॥ ८३ ॥</p>

</div>

Line 14,275:

Line 16,831:

<p class="adhyaya-trans">त्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,285:

Line 16,842:

</div>

<p>'पुरेषु त्वञ्जनाज्जीवः पुरञ्जन इतीरितः ।</p>

<p>पुराणां जननाद्विष्णुर्व्यञ्जकत्वं तयोरपि''॥ इति तन्त्रभागवते ॥३॥</p>

</div>

Line 14,299:

Line 16,859:

</div>

<p>दिव्यवर्षसहस्राणामिति सहस्रशब्दो बहुत्ववाची ।</p>

<p>'मानुषाणां वत्सराणां लक्षद्वादशकं पुरा ।</p>

<p>प्रचेतोभिरियं पृथ्वी पालिताऽव्याहतेन्द्रियैः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥१७॥</p>

</div>

Line 14,314:

Line 16,877:

</div>

<p>यज्ञो ब्रह्म विष्ण्वाख्यं ब्रह्म यथानुभवं न व्यवह्रियते ।</p>

<p>'सूक्ष्मेण मनसा विद्मो वाचा वक्तुं न शक्नुमः''। इति भारते ॥२०॥</p>

</div>

Line 14,328:

Line 16,894:

</div>

<p>सु अनिष्ठमनसि ।</p>

Line 14,335:

Line 16,902:

<p>ज्ञानानन्दात्मकास्ते तु विग्रहा निर्गुणास्तथा ।</p>

<p>द्वौ तत्र ब्रह्मरुद्रस्थावेको वैकुण्ठधामगः''॥ इति प्रवृत्तसंहितायाम् ॥</p>

</div>

Line 14,348:

Line 16,917:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे त्रिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'हरणाज्ज्ञानरूपत्वाद्धरिमेधा विभुः स्मृतः''॥ इति च ॥</p>

<p>'हरिः सर्वगुणात्मत्वात्सत्व इत्यभिधीयते''। इति षाड्गुण्ये ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 14,358:

Line 16,932:

<p class="adhyaya-trans">एकत्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,367:

Line 16,942:

</div>

<p>'पारिव्राज्यं ब्रह्मसत्रं न्यास इत्यभिधीयते''। इत्यभिधानम् ॥</p>

<p>सर्वभूतात्मनि हरौ मेधा यत्र तद्ब्रह्मसत्रं सर्वभूतात्ममेधः ।</p>

<p>'हरिमेधास्तु संन्यासो हरौ मेधाऽत्र यद्भवेत्''। इति षाड्गुण्ये ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 14,382:

Line 16,960:

</div>

<p>तावत्पर्यन्तमेव फलमित्यवधिः ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 14,397:

Line 16,978:

</div>

<p>'आत्मभावः शरीरे तु द्रव्यभ्रम उदाहृतः ।</p>

Line 14,404:

Line 16,986:

<p>विलीयन्ते प्राणभक्त्या नित्यं स्वापवतां स्फुटम् ।</p>

<p>उद्योग एव जाग्रत्स्याद्योगिनां मुक्तिसिद्धये''॥ इत्यध्यात्मे ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 14,415:

Line 16,999:

</div>

<p>'पूर्णो विष्णुः स एवैक इति भावो य ईरितः ।</p>

<p>आत्मैकभाव इति तं विदुर्ब्रह्मात्मदर्शिनः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥</p>

</div>

Line 14,431:

Line 17,018:

</div>

<p>'सङ्कल्पश्च विकल्पश्च ऋते विष्णुप्रसादतः ।</p>

<p>नैव सम्भवतो विष्णोः समाभावात्तु सोऽद्वयः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥</p>

</div>

Line 14,447:

Line 17,037:

</div>

<p>अधनाश्च त एवात्मधनाश्चाधनात्मधनाः ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 14,462:

Line 17,055:

</div>

<p>'श्रियं देवांश्च भृत्यत्वान्मनुते बहु केशवः ।</p>

</div>

Line 14,480:

Line 17,076:

<p>'सर्वोत्तमत्वाद्विष्णुर्हि माय इत्येव शब्द्यते''। इति व्योमसंहितायाम् ।</p>

<p>'देवानत्युत्तममुनीन्विना के शैंशुमारकम् ।</p>

<p>हरेर्गृहं प्रविष्टास्तु ध्रुवो देवाश्च तद्गताः''॥ इति मात्स्ये ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 14,492:

Line 17,093:

<p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,503:

Line 17,105:

</div>

<p>'विहितो यस्य यो धर्मो विष्णुना प्रभविष्णुना ।</p>

<p>तेन मुक्तिर्भवेत्तस्य तं गुरुर्वेद सर्ववित्''॥ इति प्रवृत्तसंहितायाम् ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 14,519:

Line 17,124:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'पूर्वसृष्टान् रथावृत्त्या स्थूलांश्चक्रे प्रियव्रतः ।</p>

<p>समुद्रांस्तेन तत्कर्तेत्याहुरेनं प्रियव्रतम्''॥ इति गारुडे ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 14,529:

Line 17,139:

<p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,542:

Line 17,153:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>'परिहासप्रलापादिष्वनर्था वाग् भवेत् क्वचित्''।इति शब्दनिर्णये ॥ ८ ॥</p>

</div>

Line 14,551:

Line 17,167:

<p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,562:

Line 17,179:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>श्रीभगवानुवाच–</p>

Line 14,570:

Line 17,188:

<p>'नास्ति विष्णोः सम इति जानन्तोऽप्यृषयः सदा ।</p>

<p>तज्ज्ञापनाय लोकानामन्येषां प्रार्थयन् समम्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १४, १८ ॥</p>

</div>

Line 14,577:

Line 17,199:

</div>

Line 14,588:

Line 17,211:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>

<p>'दुष्टानां मोहनार्थाय यज्ञ इन्द्रपदे स्थितः ।</p>

<p>पस्पर्ध ऋषभेणैव स्वरूपेण हरिः स्वयम्''॥ इति वाराहे ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 14,598:

Line 17,226:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,607:

Line 17,236:

</div>

<p>क्रियाफलं तावदेव । कर्मात्मकं कर्मवशम् ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 14,620:

Line 17,252:

</div>

</div>

Line 14,633:

Line 17,268:

</div>

<p>'ब्रह्माद्या याज्ञवल्क्याद्या मुच्यन्ते स्त्रीसहायिनः ।</p>

<p>बध्यन्ते केचनैतेषां विशेषं च विदो विदुः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥८॥</p>

</div>

Line 14,647:

Line 17,285:

</div>

<p>'आत्मनो विहितं कर्म वर्जयित्वाऽन्यकर्मणः ।</p>

<p>कामस्य च परित्यागो निरीहेत्याहुरुत्तमाः''॥ इति च ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 14,663:

Line 17,304:

</div>

<p>'सर्वस्मादुत्तमो विष्णुरिति ज्ञानमुदाहृतम् ।</p>

Line 14,673:

Line 17,315:

<p>सप्तपादश्चतुर्हस्तः स देवैरपि पूज्यते''॥ इति वायुप्रोक्ते ॥</p>

<p>'न्यग्रोधमण्डलो व्यामो बाहू न्यग्रोध उच्यते''॥ इति च ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 14,684:

Line 17,328:

</div>

<p>'नाभिरित्यथ नाम स्याद्धरेः सर्वाश्रयो यतः''। इति कौर्मे ।</p>

<p>तत्तस्य मम शुश्रूषणम् ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 14,700:

Line 17,347:

</div>

<p>द्विजदेवानां देवः ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 14,717:

Line 17,367:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>

<p>विविक्तदृष्टिर्जीवानां धिष्ण्यतया परमेश्वरस्य भेददृष्टिः ।</p>

Line 14,722:

Line 17,373:

<p>भेदेनैव न चैतस्मात्प्रियो विष्णोस्तु कश्चन''॥ इति पाद्मे ॥</p>

<p>'यो हरेश्चैव जीवानां भेदवक्ता हरेः प्रियः''। इति च ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 14,729:

Line 17,384:

</div>

Line 14,739:

Line 17,395:

</div>

<p>ऋषिरुवाच–</p>

<p>सत्यमुक्तं किन्त्विह वा एके मनसो विस्रम्भमनवस्थानस्य घटकिराट इव न सङ्गच्छन्ति ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 14,772:

Line 17,431:

</div>

<p>'महैश्वर्यस्वरूपो हि भगवान्नृषभो स्वराट् ।</p>

Line 14,789:

Line 17,449:

<p>गन्धर्वाणां तथा राज्ञां विंशदन्यासु जातिषु ।</p>

<p>अल्पाधिकारिणः प्रोक्ता अनधीकरिणः परे''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥१-५॥</p>

</div>

Line 14,801:

Line 17,463:

</div>

<p>'विष्णोः कलेवरत्यागो भूत्यागोऽन्यो न विद्यते ।</p>

<p>कलेवरत्यागोऽन्येषां पञ्चत्वं समुदीरितम्''॥ इति कौर्मे ॥</p>

<p>अनर्थान्तरभावेन अर्थान्तरं नास्मीति मनसा ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 14,815:

Line 17,480:

</div>

<p>अभिमानाभासेन अभितो ज्ञानप्रकाशेन ॥ ७ ॥</p>

</div>

Line 14,859:

Line 17,527:

</div>

<p>'ज्ञानानन्दात्मको देह ऋषभस्य महात्मनः ।</p>

Line 14,878:

Line 17,547:

<p>अशौचा अव्रताचारा वासुदेवोऽहमित्यपि''॥ इति ब्राह्मे ॥८-१२॥</p>

</div>

Line 14,891:

Line 17,562:

</div>

<p>'विशेषाद्भारते पुण्यं चरेयुः पापमप्यथ ।</p>

<p>तथैव भगवद्भक्तिं पृथिव्यां नान्यवर्षगाः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 14,907:

Line 17,581:

</div>

<p>योगमायां योगमायाफलं बाह्यम् ।</p>

Line 14,912:

Line 17,587:

<p>नित्यस्वरूपभूताऽपि बहिःफलविवर्जनात् ।</p>

<p>अकर्मेत्युच्यते यद्वन्मोक्षः फलविवर्जनात्''॥ इति पाद्मे ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 14,922:

Line 17,599:

</div>

<p>'नाद्रियन्ते तु ये मोक्षं पूर्वं तेषां परं सुखम् ।</p>

<p>स्वयोग्यं व्यज्यते मुक्तौ तच्चोक्तं तारतम्ययुक्''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 14,940:

Line 17,620:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>

<p>'ब्रह्मणोऽन्यस्य नो पूर्णां दद्याद्भक्तिं जनार्दनः ।</p>

<p>मुक्तिं ददाति सर्वेषां उच्चानां को ह्यधीशिता''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 14,950:

Line 17,635:

<p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,963:

Line 17,649:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'परोरजाऽरजस्कत्वात्त्रयीड्यत्वात्त्रयीसुतः ।</p>

Line 14,969:

Line 17,656:

<p>कालः सर्वनियन्तृत्वात्परमात्मा प्रकीर्तितः''॥</p>

<p>इति तन्त्रनिरुक्ते ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 14,976:

Line 17,667:

<p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 14,984:

Line 17,676:

</div>

<p>अशेषभगवत्प्रियाणां निकेतः स एव भरतो मानुषापेक्षया ।</p>

<p>'तत्कालस्थितभक्तेषु मानुषेष्वृषभात्मजः ।</p>

<p>वरोऽपि धिक्कृतो राज्ञा सुहृदा वैष्णवेष्वपि''॥ इति गारुडे ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 15,002:

Line 17,697:

</div>

<p>'भरणादिकृद्धरिरिति चिन्तयन्नृपमब्रवीत्''॥ इति च ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 15,017:

Line 17,715:

</div>

<p>देहेन जातस्य देहाभिमानिनः ।</p>

<p>'देहमानी देहजातो विदेहो मानवर्जितः''। इति च ॥</p>

</div>

Line 15,044:

Line 17,745:

</div>

<p>'प्राणयुक्तेररत्या च जडं जीवन्मृतं स्मृतम्''। इति च ।</p>

Line 15,050:

Line 17,752:

<p>मानुषेषु विशेषः को व्यवहारमृते वद ।</p>

<p>व्यत्यासान्न हि देवेषु व्यत्यासः स्वामितां गतः''॥ इति च ॥ १२-१३ ॥</p>

</div>

Line 15,065:

Line 17,769:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'स्वतो महदवज्ञानाद्रुद्रोऽप्यात्मानमादहेत्''। इति च ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 15,075:

Line 17,784:

<p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,086:

Line 17,796:

</div>

<p>'न वेदेष्वल्पबुद्धीनां ब्रह्मतत्त्वं समीक्ष्यते ।</p>

<p>महाबुद्धिस्तु वेदेषु पश्येद् ब्रह्मैव केवलम्''॥ इति च ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 15,113:

Line 17,826:

</div>

<p>स मायारचित अन्तरात्मा मनः ॥ ५-६ ॥</p>

</div>

Line 15,128:

Line 17,844:

</div>

<p>'क्षेत्रवित्तु हरिः प्राणः साक्षी ताभ्यां पुमान्सरेत्''॥ इति च ॥ ७ ॥</p>

</div>

Line 15,157:

Line 17,876:

</div>

<p>'एकादशेन्द्रियद्वारा स्युरेकादशवृत्तयः ।</p>

Line 15,163:

Line 17,883:

<p>एकादशैव चेष्टाः स्युरिन्द्रियाणां पृथक् पृथक् ॥</p>

<p>गोलकास्तदधिष्ठानं चैकादश निगद्यते''॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 15,176:

Line 17,898:

</div>

<p>'एष संसृतिसंभारो द्वादशैवाथवा भवेत् ।</p>

Line 15,181:

Line 17,904:

<p>द्वयमेव ममाहं वा संसृतिस्त्वहमेव वा''। इति च ।</p>

<p>अत्तिरुपस्थविषयः ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 15,194:

Line 17,919:

</div>

<p>द्रव्यं देहादिः । स्वभावो योग्यता । जीवस्य क्षेत्रज्ञतः स्युः । मिथः स्वतश्च न स्युः ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 15,209:

Line 17,937:

</div>

<p>स्वमाययाऽऽत्मन्व्यवधीयमानः स्वेच्छया स्वस्मिन्नेव तिरोहितत्वेन स्थितः ।</p>

<p>'स्वात्माधारः स्वेच्छयैव जीवदृष्टेस्तिरोहितः ।</p>

<p>क्षेत्रज्ञेत्युच्यते विष्णुर्जीवस्थः पुरुषोत्तमः''॥ इति च ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 15,228:

Line 17,959:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>अभिमानादेव संसारोऽन्यथा नेति परिहारः ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 15,237:

Line 17,973:

<p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,260:

Line 17,997:

</div>

<p>यस्मान्मूलकारणभूतो विष्णुरेव । अतो मुख्यं सर्वकारणत्वं तस्यैव । मूलाश्रयविवक्षा यदि न स्यात्कुतः पृथिव्यां चलतीति व्यवहारः ? यतोऽवान्तराश्रया बहवः सन्त्यङ्घ्र्याद्याः ॥ ५-६ ॥</p>

</div>

Line 15,275:

Line 18,015:

</div>

<p>एवं मूलगोप्तृत्वं च विष्णोरेव ॥ ७ ॥</p>

</div>

Line 15,301:

Line 18,044:

</div>

<p>आश्रयत्वात्क्षितिरिति निर्वचने क्षितिशब्दोऽपि तस्मिन्नेव ॥ परमाणु-मात्रायाः पृथिव्या अयुक्तत्वात्परमाणवोऽप्यस्याविद्ययैवाधारत्वेन कल्पिताः</p>

</div>

Line 15,330:

Line 18,076:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>एवं सर्वं तथा प्रकृत्यैव कल्पितं विष्णोरन्यत् । एवं प्रकृत्याधारः स्वयमनन्याधारो विष्णुरेव । अतः सर्वशब्दाश्च तस्मिन्नेव ।</p>

Line 15,341:

Line 18,088:

<p>शिर आधारता यद्वद्ग्रीवायास्तद्वदेव तु ॥</p>

<p>आश्रयत्वं च गोप्तृत्वमन्येषामुपचारतः''इति च ॥ १०,११ ॥</p>

</div>

Line 15,348:

Line 18,099:

<p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,358:

Line 18,110:

</div>

<p>ऋते हैहयवैन्यादीनार्षभस्येह कः समः ।</p>

<p>यस्योपदेशात्सिन्ध्वीशो ददर्श कपिलं प्रभुम् ॥ इति च ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 15,376:

Line 18,131:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>युज्यते अनेनेति योगो हरिः । साङ्ख्यशिरसे उत्तमज्ञानस्वरूपाय ॥२९॥</p>

</div>

Line 15,385:

Line 18,145:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,399:

Line 18,160:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'प्रियव्रतो गयश्चैव कर्मदेवसमो गुणैः''। इति षाड्गुण्ये ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 15,408:

Line 18,174:

<p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,418:

Line 18,185:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'यथा भागवते तूक्तं भौवनं कोशलक्षणम् ।</p>

Line 15,424:

Line 18,192:

<p>राहुसोमरवीणां च मण्डलाद्विगुणोक्तिताम् ॥</p>

<p>विनैव सर्वमुन्नेयं योजना भेदतोऽत्र तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 15,431:

Line 18,203:

<p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,444:

Line 18,217:

</div>

<p>'वाराहे वामपादं तु तदन्येषु तु दक्षिणम् ।</p>

<p>पादं कल्पेषु भगवानुज्जहार त्रिविक्रमः''॥ इति च ॥ १ ॥</p>

</div>

Line 15,468:

Line 18,244:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'अनन्तान्तःस्थितो विष्णुरनन्तश्च सहामुना ।</p>

Line 15,473:

Line 18,250:

<p>'जीवव्यपेक्षया चैव तथाऽन्तर्याम्यपेक्षया ।</p>

<p>मिश्रास्तु स्तुतयो ज्ञेया विष्णोरन्यत्र केवलम्''॥ इति च ॥ १६ ॥</p>

</div>

Line 15,480:

Line 18,261:

<p class="adhyaya-trans">अष्टादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,491:

Line 18,273:

</div>

<p>'अप्रयासेन कर्तृत्वमकर्तृत्वमिहोच्यते ।</p>

<p>महाशक्तित्वतस्तच्च युज्यते परमस्य तु''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 15,512:

Line 18,297:

</div>

<p>'कामदेवस्थितं विष्णुमुपास्ते श्री रतिस्थिता ।</p>

<p>कामदेवं रतिश्चापि विष्णोस्तु प्राकृतां तनुम्''॥</p>

</div>

Line 15,529:

Line 18,317:

</div>

<p>'स्पर्धन्त इव देवास्तु हरिणा यत्र कुत्रचित् ।</p>

<p>हरेरेवाज्ञया क्वापि दैत्यावेशादथापि वा''॥ इति च ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 15,545:

Line 18,336:

</div>

<p>उपलम्भनादयथा । यथा दृष्टं तथा न तिष्ठत्यन्यथाभवतीत्यर्थः ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 15,560:

Line 18,354:

</div>

<p>'सर्वान्तर्यामिकत्वात्तु सर्वनामा हरिः स्वयम् ।</p>

<p>न तु सर्वस्वरूपत्वाद्रूपत्वमुपचारतः''॥ इति च ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 15,576:

Line 18,373:

</div>

<p>दशावतार इत्यादिसङ्ख्या विनीयते विशेषेण नीयते तज्ज्ञानं तद्रूपमेव हि</p>

</div>

Line 15,592:

Line 18,392:

</div>

<p>क्रियार्थैर्यज्ञाद्यर्थैरिन्द्रादिनामभिरीरितात्मने ॥ ३६ ॥</p>

</div>

Line 15,609:

Line 18,412:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे अष्टादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>मायागुणैः तदिच्छानुसारिभिः ।</p>

<p>'द्रव्येशः शङ्करः प्रोक्तः क्रियेशो गरुडः स्मृतः ।</p>

<p>कारणेशस्तथा ब्रह्मा वायुराधारपः स्मृतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 15,620:

Line 18,428:

<p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,642:

Line 18,451:

</div>

<p>निश्चितस्तस्य मोक्षः स्यात्सर्वपापकृतोऽपि तु ॥</p>

<p>यो ममत्वादिना दोषः स त्वन्यविषयः स्मृतः''॥ इति च ॥ १४-१५ ॥</p>

</div>

Line 15,661:

Line 18,473:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'अनधीकारिणो देवाः स्वर्गस्था भारतोद्भवम् ।</p>

<p>वाञ्छन्त्यात्मविमोक्षार्थमुद्रेकार्थेऽधिकारिणः''॥ इति कौर्मे ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 15,671:

Line 18,488:

<p class="adhyaya-trans">विंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,679:

Line 18,497:

</div>

<p>'सूर्यसोमाग्निवारीरविधातृषु यथाक्रमम् ।</p>

<p>प्लक्षादिद्वीपसंस्थास्तु स्थितं हरिमुपासते''॥ इति च ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 15,694:

Line 18,515:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे विंशोऽध्यायः ॥</div>

</div>

Line 15,704:

Line 18,530:

<p class="adhyaya-trans">द्वाविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,717:

Line 18,544:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे द्वाविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'ज्ञानानन्दात्मके विष्णौ शिंशुमारवपुष्यथ ।</p>

<p>ऊर्ध्वलोकेषु संव्याप्त आदित्याद्यास्समाश्रिताः''॥</p>

</div>

Line 15,728:

Line 18,560:

<p class="adhyaya-trans">त्रयोविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,740:

Line 18,573:

<p>इलावृतस्थस्तुतिवत्पातालमूलस्थस्तुतिर्योजनीयाऽनन्तविषया ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 15,750:

Line 18,588:

<p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,762:

Line 18,601:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'वेदानां प्रथमो वक्ता हरिरेव यतो विभुः ।</p>

<p>अतो विष्ण्वात्मका वेदा इत्याहुर्वेदवादिनः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 15,772:

Line 18,616:

<p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,791:

Line 18,636:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>नारायणोऽयमित्यन्यहेलनविषयत्वेनोक्तमघहरम् ।</p>

Line 15,798:

Line 18,644:

<p>भक्तस्यातो नामकीर्तिः सङ्केतादावपीरिता ॥</p>

<p>अजामिलोऽपि स्मरणाद्भक्तया मृत्योरमुच्यत''॥ इति नारदीये ॥ १४,५२ ॥</p>

</div>

Line 15,805:

Line 18,655:

<p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 15,819:

Line 18,670:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>'यथा कन्थापटाः सूत्र ओताः प्रोताश्च संस्थिताः ।</p>

<p>एवं विष्णाविदं विश्वमोतं प्रोतं च संस्थितम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 15,830:

Line 18,686:

</div>

Line 15,841:

Line 18,698:

</div>

<p>गुणो यथा गुणिनः । कश्चित्पुरस्थितो गुणभूतः प्रधानभूतस्य राज्ञः ममासौ सखेति राज्ञा चिन्तितमपि न जानाति ।</p>

</div>

Line 15,858:

Line 18,718:

</div>

<p>'देहमानी वैश्रवणो मरुतः प्राणमानिनः ।</p>

Line 15,864:

Line 18,725:

<p>जीवाभिमानी ब्रह्मा तु सर्वं वेद प्रजापतिः ॥</p>

<p>सोऽपि वेद हरिं नैव सम्यक्सैव हि सर्ववित्''॥ इति च ॥ २५ ॥</p>

</div>

Line 15,877:

Line 18,740:

</div>

<p>केवलया स्वसंस्थया । स्वप्नसुषुप्त्यादौ मनस उपरमाज्जीवस्यास्वातन्त्र्य-दर्शनेऽपि स्वप्नप्रबोधादिदर्शनादन्य ईश्वरस्तन्नियामकोऽस्तीति ज्ञायते । जीवेच्छाभावात्केवलत्वम् ।</p>

Line 15,883:

Line 18,747:

<p>अस्वातन्त्र्यात्तु जीवस्य विद्यतेऽन्यो नियामकः ।</p>

<p>जीवप्रवृत्त्यानुकूल्याज्ज्ञायतेऽसौ तदा विभुः''॥ इति हरिवंशेषु ॥२६॥</p>

</div>

Line 15,896:

Line 18,762:

</div>

<p>इच्छादिरूपेण त्रिवृद्भिः ।</p>

Line 15,905:

Line 18,772:

<p>चतुर्दशैषां परमः पाञ्चदश्यो हरिः स्मृतः ॥</p>

<p>बुद्धेर्भेदेन वैतेषु पाञ्चदश्योऽथ संस्थितेः''॥ इति च ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 15,918:

Line 18,787:

</div>

<p>'इयत्ता तु विशेषः स्यादानन्दादौ तदुज्झितेः । सर्वैर्विशेषै रहित उच्यते हरिरव्ययः । अप्राकृतस्वरूपत्वान्निर्मायश्चेति कथ्यते''॥ इति च ।</p>

<p>'तद्रूपसदृशं रूपं यतः सर्वस्य सर्वदा । सर्वरूपो यतः शब्दमुख्यार्थः सर्वनामकः''॥ इति च ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 15,934:

Line 18,806:

</div>

<p>अलौकिकत्वान्नो विष्णुर्निरुक्तो नो निरूपितः ।</p>

<p>तथापि वेदेषूक्तत्वादुक्तो रूपित एव च''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 15,950:

Line 18,825:

</div>

<p>सप्तविभक्त्यर्थस्य कालस्य प्रकारस्य च हेतुर्ब्रह्मैव ।</p>

Line 15,955:

Line 18,831:

<p>'अनन्यः सदृशाभावादेको रूपाद्यभेदतः''॥ इति च ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 15,968:

Line 18,846:

</div>

<p>'मदन्यो नास्ति सर्वेश इति विध्द्यासुरं मतम् ।</p>

Line 15,973:

Line 18,852:

<p>निषेधविध्योर्विषयः फलदाता च केशवः ।</p>

<p>तादृग्बुद्धेः कारणं च स्थानयोश्चोच्चनीचयोः''॥ इति च ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 15,986:

Line 18,867:

</div>

<p>'तत्कर्मणामदृष्टत्वादनामा चाप्यदर्शनात् ।</p>

Line 15,997:

Line 18,879:

<p>आनन्दोऽव्यक्तरूपस्तु मूलरूपमुदाहृतम् ।</p>

<p>स एव व्यक्तिमापन्नः प्रादुर्भाव उदीरितः''इति च ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 16,010:

Line 18,894:

</div>

<p>'स्वदेहस्थं हरिं प्राहुरधमा जीवमेव तु ।</p>

Line 16,018:

Line 18,903:

<p>श्वासमात्रं जनाः प्राहुरनिर्णीतं च मध्यमाः ॥</p>

<p>देवदेवेश्वरं सूत्रमानन्दं प्राणवेदिनः''इति च ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 16,029:

Line 18,916:

</div>

<p>'विशेषव्यक्तिपात्रत्वात् ब्रह्माद्यास्तु विभूतयः ।</p>

<p>तदन्तर्यामिणश्चैव मत्स्याद्या विभवाः स्मृताः'' ॥ इति तन्त्रनिर्णये ॥ ४५ ॥</p>

</div>

Line 16,043:

Line 18,933:

</div>

<p>'तपोऽभिमानी रुद्रस्तु विष्णोर्हृदयमाश्रितः ।</p>

Line 16,050:

Line 18,941:

<p>प्राणे वायुश्चित्तगतो ब्रह्मान्याः खेषु देवताः''॥ इति च ॥</p>

<p>'यदाश्रितं यद्भवति तत्तन्नामकमीरितम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ४६ ॥</p>

</div>

Line 16,061:

Line 18,954:

</div>

<p>सञ्ज्ञानमात्रं यदिदं त्वया तपसा दृष्टं मम रूपं तदेवाग्र आसीत् ।</p>

Line 16,068:

Line 18,962:

<p>अन्यत्रानादराद्विष्णौ श्रीश्च लीनेव कथ्यते ॥</p>

<p>सूक्ष्मत्वेन हरौ स्थानाल्लीनमन्यदपीष्यते''॥ इति मात्स्ये ॥ ४७ ॥</p>

</div>

Line 16,081:

Line 18,977:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>

<p>गुणतोऽनन्ते ।</p>

Line 16,086:

Line 18,983:

<p>तदानन्त्यं तु गुणतस्ते चानन्ता हि सङ्ख्यया ।</p>

<p>अतोऽनन्तगुणो विष्णुर्गुणतोऽनन्त एव च''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ४८ ॥</p>

</div>

Line 16,093:

Line 18,994:

<p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 16,104:

Line 19,006:

</div>

<p>सनत्कुमारोऽवतु कामदेवात् ।</p>

Line 16,112:

Line 19,015:

<p>'महिदासो देवऋषिः पातु मां विष्णुरव्ययः ।</p>

<p>तदनर्पितकर्मभ्यस्तदस्मरणतस्तथा''॥ इति च ॥ १७ ॥</p>

</div>

Line 16,141:

Line 19,046:

</div>

<p>यथा हि भगवानेव–</p>

Line 16,148:

Line 19,054:

<p>तत्तच्छक्तिप्रदत्वेन स्वयमेव व्यवस्थितः ।</p>

<p>सत्येनानेन मां देवः पातु सर्वेश्वरो हरिः''॥ इति ॥ ३१-३३ ॥</p>

</div>

Line 16,170:

Line 19,078:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'गुरुशिष्ययोरयोग्यत्वाद्गुरुवृत्तेरपूर्तितः ।</p>

Line 16,175:

Line 19,084:

<p>'विद्याः कर्माणि च सदा गुरोः प्राप्ताः फलप्रदाः ।</p>

<p>अन्यथा नैव फलदाः प्रसन्नोक्ताः फलप्रदाः''॥ इति च तन्त्रसारे ॥ ४३ ॥</p>

</div>

Line 16,182:

Line 19,095:

<p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 16,194:

Line 19,108:

</div>

<p>'कालोऽन्तकः प्रधानं च मृत्युरव्यक्तमित्यपि ।</p>

Line 16,199:

Line 19,114:

<p>सैव ब्रह्मादिभयदा विष्णोश्च वशवर्तिनी ।</p>

<p>अभयापि बिभेतीव तद्वशत्वादुदीर्यते''॥ इति तु माहात्म्ये ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 16,212:

Line 19,129:

</div>

<p>'यत्र वायूदपद्मादिरूपेण प्रकृतिः स्थिता ।</p>

Line 16,224:

Line 19,142:

<p>शोकोऽपि तावान्नान्यत्र कदाचिद्ब्रह्मणो भवेत् ॥</p>

<p>तत्रापि भगवत्प्रीत्या उन्नत्यैवास्य तद्भवेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 16,237:

Line 19,157:

</div>

<p>'कदाचिदभिमानस्तु देवानामपि सन्निव ।</p>

<p>प्रायः कालेषु नास्त्येव तारतम्येन सोऽपि तु''॥ इति च ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 16,252:

Line 19,175:

</div>

<p>'श्रीवत्सः प्रकृतिर्ज्ञेया ब्रह्माख्यः कौस्तुभः पुमान् ।</p>

Line 16,264:

Line 19,188:

<p>'आत्मैव सप्तदशधा स्वयं भूत्वा जनार्दनः ।</p>

<p>मध्यस्थावृतिरूपेण क्रीडते पुरुषोत्तमः''॥ इति च ॥ २८ ॥</p>

</div>

Line 16,276:

Line 19,202:

</div>

<p>'वयः सर्वस्य वयनाद्भगवान्पुरुषोत्तमः''॥ इति च ।</p>

<p>'मा तन्तुश्छेदि वयतो धियं मे''॥ इति श्रुतिः ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 16,290:

Line 19,219:

</div>

<p>'देवलोकात्पितृलोकान्निरयाच्चापि यत्परम् ।</p>

<p>तिसृभ्यः परमं स्थानं वैष्णवं विदुषां गतिः''॥ इति माहात्म्ये ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 16,316:

Line 19,248:

</div>

<p>अथ तत्र भगवान् किं देवदत्तवदित्याक्षेपः । अचिन्त्यशक्तेरनन्तगुणस्य कुतः पारतन्त्र्यादिकमित्यभिप्रायः । उपरतसमस्तमायामये प्राकृतस्वभाववर्जिते । केवलं स्वात्ममायां निजसामर्थ्यम् । स्वरूपद्वयाभावादित्यादि समाधानम् ।</p>

Line 16,331:

Line 19,264:

<p>'विष्णोर्नृसिंहनामानि त्रिनेत्रोग्रादिकानि तु''॥ इति शब्दनिर्णये ।</p>

<p>'विविधं भावपात्रत्वात्सर्वे विष्णोर्विभूतये''॥ इति च ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 16,344:

Line 19,279:

</div>

<p>'निरुपक्रमो हरिर्नित्यमप्रयत्नो ह्युपक्रमेत्''॥ इति च ॥ ३५ ॥</p>

</div>

Line 16,366:

Line 19,304:

</div>

<p>यदि सोऽपि तथाविधः अत्युत्तमो न भवति चेत् । युष्मत्कामो मत्प्रिय एव । अन्यथा न दद्यामिति भावः ।</p>

<p>'विष्णोः प्रियं कामयन्ति देवा नैवाप्रियं क्वचित् ।</p>

<p>यद्यप्रियं कामयन्ति न रातीशो हितो हि सः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ३९,४० ॥</p>

</div>

Line 16,383:

Line 19,324:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'समर्था अपि याचन्ते देवा मुन्यादिकान्क्वचित् ।</p>

<p>आज्ञयैव हरेस्तेषां यशोऽर्थमपि नान्यथा''॥ इति च ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 16,393:

Line 19,339:

<p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 16,404:

Line 19,351:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'आज्ञयैव महाविष्णोः कार्यार्थमपि च क्वचित् ।</p>

Line 16,409:

Line 19,357:

<p>नीचवाक्यं वदेयुश्च सुरा नैतावता क्वचित् ।</p>

<p>तेजःक्षतिर्भवेदेषां जनकस्य यथार्भकात्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥६॥</p>

</div>

Line 16,416:

Line 19,368:

<p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 16,426:

Line 19,379:

</div>

<p>मन्यतेऽनीशमीश्वरम् ।</p>

Line 16,432:

Line 19,386:

<p>'हिरण्यगर्भः पुरुष आत्मा वायुरुदाहृतः ।</p>

<p>शेषोऽव्यक्तस्तथैवेन्द्र आशयः समुदाहृतः''॥ इति च ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 16,447:

Line 19,403:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'सन्धितः समयेनेन्द्रो वृत्रेणाथो करग्रहः ।</p>

Line 16,454:

Line 19,411:

<p>फेने वज्रं समावेश्य विष्णुयुक्तं व्यसर्जयत् ।</p>

<p>अपानुदच्छिरस्तस्य ध्यायतो वत्सरेण सः ॥''इत्याग्नेये ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 16,461:

Line 19,422:

<p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 16,483:

Line 19,445:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'प्रारब्धकर्मणैवैषां क्लृप्तदुःखस्य सूचकम् ।</p>

Line 16,488:

Line 19,451:

<p>देवादीनां स्थितप्रज्ञभावान्नैवान्यथा भवेत् ।</p>

<p>प्रारब्धमपि तु क्वापि किञ्चिद्विघटितं भवेत्''॥ इति च ॥ १०,११ ॥</p>

</div>

Line 16,495:

Line 19,462:

<p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 16,504:

Line 19,472:

</div>

<p>'नवकोट्यस्तु देवानामृषयः शतकोटयः ।</p>

Line 16,509:

Line 19,478:

<p>'नारायणायना देवा ऋष्याद्यास्तत्परायणाः ।</p>

<p>ब्रह्माद्याः केचनैव स्युः सिद्धो योग्यसुखं लभन्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 16,568:

Line 19,539:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'सन्तापक्रोधरागादिष्वनर्थकवचः क्वचित्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ५३-५७ ॥</p>

</div>

Line 16,577:

Line 19,553:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 16,623:

Line 19,600:

</div>

<p>' नारायणायना देवा ऋष्याद्यास्तत्परायणाः ।</p>

Line 16,628:

Line 19,606:

<p>'नवकोट्यस्तु देवानामृषयः शतकोटयः ।</p>

<p>नारायणायनाः सर्वे ये केचित्तत्परायणाः''॥ इति च ॥ १५-१९ ॥</p>

</div>

Line 16,657:

Line 19,637:

</div>

<p>'मनसो द्वेषरागाभ्यां पुण्यपापसमुद्भवः ।</p>

<p>पुत्रादि पुण्यपापाभ्यां तस्मात्सर्वं मनोभवम्''॥ इति नारदीये ॥ २५-२८ ॥</p>

</div>

Line 16,671:

Line 19,654:

</div>

<p>'द्रव्यात्मकः स्थूलदेहः क्रिया कर्मेन्द्रियाणि च ।</p>

<p>ज्ञानेन्द्रियाणि च मनो ज्ञानात्मकमुदाहृतम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥</p>

<p>'कार्यकारणयोरेकशब्दव्यवहृतिर्भवेत्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 16,686:

Line 19,672:

</div>

<p>'अनन्यापेक्षितस्त्वेको हरिरन्यद्द्वयं स्मृतम् ।</p>

<p>अन्यापेक्षत्वतस्तेन प्राप्तत्वाद्द्वैतमुच्यते''॥ इति च ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 16,704:

Line 19,693:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'रुद्राद्याः शेषदेहस्थं विष्णुं संकर्षणाभिधम् ।</p>

Line 16,717:

Line 19,707:

<p>तद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान्केवलो हरिः''॥ इति स्कान्दे ॥</p>

<p>तत्प्रसादलभ्यत्वात्तदीयमपि तेनातुलमनधिकं चान्यमाहात्म्यम् ॥३६॥</p>

</div>

Line 16,724:

Line 19,718:

<p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 16,733:

Line 19,728:

</div>

<p>'अनित्यसम्बन्धयुताः पित्राद्या नित्ययुग्घरिः''॥ इति च ।</p>

<p>आत्मानं चावताररूपेण सृजते ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 16,748:

Line 19,746:

</div>

<p>'भोक्ता सद्गुणभोक्तृत्वान्न भोक्ता तदवृद्धितः ।</p>

<p>अचिन्त्यशक्तितस्तच्च युज्यते परमेशितुः''॥ इति च ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 16,762:

Line 19,763:

</div>

<p>बाह्यमनस्युपरते चिन्मात्रमनसा सह प्राप्यः ॥ २१ ॥</p>

</div>

Line 16,775:

Line 19,779:

</div>

<p>मृन्मयेष्विव मृज्जातिः ।</p>

<p>'पृथिवी पर्वताश्चैव मृन्मयाः समुदीरिताः ।</p>

<p>तेषु मृज्जातयः सर्वे जायन्ते स्थावरादयः''॥ इति च ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 16,790:

Line 19,797:

</div>

<p>'अन्यान्तर्यामिणं विष्णुमुपास्यान्यसमीपगः ।</p>

<p>भवेद्योग्यतया तस्य पदं वा प्राप्नुयान्नरः''॥ इति नारदीये ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 16,805:

Line 19,815:

</div>

<p>अनेन प्रकारेण मुहुस्तत्सकाशमभ्ययात् ।</p>

<p>'शेषान्तर्यामिणं विष्णुं चित्रकेतुरुपास्य तु ।</p>

<p>शेषाविष्टहरेश्चापि वरान्प्राप्याप तद्गतिम्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 16,820:

Line 19,833:

</div>

<p>'हरिस्तु सर्वभूतानि तदन्तर्याम्यपेक्षया ।</p>

<p>तिङ्पदान्यपि सर्वाणि सुप्पदानि तथैव च ।</p>

<p>तस्मिन्नेव प्रवर्तन्ते मुख्यवृत्त्या विशेषतः''॥ इति च ॥ ५१ ॥</p>

</div>

Line 16,835:

Line 19,851:

</div>

<p>लोकं चात्मनि सन्ततं वासनारूपेण ॥ ५२ ॥</p>

</div>

Line 16,848:

Line 19,867:

</div>

<p>मायामात्राणि प्रकृतिनिर्मितानि ॥ ५४ ॥</p>

</div>

Line 16,861:

Line 19,883:

</div>

<p>प्रतिबोधेऽन्वेति स्वयमपि प्रतिबुद्धः । सुप्तावस्वपन्व्यतिरिच्येत ॥ ५६ ॥</p>

</div>

Line 16,876:

Line 19,901:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'सर्वभिन्नं परात्मानं विस्मरन्संसरेदिह ।</p>

<p>अभिन्नं संस्मरन्याति तमो नास्त्यत्र संशयः''॥ इति च ॥ ५७ ॥</p>

</div>

Line 16,886:

Line 19,916:

<p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 16,897:

Line 19,928:

</div>

<p>एषां पक्षे तदवराणामनुध्येयपदाब्जयुग्मम् ।</p>

Line 16,902:

Line 19,934:

<p>ध्येयो हरेः पार्षदाद्यैर्ध्यायन्हरिचतुर्मुखौ ॥</p>

<p>प्राणमेषां तथा दारान्न स्वतन्त्रतया क्वचित्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥१३॥</p>

</div>

Line 16,915:

Line 19,949:

</div>

<p>'सेवायोग्यातिरेकेण स्वानामपि न दास्यति ।</p>

<p>अपराधातिरेकेण नान्यस्यातः समो हरिः''॥ इति माहात्म्ये ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 16,938:

Line 19,975:

</div>

<p>'यत्तद्भगवता क्लृप्तं तदेव नियतं भवेत् ।</p>

Line 16,944:

Line 19,982:

<p>विद्यमानस्य मनसि पुनः स्वप्नेषु दर्शनम् ॥</p>

<p>भगवद्वशता यस्मात्सर्वेषां ज्ञेयमेव तत्''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 16,957:

Line 19,997:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>प्रतिशप्तुमलन्तमः ।</p>

Line 16,972:

Line 20,013:

<p>उत्तमैरधमानां तु वराः शापा यथोदितम् ॥</p>

<p>सम्पूर्णफलदा एव नात्र कार्या विचारणा''॥ इति स्कान्दे ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 16,979:

Line 20,024:

<p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 17,011:

Line 20,057:

Line 17,017:

Line 20,064:

<p>अन्तर्यामी श्रियश्चापि विष्णुरेव न संशयः ।</p>

</div>

Line 17,025:

Line 20,076:

<p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 17,034:

Line 20,086:

</div>

<p>'बाध्यादिस्थो हरिर्नित्यं बाध्यतादिगतेत्यपि ।</p>

<p>गीयते न तु बाध्यत्वादिदोषयुतत्वतः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥</p>

</div>

Line 17,048:

Line 20,103:

</div>

<p>'दधिस्थघृतवत्काष्ठे वह्निवच्च जनार्दनः ।</p>

<p>देहेन्द्रियासुजीवेभ्यो विविच्य ज्ञायते न तु''॥ इति च ॥</p>

</div>

Line 17,061:

Line 20,119:

</div>

<p>प्रधानपुंभ्यां सह ॥</p>

</div>

Line 17,073:

Line 20,134:

</div>

<p>काले कालविषयेऽपीशिता । देहादिकारणत्वात् सुरानीकमिव स्थितं सत्वम् ।</p>

Line 17,091:

Line 20,153:

<p>शुभाशुभनियन्तृत्वं न दोषो गुण एव सः ।</p>

<p>अतस्तदिष्टं कृष्णस्य ब्रह्मसूत्रकृतो विभोः''॥ इति तन्त्रनिर्णये ॥</p>

</div>

Line 17,102:

Line 20,166:

</div>

<p>'नियमाद्भुज्यते पुम्भिर्धर्माधर्मफलं मृतौ ।</p>

<p>कैश्चिदत्रापि भुज्येत तस्मान्नाधर्ममाचरेत्''॥ इति भारते ॥</p>

</div>

Line 17,116:

Line 20,183:

</div>

<p>कैवल्यात् देहाद्यभावादेव । अकर्तुः तस्यान्यः कर्ता न विद्यते । इदं एषा ।</p>

<p>'व्यत्ययोऽतिशयकुत्सनभेदेषु''इति सूत्रात् ॥</p>

</div>

Line 17,130:

Line 20,200:

</div>

<p>कथञ्चिन्नेक्षते पृथक् । तत्रैव मनसोऽभिनिवेशेन तदन्यं नेक्षते । वैरादीनामेकतमेनापि यो युञ्ज्यात् स नेक्षत इति स्वभावकथनं न विधिः ।</p>

Line 17,151:

Line 20,222:

<p>तद्विरुद्धस्वभावानामन्यथा न कथञ्चन''इत्यादेः ॥</p>

<p>यस्मादेवं कोऽप्युपद्रवो नास्ति भगवतस्तस्मादेव द्वेषादिनापि मनो योक्तुं शक्यते तत्प्रेरणया । तादृशानां एतदेव चिन्तयति च । अन्यथा आत्मनो दुःखकारणं द्वेषादिकं कथं सर्वनियामको हरिरुत्पादयेत् ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 17,180:

Line 20,253:

</div>

<p>तत्रैव हेतुः । यथा वैरानुबन्धेनेति । यथा वैराभिनिवेशिनः तथा भक्त्यभि-निवेशिनो न सन्ति । तत्कथमन्यथा भक्तानेव बहून्हरिः कुर्यादिति भावः ॥</p>

Line 17,204:

Line 20,278:

<p>अनादिभक्तो यस्मान्मे मोचयिष्ये ततस्त्वहम् ॥</p>

<p>इति मत्वा मोचयति चैद्यादीनपि केशवः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २८-३० ॥</p>

</div>

Line 17,215:

Line 20,291:

</div>

<p>कामादिभिरपि यथावद्भक्त्या सहैव मन आवेश्य तदघं यत्तु द्वेषादिकृतमघं यथाभूतया भक्त्या हित्वा ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 17,228:

Line 20,307:

</div>

<p>'गोप्यः कामयुता भक्ताः कंसाविष्टः स्वयं भृगुः ।</p>

Line 17,236:

Line 20,316:

<p>बहुमानोऽपि देवानामृषिभ्योऽप्यधिको मतः ॥</p>

<p>ब्रह्मवीन्द्रेन्द्र-कामादेरितरेषां यथाक्रमम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥</p>

</div>

Line 17,247:

Line 20,329:

</div>

<p>कतमोऽपि भक्तियोगो न वेनस्य । तस्मात्केनापि प्रकारेण उपायेनैव मनो निवेशयेत् । नानुपायेन ।</p>

<p>'उपायो भक्तिरुद्दिष्टो द्वेषाद्या अनुपायकाः''। इति शब्दनिर्णये ॥</p>

</div>

Line 17,261:

Line 20,346:

</div>

<p>स्वतो भक्ताश्चैद्यादयोऽपि परावेशाद्द्वेषिण इत्यत्र हेतुर्मातृष्वस्रेय इत्यादि ॥ ३४ ॥</p>

</div>

Line 17,274:

Line 20,362:

</div>

<p>द्वास्थावित्यनेनाधिकारस्थत्वमुक्तम् ।</p>

Line 17,282:

Line 20,371:

<p>देहेन्द्रियासुयुक्ताश्च पूर्वं पश्चान्न तैर्युताः ।</p>

<p>अप्यभीमानिभिस्तेषां देवैः स्वात्मोत्तमैर्युताः''॥ इति तन्त्रसारे ॥३८॥</p>

</div>

Line 17,293:

Line 20,384:

</div>

<p>सर्वभूतात्मनि भूतम् ॥ ४४ ॥</p>

</div>

Line 17,315:

Line 20,409:

</div>

<p>'हिरण्यकशिपुर्भूतममन्यत मृतौ हरिम् ।</p>

Line 17,325:

Line 20,420:

<p>विष्ण्वादिद्वेषतश्चैव सुखवाचस्तथाऽखिलाः ।</p>

<p>मोहनार्थाः समुद्दिष्टा यथार्थद्योतकास्तथा''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ४५-४६ ॥</p>

</div>

Line 17,338:

Line 20,435:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>

<p>वैरानुबन्धः वैरयुक्ता भक्तिः ।</p>

<p>'अनुबन्धस्तु भक्तिः स्याद्बन्धः स्नेह उदाहृत''॥ इति च ॥</p>

</div>

Line 17,348:

Line 20,450:

<p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 17,365:

Line 20,468:

</div>

<p>'विप्रयज्ञादिमूलं तु हरिरित्यासुरं मतम् ।</p>

<p>हरिरेव हि सर्वस्य मूलं सम्यङ्मतो नृप''॥ इति ब्राह्मे ॥</p>

</div>

Line 17,379:

Line 20,485:

</div>

<p>धत्तेऽसावात्मनो लिङ्गम् । जीवमनआदीनामाधारं ब्रह्म ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 17,401:

Line 20,510:

</div>

<p>लिङ्गवानिव – जीव इव ।</p>

Line 17,411:

Line 20,521:

<p>तथैव स्वात्मनो दोषाद्दोषवद्ब्रह्म पश्यति''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥२३-२४॥</p>

</div>

Line 17,422:

Line 20,534:

</div>

<p>विवेकस्मृतिः अविवेकिन एव विवेकित्वभ्रान्तिः ।</p>

<p>'अन्तर्हिरण्यकादीनां भक्तिरस्त्येव केशवे ।</p>

<p>असुरावेशतस्त्वन्यान् हरिस्तोतृन्द्विषन्ति च''॥ इति पाद्मे ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 17,436:

Line 20,551:

</div>

<p>'अदर्शनादिहायातः पुनश्चादर्शनं गतः''इति भारते ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 17,452:

Line 20,570:

</div>

<p>अन्यतम आत्मा परमात्मा ।</p>

<p>'सुविरुद्धस्वरूपत्वाज्जीवादन्यतमो हरिः''॥ इति वामने ॥</p>

<p>भगवन्माहात्म्यकथनेन सर्वस्य तद्वशत्वात्स एव भजनीयो न शोकेन प्रयोजनम् । इति फलितार्थः ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 17,469:

Line 20,590:

</div>

<p>'देहदारुगतौ प्राणवह्नी सर्वगतं नभः ।</p>

<p>देहादिभ्यो यथा भिन्ना न लिप्यन्ते च तद्गुणैः ।</p>

<p>तथा जीवगतो विष्णुर्जीवाद्भिन्नो न तद्गुणैः''॥ इति च ॥</p>

</div>

Line 17,520:

Line 20,644:

</div>

<p>इन्द्रियवान् जीवः । भजत्युत्सृजति ह्यन्यः परमात्मा । स एव श्रोताऽनुवक्ता च ।</p>

Line 17,552:

Line 20,677:

<p>सर्वं ममेति पश्यन्नप्यलेपाभिमतिर्यतः ।</p>

<p>सम्यक्स्वरूपानुभवात्स्वतन्त्रत्वाददोषतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥४४-४८॥</p>

</div>

Line 17,564:

Line 20,691:

</div>

<p>'अहं ममाभिमानादि त्वयथोत्थमनित्यकम् ।</p>

Line 17,569:

Line 20,697:

<p>अस्वतन्त्रैव प्रकृतिः स्वतन्त्रो नित्य एव च ।</p>

<p>यथार्थभूतश्च पर एक एव जनार्दनः''॥ इति च ॥ ५८ ॥</p>

</div>

Line 17,582:

Line 20,712:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>'क आत्मा कः परः''इति देहाद्यपेक्षया ।</p>

Line 17,591:

Line 20,722:

<p>अत आत्मविवृद्धिस्तु वासुदेवे रतिः स्थिरा ।</p>

<p>शत्रुनाशस्तथाऽज्ञाननाशो नान्यः कथञ्चन''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥</p>

</div>

Line 17,598:

Line 20,733:

<p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 17,616:

Line 20,752:

</div>

<p>'जानतामपि कर्तव्यं कर्मात्मसदृशं सदा ।</p>

Line 17,627:

Line 20,764:

<p>तथाप्याचरतां कुर्युर्दैत्यानां सुरनायकाः ।</p>

<p>विघ्नं तु तप आदीनां वैयर्थ्यस्यापनुत्तये''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥</p>

</div>

Line 17,638:

Line 20,777:

</div>

<p>वैष्णवादिभिः ब्रह्मनिर्मितैः ।</p>

<p>'ब्रह्मा स्वयम्भूर्द्रुहिणो वैष्णवः शतदृक्तथा''। इति शब्दनिर्णये ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 17,652:

Line 20,794:

</div>

<p>'भवाय श्रेयसे चैव न कश्चित्तदपेक्षते ।</p>

Line 17,659:

Line 20,802:

<p>'भवो वृद्धिः समुद्दिष्टा श्रेयो मोक्ष उदाहृतः ।</p>

<p>वृद्धस्य न पुनर्ह्रासो भूतिरित्येव कथ्यते''॥ इति शब्दनिर्णये ॥</p>

</div>

Line 17,670:

Line 20,815:

</div>

<p>'सकामं तु तपः क्रूरं लोकानां भयकृद्भवेत् ।</p>

<p>इतरच्छान्तये सर्वलोकानां भवति ध्रुवम्''॥ इति प्रकाशिकायाम् ॥</p>

<p>'ब्रह्माणमभजद्ब्रह्मपदार्थं स हिरण्यकः''। इति स्कान्दे ॥</p>

</div>

Line 17,685:

Line 20,833:

</div>

<p>जितः वशीकृतः ।</p>

<p>'पराभूतं वशस्थं च जितमित्युच्यते बुधैः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥</p>

</div>

Line 17,709:

Line 20,860:

</div>

<p>'प्रायस्तु स्तुतिशब्देषु मिश्रा वाचो हरिं विना ।</p>

Line 17,715:

Line 20,867:

<p>जीवस्य तदधीनत्वान्न भिन्नाधिकृतं वचः''इति ब्रह्मतर्के ॥</p>

<p>त्रिवृता प्रकृत्या ॥ २६, २७ ॥</p>

</div>

Line 17,726:

Line 20,880:

</div>

<p>प्राणेन सह ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 17,741:

Line 20,898:

</div>

</div>

Line 17,756:

Line 20,916:

</div>

<p>जीवानां प्राणधारकः ॥</p>

</div>

Line 17,771:

Line 20,934:

</div>

<p>'परावरेषु यस्मात्त्वं व्याप्तो विष्णुः सनातनः ।</p>

Line 17,777:

Line 20,941:

<p>'महाविद्याः कलाश्चैव त्वत्तनावाश्रिता यतः ।</p>

<p>विद्यातनुरिति प्राहुरतस्त्वां तत्त्ववेदिनः''इति च । त्रिपृष्ठः तुरीयः ॥</p>

</div>

Line 17,790:

Line 20,956:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>'ब्रह्मणोऽप्यधिकं विष्णुं जानन्नपि हिरण्यकः ।</p>

<p>ब्रह्माणं तद्गुणैः स्तौति तद्गविष्णुविवक्षया''॥ इति च ॥</p>

</div>

Line 17,800:

Line 20,971:

</div>

Line 17,809:

Line 20,981:

</div>

<p>'स्वतो भक्ता हिरण्याद्याः परावेशाद्धरौ द्विषः''इति च ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 17,835:

Line 21,010:

</div>

<p>'आदित्या वसवो रुद्रास्त्रिविधा हि सुरा यतः ।</p>

Line 17,842:

Line 21,018:

<p>'अयज्ञभागेष्वपि तु सुरशब्दः प्रदृश्यते ।</p>

<p>यज्ञभागभुजस्त्वेव त्रय इत्यभिशब्दिताः''॥ इति च ॥ १२-१३ ॥</p>

</div>

Line 17,862:

Line 21,040:

</div>

<p>'यत्र क्व च यशस्थानमन्येषामिति केशवः ।</p>

<p>सर्वत्रापि तु देवानामित्यन्यान्पूजयेत्क्वचित्''॥ इति च ॥ २८-२९ ॥</p>

</div>

Line 17,878:

Line 21,059:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>

<p>'अन्येषां हरिसाम्यं तु किञ्चित्साम्यमुदीरितम् ।</p>

<p>सम्यक्साम्यं तु मत्स्यादेरिति शास्त्रस्य निर्णयः''॥ इति च ॥ ३५ ॥</p>

</div>

Line 17,888:

Line 21,074:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 17,907:

Line 21,094:

</div>

<p>'स्वातन्त्र्येणान्यसद्भावनिषेधाय श्रुतिस्त्वियम् ।</p>

Line 17,914:

Line 21,102:

<p>स्वरूपसत्ता कर्तृत्वं भोगो मोक्षस्तथैव च ।</p>

<p>मुक्तस्यावस्थितिश्चैव सर्वं विष्णोर्वशे सदा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ११-१२ ॥</p>

</div>

Line 17,926:

Line 21,116:

</div>

<p>आत्मस्थत्वेन वेदनमात्मनिवेदनम् ।</p>

<p>इति ज्ञानं समुद्दिष्टं सम्यगात्मनिवेदनम्''॥ इति च ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 17,946:

Line 21,139:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>

<p>क्व तदाऽऽत्ममानो मम ॥</p>

</div>

Line 17,955:

Line 21,153:

</div>

Line 17,964:

Line 21,163:

</div>

</div>

Line 17,977:

Line 21,179:

</div>

<p>प्रकृत्या तमसाऽऽवृतत्वाद्धरेरैश्वर्यं न ज्ञायते ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 17,990:

Line 21,195:

</div>

<p>'विष्णोर्गृहत्वाद्भूतेषु दया कार्या विजानता''॥ इति च ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 18,007:

Line 21,215:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>

<p>'काङ्क्षतो मोक्षगमपि सुखं नाकाङ्क्षतो यथा''॥ इति च ॥</p>

</div>

Line 18,016:

Line 21,229:

<p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 18,025:

Line 21,239:

</div>

<p>'षडि्वकाराः शरीरस्य न विष्णोस्तद्गतस्य तु ।</p>

<p>तदधीनं शरीरं च ज्ञात्वा तन्ममतां त्यजेत्''॥ इति च ॥</p>

<p>हेतुत्वाद्विष्ण्वधीनत्वं शरीरस्य ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 18,040:

Line 21,257:

</div>

<p>'अभिमान्यपेक्षया विष्णुः पञ्चविंश इति स्मृतः ।</p>

</div>

Line 18,054:

Line 21,274:

</div>

Line 18,059:

Line 21,280:

<p>जाग्रदाद्याः कर्म चैव सुखदुःखे च तस्य हि ।</p>

<p>जाग्रदादेः परो द्रष्टा सुखनिष्ठो हरिः स्मृतः ॥ २५ ॥</p>

</div>

Line 18,070:

Line 21,293:

</div>

<p>'स जीवेन सह स्थानात्तत्स्वरूपः प्रदृश्यते ।</p>

<p>अज्ञदृष्ट्या न ज्ञदृष्ट्या यथा गन्धयुतोऽनिलः ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 18,084:

Line 21,310:

</div>

<p>अदृष्टेर्जीवपरयोर्भेदस्याप्नोति संसृतिम् ।</p>

Line 18,092:

Line 21,319:

<p>ततो दुःखमवाप्येत तथा जागरितेऽपि तु ।</p>

<p>जानन्नप्यात्मनो दुःखमवशस्तु प्रवर्तते''इति च ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 18,103:

Line 21,332:

</div>

<p>धियः प्रवाहस्योपरमः परमेश्वरे रमणम् ॥</p>

</div>

Line 18,138:

Line 21,370:

</div>

<p>तद्भावभावः तद्यथास्वरूपम् भक्तिः ॥</p>

<p>'केचिद्भक्ता विनृत्यन्ति गायन्ति च यथेप्सितम् ।</p>

<p>केचित्तूष्णीं जपन्त्येव केचिच्चोभयकारिणः''॥ इति च ॥ ३५-३७ ॥</p>

</div>

Line 18,155:

Line 21,390:

</div>

<p>ब्रह्मनिर्वाणसुखं ब्रह्मनिमित्तनिर्वाणसुखम् ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 18,170:

Line 21,408:

</div>

<p>अशेषदेहिनां सामान्यतो हृदिस्थत्वेन ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 18,183:

Line 21,424:

</div>

<p>'अप्रयत्नेन करणमनीहा प्रोच्यते बुधैः''॥ इति च ॥ ४९ ॥</p>

</div>

Line 18,196:

Line 21,440:

</div>

<p>'व्यञ्जनाज्जगतो विष्णुर्बीजं न परिणामतः''। इति च ॥ ५० ॥</p>

</div>

Line 18,211:

Line 21,458:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>

<p>अच्युततां च्युतिवर्जनम् ॥</p>

</div>

Line 18,220:

Line 21,472:

<p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 18,232:

Line 21,485:

</div>

<p>तद्विप्रलुप्तमिति सादृश्याभेदवचनम् । आलेचनमेव तपः ।</p>

<p>'यस्य ज्ञानमयं तपः''॥ इति श्रुतेः ॥</p>

</div>

Line 18,251:

Line 21,507:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'नटनं तु कथाबन्धो नाट्यकं भावदर्शनम्''। इति गान्धर्वे ॥ ५१ ॥</p>

</div>

Line 18,260:

Line 21,521:

<p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 18,278:

Line 21,540:

</div>

<p>'अदृष्टाश्रुतपूर्वत्वादन्यैः साधारणैर्जनैः ।</p>

Line 18,285:

Line 21,548:

<p>एकत्रैकस्य वात्सल्यं विशेषाद्दर्शयेद्धरिः ।</p>

<p>अवरस्यापि मोहाय क्रमेणैवापि वत्सलः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २-३ ॥</p>

</div>

Line 18,298:

Line 21,563:

</div>

<p>द्विषड्गुणयुतात् ।</p>

Line 18,304:

Line 21,570:

<p>महाव्रता द्वादश ब्राह्मणस्य''॥ इति भारते ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 18,317:

Line 21,585:

</div>

<p>'कर्तृकर्मक्रियादीनां सत्ता वृत्तिस्तथैव च ।</p>

<p>विष्ण्वधीनं यतः सर्वं सर्वरूपस्तदुच्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 18,333:

Line 21,604:

</div>

<p>दशेन्द्रियप्राणमनोऽरम् । मूलं मन एव संसारचक्रस्य ॥ २१ ॥</p>

</div>

Line 18,348:

Line 21,622:

</div>

<p>रमादीनामिदानीं नार्पितः ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 18,363:

Line 21,640:

</div>

<p>रमादीनामधिकोदयोऽपि सेवाधिकत्वादेव ॥</p>

Line 18,369:

Line 21,647:

<p>हरिभक्तौ च तज्ज्ञाने सुखे च नियमेन तु ।</p>

</div>

Line 18,382:

Line 21,662:

</div>

<p>यथा वृक्षश्च वृक्षदाहश्च दैवकालाधीनत्वाद्दैवं कालश्चेत्युच्यते एवं त्वदधीनत्वात्सर्वस्य सर्वं त्वमित्युच्यसे, स्वतस्तद्भिन्नोऽपि ॥ अहं चान्यश्च परमेश्वर एवेत्यपार्था भ्रान्तिः । तदधीनत्वादेव स इत्युच्यते । न स्वरूपत्वादित्यर्थः ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 18,397:

Line 21,680:

</div>

</div>

Line 18,423:

Line 21,709:

</div>

<p>जगदात्मकमब्जमपि भगवद्वशत्वात्तद्वपुः ।</p>

Line 18,431:

Line 21,718:

<p>एवं हरिः कारणेषु स्थितः कार्यजनेरनु ।</p>

</div>

Line 18,455:

Line 21,744:

</div>

<p>'गन्धाख्या देवता यद्वत्पृथिवीं व्याप्य तिष्ठति ।</p>

<p>एवं व्याप्तं जगद्विष्णुं ब्रह्माऽऽत्मस्थं ददर्श ह''॥ इति च ।</p>

<p>मायामयं ज्ञानस्वरूपम् । सदुपलक्षणसन्निवेशं आनन्दादिलक्षण-समुदायरूपम् ॥ ३६ ॥</p>

</div>

Line 18,472:

Line 21,764:

</div>

<p>प्रायेण देवमुनयः ।</p>

Line 18,478:

Line 21,771:

<p>तथापि तात्विकसुरकृपाविषयतां गताः ।</p>

<p>एत एव विमुच्यन्ते तदन्ये न कथञ्चन''॥ इति च ॥ ४४ ॥</p>

</div>

Line 18,493:

Line 21,788:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>

<p>कार्यकारणरूपे तद्वशत्वापेक्षया साक्षात् स्वरूपापेक्षया स्वरूपादन्यद्रूपं न ॥ ४७ ॥</p>

</div>

Line 18,502:

Line 21,802:

<p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 18,510:

Line 21,811:

</div>

<p>जन्मान्तरपितृभिस्त्रिसप्तभिः ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 18,523:

Line 21,827:

</div>

<p>'ऋते तु तात्विकान्देवान्नारदादींस्तथैव च ।</p>

<p>प्रह्लादादुत्तमः को नु विष्णुभक्तौ जगत्रये''। इति स्कान्दे ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 18,537:

Line 21,844:

</div>

<p>'मधुकैटभौ भक्त्यभावादूरौ भगवतो मृतौ ।</p>

<p>तम एव क्रमादाप्तौ भक्त्या चैद्यो हरिं ययौ''॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 18,550:

Line 21,860:

</div>

<p>'यथा हिरण्यकस्यादादन्तःस्थितहरीरितः ।</p>

<p>तथा नादात्तदन्यस्य ब्रह्मा दैत्यस्य कस्यचित्''॥ इति च ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 18,564:

Line 21,877:

</div>

Line 18,569:

Line 21,883:

<p>असुरास्तु स्वयं ते तु महातमसि पातिताः''॥ इति च ।</p>

<p>तदात्मानस्तत्राविष्टास्तद्भक्ताः । वैरोपसर्जनेनानुबन्धेनेत्यन्वयः ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 18,607:

Line 21,923:

</div>

<p>भगवान्येन गम्यत इत्यनेन भागवतधर्मेणैव भगवान् गम्यते न द्वेषादि-नेत्युपसंह्रियते ॥ वृत्तानुकथनं च तदर्थत्वेनैव ॥</p>

Line 18,612:

Line 21,929:

<p>'भक्तिर्ज्ञानं विरक्तिश्च नवकः श्रवणादिकः ।</p>

<p>धर्मो भागवतः प्रोक्तस्तद्भक्तेषु तथा नव''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ४३-४६ ॥</p>

</div>

Line 18,627:

Line 21,946:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>

<p>निर्वाणसुखं अशरीरसुखम् । 'एतद्बाणमवष्टभ्य''॥ इति श्रुतेः ॥ ५० ॥</p>

</div>

Line 18,636:

Line 21,960:

<p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 18,644:

Line 21,969:

</div>

<p>तदधीनं वा सर्वं न वेति संशयं रुद्रस्याहनत् । अल्पकेनैव मयेन रुद्रस्य प्रतीकारं कृत्वा ॥ १ ॥</p>

</div>

Line 18,656:

Line 21,984:

</div>

<p>कस्मिन्कर्मणि मयो विपरीतं चकार ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 18,669:

Line 22,000:

</div>

<p>'सापेक्षं न तु दोषाय यत्र सिद्धमपेक्षितम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 18,684:

Line 22,018:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>विष्णुनाऽऽदिष्टं व्यपोहितुं देवोऽसुरोऽन्यो वा न समर्थः ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 18,693:

Line 22,032:

<p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 18,702:

Line 22,042:

</div>

<p>'अनाद्यनन्तकालेषु मुक्तौ संसार एव च ।</p>

Line 18,707:

Line 22,048:

<p>इति सम्प्रीतिकं ज्ञानं विद्यादात्मसमर्पणम् ।</p>

<p>बहिस्थेश्वरदासत्वं दास्यमित्युच्यते बुधैः''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 18,720:

Line 22,063:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'हरिरस्मिंस्थित इति स्त्रीणां भर्तरि भावना ॥</p>

<p>शिष्याणां च गुरौ नित्यं शूद्राणां ब्राह्मणादिषु ।</p>

<p>भृत्यानां स्वामिनि तथा हरिभाव उदीरितः''॥ इति च ॥</p>

</div>

Line 18,731:

Line 22,079:

<p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 18,739:

Line 22,088:

</div>

<p>'बहुत्वेनैव वस्तूनां यथार्थज्ञानमुच्यते ।</p>

Line 18,744:

Line 22,094:

<p>यथाज्ञानं तथा वस्तु यथावस्तु तथा मतिः ॥</p>

<p>नैव ज्ञानार्थयोर्भेदस्तत एकत्ववेदनम्''॥ इति च ॥ १० ॥</p>

</div>

Line 18,755:

Line 22,107:

</div>

<p>'गुरोराज्ञानुरोधेन दूरस्थो वा गृही भवेत्''॥ इति च ॥</p>

</div>

Line 18,768:

Line 22,123:

</div>

<p>'अप्रविष्टः सर्वगतः प्रविष्टस्त्वनुरूपवान् ।</p>

<p>एवं द्विरूपो भगवान् हरिरेको जनार्दनः''इति च ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 18,782:

Line 22,140:

</div>

<p>'कार्यस्य कारणलयज्ञानमात्रं विलापनम्''॥ इति च ॥ २४ ॥</p>

<p>अप्सु प्रवेशयेद् जिह्वां घ्रेयैर्घ्राणं क्षितौ न्यसेत् ॥</p>

</div>

Line 18,795:

Line 22,156:

</div>

</div>

Line 18,808:

Line 22,172:

</div>

<p>'चित्तं हिरण्यगर्भे तु विलाप्य परमात्मनि ।</p>

<p>क्षेत्रज्ञाख्ये लापयेच्च ततो नान्यत्स्मरेद्बुधः''॥ इति च ॥ २९ ॥</p>

</div>

Line 18,824:

Line 22,191:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>आत्मानं परमात्मानम् । अद्वयः । ततोऽन्यस्मृतिवर्जितः । दग्धयो-निर्यथानल इति कृत्याभावमात्रम् ।</p>

<p>'न हरिं स्मरतः कृत्यं दग्धेन्धनहुताशवत्''। इति च ॥</p>

</div>

Line 18,834:

Line 22,206:

<p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 18,843:

Line 22,216:

</div>

<p>आत्मनि परमात्मनि ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 18,865:

Line 22,241:

</div>

<p>अप्रयोजकं पक्षं न संश्रयेत् ।</p>

Line 18,871:

Line 22,248:

<p>'न व्याख्ययोपजीवेत न निषिद्धान्समाचरेत् ।</p>

<p>एवं भूतो यतिर्याति तदेकशरणो हरिम्''॥ इति समाचारे ॥ ७-८ ॥</p>

</div>

Line 18,882:

Line 22,261:

</div>

<p>चित्ते मनोवृत्त्यभिमानिनि । अर्थविभ्रमे अर्थेषु भ्रममाणे ।</p>

<p>'चित्ताख्याग्नेरधीनं हि जगदेतद्विचिन्तयेत् ।</p>

<p>मनोनामेन्द्रवशगमग्निं च प्रविचिन्तयेत्''॥ इत्यादि च ॥ ४४ ॥</p>

</div>

Line 18,899:

Line 22,281:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥ १३ ॥</div>

<p>'अशास्त्रीयत्वान्मुखतः शास्त्रापेतमिदं विदुः ।</p>

<p>शास्त्रनिर्णयगम्यत्वाच्छास्त्रीयमभिधीयते''॥ इति च ॥</p>

</div>

Line 18,909:

Line 22,296:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 18,918:

Line 22,306:

</div>

<p>नभश्छदिः नभोव्याप्यस्थितः परमात्मा ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 18,931:

Line 22,322:

</div>

<p>'सप्तम्यादित्रयं चैव तथा चैत्रत्रयोदशी ।</p>

<p>चतस्रस्त्वष्टकाः प्रोक्ताः सर्वपक्षाद्विशेषतः''॥ इति च व्यासस्मृतौ ॥</p>

<p>'हेमन्ते शिशिरे चैव नित्यश्राद्धं गुणोत्तरम्''। इति च ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 18,946:

Line 22,340:

</div>

<p>जीवेन रूपेण सह ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 18,959:

Line 22,356:

</div>

<p>ब्रह्मादिस्थावरान्तेषु न विशेषो हरेः क्वचित् ।</p>

<p>व्यक्तिमात्रविशेषेण तारतम्यं वदन्ति च''॥ इति च ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 18,984:

Line 22,384:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'शिलावत्प्रतिमाः सन्तो विप्राद्याश्च हरेः स्मृताः''॥</p>

</div>

Line 18,994:

Line 22,399:

<p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,012:

Line 22,418:

</div>

<p>ओङ्कारं बिन्दुनादे तु तं तु प्राणे महत्यमुम् ।</p>

Line 19,021:

Line 22,428:

<p>मूलस्थानादरूपायां तां वायौ तं जनार्दने ॥</p>

<p>प्रकृतावथवा प्राणं तामेव पुरुषोत्तमे''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ५२-५३ ॥</p>

</div>

Line 19,031:

Line 22,440:

</div>

</div>

Line 19,044:

Line 22,456:

</div>

<p>'विश्वाद्या अनिरुद्धाद्यास्ते द्विधा सम्प्रकीर्तिताः ।</p>

Line 19,051:

Line 22,464:

<p>विश्वादिरूपं तुर्यश्च वासुदेवश्च नापरः''॥ इति च ।</p>

<p>अधिको भूत्वा सुखादिभिः ॥ ५५ ॥</p>

</div>

Line 19,062:

Line 22,477:

</div>

<p>'भक्तिमान्मार्गविन्नैव नीचां गतिमवाप्नुयात्''॥ इति च ॥ ५६ ॥</p>

</div>

Line 19,075:

Line 22,493:

</div>

<p>ग्लापकत्वात् तमः ॥ ५७ ॥</p>

</div>

Line 19,088:

Line 22,509:

</div>

<p>दुर्घटत्वादर्थत्वेन परमेश्वरेणैव कल्पितम् ॥ ५८ ॥</p>

</div>

Line 19,101:

Line 22,525:

</div>

<p>'छाया रीतिः प्रकारश्च भावश्चेत्यभिधीयते''। इति शब्दनिर्णये ।</p>

<p>क्षित्यादीनां पदार्थानां कतमोऽपि प्रकारो न घटते । परमेश्वरकल्पितत्वात्कार्यमित्येव वक्तुं युक्तम् । न हि बह्वपां सङ्घातमात्रं पृथिवी । न च विकारमात्रम् । न हि कालुष्यादिविकारमात्रेण पृथिवी भवति । न चाद्भ्यः पृथक्स्थितिः । न च वस्तुद्वयवत् सहावस्थानमात्रम् ॥ ५९ ॥</p>

</div>

Line 19,115:

Line 22,542:

</div>

<p>एवमवयवावयविनोरपि ॥ ६० ॥</p>

</div>

Line 19,128:

Line 22,558:

</div>

<p>न च सादृश्यमात्रम् । वस्तुभेदे हि तद्युज्यते । तस्मात्स्वप्न एव । जाग्रत्स्वप्नौ यथा विशेषतो दृश्येते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते ।</p>

<p>'कार्यकारणवस्तूनां विशेषो न निरूपितः ।</p>

<p>तथा पीशेच्छयैवासौ दृश्यते नियतोऽपि च''॥ इति च ॥ ६१ ॥</p>

</div>

Line 19,147:

Line 22,580:

<p>अतीतमहाकल्पे अतीतब्रह्मकल्पे ॥ ६९ ॥</p>

<p>'ब्रह्मकालः परश्चेति महाकल्पश्च कीर्तितः''। इति च ॥</p>

</div>

Line 19,158:

Line 22,596:

<p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,169:

Line 22,608:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>यत इति स्रष्ट्रत्वम् । येनेति प्रवर्तकत्वम् । य इति सत्ताप्रदत्वम् । न सन्ति यदुपेक्षयेत्युक्तत्वात् ।</p>

<p>हरेर्विश्वं भिन्नमपि परमोऽसौ यतो विभुः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 19,180:

Line 22,624:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,191:

Line 22,636:

</div>

</div>

Line 19,206:

Line 22,654:

</div>

<p>'छाया त्वविद्या सम्प्रोक्ता जन्यविद्याऽऽतपः स्मृतः ।</p>

<p>'जीवगृध्रस्य तौ पक्षावध ऊर्ध्वपथोः पृथक् ।</p>

<p>तौ विष्णोस्तु न विद्येते नित्यविद्यास्वरूपिणः''॥ इति च ॥२७॥</p>

</div>

Line 19,221:

Line 22,672:

</div>

<p>गुणत्रयनाभि । विद्युद्ब्रह्मा ।</p>

<p>'विद्युद्ब्रह्मेत्युपासीत''। इति श्रुतेः ।</p>

<p>'जगच्चक्रस्याक्षभूतो बलरूपश्च केशवः''॥ इति च ॥</p>

</div>

Line 19,238:

Line 22,692:

</div>

<p>आत्मा च आत्मगुणाश्च निर्जिता येन ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 19,264:

Line 22,721:

</div>

<p>'सूर्यसोमयमेन्द्रादीनृतेऽन्ये लोकपा अपि ॥</p>

<p>अद्भिर्जीवन्ति सोमाच्च महेन्द्रादीनृतेऽखिलाः ।</p>

<p>अपां सोमस्य चेन्द्राद्याः सर्वे वै जीवनप्रदाः''इति च ॥ ३३,३४ ॥</p>

</div>

Line 19,281:

Line 22,741:

</div>

</div>

Line 19,298:

Line 22,761:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>

<p>अमृतस्येति मुक्तेरित्यस्य विशेषणम् ॥ ३६ ॥</p>

</div>

Line 19,307:

Line 22,775:

</div>

Line 19,318:

Line 22,787:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>

<p>अमृतार्थं सुपर्णोढो रैवतस्यान्तरे मनोः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 19,328:

Line 22,802:

<p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,369:

Line 22,844:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'रुद्रस्य यशसेऽर्थाय स्वयं विष्णुर्विषं विभुः ।</p>

Line 19,374:

Line 22,850:

<p>'तत्र तत्र स्तुतिपदैर्हरिरेव तु तद्गतः ।</p>

<p>स्तूयतेऽतो युक्तमेव गुणाधिक्यवचोऽपि तु''इति च ॥ १९-२२ ॥</p>

</div>

Line 19,381:

Line 22,861:

<p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,411:

Line 22,892:

</div>

<p>एवं विमृश्याव्यभिचारिसद्गुणं</p>

Line 19,418:

Line 22,900:

<p>'अनाद्यनन्तकोलेऽपि विष्णुमेवाश्रिता रमा ।</p>

<p>अन्येषां ज्ञापनार्थाय दोषानुक्त्वेतरान् जहौ''॥ इति च ॥ १९-२२ ॥</p>

</div>

Line 19,438:

Line 22,922:

</div>

<p>लिप्सन्तः सर्ववस्तूनि कलशं तरसाऽहरन् ।</p>

<p>नीयमानेऽसुरैस्तस्मिन् कलशेऽमृतभाजने ॥</p>

</div>

Line 19,453:

Line 22,940:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'तेषां सत्याच्चालनार्थं हरिर्धन्वन्तरिर्विभुः ।</p>

<p>समर्थोऽप्यसुराणां तु स्वहस्तादमुचत्सुधाम्''। इति च ॥ ३३-३५ ॥</p>

</div>

Line 19,463:

Line 22,955:

<p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,487:

Line 22,980:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'कालनेम्यादयः सर्वे हरिणा निहता अपि ।</p>

<p>शुक्रेणोज्जीविताः सन्तः पुनस्तेनैव पातिताः''॥ इति च ॥५६,५७॥</p>

</div>

Line 19,497:

Line 22,995:

<p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,517:

Line 23,016:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'बलिरप्यसुरावेशात्स्तुवन्नपि जनार्दनम् ।</p>

<p>आक्षिपत्यन्तरा क्वापि प्रह्लादो नित्यभक्तिमान्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १२-१३ ॥</p>

</div>

Line 19,527:

Line 23,031:

<p class="adhyaya-trans">द्वाविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,539:

Line 23,044:

<p>'अनन्तशक्तिर्भगवान् मत्स्यरूपी जनार्दनः ।</p>

<p>क्रीडार्थं याचयामास स्वयं सत्यव्रतं नृपम् ॥''इति मात्स्ये ।</p>

</div>

Line 19,550:

Line 23,060:

</div>

Line 19,563:

Line 23,074:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये नवमस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>

<p>'ब्रह्मादिभक्तिकोट्यंशादंशो नैवाम्बरीषके ।</p>

Line 19,574:

Line 23,086:

<p>दुर्वासाश्च स्वयं रुद्रस्तथाप्यन्याय्यमुक्तवान् ।</p>

<p>तस्याप्यनुग्रहार्थाय दर्पनाशार्थमेव च''॥ इति गारुडे ॥ ८४ ॥</p>

</div>

Line 19,581:

Line 23,097:

<p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,605:

Line 23,122:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये नवमस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'नित्यपूर्णसुखज्ञप्तिस्वरूपोऽसौ यतो विभुः ।</p>

Line 19,613:

Line 23,131:

<p>अयोध्याया विनिर्गच्छन् सर्वलोकस्य चेश्वरः ॥</p>

<p>प्रत्यक्षं तु श्रिया सार्धं जगामानादिरव्ययः''॥ ९०,९२ ॥</p>

</div>

Line 19,620:

Line 23,142:

<p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,676:

Line 23,199:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये नवमस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'नित्यपूर्णसुखज्ञप्तिस्वरूपोऽसौ यतो विभुः ।</p>

Line 19,688:

Line 23,212:

<p>रामो रामो राम इति सर्वेषामभवत्तदा ।</p>

<p>सर्वो राममयो लोको यदा रामस्त्वपालयत् ॥"इति स्कान्दे ॥ १५-१९,२३ ॥</p>

</div>

Line 19,695:

Line 23,223:

<p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,706:

Line 23,235:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये नवमस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>

<p>ततश्चावभृथस्नानविधूताशेषकिल्बिषः ।</p>

Line 19,715:

Line 23,245:

<p>मोहयन्मायया लोकं चक्रे चापचितिं वधे ।</p>

<p>पुण्यपापादिनिर्मातुः कुतः पापादिसङ्गतिः''॥ इति च ॥ ७,२३ ॥</p>

</div>

Line 19,722:

Line 23,256:

<p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,744:

Line 23,279:

<p>द्वाजमिमं भर । उचथ्यस्य क्षेत्रजो बृहस्पतेर्जात इति । द्वयोर्जातत्वाद्द्वाजः । बृहस्पतेर्वाजः प्रजासन्ततिर्येन भृता बृहस्पतेर्भरद्वाजः ।</p>

</div>

Line 19,755:

Line 23,295:

<p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,766:

Line 23,307:

</div>

<p>स्वप्ने यथा दृष्टश्रुतस्मृत्यनुसारि देहं प्राप्नोति । अपस्मृतिर्मृतः । पूर्वदेह-स्मरणाभावात् । अनभिमानतः ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 19,781:

Line 23,325:

</div>

<p>यतो यतः । यत्र यत्र मनो धावत्यात्मपञ्चानां मध्ये तत्र तत्र तेन दैवेन सह जायते गुणानुबद्धः सन् ।</p>

Line 19,790:

Line 23,335:

<p>विष्णोः स्थानं विनाऽन्यत्र वायुशक्रादिनामपि ।</p>

<p>त्रैलोक्यदेशभेदेषु योग्यता न त्वपेक्षिता''॥ इति नारदीये ॥ ४२ ॥</p>

</div>

Line 19,812:

Line 23,359:

</div>

<p>विभाव्यते विविधं भाव्यते । स्वमायारचितेषु विष्णुमायारचितेषु । रागानुगतः पुमान् जीवो विविधं मुह्यति ।</p>

Line 19,832:

Line 23,380:

<p>विष्णोर्गुह्यं तु यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते''॥ इति प्रकाशिकायाम् ॥</p>

<p>'स्वतन्त्रत्वात्सुखत्वाच्च स्वनामा विष्णुरुच्यते''इति पाद्मे ॥ ४३,४४ ॥</p>

</div>

Line 19,847:

Line 23,397:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>

<p>कुण्डादिस्थाग्नेर्दारुयोगादौ स्वतः प्रवृत्त्यभावात् ।</p>

<p>'यथा कुण्डस्थितस्याग्नेर्दैवाद्दारूपसंनमेत् ।</p>

<p>देहयोगो वियोगश्च तथा दैवान्न चान्यथा''॥ इति वामने ॥ ५१ ॥</p>

</div>

Line 19,858:

Line 23,413:

<p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>

</div>

Line 19,878:

Line 23,434:

</div>

<p>'आविश्य पितरं विष्णुः स्वरूपेणैव मातरम् ।</p>

<p>विडम्बनार्थं लोकस्य निर्जनिश्चाप्यथाविशत् ।</p>

<p>आनन्दमात्रदेहेन जातवत्सम्प्रदृश्यते''। इति च ॥ १७,१९ ॥</p>

</div>

Line 19,892:

Line 23,451:

</div>

<p>'सच्छब्द उत्तमं ब्रूयादानन्दं तीति वै वदेत् ।</p>

Line 19,903:

Line 23,463:

<p>जगन्नेतृत्वतः सत्यनेता विष्णुः प्रकीर्तितः ।</p>

<p>अत्तृत्वाच्च तदादानात्सत्यात्मा चोच्यते विभुः''इति तन्त्रभागवते ॥</p>

</div>

Line 19,927:

Line 23,489:

</div>

<p>'जगद्वृक्षाश्रया ह्येषा प्रकृतिस्तु गुणत्रयम् ।</p>

Line 19,940:

Line 23,503:

<p>स्वतो वा परतो वापि सन्नतोऽसौ जगत्तरुः ।</p>

<p>अस्य स्वर्गादिकृद्विष्णुः सदानन्दैकरूपकः ॥''इति च ॥ २८-२९ ॥</p>

</div>

Line 19,961:

Line 23,526:

</div>

<p>'सदा सर्वगुणाढ्यत्वात्सत्ववान् हरिरुच्यते ।</p>

<p>न तु सत्वगुणात्मत्वाद्यत स्त्रिगुणवर्जितः''॥ इति नारदीये ॥ ३०,३१ ॥</p>

</div>

Line 19,977:

Line 23,545:

</div>

<p>'भगवत्पादपोतोऽसौ नान्यपोतसमो भवेत् ।</p>

Line 19,983:

Line 23,552:

<p>तया तीर्त्वा तु तामेव प्राप्य तिष्ठन्ति तत्र यत्''॥ इति ब्राह्मे ॥</p>

<p>अतस्तामेव याताः ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 19,996:

Line 23,567:

</div>

<p>'विशुद्धसत्वब्रह्मादेः शरीरे संस्थितो हरिः ।</p>

<p>तेषामादेशमार्गेण वेदाद्यैरर्चयन्ति तम्''॥ इति भागवततन्त्रे ॥३५॥</p>

</div>

Line 20,012:

Line 23,586:

</div>

<p>'सत्वं ब्रह्मादिदेहाख्यं ज्ञानरूपं तमोनुदम् ।</p>

Line 20,018:

Line 23,593:

<p>अर्चयन्तीति तत्त्वस्य जिज्ञासुभिरधोक्षजः ॥</p>

<p>कथं ज्ञायेत कस्यापि निर्गुणत्वात्परो विभुः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥</p>

</div>

Line 20,031:

Line 23,608:

</div>

<p>'लोकसिद्धार्थनाम्नः स राहित्यान्नामवर्जितः ।</p>

Line 20,051:

Line 23,629:

<p>'नामरूपादि विष्णोस्तु न शक्यं ज्ञातुमञ्जसा ।</p>

<p>तथापि तत्प्रसादेन जानन्ति परमर्षयः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 20,064:

Line 23,644:

</div>

<p>यस्मान्नामरूपादयः सन्ति तस्माच्छृण्वन् गृणन् । क्रियासु क्रियमाणासु प्रेरकत्वेन पूज्यत्वेन च ।</p>

<p>'सर्वक्रियासु कर्तृत्वपूज्यत्वेन जनार्दनम् ।</p>

<p>यो वेत्ति नैति संसारं तत्प्रसादान्न संशयः''॥ इति क्रियायोगे ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 20,081:

Line 23,664:

</div>

<p>'खं नाभिश्चरणौ क्षितिः''इति भवतः पदो भुवः ।</p>

<p>'पदाद्याश्रयणाद्विष्णोः पृथिव्यादि पदादिकम् ।</p>

<p>तज्जत्वाद्वाथ सादृश्याद्यथानुर्भूमिगं पदम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 20,100:

Line 23,686:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>

<p>'अज्ञानादेव मन्यन्ते विष्णोर्जनिमृती नराः ।</p>

Line 20,105:

Line 23,692:

<p>स्वेच्छया हि जनिं भङ्गं स्थितिं चासौ करोत्यजः ।</p>

<p>सर्वस्य जगतो यस्मात्तज्जन्मादिः कुतो भवेत्''॥ इति च ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 20,112:

Line 23,703:

</div>

Line 20,121:

Line 23,713:

</div>

<p>'बहिश्च विद्यमानत्वादप्रविष्टो जगद्धरिः ।</p>

Line 20,126:

Line 23,719:

<p>अप्रवेशः प्रवेशश्च प्रविष्टोपमता तथा ।</p>

<p>बहिरन्तर्गतस्य स्यादित्याहुः शब्दवेदिनः''॥ इति च ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 20,145:

Line 23,740:

</div>

<p>'महदादिस्त्वविकृत ईषद्विकृतरूपतः''। इति च ॥</p>

Line 20,150:

Line 23,746:

<p>'महद्रूपादिना ब्रह्मा देवाश्चैव प्रजज्ञिरे ।</p>

<p>अण्डे त्वेषामभिव्यक्तिर्जनिरित्यभिधीयते''॥ इति च ॥ १६,१७ ॥</p>

</div>

Line 20,163:

Line 23,761:

</div>

<p>ग्राह्यगुणविषयबुध्द्यनुमेयलक्षणः । ग्राह्यगुणेष्वस्वातन्त्र्यात्तज्ज्ञापकोऽ- न्योऽस्तीति ज्ञायते ।</p>

Line 20,173:

Line 23,772:

<p>अनन्याश्रयतश्चात्मवस्तुत्वमभिधीयते''॥ इति च ।</p>

<p>आत्मन्येव वासादात्मवस्तु ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 20,186:

Line 23,787:

</div>

<p>परमात्मनोऽपि शरीरे सन्निधानादेवाबुधैरस्वव्यतिरेकतो ज्ञायसे । यथानुकूल- वादं वेदवचनं विना प्रवर्तमानं न तन्मनीषितम् । सम्यक् ।</p>

Line 20,200:

Line 23,802:

<p>'ऐकात्म्यज्ञानतो यान्ति तमो भेदात्परं पदम् ।</p>

<p>स्वातन्त्र्यपारतन्त्र्यादिज्ञानं भेददृशिर्भवेत्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ १९ ॥</p>

</div>

Line 20,213:

Line 23,817:

</div>

<p>'अनीहोऽक्लिष्टकारित्वात्तथाऽविकृत एव सन् ।</p>

Line 20,219:

Line 23,824:

<p>'अगुणोऽगुणदेहत्वात्सगुणो गुणधारणात् ।</p>

<p>ऐश्वर्यादिगुणत्वाद्वा वासुदेव इतीर्यते''इत्याग्नेये ॥ २० ॥</p>

</div>

Line 20,232:

Line 23,839:

</div>

<p>'जगतां वर्धयन्सत्वं यदा रक्षति केशवः ।</p>

Line 20,257:

Line 23,865:

<p>'स्वेच्छया तु गुणान्विष्णुर्नानारूपान्करोत्यजः ।</p>

<p>गुणानामाश्रयत्वात्तु भवेत्स गुणबृंहितः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २१ ॥</p>

</div>

Line 20,270:

Line 23,880:

</div>

<p>'सतां सुखविवृद्ध्यर्थमसतां पीडनं हरेः ।</p>

Line 20,277:

Line 23,888:

<p>सर्वस्माच्च कलेः पीडा ब्रह्मणोऽभ्यधिकं सुखम् ।</p>

</div>

Line 20,287:

Line 23,900:

</div>

<p>'सर्वाशुभविनिर्मुक्तगुणमात्रो यतो हरिः ।</p>

Line 20,292:

Line 23,906:

<p>अनादरान्निरीहश्च सेहः सर्वकृती यतः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥</p>

</div>

Line 20,305:

Line 23,921:

</div>

<p>अशेषसंज्ञः सर्वनामा ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 20,322:

Line 23,941:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>

<p>चेष्टते अनेनेति चेष्टा ॥ २७ ॥</p>

</div>

</div>

=== पञ्चमोऽध्यायः ===

<p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 20,340:

Line 23,965:

</div>

<p>पूतनाकंसनरकशिशुपालादिषु द्विधा ।</p>

Line 20,348:

Line 23,974:

<p>असुराश्च तमो घोरं यदि तत्रैव मध्यमाः । ।</p>

<p>मध्यमां गतिमेवापुरेकदेहगता अपि ॥ इति गारुडे ॥ १८ ॥</p>

</div>

Line 20,375:

Line 24,003:

</div>

<p>अयमात्मा परमात्मा ॥</p>

Line 20,393:

Line 24,022:

<p>अन्यथा प्रतिपद्यन्ते आसुरा नियतं जनाः ॥</p>

<p>घोरं तमश्च ते यान्ति तथा ज्ञानात्परं सुराः''॥ इति च ॥१९-२१॥</p>

</div>

Line 20,404:

Line 24,035:

</div>

<p>देहिनामज्ञानप्रभवा यातनाः स्वपरेति भिदा हन्ति ।</p>

Line 20,410:

Line 24,042:

<p>सम्यग्भेदेन यः पश्येत्स हन्त्यज्ञानसम्भवाः ।</p>

<p>यातनाः परमात्मानं तत्प्रसादाच्च गच्छति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 20,423:

Line 24,057:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'भगवद्दर्शनाद्यस्य विरोधाद्दर्शनं पृथक् ।</p>

Line 20,434:

Line 24,069:

<p>सद्भेददर्शनान्मोक्षस्त्वसद्भेदात्तमो व्रजेत् ।</p>

<p>सद्भेदादर्शनाच्चैव तमो मोक्षस्तथेतरात्''॥ इति च ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 20,441:

Line 24,080:

<p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 20,449:

Line 24,089:

</div>

<p>'रूप्यत्वात्तु जगद्रूपं विष्णोः साक्षात्सुखात्मकम् ।</p>

<p>नित्यपूर्णं समुद्दिष्टं स्वरूपं परमात्मनः''॥ इति वामने ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 20,463:

Line 24,106:

</div>

<p>देहे । 'विष्णुः सर्वगुणोद्रेकात्काल इत्यभिधीयते''॥ इति च ॥ ३१ ॥</p>

</div>

Line 20,476:

Line 24,122:

</div>

<p>'प्रकृत्यादेस्तद्वशत्वात्प्रकृत्यादिरुदीर्यते ।</p>

<p>यथा राजा भृत्यकृतात्स्वयं कर्तेत्युदीर्यते ॥</p>

<p>यथा देहं स्वतन्त्रत्वात्स्वयमित्याहुरञ्जसा''॥ इति पाद्मे ॥ ३२ ॥</p>

</div>

Line 20,491:

Line 24,140:

</div>

<p>स्वात्मना गृह्यमाणः ॥ ३३ ॥</p>

</div>

Line 20,514:

Line 24,166:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'छन्नोऽन्येषां न तु स्वस्य भगवान्पुरुषोत्तमः ।</p>

Line 20,521:

Line 24,174:

<p>अन्यातुल्यैरतिशयैर्मनसो नियमादिभिः ।</p>

<p>ज्ञायन्ते तानि रूपाणि नित्यपूर्णानि सर्वशः''॥ इति महाकौर्मे ॥ ३५ ॥</p>

</div>

Line 20,528:

Line 24,185:

<p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 20,539:

Line 24,197:

</div>

<p>'दण्डोऽपि भगवच्चीर्णो ममैषोऽनुग्रहः स्मृतः ।</p>

<p>इति भक्त्या चिन्तयतां शुभकारी भवत्यलम् ।</p>

</div>

Line 20,556:

Line 24,217:

</div>

<p>'अपुनर्भवमात्रात्तु हरिसामीप्यमुत्तमम् ।</p>

<p>तत्रापि स्पर्शयोग्यत्वं यथा वेदविदो विदुः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥</p>

</div>

Line 20,570:

Line 24,234:

</div>

<p>भूताय सर्वदा विद्यमानाय ॥ ३९ ॥</p>

</div>

Line 20,583:

Line 24,250:

</div>

<p>अप्राकृताय ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 20,596:

Line 24,266:

</div>

<p>कालनाभाय कालाश्रयाय ।</p>

<p>'विश्वस्य तदधीनत्वाद्विश्वं विष्णुरुदीर्यते ।</p>

<p>मूलहेतुत्वतो हेतुः कर्ता प्रातिस्विकं कृतेः''॥ इत्याग्नेये ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 20,611:

Line 24,284:

</div>

<p>गुणप्रदीपाय गुणज्ञापकाय । गुणात्मस्थोदयाय गुणात्मिका प्रकृतिः तस्यां स्थित उदयस्वरूपो हरिः ॥ ४६ ॥</p>

</div>

Line 20,624:

Line 24,300:

</div>

<p>अविश्वाय जीवेभ्योऽन्यस्मै ।</p>

Line 20,629:

Line 24,306:

<p>जीवस्य तदधीनत्वाद्विश्वो विष्णुरिति स्मृतः ।</p>

<p>तस्योत्पत्त्यादिहेतुत्वाद्विश्वहेतुश्च कीर्त्यते''॥ इति मात्स्ये ॥ ४८ ॥</p>

</div>

Line 20,642:

Line 24,321:

</div>

<p>'हरेः स्वरूपशक्तिर्या कालशक्तिरुदीर्यते ।</p>

Line 20,647:

Line 24,327:

<p>सर्वसंहारकारित्वाद्वायुः सर्वस्य जीवनात् ।</p>

<p>कालाभिमानिनावेतौ दुर्गा वायुश्च कीर्तितातौ''॥ इति प्रकाशंहितायाम् ॥ ४९ ॥</p>

</div>

Line 20,660:

Line 24,342:

</div>

<p>'अन्तःप्रियं बहिश्चेति द्विधा प्रियमुदाहृतम् ।</p>

Line 20,670:

Line 24,353:

<p>'वायोः सकाशाज्जगतः प्रवृत्तिं कारयत्यजः ।</p>

<p>प्राणप्राणमतः प्राहुर्विष्णुं वायोरपि प्रभुम्''॥ इति च ॥ ५० ॥</p>

</div>

Line 20,683:

Line 24,368:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>

<p>धातुर्गुणविसर्जनम् । हिरण्यगर्भसकाशाद्गुणभूता सृष्टिरस्य जगतः । प्राधान्येन विष्णोरेव ।</p>

<p>'विष्णुः प्रधानतः स्रष्टा गुणस्रष्टा चतुर्मुखः''। इति नारदीये ॥५७॥</p>

</div>

Line 20,693:

Line 24,383:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 20,713:

Line 24,404:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'विष्णुना विष्णुभक्तैश्च ब्रह्मशापोऽनुवर्त्यते ।</p>

Line 20,724:

Line 24,416:

<p>क्रमशः श्रीविरिञ्चादेः कथञ्चित्केनचित्क्वचित् ॥</p>

<p>न च दद्याद्धरिस्तादृग्दद्याद्वा बाह्यमेव तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 20,731:

Line 24,427:

<p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 20,742:

Line 24,439:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>

<p>श्रीदामा कृष्णमुवाह । हरिवंशादिवचनात् ।</p>

Line 20,748:

Line 24,446:

<p>विष्णुर्ब्रह्मा तथा वायुरनिरुक्ताः प्रकीर्तिताः ।</p>

<p>तत्पत्न््नयश्चेतरगुणा व्यत्यस्यास्तेष्वसंशयः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २३ ॥</p>

</div>

Line 20,755:

Line 24,457:

<p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 20,774:

Line 24,477:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'श्रीदेवी वेणुमाविश्य रेमे कृष्णमुखाम्बुजे ।</p>

<p>पपौ च तद्गतं गीतं सुरा इतरभाण्डगाः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥७॥</p>

</div>

Line 20,784:

Line 24,492:

<p class="adhyaya-trans">द्वाविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 20,793:

Line 24,502:

</div>

<p>फलरूपः स कर्मण इत्याद्यवान्तरेश्वरविषयम् ॥ १४ ॥</p>

</div>

Line 20,861:

Line 24,573:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे द्वाविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'स्वभावे कर्मणि च यः सत्वादिषु गुणेषु च ।</p>

Line 20,873:

Line 24,586:

<p>एतस्मात्कारणात्कृष्णः शक्रस्य विमदाय तु ॥</p>

<p>गिर्यादिस्थितमात्मानं पूजयामास बल्लवैः ॥ १५-२५ ॥</p>

</div>

Line 20,880:

Line 24,597:

<p class="adhyaya-trans">त्रयोविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 20,891:

Line 24,609:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे त्रयोविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'अत्यल्पस्त्वसुरावेशो देवानां च भविष्यति ।</p>

<p>प्राणमेकं विनाऽसौ हि आखणाश्मसमः स्मृतः ॥</p>

<p>तस्मिन्नप्यसुरावेशे गते प्रकृतिरेव तु''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 20,902:

Line 24,625:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 20,910:

Line 24,634:

</div>

<p>विशुद्धसत्वं विगतशुद्धसत्वम् । यस्मात्त्रिगुणसम्बन्धस्त्वयि न विद्यते । यत्राग्रहणमनुबद्धम् । तपोमयं ज्ञानात्मकम् ॥ ४ ॥</p>

</div>

Line 20,923:

Line 24,650:

</div>

<p>पुनर्गुणसंप्रवाहस्य कारणत्वात्तद्धेतवः ॥ ५ ॥</p>

</div>

Line 20,946:

Line 24,676:

</div>

<p>'असतां च सतां चैव हरिरेवानुशासकः ।</p>

<p>सतां तु श्रेयसे सैव ह्यनुशास्तिर्भविष्यति ॥</p>

<p>असतां विपरीताय लङ्घयित्वाऽनुशासनम्''॥ इत्याग्नेये ॥ ६-७ ॥</p>

</div>

Line 20,963:

Line 24,696:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे पञ्चविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'आवेशो वसुदेवादौ देहादानं हरेः स्मृतम् ।</p>

<p>देहादानं तदन्येषां जन्मेति कवयो विदुः ।</p>

<p>तथाप्यसुरमोहाय ग्रन्थेषु बहुधैव तु''॥ इति पाद्मे ॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 20,974:

Line 24,712:

<p class="adhyaya-trans">सप्तविंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,028:

Line 24,767:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे सप्तविंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'कृष्णकामास्तदा गोप्यस्त्यक्त्वा देहं दिवं गताः ।</p>

Line 21,068:

Line 24,808:

<p>गुरुर्ब्रह्माऽस्य जगतो दैवं विष्णुः सनातनः ॥</p>

<p>इत्येवोपासनं कार्यं नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति वाराहे ॥१०-१५॥</p>

</div>

Line 21,075:

Line 24,819:

<p class="adhyaya-trans">त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,085:

Line 24,830:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'मानवो बदरः सिंधुः शशिनस्तु त्रिनामकम् ।</p>

<p>यो वेद मुच्यते रोगैर्विष्णुनाम्नेव संसृतेः''॥ इति स्कान्दे ॥</p>

</div>

Line 21,095:

Line 24,845:

<p class="adhyaya-trans">त्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,105:

Line 24,856:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे पञ्चत्रिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'आदिनो राक्षसाः प्रोक्तास्तदन्तत्वाज्जनार्दनः ।</p>

<p>आद्यन्त इति विज्ञेयः परेशो ब्रह्मणीशनात्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २४ ॥</p>

</div>

Line 21,115:

Line 24,871:

<p class="adhyaya-trans">षट्त्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,123:

Line 24,880:

</div>

</div>

Line 21,135:

Line 24,895:

</div>

<p>शुम्भन्ति शोभयन्ति ।</p>

<p>'शुम्भनं शोभनं शुम्भं शुभपर्यायवाचकाः''। इत्यभिधानम् ॥ १२ ॥</p>

</div>

Line 21,151:

Line 24,914:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे षट्त्रिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'वैन्यपार्थबलेशादावाविष्टं पुरुषोत्तमम् ।</p>

<p>अपेक्ष्य तद्गुणाः सर्वे तज्जीवानामभाविनः ॥</p>

<p>अप्युच्यन्ते पुराणेषु विशेषात्सन्निधिर्यतः''। इति माहात्म्ये ॥ ३० ॥</p>

</div>

Line 21,162:

Line 24,930:

<p class="adhyaya-trans">अष्टत्रिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,170:

Line 24,939:

</div>

<p>तवाङ्गेभ्यो भूताः ॥ ३ ॥</p>

</div>

Line 21,182:

Line 24,954:

</div>

<p>अन्यात्मतया गृहीताः । मत्तोऽन्ये जीवात्मानः एत इति भगवता गृहीताः ।</p>

Line 21,188:

Line 24,961:

<p>'यथा हरिः स्वमात्मानं वेद तद्वद्रमापि न ।</p>

<p>ब्रह्मा च कुत एवान्ये विदन्त्येव तथापि तु''॥ इति माहात्म्ये ॥४॥</p>

</div>

Line 21,199:

Line 24,974:

</div>

<p>'स्थितो ब्रह्मादिदेवेषु खादिभूतेषु चेश्वरः ।</p>

<p>आत्मशब्दोदितनरेष्वपि यस्माज्जनार्दनः ॥</p>

<p>साध्यात्मः साधिभूतश्च साधिदैवेति चोच्यते''॥ इति अध्यात्मे ॥५॥</p>

</div>

Line 21,214:

Line 24,992:

</div>

<p>'सर्वदेवेष्वपि हरिः सर्वदेवनियामकः ।</p>

<p>नामवान् सर्वदेवानां सर्वपूजां तथाऽत्त्यसौ''॥ इति च ॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 21,227:

Line 25,008:

</div>

<p>अविद्यया भगवदिच्छया ॥ १३ ॥</p>

</div>

Line 21,255:

Line 25,039:

</div>

<p>त्वयैव प्रकल्पिताः ।</p>

<p>'विष्णोरङ्गसमुद्भूता विष्णोरङ्गानि देवताः ।</p>

<p>उच्यन्ते सर्ववेदेषु स्वरूपात् भेदिनोऽपि तु''॥ इति च ॥१४-१६॥</p>

</div>

Line 21,270:

Line 25,057:

</div>

<p>'भृतामेव विभर्तीशो ह्यवतारतनुं सदा ।</p>

<p>विभर्तीत्युच्यतेऽथापि मोहाय व्यक्त्यपेक्षया''॥</p>

</div>

Line 21,287:

Line 25,077:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे अष्टत्रिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'प्रद्युम्ने चानिरुद्धे च बलदेवे च केशवः ।</p>

Line 21,294:

Line 25,085:

<p>'तत्तद्गतस्यैव हरेस्तत्तन्नामानि चाञ्जसा ।</p>

<p>औपचारिकनामानि तदन्येषामिति स्थितिः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २२ ॥</p>

</div>

Line 21,301:

Line 25,096:

<p class="adhyaya-trans">त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,391:

Line 25,187:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'सर्वोत्तमोऽपि भगवान् गुणाभावं जनार्दनः ।</p>

Line 21,396:

Line 25,193:

<p>अज्ञाशक्त्यादिभावस्तु कुतस्तस्याखिलेशितुः ।</p>

<p>कुतो दोषा सर्वगुणपूर्णस्यानन्दवारिधेः''॥ इति वामने ॥१-९,१४॥</p>

</div>

Line 21,403:

Line 25,204:

<p class="adhyaya-trans">द्विपञ्चाशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,412:

Line 25,214:

</div>

<p>प्रणामं चक्रतुर्वीरौ यथान्यायमतन्द्रितौ ।</p>

<p>इदं चोवाच भगवान् कृष्णस्तं मुनिपुङ्गवम् ॥ २१ ॥</p>

</div>

Line 21,428:

Line 25,233:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे द्विपञ्चाशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'सर्वावताराभिन्नोऽपि समशक्तिरपि स्वयम् ।</p>

<p>पूज्यपूजकनीचोच्चं मोहनाय दुरात्मनाम् ॥</p>

<p>अखण्डैकरसो विष्णुर्दर्शयेत्तत्र तत्र हि ॥''इति षाड्गुण्ये ॥२०-२२॥</p>

</div>

Line 21,439:

Line 25,249:

<p class="adhyaya-trans">त्रिपञ्चाशोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,475:

Line 25,286:

</div>

<p>'बहूनि स्थानजातानि कृष्णस्य क्षीरसागरे ।</p>

Line 21,486:

Line 25,298:

<p>तं जित्वा गरुडस्तत्तु हृत्वा गोमन्तमाव्रजत् ॥</p>

<p>तत्र कृष्णस्य शिरसि किरीटममुचत्प्रभोः ॥''इति माहात्मे ॥७-१०॥</p>

</div>

Line 21,498:

Line 25,312:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे त्रिपञ्चाशोऽध्यायः ॥</div>

<p>'ब्रह्मस्थो ब्रह्मनामाऽसौ रुद्रस्थो रुद्रनामकः ।</p>

<p>तयोरपि नियन्तैकः स्वयमेव जनार्दनः ॥''इति स्कान्दे ॥</p>

</div>

Line 21,508:

Line 25,327:

<p class="adhyaya-trans">एकसप्ततितमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,518:

Line 25,338:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे एकसप्ततितमोऽध्यायः ॥</div>

<p>नीतच्छित् भगवता प्राप्तभेदः ॥ ९ ॥</p>

</div>

Line 21,528:

Line 25,353:

<p class="adhyaya-trans">द्विसप्ततितमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,537:

Line 25,363:

</div>

<p>अम्मयाद्यभिमानिन्यो देवताः उरुकालेनैव पुनन्ति, गुरूपदेशं प्रापयित्वा॥ ११ ॥</p>

</div>

Line 21,557:

Line 25,386:

</div>

<p>भेदकृतः अन्यथाज्ञानिनः । विपश्चितस्तु प्रत्यक्षदर्शनादन्यथाज्ञानमेवाप-गमयन्ति ॥</p>

Line 21,585:

Line 25,415:

<p>ज्ञानानि च प्रयच्छन्ति तस्मादेवंविदा सदा ॥</p>

<p>पूजिताः स्युः सुरवराः सब्रह्माणः सकेशवाः ॥ "इति वामने ॥ १२-१३ ॥</p>

</div>

Line 21,598:

Line 25,430:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे द्विसप्ततितमोऽध्यायः ॥</div>

<p>हृदयं प्रियं हृद्ययनात् ॥</p>

</div>

Line 21,607:

Line 25,444:

<p class="adhyaya-trans">पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,615:

Line 25,453:

</div>

<p>भवानेव भवतः सदृशः ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 21,627:

Line 25,468:

</div>

<p>नृपपदं नृपशब्दवाच्यमात्रम् । न तु मुख्यतो नृपालकम् । अन्धन्तमः प्रति विधुतम् ॥</p>

</div>

Line 21,639:

Line 25,483:

</div>

<p>तवेहितमनु मे ईहितानि भवन्ति ॥ ४० ॥</p>

</div>

Line 21,651:

Line 25,498:

</div>

<p>यतः किञ्चिन्मात्रं नास्ति किन्तु सर्वमेवास्ति ॥ ४१ ॥</p>

</div>

Line 21,663:

Line 25,513:

</div>

<p>फलात्मा सुखात्मा । अत एव पुरुषैरर्थ्यस्वरूपः ॥</p>

Line 21,669:

Line 25,520:

<p>अल्पसंपूर्णदर्शित्वान्न साम्यं जीवकृष्णयोः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥</p>

<p>त्रय्यां चेति चशब्दः स्मृतिष्वपीति ॥ ४२ ॥</p>

</div>

Line 21,679:

Line 25,532:

</div>

<p>'सोऽद्भ्य एव पुरुषं समुद्धृत्य अमूर्च्छयत्''इति श्रुुतेः ।</p>

</div>

Line 21,694:

Line 25,550:

</div>

<p>सन्मुखरितं सद्भिः प्रधानीकृतम् । मर्त्याशिषोरुभयं जनं प्रत्यर्थोऽयमिति विविक्तदृष्टिः ॥ कामरूपं त्वामविगणय्य ॥ ४६ ॥</p>

</div>

Line 21,706:

Line 25,565:

</div>

<p>भ्रमः तिरन्नं यस्याः सा भ्रमतिः । तस्याः भ्रमत्याः विपरीतज्ञानिभक्षिकाया इत्यर्थः । श्रुतिभिः श्रुतिप्रमाणेन ॥</p>

<p>'अभ्रमा भ्रमतामत्री या वेदैरधिगम्यते ।</p>

<p>तस्यै नमोऽस्तु ते देव्यै विष्णुवक्षःस्थलाश्रये''॥ इति नारदीये ॥ ४७ ॥</p>

</div>

Line 21,720:

Line 25,582:

</div>

<p>खरगोऽश्वबिडालवत् स्त्रीणां भृत्याः ॥ ४८ ॥</p>

</div>

Line 21,732:

Line 25,597:

</div>

<p>'आनन्दश्मश्रुरानन्दकेश आपादनखात्सर्व एवानन्दः स एष विष्णु-रजोऽमृतोऽचलो ब्रह्मा । य एनमेवं वेद । आनन्द एव स भवत्यानन्दस्य सार्ष्टितां सलोकतां सायुज्यमाप्नोति''इति माध्यन्दिनायनश्रुतेः ॥ ४९ ॥</p>

</div>

Line 21,744:

Line 25,612:

</div>

<p>अनतिरिक्तदृष्टेः भक्त्यनुसार्यनुग्रहस्य ॥</p>

Line 21,753:

Line 25,622:

<p>'निर्गुणस्य गुणादानं प्रकृतेर्गुणवर्धनम् ।</p>

<p>न कदाचिद्गुणैरेषः स्पृश्यते परमो हि सः''॥ इति चाक्रायणश्रुतिः ॥</p>

</div>

Line 21,764:

Line 25,635:

</div>

<p>मातुः कन्याप्रदानवादे रतिर्यथा नालीकं भवति प्रायस्तथा ते वचः क्वचिदपि नालीकं भवत्येव ॥ ५१ ॥</p>

</div>

Line 21,787:

Line 25,661:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः ॥</div>

<p>यामसतीं बुधो न बिभृयात् । यां च तां बिभ्रत् दृष्टादृष्टच्युतो भवति । तस्या अपि पुंश्चल्याः त्वयि मनो नवंनवमभ्येति ।</p>

Line 21,793:

Line 25,668:

<p>मिथोऽपि तादृग्वचनं आकारं चैव लीलया ।</p>

<p>दर्शयन्तौ नृणां मोहं कुर्यातां शास्त्रदर्शनात् ॥"इति कापिलेये ॥ ५२,२८ ॥</p>

</div>

Line 21,800:

Line 25,679:

<p class="adhyaya-trans">षट्सप्ततितमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,808:

Line 25,688:

</div>

<p>गात्रान्तराण्यपिदधुः । पिधातव्येभ्योऽन्यान्यपि । येषां पिधानेन क्लेशो</p>

<p>भवत्यात्मनः । निजभर्तुरप्यपिदधुः । निर्लज्जा इत्यकामो भवत्यसाविति भयात्॥ ६ ॥</p>

</div>

Line 21,824:

Line 25,707:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे षट्सप्ततितमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'न स्नेहभङ्गो देव्यास्तु न भयं केशवस्य तु ।</p>

<p>स्नेहभीत इवाथाऽपि नोचे रुग्मिवधे हरिः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ५० ॥</p>

</div>

Line 21,834:

Line 25,722:

<p class="adhyaya-trans">द्व्यशीतितमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,845:

Line 25,734:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे द्व्यशीतितमोऽध्यायः ॥</div>

<p>अजितं जरासन्धं भगवत एव श्रुत्वा । तथा हि सभापर्वणि पश्चा-द्दिग्विजयोक्तेः ।</p>

Line 21,853:

Line 25,743:

<p>'जरासन्धं निहत्यैव पाण्डवैस्तु दिशो जिताः ।</p>

<p>प्रसादाद्वासुदेवस्य राजसूयः क्रतुः कृतः''॥ इति मात्स्ये ॥ १५ ॥</p>

</div>

Line 21,860:

Line 25,754:

<p class="adhyaya-trans">षडशीतितमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,870:

Line 25,765:

<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे षडशीतितमोऽध्यायः ॥</div>

<p>'जानन् साल्वकृतां मायामजानन्निव केशवः ।</p>

Line 21,880:

Line 25,776:

<p>मायेत्साते यानि युद्धान्याहुर्नाद्य शत्रंु ननु पुरा विवित्से''॥</p>

<p>इत्याद्या च श्रुतिः ॥ ३८ ॥</p>

</div>

Line 21,887:

Line 25,787:

<p class="adhyaya-trans">षण्णवतितमोऽध्यायः</p>

</div>

Line 21,920:

Line 25,821:

</div>

<p>'सनकाद्याः समाः सर्वे तत्र श्रेष्ठः कुमारकः ।</p>

<p>मरुतश्च समाः सर्वे सप्त तेषु प्रधानकाः''॥</p>

<p>इति ऋक्संहितायाम् ॥ ९-१२ ॥</p>

</div>

Line 21,950:

Line 25,854:

</div>

<p>'श्रीर्भूमिरितिरूपाभ्यां प्रकृतिर्विष्णुना सह ।</p>

Line 21,993:

Line 25,898:

<p>एकैकशाखास्तुत्यर्थान् जगौ सर्वोपलक्षणान् ।</p>

<p>बबन्ध तान् भागवते प्रतिश्लोकं पृथक् श्रुतीः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ १३-१५.१ ॥</p>

</div>

Line 22,003:

Line 25,910:

</div>

<p>अविकृततमोविषये त्वमुदगाः । मूलप्रकृतेरपि त्वमधिको यतः । अतो बृहत्त्वेन ते स्वरूपमुपलब्धम् । इत इदमधिकमितोऽपीदमधिकमिति सर्वाधिकत्वेन ततोऽधिकाभावेनावशेषितत्वेन ॥</p>

Line 22,019:

Line 25,927:

<p>'निरपेक्षबृहत्त्वस्य ज्ञानाज्ज्ञातं भवेत्परम् ।</p>

<p>बृहत्वमेव तु गुणैः सर्वैरुद्दिश्यते यतः''॥ इति मान्यसंहितायाम् ॥ १६ ॥ २ ॥</p>

</div>

Line 22,029:

Line 25,939:

</div>

<p>अनन्याश्रयत्वात्स्वधामा परमः । तेन विधुताः दुःखाद्याः आशयगुणाः उत्पत्त्याद्याः कालगुणाश्च येषां ते मुक्तास्तापान् जहुरिति किं पुनः । कथामृताब्धिमवगाह्यापि जहुरिति यदिति हेत्वर्थे इति शब्दः ॥</p>

<p>'त्यजन्ति तापं य उक्ते भवत्कथा इति स्म मुक्ताः किमु ते स्वरूपगाः ।</p>

<p>परावरेशेश पदं भजन्तः परं परानन्दमनारतं ते''॥ इति इन्द्रद्युम्नश्रुतिः ॥ १७.३ ॥</p>

</div>

Line 22,043:

Line 25,956:

</div>

<p>चरमोत्तममध्यमादिषु पुरुषेषु यस्तव स्वरूपं प्रथयेत् । स पुरुषविधं त्वामन्वेति ॥</p>

Line 22,052:

Line 25,966:

<p>'तव गुणप्रथनाः परिहाय तमः परियाति ।</p>

<p>ते पदमजस्रमनन्तसुखम् ॥''इति पैङ्गिश्रुतिः ॥ १८-४ ॥</p>

</div>

Line 22,062:

Line 25,978:

</div>

<p>यर्हि यस्मात् ब्रह्मवर्त्मनि । सूक्ष्मदृक्त्वाच्छार्कराक्ष्यनामानः । प्राणं प्रत्युरुगृणीहीति वचनादुदरनामकं ब्रह्मोपासते । यस्माच्चारुणयो हृद्ययना-द्धृदयनामकं तस्मादेव तत्समुपेत्य कृतान्तमुखे न पतन्ति । इतरेऽपि । परिसरः प्राणः पद्धतिः मार्गो यस्य सः परिसरपद्धतिः ।</p>

Line 22,068:

Line 25,985:

<p>अतः परिसरस्य पद्धतिरिति वा । ततो हृदः । नन्दनपथा ब्रह्मनाडीद्वारा शिर उदगात् यत् परमं ब्रह्म तत्समुपेत्य । पुनरिहैव हृदादिषु स्थितं यत् ॥</p>

<p>'तं प्रपदाभ्यां प्रापद्यत ब्रह्मेमं पुरुषं यत्प्रपदाभ्यां प्रापद्यत ब्रह्मेमं पुरुषं तस्मा-त्प्रपदे तस्मात्प्रपदे इत्याचक्षते । शफाः खुरा इत्यन्येषां पशूनाम् । तदूर्ध्व-मुदसर्पत्ता ऊरू अभवतामुरु गृणीहीत्यब्रवीत्तदुदरमभवदुर्वेव मे कुर्वित्य-ब्रवीत्तदुरोऽभवदुदरं ब्रह्मेति शार्कराक्ष्या उपासते । हृदयं ब्रह्मेत्यारुणयो ब्रह्मा हैव ता ई । ऊर्ध्वं त्वेवोदसर्पत्तच्छिरोऽश्रयत यच्छिरोऽश्रयत तच्छिरोऽभवत्तच्छिरसः शिरस्त्वं ता एता शिर्षञ्च्छ्रियः श्रिताः चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् प्राणः श्रयन्तेऽस्मिन् श्रियो य एवमे-तच्छिरसः शिरस्त्वं वेद''। इत्याद्या श्रुतिः ॥ १९-५ ॥</p>

</div>

Line 22,078:

Line 25,997:

</div>

<p>विचित्रयोनिषु विशन् जीवः तद्वदज्ञानां चकास्सि ॥ अनलो यथा स्वकृतं दार्वादि तदपनयने गच्छन् तत्स्थापने तिष्ठन्ननुवर्तते ॥ एवमेव स्वकृत-शरीराद्यनुवर्तसे तद्गतः सन् ॥</p>

Line 22,094:

Line 26,014:

<p>निचाय्य तं शाश्वतमात्मसंस्थं तदिच्छवो त्मन् न्यदधुर्महान्तम्''॥</p>

<p>इति कमठश्रुतिः ॥ २०-६ ॥</p>

</div>

Line 22,105:

Line 26,027:

</div>

<p>सर्वपुरुषेषु सर्वधीषु च स्थित्वा श्रीब्रह्मादिषु प्रकर्षेण क्रमेण स्वात्मनैव सत्कृतम् ॥ अण्डाद्यन्तर्बहिश्च । असच्चरणे पापाचारे स्थित्वा पापाचारमपि स्वात्मनः पूजात्वेनैव कारयन्तं त्वां वदन्ति ॥ तस्याधोगत्यर्थम् । तस्मात्सर्वं तव स्वकृतमेव वदन्ति ॥</p>

Line 22,115:

Line 26,038:

<p>तस्याधोगमनायेति श्रुतिराहाखिलक्रियम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥</p>

<p>स्वकृतमित्यनन्यापेक्षया ॥ २१-७ ॥</p>

</div>

Line 22,125:

Line 26,050:

</div>

<p>भवमध्यविनिश्वसिताः इति यतः । अतो विमृशन्ति कवयो निगमावपनं त्वाम् ॥ चरितमहामृताब्धिपरिवर्तपरिश्रमणाः इति यत् । अतो भवमध्य-विनिश्वसिताः । मुक्ताः निगमानामावपनं स्थानं त्वां विमृश्य यज्ञादिभि-र्भजन्त उपासते ॥ निगमविषये आयतवाङ्मनसः । निगमानां ततो व्यक्तेस्तत एव फलप्रदत्वात्तद्विषयत्वाच्च निगमावपनम् । परिवर्तो मथनम् ॥</p>

<p>'विमथ्य वेदाब्दिमतिश्रमेण ज्ञात्वा परेशं मुनयो विमुक्ताः ।</p>

<p>मृशन्ति यज्ञैश्च यजन्ति नित्यं उपासते वेदफलप्रदं तम्''॥ इति कुशिकश्रुतिः ॥ २२-८ ॥</p>

</div>

Line 22,140:

Line 26,068:

</div>

<p>त्वत्प्राप्त्यनुसारित्वाच्छरीरं प्रियवत् पश्यन्ति । सर्वप्रियतमे सर्वादानादि-कर्तरि च त्वयि । तथा हि तेऽभिमुखाः ॥</p>

<p>'न किञ्चिदभिवाञ्छन्ति यतयः सुसदाश्रयाः ।</p>

<p>प्रेष्ठस्य परमस्याप्त्यै प्रियवद्देहदृष्टयः''॥ इति विमदश्रुतिः ॥ २३-९ ॥</p>

</div>

Line 22,154:

Line 26,085:

</div>

<p>अन्यथोपासनयाऽऽत्महनोऽसुर्यान्नाम लोकान्नित्यनिरतिशयदुःखान्निरस्त-समस्तसुखान् प्राप्नुवन्ति । तदेतन्न च रमन्ति अनुभवन्ति च । नित्यदुःख-मिति चशब्देनोक्तम् । असुर्यशब्देन च श्रुतौ । सुष्ट्वरमणरूपत्वादसुर-प्राप्यत्वाच्च । यत्रानुशयनं कुर्वन्तस्तमस्येव भ्रमन्ति । अभवा जन्म-वर्र्जिताः ॥</p>

Line 22,163:

Line 26,095:

<p>'निभृतो मोक्षवित्प्राणस्तद्योगात्तत्प्रसादतः ।</p>

<p>जानन्ति परमं देवं नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति भागवतसंहितायाम् ॥ २४-१० ॥</p>

</div>

Line 22,173:

Line 26,107:

</div>

<p>हे स्मरणादेव स्वनुरक्त तत्ते स्वरूपं भवानेव वेद । उरगेन्द्रभोगदण्डे विषक्तबुद्धेस्तेऽङ्घ्रिसरोजसुधां वयमपि समासमदृशः । सर्वमाहात्म्यस्य वेदैरपि वक्तुमशक्यत्वादसमदृशः वेदागम्यमाहात्म्यस्यापि वेदैरेव गम्यत्वा-त्समदृशः ॥ अतः कोऽन्यो वक्तुं वेद । को ह्यस्मांस्त्वां चर्तेऽपेतजन्मलयः यतः उदगादुत्पत्तिमानेव ऋषिर्ब्रह्मा । प्राप्तपदा अप्राप्तपदाश्च देवगणाः ।</p>

Line 22,181:

Line 26,116:

<p>'महिम्नः सर्वशोऽनुक्तेर्वेदाश्चासमदर्शिनः ।</p>

<p>तस्यापि वेदगम्यत्वात्तथैव समदर्शिनः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २५-११ ॥</p>

</div>

Line 22,191:

Line 26,128:

</div>

<p>शास्त्रमपकृष्य प्रलये शास्त्रस्य प्रवृत्त्यभावात् । असतः सूक्ष्मरूपात्सतः स्थूलरूपस्य परमेश्वरपर्यन्तं यथाक्रमं जन्म मृतिं च सर्वस्मात्परमात्मनि भेदं च विपणं फलापेक्षामृते ये स्मरन्ति तेषां ध्वनिमुपविश । आरुवतो वायोः प्रसादात्तथा स्मरन्ति ॥</p>

Line 22,201:

Line 26,139:

<p>मृतिं च सर्वजीवादेरीशस्य व्यतिरिक्तताम् ।</p>

<p>जानन्ति ये निराकाङ्क्षाः तेषां वाचि जनार्दनः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २६-१२ ॥</p>

</div>

Line 22,211:

Line 26,151:

</div>

<p>अबोधकृता त्रिगुणबद्धता । यस्माज्जीवस्यापि तस्मात्तदवबोधरसे त्वयि सा न विद्यते । त्रिगुणात्मकं मनस्तवापि विद्यते इत्यसतां पक्षः । मनुजा-नामादयो देवास्त्रिगुणातीतत्वाद्भवतो भवानेव परमानन्दः । त्वदन्यत्सर्वं जीवजातमार्तमित्येव विमृशन्ति ।</p>

Line 22,219:

Line 26,160:

<p>जानन्ति गुणबद्धत्वाज्जीवानार्तांश्च कृत्स्नशः ।</p>

<p>अनार्तस्य प्रसादेन तेषामार्तिविनाशनम्''॥ इति चैतन्यविवेके ॥ २७-१३ ॥</p>

</div>

Line 22,229:

Line 26,172:

</div>

<p>यथा कनकस्य विविधकृतं कुण्डलादिकं कनकं विना परित्यक्तुं न शक्यते तथा स्वकृतं जगदनुप्रविष्टो भगवान् मूलरूपं विना परित्यक्तुं न शक्यः । आत्मतया एकरूपत्वात् । रसितं आत्मना प्रकाशितं जगत्प्रविष्टस्तस्मा-त्सर्वगतो विष्णुरिति ज्ञातव्य इत्यर्थः । इत्थं ये ज्ञात्वा परिचरन्ति तव स्वरूपं ते ऋतात्मकब्रह्मप्राप्तिविरुद्धत्वान्निर्ऋत्याख्यसंसारस्य शिरः स्फुटं पदाऽऽक्रमन्ति ।</p>

Line 22,241:

Line 26,185:

<p>ऋतप्राप्तिविरुद्धत्वात्संसारनिर्ऋतेः शिरः ॥</p>

<p>अगणय्य पदाक्रम्य वैष्णवं निलयं ययुः''॥ इति गारुडे ॥ २८-१४ ॥</p>

</div>

Line 22,251:

Line 26,197:

</div>

<p>वयति गा इव यः सुरादिकांस्तन्मनसो जगदपुनन् शुचयो न परे ।</p>

Line 22,256:

Line 26,203:

<p>'विष्णुना देवता बद्धाः विष्णवे च बलिप्रदाः ।</p>

<p>विष्णुरासां पतिर्नित्यं न विष्णोर्बन्धकः क्वचित्''॥ इति वामने ॥ २९-१५ ॥</p>

</div>

Line 22,266:

Line 26,215:

</div>

<p>स्थिरचरजातयो ये तेऽनिमित्तयुजः स्युः । भगवन्नियमादेव संसारयुजः स्युः । विरहे मुक्तौ । यदि परस्य सकाशान्मुक्तिरेवेत्युदीक्षयेत्स परः । विमुक्ताः सन्तो येन परेण तस्य विमुक्तसतः । 'नान्यः पन्था अयनाय विद्यते''इति श्रुतिः । मुक्तिस्तस्मादेवेत्यङ्गीकर्तव्यम् । अतो बन्धोऽपि तत एवेत्यर्थः ।</p>

Line 22,274:

Line 26,224:

<p>खण्डाधीशाः सार्वभौमस्य यद्वद्ब्रह्मेशाद्याः कुर्वते तेऽनुशास्तिम् ।</p>

<p>त्वं मुक्तिदो बन्धदोऽतो मतो नस्त्वं ज्ञानदोऽज्ञानदश्चासि विष्णो ॥ इत्युदारशाण्डिल्यश्रुतिः ॥ ३०-१६ ॥</p>

</div>

Line 22,284:

Line 26,236:

</div>

<p>यस्य परमस्य ते कश्चिदपरः स्वतन्त्रो नास्ति । अनपरस्य प्राणोत्तमस्य । अत्र जीवसमुदाये । व्ययतः विशेषेणायतः सर्वज्ञस्य यथा प्राणस्य नापरः स्वतन्त्रः तद्वत्प्राणः श्रीरन्योेेे वा त्वां विना स्वतन्त्रो नास्ति ॥ हे शून्यतुल समानवर्जित । सर्वं संदधतस्ते ॥ यदि त्वत्तः प्राणात्तनुभृतो जीवा ध्रुवास्तर्ह्यपरिमिताः सन्ति । हे सर्व पूर्ण । 'एकमेवाद्वितीयम्''। 'एकं परंज्योतिरन्यन्यमद्वयम्''इत्यादिनियमो जीवानां शास्यता नेत्यत्र नहि । किन्तु स्वगतभेदस्य ईश्वरान्तरस्य अतत्तन्त्रस्य निषेधे । 'अतोऽन्य-दार्तम्''॥ 'नेह नानास्ति किञ्चन''। 'न तत्समश्चाभ्यधिकश्च दृश्यते''इत्यादि तथा ब्रुवते च ॥</p>

Line 22,300:

Line 26,253:

<p>'अधिकस्य समस्यापि स्वतन्त्रस्य च वर्जनात् ।</p>

<p>एक एवाद्वितीयोऽसौ न शास्यजनवर्जनात् ॥ इति कौर्मे ॥ ३१-१७ ॥</p>

</div>

Line 22,310:

Line 26,265:

</div>

<p>अनन्तमदुष्टतयाऽनुजानताऽऽचार्येण सन्तताद्भवात्परिमुच्यते ॥ अबद्धश्च प्रकृतिपरेशौ विनाऽन्यो न विद्यते । यतस्तयोरेवोद्भवो न घटते । ततस्तयोरजयोरसुभृत उद्भवन्ति ॥ देशतः कालतश्च यत्र परमस्तत्र प्रकृतिर्यत्र प्रकृतिस्तत्र परम इत्युभययुजोः ।</p>

Line 22,318:

Line 26,274:

<p>'देशतः कालतश्चैव समव्याप्तावुभावजौ ।</p>

<p>ताभ्यामुभययोगाभ्यां जायन्ते पुरुषाः परे''॥ इति कौण्ठरव्यश्रुतिः ॥ ३२-१८ ॥</p>

</div>

Line 22,328:

Line 26,286:

</div>

<p>हे तत ओ । त इमे विबुधनामार्थभूता गुणास्त्वयि निलिल्युः । परमेऽ-मृतार्णवे मधुन्यशेषरसा इव । अतः पूर्णगुणत्वाद्भवतो नृणां मध्ये सुधियः । तव मायया त्वदिच्छयैव । त्वयि कुशलं विधातुं प्रभवः । तत्र कुशलं भेद एव । सर्वस्मादन्यो विशिष्टगुणः पर इति दर्शनम् ॥ स्वगतया सुष्ठु अन्यैरनवगतया । तथा त्वत्प्रसादादनुवर्तिनां कथं मुहुर्भवभयं तव भ्रुकुटी सृजति ॥</p>

Line 22,354:

Line 26,313:

<p>यतः पूर्णेशशक्त्यैव तेषां यजनमिष्यते ॥</p>

<p>अतः सर्वेश्वरो विष्णुरेक एव महागुणः''॥ इति महासंहितायाम् ॥ ३३-१९ ॥</p>

</div>

Line 22,372:

Line 26,333:

</div>

<p>भवच्चरणेषु सुष्ठु जातस्थानाः उत्तमयोग्यतायुक्ताः । हृषीकाण्येव महत्तुरगाः । वायुरेवोदात्तः ।</p>

Line 22,393:

Line 26,355:

<p>'देवा योग्यतया जाताः विष्णुपादाम्बुजाश्रयाः ।</p>

<p>तथाऽपि साधनैस्तेषां तत्प्राप्तिर्गुर्वनुग्रहात् ॥"इति तत्वोद्योगे ॥ ३४,३५ २०-२१ ॥</p>

</div>

Line 22,403:

Line 26,367:

</div>

<p>इति लोके परिदृश्यमानप्रकारेण । चरतां, विजने मोक्षविषये कः सुखयति । सुष्ठ्वनिरस्तभगे । अतस्त्वामेव सन्तं ज्ञात्वा भवतः पदांबुजं हृदा निविशन्ति । हरावसथमहङ्कारं न कुर्वन्ति ॥</p>

Line 22,409:

Line 26,374:

<p>'महाभाग्यं तु कैवल्यमज्ञानां कः प्रदास्यति ।</p>

<p>अतः सन्तो विजानन्ति हरिं ते त्वनहङ्कृताः ॥''इति स्कान्दे ॥ ३६-२२ ॥</p>

</div>

Line 22,427:

Line 26,394:

</div>

<p>इदं अपि अपालकं ईश्वरवर्जितम् । न मत्तोऽन्य ईश्वरश्चेतनत्वादित्यादितर्कैः वदन्ति चेत् । अथो इत्यनेन तदपि वचनं भगवत्प्रेरणयैव इत्युक्तम् ।</p>

Line 22,465:

Line 26,433:

<p>अभेदस्तु कुतस्तस्य परमस्यावरेण तु ।</p>

<p>मिथ्यात्वं च कुतस्तस्य जगतो नित्यवर्तनात्''॥ इति वाराहे ॥ ३७,३८ ॥ २३,२४ ॥</p>

</div>

Line 22,475:

Line 26,445:

</div>

<p>श्रुतिषु तवानुगीतान् गुणान् जुषन् पुमानुदगादस्मत्संसारात्तव सरूपतां च भजति । तदनु गुणस्मरणमनु गुणांश्च जुषन्निति, चशब्दः कर्माणि चेत्यस्मिन्नर्थे ॥ यच्चायं पुमानात्तभगां त्वयाऽपहृतभगां प्रातिस्विकीं पूर्वोक्तां द्विविधां कष्टां प्रकृतिं जहाति जिहाति हन्ति च तदपि त्वमेव जहासि जिहासि च । उतेति त्यागवधयोः समुच्चयार्थे ॥</p>

Line 22,485:

Line 26,456:

<p>याति तच्च परेशानात्स हि पूज्योऽथ पूजकः ।</p>

<p>तस्यैकस्य स्वतन्त्रत्वात्स चानन्तगुणो विभुः''॥ इति कौशिकश्रुतिः ॥ ३९-२५ ॥</p>

</div>

Line 22,495:

Line 26,468:

</div>

<p>अज्ञानामनवगतान्तकादनधिरूढब्रह्मपदात् ॥</p>

Line 22,512:

Line 26,486:

<p>'देवाश्च ऋषयश्चैव सुभक्त्या कामिनोऽपि तु ।</p>

<p>मुच्यन्ते नियामादेव पश्यन्ति च हरिं न न''॥ इति स्कान्दे ॥ ४० ॥ २६ ॥</p>

</div>

Line 22,522:

Line 26,498:

</div>

<p>परमेश्वरस्यावगमात्तदवगमा श्रीः । तया च गम्यत्वादर्थः परमस्तेन बद्धत्वात्सिता श्रीर्गुणात्मिका च ॥ सगिरः वाक्पूर्वकाणीन्द्रियाणि श्रियो विष्णोश्च नानुकूल्येन ययुः । अनुययुश्च हंसकुलगीतपरम्परया ।</p>

Line 22,559:

Line 26,536:

<p>एवं पञ्चविधा जीवा षष्ठोऽहं परमेश्वरः ॥</p>

<p>न मत्समोऽधिको वापि कश्चिदस्ति द्विजोत्तमः''॥ इति गारुडे ॥ ४१ ॥ २७ ॥</p>

</div>

Line 22,570:

Line 26,549:

</div>

<p>व्योमायनमहात्मभिः ब्रह्माश्रयेषूत्तमैः ॥ ४३ ॥</p>

</div>

Line 22,608:

Line 26,590:

</div>

<p>'कथाः कथयतीशस्य व्यासस्यान्ते स नारदः ।</p>

Line 22,613:

Line 26,596:

<p>पूर्णज्ञानामृतस्यास्य न तु ज्ञप्तिः पराद्भवेत् ।</p>

<p>ऋषिरूपी यतो विष्णुः स्वयमेव जनैः श्रुतः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ४५-४८ ॥</p>

</div>

Line 22,627:

Line 26,612:

<p>ऋषिणा ऋषिरूपेण ॥ ५० ॥</p>

</div>

[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]

@@ Line 8: / Line 8: @@
 <p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S01">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S01_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19: / Line 20: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S01_V01_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V01">
 <p>श्रीमद्भागवततात्पर्यनिर्णयः</p>
@@ Line 74: / Line 76: @@
 <p>द्वादशस्कन्धसंयुक्तः शतविच्छेदसंयुतः ॥</p>
 <p>ग्रन्थोऽष्टादशसाहस्रः श्रीमद्भागवताभिधः''। इति ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 87: / Line 91: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S01_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V02">
 <p>अधिकारिविषयफलान्युच्यन्ते धर्म इति । प्रोज्झितकैतवः फलानपेक्षया । ईश्वरार्पणेन परमः ।</p>
@@ Line 112: / Line 117: @@
 <p>'अधिकारं फलं चैव प्रतिपाद्यं च वस्तु यत् ।</p>
 <p>स्मृत्वा प्रारभतो ग्रन्थं करोतीशो महत्फलम्''। इति ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 125: / Line 132: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S01_V03_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V03">
 <p>ज्ञातफलस्यापि प्रशंसाविधिभ्यां क्षिप्रप्रवृत्तिर्भवतीति प्रशस्य विधत्ते । निगमकल्पतरोरिति । भगवता गलितम् । शुकेन द्रवीकृतम् ।</p>
@@ Line 138: / Line 146: @@
 <p>एतेषामथ तेषां वा रसान् पिबत सज्जनाः ।</p>
 <p>आमोक्षान्महती तृप्तिरहो मे पश्यतो भवेत्''॥ इति ॥ ३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 149: / Line 159: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S01_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V04">
 <p>प्रकारान्तरेण पुरुषार्थशङ्कानिवृत्त्यर्थमाख्यायिका ।</p>
@@ Line 156: / Line 167: @@
 <p>अलाभः पुरुषार्थस्य प्रोक्तमर्थमृते त्विति ।</p>
 <p>द्योतनाय महाराज श्रद्धावृद्ध्यर्थमेव च''॥ इति ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 169: / Line 182: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S01_V08_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V08">
 <p>यानि भगवज्ज्ञातान्यन्यैरप्यृषिभिः ज्ञायन्ते तानि वेत्थ ।</p>
@@ Line 174: / Line 188: @@
 <p>'द्वैपायनेन यद्बुद्धं ब्रह्माद्यैस्तन्न बुध्यते ।</p>
 <p>सर्वबुद्धं स वै वेद तद्बुद्धं नान्यगोचरम्''इति ॥ ७-८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 185: / Line 201: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S01_V14_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V14">
 <p>विवशः बह्वभ्यासात् ।</p>
@@ Line 190: / Line 207: @@
 <p>'शारीराद् वाचिकाभ्यासो वाचिकान्मानसो भवेत् ।</p>
 <p>मानसाद् विवशान्मुच्येन्नान्यथा मुक्तिरिष्यते''। इति ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 203: / Line 222: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते	श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे प्रथमोध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S01_V18_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V18">
 <p>आत्ममायया स्वरूपभूतेच्छया ।</p>
@@ Line 210: / Line 230: @@
 <p>'इच्छाशक्तिर्ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिरिति त्रिधा ।</p>
 <p>शक्तिशक्तिमतोश्चापि न भेदः कश्चनेष्यते''॥ इति ॥ १८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 217: / Line 241: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S02">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S02_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 229: / Line 254: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V02">
 <p>अनुपेतं देहादिभिः । अनभिमानात् । अकातरः कातरवददर्शयत् ।</p>
@@ Line 243: / Line 269: @@
 <p>सर्वभूतहृदयम् अहङ्कारात्मकत्वात् ।</p>
 <p>'अहङ्कारात्मको रुद्रः शुको द्वैपायनात्मजः''। इति स्कान्दे ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 256: / Line 284: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V03_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V03">
 <p>स्वानुभावं ब्रह्म ॥ ३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 269: / Line 300: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V11_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V11">
 <p>अद्वयं असमाधिकम् । तथा च भाल्लवेयश्रुतिः–</p>
@@ Line 276: / Line 308: @@
 <p>'अतीतानागते काले यत्तादृशमुदीर्यते ।</p>
 <p>कुतश्चिदन्यथा नेयात् तत्तत्त्वं तत्त्वतो विदुः''॥ इति ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 287: / Line 321: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V12_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V12">
 <p>सत्तामात्रम् आनन्दमात्रम् ।</p>
@@ Line 296: / Line 331: @@
 <p>यत्तदानन्दमात्रं च तद् ब्रह्मेत्यवधार्यताम्''। इति ।</p>
 <p>यत्किञ्चित् अलोकसिद्धम् ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 307: / Line 344: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V13_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V13">
 <p>यस्मात् परमात्मैव तत्त्वं तस्मात् तमेव पश्यन्ति मुनयः ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 320: / Line 360: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V22_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V22">
 <p>आत्मनीश्वर इति न जीवैक्यमुच्यते । परेषामपि ब्रह्मादीनां यतोऽवरत्वं स परावरः ।</p>
@@ Line 361: / Line 402: @@
 <p>तन्मोहने परा प्रीतिर्देवानां परमस्य च ॥</p>
 <p>अतो महान्धकारेषु पतन्त्यज्ञानमोहिताः''। इत्यादि ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 374: / Line 417: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V24_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V24">
 <p>विष्णोरेव त्रिसञ्ज्ञाः । वामनपुराणे च–</p>
@@ Line 380: / Line 424: @@
 <p>पृथगेव स्थितो देवो विष्णुरूपी जनार्दनः''। इति ।</p>
 <p>त्रयोऽपि गुणा विष्ण्वाश्रयाः । तथाऽपि सत्त्वतनौ जीवे श्रेयांसि स्युः ॥ २४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 391: / Line 437: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V25_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V25">
 <p>मेघरूपत्वात् धूम उत्तमः ॥ २५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 404: / Line 453: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V26_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V26">
 <p>सात्त्विकानां वासुदेवे भक्तिरुत्पद्यते ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 417: / Line 469: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V28_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V28">
 <p>भूतेशप्रजेशादीन् ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 430: / Line 485: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V31">
 <p>आत्ममायया स्वेच्छया । सदसद्रूपया प्रकृत्या च ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 443: / Line 501: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V32_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V32">
 <p>तया सदसद्रूपया । विज्ञानेन विजृम्भितः विज्ञानेन सम्पूर्णः ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 458: / Line 519: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते	श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S02_V34_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V34">
 <p>तद्गुणान् एव भुङ्क्ते न दोषान् ।</p>
@@ Line 466: / Line 528: @@
 <p>अन्यूनानधिकत्वाच्च पूर्णस्वानन्दभोजनात् ।</p>
 <p>विरागाच्च परस्यास्य भोक्तृत्वप्रतिषेधनम्''। इति स्कान्दे ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 473: / Line 539: @@
 <p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S03">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S03_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 483: / Line 550: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V01_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V01">
 <p>व्यक्त्यपेक्षया जगृह इति । तथा हि तन्त्रभागवते–</p>
@@ Line 528: / Line 596: @@
 <p>तस्मान्न मायया सर्वं सर्वमैश्वर्यसम्भवम् ।</p>
 <p>अमायो हीश्वरो यस्मात् तस्मात् तं परमं विदुः''॥ इति ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 539: / Line 609: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V03_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V03">
 <p>यस्यावयवसंस्थानैः । 'नाभ्या आसीदन्तरिक्षम्''इत्यादि । सत्त्वं साधुगुणवत्त्वं ज्ञानबलरूपं वा ।</p>
 <p>'बलज्ञानसमाहारः सत्त्वमित्यभिधीयते''इति मात्स्ये ॥ ३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 553: / Line 626: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V05_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V05">
 <p>निधानं अत्रैकीभवन्त्यन्त इति । अंशांशेन सामर्थ्यैकदेशेन ।</p>
 <p>ब्राह्मे च– 'यच्छक्त्यैकांशसम्भूतं जगदेतच्चराचरम्''इति ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 567: / Line 643: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V06_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V06">
 <p>'कुमारो नाम भगवान् स्वयं स्वस्मादजायत ।</p>
@@ Line 572: / Line 649: @@
 <p>यस्मात् सनत्कुमारश्च ब्रह्मचर्यमपालयत् ।</p>
 <p>यः स्थाणोः स्थाणुतां प्रादाद् भगवानव्ययो हरिः''। इति ब्राह्मे ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 583: / Line 662: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V08_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V08">
 <p>'अवतारस्तृतीयोऽस्य देवर्षिः प्रथितो दिवि ।</p>
 <p>महिदासस्त्वैतरेयो यस्तन्त्रं नारदेऽवदत्''। इति च ॥ ८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 597: / Line 679: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V09_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V09">
 <p>धर्मकलासर्गः धर्मे स्वांशावतारः । लोकदृष्ट्याऽऽत्मशमोपेतम् ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 610: / Line 695: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V10_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V10">
 <p>तन्त्रं साङ्ख्यं वेदानुसारि ।</p>
@@ Line 618: / Line 704: @@
 <p>सर्ववेदविरुद्धं च कपिलोऽन्यो जगाद ह ॥</p>
 <p>साङ्ख्यमाऽऽसुरयेऽन्यस्मै कुतर्कपरिबृंहितम्''। इति ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 629: / Line 717: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V11_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V11">
 <p>आन्वीक्षिकीं तत्त्वविद्याम्–</p>
 <p>'आन्वीक्षिकी कुतर्काख्या तथैवाऽऽन्वीक्षिकी परा''इति मात्स्ये ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 643: / Line 734: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V14_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V14">
 <p>पृथुशरीराविष्टरूपम्–</p>
 <p>'आविवेश पृथुं देवः शङ्खी चक्री चतुर्भुजः''इति पाद्मे ।</p>
 <p>उश इच्छायाम् । सत्यकामः ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 658: / Line 752: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V21_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V21">
 <p>रामात् पूर्वमप्यस्ति व्यासावतारः–</p>
 <p>'तृतीयं युगमारभ्य व्यासो बहुषु जज्ञिवान्''इति कौर्मे ॥ २१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 672: / Line 769: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V23_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V23">
 <p>आवेशो बलभद्रे ।</p>
@@ Line 677: / Line 775: @@
 <p>आविष्टः श्वेतकेशात्मा शेषांशं रोहिणीसुतम्''।</p>
 <p>इति महावाराहे ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 688: / Line 788: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V24_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V24">
 <p>'मोहनार्थं दानवानां बालरूपं पथि स्थितम् ।</p>
@@ Line 693: / Line 794: @@
 <p>ततः सम्मोहयामास जिनाद्यानसुरांशकान् ।</p>
 <p>भगवान् वाग्भिरुग्राभिरहिंसावाचिभिर्हरिः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 704: / Line 807: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V26_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V26">
 <p>विदासिनः उन्नतात् भिन्नाद् वा । 'त्रिविधाः पुरुषा लोके नीचमध्य-विदासिनः''इति ब्राह्मे ।</p>
 <p>'चतुर्धा वर्णरूपेण जगदेतद् विदासितम्''इति च ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 718: / Line 824: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V28_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V28">
 <p>एते प्रोक्तावताराः । मूलरूपी कृष्णः स्वयमेव ।</p>
 <p>'जीवास्तत्प्रतिबिम्बांशा वराहाद्याः स्वयं हरिः ।</p>
 <p>दृश्यते बहुधा विष्णुरैश्वर्यादेक एव तु''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 733: / Line 842: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V30_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V30">
 <p>एतत् जडरूपम् ।</p>
@@ Line 738: / Line 848: @@
 <p>जैवं तु प्रतिबिम्बाख्यं जडमारोपितं हरेः ॥</p>
 <p>एवं हि त्रिविधं तस्य रूपं विष्णोर्महात्मनः''। इति पाद्मे ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 749: / Line 861: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V31">
 <p>दृश्यत्वं जडरूपत्वम् ।</p>
 <p>'अविज्ञाय परं देहमानन्दात्मानमव्ययम् ।</p>
 <p>आरोपयन्ति जनिमत् पञ्चभूतात्मकं जडम्''। इति स्कान्दे ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 764: / Line 879: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V32_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V32">
 <p>अतः परं जडेश्वररूपयोः परम् । अव्यूढगुणबृंहितंं अनादिकाले कदाचिदप्य-नपगतसत्वादिगुणबृंहितम् । अदृष्टाश्रुतवस्तुत्वात् पुनर्भवः ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 777: / Line 895: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V33_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V33">
 <p>अविद्यया जीवे कृते परमेश्वरे प्रतिषिद्धे इति ब्रह्मदर्शनम् ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 790: / Line 911: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V34_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V34">
 <p>विशारदः परमेश्वरः । तन्मतिः माया । यदा नैनं शोचयामीत्युपरता तदा सम्पन्न एव ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 802: / Line 926: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V35_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V35">
 <p>'अप्रयत्नात् स्वतन्त्रत्वात् फलानां च विवर्जनात् ।</p>
@@ Line 807: / Line 932: @@
 <p>कर्तृत्वं भ्रान्तिजं प्राहुरतत्तत्त्वविदो जनाः ।</p>
 <p>ऐश्वर्यजं तु कर्तृत्वं सम्यक् तत्तत्त्ववेदिनः''। इति पाद्मे ३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 820: / Line 947: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे तृतीयोध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S03_V40_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V40">
 <p>'धर्मः कं शरणं गतः''इत्यस्य तमेव व्यासरूपिणमिति परिहार उच्यते– 'इदं भागवतम्''इत्यादिना ॥ ४० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 829: / Line 961: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्थोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S04">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S04_V04" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 838: / Line 971: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S04_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V04">
 <p>निर्विकल्पकः । मदीयं तदीयमिति भेदमपहाय सर्वमीश्वराधीनमिति विज्ञाय स्थितः ।</p>
 <p>'साम्यमीश्वररूपेषु सर्वत्र तदधीनताम् ।</p>
 <p>पश्यति ज्ञानसम्पत्त्या विनिद्रो यः स योगवित्''। इति ब्राह्मे ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 854: / Line 990: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S04_V13_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V13">
 <p>तृतीये द्वापरे युगे पर्यवसानं प्राप्ते सति ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 867: / Line 1,006: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S04_V17_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V17">
 <p>नित्यज्ञानस्य चिद्दृष्टिर्लोकदृष्ट्यपेक्षया–</p>
 <p>'सर्वज्ञोऽप्यज्ञवद्देवः सर्वशक्तिरशक्तवत् ।</p>
 <p>प्रत्यापयति लोकानामज्ञानं मोहनाय च''। इति कौर्मे ॥ १७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 883: / Line 1,025: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S04_V24_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V24">
 <p>'भारतं ब्राह्मणादीनां वेदार्थपरिवित्तये ।</p>
 <p>त एव वेदास्त्वन्येषां नर्ते तत्कस्यचित् सुखम्''। इति स्कान्दे ॥२४॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 906: / Line 1,051: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S04_V26_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V26">
 <p>अतोषोऽनलम्बुद्धिः ।</p>
@@ Line 911: / Line 1,057: @@
 <p>अप्रसादश्च स एव ।</p>
 <p>'कः प्रसन्नो भवेद् दिव्यां कथां शृण्वन् हरेः पराम्''इति च ॥२५,२६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 922: / Line 1,070: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S04_V27_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V27">
 <p>आचारापेक्षया धृतव्रतत्वादिपरिपूर्णस्य ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 935: / Line 1,086: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S04_V29_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V29">
 <p>दैह्यः देहरूपः । आत्मना विभुः स्वत एव व्याप्तः ।</p>
@@ Line 942: / Line 1,094: @@
 <p>ऐश्वर्ययोगाद् भगवान् क्रीडत्येवं जनार्दनः''॥ इति महासंहितायाम् ।</p>
 <p>अवतारप्रयोजनासम्पत्त्याऽसम्पन्न इव । ब्रह्मवर्चसयुक्तानामुत्तमः ॥२९॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 953: / Line 1,107: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S04_V30_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V30">
 <p>पुनरपेक्षितत्वान्न प्रायेण निरूपिताः ।</p>
 <p>'यथा तु भारते देवो न तथाऽन्येषु केषुचित् ।</p>
 <p>उच्यते न तथाऽपीशं जानन्त्यज्ञा जनार्दनम्''। इति स्कान्दे ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 968: / Line 1,125: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S04_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V31">
 <p>खेदोऽनलम्बुद्धिः ।</p>
@@ Line 973: / Line 1,131: @@
 <p>अनलत्वं वदन्त्येते सर्वे पर्यायवाचकाः''। इति ब्राह्मे ।</p>
 <p>मन्यमानस्य स्वेच्छया ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>
+</div>
 <span id="gr-C1-S5" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="पञ्चमोऽध्यायः"></span>
@@ Line 982: / Line 1,144: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S05">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S05_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 992: / Line 1,155: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V02">
 <p>शारीरमानसयोरभेदादुभयथाऽपि युज्यते । स्वतन्त्रत्वादात्मनैव ह्यलम्बुद्धिः ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,005: / Line 1,171: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V04">
 <p>शोचसि प्रकाशयसि ।</p>
 <p>'अजस्रेण शोचिषा शोशुचानः''इति श्रुतिः ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,020: / Line 1,189: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V05_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V05">
 <p>'ज्ञानशक्तिस्वरूपोऽपि ह्यज्ञाशक्तं वदेद्धरिः ।</p>
 <p>अज्ञानां मोहनायेशस्तेन मुह्यन्ति मोहिताः''। इति पाद्मे ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,034: / Line 1,206: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V09_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V09">
 <p>धर्मादीनामल्पकथनेन पूर्तिः । न वासुदेवमहिम्नोऽतिकथितस्यापि ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,049: / Line 1,224: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V10_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V10">
 <p>वायसं तीर्थं वयोमात्रानुजीवि शास्त्रम् ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,064: / Line 1,242: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V12_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V12">
 <p>परोक्षज्ञानं न शोभते । अपरोक्षज्ञानं न भक्त्या विनोत्पद्यते ।</p>
 <p>'यस्य देवे परा भक्तिः''</p>
 <p>'यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः'''यद्वासुदेवशरणा विदुरञ्जसैव''इत्यादेः ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,081: / Line 1,262: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V13_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V13">
 <p>शुचिश्रवाः विष्णुः । समाधिना समाधिभाषया । स्मरणं ग्रन्थकृतिः ।</p>
 <p>'स्मरन्ति च''इत्यादेः ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,097: / Line 1,281: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V15_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V15">
 <p>प्रवृत्तिधर्मकृते ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,112: / Line 1,299: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V16_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V16">
 <p>अनन्तपारस्य विभोः सकाशाद् यत् सुखम् ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,127: / Line 1,317: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V20_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V20">
 <p>इतरोऽपि भगवान् विश्वमिव । स्वातन्त्र्यात् ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,142: / Line 1,335: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V27_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V27">
 <p>मयि स्थिते ब्रह्मणि । स्थीयतामत्रेतीश्वरेच्छया कल्पितम् ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,159: / Line 1,355: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते	श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S05_V40_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V40">
 <p>त्वमीश्वरोऽपि ॥ ४० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,168: / Line 1,369: @@
 <p class="adhyaya-trans">षष्टोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S06">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S06_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 1,177: / Line 1,379: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S06_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S06_V11_B1" data-verse="BTN_C01_S06_V11">
 <p>'मृगयाजीविनां खेटो वाटी पुष्पोपजीविनाम् ।</p>
 <p>ग्रामो बहुजनाकीर्णो राजराजाश्रयं पुरम् ॥</p>
 <p>जलस्थलायतिस्फीतं पट्टनं कीर्त्यते बुधैः''। इति स्कान्दे ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,194: / Line 1,399: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S06_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S06_V21_B1" data-verse="BTN_C01_S06_V21">
 <p>उभयं द्वितीयं नापश्यं तमेवापश्यम् ॥ २१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,203: / Line 1,413: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S07">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S07_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 1,213: / Line 1,424: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S07_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S07_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S07_V02">
 <p>शम्यां प्रास्य तत्र शालां कृत्वा यत्र यज्ञः क्रियते स शम्याप्रासः ॥२॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,226: / Line 1,440: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S07_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S07_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S07_V04">
 <p>भक्तियोगेन सम्यक् प्रणिहिते लोकानां मनसि ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,254: / Line 1,471: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S07_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S07_V15_B1" data-verse="BTN_C01_S07_V15">
 <p>स्वात्मन एव विप्रियं न भर्तुः । प्रयोजनाभावाद् विप्रियमिव च अस्य प्रियमिति हि प्रस्वापोक्तम् ॥</p>
@@ Line 1,260: / Line 1,478: @@
 <p>बन्धनं चाऽत्मनस्तत्र द्रौपद्या चैव मोक्षणम् ॥ इति स्कान्दे ।</p>
 <p>तस्मान्नैषीकविरोधः ॥ १४-१५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,267: / Line 1,489: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S08">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S08_V23" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 1,276: / Line 1,499: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S08_V23_B1" data-verse="BTN_C01_S08_V23">
 <p>भक्तियोगविधानविषयम् ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,289: / Line 1,515: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S08_V28_B1" data-verse="BTN_C01_S08_V28">
 <p>अपुनर्भवं दर्शयति ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,302: / Line 1,531: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S08_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S08_V31">
 <p>तत्तद्योग्यतया समत्वम् ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,315: / Line 1,547: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S08_V41_B1" data-verse="BTN_C01_S08_V41">
 <p>यर्हि भवतो दर्शनं तदा यदूनामस्माकं च नामरूपे ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>
+</div>
 <span id="gr-C1-S9" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="नवमोऽध्यायः"></span>
@@ Line 1,326: / Line 1,563: @@
 <p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S09">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S09_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 1,335: / Line 1,573: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S09_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S09_V05_B1" data-verse="BTN_C01_S09_V05">
 <p>'यः पदातिं हन्ति स भवति चातुर्मास्ययाजी यः सादिनं सोऽग्निष्टोमस्य यो हन्ति गजरथौ सोऽश्वमेधराजसूयाभ्याम्''इत्यादि शाश्वतं वचः ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,348: / Line 1,589: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S09_V45">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S09_V45_B1" data-verse="BTN_C01_S09_V45">
 <p>'असङ्गश्चाव्यथोऽभेद्योऽनिग्राह्योऽशोष्य एव च ।</p>
@@ Line 1,353: / Line 1,595: @@
 <p>असुरान् मोहयन् देवः क्रीडयैव सुरेष्वपि ।</p>
 <p>मानुषान् मध्यया दृष्ट्या न मुक्तेषु कथञ्चन''। इति स्कान्दे ॥ ४५ ॥</p>
+</div>
 </div>
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे नवमोध्यायः ॥</div>
+</div>
 <span id="gr-C1-S10" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="दशमोऽध्यायः"></span>
@@ Line 1,362: / Line 1,608: @@
 <p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S10">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S10_V0" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 1,373: / Line 1,620: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V0">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S10_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V0">
 <p>'अमात्या मन्त्रिणो दूताः श्रेणयश्च पुरोहिताः ।</p>
 <p>पुरं जनपदं चेति सप्त प्रणिधयः स्मृताः''। इति ब्राह्मे ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,387: / Line 1,637: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S10_V20_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V20">
 <p>'पालनानुग्रहजयान् गौणेऽण्डे संस्थितो हरिः ।</p>
 <p>करोत्यसौ बहिःसंस्थो न करोतीव निर्गुणः''। इति पाद्मे ॥</p>
 <p>अतो नानुरूपानुरूपाश्च ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,405: / Line 1,658: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S10_V22_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V22">
 <p>सत्वादिशक्तिषु ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,420: / Line 1,676: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S10_V23_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V23">
 <p>'श्रीर्भूर्दुर्गेति या भिन्ना जीवमाया महात्मनः ।</p>
@@ Line 1,426: / Line 1,683: @@
 <p>'अप्रसिद्धेस्तद्गुणानामनामाऽसौ प्रकीर्तितः ।</p>
 <p>अप्राकृतत्वात् रूपस्याप्यरूपोऽसावुदीर्यते''। इति वासुदेवाध्यात्मे ॥२३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,439: / Line 1,698: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S10_V26_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V26">
 <p>सात्त्विकानामनुग्राहकः ।</p>
@@ Line 1,448: / Line 1,708: @@
 <p>यशो ह्यलं प्रसिद्धत्वाद् दया हि करुणाकरः''। इति तन्त्रभागवते ।</p>
 <p>एवंविधगुणस्वरूपाणि रूपाणि दधद् युगे युगे ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,461: / Line 1,723: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S10_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V31">
 <p>'अग्निपुत्रा महात्मानस्तपसा स्त्रीत्वमापिरे ।</p>
 <p>भर्तारं च जगद्योनिं वासुदेवमजं विभुम्''। इति महाकौर्मे ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,475: / Line 1,740: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S10_V33_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V33">
 <p>स्नेहमात्रात् ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,488: / Line 1,756: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S10_V37_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V37">
 <p>गविष्ठ आदित्यः ।</p>
 <p>'असौ वाव गविष्ठोऽप्सूदेत्यप्स्वस्तमेति''इति माध्यन्दिनायनश्रुतिः ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,504: / Line 1,775: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S10_V46_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V46">
 <p>कुरूणां मधूनां च नः ॥ ४६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,517: / Line 1,791: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V75">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S10_V75_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V75">
 <p>तदाश्रया बुद्धिः । तज्ज्ञानिनामपि प्रकृतिस्थानां न तत्सङ्गः । किमु तस्येति व्यत्यासदृष्टान्तः ।</p>
 <p>'व्यत्यासोऽनन्वयश्चैव प्रसिद्धोऽभूत एव च ।</p>
 <p>सर्वसंहारिकश्चेति दृष्टान्तः पञ्चधा स्मृतः''। इति ब्राह्मे ॥ ७५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,532: / Line 1,809: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V76">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S10_V76_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V76">
 <p>मतयो यथा यथामति मेनिरे ॥ ७६ ॥</p>
+</div>
 </div>
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>
+</div>
 <span id="gr-C1-S11" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="एकादशोऽध्यायः"></span>
@@ Line 1,543: / Line 1,825: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S11">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S11_V19" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 1,553: / Line 1,836: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S11_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S11_V19_B1" data-verse="BTN_C01_S11_V19">
 <p>रामो दाशरथिर्यथा । अधिकदृष्टान्तः ।</p>
 <p>'ऊर्णनाभ्यादिको विष्णोर्विष्णुर्विष्णोस्तथैव च ।</p>
 <p>विष्णुर्जीवस्य दृष्टान्त ऊनसाम्याधिकः क्रमात्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,568: / Line 1,854: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S11_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S11_V31" data-verse="BTN_C01_S11_V31">
 <p>'पूरयन्ति दिशः सोमं देवा गावः सरस्वती''इति गारुडे ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>
+</div>
 <span id="gr-C1-S12" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वादशोऽध्यायः"></span>
@@ Line 1,579: / Line 1,870: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S12">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S12_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 1,588: / Line 1,880: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V05_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V05">
 <p>'तत्प्राणे प्रपन्न उदतिष्ठत्''इति श्रुतिः ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,601: / Line 1,896: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V12_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V12">
 <p>यदुकुलक्षयं एष्यत् ।</p>
@@ Line 1,625: / Line 1,921: @@
 <p>'विदुरं चागतं पुनः''। इति च ।</p>
 <p>भारते चैकविंशद्वर्षात् पूर्वं विदुरस्य युधिष्ठिरभाव उक्तः ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,636: / Line 1,934: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V15_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V15">
 <p>योऽर्यमा दण्डमबिभ्रत् स वर्षशतं यावच्छूद्रत्वं बभार ।</p>
 <p>'न देवानां न दैवीनां सामस्त्येन जनिर्भुवि ।</p>
 <p>अंशांशेनैव जायन्ते सर्वे त्वाजानजादयः''॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,651: / Line 1,952: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V20_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V20">
 <p>'संहर्ता भगवान् विष्णुः काल इत्यभिधीयते ।</p>
 <p>अथवा गुणसर्वस्वं कालशब्दो व्यनक्ति हि''। इति हि स्कान्दे ॥२०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,665: / Line 1,969: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V28_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V28">
 <p>स्वैरज्ञातगतिः विविक्तगतिः ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,678: / Line 1,985: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V31">
 <p>पितरौ कुन्तीधृतराष्ट्रौ । न चापश्यत् । तस्य मनसि तेषां विपद्भावो बभूव । अन्यथा महाभारतविरोधात् ।</p>
@@ Line 1,689: / Line 1,997: @@
 <p>'तांस्तदा नारदो विद्वान् शमयामास धर्मवित् ।</p>
 <p>उक्त्वोत्तमां गतिं तेषां निष्ठां तात्कालिकीं तथा''। इत्यादि ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,701: / Line 2,011: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V32_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V32">
 <p>ब्रह्माण्डे च–</p>
@@ Line 1,708: / Line 2,019: @@
 <p>'यत्राधिकं तत्परता बहुवारमपि ध्रुवम् ।</p>
 <p>तद्वदन्ति महाप्राज्ञा लोकवेदानुसारतः''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,719: / Line 2,032: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V34_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V34">
 <p>पितृव्यौ गान्धारीधृतराष्ट्रौ ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,733: / Line 2,049: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V37_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V37">
 <p>मुषितोऽस्मि इति प्रलापः ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,748: / Line 2,067: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V40_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V40">
 <p>क्व गतावित्यदृष्टापेक्षया ॥ ४० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,761: / Line 2,083: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V44_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V44">
 <p>अपरिहार्यत्वादशोच्याः ॥ ४४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,774: / Line 2,099: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V51">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V51_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V51">
 <p>गमनकाले सह भ्रात्रा ॥ ५१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,787: / Line 2,115: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V53">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V53_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V53">
 <p>आस्त इत्याद्यतीतार्थे ।</p>
@@ Line 1,797: / Line 2,126: @@
 <p>पौर्वापर्यं यतो नैव सदैव परिवर्तनात् ।</p>
 <p>अतश्च व्यत्ययादेतद्वदन्ति ज्ञानचक्षुषः''। इति ब्राह्मे ॥ ५३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,808: / Line 2,139: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V55">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V55_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V55">
 <p>'विज्ञानात्मा विरिञ्चोऽयं यस्तस्मिंल्लीयते जगत् ।</p>
@@ Line 1,830: / Line 2,162: @@
 <p>स्वरूपत्वादुपाधेश्च न भिन्नोपाधिकल्पनम् ॥</p>
 <p>न चाभिन्नत्वमीशेन चिन्मात्रत्वं च युज्यते''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ५५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,841: / Line 2,175: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V56">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V56_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V56">
 <p>'त्रिगुणात्मिका तथा ज्ञानं विष्णुशक्तिस्तथैव च ।</p>
 <p>मायाशब्देन भण्यन्ते शब्दतत्त्वार्थवेदिभिः''। इति नाममहोदधौ ॥</p>
 <p>अत्र सत्वादयो मायागुणाः ॥ ५६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,856: / Line 2,193: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V57">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V57_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V57">
 <p>'परावरे तथैवाऽरादुभयार्थाभिधायिनः''इति च ॥ ५७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,869: / Line 2,209: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V59">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S12_V59_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V59">
 <p>एतत्सर्वं पूर्वमेव ज्ञात्वा तस्मादेव कारणात् विदुरस्तीर्थानि ययौ ॥ ५९ ॥</p>
+</div>
 </div>
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>
+</div>
 <span id="gr-C1-S13" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="त्रयोदशोऽध्यायः"></span>
@@ Line 1,880: / Line 2,225: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S13">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S13_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 1,889: / Line 2,235: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S13_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S13_V02">
 <p>मासशब्देनाहान्युच्यन्ते । तथाहि महाभारते–</p>
 <p>'अहस्तु मासशब्दोक्तं यत्र चिन्तायुतं व्रजेत् ।</p>
 <p>एवं संवत्सराद्यं च विपरीते विपर्ययः''। इति नाममहोदधौ ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,904: / Line 2,253: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S13_V08_B1" data-verse="BTN_C01_S13_V08">
 <p>अङ्गं पृथिवीम् ।</p>
 <p>'यदा त्यागादिरुच्येत पृथिव्याद्यङ्गकल्पना ।</p>
 <p>तदा ज्ञेया न हि स्वाङ्गं कदाचिद् विष्णुरुत्सृजेत्''। इति ब्रह्मतर्के ॥८॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,919: / Line 2,271: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S13_V14_B1" data-verse="BTN_C01_S13_V14">
 <p>अग्नौ पदं करोति ।</p>
 <p>'यदुलूको वदति मोघमेतद् यत् कपोतः पदमग्नौ कृणोति''इति हि श्रुतिः ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,933: / Line 2,288: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S13_V34_B1" data-verse="BTN_C01_S13_V34">
 <p>यथाऽन्येषां सुखं भविष्यति तथा । नित्यसुखत्वाद्धरेः ।</p>
 <p>'अत्युत्तमानां कुशलप्रश्नो लोकसुखेच्छया ।</p>
 <p>नित्यदाऽऽप्तसुखत्वात्तु न तेषां युज्यते क्वचित्''। इति नारदीये ॥३४॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,948: / Line 2,306: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S13_V39_B1" data-verse="BTN_C01_S13_V39">
 <p>पूर्वं चिरोषितः ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>
+</div>
 <span id="gr-C1-S14" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्दशोऽध्यायः"></span>
@@ Line 1,959: / Line 2,322: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S14">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S14_V10" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 1,970: / Line 2,334: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S14_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S14_V10_B1" data-verse="BTN_C01_S14_V10">
 <p>यत् पादयोः पतिताश्रुप्रधानो यैः कबरं स्पृष्टं तत्स्त्रियः तत्पदयोः पतितत्वादेव । सविमुक्तकेश्यो न्यकृत ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,987: / Line 2,354: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S14_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S14_V21_B1" data-verse="BTN_C01_S14_V21">
 <p>स रथो हयास्ते । तादृशा इत्यर्थः । त इषव इतिवत् ।</p>
@@ Line 1,992: / Line 2,360: @@
 <p>शब्दः सङ्घटते भेदे विद्यमानेऽपि तत्त्वतः''। इति ब्रह्मतर्के ।</p>
 <p>तद्रथहयानां दाहोक्तेः ॥ २१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 1,999: / Line 2,371: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S15">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S15_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 2,009: / Line 2,382: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S15_V01_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V01">
 <p>ज्ञानिनां प्रारब्धस्यैव निर्मथनं योग्यस्यैव ।</p>
@@ Line 2,014: / Line 2,388: @@
 <p>कर्माणि क्षयमायान्ति ब्रह्मदृष्टिमतः क्वचित्''। इति भविष्यत्पर्वणि ।</p>
 <p>तेषामपि काम्यकर्मफलदृष्टेश्च ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,025: / Line 2,401: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S15_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V02">
 <p>तम आदिरोधश्च प्रारब्धकर्मणैव ।</p>
 <p>'ज्ञानादिव्यक्तिरव्यक्तिः सुखदुःखादिकं तथा ।</p>
 <p>सुदृष्टब्रह्मतत्त्वानां भवत्यारब्धकर्मणा । इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,040: / Line 2,419: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S15_V03_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V03">
 <p>ब्रह्मसम्पत्तिरवगतिः ।</p>
@@ Line 2,050: / Line 2,430: @@
 <p>दहेदथापि सन्दग्धेन्धनवत् तत्पुनः पुनः ।</p>
 <p>यावदारब्धकर्म स्यादाविर्वाऽपि तिरोव्रजेत्''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,061: / Line 2,443: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S15_V07_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V07">
 <p>पौत्रत्वे योग्यत्वमनवमत्वम् ।</p>
 <p>'इन्द्राद्युत्तमताऽन्येषां समता वा स्वके कुले ।</p>
 <p>उत्तमत्वमुपास्त्यादियोग्यता वा निगद्यते''। इति च ब्रह्मतर्के ॥ ७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,085: / Line 2,470: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S15_V11_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V11">
 <p>प्राणमपाने । तं व्याने । समानोदानौ तेषु । तांश्च मूलप्राणे । आत्मा हृदिस्थो विष्णुः । ब्रह्म सर्वगतम् ।</p>
@@ Line 2,101: / Line 2,487: @@
 <p>नतु तत्कालविलयस्त्वन्यो वा तस्य दर्शनात्''।</p>
 <p>इति ब्रह्मतर्के ॥ १०-११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,112: / Line 2,500: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S15_V13_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V13">
 <p>नाऽवर्तेत वीरगतिं गतः ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,125: / Line 2,516: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S15_V15_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V15">
 <p>आत्मनः स्वरूपम् आत्यन्तिकं ज्ञात्वा ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>
+</div>
 <span id="gr-C1-S16" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="षोडशोऽध्यायः"></span>
@@ Line 2,136: / Line 2,532: @@
 <p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S16">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S16_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 2,146: / Line 2,543: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S16_V05_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V05">
 <p>कोऽसौ इत्याक्षेपः । कलिम् इत्युक्तत्वात् ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,159: / Line 2,559: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S16_V06_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V06">
 <p>अथ इति पक्षान्तरे । वा यदि ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,172: / Line 2,575: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S16_V07_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V07">
 <p>अन्यथा चेदायुषोऽसद्व्ययः इत्यर्थः ।</p>
 <p>'यद्यर्थे च विकल्पार्थे वाशब्दः समुदीर्यते''इति नाममहोदधौ ॥ ७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,186: / Line 2,592: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S16_V09_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V09">
 <p>एतदर्थं हि मृत्युरुपहूतः । अहो नृलोके पीयेत इति ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,201: / Line 2,610: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S16_V17_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V17">
 <p>स्निग्धेषु पाण्डुषु विष्णोः सारथ्यादिभिर्विशेषतो भक्तिं करोति ॥ १७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,224: / Line 2,636: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S16_V28_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V28">
 <p>त्यागो मिथ्याभिमानवर्जनम् ।</p>
@@ Line 2,234: / Line 2,647: @@
 <p>'प्रियमेव यतः सर्वमप्रियं नास्ति कुत्रचित् ।</p>
 <p>स्वयमेव यतः कर्ता शान्तोऽतो हरिरीश्वरः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २७,२८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,245: / Line 2,660: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S16_V29_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V29">
 <p>मानः परेषाम् ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,260: / Line 2,678: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S16_V30_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V30">
 <p>'गुणैः स्वरूपभूतैस्तु गुण्यसौ हरिरीश्वरः ।</p>
 <p>न विष्णोर्न च मुक्तानां कोऽपि भिन्नो गुणो मतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ।</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,270: / Line 2,693: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S17">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S17_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 2,279: / Line 2,703: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S17_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S17_V02">
 <p>बिभ्यतमिव मेहन्तम् ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,301: / Line 2,728: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S17_V22_B1" data-verse="BTN_C01_S17_V22">
 <p>असतां सूचकस्य न दोषः तथाऽपि सतां न सूचनीयमिति दर्शयितुम् । ज्ञातुं शक्यत्वाच्च राज्ञः ।</p>
@@ Line 2,306: / Line 2,734: @@
 <p>असत्कृतमधर्मं तु वदन् धर्ममवाप्नुयात्''। इति व्यासस्मृतौ ।</p>
 <p>तस्य गोचरत्वेऽपि भूतानामगोचरेति ज्ञापयितुं वा ॥ २१,२२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,317: / Line 2,747: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S17_V32_B1" data-verse="BTN_C01_S17_V32">
 <p>ब्रह्मयज्ञाः वितानयज्ञाश्च ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,330: / Line 2,763: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S17_V33_B1" data-verse="BTN_C01_S17_V33">
 <p>इष्टात्ममूर्तिः इच्छातनुः ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,345: / Line 2,781: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S17_V40_B1" data-verse="BTN_C01_S17_V40">
 <p>विहितातिरेकेण न सेवेत ॥ ४० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,354: / Line 2,795: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S18">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S18_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 2,363: / Line 2,805: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S18_V03_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V03">
 <p>'विज्ञानमात्मयोग्यं स्याज्ज्ञानं साधारणं स्मृतम्''इति भागवततन्त्रे ॥३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,376: / Line 2,821: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S18_V13_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V13">
 <p>'सम्यक्स्वरूपस्याव्यक्तिरभावो जननस्य च ।</p>
 <p>अल्पयत्नात् ततो वृद्धिहेतोः सत्सङ्गतिर्वरा''॥ इति वायुप्रोक्ते ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,390: / Line 2,838: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S18_V19_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V19">
 <p>अनन्तः कालतो देशतश्च ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,403: / Line 2,854: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S18_V22_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V22">
 <p>परमहंसाश्रमप्राप्यं सत्यं ब्रह्म ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,416: / Line 2,870: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S18_V26_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V26">
 <p>'स्वतो मनःस्थितिर्विष्णौ ब्रह्मभाव उदाहृतः''इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,429: / Line 2,886: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S18_V29_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V29">
 <p>'अप्रीतिर्मद्वशो नायमिति मत्सर ईरितः''इति नाममहोदधौ ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,442: / Line 2,902: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S18_V36_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V36">
 <p>कौशिकी कुशपाणिः ॥ ३६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,457: / Line 2,920: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V43">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S18_V43_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V43">
 <p>'सेना वरूथिनी प्रोक्ता वरूथो गुप्तिरुच्यते''इत्यभिधानम् ॥ ४३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,472: / Line 2,938: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S18_V44_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V44">
 <p>'विड्राष्ट्रं पशुरुत्सेको भ्रमरश्चेति कथ्यते''इति च ॥ ४४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,485: / Line 2,954: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S18_V50_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V50">
 <p>स्वकृतो गुणः स्वस्यैव यतः ॥ ५० ॥</p>
+</div>
 </div>
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे अष्टादशोऽध्यायः ॥</div>
+</div>
 <span id="gr-C1-S19" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="एकोनविंशोऽध्यायः"></span>
@@ Line 2,496: / Line 2,970: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S19">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S19_V17" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 2,509: / Line 2,984: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्भागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S19_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S19_V17_B1" data-verse="BTN_C01_S19_V17">
 <p>गङ्गायामुदक एव किञ्चिद्दक्षिणभागे प्रासादे । तथाहि महाभारते ॥ १७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,518: / Line 2,998: @@
 <p class="adhyaya-trans">विंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C01_S20">
 <div class="verse" id="BTN_C01_S20_V04" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 2,533: / Line 3,014: @@
 <div class="gr-author-note">॥ प्रथमः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S20_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C01_S20_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S20_V04">
 <p>'कैशोरयौवनाभ्यन्तः काल आपीच्यमुच्यते''इत्यभिधानात् ॥ ४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,543: / Line 3,029: @@
 <p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C02_S01">
 <div class="verse" id="BTN_C02_S01_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 2,553: / Line 3,040: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V01_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V01">
 <p>यः पर इति ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,566: / Line 3,056: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V02_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V02">
 <p>अपश्यताम् निद्रया ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,588: / Line 3,081: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V04_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V04">
 <p>असत्सु अभद्रेषु । 'सद्भावे साधुभावे च''इति वचनात् ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,601: / Line 3,097: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V07_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V07">
 <p>ध्यानापेक्षया प्रायेण । नैर्गुण्यस्था मुक्ताः ।</p>
 <p>'एतत्सामगायन्नास्ते''इति श्रुतेः ॥ ७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,615: / Line 3,114: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V08_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V08">
 <p>द्वापरे आदौ च । कृष्णावतारापेक्षया ।</p>
 <p>'व्यासः षट्शतवर्षीयो धृतराष्ट्रमजीजनत्''। इति स्कान्दे ॥ ८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,629: / Line 3,131: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V09_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V09">
 <p>परिनिष्ठितोऽपि मुक्तिरस्य भविष्यतीति निश्चितोऽपि ।</p>
@@ Line 2,635: / Line 3,138: @@
 <p>तथाप्यधिकसौख्यार्थं यतन्ते शुभकर्मसु ।</p>
 <p>विमुक्तास्तु स्वभावेन नित्यं ध्यानादितत्पराः''। इति गारुडे ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,646: / Line 3,151: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V18">
 <p>शुभार्थे भगवति ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,660: / Line 3,168: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V19">
 <p>विषयेभ्यो निर्गत्य तत्रैव मनो युंक्त्वाऽन्यन्न स्मरेत् ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,673: / Line 3,184: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V21_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V21">
 <p>भद्रं हरिम् ॥ २१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,687: / Line 3,201: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V22_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V22">
 <p>यच्छब्दः प्रश्ने । 'यतश्चोदेति सूर्यः''। इत्यादिवत् ।</p>
 <p>'यच्छब्दस्तु परामर्शे प्रश्नार्थे चापि भण्यते''। इत्यभिधाने ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,702: / Line 3,219: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V23_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V23">
 <p>यथेत्यस्य जितासन इत्यादि । यत्र स्थूले । यादृशीत्यस्य विशेष इत्यादि ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,715: / Line 3,235: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V24_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V24">
 <p>विशेष आण्डकोशः ।</p>
@@ Line 2,720: / Line 3,241: @@
 <p>तत्तन्त्रत्वान्न तत्संस्थदुःखभोगोऽस्य न क्वचित्''।</p>
 <p>इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,731: / Line 3,254: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V25">
 <p>'आण्डकोशो विराट्प्रोक्तो विशेषेण प्रकाशनात् ।</p>
 <p>वैराजस्तद्गतो विष्णुरथवा सर्वतो वरः''। इति भागवततन्त्रे ॥२५॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,745: / Line 3,271: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V26_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V26">
 <p>प्रतिमापेक्षयाऽङ्गानि स्वरूपापेक्षया तज्जानि तदाश्रितानि च ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,760: / Line 3,289: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S01_V31_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V31">
 <p>बहुरूपत्वाद्दंष्ट्रार्यमेन्दू इत्यादि ।</p>
 <p>'प्रतिमापेक्षयाङ्गानि भूरादीनि स्वरूपतः ।</p>
 <p>तदाश्रितानि तज्जानि बह्वङ्गत्वं बहुत्वतः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,771: / Line 3,305: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C02_S02">
 <div class="verse" id="BTN_C02_S02_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 2,780: / Line 3,315: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V02_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V02">
 <p>एष हरिः । यदपार्थैर्ध्यायति । तत्रार्थान्न विन्दते ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,793: / Line 3,331: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V03_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V03">
 <p>'सर्वनामा यतो विष्णुस्तदन्यार्थान्न तु स्मरेत् ।</p>
 <p>स्मरंस्तु यावदर्थः स्यादन्यथा स्वात्महा स्मृतः''। इति ब्रह्माण्डे ॥३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,807: / Line 3,348: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V06_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V06">
 <p>'एतमितः प््रोत्याभिसम्भविताऽस्मि''इति नियतार्थः ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,820: / Line 3,364: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V07">
 <div class="bhashya" id="BBTN_C02_S02_V07_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V07">
 <p>'यथैकस्तु बहून्सुप्तानसुप्तः पश्यति प्रभुः ।</p>
@@ Line 2,827: / Line 3,372: @@
 <p>उदधिः कर्मणामीशः सर्वः पूर्णगुणो यतः ॥</p>
 <p>सत्यः केवलसारत्वान्नियमो नियतेरजः''। इति बृहत्संहितायाम् ॥७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,838: / Line 3,385: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V13_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V13">
 <p>चिन्तामयं चिन्ताप्रधानम् ।</p>
 <p>'यस्मात्सञ्चिन्तितो विष्णुश्चिन्तितं प्रददात्यजः ।</p>
 <p>तस्माच्चिन्तामयं देवं वदन्ति ज्ञानचक्षुषः''। इति च ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,853: / Line 3,403: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V15_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V15">
 <p>स्थवीयः पातालमेतस्येत्यादि ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,868: / Line 3,421: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V16_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V16">
 <p>'भक्त्या प्राणं वशं नीत्वा जितप्राणो भवत्युत''। इति षाड्गुण्ये ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,883: / Line 3,439: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V17_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V17">
 <p>'जीवस्थो भगवान्विष्णुः क्षेत्रज्ञ इति गीयते ।</p>
@@ Line 2,888: / Line 3,445: @@
 <p>'हरौ हरेर्भवेन्नीतिस्तदेकत्वस्य चिन्तनम् ।</p>
 <p>अन्यत्र तन्नियम्यादिचिन्तनं नीतिरुच्यते''। इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ १७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,901: / Line 3,460: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V18">
 <p>कालो वायुः ।</p>
@@ Line 2,907: / Line 3,467: @@
 <p>अग्निर्यमानुजश्चैव कालशब्देरिताः क्रमात् ।</p>
 <p>पूर्वोक्तास्त्वपरोक्तानां प्रभवः सर्वशो मताः''।इत्युद्दामसंहितायाम् ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,931: / Line 3,493: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V22_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V22">
 <p>उदानगत्या ब्रह्मनाड्या । 'अथैकयोर्ध्व उदानः''इति श्रुतेः ।</p>
@@ Line 2,937: / Line 3,500: @@
 <p>सर्वत्रैव समानस्तु समं चरति सर्वगः''। इति भारते ॥</p>
 <p>परं चिन्तयन् ॥ २१,२२ ॥॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,957: / Line 3,522: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V24_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V24">
 <p>'चिन्मात्राणीन्द्रियाण्याहुर्मुक्तानामन्यदैव तु ।</p>
@@ Line 2,965: / Line 3,531: @@
 <p>अपक्वा ये न ते यान्ति वायुं वा हरिमेव वा ।</p>
 <p>स्थानमात्राश्रितास्ते तु पुनर्जनिविवर्जिताः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २३,२४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,978: / Line 3,546: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V25">
 <p>हरेः शैंशुमारं चक्रम् । वैश्वानरोदस्तात् ।</p>
 <p>'वैश्वानरे द्युनद्यां वा सूर्ये वा देह एव वा ।</p>
 <p>विधूय सर्वपापानि यान्ति किंस्तुघ्नकेशवम्''। इति ब्रह्माण्डे ॥ २५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 2,993: / Line 3,564: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V26_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V26">
 <p>'पितृयानं देवयानं ब्रह्मयानमिति त्रिधा ।</p>
 <p>गच्छन्वैश्वानरं याति तस्मान्मार्गः स ईरितः''॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,007: / Line 3,581: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V27_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V27">
 <p>'दक्षिणाः पिङ्गलाः सर्वा इडा वामाः प्रकीर्तिताः ।</p>
@@ Line 3,017: / Line 3,592: @@
 <p>पिङ्गला देवयानं स्यात्पिङ्गाख्यसुखदं यतः ॥</p>
 <p>इडाऽन्नदानात्पितृणामेवं मार्गाः प्रकीर्तिताः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,028: / Line 3,605: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V28_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V28">
 <p>'अशेषजगदाधारः शिंशुमारो हरिः परः ।</p>
@@ Line 3,034: / Line 3,612: @@
 <p>'मन्वन्तरायुषः स्वर्ग्या महर्लोके तु काल्पिकाः ।</p>
 <p>आब्रह्मणो जनाद्यास्तु महर्लोकेऽपि ये वराः''। इति ब्राह्मे ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,045: / Line 3,625: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V30_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V30">
 <p>ऋते सत्यलोके । अनिदंविदाम् अब्रह्मविदाम् । दुरन्तदुःखं च प्रभवश्च ।</p>
@@ Line 3,052: / Line 3,633: @@
 <p>आज्ञयैव हरेः केचिदपूर्तेः केचिदञ्जसा ।</p>
 <p>विहृत्यैवान्यलोकेषु मुच्यन्ते ब्रह्मणा सह''। इति वामने ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,065: / Line 3,648: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V31_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V31">
 <p>ब्रह्मणा सह । विशेषं पृथिवीम् । तेनात्मना पृथिव्यात्मना । ज्योतिर्मय अग्निप्रधानः ।</p>
@@ Line 3,084: / Line 3,668: @@
 <p>ब्रह्माद्याः केचिदेवात्र तदन्ये क्रमशोऽपरान्''।</p>
 <p>इति बृहत्तन्त्रे ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,097: / Line 3,683: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V32_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V32">
 <p>'पञ्चेन्द्रियैर्ये विषया एष्टव्याः सर्वतो वराः ।</p>
 <p>मानसांश्चाखिलान् प्राप्य मुक्तौ मोदन्ति देवताः ।</p>
 <p>तथोद्रिक्तनिजानन्दा नित्यानन्दा असंवृताः''। इति षाड्गुण्ये ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,114: / Line 3,703: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V33_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V33">
 <p>भूतसूक्ष्मेन्द्रियैश्च सह अनादिर्भगवानाकाशगो मनोमयं याति । नादवत्त्वात् सनातनः ।</p>
@@ Line 3,124: / Line 3,714: @@
 <p>युक्त आकाशगो विष्णुर्मनःस्थमुपगच्छति''। इति वामने ।</p>
 <p>योऽसावनादिर्मनोमयस्तमिति वा । विपर्ययश्चेत्तस्यैव गन्तृत्वमिति ज्ञापयितुम् । मतिस्थेन तेन मनःस्थेन च सह विज्ञानतत्वं याति ॥३३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,145: / Line 3,737: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V35">
 <p>गुणसन्निरोधं निर्गुणं वासुदेवम् । वासुदेवे एतां गतिं गतो न विषज्जते ।</p>
@@ Line 3,151: / Line 3,744: @@
 <p>भुञ्जते तु पृथग्भोगान्नानन्दं तत्स्वरूपकम् ।</p>
 <p>स्वरूपं च पृथक्तेषामाविष्टग्रहवद्भवेत्''इति ब्रह्माण्डे ॥ ३४,३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,162: / Line 3,757: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V36_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V36">
 <p>यद् भगवानाह । अतो भागवताख्याद्ग्रन्थात् शिवः पन्था न ॥ ३६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,175: / Line 3,773: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V37_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V37">
 <p>तद्भागवतं पुराणम् अपश्यत् ।</p>
@@ Line 3,180: / Line 3,779: @@
 <p>लीलयैव हरिर्देवो दुष्टानां मोहनाय च''।</p>
 <p>इति ब्रह्मतर्के ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,191: / Line 3,792: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V38_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V38">
 <p>लक्षितश्चास्मिन् पुराणे बुद्ध्यादीनां पारवश्यदर्शनादन्यो नियन्ताऽस्तीति ।</p>
 <p>'समाधावसमाधौ च निःस्वतन्त्रस्य देहिनः ।</p>
 <p>अन्यो नियन्ता भगवान्वासुदेवः परः प्रभुः''इति ब्रह्मतर्के ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,208: / Line 3,812: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V39_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V39">
 <p>यस्मात् भगवतैष एवोक्तः तस्मात् स एव श्रोतव्यादिः ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,217: / Line 3,826: @@
 <p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C02_S03">
 <div class="verse" id="BTN_C02_S02_V10" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 3,226: / Line 3,836: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V10_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V10">
 <p>'अकामो धर्मकामो वा मोक्षकामोऽपि यो भवेत् ।</p>
 <p>अथवा सर्वकामो यः स विष्णुं पुरुषं यजेत्''। इति स्कान्दे ॥१०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,242: / Line 3,855: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S02_V17_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V17">
 <p>तस्यायुष उत्तमश्लोकवार्तया ऋते यः क्षणः स नीत एव वृथा ॥ १७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,251: / Line 3,869: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्थोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C02_S03">
 <div class="verse" id="BTN_C02_S03_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 3,260: / Line 3,879: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S03_V02_B1" data-verse="BTN_C02_S03_V02">
 <p>अन्येषां नित्यं निरूढा । तदा विशेषतो जहौ ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,273: / Line 3,895: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S03_V04_B1" data-verse="BTN_C02_S03_V04">
 <p>'आप्तेः सर्वगुणानां य आत्मनामतया हरिम् ।</p>
 <p>उपास्ते नित्यशो विद्वानाप्तकामस्तदा भवेत्''। इति वामने ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,290: / Line 3,915: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S03_V12_B1" data-verse="BTN_C02_S03_V12">
 <p>गृहीतशक्तित्रितयायेति,</p>
@@ Line 3,295: / Line 3,921: @@
 <p>स्वरूपभूता अपि तु भेदवद्व्यावहारिकाः''॥</p>
 <p>इति प्रकाशसंहितावचनान्नित्यगृहीतशक्तित्वमेव ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,308: / Line 3,936: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S03_V13_B1" data-verse="BTN_C02_S03_V13">
 <p>अखिलसत्वमूर्तये पूर्णसाधुभावस्वरूपाय ।</p>
 <p>'निःशेषगुणपूर्णत्वात्सत्व इत्येव तं विदुः''। इति महासंहितायाम् ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,326: / Line 3,957: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥ ४ ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S03_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S03_V19">
 <p>'वेदानुसारिवशगः स्वेच्छया तु हरिर्यतः ।</p>
 <p>अतः स्वतन्त्रमप्याहुः प्राज्ञा वेदमयेति ह''। इत्यध्यात्मे ॥ १९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,336: / Line 3,972: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C02_S04">
 <div class="verse" id="BTN_C02_S04_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 3,346: / Line 3,983: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V01_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V01">
 <p>विजानीहि विज्ञापय । 'व्यत्ययो भेदस्वातन्त्र्यकरणेषु''। इति वचनात् ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,359: / Line 3,999: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V02_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V02">
 <p>'तद्वशत्वादिदं रूपं हरेर्नैव स्वरूपतः''। इति मानससंहितायाम् ।</p>
@@ Line 3,368: / Line 4,009: @@
 <p>'यदधीना यस्य सत्ता तत्तदित्येव भण्यते ।</p>
 <p>विद्यमाने विभेदेऽपि मिथो नित्यं स्वरूपतः''इति भविष्यत्पर्वणि ॥२॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,379: / Line 4,022: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V04_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V04">
 <p>तदधिकं ज्ञातुं पूर्वपक्षं दर्शयति–</p>
 <p>'एकः सृजसि''इत्यादिना ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,393: / Line 4,039: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V06_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V06">
 <p>'त्वदधीना यतः सत्ता अवरस्यापि केशव ।</p>
 <p>अतः स्वरूपतः सम्यक्सति भेदेऽपि तद्भवान्''इति मात्स्ये ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,407: / Line 4,056: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V10_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V10">
 <p>नानृतमित्याक्षेपः ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,429: / Line 4,081: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V13_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V13">
 <p>'मुख्या माया हरेः शक्तिरमुख्या प्रकृतिर्मता ।</p>
 <p>अथामुख्यतमा चैव माया दीना प्रकीर्तिता''॥ १२-१३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,443: / Line 4,098: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V14_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V14">
 <p>परः अधिकः ।</p>
 <p>'तद्वदेव स्थितं यत्तु तात्वतं तत्प्रचक्षते''। इति कौर्मे ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,457: / Line 4,115: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V15_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V15">
 <p>वेदप्रतिपाद्येषु स पर इत्यादि ।</p>
 <p>'गम्येज्यज्ञेयवाच्येषु योज्येषु च परो हरिः ।</p>
 <p>तपसा पूज्यमानानां सर्वलोकेभ्य एव च''॥ इति वाराहे ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,472: / Line 4,133: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V18">
 <p>युगपत्क्रमशोऽपि वेत्यस्य परिहारः 'सत्वं रजस्तम''इति ।</p>
 <p>'नित्यं गृहीताः सत्वाद्याः स्थित्यादिषु विशेषतः ।</p>
 <p>युगपत् क्रमशश्चैव गृह्णाति भगवान्स्वयम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,487: / Line 4,151: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V19">
 <p>'ज्ञानेन्द्रियैश्च मनसा सत्वं बध्नाति पूरुषम् ।</p>
@@ Line 3,499: / Line 4,164: @@
 <p>एवं जीवपरौ भिन्नौ किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि''॥ इति पाद्मे ॥</p>
 <p>मायिनं ज्ञानिनं स्वतः ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,510: / Line 4,177: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V20_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V20">
 <p>लिङ्गैः ज्ञापकैः । त्रिगुणैः । एतैर्लिङ्गैः । स्वप्रसादाज्जीवेन लक्षितगतिः ।</p>
 <p>'स्वप्रसादादिमं जीवः पश्येत्तेन स्वलक्षितः''इति षाड्गुण्ये ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,524: / Line 4,194: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V21_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V21">
 <p>स्वया मायया स्वशक्त्या ।</p>
@@ Line 3,533: / Line 4,204: @@
 <p>'ईशो बह्वीः पुरः सृष्ट्वा तत्रैव बहुरूपताम् ।</p>
 <p>तत्तन्नियामकतया प्राप्तुं कालाद्युपाददे''॥ इति च ॥ २१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,544: / Line 4,217: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V22_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V22">
 <p>प्रकृतेः परिणामस्वभावतः ।</p>
 <p>'गुणकालस्वभावेभ्य ईशेनाधिष्ठितत्वतः ।</p>
 <p>जगदादि महत्तत्त्वमभूत्तस्येच्छया हरेः ॥''इति षाड्गुण्ये ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,559: / Line 4,235: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V23_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V23">
 <p>'भूतानि द्रव्यनामानि ज्ञानं ज्ञानेन्द्रियाण्यपि ।</p>
 <p>क्रिया कर्मेन्द्रियाण्याहुस्तन्मूलत्वादहं त्रिधा''। इति गारुडे ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,574: / Line 4,253: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V24_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V24">
 <p>'विशिष्टकार्यशक्तित्वाद्देवा वैकारिकाः स्मृताः ।</p>
@@ Line 3,582: / Line 4,262: @@
 <p>'द्रव्यं तु द्रवणप्राप्यं द्वयोर्विवदमानयोः ।</p>
 <p>पूर्वं वेगाभिसम्बन्धादाकाशस्तु प्रदेशतः''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ २४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,593: / Line 4,275: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V25">
 <p>'पञ्चेन्द्रियाभिमेयत्वान्मात्रागुण इतीरितः''॥ इति मात्स्ये ।</p>
 <p>'शब्देनैव परो द्रष्टा ज्ञायते जगदेव च ।"</p>
 <p>इति विष्णुसंहितायाम् ॥ २५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,608: / Line 4,293: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V26_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V26">
 <p>'सर्वचेष्टयितृत्वात्तु प्राणोऽभिभवशक्तितः ।</p>
 <p>ओजस्त्वनभिभाव्यत्वात्सहश्च स्वेच्छया कृतेः ॥</p>
 <p>बलं विधारकत्वाच्च विधृतिर्वायुरुच्यते''। इति भारते ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,623: / Line 4,311: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V30_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V30">
 <p>'अनाद्यनन्तोऽपि हरिर्वैकारिकगणेष्वजः ।</p>
@@ Line 3,628: / Line 4,317: @@
 <p>पाददेवस्तु यज्ञोऽन्यस्तं प्रविश्य हरिः स्वयम् ।</p>
 <p>सर्वं विधारयन्देहे वर्ततेऽनन्तशक्तिधृक्''॥ इति वह्निपुराणे ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,639: / Line 4,330: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V33_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V33">
 <p>सदसत्वं व्यक्ताव्यक्तत्वम् । नः भयम् । अदो ब्रह्माण्डम् । ब्रह्माण्डं हि वदन्तीति जीवानां भयकारणम् । तत्र हि संसृतिः ।</p>
 <p>'आकाशवायू त्वव्यक्तावितरेऽण्डे प्रकाशिताः ।</p>
 <p>तथात्वाद्बाह्यभूतानामण्डस्थानां च सा गतिः''॥ इति मात्स्ये ॥३३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,654: / Line 4,348: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V34_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V34">
 <p>कालकर्मस्वभावस्थ अजीवः परमेश्वरः । अजीवं स्वात्मानम् अजीजनत् । तदण्डं यथा स्वात्मानं प्रासूते तथा चकार ।</p>
@@ Line 3,665: / Line 4,360: @@
 <p>अजीवोऽपि महातेजास्त्वथवा जीवयन् जगत्''॥</p>
 <p>इति स्कान्दे ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,676: / Line 4,373: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V35">
 <p>'अण्डे जातौ पुमांसौ द्वौ हरिर्ब्रह्मा तथैव च ।</p>
 <p>अनादिस्तु हरिस्तत्र ब्रह्मा सादिरुदाहृतः''। इति च ॥ ३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,690: / Line 4,390: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V36_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V36">
 <p>'हरेरवयवैर्लोकाः सृष्टा इति विकल्पनम् ।</p>
 <p>साक्षात्सत्यमतोऽन्यस्मात् व्यावहारिकमुच्यते''॥ इति मात्स्ये ॥३६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,706: / Line 4,409: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥ ५ ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S04_V37_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V37">
 <p>'ब्राह्मणो मुखमित्येव मुखाज्जातत्वहेतुतः ।</p>
 <p>यथावदत् श्रुतौ तद्वज्जीवो ब्रह्मेति वाग्भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,716: / Line 4,424: @@
 <p class="adhyaya-trans">षष्ठोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C02_S05">
 <div class="verse" id="BTN_C02_S05_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 3,725: / Line 4,434: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V03_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V03">
 <p>तीर्थानां शास्त्राणाम् ॥ ३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,738: / Line 4,450: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V05_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V05">
 <p>'याज्ञिका रोममूलस्था रोमान्तस्थास्तु तत्परे ।</p>
 <p>उद्भिजो वासुदेवस्य लिङ्गगास्तु जरायुजाः''। इति पाद्मे ।</p>
 <p>'हरेः श्मश्वाश्रया विद्युच्छिलालोहा नखाश्रयाः''। इत्याग्नेये ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,754: / Line 4,469: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V06_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V06">
 <p>ब्राह्मणवैश्यादीन् वर्जयितुं प्रायश इति ।</p>
@@ Line 3,760: / Line 4,476: @@
 <p>'स्वोत्पत्त्यङ्गेषु देवानामन्येषां पादमूलतः ।</p>
 <p>मुक्तिस्तु विहिता विष्णोर्निर्दिष्टेषु यथावचः''। इत्यध्यात्मे ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,771: / Line 4,489: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V11_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V11">
 <p>'कुमारब्रह्मरुद्राद्या हरेर्मध्यात्समुद्गताः''। इति वामने ।</p>
@@ Line 3,779: / Line 4,498: @@
 <p>'देहेन्द्रियादिभेदेन निर्भेदोऽपि हरिः स्वयम् ।</p>
 <p>भण्यते केवलैश्वर्यादनाद्यानन्दचिद्घनः''॥ इति गारुडे ।</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,790: / Line 4,511: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V15_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V15">
 <p>'सर्वं पुरुष एवेति भण्यतेऽभेदवज्जगत् ।</p>
 <p>तदधीनं तु सत्तादि यतो ह्यस्य सदा भवेत्''। इति ब्रह्मतर्के ।</p>
 <p>'वितस्तिमात्रं हृदयमास्थाय व्याप्नुते जगत्''। इति गारुडे ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,805: / Line 4,529: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V16_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V16">
 <p>'पश्यन् स्वधिष्ण्यं देहं स बहिष्ठान्विषयानपि ।</p>
 <p>एवमण्डान्तरं पश्यन्बहिः सर्वं च पश्यति''। इति वामने ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,819: / Line 4,546: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V17_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V17">
 <p>'अव्यक्तमात्मनोऽन्नं च महदादि विनाशि च ।</p>
 <p>यदतीतः परो विष्णुः स एवातो विमोक्षदः''॥ इति नारदीये ॥१७॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,833: / Line 4,563: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V18">
 <p>'स्वरूपांशो विभिन्नांश इति द्वेधांश इष्यते ।</p>
@@ Line 3,841: / Line 4,572: @@
 <p>अनन्तासनवैकुण्ठनारायणपुराणि तु ।</p>
 <p>बहुलक्षोच्छ्रितेष्वेषु स वसत्यमृतो हरिः''॥ इति मात्स्ये ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,852: / Line 4,585: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V19">
 <p>'अनन्तासनवैकुण्ठनारायणपुराणि तु ।</p>
@@ Line 3,862: / Line 4,596: @@
 <p>आदित्यमण्डलस्थस्तु ज्ञानिनां ब्रह्मचारिणाम्''॥</p>
 <p>इति ब्रह्माण्डे ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,873: / Line 4,609: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V20_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V20">
 <p>'त्रिपात्स एव भगवान् सर्वप्राणिषु संस्थितः ।</p>
 <p>निरन्नेषु च विद्वत्सु त्रिदशेष्वितरेषु च''॥ इत्यध्यात्मे ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,896: / Line 4,635: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V22_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V22">
 <p>'तस्माद्धरेरण्डमभूदण्डादपि चतुर्मुखः ।</p>
@@ Line 3,904: / Line 4,644: @@
 <p>त्रिलोकस्थानगं विष्णुमयजच्च समाहितः ।</p>
 <p>तद्रूपभूतांस्त्रींल्लोकान् पशून् कृत्वा महामनाः''॥ इति गारुडे ॥ २१-२२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,915: / Line 4,657: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V25">
 <p>सूत्रं मीमांसासूत्रम् ॥ २५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,928: / Line 4,673: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V30_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V30">
 <p>यस्मात् तमेवायजन् तस्मादिदं तस्मिन्नाहितम् ।</p>
 <p>'नित्यं गृहीताः सत्वाद्या जीववज्जडवन्न तु ।</p>
 <p>मिथ्यामानात्स्वरूपत्वात्स्वातन्त्र्याद्बहिरेव तु''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥३०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,943: / Line 4,691: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V32_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V32">
 <p>'सदिति व्यक्तमुद्दिष्टमसदव्यक्तमुच्यते ।</p>
 <p>गम्यागम्यस्वरूपत्वात्तत्सत्तादिर्हरेर्यतः ॥</p>
 <p>अतस्तस्मादन्यदेव ह्यनन्यदिति भण्यते''॥ इति च ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,960: / Line 4,711: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V35">
 <p>'सर्वजीवनिकायेषु ब्रह्मवायू हरेर्विदौ ।</p>
@@ Line 3,965: / Line 4,717: @@
 <p>तावत्तावपि नो विष्णुं जानीतो लोकवन्दितौ''॥</p>
 <p>इति ब्रह्माण्डे ॥ ३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 3,976: / Line 4,730: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V38_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V38">
 <p>'स्वयमेव स्वरूपाणि मत्स्यकूर्मादिकान्यजः ।</p>
@@ Line 3,982: / Line 4,737: @@
 <p>तिरोहितं स्वरूपं च प्रकाशयति शास्त्रतः''॥</p>
 <p>इति भागवततन्त्रे ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,002: / Line 4,759: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V40_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V40">
 <p>'ऋतं तदात्मना ज्ञप्तेः सत्यं साधुत्वतः परम् ।</p>
@@ Line 4,007: / Line 4,765: @@
 <p>केवलं तादृशाभावात्प्रत्यगन्तरवस्थितेः ।</p>
 <p>एतदेतादृशं तत्त्वं यो वेद स विमुच्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥३९,४०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,065: / Line 4,825: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥ ६ ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V45">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S05_V45_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V45">
 <p>'यः शेते प्रलये विष्णुः शून्यनामा महाकृतिः ।</p>
@@ Line 4,098: / Line 4,859: @@
 <p>एको नारायणस्तत्र रुद्रच्छिन्नस्तथापरः ।</p>
 <p>स तु यज्ञाभिमानी स्यात्तत्पतिः केशवः स्मृतः''॥ इति पाद्मे ॥ ४१-४५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,105: / Line 4,870: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C02_S06">
 <div class="verse" id="BTN_C02_S06_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 4,116: / Line 4,882: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V02_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V02">
 <p>'क्रियाभिमानाद्यज्ञोऽसाविन्द्रसूनुः प्रकीर्तितः ।</p>
@@ Line 4,121: / Line 4,888: @@
 <p>हरिरिति ज्ञात्वेशावास्यमित्यादिनाऽनूक्तः ।</p>
 <p>'त्रयी श्रुतिर्नित्यवाक्च वेदोऽनुवचनं तथा''॥ इति ह्यभिधानम् ॥२॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,134: / Line 4,903: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V04_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V04">
 <p>अमयीं विष्णुप्रधानाम् ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,149: / Line 4,921: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V05_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V05">
 <p>मे तपतः सतः । सः नः अर्थे । सनात् पूर्वम् ।</p>
@@ Line 4,157: / Line 4,930: @@
 <p>एते त्रिपुरुषाः प्रोक्ताः सृष्टिस्थित्यन्तकारिणः ।</p>
 <p>निमित्तमात्रं तौ देवौ विष्णुः सर्वस्य कारणम्''॥ इति स्कान्दे ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,170: / Line 4,945: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V06_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V06">
 <p>'नरो नारायणश्चैव हरिः कृष्णस्तथैव च ।</p>
@@ Line 4,176: / Line 4,952: @@
 <p>विशेषेण स्वयं विष्णुर्निवसत्यम्बुजेक्षणः । ।</p>
 <p>तस्माच्चतुर्धा धर्मस्य जातो विष्णुरितीरितः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,189: / Line 4,967: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V08_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V08">
 <p>'अवतारो महाविष्णोर्वासुदेव इतीरितः ।</p>
 <p>यो ध्रुवाय निजं प्रादात्स्थानमन्यानधिष्ठितम्''॥</p>
 <p>इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,206: / Line 4,987: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V09_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V09">
 <p>'पृथुर्नाम महाराजस्तत्र विष्णुः स्वयं प्रभुः ।</p>
 <p>पृथुनामा चतुर्बाहुः प्रविष्टस्तेन चार्थितः''॥</p>
 <p>इति महासंहितायाम् ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,223: / Line 5,007: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V10_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V10">
 <p>यद्रूपं परमहंसप्राप्यं पदमामनन्ति ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,238: / Line 5,025: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V11_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V11">
 <p>'छन्दांसि च मखाश्चैव देवा लोकाश्च सर्वशः ।</p>
 <p>सर्वे विष्णौ स्थिता यस्मादतः सर्वमयो ह्यसौ''॥</p>
 <p>इति महासंहितायाम् ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,255: / Line 5,045: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V12_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V12">
 <p>क्षोणीमयनौकाश्रयत्वात् क्षोणीमयः ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,270: / Line 5,063: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V16_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V16">
 <p>'हरिस्तापसनामाऽसौ जातस्तपसि वै मनुः ।</p>
 <p>गजेन्द्रं मोचयामास ससर्ज च जगद्विभुः ॥''इति मात्स्ये ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,286: / Line 5,082: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V18">
 <p>'ऐन्द्रं पदं नान्तरीयं फलं तु हरितोषणम् ।</p>
 <p>जगद्दातुर्बलेर्यस्मादानन्दोद्रिक्तता भवेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ।</p>
 <p>शीर्षाख्यं मानम् ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,303: / Line 5,102: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V19">
 <p>'ऐतरेयो हरिः प्राह नारदाय स्वकां तनुम् ।</p>
 <p>यत्प्रापुर्वैष्णवा नान्ये यदृते न सुखं परम्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,319: / Line 5,121: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V20_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V20">
 <p>'मन्वन्तरेषु भगवान् चक्रवर्तिषु संस्थितः ।</p>
@@ Line 4,324: / Line 5,127: @@
 <p>राजराजेश्वरेत्याहुर्मुनयश्चक्रवर्तिनाम् ।</p>
 <p>वीर्यदं परमात्मानं शङ्खचक्रगदाधरम्''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥२०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,359: / Line 5,164: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V25">
 <p>प्राणादिकलेशः । दूरस्था सुहृद्यस्य भगवतः स दूरेसुहृत् । सुशोषो अग्निः ।</p>
@@ Line 4,365: / Line 5,171: @@
 <p>'धनुर्विस्फूर्जितैर्नष्टो रावणः पूर्वमेव तु ।</p>
 <p>पुनः शरै राममुक्तैः सानुबन्धो विनेश्यति''॥ इति स्कान्दे ॥२३-२५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,378: / Line 5,186: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V26_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V26">
 <p>'राम एको ह्यनन्तांशस्तत्र रामाभिधो हरिः ।</p>
 <p>शुक्लकेशात्मकस्तिष्ठन् रमयामास वै जगत्''॥ इति ब्राह्मे ।</p>
 <p>'विष्णोर्नान्येन कर्माणि परेषां तन्निबन्धनम्''॥ इति मात्स्ये ॥२६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,395: / Line 5,206: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V27_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V27">
 <p>'सहस्रधनुषस्तूर्ध्वं द्युशब्देनापि भण्यते''। इति तन्त्रमालायाम् ।</p>
 <p>इतरथा विष्णुर्न चेत् । स्वमहिमनिबन्धनत्वेन न भाव्यम् ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,411: / Line 5,225: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V29_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V29">
 <p>अन्येषां स्तुत्यमेव यत्तस्य तच्च दिव्यमिव ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,426: / Line 5,243: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V31_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V31">
 <p>'अन्यथाज्ञानहेतुर्या वाक् सा जल्पिः प्रकीर्तिता''॥</p>
 <p>इति तन्त्रमालायाम् ॥</p>
 <p>'यत्तु सर्वात्मनाऽज्ञानं निशा सा परिकीर्तिता''॥ इति कौर्मे ॥३१॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,443: / Line 5,263: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V33_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V33">
 <p>कलपदं च आयतं च ।</p>
 <p>'सप्तस्वरसमाहारो मूर्च्छनेति प्रकीर्तिता''॥ इति गान्धर्वे ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,470: / Line 5,293: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V35">
 <p>'विद्वेषिणोऽप्युदासीना भक्ता अपि न संशयः ।</p>
@@ Line 4,480: / Line 5,304: @@
 <p>अतस्तस्यैव नामानि व्याजादन्यगतानि तु ।</p>
 <p>व्यवहारप्रवृत्त्यर्थं दुष्टानां मोहनाय च''॥ इति स्कान्दे ॥ ३४-३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,493: / Line 5,319: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V36_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V36">
 <p>'तृतीये सप्तमे चैव षोडशे पञ्चविंशके ।</p>
@@ Line 4,498: / Line 5,325: @@
 <p>व्यासाचार्यस्तु पूर्वेषु चरमे स्वयमेव तु ।</p>
 <p>विव्यास वेदांश्चक्रे च भारतं वेदसंमितम्''॥ इति च ॥ ३६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,511: / Line 5,340: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V39_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V39">
 <p>'हरीच्छया विभूतिर्या ब्रह्मादीनां सदा भवेत् ।</p>
@@ Line 4,516: / Line 5,346: @@
 <p>अतो मायाविभूतित्वं तेषां मत्स्यादिकाः स्वयम्"</p>
 <p>इत्यध्यात्मे ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,529: / Line 5,361: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V41_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V41">
 <p>विदुः नान्तम् । अनन्तत्वात् ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,544: / Line 5,379: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V42">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V42_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V42">
 <p>देवमायां विदन्ति संसारमतितरन्ति च ॥ ४२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,559: / Line 5,397: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V46_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V46">
 <p>तत्परायणास्तच्छीलास्तच्छिक्षाश्च ॥ ४६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,574: / Line 5,415: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V47">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V47_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V47">
 <p>'अव्यक्ताद्यनहंमानादात्मतत्त्वं हरिः स्मृतः ।</p>
 <p>अशब्दश्चाप्रसिद्धत्वाच्छान्तः पूर्णसुखत्वतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥४७॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,590: / Line 5,434: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V49">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V49_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V49">
 <p>भावस्वभावो भक्तिस्वभावः । तेन निर्मितस्य सत्पुरुषस्य प्रसिद्धः ।</p>
 <p>'भावो भक्तिः प्रणामश्च प्रावण्यमपि चादरः''। इत्यभिधानात् ॥४९॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,604: / Line 5,451: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V50_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V50">
 <p>'सत्तादिर्यत्स्वतो विष्णोस्तस्मादन्यः स सर्वतः ।</p>
 <p>यत्सत्तादिरतोऽन्यस्य नान्यत्वं भेदिनोऽपि तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥५०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,629: / Line 5,479: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥ ७ ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V54">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S06_V54_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V54">
 <p>'आक्षिप्यते किमित्येतद्यतोऽल्पफलता भवेत् ।</p>
 <p>वस्तुनो यस्य चाल्पत्वं पुंसो वा नेति चोच्यते''॥</p>
 <p>इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ५३,५४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,640: / Line 5,495: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C02_S07">
 <div class="verse" id="BTN_C02_S07_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 4,649: / Line 5,505: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S07_V11_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V11">
 <p>निजावयवेभ्यः सृष्टाः । बाह्यावयवा लोकैः कल्प्यन्ते ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,662: / Line 5,521: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S07_V14_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V14">
 <p>जीवे कर्मसमावापः । परमेश्वरेण गृह्यते । गुणिनां महदादिजीवानां सामर्थ्ये परिमाणम् 'देवासुरेभ्यो मघवान्''इत्यादि ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,675: / Line 5,537: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S07_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V18">
 <p>श्रेणीनाम् अङ्गरक्षकाणां युद्धेषूच्यते ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,688: / Line 5,553: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S07_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V19">
 <p>हेतुलक्षणं ब्रह्मलक्षणम् ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,701: / Line 5,569: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S07_V20_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V20">
 <p>योगतो लिङ्गभङ्गः पूर्वोक्तः । 'पानेन ते देव''इत्यादि पश्चात् ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,714: / Line 5,585: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S07_V23_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V23">
 <p>'द्वेधा वावात्ममाया तद्रूपा तद्वशा च''इति । तद्वशया संसारयति । स्वरूपया विमोचयत्युदास्ते तद्वशां विमुक्तस्थ इतरयैनं रमयत्येष आत्मैष आनन्दः''। इति सौकारायणश्रुतिः ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,727: / Line 5,601: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S07_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V25">
 <p>यस्मात् अनुतिष्ठन्ति तस्मात् परमेष्ठी प्रमाणम् ॥ २५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,741: / Line 5,618: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S07_V27_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V27">
 <p>'बालोऽपि स गुरुत्वेन मुनिभ्यो ब्रह्मणा यतः ।</p>
 <p>दत्तोऽतो ब्रह्मरातेति नाम वैयासकेरभूत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,757: / Line 5,637: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयसन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥ ८ ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S07_V28_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V28">
 <p>'यत्र ब्रह्मान्तरोत्पत्तिः ब्रह्मकल्पः स ईरितः''॥ इति च ॥ २८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,766: / Line 5,651: @@
 <p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C02_S08">
 <div class="verse" id="BTN_C02_S08_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 4,794: / Line 5,680: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V03_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V03">
 <p>परस्य अर्थव्यतिरिक्तस्य । 'यदधातुमतः''इत्यस्य ह्युत्तरम् ।</p>
@@ Line 4,807: / Line 5,694: @@
 <p>यदा स्वरूपं जानाति कालप्रकृतिवर्जितम् । ।</p>
 <p>वासुदेवप्रसादेन तदा मुक्तो भवत्यसौ''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥१-३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,818: / Line 5,707: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V04_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V04">
 <p>यतो भगवदुक्तं प्रमाणमतस्तदुक्तं पुराणं त्वत्प्रश्नानामुत्तरत्वेन वक्ष्ये ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,833: / Line 5,725: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V08_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V08">
 <p>तपो ब्रह्म ।</p>
@@ Line 4,840: / Line 5,733: @@
 <p>यत्राधिकं वदेत्किञ्चिज्ज्ञेयोऽर्थस्तत्र चाधिकः''। इति व्यासनिरुक्ते ॥</p>
 <p>'तपोरूपं परं ब्रह्म ब्रह्माऽचिन्तयदञ्जसा''। इति षाड्गुण्ये ॥ ८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,853: / Line 5,748: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V09_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V09">
 <p>यत् यतः । 'यत्तदित्यादयः शब्दाः पञ्चम्यन्ताः प्रकीर्तिताः''।इति च ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,868: / Line 5,766: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V10_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V10">
 <p>मायातीतत्वात् ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,883: / Line 5,784: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V13_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V13">
 <p>प््रोङ्खश्रिताः याः विभूतयः ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,898: / Line 5,802: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V14_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V14">
 <p>'सत्वं तु शोभनत्वं स्यात्तद्युक्ताः सात्वता मताः''। इत्यध्यात्मे ॥</p>
 <p>'मुक्तैः स्वपार्षदैः पूर्वैर्ब्रह्माद्यैश्चैव संयुतम् ।</p>
 <p>ब्रह्मा ददर्श तपसा भगवन्तं हरिं प्रभुम्''॥ इति गारुडे ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,915: / Line 5,822: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V16_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V16">
 <p>'इच्छाद्या मोचिकाद्याश्च अणिमाद्याश्च शक्तयः ।</p>
@@ Line 4,921: / Line 5,829: @@
 <p>एवं षोडशभिश्चैव पञ्चभिश्च हरिः स्वयम् ॥</p>
 <p>चतुर्भिश्च वृतो नित्यं तत्स्वरूपाश्च शक्तयः''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,932: / Line 5,842: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V21_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V21">
 <p>मनीषितं तपः ॥ २१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,954: / Line 5,867: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V23_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V23">
 <p>कर्मविमोहिते इदं कार्यमित्यजानति । हृदयं प््रिायम् ।</p>
@@ Line 4,962: / Line 5,876: @@
 <p>ज्ञानवीर्यो ज्ञानबलो ज्ञानानन्द उदाहृतः''॥</p>
 <p>इति बृहत्संहितायाम् ॥ २२,२३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,974: / Line 5,890: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V30_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V30">
 <p>'येन येन यथा ज्ञात्वा नियतं मुक्तिराप्यते ।</p>
 <p>तद्विज्ञानमिति प्रोक्तं ज्ञानं साधारणं स्मृतम्''॥ इति वामने ॥३०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 4,988: / Line 5,907: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V32_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V32">
 <p>परं स्वतन्त्रं न ।</p>
@@ Line 5,001: / Line 5,921: @@
 <p>क्वान्यथा हि पुनः सृष्टिः पूर्वकर्मानुसारिणी''॥ इति ब्रह्मतर्के ।</p>
 <p>त्वमेतच्च परं न भवेत् । स्वतन्त्रं न ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,021: / Line 5,943: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V34_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V34">
 <p>अर्थवदिव प्रतीयते । न च परमात्मन्यर्थवत् प्रतीयते । अर्थं प्रयोजनमृते । न हि जीवप्रकृतिभ्यामीश्वरस्यार्थः ।</p>
@@ Line 5,035: / Line 5,958: @@
 <p>एवं हरिश्च भूतेषु बहिश्च व्याप्तिहेतुतः ।</p>
 <p>तस्मात्तत्स्थो न तत्स्थश्च प्रोच्यते हरिरीश्वरः''इति च ॥ ३३,३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,046: / Line 5,971: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V35">
 <p>अन्यभावाभावकाले देशे च तद्विद्यमानाविद्यमानशक्तिमांश्चेत्यन्वय-व्यतिरकौ ॥ ३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,059: / Line 5,987: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V38_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V38">
 <p>'सर्वस्यापि प्रधानत्वात् स सर्वमय ईर्यते''॥ इति च ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,072: / Line 6,003: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V41_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V41">
 <p>मायां माहात्म्यं विविदिषुः । अन्येषां माहात्म्यपतेः ।</p>
 <p>'मुख्यतो विष्णुमाहात्म्यं मायाशब्दोदितं भवेत् ।</p>
 <p>प्रधानत्वाच्च मातृत्वान्मेयत्वं चैव तस्य हि''॥ इति च ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,087: / Line 6,021: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V44_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V44">
 <p>'हरिर्व्यासादिरूपेण सर्वज्ञोऽपि स्वयं प्रभुः ।</p>
 <p>शृृणोति नारदादिभ्यो मोहायैषां प्रसिद्धये''॥ इति पाद्मे ॥ ४४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,103: / Line 6,040: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये द्वितीयस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥ ९ ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V45">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S08_V45_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V45">
 <p>'विराड्ब्रह्मा समुद्दिष्टस्तद्गतः परमो यतः ।</p>
 <p>अतो वैराजमित्येनमाहुरीशत्वतो विराट्''॥</p>
 <p>इति बृहत्संहितायाम् ॥ ४५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,114: / Line 6,056: @@
 <p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C02_S09">
 <div class="verse" id="BTN_C02_S09_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 5,123: / Line 6,066: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V03_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V03">
 <p>महदाद्यण्डपर्यन्तः सर्गोऽण्डे ब्रह्मणस्तु यः ।</p>
@@ Line 5,128: / Line 6,072: @@
 <p>पञ्चभूतसमूहेन जातः पुरुष उच्यते ।</p>
 <p>बहुत्वात्तत्र भूतानां तावत्त्वात्तत्त्वमेकजम्''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ ३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,139: / Line 6,085: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V06_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V06">
 <p>'अनुप्राविश्य परमं जीवस्य शयनं तु यत् ।</p>
 <p>सहैव शक्तिभिः स्वीयैरिच्छाद्यैरप्राकाशितैः ।</p>
 <p>सन्निरोध इति प्रक्तो विमुक्तिर्यत्र मोक्षणम्''॥ इति नारदीये ॥६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,154: / Line 6,103: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V07_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V07">
 <p>'सृष्टिस्थित्यप्ययाभासा यद्बलाद्यत्र च स्थिताः ।</p>
 <p>तद् ब्रह्म जगदाधारं वासुदेवेति तद्विदुः''॥ इति भागवततन्त्रे ॥७॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,168: / Line 6,120: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V08_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V08">
 <p>आधिभौतिकेन रूपेण हि चक्षुःप्रकाशयोः सम्यक् परिज्ञानम् ॥ ८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,181: / Line 6,136: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V09_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V09">
 <p>सुप्तावपि यः सर्वं वेत्ति जीवानां स परः ।</p>
 <p>'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''॥ इति श्रुतेः ।</p>
 <p>सुष्ट्वाश्रयाणामप्याश्रयः ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,205: / Line 6,163: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V11_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V11">
 <p>विनिर्गतः प्रकाशितः ।</p>
@@ Line 5,210: / Line 6,169: @@
 <p>सोऽपोऽसृजत्ततो नारा नरोऽनाशात्परो यतः''॥</p>
 <p>इति नारायणाध्यात्मे ॥ १०,११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,221: / Line 6,182: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V13_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V13">
 <p>'तत्तन्नियामकत्वेन बहुत्वं प्राप्तुमीश्वरः ।</p>
@@ Line 5,226: / Line 6,188: @@
 <p>'अन्तःस्थितहरेः कामादण्डे ब्रह्मतनोर्जनिः ।</p>
 <p>तत्र देवाश्च सञ्जाताः पुनस्तत्त्वात्मकाः प्रभोेः''॥ इति च ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,237: / Line 6,201: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V27_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V27">
 <p>'मलादिकं कदाचित्तु ब्रह्मा लोकाभिपत्तये ।</p>
 <p>आत्मनो निर्ममे कामात्सर्वेषामभवत्ततः ।</p>
 <p>वशित्वात्तस्य दिव्यत्वादिच्छया भवति प्रभोः''॥ इति च ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,252: / Line 6,219: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V33_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V33">
 <p>'स्थूलं भगवतो रूपं ब्रह्मदेह उदाहृतः ।</p>
 <p>तत्तन्त्रत्वाच्च सूक्ष्मं च शङ्खचक्रगदाधरम्''॥ इति चाध्यात्मे ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,266: / Line 6,236: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V34_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V34">
 <p>निर्विशेषणं निरतिशयम् । 'अस्य काव्यस्य कवयो न समर्था विशेषणे''इतिवत् ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,279: / Line 6,252: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V35">
 <p>मायासृष्टे जगति ये अविपश्चितः ॥ ३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,292: / Line 6,268: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V36_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V36">
 <p>'नामैव वाचकत्वेन नामरूपक्रिया अपि ।</p>
 <p>वाच्यत्वेन हरिर्देवो नियामयति चैकराट्''॥ इति च ।</p>
 <p>'कर्तृत्वात्तु सकर्माऽसौ निष्फलत्वादकर्मकः''। इति च ॥ ३६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,307: / Line 6,286: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V37_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V37">
 <p>प्रजापत्यादीन् धत्ते ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,320: / Line 6,302: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V41_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V41">
 <p>तामसास्तामसा दैत्याः प्रधाना देवशत्रवः ।</p>
@@ Line 5,331: / Line 6,314: @@
 <p>तेषां च सात्विकाः शेषगरुत्मद्रुद्रतत्स्त्रियः ॥</p>
 <p>ततोऽपि देवी ब्रह्माणी ब्रह्मा चैव ततः स्वयम् ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,343: / Line 6,328: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V42">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V42_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V42">
 <p>'सात्विकेषु त्रिषु यदा त्वेकस्य प्रतिबाधनम् ।</p>
@@ Line 5,348: / Line 6,334: @@
 <p>राजसांस्तामसान् हत्वा सात्विकान् वर्धयिष्यति''॥</p>
 <p>इति स्कान्दे ॥ ४२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,359: / Line 6,347: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V43">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V43_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V43">
 <p>मत्स्यादिरूपी पोषयति नृसिंहो रुद्रसंस्थितः ।</p>
 <p>विलापयेद्विरिञ्चस्थः सृजते विष्णुरव्ययः ॥ इति वामने ॥ ४३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,373: / Line 6,364: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V44_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V44">
 <p>भगवत्तमः ना पुरुषः ॥ ४४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,386: / Line 6,380: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V45">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V45_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V45">
 <p>जन्मकर्माणि विधीयत इति क्रियाविशेषणम् ।</p>
@@ Line 5,392: / Line 6,387: @@
 <p>रूप उपरिभाव इति धातुः । 'सुभद्रां रथमारोप्य''इत्यादिवच्च ।</p>
 <p>'स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च''॥ इति च ॥ ४५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,407: / Line 6,404: @@
 <div class="gr-author-note">॥ द्वितीयः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C02_S09_V46_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V46">
 <p>अन्यकल्पानां साधारणः । यत्रैव प्राकृतवैकृताः सर्वसर्गाः । अन्यब्रह्मकल्पानां च साधारणः ॥ ४६ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,417: / Line 6,419: @@
 <p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S01">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S01_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 5,435: / Line 6,438: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S01_V02_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V02">
 <p>'युद्धकाले तु विदुरस्तीर्थयात्रां गतोऽपि सन् ।</p>
 <p>प्राय आस्ते गजपुरे पाण्डवानां व्यपेक्षया''॥</p>
 <p>इति स्कान्दे ॥ १,२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,464: / Line 6,470: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S01_V07_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V07">
 <p>यदा ददाह । यदा केशाभिमर्शः प्राप्त इति यदाशब्दो हेत्वर्थः । 'यदा तदेति हेत्वर्थे कालार्थे चापि भण्यते''। इत्यभिधानम् ॥ ६,७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,490: / Line 6,499: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S01_V21_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V21">
 <p>सुहृद्विनष्टिं यदुकुलविनष्टिमेष्याम् ।</p>
@@ Line 5,495: / Line 6,505: @@
 <p>यदूनां विस्तरात्पश्चादुद्धवाद्यमुनामनु''॥ इति स्कान्दे ।</p>
 <p>भारतविरोधाच्चान्यथा ॥ २०,२१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,508: / Line 6,520: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S01_V23_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V23">
 <p>प्रत्यङ्कमुख्यो विष्णुः ।</p>
 <p>'ब्रह्मा प्रत्यङ्कवान् विष्णुः सम्यग्लक्षणवत्तमः''इति तन्त्रमालायाम् ॥२३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,524: / Line 6,539: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S01_V26_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V26">
 <p>'पद्मो ब्रह्मा समुद्दिष्टः पद्मा श्रीरपि चोच्यते''इति ब्राह्मे ।</p>
 <p>'लोकानां सुखकर्तृत्वमपेक्ष्य कुशलं विभोः ।</p>
 <p>पृच्छ्यते सततानन्दात्कथं तस्यैव पृच्छ्यते''। इति पाद्मे ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,541: / Line 6,559: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S01_V27_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V27">
 <p>वरतर्पणेन भर्तृतर्पणेन ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,556: / Line 6,577: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S01_V29_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V29">
 <p>'आधिर्मनोवरूथं च आत्मा स्वमिति चोच्यते''इत्यभिधानम् ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,571: / Line 6,595: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S01_V37_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V37">
 <p>अघं व्यमुञ्चत् । पुनरपराधबुद्धिं हित्वाऽऽस्ते ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,588: / Line 6,615: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S01_V44_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V44">
 <p>'न देहयोगो हि जनिर्विष्णोर्व्यक्तिर्जनिः स्मृता''इत्याग्नेये ।</p>
 <p>'हरिः कर्ताऽप्यकर्तेति फलाभावेन भण्यते''इति च ॥ ४४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,598: / Line 6,630: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S02">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S02_V13" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 5,609: / Line 6,642: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S02_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S02_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S02_V13">
 <p>त्रिलोकस्याज्ञानं बत ।</p>
 <p>'आनन्दरूपं दृष्ट्वाऽपि लोको भौतिकमेव तु ।</p>
 <p>मन्यते विष्णुरूपं च अहो भ्रान्तिर्बहुस्थिता''॥ इति स्कान्दे ॥१३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,628: / Line 6,664: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे द्वीतीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S02_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S02_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S02_V24">
 <p>'असुरा अपि ये विष्णुं शङ्खचक्रगदाधरम् ।</p>
@@ Line 5,639: / Line 6,676: @@
 <p>सर्वथा भक्तितो मुक्तिर्द्वेषात्तम उदीरितम् ।</p>
 <p>नियमस्त्वनयोर्नित्यं मोहायान्यवचो भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,646: / Line 6,687: @@
 <p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S03">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S03_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 5,657: / Line 6,699: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S03_V03_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V03">
 <p>भीष्मककन्याया अर्थे सवर्णमात्रतया आहूताः । एषां श्रियोजिहीर्ष-याऽऽह्वानबुद्धिर्भगवता कृता ।</p>
 <p>'सुपर्णः सुपरानन्दात्काकुत्स्थो वाचि संस्थितः''। इति पाद्मे ॥ ३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,671: / Line 6,716: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S03_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V09">
 <p>'उत्तमैः सर्वतः साम्यं किञ्चित्साम्यमुदीर्यते''इत्याग्नेये ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,684: / Line 6,732: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S03_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V19">
 <p>'केवलं भगवज्ज्ञानं साङ्ख्यमित्यभिधीयते''इत्यध्यात्मे ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,697: / Line 6,748: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S03_V22_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V22">
 <p>'सर्वदाऽपि विरक्तः सन् भासयीत विरागिवत् ।</p>
 <p>कादाचित्कः कुतस्तस्य लोकशिक्षार्थमिष्यते''॥ इति पाद्मे ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,711: / Line 6,765: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S03_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V23">
 <p>तेनापि विरागः प्रदर्शितः । अतः कोऽन्यो विस्रम्भं कुर्यात् तेनापि विरागः प्रदर्शितः ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,753: / Line 6,810: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S03_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V28">
 <p>'एष्यच्च निश्चितं यत्तदतीतत्वेन भण्यते ।</p>
 <p>चक्रवत्परिवृत्तेर्वा दुष्टानां मोहनाय वा ॥"</p>
 <p>इति स्कान्दे ॥ २५-२८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,764: / Line 6,826: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्थोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S04">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S04_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 5,792: / Line 6,855: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S04_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S04_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S04_V05">
 <p>आत्ममायायाः आत्मसामर्थ्यस्य । गतिं पूर्वमेवावलोक्य ।</p>
@@ Line 5,801: / Line 6,865: @@
 <p>पुनः श्रुत्वा बदर्यां तु वर्षत्रयमुवास ह ॥</p>
 <p>ज्ञानं संस्थाप्य पश्चाच्च स्वेच्छया स्वर्गतः प्रभुः''॥ इति गारुडे ॥५॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,825: / Line 6,891: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S04_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S04_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S04_V29">
 <p>आकृतिं पृथिवीम् ।</p>
@@ Line 5,834: / Line 6,901: @@
 <p>'राजन् परस्य तनुभृज्जननाप्ययेहा मायाविडम्बनमवैहि यथा नटस्य''।</p>
 <p>इति च ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,847: / Line 6,916: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S04_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S04_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S04_V31">
 <p>'उत्तमैरधिकत्वं वा साम्यं वा विजयोऽपि वा ।</p>
@@ Line 5,852: / Line 6,922: @@
 <p>मूढदृष्ट्यनुसाराद्वा किञ्चित्साम्येन वा क्वचित्''॥</p>
 <p>इति ब्रह्मतर्के ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,859: / Line 6,933: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S05">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S05_V10" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 5,870: / Line 6,945: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S05_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S05_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S05_V10">
 <p>ऋते अवगमे । ऋ गताविति धातोः । तेषां तात्पर्यावगमे कृष्ण-कथामृतौघ एवासौ यतः ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,885: / Line 6,963: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S05_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S05_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S05_V12">
 <p>यस्मिन् भारते हरेः कथायां ग्राम्यसुखानुवादैर्मतिर्न गृहीता ।</p>
 <p>'भारतान्नाधिकं विष्णोर्महिमावाचकं क्वचित् ।</p>
 <p>भारतान्न विरागाय भारतान्न विमुक्तये ॥''इति पाद्मे ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,904: / Line 6,985: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S05_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S05_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S05_V13">
 <p>या ग्राम्यसुखानुवादैर्न गृहीता हरेः कथायां विवर्धमाना मतिः ॥ १३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,913: / Line 6,999: @@
 <p class="adhyaya-trans">षष्ठोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S06">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S06_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 5,923: / Line 7,010: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S06_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V01">
 <p>आत्मनां विभुः जीवाधिपतिः ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,936: / Line 7,026: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S06_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V02">
 <p>'परमात्मा यतो जीवं मेनेऽसन्तमशक्तितः ।</p>
@@ Line 5,943: / Line 7,034: @@
 <p>अनास्थाऽन्यत्र च प्रोक्ता विष्णोश्चक्षुर्निमीलनम्''॥</p>
 <p>इति व्योमसंहितायाम् ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,954: / Line 7,047: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S06_V06_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V06">
 <p>अंशो जीवः ।</p>
 <p>'कालजीवगुणादीनामभिमानी चतुर्मुखः ।</p>
 <p>सर्वजीवाभिमानित्वादंश इत्येव चोच्यते''॥ इति ब्राह्मे ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 5,996: / Line 7,092: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S06_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V14">
 <p>कालमायांशयोगतः । कालात्परिणामात्, प्रकृतेर्हिरण्यगर्भाच्च ॥ ११-१४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,009: / Line 7,108: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S06_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V16">
 <p>कालमायांशलिङ्गिनः तन्निमित्तशरीराः । हिरण्यगर्भस्यैव कालाभि-मानी जीवाभिमानीति द्विविधं रूपम् ।</p>
 <p>'कालजीवाभिमानेन रूपद्वन्द्वी चतुर्Pमुखः''॥ इति पाद्मे ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,025: / Line 7,127: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S06_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V18">
 <p>'ब्रह्मविद्या हरेश्छाया तदंशो हि सुरेष्वपि ।</p>
 <p>सर्वविद्याः श्रियः प्रोक्ताः प्रधानांशश्चतुर्मुखे''॥ इति ब्राह्मे ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,041: / Line 7,146: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S06_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V19">
 <p>द्युसरितो धरायाश्च ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,056: / Line 7,164: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S06_V25_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V25">
 <p>'वायोश्च प्रकृतेर्विष्णोर्जयो भक्त्यैव नान्यथा''।</p>
 <p>इति दत्तात्रेययोगे ॥ २५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,072: / Line 7,183: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S06_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V26">
 <p>त्रिभिरात्मभिः कालमायांशैः ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,089: / Line 7,203: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S06_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V29">
 <p>सत्प्रमुखा महदादयः ॥ २९ ॥</p>
 </div>
-<span id="gr-C3-S7" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="सप्तमोऽध्यायः"></span>
+</div>
+</div>
+<span id="gr-C3-S7" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="सप्तमोऽध्यायः"></span>
 === सप्तमोऽध्यायः ===
 <div class="adhyaya-block" data-doc="BTN" data-chap="3" data-sec="7">
 <p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S07">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S07_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 6,108: / Line 7,228: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S07_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V01">
 <p>'शक्यत्वाच्छक्तयो विष्णोर्महदाद्या रमा तथा ।</p>
@@ Line 6,114: / Line 7,235: @@
 <p>'तनुते येन कार्यं यत्तन्त्रं साधनमुच्यते ।</p>
 <p>कारणानां स्वशक्तिर्वा प्रधानं साधनं यतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,125: / Line 7,248: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S07_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V02">
 <p>'शब्दाद्या नभ आद्याश्च मनोयुक्तेन्द्रियाणि च ।</p>
@@ Line 6,134: / Line 7,258: @@
 <p>त्रयोविंशति तत्त्वानि प्राविशद्रमया सह ।</p>
 <p>कालाख्यया स्वयं विष्णुः शक्यत्वाच्छक्तिरूपया ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,145: / Line 7,271: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S07_V03_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V03">
 <p>'सर्वचेष्टकरूपेण स्वसामर्थ्येन केशवः ।</p>
 <p>तानि भिन्नानि तत्त्वानि योजयामास चांशतः''इति च ॥ ३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,159: / Line 7,288: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S07_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V04">
 <p>मात्राभिः अंशैः ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,172: / Line 7,304: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S07_V07_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V07">
 <p>'ईश्वरो दैवमुद्दिष्टं सर्वस्यापि प्रभुत्वतः''॥ इति च ।</p>
 <p>आत्मशक्तिः प्रकृतिः ॥ ७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,186: / Line 7,321: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S08_V08_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V08">
 <p>'पुरुषेणाऽत्मभूतेन''इति योऽण्डमसृजत् स एष इत्युक्तः ।</p>
 <p>'आद्योऽवतारो विष्णोस्तु पुरुषो नाम कीर्तितः ।</p>
 <p>असृजत् स महत्तत्त्वं स एवाण्डं समाविशत्''॥ ८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,201: / Line 7,339: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S07_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V09">
 <p>'स ब्रह्मणो हृदिस्थत्वाद्धृदयं चेति कीर्त्यते''॥ इति च ।</p>
@@ Line 6,207: / Line 7,346: @@
 <p>एवं तु दशधा प्राण अध्यात्मादित्रिधाऽखिलाः''॥</p>
 <p>इति च व्योमसंहितायाम् ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,218: / Line 7,359: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S07_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V16">
 <p>'प्राणः प्रथमजो यस्तु प्रधानो वायुरीरितः ।</p>
 <p>त्वगात्माद्यास्तु तत्पुत्रा द्विधाभूतमुदाहृतम्''॥</p>
 <p>इति तत्त्वनिर्णये ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,251: / Line 7,395: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S07_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V26">
 <p>'अहं सत्वमिति द्वेधा ब्रह्मनाड्या अवान्तरम् ।</p>
@@ Line 6,257: / Line 7,402: @@
 <p>अहंनाड्यां सत्वनाड्यां ब्रह्मा चैव व्यवस्थितः ॥</p>
 <p>आत्मनाड्यां तथा बुद्धिस्तत्रस्थश्च बृहस्पतिः''॥ इति ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,295: / Line 7,442: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S07_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V33">
 <p>'ब्रह्माभिमानी तु भृगुरजनि ब्रह्मणो मुखात् ।</p>
@@ Line 6,301: / Line 7,449: @@
 <p>एते पूर्वं हरेर्जाता ब्रह्मणस्तदनन्तरम् ॥</p>
 <p>एवं रुद्राच्च वायोश्च तदन्तस्थहरेर्यतः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥३०-३३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,312: / Line 7,462: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S07_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V35">
 <p>'अधिकत्वाद्देवशब्दो दैवतेष्वधिको यतः ।</p>
 <p>दैवं हरिः कर्म मूलं कृतिरित्येव भण्यते ॥</p>
 <p>व्याप्तत्वादात्मशब्दश्च श्रीपतित्वाच्च माधवः''॥ इति च ॥ ३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,338: / Line 7,491: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S07_V40_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V40">
 <p>'आत्मा ब्रह्मा न वेद । अहं रुद्रः ।</p>
@@ Line 6,345: / Line 7,499: @@
 <p>'माया तु महिमा प्रक्ता प्रचुर्ये तु मयड्यतः''॥ इति पाद्मे ।</p>
 <p>आत्मवर्त्मा परमात्मगतिः ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,352: / Line 7,510: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S08">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S08_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 6,361: / Line 7,520: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S08_V03_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V03">
 <p>क्रीडाया मुत् । अर्हस्य अपूर्णसुखस्य । अन्यतः अरतेः ॥ ३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,383: / Line 7,545: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S08_V06_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V06">
 <p>दुर्भगक्लेशशरीरस्थत्वात्तस्यापि भाव्यम् । न च तद् युज्यते ॥ ५-६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,397: / Line 7,562: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S08_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V09">
 <p>सेयं भगवतो माया अयं हि भगवन्महिमा । तस्य कार्पण्यं बन्धनादि न युज्यत इति यदुक्तं तन्न्याय्यमेव । दुर्भगादिशरीरस्थस्यापि तद्दोषास्पर्श एव तन्महिमेत्यर्थः ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,428: / Line 7,596: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S08_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V12">
 <p>'कथं देहपरो देवो न लिप्येत हि बन्धनैः ।</p>
@@ Line 6,440: / Line 7,609: @@
 <p>भ्रान्त्या जीवस्य संसार ईशज्ञानाद्विलीयते ।</p>
 <p>भ्रान्तिर्देहाद्यभिमतिरीशज्ञानाद्विनश्यति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १०-१२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,451: / Line 7,622: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S08_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V13">
 <p>इन्द्रियोपरामाख्यः पुरुषार्थो मुक्तिः ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,492: / Line 7,666: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S08_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V18">
 <p>स्वरूपसामर्थ्याश्रयम् । यद् व्याहृतम् । अपार्थं निर्मूलं च देहसम्बन्धि-त्वाद्याभाति । विश्वमूलं ब्रह्म च यन्ममज्ञानाद् बहिः न भवति । तस्मा-दुभयत्र धावति । तस्मादन्तरितोऽस्मि । तथापि तां प्रतीतिं पराणुदे</p>
 <p>॥ १५-१८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,506: / Line 7,683: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S08_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V20">
 <p>'आत्मनस्तु गुणाभावं वदतो नत्वसत्यता ।</p>
@@ Line 6,513: / Line 7,691: @@
 <p>ये चान्ये तत्र देवांशाः सम्यक्तत्त्वापरोक्षिणः''॥</p>
 <p>इति स्कान्दे ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,553: / Line 7,733: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S08_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V24">
 <p>विराजं ब्रह्माणम् ।</p>
@@ Line 6,562: / Line 7,743: @@
 <p>यज्ञस्य च वितानानि योगस्य च पथः प्रभो ॥ २९ ॥</p>
 <p>विकर्षणं विभागः ॥ २९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,569: / Line 7,754: @@
 <p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S09">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S09_V04" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 6,580: / Line 7,766: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S09_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V04">
 <p>'आधार आश्रयो धिष्ण्यं निधानं चाभिधीयते''॥ इत्यभिधानम् ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,595: / Line 7,784: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S09_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V14">
 <p>आत्मा विष्णुरस्य योनिः ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,610: / Line 7,802: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S09_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V15">
 <p>'पद्मसंस्थाद्धरेस्तत्र ब्रह्माऽजनि चतुर्मुखः''॥ इति च ।</p>
@@ Line 6,615: / Line 7,808: @@
 <p>'तस्यासनविधानार्थं पृथिवी पद्ममुच्यते''॥ इति मोक्षधर्मे ।</p>
 <p>'प्रधानवाचकस्त्वेकश्चानन्यः केवलः स्वयम्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,628: / Line 7,823: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S09_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V18">
 <p>सता ब्रह्मणा ।</p>
 <p>'स ब्रह्माऽचिन्तयत् कुतो नु पद्मं ब्रह्मणः स्यादिति''।</p>
 <p>इति मैत्रायणश्रुतिः ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,645: / Line 7,843: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S09_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V26">
 <p>भिन्नमन्येभ्यो विलक्षणम् ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,660: / Line 7,861: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S09_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V29">
 <p>'तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं त्रिगुणं द्विजसत्तम''इति मोक्षधर्मे ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,675: / Line 7,879: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S09_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V31">
 <p>सूर्येन्दुवाय्वग्न्यादिभिस्त्रिधाम्नो विष्णोरगच्छद्भिः प्राधनिकैः ।</p>
 <p>'मुक्तवाय्वादिभिर्विष्णुं वृतं ब्रह्मा ददर्श ह ।</p>
 <p>तदन्याभावतो नान्यदतस्तत्स्रष्टुमैच्छत ॥''इति ब्रह्माण्डे ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,686: / Line 7,895: @@
 <p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S10">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S10_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 6,698: / Line 7,908: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V01">
 <p>स्वतो नास्ति । तदधीनविद्यमानमप्यशुद्धम् । यच्च स्वनानात्वं तदपि स्थानभेदादसदेव भाति ।</p>
 <p>'एकोऽपि स्थाननानात्वान्नानेव हरिरीयते ।</p>
 <p>सर्वान्तर्यामिणस्तस्य न भेदो विद्यते क्वचित्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥१॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,723: / Line 7,936: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V03_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V03">
 <p>यन्नाभिपद्मभवनादहमाविरासम् । यच्चेदं भगवत्स्वरूपमानन्दमात्रं पश्यामि । यच्चाश्रितोऽस्मि अतः परं नास्ति । अतो न ज्ञायत इति अवद्यमत्युत्तमा-पेक्षया । अनादिगृहीतमेव नेदानीं गृह्यते ।</p>
@@ Line 6,729: / Line 7,943: @@
 <p>अनादिनित्यादव्यक्तात्तस्माज्जज्ञे चतुर्मुखः''॥ इत्यध्यात्मे ।</p>
 <p>भूतेन्द्रियाणामात्मकम् । 'यच्चाप्नोति''इत्यादेः ॥ २,३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,742: / Line 7,958: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V05">
 <p>'हृदि व्यक्तं तु यद्रूपं हरेर्गन्धः स उच्यते ।</p>
@@ Line 6,747: / Line 7,964: @@
 <p>'उत्तमानां तु पादेन सर्वं रूपं तु भण्यते ।</p>
 <p>उत्तमानां स्वरूपं तु पादशब्देन भण्यते ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,760: / Line 7,979: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V09">
 <p>मायाबलं भगवदिच्छाबलम् ।</p>
@@ Line 6,772: / Line 7,992: @@
 <p>जीवस्य तु हरेरिच्छाबलादिन्द्रियभुक्तये''॥ इति षाड्गुण्ये ।</p>
 <p>इन्द्रियाणां भोगार्थम् । व्यर्थापि यज्ञादिक्रियार्था ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,785: / Line 8,007: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V10">
 <p>अर्थैरध्याहृतानि करणानि येषाम् ।</p>
 <p>'अज्ञानं तु निशा प्रोक्ता दिवा ज्ञानमुदीर्यते''॥ इति स्कान्दे ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,801: / Line 8,026: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V11">
 <p>तत् तद् वपुः तेषां प्रणयसे ।</p>
 <p>'यादृशोभावितस्त्वीशस्तादृशो जीव आभवेत्''। इति तन्त्रसारे ।</p>
 <p>'तं यथा यथोपासते तदेव भवति ।''इति च ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,818: / Line 8,046: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V12">
 <p>सर्वभूतदयया सुरगणैर्हृद्याराधितस्त्वं बद्धकामैर्जनैरुपचितोपचारैर्नाति-प्रसीदसि ।</p>
 <p>'आराधितो यो ब्रह्माद्यैर्भक्तिज्ञानदयादिभिः ।</p>
 <p>किं तस्य कामुकजनैः कृतया परिचर्यया''। इति सत्यसंहितायाम् ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,835: / Line 8,066: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V14">
 <p>'ईशस्यापूर्णताज्ञानं विष्णोरन्यस्य चेशता ।</p>
@@ Line 6,841: / Line 8,073: @@
 <p>भेदमोह इति प्रोक्तः स सदा न हरौ क्वचित् ।</p>
 <p>अन्येषां तत्प्रसादेन शनैर्याति सतामपि''॥ इति स्कान्दे ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,854: / Line 8,088: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V15">
 <p>भक्तिविवशाः ।</p>
 <p>'ये भक्तिविवशा विष्णोर्नाममात्रैकजल्पकाः ।</p>
 <p>तेऽपि मुक्तिं व्रजन्त्याशु किमुत द्ध्यायिनः सदा''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,871: / Line 8,108: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V16">
 <p>'ब्रह्मादिभावो विष्णोस्तु तन्नियामकता भवेत् ।</p>
@@ Line 6,876: / Line 8,114: @@
 <p>इति वामने ।</p>
 <p>'अनन्तासनवैकुण्ठक्षीराब्धिस्थो हरिस्त्रिपात्''। इति च ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,889: / Line 8,129: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V17">
 <p>'नित्यज्ञानदृशा नित्यं लवकालमपीश्वरः ।</p>
 <p>पश्येत्तात्कालिकं चैव तस्मादनिमिषो हरिः ।</p>
 <p>कालस्यानिमिषत्वं च लवादेर्नित्यवीक्षणात्''॥ इति तन्त्रसारे ॥१७॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,906: / Line 8,149: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V19">
 <p>अनिरस्तरतिः नित्यरतिः ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,921: / Line 8,167: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V23">
 <p>'स्वसामर्थ्यात् स्वकर्माणि रमया सह केशवः ।</p>
 <p>कुरुते स्वयमेवैष कानिचित्पुरुषोत्तमः''॥ इति नारदीये ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,935: / Line 8,184: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V28">
 <p>'आत्मशब्दस्य मुख्यार्थो विष्णुरेकः सनातनः ।</p>
@@ Line 6,940: / Line 8,190: @@
 <p>ब्रह्माप्यमुख्याः क्रमश उत्कर्षो ह्यात्मता भवेत्''।</p>
 <p>इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,952: / Line 8,204: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V29">
 <p>प्रार्थनमपि मत्प््रोरणमेव ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,965: / Line 8,220: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V30_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V30">
 <p>'तप आलोचनं प्रोक्तं विद्या निष्ठा प्रकीर्तिता''।</p>
 <p>इति कपिलसंहितायाम् ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,979: / Line 8,237: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V31">
 <p>'देहे देहे हरिस्तस्मिंल्लोकाः सर्वे प्रतिष्ठिताः ।</p>
 <p>अङ्गुष्ठमात्रेऽपि परे परशक्तिर्यतो विभुः''॥ इति च ।</p>
 <p>आत्मनि स्थिते मयि ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 6,994: / Line 8,255: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V33">
 <p>स्वरूपेण मयोपेतं, हृदिस्थं जीवरूपं हि परमेश्वरसहितं भवति ।</p>
@@ Line 6,999: / Line 8,261: @@
 <p>दृष्ट्वाऽऽत्मभावं तं चापि हरिपादाब्जसंस्थितम् ॥</p>
 <p>यदा पश्यत्यापरोक्ष्यात्तदा मुक्तिं व्रजत्यसौ''॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,010: / Line 8,274: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V36_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V36">
 <p>'भूतेन्द्रियमनोबुद्धित्रिगुणादिषु सर्वशः ।</p>
 <p>युक्तं नियामकतया पश्यञ्जानाति केशवम्''। इति च ॥ ३६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,024: / Line 8,291: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V39_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V39">
 <p>'सार्वज्ञादिगुणैर्युक्तं सत्वादिगुणवर्जितम् ।</p>
@@ Line 7,029: / Line 8,297: @@
 <p>'आधिकारिकदेवानां स्वाधिकाराधिकामनम् ।</p>
 <p>भवति प्रीतये विष्णोर्भक्त्यादेरपि यत्सदा''॥ इति च ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,040: / Line 8,310: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V41_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V41">
 <p>निःश्रयेसं राज्यम् । मोक्षेऽपि रञ्जनीया मत्प्रीतिरेव ।</p>
 <p>'मुक्तस्यापि हरेः प्रीतिः सर्वतोऽप्यनुरज्यते''॥ इति वामने ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,056: / Line 8,329: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V42">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S10_V42_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V42">
 <p>'सर्वतोऽपि प््रिायो ह्यात्मा तस्यापि प््रिायतां हरिः ।</p>
 <p>आपादयति यत्तस्मात्स्वात्मनोऽपि प््रिायो हरिः''॥</p>
 <p>इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ ४२ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,067: / Line 8,345: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S11">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S11_V04" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 7,077: / Line 8,356: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V04">
 <p>आत्मनि परमेश्वरे मन आवेश्य ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,090: / Line 8,372: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V09">
 <p>अनिमित्तस्य ब्रह्मार्पणबुद्ध्या कृतस्य । 'अः इति ब्रह्म''इति श्रुतेः ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,104: / Line 8,389: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V10">
 <p>'लक्षणं लक्ष्यमात्मा च स्वरूपमिति कथ्यते''। इत्यभिधानम् ॥१०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,118: / Line 8,406: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V11">
 <p>गुणव्यतिकरमाकरोति तद्द्रष्टा । अप्रतिष्ठितोऽन्यत्र ।</p>
 <p>'स भगवः कस्मिन्प्रतिष्ठित इति स्वे महिमि्न''। इति श्रुतिः ।</p>
 <p>तदुपादानम् । गुणव्यतिकरोपादानकर्तारम् । सृष्ट्याद्यर्थत्वेन तस्य पुरुषस्य । ब्रह्मविष्णुमहेश्वर इति त्रीणि रूपाण्यात्मना सृष्टानि ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,133: / Line 8,424: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V12">
 <p>ब्रह्म निर्मातृकम् । मायया सामर्थ्येन । तत्र यत्संहर्त्रीश्वराख्यं रूपं तत्कालाख्यम् । कल च्छेदन इति धातोः ।</p>
 <p>'अथ त्रयी वाव प्रकृतिः सत्वं रजस्तम इति तां नारायणः पर्यपश्य-दनन्यप्रतिष्ठः तं वा एतमाहुः पुरुष इति पूर्णो ह्येष भवति स त्रेधा बभूवैषां गुणानामुपादानाय विष्णुर्वाव सत्वस्य रजसो ब्रह्मेशानो नाम तमसः स आविवेश । ब्रह्मा ब्रह्माणं नाम चतुर्मुखं ईश ईशानं नाम पञ्चमुखं यो वा ईश ईशानमाविवेश तं वा एनं काल इत्याचक्षते काल इत्याचक्षते''इति सौकरायणश्रुतिः ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,147: / Line 8,441: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V13">
 <p>सृष्टिश्च प्रलयश्चैव संसारो मुक्तिरेव च ।</p>
@@ Line 7,159: / Line 8,454: @@
 <p>सर्वे यान्ति तमो घोरं न चैषामुत्थितिः क्वचित्''॥</p>
 <p>इति स्कान्दे ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,171: / Line 8,468: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V14">
 <p>'तामसस्य पदार्थस्य सत्वं हि लयकारणम् ।</p>
@@ Line 7,201: / Line 8,499: @@
 <p>रजसोंशस्त्विन्द्रियाणि तमसोंऽशश्च खादयः''॥</p>
 <p>इत्यादि तत्त्वविवेके ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,213: / Line 8,513: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V15">
 <p>भूतानि द्रव्यशक्तीनि भूतेषु द्रवणं यतः ।</p>
@@ Line 7,232: / Line 8,533: @@
 <p>तामसानि हि भूतानि किञ्चिद्व्यवहितत्वतः ।</p>
 <p>ज्ञानस्य सुष्ठुज्ञत्वेऽपि पूर्णज्ञानो हरिः स्वयम्''॥ इति च ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,243: / Line 8,546: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V17">
 <p>अबुद्धिपूर्वमिव तु ब्रह्मणो हरिबुद्धितः ।</p>
@@ Line 7,269: / Line 8,573: @@
 <p>उद्धृत्य ब्रह्मणि क्षिप्ता सा पुनस्तेन निःसृता ।</p>
 <p>तत्स्रष्टृत्वज्ञापनाय तस्मात्सा प्राकृता मता''॥ इति च ॥ १७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,280: / Line 8,586: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V18">
 <p>एते गुणा हरेः सम्यक्स्वातन्त्र्यविषयाः सदा ।</p>
 <p>स्वतन्त्राः प्रकृतेश्चापि ब्रह्मणोऽन्येषु तु क्रमात् ।</p>
 <p>देवेष्वेव तदन्येषु परतन्त्रा हि ते मताः''॥ इति च ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,295: / Line 8,604: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V19">
 <p>स्थास्नुभिर्नियमान्मुख्या स्थितेर्गतिरवाप्यते ।</p>
@@ Line 7,315: / Line 8,625: @@
 <p>यत्प्रत्यक्षानुमानाभ्यां हृद्गज्ञानं न शास्त्रतः''॥ इति पाद्मे ।</p>
 <p>यदप्रयत्नाद्धृदयङ्गमं तदेव जानन्ति नो शास्त्रयुक्तिभ्यामित्यर्थः ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,362: / Line 8,674: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_24_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V24">
 <p>अष्टाविंशद्विशेषेण यज्ञेषूपकृतं यतः ।</p>
@@ Line 7,382: / Line 8,695: @@
 <p>तेषां जलप्रधानत्वाच्छरीरस्य तु सर्वशः''॥</p>
 <p>इति सत्यसंहितायाम् ॥ २०-२४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,393: / Line 8,708: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V25_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V25">
 <p>'रजोनिष्ठास्तमोनिष्ठा द्वेधाऽर्वाक्स्रोतसः स्मृताः ।</p>
@@ Line 7,399: / Line 8,715: @@
 <p>'सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसि''। इति वचनात् ॥</p>
 <p>'सुखे सुखैकभावास्तु देवा नैवं तु दानवाः''। इति षाड्गुण्ये ॥२५॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,410: / Line 8,728: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V26">
 <p>'कुमारन्तीति कौमारो देवानामण्डजोद्भवः ।</p>
@@ Line 7,416: / Line 8,735: @@
 <p>उभयात्मकत्वं तेनैव प्रोच्यन्तेऽष्टगणा अपि''॥ इति ।</p>
 <p>देवसर्गश्चेति चकारार्थ उभयात्मक इति वैकारिकस्तु देवसर्गः प्राकृतत्वे-नोक्तः ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,436: / Line 8,757: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V28">
 <p>'प्रोक्ता अष्टविधा देवा विबुधाः सर्व एव तु ।</p>
@@ Line 7,453: / Line 8,775: @@
 <p>'यदि देवादयो दोषाज्जायेरन्मानुषादिषु ।</p>
 <p>तथाऽपि देवा विज्ञेया असुराद्यास्तथा ध्रुवम्''। इति च ॥२७,२८॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,467: / Line 8,791: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S11_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V29">
 <p>'गुणाप्लुतो हरिर्नित्यं गुणानां मध्यगो यतः ।</p>
@@ Line 7,474: / Line 8,799: @@
 <p>'कर्ता च करणं चैव कर्म चैव स्वयं हरिः ।</p>
 <p>आत्मनो बहुधाभावे प्रकृतेस्तु स्वतन्त्रता''॥ इत्याग्नेये ॥ २९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,481: / Line 8,810: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S12">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S12_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 7,491: / Line 8,821: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V01">
 <p>कालपरिमाणं दर्शयितुं द्रव्यपरिमाणं दृष्टान्तत्वेन दर्शयति ।</p>
@@ Line 7,501: / Line 8,832: @@
 <p>अनन्तत्वाद्विवेकार्थमस्योक्ता परमाणुता''॥ इति तत्त्वविवेके ।</p>
 <p>अनेकांशैरासमन्ताद्युतः ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,512: / Line 8,845: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V02">
 <p>कालतो देशतो गुणतश्च परममहत्त्वं सतः परब्रह्मण एव । सच्छब्दोऽन्यत्रा- प्युपचारतो भवतीत्यतः पदार्थस्येति । सत्पदस्य यो मुख्याभिधेयस्तस्य ।</p>
@@ Line 7,539: / Line 8,873: @@
 <p>उच्यतेऽनन्यगं यस्मादात्मवत्सा हरेर्विभोः ।</p>
 <p>महदादिगतं यत्तु तदन्यगतमुच्यते''॥ इति ब्राह्मे ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,559: / Line 8,895: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V04">
 <p>अनुमितः शास्त्रलोकानुसारेण ज्ञातः ।</p>
@@ Line 7,580: / Line 8,917: @@
 <p>'सर्वं सर्वत्र भोक्ताऽपि विशेषादेकभोक्त्तृवत् ।</p>
 <p>स्थितो हरिरचिन्त्यात्मा निजैश्वर्यादजो विभुः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३-४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,591: / Line 8,930: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V05">
 <p>अगात् दृष्टिविषयं प्राप्य ज्ञात इत्यर्थः ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,604: / Line 8,946: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V08_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V08">
 <p>राशिभेदात् । ऊनातिरेकात्सप्त वेति ॥ ८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,617: / Line 8,962: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V09">
 <p>काकणिकाचतुष्कं तु विंशांशेत्यभिधीयते ।</p>
@@ Line 7,629: / Line 8,975: @@
 <p>'निर्मलेन समोष्णेन नित्यसूर्यांशुवारिणा ।</p>
 <p>प्रवाहगेन कार्या स्यात्कालशुद्धिः सदैव तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,640: / Line 8,988: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V10">
 <p>यत्रोभयोः स शब्दः स्यात्तत्र द्विवचनेऽप्युभे''। इत्यभिधानम् ॥१०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,662: / Line 9,013: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V14">
 <p>'इडावत्सरनामाऽसौ नक्षत्रद्वादशे स्थितः ।</p>
@@ Line 7,671: / Line 9,023: @@
 <p>'सर्वदा दर्शनात्तस्यानिमिषत्वं विदुर्बुधाः ।</p>
 <p>सततं गमनाद्वापि कालस्थस्य महात्मनः''॥ इति च ॥ १३-१४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,684: / Line 9,038: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V15">
 <p>अभ्रमाय भूतभेदकः । क्रतुभिः स्वप्रज्ञाभिः ।</p>
 <p>'भूतानां ज्यैष्ठ्यकानिष्ठ्यज्ञप्त्यै यज्ञादिवृत्तये ।</p>
 <p>बोधयन्सृज्यशक्तिं च कालस्थो वर्तते हरिः''॥ इति तन्त्रप्रकाशिकायाम् ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,699: / Line 9,056: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V23">
 <p>दिनस्थो भगवान्भोक्ता ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,713: / Line 9,073: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V24">
 <p>'युगैकसप्ततेरूर्ध्वं सार्धाष्टादशलक्षकम् ।</p>
@@ Line 7,719: / Line 9,080: @@
 <p>आद्येषु षट्सु प्रथमे द्विसहस्रं प्रकीर्तितम् ।</p>
 <p>वत्सराणां मनोरन्तरेवमिन्द्रादीनां भवेत्''॥ इति महावाराहे ॥२४॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,730: / Line 9,093: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V27_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V27">
 <p>'ब्रह्मणा कालनाम्ना तु सह शेते हरिर्निशि''। इति ब्राह्मे ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,743: / Line 9,109: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V32">
 <p>अस्य ब्रह्मणः । ब्रह्मणो दिनमित्युक्तत्वात् ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,756: / Line 9,125: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V37_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V37">
 <p>'नायुर्मानं भगवतः कस्मिन्रूपेऽपि विद्यते ।</p>
 <p>अनादित्वादमध्यत्वादनन्तत्वाच्च सोऽव्ययः''॥ इति हरिवंशेषु ॥३७॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,770: / Line 9,142: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V38_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V38">
 <p>'यमः कालो मानुषाणां तस्य कालः सुदर्शनः ।</p>
@@ Line 7,778: / Line 9,151: @@
 <p>कालाभिमानिनी सैव प्रभुर्न जगदीशितुः ॥</p>
 <p>तस्याः प्रभुः स एवेशो विष्णुः सर्वेश्वरेश्वरः ॥''इति च ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,798: / Line 9,173: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V40_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V40">
 <p>'दशेन्द्रियाणि च मनो भूतान्यण्डगतानि तु ।</p>
@@ Line 7,811: / Line 9,187: @@
 <p>ब्रह्माऽपश्यत्तथाऽऽत्मानं हरेस्तेषु पृथक्पृथक्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥</p>
 <p>'बृहदण्डमभूदेकम्''इति च भारते ॥ ३९,४० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,824: / Line 9,202: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S12_V41_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V41">
 <p>धाम गृहम् अण्डराशयः ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,833: / Line 9,216: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S13">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S13_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 7,842: / Line 9,226: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S13_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V02">
 <p>'तमस्तु शार्वरं प्रोक्तं मोहश्चैव विपर्ययः ।</p>
@@ Line 7,847: / Line 9,232: @@
 <p>मरणं त्वन्धतामिस्रमविद्या पञ्चपर्विका''॥ इति भारते ॥</p>
 <p>'तमोऽज्ञानं विपर्यासो मोहोऽन्ये तु तदाग्रहाः''इति हरिवंशेषु ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,867: / Line 9,254: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S13_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V04">
 <p>कालतो बलतश्चैव ज्ञानानन्दादिकैरपि ।</p>
@@ Line 7,892: / Line 9,280: @@
 <p>शङ्करं चेति वेत्तव्यमन्यन्मोहार्थमुच्यते''॥</p>
 <p>इति विष्णुकृततत्त्वनिर्णये ॥ ३,४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,904: / Line 9,294: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S13_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V33">
 <p>'यां तत्याज विभुर्ब्रह्मा मानुषी वाक् तु सा स्मृता ।</p>
 <p>सरस्वती निजा भार्या देवीं वाचं तु तां विदुः''॥ इति च ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,941: / Line 9,334: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S13_V41_B4" data-verse="BTN_C03_S13_V41">
 <p>'अभिमानितः शब्दतश्च ब्रह्मा वेदान्ससर्ज ह ।</p>
@@ Line 7,946: / Line 9,340: @@
 <p>'इतिहासपुराणे तु श्रुत्वा हरिमुखात्स्वयम् ।</p>
 <p>भारतादीन्विना पश्चाद्धरिणाऽन्यैश्च निर्मितान्''। इति ॥ ३४-४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,957: / Line 9,353: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V42">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S13_V42_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V42">
 <p>'प्राजापत्यं ब्रह्मचर्यमेकभार्यर्तुगामिता''॥ इति व्यासस्मृतौ ॥</p>
 <p>'वार्ता यायावरं ज्ञेयमेकाहित्वमसञ्चयः''॥ इति च ॥ ४२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,971: / Line 9,370: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V43">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S13_V43_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V43">
 <p>'वैखानसा मूलभक्षाः फलभक्षा उदुम्बराः ।</p>
 <p>वालखिल्याः सर्वभक्षाः फेनपा वत्सफेनपाः''॥ इति च ॥ ४३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 7,985: / Line 9,387: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S13_V44_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V44">
 <p>'आन्वीक्षिकी तन्त्रविद्या सा च वेदानुसारिणी ।</p>
@@ Line 7,994: / Line 9,397: @@
 <p>'प्रणवः पूर्ववक्त्रेण भूराद्याश्च मुखत्रयात् ।</p>
 <p>प्रदक्षिणमवर्तन्त वेदाश्चैवाश्रमास्तथा''॥ इति ब्राह्मे ॥ ४४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,005: / Line 9,410: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S13_V46_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V46">
 <p>'स्पर्शास्तस्या भवञ्जीवात्स्वरा देहात्प्रजज्ञिरे ।</p>
 <p>ऊष्माणं इन्द्रियेभ्यश्च अन्तस्था बलतो विभोः ॥''इति च ॥</p>
 <p>'यस्माद्यज्जायते चाङ्गात्तत्तदङ्गाभिधं भवेत्''। इति च ॥ ४६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,020: / Line 9,428: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V47">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S13_V47_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V47">
 <p>'शब्दब्रह्मात्मको ब्रह्मा सर्वशब्दाभिधो यतः ।</p>
@@ Line 8,025: / Line 9,434: @@
 <p>व्यक्तं ब्रह्माण्डमुद्दिष्टमव्यक्तं महदादि च ।</p>
 <p>तद्व्यापकत्वाद्ब्रह्मा तु व्यक्ताव्यक्तात्मकः स्मृतः''॥ इति च ॥ ४७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,056: / Line 9,467: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V51">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S13_V51_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V51">
 <p>'ऋषीणां भूरिवीर्याणाम्''इति सिंहावलोकनम् ।</p>
 <p>यत्र पश्चात्तनः श्रेष्ठस्तत्र सिंहावलोकनम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥</p>
 <p>केन व्याप्तत्वात्कायः ॥ ४९-५१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,067: / Line 9,483: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S14">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S14_V08" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 8,076: / Line 9,493: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S14_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S14_V08_B1" data-verse="BTN_C03_S14_V08">
 <p>इज्या पूजा ।</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,100: / Line 9,520: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S14_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S14_V34_B1" data-verse="BTN_C03_S14_V34">
 <p>'ब्रह्मजस्तु हिरण्याक्षः प्रथमं दंष्ट्रया हतः ।</p>
@@ Line 8,110: / Line 9,531: @@
 <p>'सर्वज्ञस्य कुतोऽज्ञानं व्यासस्योदारकर्मणः''इत्युक्तत्वात् ।</p>
 <p>'दुष्टानां मोहनार्थाय''इति च ॥ ८,३३,३४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,117: / Line 9,542: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S15">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S15_V28" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 8,128: / Line 9,554: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S15_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S15_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S15_V28">
 <p>'पिशाचचर्यामचरद्रुद्रो विष्ण्वाज्ञयैव तु ।</p>
 <p>गर्भिणीवधनोदार्थमहो विष्णुर्विडम्बकृत्''॥ इति वाराहे ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,145: / Line 9,574: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S15_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S15_V50_B1" data-verse="BTN_C03_S15_V50">
 <p>'विष्णुहस्तवधाल्लोको भक्तस्यान्यस्य न क्वचित् ।</p>
@@ Line 8,152: / Line 9,582: @@
 <p>योग्यताऽनादिभक्तिः स्यादयोग्यस्य कुतो गतिः' ॥</p>
 <p>इति ब्रह्मतर्के ॥ ५० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,159: / Line 9,593: @@
 <p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S16">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S16_V14" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 8,168: / Line 9,603: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V14">
 <p>अनिमित्तेन विष्ण्वर्पणेन ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,183: / Line 9,621: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V17">
 <p>'मुक्ताश्चैवाधिकारस्था द्वेधा वैकुण्ठलोकगाः ।</p>
 <p>अमुक्तानां भ्रमः क्वापि न मुक्तानां क्वचिद्भवेत्''॥ इति भविष्यत्पुराणे ।</p>
 <p>'कृष्णात्मनां न रज आदधुः''॥ इति च ॥ १७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,200: / Line 9,641: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V18">
 <p>'तिरश्चीनाः स्थावराश्च सर्वे ज्ञानाद्विकुण्ठगाः ।</p>
 <p>अमुक्ता मुक्तिमायान्ति नियमात्कर्मणः क्षये''॥ इति च ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,216: / Line 9,660: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V19">
 <p>भक्तैरर्चिते सति भगवता तुलसिकाभरणे कृते तस्या गन्धार्थं तपो बहु मानयन्ति ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,231: / Line 9,678: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V23">
 <p>अरचनानुवादाः ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,246: / Line 9,696: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V24">
 <p>ये नृगतिं ज्ञानादियोग्यां न प्रपन्नाः ते मोहाद्भगवदाराधनं न कुर्वन्ति । धर्मज्ञानवर्जिता मानुषा एव न भवन्तीत्यर्थः ॥ २४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,261: / Line 9,714: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V28">
 <p>वक्त्रस्थया भ्रुवा सह निर्गतेन ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,276: / Line 9,732: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V30_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V30">
 <p>'जयस्य विजयस्यापि कदाचिद्ब्रह्मशापतः ।</p>
 <p>कृष्णावतारपर्यन्तं प्रातिकूल्यं च जायते''॥ इति नारदीये ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,292: / Line 9,751: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V32">
 <p>युवयोर्यथा विरुद्धस्वभावत्वं तद्वद्भगवद्विषय इह शङ्कनीयः कः ? तस्मान्निषेधो व्यर्थ इत्यर्थः ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,307: / Line 9,769: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V33">
 <p>समस्तकुक्षौ स्थिते भगवति न हि भेदः । अस्मिंल्लोके । अन्तस्थभगवद्रूपं बहिष्ठैक्येन पश्यन्ति नभो नभसीव । तत्र प्रत्युदरभेदनिमित्तं भयं युवाभ्यां व्युत्पादितं किम् सर्वान्तर्यामित्वेनाभयस्य भयमस्तीति भावः कृतः । अन्यथा किमिति निवारणम् ।</p>
 <p>'सर्वोदरगतं ब्रह्म ये भेदेन विचक्षते ।</p>
 <p>सर्वत्रापि भयं तेषां मृतानां तम एव च''॥ इति तत्त्वविवेके ॥३३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,324: / Line 9,789: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V34_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V34">
 <p>त्रयो रिपवो देहत्रये ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,339: / Line 9,807: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V36_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V36">
 <p>सुरहेलनस्यापि दण्डो भवति । अत्र स्थितयोः पुनः पूर्ववन्मोहो न स्यादंशिनोः ॥ ३६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,354: / Line 9,825: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V38_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V38">
 <p>केसरा रश्मयः ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,369: / Line 9,843: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V39_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V39">
 <p>'कौस्तुभो ब्रह्मणो रूपं प्राणश्चूडामणिस्तथा''। इति च ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,384: / Line 9,861: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V42">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V42_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V42">
 <p>'अविद्यमानकरणं विद्यमानस्मृतिस्तथा ।</p>
 <p>उभयं रचनं प्रोक्तं पूर्वसिद्धेषु तु स्मृतिः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४२॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,400: / Line 9,880: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V43">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V43_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V43">
 <p>अक्षरजुषामपि तद्रूपसेवाभ्यासिनामपि ॥ ४३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,415: / Line 9,898: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V48">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V48_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V48">
 <p>'भक्तिज्ञानपरीपाकात्किञ्चित्पूर्वं च मुच्यते ।</p>
@@ Line 8,420: / Line 9,904: @@
 <p>अतोऽनपेक्षाणामानन्दोद्रेको मोक्षेच्छुभ्यः । तेषां परिपाकतः पूर्वं ब्रह्मदृष्ट्या मुक्तिप्राप्तेः ।</p>
 <p>'मुमुक्षोः केवलो भक्तो मुक्तावपि सुखी भवेत्''। इति च ॥ ४८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,435: / Line 9,921: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V49">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S16_V49_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V49">
 <p>'यावत्परमभक्तैस्तु भुज्यते दुःखमुल्बणम् ।</p>
 <p>तावन्मुक्तौ सुखोद्रेकस्तत्र चेद्भक्तिवर्धनम्''॥ इति च ॥ ४९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,445: / Line 9,936: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S17">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S17_V04" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 8,476: / Line 9,968: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V07_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V07">
 <p>'सर्वोत्तमोऽपि भगवान्विप्रादेः पूजनाय तु ।</p>
@@ Line 8,488: / Line 9,981: @@
 <p>आत्मनश्च श्रियश्चैव सकाशात्प््रिायतामपि ।</p>
 <p>पूज्यतामत्ययुक्तं च वदेत्क्वापि विमोहयन्''॥ इति स्कान्दे ॥ ४-७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,500: / Line 9,995: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V13">
 <p>देवीं द्योतमानाम् । ऋषिकुल्याम् ऋषिकुलस्तुतिपराम् ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,513: / Line 10,011: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V15">
 <p>'तद्भ्रूविजृम्भः परमेष्ठिधिष्ण्यम्''॥ इत्युक्तम् ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,526: / Line 10,027: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V18">
 <p>धर्मस्यापि दुर्ज्ञेयः ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,541: / Line 10,045: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V20">
 <p>मधुव्रतपतेः सारग्राहिणां पतेः । अङ्घ्रिस्थतुलसीलोकं स्थानमुरसि स्थिताऽपि स्पर्धयेव कामयाना । 'लब्ध्वाऽपि वक्षसि पदम्''। इति च ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,556: / Line 10,063: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V21_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V21">
 <p>परमभागवतत्वेन तस्यामत्यादरः । न तु कामात् ।</p>
@@ Line 8,567: / Line 10,075: @@
 <p>उक्ताश्चैवाप्यनुक्ताश्च ततो विष्णोर्न संशयः''॥</p>
 <p>इति तत्त्वनिर्णये ॥ २१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,580: / Line 10,090: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V22_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V22">
 <p>'धारणाद् भगवान् धर्मो यमनाद् यम उच्यते''। इति शब्दनिर्णये ।</p>
@@ Line 8,587: / Line 10,098: @@
 <p>'कपिलो वरदश्चैव विकलश्चेति कथ्यते''इति च ।</p>
 <p>अतः सत्वस्य कारणत्वमात्रं कपिलो वरदा तनुः ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,600: / Line 10,113: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V23">
 <p>आत्मैव गोपो गोपको यस्य तदात्मगोपम् ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,615: / Line 10,131: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V24">
 <p>'असुरा अप््रिायाश्चापि नित्यानन्दान्न लोकवत् ।</p>
 <p>निषेध्यबुद्धिविषयमप््रिायं हि हरेर्मतम्''॥ इति च ।</p>
 <p>तस्मादनभीष्टमिव ॥ २४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,633: / Line 10,152: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V26">
 <p>'अन्तर्भक्ता बहिःक्रुद्धा हिरण्याद्या हरिं प्रति ।</p>
 <p>सर्वक्रुद्धाः शम्बराद्या अन्तः क्रोधवशास्तथा''॥ इति च ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,648: / Line 10,170: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V28">
 <p>'स्वरूपश्रीस्तथा भार्या द्वेधा श्रीस्तु हरेर्मता''। इति च ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,663: / Line 10,188: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S17_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V31">
 <p>'अन्तर्भक्ता बहिर्वैरा हिरण्याद्या हरेर्मताः ।</p>
@@ Line 8,669: / Line 10,195: @@
 <p>बल्याद्याश्च हरेर्द्वेषमन्तः कृत्वा तमोगताः''॥ इति च ॥</p>
 <p>तस्मात् संरम्भोऽल्पफलः कथ्यत एव । भक्तियोग एव ब्रह्महेलन-निस्तारकः ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,676: / Line 10,206: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S18">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S18_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 8,685: / Line 10,216: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S18_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S18_V05">
 <p>'फट्कारश्चैव फूत्कारस्तथा किलकिलादयः ।</p>
 <p>अनुकारशब्दा विज्ञेया ये चान्ये तादृशा मताः ॥"इत्यभिधानम् ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,699: / Line 10,233: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S18_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S18_V09">
 <p>टङ्कारोऽप्यनुकारशब्दः ।</p>
 <p>'नाशस्तत्र सृगालानां शिवानां चान्यथास्वरे''इत्याग्नेये ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,713: / Line 10,250: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S18_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S18_V11">
 <p>खात्कारोऽप्यनुकारशब्दः ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,737: / Line 10,277: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे अष्टादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S18_V22_B1" data-verse="BTN_C03_S18_V22">
 <p>'न देवानां प्रजापानां विजेता वरतो विना ।</p>
 <p>बलेन विद्यया वापि न समस्तत्पतीन्विना ॥</p>
 <p>वरोऽपि तादृशो यावच्छरीरं नान्यदेहगः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ २१-२२ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,748: / Line 10,293: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S19">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S19_V19" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 8,781: / Line 10,327: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S19_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S19_V21_B1" data-verse="BTN_C03_S19_V21">
 <p>अनेककल्पजननेतृत्वात् सहस्रणीः ॥</p>
@@ Line 8,787: / Line 10,334: @@
 <p>सर्वरूपेष्वनन्तोऽपि ब्रह्माद्याश्चैव तन्मतेः ।</p>
 <p>अनुसारितया ब्रूयुः कुर्युश्च स न दुःखभाक्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १९-२१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,798: / Line 10,347: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S19_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S19_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S19_V26">
 <p>'आदरं तु मुखं विद्याच्छम्बट्कारं तु भक्षणम्''इत्यभिधानम् ॥२६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,813: / Line 10,365: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S19_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S19_V27_B1" data-verse="BTN_C03_S19_V27">
 <p>'मध्याह्नस्त्वभिजित्प्रोक्त आषाढोत्तर एव च ।</p>
 <p>श्रवणस्यापि पूर्वार्धो विषुवं चाभिजित्स्मृतम्''॥ इति च ॥ २७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,823: / Line 10,380: @@
 <p class="adhyaya-trans">विंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S20">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S20_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 8,834: / Line 10,392: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे विंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S20_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S20_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S20_V05">
 <p>'धर्मः सत्य इति प्रोक्तो धर्मश्चापि हरेः प््रिायः''॥ इति ब्राह्मे ॥</p>
 <p>'यथेच्छयैव सर्वं तु मनसा देहतोऽपि वा ।</p>
 <p>कर्तुं शक्तोऽपि शस्त्राद्या लीलैवानन्तशक्तितः''॥ इति वाराहे ॥ ५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,845: / Line 10,408: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S21">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S21_V12" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 8,855: / Line 10,419: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S21_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V12">
 <p>'सृष्टौ लये तारतम्यं देवानां ज्ञायते स्फुटम् ।</p>
@@ Line 8,865: / Line 10,430: @@
 <p>सृष्टौ गुणे च ज्ञानादौ मुक्तिस्थे वाप्ययं क्रमः ।</p>
 <p>नियमेनान्यथोक्तिस्तु मोहायासुरजन्मनाम्''॥ इति वाराहे ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,885: / Line 10,452: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S21_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V15">
 <p>निरात्मकः न व्यक्तस्तत्रात्मा ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,898: / Line 10,468: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S21_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V17">
 <p>संस्थया स्वया भगवति स्थितसामर्थ्येन ॥ १७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,938: / Line 10,511: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S21_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V24">
 <p>'जानन्नपि समर्थोऽपि क्वचिद्ब्रह्मा हरेः प््रिायम् ।</p>
 <p>ज्ञात्वा करोति कर्माणि ह्यज्ञवच्चाप्यशक्तवत्''॥ इति च ॥ २१-२४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,952: / Line 10,528: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S21_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V28">
 <p>'व्यसृजन्मलवद्देहं बाह्यं न तु निजं पुरा ।</p>
 <p>ब्रह्मा तच्चाहरादित्वं प्राप देवादिदैवतम्''॥ इति कौर्मे ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,966: / Line 10,545: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V42">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S21_V42_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V42">
 <p>'ऊर्जं सारान्नमुद्दिष्टं तद्देवपितृभक्षणम्''। इति ब्राह्मे ॥ ४२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 8,988: / Line 10,570: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S21_V50_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V50">
 <p>ये पुरा सृष्टा देवाः ।</p>
 <p>'दृष्ट्वा तु पौरुषीं सृष्टिं देवाः सुकृतमूचिरे'' इति च ॥ ४९-५० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,004: / Line 10,589: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे एकविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V52">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S21_V52_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V52">
 <p>'यत्रापि तु हरेर्नाम तदन्यत्र प्रयुज्यते ।</p>
@@ Line 9,010: / Line 10,596: @@
 <p>स्थितस्यापि यथा राज्ञः स्वानां जयपराजयौ''॥ इति पाद्मे ॥</p>
 <p>अतो हृषीकेशो ब्रह्मान्तर्यामी ॥ ५२ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,017: / Line 10,607: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वाविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S22">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S22_V08" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 9,026: / Line 10,617: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S22_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S22_V08_B1" data-verse="BTN_C03_S22_V08">
 <p>शब्दविषयं ब्रह्म ॥ ८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,041: / Line 10,635: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S22_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S22_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S22_V18">
 <p>अनन्तच्छिदि अनन्तावयवम् ।</p>
 <p>'तृतीयोऽतिशये''इति हि महाव्याकरणे ।</p>
 <p>'मथनान्मिथिलो जातः''इत्यादिवच्च ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,067: / Line 10,664: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे द्वाविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S22_V51">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S22_V51_B1" data-verse="BTN_C03_S22_V51">
 <p>'स्वायम्भुवो मनुश्चैव पृथुश्चैवार्जुनावपि ।</p>
 <p>ब्रह्मशेषविपा रुद्र इन्द्र ऋष्यादयस्तथा ।</p>
 <p>विष्ण्वावेशयुताः सर्वे न तु विष्णुस्वरूपकाः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ५०,५१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,078: / Line 10,680: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयोविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S23">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S23_V16" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 9,089: / Line 10,692: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S23_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S23_V16">
 <p>स्वया कान्त्याऽन्याः क्षिपन्ती श्रीर्यथा तद्वत् स्थिताम् ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,111: / Line 10,717: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S23_V30_B1" data-verse="BTN_C03_S23_V30">
 <p>'ज्ञानानन्दस्वरूपेभ्यो रोमभ्योऽस्य कुशादयः ।</p>
@@ Line 9,116: / Line 10,723: @@
 <p>रोमाणि तानि देवस्य रूपाण्यासन्सहस्रशः''॥ इति स्कान्दे ।</p>
 <p>त एवासन् तेभ्य एवासन् । 'सप्तसु प्रथमा''इति सूत्रात् ॥ २९-३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,127: / Line 10,736: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S23_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S23_V35">
 <p>'गतसारं यातयामं यामः सार इहोच्यते''इति नारदीये ॥ ३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,142: / Line 10,754: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे त्रयोविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S23_V37_B1" data-verse="BTN_C03_S23_V37">
 <p>पर्यासे मानुषत्वेनावस्थानेऽपि ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,151: / Line 10,768: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्विंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S24">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S24_V18" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 9,160: / Line 10,778: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S24_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S24_V18">
 <p>देहली द्वारबन्धः ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,173: / Line 10,794: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S24_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S24_V20">
 <p>कृत्रिमान् शोभार्थं कृतान् ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,186: / Line 10,810: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S24_V30_B1" data-verse="BTN_C03_S24_V30">
 <p>आदर्शे ददर्श ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,201: / Line 10,828: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S24_V38_B1" data-verse="BTN_C03_S24_V38">
 <p>उद्गुणपानवीच्यः उत्तमामृतवीचीयुक्तः ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,216: / Line 10,846: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे चतुर्विंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V45">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S24_V45_B1" data-verse="BTN_C03_S24_V45">
 <p>'प्राप्तषोडशवर्षः सन्नावीच्य इति कथ्यते''॥ इत्यभिधानम् ॥ ४५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,225: / Line 10,860: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S25">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S25_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 9,235: / Line 10,871: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S25_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V01">
 <p>'मालिनी शालिनी काल्या चार्या भार्येति चोच्यते''। इति च ॥१॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,248: / Line 10,887: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S25_V06_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V06">
 <p>'नावतारेष्वपि हरेर्देहः शुक्लादिसम्भवः ।</p>
@@ Line 9,254: / Line 10,894: @@
 <p>उदेति भगवान्विष्णुः काले लोकं विमोहयन्''॥ इति महावाराहे ॥</p>
 <p>अग्निरिव दारुणीति व्यक्तिस्थानमात्रत्वे दृष्टान्तः ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,265: / Line 10,907: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S25_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V10">
 <p>'महागुणाभिपूर्णत्वं सत्वमित्युच्यते बुधैः''।</p>
 <p>इति वामने ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,279: / Line 10,924: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S25_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V19">
 <p>'सम्यग्ज्ञानं तु साङ्ख्यं स्यात् तदर्थो योग उच्यते''।</p>
 <p>इति कापिलेये ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,293: / Line 10,941: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S25_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V26">
 <p>'युगत्रयावतारेण त्रियुगश्चेति कथ्यते''। इति पाद्मे ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,306: / Line 10,957: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S25_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V31">
 <p>यानि यानि ब्रह्मादिरूपाणि रोचन्ते स्वजनानां तान्येव ते व्यक्त्यर्थमभिरूपाणि ।</p>
 <p>'व्यक्तो भवेद्धरिस्तत्र यत्स्थानं रुचितं सताम्''। इति कौर्मे ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,320: / Line 10,974: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S25_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V33">
 <p>'वेदैर्वृतत्वाद्भगवांस्त्रिवृदित्युच्यते बुधैः''। इति च ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,334: / Line 10,991: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S25_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V35">
 <p>सत्यलौकिके यथार्थज्ञानविषये ।</p>
 <p>'आभासो ज्ञानमालोको लोको भासश्च कथ्यत''। इत्यभिधानम् ॥३५॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,348: / Line 11,008: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S25_V40_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V40">
 <p>विश्वमेतदेतादृशं असारं यतः । अत ईश्वरं विज्ञाय । नाऽख्यात्युपप्लवः दुःखाज्ञानाद्युपद्रवो न ॥ ४० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,361: / Line 11,024: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V45">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S25_V45_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V45">
 <p>'अनन्याधीनशक्तित्वाद्धरिः स्व इति चोच्यते''। इति मात्स्ये ।</p>
 <p>प्रत्यग्रः प्रत्यग्रतिः ॥ ४५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,386: / Line 11,052: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे पञ्चविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V47">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S25_V47_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V47">
 <p>'भूतगर्भश्च भूतस्थः पूर्ण एवं द्विरूपवान् ।</p>
 <p>अत आत्मेति तं प्राहुः सदैवाप्तगुणो यतः''॥ इति च ॥ ४६-४७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,396: / Line 11,067: @@
 <p class="adhyaya-trans">षड्विंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S26">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S26_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 9,407: / Line 11,079: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S26_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V11">
 <p>'नारायणो ब्रह्मवायू वीन्द्रशेषौ हरस्तथा ।</p>
@@ Line 9,413: / Line 11,086: @@
 <p>'एतत्पत्न्यो बन्धशक्तिः स्त्रियः सर्वास्तथा जडम् ।</p>
 <p>क्रमात्प्रकृतिशब्दोक्तास्तज्ज्ञानाद्विप्रमुच्यते''॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥११॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,425: / Line 11,100: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S26_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V13">
 <p>'परमात्मादिकं देहे यदध्यात्मं तदीरितम्''। इति च ।</p>
 <p>'सुखं शरीरभोग्यं तु दुःखं सर्वं तथैव च ।</p>
 <p>मुक्तौ विलयमायाति नित्यानन्दस्तु भुज्यते''॥ इति च ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,458: / Line 11,136: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S26_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V18">
 <p>'बाह्ये सुखे त्वनासक्तेरसुखं दुःखवर्जनात् ।</p>
@@ Line 9,466: / Line 11,145: @@
 <p>अखण्डः पूर्णशक्तित्वादहमेकः सदा मतः''इति च ।</p>
 <p>'बन्धशक्तिः प्रकृत्याख्या विष्णुशक्त्या वियुज्यते''। इति च ॥१६-१८॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,477: / Line 11,158: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S26_V22_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V22">
 <p>'यादृशी मयि भक्तिः स्यात्तादृश्यन्यत्र नैव चेत् ।</p>
 <p>अनन्यभक्तिरुद्रेकात्सा ययैव तरेत्सृतिम्''॥ इति च ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,491: / Line 11,175: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S26_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V23">
 <p>'एकः पूर्णो हरिर्नान्यस्तदन्ये तद्वशा मताः ।</p>
 <p>इति ज्ञानं स्थिरं यत्तदैकात्म्यज्ञानमुच्यते''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,508: / Line 11,195: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S26_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V31">
 <p>'शुक्लेन जनिरन्येषां हरेः स्वतनुवैव तु ।</p>
 <p>नित्योदितज्ञानतनोः कुतः स्याच्छुक्लतो जनिः''॥ इति गारुडे ॥३१॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,523: / Line 11,213: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S26_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V32">
 <p>'आनुश्रविककर्माऽसौ श्रुत्युक्तं यो न लङ्घयेत्''। इति भविष्यत्पर्वणि ।</p>
 <p>'सदा सर्वगुणाढ्यत्वात्सत्वो विष्णुरुदीर्यते''। इति कापिलेये ॥३२॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,537: / Line 11,230: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S26_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V33">
 <p>'अपूर्णभक्तेर्मुक्तौ तु न सुखं पूर्तिमेष्यति ।</p>
 <p>अतस्तादृशमुक्तेश्च भक्तिः पूर्णा गरीयसी''॥ इति च ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,553: / Line 11,249: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S26_V34_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V34">
 <p>'नेच्छन्ति सायुज्यमपि फलत्वेन हरिर्यदि ।</p>
 <p>ददाति भक्तिसन्तुष्ट आज्ञात्वेनैव गृह्णते ।</p>
 <p>तादृशानां सुखाधिक्यं पुनर्मुक्तौ भविष्यति''॥ इति च ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,572: / Line 11,271: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे षड्विंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S26_V38_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V38">
 <p>आदानादिकर्तृत्वादात्मा ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,581: / Line 11,285: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S27">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S27_V04" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 9,590: / Line 11,295: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V04">
 <p>स परमो न जायते न म्रियत इति हि प्रसिद्धम् । देहाद्युपाधि-भिरात्तधर्मो जीवोऽपि स्वप्नवद्भ्रान्त्या जायते म्रियते च । भ्रान्तित्वाद्देहात्मत्वस्य । किमु सर्वज्ञत्वस्वतन्त्रत्वादिवैलक्षण्ययुक्त ईश्वरः ।</p>
 <p>'परस्य जन्ममृत्याद्याः स्युः स्वतन्त्रस्य किं पुनः ।</p>
 <p>जीवस्यापि यतो भ्रान्त्या जन्ममृत्यादिसङ्गतिः''॥ इति महाकौर्मे ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,605: / Line 11,313: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V05">
 <p>उपगतां समीपस्थाम् ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,618: / Line 11,329: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V06_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V06">
 <p>मुमुहे मोहयामास । 'तदेतन्मे विजानीहि''। 'कृत्वा विवाहम्''इत्यादिवत् ।</p>
@@ Line 9,624: / Line 11,336: @@
 <p>'लये वाप्यथवा सृष्टौ त्वन्तरालेऽपि न क्वचित् ।</p>
 <p>प्रकृत्या रहितं ब्रह्म कदाचिदपि तिष्ठति''॥ इति कापिलेये ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,635: / Line 11,349: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V07_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V07">
 <p>एवं पराभिध्यानेन परमात्मेच्छया । प्रकृतेः कर्तृत्वं जीव आत्मनि मन्यते ॥ ७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,648: / Line 11,365: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V08_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V08">
 <p>'विष्णोः सुराणां गुरूणां नित्या जीवस्य तन्त्रता ।</p>
@@ Line 9,654: / Line 11,372: @@
 <p>'अक्लिष्टत्वादकर्तासावकार्यत्वादथापि वा''। इति च ।</p>
 <p>'एष कर्ता न क्रियते कारणं च जगत्प्रभुः''। इति भारते ॥ ८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,665: / Line 11,385: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V09">
 <p>'ब्रह्मादिभिः सर्गकरी श्रीर्विष्णुबलसंश्रयात् ।</p>
@@ Line 9,672: / Line 11,393: @@
 <p>भोक्तृत्वमात्रहेतुत्वं जीवे नान्यत्र कुत्रचित्''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥</p>
 <p>'प्रकृतिं पुरुषं चैव विध्द्यनादी''इति च ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,684: / Line 11,407: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V11">
 <p>'व्यक्ताव्यक्तात्मकं यत्तद्विद्यात्सदसदात्मकम् ।</p>
@@ Line 9,691: / Line 11,415: @@
 <p>अविशेषा ह्यकार्यत्वात्सा च श्रीर्विष्णुसंश्रया''॥ इति हरिवंशेषु ॥</p>
 <p>'विशेषः कार्यमुद्दिष्टं विशेषाद्दृश्यते यतः''इति पाद्मे ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,702: / Line 11,428: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V15">
 <p>'बुद्धिरध्यवसानाय संशयं कुरुते मनः ।</p>
 <p>अभिमानो ह्यहङ्कारश्चित्तं स्मरणकारणम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,716: / Line 11,445: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V16">
 <p>'हरिस्तु निर्गुणं ब्रह्म श्रीर्ब्रह्म सगुणं स्मृता ।</p>
 <p>तदङ्गजानि तत्त्वनि तमात्तद्रूपमुच्यते''॥ इति हरिवंशेषु ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,730: / Line 11,462: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V17">
 <p>'पुरुषो हृदिस्थः परमः कालः सर्वगतो हरिः ।</p>
 <p>अथवा रुद्रदेहस्थो हरिः काल इतीरितः''॥ इति ब्राह्मे ॥</p>
 <p>पौरुषं प्रभावम् । पुरुषस्य प्रकर्षेण भावं व्याप्तं रूपम् । एके सम्यग्ज्ञानिनः । अप्राकृताः ॥ १७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,745: / Line 11,480: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V20">
 <p>'प्रकृतेः क्षोभकं रूपं दैवं नारायणात्मकम् ।</p>
@@ Line 9,754: / Line 11,490: @@
 <p>महत्तत्त्वादिजीवास्तु ब्रह्मशेषाङ्गजास्तथा ।</p>
 <p>सूक्ष्मस्थूलविभेदेन कामजश्चानिरुद्धकः''॥ इति कापिलेये ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,765: / Line 11,503: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V21_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V21">
 <p>'ओ रमयते यस्मात्केशवो जगदङ्कुरः ।</p>
 <p>महान्तं योऽसृजज्जीवमोहकं च तमोऽग्रसत्''॥ इति च ॥ २१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,779: / Line 11,520: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V22_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V22">
 <p>यद्वासुदेवाख्यं भगवद्रूपं ततो महदात्मकं चित्तं जायते ।</p>
@@ Line 9,784: / Line 11,526: @@
 <p>'महत्तत्त्वगतो योऽसौ वासुदेवाभिधो हरिः ।</p>
 <p>स चित्तजनकः प्रोक्तः प्राणिनां च पृथक्पृथक्''॥ इति च ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,795: / Line 11,539: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V23">
 <p>चित्तस्य स्वच्छत्वादयः पृथग्गुणा उच्यन्ते स्वच्छत्वमित्यादि ।</p>
@@ Line 9,800: / Line 11,545: @@
 <p>'वृत्तिः स्वभावो वृत्तं च स्थितिरित्यभिधीयते''। इति शब्दनिर्णये ।</p>
 <p>''वृत्तिभिर्लक्षणं प्रोक्तम्' इति स्वाभाविकं लक्षणमित्यर्थः ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,811: / Line 11,558: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V24">
 <p>'ज्ञानप्रधानस्तु महानहङ्कारः क्रियाधिकः ।</p>
 <p>इतरापेक्षया सोऽपि ज्ञानाधिक इतीरितः''॥ इति च ॥ २४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,825: / Line 11,575: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V26">
 <p>'देवताधिकृतं यत्तदधिदैवमिति स्मृतम्''। इति च ।</p>
 <p>वैकारिकोऽधिदैवमित्यादि पञ्चम्यर्थे ।</p>
 <p>'सप्तसु प्रथमा''तत्र स्वातन्त्र्यं यद्विवक्षितम् । इति शब्दनिर्णये ॥२६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,849: / Line 11,602: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V28">
 <p>'मनोरूपेण कर्तृत्वं देहरूपेण कार्यता ।</p>
@@ Line 9,859: / Line 11,613: @@
 <p>तावज्ज्ञानस्याप्रकाशान्मूढो भूतपिता स्मृतः ।</p>
 <p>त्रिरूपोऽयमहङ्कारः शेष इत्येव तं विदुः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ २७-२८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,879: / Line 11,635: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V32">
 <p>द्रव्यस्फुरणे यद्विशेषज्ञानम् ॥</p>
@@ Line 9,885: / Line 11,642: @@
 <p>चञ्चला तु स्मृतिर्बुद्धेश्चित्तजैव स्थिरा स्मृतिः''॥ इति च ॥</p>
 <p>'येन यज्ज्ञायते वस्तु तत्तल्लक्षणमुच्यते । तत्स्वरूपं पृथक्चेति द्विविधं कवयो विदुः''॥ इति कापिलेये ॥ ३१,३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,896: / Line 11,655: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V33">
 <p>'प्रधानवायुः सूत्रात्मा महता सह जायते ।</p>
 <p>तैजसश्च खजः स्पर्श इत्याद्यास्तत्सुताः स्मृताः ।</p>
 <p>तदाविष्टा अन्यजीवास्तदाधाराश्च तद्बलाः''। इति च ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,920: / Line 11,682: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V35">
 <p>अर्थाश्रयत्वम् अर्थविषयत्वम् ।</p>
@@ Line 9,929: / Line 11,692: @@
 <p>आकाश एव सूक्ष्मस्तु ध्वनिरित्येव शब्द्यते ॥</p>
 <p>स एव व्यज्यमानस्तु भवेत्कर्णैकगोचरः''॥ इति च ॥ ३४,३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,940: / Line 11,705: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V37_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V37">
 <p>नभसः शब्दतन्मात्राच्छब्दतन्मात्रगुणात् ।</p>
@@ Line 9,945: / Line 11,711: @@
 <p>'सूक्ष्मेन्द्रियाणि सन्त्येव स्युः स्थूलान्यप्यहङ्कृतेः ।</p>
 <p>भूतेभ्यश्चोपचीयन्ते पुनर्ब्रह्मशरीरतः''॥ इति च ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,956: / Line 11,724: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V39_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V39">
 <p>'प्राप्नोति वायुः सर्वं तु स्वत एव हरेस्तथा ।</p>
@@ Line 9,962: / Line 11,731: @@
 <p>तद्गुणास्तेषु चोच्यन्ते नीचता नास्य तत्कृता''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ।</p>
 <p>'स्वरूपमपि कर्मेति विषयत्वादुदीर्यते''इति शब्दनिर्णये ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,973: / Line 11,744: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V41_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V41">
 <p>व्यक्तिसंस्थात्वं व्यक्तत्वेन स्थितिः । गुणता प्रकाशत्वम् ।</p>
 <p>'आलोको गुण इत्येव प्रकाशश्चेति कथ्यते''। इत्यभिधानम् ।</p>
 <p>'तेजस्त्वमथ चोग्रत्वं क्रौर्यमित्यपि चोच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 9,988: / Line 11,762: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V45">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V45_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V45">
 <p>'उन्दनं बिन्दुभावः स्यात्स्यन्दनं स्रवणं स्मृतम्''। इत्यभिधानम् ।</p>
 <p>पृथिव्यग्न्यपेक्षया भूयस्त्वं देहे ॥ ४५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,002: / Line 11,779: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V48">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V48_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V48">
 <p>भावनमुत्पादकत्वम् ।</p>
@@ Line 10,011: / Line 11,789: @@
 <p>तैजसः कोष्ठगो वह्निश्छिद्रमाकाशसम्भवम् ।</p>
 <p>प्राणा वायुमयाः सर्वे प्रत्येकं प्रञ्चधा पुनः''॥ इति कापिलेये ॥४८॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,022: / Line 11,802: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V54">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V54_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V54">
 <p>'अचेतनाद्यतस्त्वण्डाद् ब्रह्मा समजनि स्फुटम् ।</p>
 <p>अतो ब्रह्माण्डमित्याहुर्विराड् ब्रह्मा प्रकाशनात्''॥ इति च ॥ ५४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,036: / Line 11,819: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V61">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V61_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V61">
 <p>'यज्ञनामा तु देवोऽन्यो विज्ञेयः पाददेवता ।</p>
 <p>तदाविष्टो हरिर्नित्यं तमाहुः पाददैवतम् ।</p>
 <p>तस्येन्द्रियाभिमानित्वं कुतः पूर्णामलात्मनः''॥ इति च ॥ ६१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,052: / Line 11,838: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V64">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V64_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V64">
 <p>'चैत्योऽपि भगवान्विष्णुरन्तर्यामी चतुर्मुखात् ।</p>
 <p>स्वेच्छया व्यक्तिमगमत्ततोऽसौ ब्रह्मजः स्मृतः''॥ इति च ॥ ६४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,066: / Line 11,855: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V70">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V70_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V70">
 <p>'यज्ञान्तस्थः स्वयं पादौ विशन्नोत्थापयद्धरिः ।</p>
 <p>शक्तोऽपि ब्रह्मवाय्वोस्तु बलज्ञप्त्यै जनार्दनः ।</p>
 <p>तत्स्थ उत्थापयामास ब्रह्मदेहं विशन्प्रभुः''॥ इति च ॥ ७० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,081: / Line 11,873: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V72">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V72_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V72">
 <p>ब्रह्मा बृहस्पतिः ।</p>
 <p>'यस्मिन्ब्रह्मा राजनि पूर्व एति''। इति श्रुतिः ।</p>
 <p>'बृहस्पतिः पुरोधाश्च ब्रह्मा च ब्रह्मणस्पतिः''। इत्यभिधानम् ॥ ७२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,098: / Line 11,893: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे सप्तविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V73">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S27_V73_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V73">
 <p>'अंशेन सुप्तो ब्रह्माऽपि अंशेन निरगात्तथा ।</p>
@@ Line 10,107: / Line 11,903: @@
 <p>चित्ताभिमानी ब्रह्मैव क्षेत्रज्ञस्तद्गतो हरिः ।</p>
 <p>प्रणो वायुरिति प्रक्तस्तयोरीशो हरिः स्वयम्''॥ इति च ॥ ७३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,114: / Line 11,914: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टाविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S28">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S28_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 10,123: / Line 11,924: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S28_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V05">
 <p>'अज्ञानं सुप्तिशब्दोक्तं स्वप्नश्चैव विपर्ययः''॥ इति भारते ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,136: / Line 11,940: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S28_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V11">
 <p>बुद्धेरवस्थानं निद्रादि ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,149: / Line 11,956: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S28_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V12">
 <p>असति प्रलये ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,162: / Line 11,972: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S28_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V14">
 <p>'शेषस्य प्रतिबिम्बास्तु देवाः शेषस्तु ब्रह्मणः ।</p>
 <p>स परब्रह्मणश्चैव ते स्वबिम्बप्रदर्शकाः ।</p>
 <p>ततः स्वबिम्बद्वारेण परमात्मप्रदर्शनम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,177: / Line 11,990: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S28_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V15">
 <p>यो विनिद्रः स सत्यदृक् ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,190: / Line 12,006: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S28_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V16">
 <p>यः अनष्टो नष्टवन्नाज्ञासिषमिति मन्यमानः स आतुरो द्रष्टा जीवः ॥१६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,205: / Line 12,024: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे अष्टाविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S28_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V17">
 <p>साहङ्कारं द्रव्यं जीवः तस्यावस्थानमनुग्राहकश्च परमात्मा ।</p>
 <p>'नित्यदृक्परमात्माऽसौ मृतवद्यो न किञ्चन ।</p>
 <p>जानाति जीवः स ज्ञेयः परमात्मा तदाश्रयः"॥ इति हरिवंशेषु ॥१७॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,216: / Line 12,040: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकोनत्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S29">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S29_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 10,226: / Line 12,051: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S29_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V01">
 <p>'सबीजो वैष्णवो योगो निर्बीजस्त्वन्यदैवतः ।</p>
 <p>बीजं विष्णुर्हि जगतः शाखाद्याश्चान्यदेवताः''॥ इति कौर्मे ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,240: / Line 12,068: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S29_V06_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V06">
 <p>'समाधिरप्रयत्नेन मनसः संस्थितिर्भवेत्''। इति च ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,253: / Line 12,084: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S29_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V20">
 <p>सर्वस्मरणाशक्तावेकाङ्गे ।</p>
 <p>'यावन्न च्यवते मन''इत्युक्तत्वात् ।</p>
 <p>'सर्वं स्मर्तुमशक्तः सन्नेकाङ्गं चिन्तयेद्बुधः''। इति च ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,270: / Line 12,104: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S29_V27_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V27">
 <p>'ब्रह्मा चित्ताभिमानेन चैत्यस्तन्नियमाद्धरिः ।</p>
 <p>स च ब्रह्मा हरेः कण्ठे कौस्तुभत्वेन भासते''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,286: / Line 12,123: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S29_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V29">
 <p>'साक्षाच्छ्रीस्तु हरे रूपमिन्दिरा तु तदाश्रयात्''॥ इति च ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,301: / Line 12,141: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S29_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V32">
 <p>'न पृथग्दिदृक्षेत्''। तमेव दिदृक्षेदित्यर्थः ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,316: / Line 12,159: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S29_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V33">
 <p>चित्तबडिशवियोगो ध्यानानन्तरसमाधिः ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,331: / Line 12,177: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S29_V34_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V34">
 <p>मुक्ताश्रयं विष्णुविषयम् । स्वचित्तं जीवचैतन्ये ततम् । निर्वाणमृच्छति शरीराभिमानं जहाति । स्वचिदभिमानेन ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,346: / Line 12,195: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S29_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V35">
 <p>'असत्कर्ता तु जीवः स्यात्सत्कर्ता परमेश्वरः''। इति शब्दनिर्णये ।</p>
 <p>'दुर्दुःखमिति विज्ञेयं खं सुखं च तयोर्यतः ।</p>
 <p>प्रदाता परमो विष्णुस्तस्माद्दुःखादनामवान्''॥ इति हरिवंशेषु ॥३५॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,361: / Line 12,213: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S29_V41_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V41">
 <p>अनन्यभावेन तद्रूपाणामभेदेन । तदात्मतां तस्याऽदानादिकर्तृत्वं च भूतविषये ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,376: / Line 12,231: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे एकोनत्रिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V43">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S29_V43_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V43">
 <p>प्रकृतिं पराभाव्य तदुत्तमत्वेनैव सदावतिष्ठते परः ।</p>
 <p>'सर्वभूतस्थमीशेशं जेतारं प्रकृतेरपि ।</p>
 <p>अविशेषं सदैवैकं चिन्तयन्विप्रमुच्यते''॥ इति च ॥ ४३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,387: / Line 12,247: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S30">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S30_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 10,406: / Line 12,267: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S30_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V02">
 <p>यथा साङ्ख्येषूक्तं तथा कथितम् । यत्साङ्ख्यमूलं तल्लक्षणं प्रचक्षते ॥१,२॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,419: / Line 12,283: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S30_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V09">
 <p>तद्रूपाणां पृथग्भावः ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,432: / Line 12,299: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S30_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V10">
 <p>अपृथग्भावः स सात्विकः ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,445: / Line 12,315: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S30_V25_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V25">
 <p>'अज्ञोऽर्चयेदेवार्चायामन्यथा दोषवान्भवेत् ।</p>
 <p>ज्ञस्त्वर्चयन्सुगुणवानन्यथा दोषवान्न तु''॥ इति कापिलेये ॥२५॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,459: / Line 12,332: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S30_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V26">
 <p>अन्तरोदरं भिन्नं ब्रह्म । आत्मस्थमन्यस्थं च ब्रह्म यो भेदेन पश्यति । 'उदरं ब्रह्म''। इति श्रुतेः ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,518: / Line 12,394: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S30_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V33">
 <p>प्राणभृतः चलनयुक्ताः ।</p>
@@ Line 10,529: / Line 12,406: @@
 <p>भक्तिपूर्णो हरेर्ब्रह्मा तस्मान्नान्योऽधिकस्ततः ॥</p>
 <p>मुक्तौ वा संसृतौ वापि सम्यगेषु हि ते गुणाः ॥ इति कापिलेये ॥ २८-३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,540: / Line 12,419: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S30_V34_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V34">
 <p>जीवकलया सह भूतानि बहुमानयंस्तदालयत्वेनेश्वरं प्रणमेत् ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,553: / Line 12,435: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S35_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S30_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S35_V35">
 <p>एकतरभावेऽन्यतरस्य नियतत्वादेकतरेणैव ॥ ३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,566: / Line 12,451: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S30_V36_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V36">
 <p>सर्वकर्माणि यस्य विचेष्टानिमित्तानि तत्कर्मविचेष्टितम् ॥ ३६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,579: / Line 12,467: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S30_V37_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V37">
 <p>भिन्नदृशां ईश्वरापेक्षयाऽल्पदृशाम् ।</p>
 <p>'भिन्नमल्पं विजानीयादभिन्नं पूर्णमिष्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥३७॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,595: / Line 12,486: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे त्रिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S30_V39_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V39">
 <p>'यथायोग्यातिरेकेण न द्वेष्यश्च प््रिायो हरेः'' इति कापिलेये ॥३९॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,604: / Line 12,500: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकत्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S31">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S31_V13" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 10,613: / Line 12,510: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S31_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S31_V13">
 <p>कीनाशः कर्षको मतः ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,626: / Line 12,526: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S31_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S31_V16">
 <p>उत्तारमुद्गतिं विन्द्यात् ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,639: / Line 12,542: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S31_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S31_V24">
 <p>'त्रिभिर्मुहूर्तैर्द्वाभ्यां वा दिनैर्दशभिरेव वा ।</p>
 <p>पक्षान्मासेन वा याति यमलोकमितो गतः''॥ इति नारदीये ॥२४॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,655: / Line 12,561: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे एकत्रिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S31_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S31_V29">
 <p>अत्रैवेत्येवशब्दः सामीप्यार्थे ।</p>
 <p>'सामीप्ये च प्रधाने च एवशब्दोऽवधारणे''। इति शब्दनिर्णये ।</p>
 <p>अत्राप्यस्तीत्यर्थः ॥ २९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,666: / Line 12,577: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वात्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S32">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S32_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 10,676: / Line 12,588: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S32_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V02">
 <p>'नानाविधा गर्भवृद्धिः कर्मभेदाद्भविष्यति ।</p>
 <p>अतो नानाविधं ग्रन्थे गर्भसंस्थानमुच्यते''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,690: / Line 12,605: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S32_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V12">
 <p>'वध्रयस्त्विन्द्रियाण्याहुर्हृषीकाणीति चोच्यते''इति शब्दनिर्णये ॥१२॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,705: / Line 12,623: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S32_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V17">
 <p>कतमः सुखतमः ॥ १७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,720: / Line 12,641: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S32_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V20">
 <p>अशरीरवत् परमात्मवत् । परमात्मन एव देहोऽपि तद्वशत्वात् ।</p>
 <p>'तत्त्वज्ञानं तु देवानां गर्भस्थानां भविष्यति ।</p>
 <p>उत्तमानामृषीणां वाऽप्यन्येषां बहुजन्मगम्''॥ इति स्कान्दे ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,735: / Line 12,659: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S32_V36_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V36">
 <p>खण्डितात्मावसायिषु जीवमात्रज्ञानिषु ॥ ३६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,748: / Line 12,675: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S32_V39_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V39">
 <p>'मयः प्रधान उद्दिष्टो माया तद्वश उच्यते''। इति षाड्गुण्ये ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,783: / Line 12,713: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V42">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S32_V42_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V42">
 <p>'सत्पुंसु च तथा स्त्रीषु न सङ्गो दोषमावहेत् ।</p>
 <p>यथायोग्यं गुणायैव दोषकृद्दुष्टजन्तुषु''॥ इति वाराहे ॥ ४०-४२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,797: / Line 12,730: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V45">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S32_V45_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V45">
 <p>जीवभूतेन जीवकर्मभूतेन ॥ ४५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,810: / Line 12,746: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V48">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S32_V48_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V48">
 <p>चक्षुःसकाशाद् द्रष्टुर्द्रष्टृत्वम् अक्ष्णोर्योग्यता ॥ ४८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,825: / Line 12,764: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे द्वात्रिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S32_V50_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V50">
 <p>केवलं ज्ञानं पुरुषार्थः । देहादिष्वसङ्गिनो जीवस्य तन्निमित्तसुखदुःखादयो न सन्ति । किमुत देहस्य अचेतनत्वात् ॥ ५० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,834: / Line 12,778: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S33">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S33_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 10,843: / Line 12,788: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S33_V03_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V03">
 <p>'ईषद्भक्तो भगवति सुकर्मा स्वर्गमेष्यति ।</p>
 <p>अभक्तो निरयं याति सुकर्माऽपि न संशयः''॥ इति वामने ॥ ३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,875: / Line 12,823: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S33_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V13">
 <p>अभिमानेन पूर्णज्ञानेन । सङ्गत्य लये परमेश्वरं प्रविश्य ।</p>
@@ Line 10,881: / Line 12,830: @@
 <p>'गुणव्यतिकराभावेऽप्युच्चनीचादिपूर्ववत् ।</p>
 <p>विष्णोश्चैव विमुक्तानां न कदाचन गच्छति''॥ इति गारुडे ॥ ११-१३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,892: / Line 12,843: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S33_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V14">
 <p>गुणव्यतिकरे असति । प्रलये प्राप्ते पुनः परमेश्वरमायान्ति ।</p>
@@ Line 10,902: / Line 12,854: @@
 <p>यथापूर्वं हरेः सर्वगुणैर्नीचोच्चता तथा ।</p>
 <p>ब्रह्मणश्च तथान्येषामन्येषां च यथापदम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,958: / Line 12,912: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S33_V21_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V21">
 <p>'अत्यल्पभक्ता विष्णौ च सदा श्राद्धादिकारिणः ।</p>
@@ Line 10,967: / Line 12,922: @@
 <p>'मुक्तियोग्यास्तु देवाद्या मानुषा यज्ञभागिनः ।</p>
 <p>मनुष्यभेदाः श्राद्धादिकृतो विद्वेषिणोऽसुराः''इति च ॥ १६-२१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,978: / Line 12,935: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S33_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V28">
 <p>'मत्स्यकूर्मादिरूपं च विष्णोर्ज्ञानैकमात्रकम् ।</p>
 <p>तन्मन्यन्ते भौतिकं तु ये गच्छन्त्यधरं तमः''॥ इति ब्राह्मे ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 10,992: / Line 12,952: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S33_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V29">
 <p>'एकादशेन्द्रियात्मा च पञ्चभूतात्मकस्तथा ।</p>
@@ Line 10,998: / Line 12,959: @@
 <p>तत्पतिस्त्रिगुणो रुद्रस्तस्य ब्रह्मा ततो हरिः''॥ इति वामने ॥</p>
 <p>यथैतान्पश्यन्ति तद्वदेव ज्ञानात्मकं मत्स्यादिरूपं पश्यन्त्यज्ञाः॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,011: / Line 12,974: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये तृतीयस्कन्धे त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S33_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V32">
 <p>'ज्ञानभक्ती विना नैव मुक्तिः कस्यापि विद्यते ।</p>
@@ Line 11,016: / Line 12,980: @@
 <p>एवमप्येतयोरेकभावेऽन्यनियतेर्ध्रुवम् ।</p>
 <p>एकेनापि भवेन्मुक्तिस्तदर्थं त्वन्यसाधनम्''॥ इति हरिवंशेषु ॥३२॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,023: / Line 12,991: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुस्त्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C03_S34">
 <div class="verse" id="BTN_C03_S34_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 11,033: / Line 13,002: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S34_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S34_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S34_V02">
 <p>भूतेन्द्रियार्थात्ममयं तेभ्यः प्रधानम् ।</p>
 <p>'त्वं प्रधानमयो देव प्रधानादधिको यतः''॥ इति वाराहे ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,047: / Line 13,019: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S34_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S34_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S34_V05">
 <p>देहतन्त्रः देहप्रकाशः ।</p>
 <p>'ततिः प्रकाशो विस्तारस्तन्त्रं चेत्यभिधीयते''।इति तन्त्रमालायाम् ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,074: / Line 13,049: @@
 <div class="gr-author-note">॥ तृतीयः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S34_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C03_S34_V27_B1" data-verse="BTN_C03_S34_V27">
 <p>'जीवोपाधिप्रभृतयः आमुक्तेः सर्वदेहिनाम् ।</p>
 <p>नियमात्सन्त्यभावस्तु निष्फलत्वादुदीर्यते''॥ इति वाराहे ॥ २७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,085: / Line 13,065: @@
 <p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S01">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S01_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 11,095: / Line 13,076: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S01_V01_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V01">
 <p>'पुनःपुनः कथां प्राहुरभ्यासादुत्तमं फलम् ।</p>
 <p>विज्ञापयितुकामास्तु विद्वांसस्तत्रतत्र तु''॥ इत्याग्नेये ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,127: / Line 13,111: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S01_V22_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V22">
 <p>'ब्रह्मस्थश्चैव रुद्रस्थः स्वयं चापि हरिः प्रभुः ।</p>
@@ Line 11,133: / Line 13,118: @@
 <p>आगत्य तु त्रिमूर्त्यंशान् पुत्रान्प्रादाज्जनार्दनः ।</p>
 <p>भावित्वाच्चैव कार्यस्य लोकानां मोहनाय च''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २०-२२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,145: / Line 13,132: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S01_V30_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V30">
 <p>तत्स्थविष्ण्वपेक्षया ते वयमिति ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,158: / Line 13,148: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S01_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V33">
 <p>'ब्रह्मणो नावतारोऽस्ति सन्निधानं तु केवलम् ।</p>
@@ Line 11,167: / Line 13,158: @@
 <p>एतदापादकं चान्यदृते कल्पादिभेदतः ।</p>
 <p>कथाभेदस्तु विज्ञेयो मोहायैतेषु भिन्नता''॥ इति वाराहे ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,208: / Line 13,201: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V59">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S01_V59_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V59">
 <p>'नरे विष्णुः समाविष्टः स्वयं नारायणो हरिः ।</p>
@@ Line 11,215: / Line 13,209: @@
 <p>'यथाकाशे विमानादिरूपभेदः प्रतीयते ।</p>
 <p>तथा हरौ जगदिदं तत्सामर्थ्यात्प्रतीयते''॥ इति ब्राह्मे ॥ ५२-५९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,228: / Line 13,224: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V66">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S01_V66_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V66">
 <p>अप्रौढेव अस्वीकृतेव ॥ ६६ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,237: / Line 13,238: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वितीयोध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S02">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S02_V22" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 11,274: / Line 13,276: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S02_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S02_V25_B1" data-verse="BTN_C04_S02_V25">
 <p>'ये ज्ञानविषयाः शापा मुक्तिगाश्चाधिकारिणाम् ।</p>
@@ Line 11,279: / Line 13,282: @@
 <p>तेषां ज्ञानस्य मुक्तेश्च तारतम्यस्य चैव हि ।</p>
 <p>भगवन्नियतत्वात्तु शापादिर्नात्र कारणम्''॥ इति वाराहे ॥२२-२५॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,292: / Line 13,297: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S02_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S02_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S02_V26">
 <p>'गिरिः प्राणः समुद्दिष्टस्तत्सुता वेदवाक्स्मृता ।</p>
 <p>पुष्पं स्वर्गादयः प्रोक्ताः फलं मोक्ष उदाहृतम्''॥ इति वामने ॥</p>
 <p>'अनङ्गो मन्मथो मन्था कामोऽङ्गज उदाहृतः''। इति शब्दनिर्णये ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,303: / Line 13,313: @@
 <p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S03">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S03_V23" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 11,316: / Line 13,327: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S03_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S03_V23_B1" data-verse="BTN_C04_S03_V23">
 <p>विशेषेण धीयते चिन्त्यते ।</p>
 <p>'रुद्रेण धीयते विष्णुर्विष्णोर्ध्येयो न कश्चन''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥२३॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,326: / Line 13,342: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्थोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S04">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S04_V15" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 11,337: / Line 13,354: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S04_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S04_V15_B1" data-verse="BTN_C04_S04_V15">
 <p>ब्रह्मरसासवार्थिभिः शिष्याणां मनोऽलिभिः ।</p>
 <p>'सनकादयो रुद्रशिष्यास्तेषामन्ये तु योगिनः ।</p>
 <p>ब्रह्मशिष्यस्तथा रुद्रो ब्रह्मा नारायणस्य च''॥ इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,354: / Line 13,374: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S04_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S04_V16_B1" data-verse="BTN_C04_S04_V16">
 <p>ब्रह्मादयो ब्रह्मपुत्राः ।</p>
 <p>'सुपर्णशेषप्राणेशब्रह्मविष्णून् गिरं श्रियम् ।</p>
 <p>ऋते नमति नो रुद्रं क एव पुरुषार्थभाक्''॥ इति गारुडे ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,373: / Line 13,396: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S04_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S04_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S04_V20">
 <p>आब्रह्मणि ब्रह्मग्ज्ञानिनि ।</p>
@@ Line 11,385: / Line 13,409: @@
 <p>न तावता गुणैर्हीनाः स्थितप्रज्ञा हि ते मताः ।</p>
 <p>यथायोग्यं तु तात्पर्यं निन्दाया अन्यदेव तु''॥ इति गारुडे ॥ २० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,392: / Line 13,420: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S05">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S05_V04" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 11,405: / Line 13,434: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S05_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S05_V04_B1" data-verse="BTN_C04_S05_V04">
 <p>न चापरं तस्मादवरं न चिन्तयती । परन्तु विष्ण्वादिकं चिन्तयती चशब्दात् ।</p>
 <p>'रुद्रं च ब्रह्मवायू च विष्णुं चैव श्रियं गिरम् ।</p>
 <p>उमा चिन्तयती देहं तत्याजान्यं न चास्मरत्''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,416: / Line 13,450: @@
 <p class="adhyaya-trans">षष्ठोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S06">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S06_V22" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 11,454: / Line 13,489: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S06_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S06_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S06_V26">
 <p>'वीरभद्राख्यरूपेण स्वेन पूर्वं ययौ हरः ।</p>
@@ Line 11,459: / Line 13,495: @@
 <p>तत्रोपेन्द्रेण हरिणा जितो धर्मात्मजेन च ।</p>
 <p>अन्यान् जिगाय प्रययौ कैलासं स्वं निकेतनम्''॥ इति ब्राह्मे ॥२६॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,466: / Line 13,506: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S07">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S07_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 11,475: / Line 13,516: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S07_V03_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V03">
 <p>त्रिमूर्तिगेन रूपेण नारायणो नाययौ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,490: / Line 13,534: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S07_V07_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V07">
 <p>यज्ञ इन्द्रः ।</p>
@@ Line 11,497: / Line 13,542: @@
 <p>तस्य विष्णोर्वशे रुद्रो मम वायोरथापि वा ।</p>
 <p>नान्यस्य कस्यचित्पुंसस्तस्येत्थं वः कुतः कृतम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,508: / Line 13,555: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S07_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V33">
 <p>'मुमुक्षवो ब्रह्मणश्च शिवादिन्द्रादिभिस्तथा ।</p>
 <p>श्रुत्वा ज्ञानं परं गुह्यं मुच्यन्ते ब्रह्मणा सह''॥ इति कौर्मे ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,524: / Line 13,574: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S07_V40_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V40">
 <p>महत्तमः तेजस्वितमः अर्कस्य सकाशादपि ।</p>
 <p>'तेजोऽर्थ उत्तमार्थे च पूज्यार्थे च प्रयुज्यते ।</p>
 <p>महच्छब्दो महःशब्दो मान्यशब्दस्तथैव च''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,540: / Line 13,593: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V42">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S07_V42_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V42">
 <p>अन्तर्याम्यपेक्षया शक्तेः शिवस्य च परमिति ।</p>
 <p>'क्रियन्ते स्तुतयोऽन्यत्र तदन्तर्याम्यपेक्षया ।</p>
 <p>न जीवेषु गुणाः पूर्णा यथायोग्या हि तद्गताः''॥ इति ब्राह्मे ॥४२॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,555: / Line 13,611: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V43">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S07_V43_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V43">
 <p>'तद्वशत्वात्स्वरूपं तु विष्णोः सर्वमुदीर्यते ।</p>
@@ Line 11,560: / Line 13,617: @@
 <p>साक्षात्स्वरूपं मत्स्याद्या विष्णोर्नान्यत्कथञ्चन ।</p>
 <p>तस्मादन्यगता दोषा न तस्मिन् पुरुषोत्तमे''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ४३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,573: / Line 13,632: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S07_V44_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V44">
 <p>अभिपत्तये प्रतीकाराय । सूत्रेण दोषसूचकेन ॥ ४४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,588: / Line 13,650: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S07_V46_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V46">
 <p>तव त्वाम् । 'चतुर्षु षष्ठी''इति सूत्रात् ॥</p>
@@ Line 11,594: / Line 13,657: @@
 <p>मिथ्याज्ञानं पृथग्ज्ञानमिति वेदविदो विदुः ।</p>
 <p>यथैवार्थस्तथाज्ञानमपृथग्दृष्टिरुच्यते''॥ इति गारुडे ॥ ४६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,607: / Line 13,672: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V48">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S07_V48_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V48">
 <p>यदा यस्मात् ।</p>
 <p>'हृदयस्य द्रवीभावस्त्वनुकम्पेति कथ्यते ।</p>
 <p>उपकारं कर्तुमिच्छा कृपेत्याहुर्मनीषिणः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४८॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,626: / Line 13,694: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V49">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S07_V49_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V49">
 <p>मायया विष्ण्वधीनया बन्धकशक्त्या ।</p>
 <p>'विष्णुमाया हरेरिच्छा बन्धशक्तिश्च तद्वशा ।</p>
 <p>सर्वत्रगा हरेरिच्छा बन्धशक्तिर्ज्ञवर्जिता''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४९॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,637: / Line 13,710: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S08">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S08_V24" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 11,646: / Line 13,720: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V24_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V24">
 <p>'उत्पत्तिर्हरिरूपाणां व्यक्तिरेव न संशयः ।</p>
 <p>उत्पत्तिरेव जीवानां देहोत्पत्तिरितीर्यते''। इति तत्त्वनिर्णये ॥ २४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,663: / Line 13,740: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V26">
 <p>'जडमाया न तस्यास्ति शरीरत्वेन कुत्रचित् ।</p>
@@ Line 11,669: / Line 13,747: @@
 <p>तस्मात्प्राकृत इत्येव जीववत्तं वदन्ति हि ।</p>
 <p>अस्पृष्टत्वेऽपि तद्धर्मैस्तद्गत्वादेव कारणात्''॥ इति तत्त्वविवेके ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,683: / Line 13,763: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V27_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V27">
 <p>अधिदैवं उत्तमदैवम् । यद्यज्ञभागार्थं यज्ञभुग्देवताशरीरे आस्थाः ।</p>
 <p>'भुङ्क्ते यज्ञभुजो देवानाविश्य पुरुषोत्तमः''। इति च ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,700: / Line 13,783: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V29_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V29">
 <p>आशिषोऽपि तत एव भवन्तीत्यतश्चशब्दः ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,715: / Line 13,801: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V31_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V31">
 <p>'अव्यक्तादिपदार्थानां विशेषज्ञानिनाऽपि तु ।</p>
@@ Line 11,720: / Line 13,807: @@
 <p>पदार्थभेदग्रहः पदार्थविशेषज्ञः ।</p>
 <p>'भेदोऽन्तरं विशेषश्च सूक्ष्मेक्षा चाभिधीयते''इति तत्त्वनिर्णये ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,734: / Line 13,823: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V34_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V34">
 <p>ईश्वरान् ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,750: / Line 13,842: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V37_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V37">
 <p>माया ह्येषा भवदीया भगवत्सामर्थ्यमेव ।</p>
 <p>'भगवन्महिमैवासौ यद्दृश्यो भगवान् स्वयम्''। इति च ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,767: / Line 13,862: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V38_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V38">
 <p>न पृथग् य आत्मनः । अन्यथा यो न पश्यति ।</p>
@@ Line 11,778: / Line 13,874: @@
 <p>'यथार्थज्ञानिनो नान्यः प्रियो विष्णोस्तु कश्चन ।</p>
 <p>तथाप्यधिकसन्तुष्ट्यै प्रसीदेत्यर्थनं पुनः''॥ इति च ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,791: / Line 13,889: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V39_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V39">
 <p>'प्रकृत्या जडया मिथ्याज्ञानं जनयतीश्वरः ।</p>
 <p>तस्य भ्रमश्च सत्वाद्या न सन्ति परमेशितुः''॥ इति च ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,808: / Line 13,909: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V41_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V41">
 <p>'यज्ञो यज्ञपुमांश्चैव यज्ञेशो यज्ञभावनः ।</p>
@@ Line 11,813: / Line 13,915: @@
 <p>ओश्रावयास्तुश्रौषड्यजाथो येयजामहे ।</p>
 <p>वषट्कारान्तकैर्नित्यं यजुर्भिः पञ्चभिर्विभुः''॥ इति तन्त्रसारे ॥४१॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,827: / Line 13,931: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V45">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V45_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V45">
 <p>'सर्वशब्दाभिधेयत्वं सर्वान्तर्यामिकत्वतः ।</p>
 <p>न तु सर्वस्वरूपत्वात्सर्वभिन्नो यतो हरिः''॥ इति मात्स्ये ॥ ४५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,842: / Line 13,949: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V50_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V50">
 <p>'अन्तर्यामिस्वरूपेण ब्रह्मरुद्राद्यभिन्नता ।</p>
@@ Line 11,847: / Line 13,955: @@
 <p>विशेषाभेदवचनं सन्निधानविशेषतः ।</p>
 <p>सन्निधानं तु तत्प्रोक्तं सामर्थ्यव्यञ्जनं हरेः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,858: / Line 13,968: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V52">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V52_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V52">
 <p>'हरेर्वशत्वदृष्टिस्तु भूतानामपृथग्दृशिः ।</p>
 <p>प्रियत्वदृष्टिरथवा ब्रह्मादीनां विशेषतः''॥ इति गारुडे ॥ ५२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,872: / Line 13,985: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V54">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V54_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V54">
 <p>सर्वभूतात्मना सर्वभूतान्तर्यामित्वेन ॥ ५४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,886: / Line 14,002: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V55">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V55_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V55">
 <p>उभयतः सोमतो हविषश्च ॥ ५५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,900: / Line 14,019: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V59">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V59_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V59">
 <p>'शक्तित्वाद्विष्णुशक्तिस्तु शक्तिशब्देन चोच्यते ।</p>
 <p>शक्यत्वात्प्रकृतिश्चापि स्वापः सृष्टिं विना हरौ ।</p>
 <p>रतिस्तस्यास्तु कथितो नह्यन्यः स्वाप उच्यते''॥ इति तन्त्रसारे ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,926: / Line 14,048: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V64">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S08_V64_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V64">
 <p>'स्वाहाद्वारेण नदीतीरे शरकानने चच्छर्द''। इति भारतोक्तेः ॥६४॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,935: / Line 14,062: @@
 <p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S09">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S09_V07" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 11,944: / Line 14,072: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S09_V07_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V07">
 <p>'आविष्टा हरिणा जीवा ब्रह्मा दक्षो मनुः पृथुः ।</p>
 <p>शक्राद्या ऋषयश्चैव मत्स्यव्यासादयो हरिः ॥''इति ब्रह्मवैवर्ते ॥७॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,958: / Line 14,089: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S09_V08_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V08">
 <p>'प्रियव्रतोत्तानपादप्रमुखेषु हरिः स्वयम् ।</p>
 <p>आविष्टः सर्वभूतेषु ऋषभाद्याः स्वयं हरिः''॥ इति हरिवंशेषु ॥८॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,972: / Line 14,106: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S09_V31_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V31">
 <p>विविधकल्पने विद्यमानेऽपि परिणततया ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,985: / Line 14,122: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V54">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S09_V54_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V54">
 <p>परिणततया एकस्मिन्नेव भूतेन ॥ ५४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 11,998: / Line 14,138: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V61">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S09_V61_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V61">
 <p>मन्त्रहृदयेन मन्त्रेण च नमः शब्देन च ॥ ६१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,011: / Line 14,154: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V72">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S09_V72_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V72">
 <p>तस्यैव योग्यत्वाल्लोकपालानां दुष्करम् ।</p>
 <p>'नाशक्यं देवतानां तु यदन्यैः शकितं क्वचित् ।</p>
 <p>शक्ता अपि न कुर्वन्ति यदन्यविहितं बुधाः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ७२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,026: / Line 14,172: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V74">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S09_V74_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V74">
 <p>दृष्ट्या निरूपणया । आदेशेन उपदेशेन ॥ ७४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,039: / Line 14,188: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V80">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S09_V80_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V80">
 <p>'यत्र देवैः कृते विघ्ने खण्डितो न पुमान्भवेत् ।</p>
@@ Line 12,046: / Line 14,196: @@
 <p>अतो विमोहनायैव प्राप्नुयुस्ते पराजयम् ।</p>
 <p>तेषामशक्तितोक्तिश्च विमोहाय सुरद्विषाम्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥८०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,057: / Line 14,209: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V81">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S09_V81_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V81">
 <p>भूतेन्द्रियाश्रयं भगवद्रूपम् ॥ ८१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,072: / Line 14,227: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V84">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S09_V84_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V84">
 <p>विश्वं भगवन्तम् । आत्मनो द्वारं सर्वजीवोत्पत्त्यादिद्वारम् । लोकानामेव निरुच्छ्वासः लोकपालास्तदर्थमेव शरणं ययुः ।</p>
@@ Line 12,078: / Line 14,234: @@
 <p>अन्यप्रवृत्तयस्तेभ्यो न तेषामन्यतः क्वचित् ।</p>
 <p>स्वोत्तमेभ्यस्तु देवेभ्यस्तेषां स्युः स्वप्रवृत्तयः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,094: / Line 14,252: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V85">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S09_V85_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V85">
 <p>अखिलसत्वसमूहस्य ।</p>
 <p>'तेजः शक्तिः समूहश्च गृहं धामेति कथ्यते''।इति तत्त्वनिर्णये ॥ ८५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,104: / Line 14,267: @@
 <p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S10">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S10_V10" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 12,115: / Line 14,279: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S10_V10_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V10">
 <p>परब्रह्मणि स्थितस्य ध्यानादिकं विना न भवति । सुप्तौ दृष्टत्वात् ॥१०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,130: / Line 14,297: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S10_V12_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V12">
 <p>ये स्वाः सम्पदः स्मरन्ति ते त्वां न स्मरन्ति ।</p>
 <p>ये भगवद्भक्तसङ्गाः ते स्वाः सम्पदो न स्मरन्ति ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,146: / Line 14,316: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S10_V13_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V13">
 <p>'पश्यमानोऽपि तु हरिं न तु वेत्ति कथञ्चन ।</p>
 <p>वेत्ति किञ्चित्प्रसादेन हरेरथ गुरोस्तथा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,162: / Line 14,335: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S10_V15_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V15">
 <p>वधिं अवधिम् । अल्लोपेन । संसारस्यावधिभूतं त्वामास्थिताः ॥ तैः सहैवास्ते ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,177: / Line 14,353: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S10_V16_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V16">
 <p>'आनुपूर्वी श्रुतिश्चैव त्रयी चाम्नाय उच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,200: / Line 14,379: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S10_V31_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V31">
 <p>'आधिपत्यमनित्यं तु ध्रुवलोकस्य यद्ध्रुवे ।</p>
@@ Line 12,205: / Line 14,385: @@
 <p>तस्यापि मुक्तिर्नियता नियतं चापि तत्पदम् ।</p>
 <p>तथापि कामनानिन्दा ध्रुवेण सुकृता बत''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,216: / Line 14,398: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S10_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V33">
 <p>'द्वितीयस्य स्वतन्त्रस्य त्वभावाद्द्वयवर्जितः ।</p>
 <p>ईश्वरश्चेशितव्यस्य भावात्स परमेश्वरः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,231: / Line 14,416: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S10_V35_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V35">
 <p>'हरौ नियतचित्तत्वाद्गृहवत्तत्प्रवेशनात् ।</p>
@@ Line 12,238: / Line 14,424: @@
 <p>'हरीच्छितेच्छुतैकात्म्यं न तेनैकस्वरूपता''इति च ।</p>
 <p>'कामेन मे काम आगात्''इति च श्रुतिः ॥ ३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,251: / Line 14,439: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V53">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S10_V53_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V53">
 <p>'कलभश्चैव कन्यानां करिणी बालमङ्गले''। इति राजनीतौ ॥ ५३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,260: / Line 14,453: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S11">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S11_V47" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 12,284: / Line 14,478: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>
+</div>
 <span id="gr-C4-S11" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वादशोऽध्यायः"></span>
@@ Line 12,290: / Line 14,486: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S11">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S11_V04" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 12,299: / Line 14,496: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S11_V04_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V04">
 <p>परमेश्वरं विनाऽहं त्वं कर्तेति भ्रान्तिः ।</p>
 <p>'नाहं कर्ता न कर्ता त्वं कर्ता यस्तु सदा प्रभुः''। इति मोक्षधर्मे ।</p>
 <p>विपर्ययो दुःखादिः सुखादिरूपस्य ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,314: / Line 14,514: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S11_V06_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V06">
 <p>आत्मसामर्थ्याख्यया शक्त्या युक्तम् । गुणमय्या विरहितम् ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,329: / Line 14,532: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S11_V07_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V07">
 <p>निरन्तरं भगवत्पादमानसम् ॥ ७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,342: / Line 14,548: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S11_V10_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V10">
 <p>द्रव्यक्रियादेवतानां विषयम् । अकर्मफलप्रदं मोक्षफलप्रदम् ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,355: / Line 14,564: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S11_V11_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V11">
 <p>'विश्वः पूर्णस्तथा सर्वः समस्तश्चाभिधीयते''। इत्यभिधानम् ॥११॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,368: / Line 14,580: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S11_V15_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V15">
 <p>'अन्यथात्वात्क्षिप्रनाशाज्जगत्स्वप्नादिवत्स्मृतम् ।</p>
@@ Line 12,373: / Line 14,586: @@
 <p>'महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च ।</p>
 <p>प्रकृतिर्वासनेत्येवं तवेच्छानन्त कथ्यते''॥ इति स्कान्दे ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,386: / Line 14,601: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S11_V17_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V17">
 <p>स्थूले पातालादिके । शिलावत्प्रतिमारूपे ।</p>
 <p>'शिलावत्प्रतिमैषा हि विष्णोर्लोकचतुर्दशि''। इति च ॥ १७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,411: / Line 14,629: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S11_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V26">
 <p>'शिंशुमारो ध्रुवश्चैव संस्थितौ यत्पुरे सदा ।</p>
 <p>तत्पश्यन्ति न यान्त्यन्ये लोकं यान्ति सुरान् विना''॥ इति च ॥ २५,२६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,427: / Line 14,648: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V49">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S11_V49_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V49">
 <p>मनसा परमात्मानं प्रति सन्तुष्टः ॥ ४९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,436: / Line 14,662: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S12">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S12_V09" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 12,445: / Line 14,672: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S12_V09_B1" data-verse="BTN_C04_S12_V09">
 <p>स्वरूपं जीवस्य बिम्बरूपं परमात्मानम् ।</p>
 <p>'भिन्नस्वरूपमभिदं स्वरूपं तु द्विधा हरेः ।</p>
 <p>भिन्नस्वरूपं ब्रह्माद्या मत्स्याद्यभिदमुच्यते''॥ इति गारुडे ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,460: / Line 14,690: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S12_V11_B1" data-verse="BTN_C04_S12_V11">
 <p>'कल्पः कल्पाभिमानी सन् शिंशुमारानुगः स्थितः ।</p>
 <p>वत्सरो राज्यमकरोत्पित्रा दत्तं महाबलः''॥ इति ब्राह्मे ।</p>
 <p>'चक्रे नारायणः साक्षात्किंस्तुघ्नः कल्पमात्मजम्''। इति पाद्मे ॥११॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,494: / Line 14,727: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S12_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S12_V33">
 <p>'अनपत्योऽपि सद्धर्मा लोकजिन्नात्र संशयः ।</p>
@@ Line 12,499: / Line 14,733: @@
 <p>अनपत्यत्वकर्माऽसौ बालहत्या कृता पुरा ।</p>
 <p>अतो दुष्टोऽभवत्पुत्र इष्टो विष्णुरतः पृथुः''॥ इति वामने ॥३१-३३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,521: / Line 14,757: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S12_V40_B1" data-verse="BTN_C04_S12_V40">
 <p>'मृत्युर्देवो यमभ्राता वेनमातामहोऽसुरः ।</p>
 <p>पीडां वेनेति च प्राहुर्वेनोऽसौ पीडनादभूत्''॥ इति च ॥ ३९,४० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,531: / Line 14,772: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S13">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S13_V22" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 12,542: / Line 14,784: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S13_V22_B1" data-verse="BTN_C04_S13_V22">
 <p>सर्वलोकादीन् सङ्गृह्णातीति तत्सङ्ग्रहः ।</p>
@@ Line 12,547: / Line 14,790: @@
 <p>वेदस्य तद्वक्तृकत्वात्प्राधान्यं तु त्रयीमयः ।</p>
 <p>सर्वं तद्विषयत्वेन मुख्यं सर्वमयस्ततः''इति स्कान्दे ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,560: / Line 14,805: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S13_V23_B1" data-verse="BTN_C04_S13_V23">
 <p>'विष्णोः सन्निहितत्वात्तु सर्वे देवा हरेः कलाः''। इति च ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,583: / Line 14,831: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S13_V29_B1" data-verse="BTN_C04_S13_V29">
 <p>'अहं ब्रह्मेति वेनस्तु ध्यायन्नापाधरं तमः ।</p>
@@ Line 12,591: / Line 14,840: @@
 <p>वैवस्वतस्य समये जाताः क्रोधवशा भुवि ।</p>
 <p>ख्यापयन्ति दुरात्मनो मणिमांस्तत्पुरःसरः''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥ २४,२९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,620: / Line 14,871: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V47">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S13_V47_B1" data-verse="BTN_C04_S13_V47">
 <p>'त्र्यंशो वेनः समुद्दिष्टः सत्वांशः पृथुतामगात् ।</p>
@@ Line 12,626: / Line 14,878: @@
 <p>'पापरूपी पृथग्जातो निषादो वेनदेहतः ।</p>
 <p>यस्मात्तस्मात्पृथोः पुत्राद्रजो वेनो दिवं ययौ''॥ इति गारुडे ॥ ४४-४७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,640: / Line 14,894: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S13_V50_B1" data-verse="BTN_C04_S13_V50">
 <p>'पृथुहैहयादयो जीवास्तेष्वाविष्टो हरिः स्वयम् ।</p>
@@ Line 12,652: / Line 14,907: @@
 <p>साक्षादेव तु साक्षाच्च हरेः सन्निधितः क्वचित् ।</p>
 <p>गोप्यादिरूपा भवति विपरीतं न तु क्वचित्''॥ इति च ॥ ५० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,659: / Line 14,918: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S14">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S14_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 12,670: / Line 14,930: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S14_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S14_V03_B1" data-verse="BTN_C04_S14_V03">
 <p>तत्र सन्निहितः साक्षाद् भगवान् ।</p>
@@ Line 12,680: / Line 14,941: @@
 <p>प्रद्युम्नश्च कुमारश्च स्कन्दः कामांशजाः स्मृताः ॥''इति स्कान्दे ।</p>
 <p>'वैन्ये पृथौ सन्निहितो राजरूपी जनार्दनः''। इति ब्राह्मे ॥ ३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,687: / Line 14,952: @@
 <p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S15">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S15_V20" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 12,700: / Line 14,966: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S15_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S15_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S15_V20">
 <p>यल्लोके निरर्थकं तद्भगवद्रूपेषु प्रतीतनानात्वदृष्टान्तेन पश्यन्ति सन्तः ।</p>
 <p>'मत्स्यरूपादिनानात्वदृष्टिवद्यन्निरर्थकम्''। इति पाद्मे ।</p>
 <p>'एवं धर्मान्पृथक् पश्यन्''इति च ॥ २० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,711: / Line 14,982: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S16">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S16_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 12,720: / Line 14,992: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S16_V02_B1" data-verse="BTN_C04_S16_V02">
 <p>'राज्ञा समानवयसः श्रेणयस्त्वङ्गरक्षकाः''। इत्यभिधानम् ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,733: / Line 15,008: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S16_V06_B1" data-verse="BTN_C04_S16_V06">
 <p>पूर्वतनानां कथासम्बन्धेन हरेर्यशः ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,749: / Line 15,027: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S16_V30_B1" data-verse="BTN_C04_S16_V30">
 <p>'ब्रह्मादिजीवदेहास्तु मायादेहाः प्रकीर्तिताः''। इति वाराहे ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,764: / Line 15,045: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S16_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S16_V33">
 <p>स परतः ईश्वर, इत्याक्षेपः ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,781: / Line 15,065: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S16_V34_B1" data-verse="BTN_C04_S16_V34">
 <p>'विरुद्धशक्तयो यस्य नित्या युगपदेव च ।</p>
 <p>तस्मै नमो भगवते विष्णवे सर्वजिष्णवे''इति च ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,791: / Line 15,080: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S17">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S17_V15" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 12,800: / Line 15,090: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S17_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S17_V15_B1" data-verse="BTN_C04_S17_V15">
 <p>'गुणाः स्वरूपभूताश्च बाह्याश्चेति द्विधा मताः ।</p>
 <p>स्वरूपभूता व्यज्यन्ते हरेर्बाह्यान् दुहुः पयः''। इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,814: / Line 15,107: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S17_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S17_V16_B1" data-verse="BTN_C04_S17_V16">
 <p>'प्रतिमन्वन्तरं प्रायः प्रह्लादाद्या बभूविरे''। इति च ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,829: / Line 15,125: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे अष्टादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S17_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S17_V31_B1" data-verse="BTN_C04_S17_V31">
 <p>'गोष्ठं घोष इति प्रोक्तो व्रजस्तत्पालसंस्थितिः''। इत्यभिधानम् ॥३१॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,838: / Line 15,139: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S18">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S18_V16" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 12,856: / Line 15,158: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S18_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S18_V17_B1" data-verse="BTN_C04_S18_V17">
 <p>'देवाः शक्तास्तु मोहाय दर्शयेयुरशक्तवत् ।</p>
@@ Line 12,865: / Line 15,168: @@
 <p>यथा नराणां तिर्यक्षु प्रायः साम्ये हि स स्मृतः''॥</p>
 <p>इति स्कान्दे ॥ १५-१६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,878: / Line 15,183: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S18_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S18_V25_B1" data-verse="BTN_C04_S18_V25">
 <p>'धर्मोपमस्त्वधर्मो य उपधर्मः स उच्यते''। इति हरिवंशेषु ॥ २५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,887: / Line 15,197: @@
 <p class="adhyaya-trans">विंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S19">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S19_V07" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 12,905: / Line 15,216: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S19_V08_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V08">
 <p>'अन्येषामावृतो विष्णुः स्वस्यानावृत एव च ।</p>
@@ Line 12,912: / Line 15,224: @@
 <p>'आत्मनैवावगम्यत्वाद्धरिरेष सुषुप्तवत् ।</p>
 <p>केवलत्वेन विज्ञेयो मुक्तिस्तद्वददुःखता''॥ इत्यध्यात्मे ॥ ७,८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,923: / Line 15,237: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S19_V12_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V12">
 <p>'हरिरक्लिष्टकारित्वादुदासीन इतीर्यते''॥ इति च ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,938: / Line 15,255: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S19_V13_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V13">
 <p>'जीवाद्भिन्नस्य मनसो गुणाः सत्वादयो मताः ।</p>
 <p>तज्ज्ञात्वा न विकुर्वीत स्वस्वरूपं मनस्तथा''। इति षाड्गुण्ये ॥१३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,952: / Line 15,272: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S19_V19_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V19">
 <p>'आयासदुःखव्रीडादीन्प्रायशः सुखिनोऽपि तु ।</p>
@@ Line 12,957: / Line 15,278: @@
 <p>'अपक्वभक्तियुक्ता ये न तेषां विष्णुदर्शनम् ।</p>
 <p>प्रायो भवति दुःखस्य त्वभावः प्रायशो भवेत्''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,968: / Line 15,291: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S19_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V20">
 <p>'जगत्समस्तं विश्वं च निखिलं पूर्णमुच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,983: / Line 15,309: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S19_V29_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V29">
 <p>'धिष्ण्यं तेजश्च सामर्थ्यं महिमा धाम चोच्यते''। इत्यभिधानम् ॥</p>
 <p>अल्पपुण्यत्वान्न मद्भक्तियोग्य इति न मन्तव्यम् । यतः फल्ग्वप्युरु करोषि वात्सल्यात् । विना वात्सल्यं श्रियाऽपि किं तव? ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 12,999: / Line 15,328: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S19_V30_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V30">
 <p>अथ अन्यच्च । अतः वात्सल्यादेव ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,014: / Line 15,346: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे विंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S19_V37_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V37">
 <p>'भूतेषु हरिरित्येव हर्यर्पणधिया तथा ।</p>
 <p>सर्वभूतेषु च हरेः पूजा कार्याऽऽत्मवेदिभिः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,024: / Line 15,361: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S20">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S20_V10" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 13,035: / Line 15,373: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S20_V10_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V10">
 <p>'देवेभ्य ऋषयो भूपाश्चोच्यन्ते शक्तिमत्तया ।</p>
 <p>क्वचित्क्वचिन्मोहनार्थं कादाचित्काच्च हेतुतः''इति नारदीये ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,049: / Line 15,390: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S20_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V26">
 <p>'प्रकाशवद्भुवो देवा मानुषाश्चापि केचन''॥ इति वाराहे ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,062: / Line 15,406: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S20_V29_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V29">
 <p>'एकात्मा हरिरुद्दिष्टः प्रधानत्वात्समस्तत''इति च ॥</p>
@@ Line 13,067: / Line 15,412: @@
 <p>'प्रायःपदं स्यात्प्राचुर्ये चाक्षेपात्मावधारणे ।</p>
 <p>अर्थतोऽवधृतिः क्षेपो मुखाक्षेपोऽवधारणम्''॥ इति च ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,078: / Line 15,425: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S20_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V33">
 <p>सम्पद्यते प्राप्यते ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,093: / Line 15,443: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S20_V34_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V34">
 <p>प्रधानादीन् गृहीत्वा जीवं प्राप्य पुण्यकर्मभिर्ज्ञायते ।</p>
 <p>यथा गुणवदिन्धनेऽग्निर्मथनादिना ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,109: / Line 15,462: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S20_V37_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V37">
 <p>हरिरिन्द्रो यच्चरणाभिवन्दनादनपायिनीं लक्ष्मीमवाप । सोऽपि विष्णुर्ब्राह्मणप्रियः ।</p>
 <p>'यत्प्रसादेन देवेन्द्रो वेदोदितयशा अभूत् ।</p>
 <p>सोऽपि विष्णुरमेयात्मा सदा ब्राह्मणवत्सलः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,126: / Line 15,482: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S20_V39_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V39">
 <p>तस्मान्मोक्षसुखात्परं हविर्भुजां देवानामप्यत्र संसारेऽस्ति किम् ? ॥३९॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,141: / Line 15,500: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S20_V40_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V40">
 <p>पारमहंस्यवर्या गावो यस्य ॥ ४० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,154: / Line 15,516: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V45">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S20_V45_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V45">
 <p>'वेनस्थो राजसो जीवः पृथुना स्वर्गतिं गतः ।</p>
 <p>स्वयं तु तम एवाप सात्विकः पृथुतामगात्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥४५॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,170: / Line 15,535: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V48">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S20_V48_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V48">
 <p>अहो वयमित्यादि तत्स्थपरमेश्वरापेक्षया ।</p>
@@ Line 13,175: / Line 15,541: @@
 </div>
-<span id="gr-C4-S21" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वाविंशोऽध्यायः"></span>
+</div>
+</div>
+<span id="gr-C4-S21" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वाविंशोऽध्यायः"></span>
 === द्वाविंशोऽध्यायः ===
 <div class="adhyaya-block" data-doc="BTN" data-chap="4" data-sec="21">
 <p class="adhyaya-trans">द्वाविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S21">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S21_V09" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 13,189: / Line 15,560: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V09_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V09">
 <p>'सर्वज्ञाश्च विरिञ्चाद्या न जानीयुर्हरिं परम् ।</p>
 <p>हेतवो जगतोऽप्यस्य यथाऽसौ वेद केशवः''॥ इति तन्त्रसारे ॥९॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,203: / Line 15,577: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V16_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V16">
 <p>'हरेस्तु प्रतिमा प्राज्ञास्तत्रस्थः केशवः स्वयम् ।</p>
 <p>ददाति ज्ञानमीशेशः परमात्मा स्वयं विभुः''॥ इति च ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,219: / Line 15,596: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V20">
 <p>कषणेन गच्छतीति कषायः पापं, तदुभयमेव मलम् ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,245: / Line 15,625: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V25_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V25">
 <p>'रतिः परात्मनि हरावन्यत्रारतिरेव च ।</p>
 <p>पुमर्थसाधनं ज्ञेयं नातोऽन्यन्मुख्यमिष्यते''॥ इति ॥ २१,२५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,261: / Line 15,644: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V26">
 <p>अबीजं हृदयं बीजहृदयं विना ।</p>
@@ Line 13,270: / Line 15,654: @@
 <p>ज्ञानज्ञेयाद्यभावाच्च सर्वथा नोपपद्यते ॥</p>
 <p>तस्मादेतन्मतं येषां तमोनिष्ठा हि ते मताः ॥''इति स्कान्दे ॥२६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,283: / Line 15,669: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V27_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V27">
 <p>दग्धाशयः बीजाशयनाशे तद्गुणानां ज्ञानादीनामभावान्न किञ्चिद्विचक्षीत । परात्मनोर्यदा व्यवधानं संसारावस्थायां तदा स्वप्न इवेत्येतावद्बीजहृदयनाशे त्वपुरुष एव । आत्मनाश एवेत्यर्थः । अतः संसारावस्थैवोत्तमा स्यात् ।</p>
@@ Line 13,289: / Line 15,676: @@
 <p>'मग्नस्य हि परेऽज्ञाने किं न दुःखकरं भवेत् ।</p>
 <p>प्रवृत्तिधर्ममेवाहं मन्ये भरतसत्तम''॥ इति मोक्षधर्मेषु ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,300: / Line 15,689: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V30_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V30">
 <p>एवंविधाज्ञानकारणमाह । इन्द्रियैर्विषयाकृष्टैरित्यादि ।</p>
 <p>'बहुस्मरणशक्तिस्तु चेतनेत्युच्यते बुधैः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,341: / Line 15,733: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V34_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V34">
 <p>'स्वपक्षपातस्त्वभ्यासाद्भोगार्थं व्यापृतस्य तु ।</p>
@@ Line 13,352: / Line 15,745: @@
 <p>अभावं स्वात्मनोऽन्यस्य मुक्तिं चापि निरात्मताम्''॥</p>
 <p>इत्यादि स्कान्दे ॥ ३१-३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,372: / Line 15,767: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V38_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V38">
 <p>'मनोमात्रं हरेर्यस्मान्मनसा मीयते जगत् ।</p>
@@ Line 13,381: / Line 15,777: @@
 <p>प्रकृतिर्भिदा च माया च भ्रमश्चेत्यभिधीयते ।</p>
 <p>बन्धशक्तिर्यया लोको बम्भ्रमीत्यनिशं भुवि''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ३७,३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,392: / Line 15,790: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V39_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V39">
 <p>'अनुवृत्तिरिति प्राज्ञैर्जीवन्मुक्तिरुदीर्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,406: / Line 15,807: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V40_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V40">
 <p>'सर्वसत्ताप्रदत्वात्तु सर्वतत्त्वं हरिः स्मृतः ।</p>
@@ Line 13,413: / Line 15,815: @@
 <p>'व्यवधानेनान्वयोऽपि योग्यतापेक्षया भवेत्''। इति शब्दनिर्णये ॥</p>
 <p>'अभिमानस्त्वहङ्कार आत्मा चेत्यभिधीयते''। इति च ॥ ४० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,426: / Line 15,830: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V41_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V41">
 <p>'यत्स्वरूपतया भातमज्ञानां गगनादिकम् ।</p>
@@ Line 13,438: / Line 15,843: @@
 <p>'पञ्चभूतात्मकं देहं विष्णोः पश्यन्त्ययोगिनः ।</p>
 <p>तथा न योगिराद्धान्तो ज्ञानं देहो यतो हरेः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,451: / Line 15,858: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V42">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V42_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V42">
 <p>द्विमतयः जगति भगवति च प्रतीतियुक्ता अपि भक्तिविशेषात्तत्त्वं नोद्ग्रथयन्ति । संसारगुणास्तेषां विरुद्धा एव प्रतीयन्ते यतः ॥ ४२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,464: / Line 15,874: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V52">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V52_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V52">
 <p>'नैजः सर्वगुणोत्कर्षः सर्वेभ्यो महदुच्यते''इति शब्दनिर्णये ॥ ५२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,478: / Line 15,891: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V64">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V64_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V64">
 <p>'अनाद्यन्तं परं ब्रह्म न देवा ऋषयो विदुः ।</p>
 <p>एकस्तद्वेद भगवान्प्रभुर्नारायणः स्वराट्''॥ इति मोक्षधर्मेषु ॥ ६४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,503: / Line 15,919: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे द्वाविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V66">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S21_V66_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V66">
 <p>'गुरुविप्रेषु भक्तया च परेषां हितकृत्तया ।</p>
@@ Line 13,508: / Line 15,925: @@
 <p>'न गुरुर्न च धर्मोऽस्ति रामदेवस्य कुत्रचित् ।</p>
 <p>तथापि धर्मरक्षार्थं गुरुभक्तिमदर्शयत्''॥ इति वाराहे ॥ ६७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,515: / Line 15,936: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयोविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S23">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S23_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 13,526: / Line 15,948: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S23_V11_B1" data-verse="BTN_C04_S23_V11">
 <p>'आविर्भावतिरोभावौ ज्ञानस्य ज्ञानिनोऽपि तु ।</p>
 <p>अपेक्ष्याज्ञस्तथा ज्ञानमुत्पन्नमिति चोच्यते''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,542: / Line 15,967: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S23_V12_B1" data-verse="BTN_C04_S23_V12">
 <p>'अपरोक्षतया वृत्तिज्ञानभेदनिरीक्षणम् ।</p>
 <p>स्वरूपज्ञानसंस्थित्या ज्ञानत्याग उदीर्यते ॥</p>
 <p>स्वरूपज्ञानतः सम्यग्रतिर्विष्णुकथासु च''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,557: / Line 15,985: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S23_V13_B1" data-verse="BTN_C04_S23_V13">
 <p>ब्रह्मणि भूतः ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,598: / Line 16,029: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S23_V18_B1" data-verse="BTN_C04_S23_V18">
 <p>'अस्येदं कारणमिति ज्ञानमेव विलापनम् ।</p>
@@ Line 13,608: / Line 16,040: @@
 <p>अप्राकृततनुत्वात्तु स्वरूपं हरिरुच्यते ।</p>
 <p>नित्यचिद्दर्शनान्नित्यं ब्रह्म पूर्णत्वतः सदा''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ १५-१८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,622: / Line 16,056: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे त्रयोविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S23_V25_B1" data-verse="BTN_C04_S23_V25">
 <p>'अनपेक्षो गुणैः पूर्णो धन्य इत्युच्यते बुधैः''॥</p>
 <p>इति शब्दनिर्णये ॥ २५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,632: / Line 16,071: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्विंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S24">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S24_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 13,651: / Line 16,091: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V12_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V12">
 <p>'राजपुत्रीं शुकीमग्निरावर्तन्तीं प्रदक्षिणम् ।</p>
 <p>आदायान्तरधाद्दानसमये मन्मथातुरः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ११-१२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,667: / Line 16,110: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V29_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V29">
 <p>मां श्रियम् ।</p>
@@ Line 13,679: / Line 16,123: @@
 <p>तथैव चत्वारिंशद्भिः पदं शैवं च जन्मभिः ।</p>
 <p>विंशद्भिरैन्द्रं दशभिरन्येषामप्युदीरितम्''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,690: / Line 16,136: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V30_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V30">
 <p>अथ एवमनादिभक्तोऽहं यतः अतः प्रिया यूयम् ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,704: / Line 16,153: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V33">
 <p>'सर्वान्तर्यामिकत्वात्तु सर्वनामा जनार्दनः ।</p>
 <p>न तु सर्वस्वरूपत्वात्सर्वेशोऽसौ हरिर्यतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,718: / Line 16,170: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V54">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V54_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V54">
 <p>स्वाराज्यस्य इन्द्रादेः ॥ ५४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,731: / Line 16,186: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V57">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V57_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V57">
 <p>'सङ्गो भागवतैर्भूयानपुनर्भवमात्रतः ।</p>
 <p>यतो विशिष्टमानन्दं मुक्तौ जनयति स्फुटम्''॥ इति च ॥ ५७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,747: / Line 16,205: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V58">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V58_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V58">
 <p>अङ्घ्र्योर्जातयोः कीर्तितीर्थयोः ॥ ५८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,760: / Line 16,221: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V60">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V60_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V60">
 <p>विश्वस्मिन् स्थितमपि न भात्यज्ञानाम् ॥ ६० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,775: / Line 16,239: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V61">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V61_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V61">
 <p>यस्य जीवादिभ्यो भेदबुद्धिः । स दिवा सम्यग्ज्ञानं सम्यग्ज्ञानिविषया सत्यैवेत्यर्थः ।</p>
@@ Line 13,780: / Line 16,245: @@
 <p>'जीवेभ्यो जडतश्चैव भेदज्ञानं हरेः सदा ।</p>
 <p>वास्तवं ज्ञानमुद्दिष्टं तेन मुक्तिरवाप्यते''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ६१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,793: / Line 16,260: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V62">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V62_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V62">
 <p>भूतेन्द्रियान्तःकरणैरुपलक्ष्यते ॥ ६२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,808: / Line 16,278: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V63">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V63_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V63">
 <p>सुप्तशक्तिः स्वात्मन्येवाप्तशक्तिः ।</p>
 <p>'प्रकृतेः स्वाप उद्दिष्टो हर्यन्यस्य त्वदर्शनम् ।</p>
 <p>विशेषेण हरौ चापि रतिर्ज्ञानात्मिका यतः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥ ६३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,825: / Line 16,298: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V64">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V64_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V64">
 <p>'अवधारणे घशब्दःस्यात्सारमात्रं तु सारघम्''।इति शब्दनिर्णये ॥ ६४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,840: / Line 16,316: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V67">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V67_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V67">
 <p>अस्मादेतद्भवतीत्युपपत्त्यपेक्षां विनापि स्वभावत एव ॥ ६७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,855: / Line 16,334: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे चतुर्विंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V68">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S24_V68_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V68">
 <p>अहरहः क्लेशमोक्षः सुप्तौ । तावद्वेदेत्याक्षेपो दौर्लभ्यज्ञापनार्थम् ॥ ६८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,864: / Line 16,348: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S25">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S25_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 13,911: / Line 16,396: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S25_V08_B1" data-verse="BTN_C04_S25_V08">
 <p>'यथावत्कर्म कर्तुस्तु ज्ञानसाहाय्यकारकम् ।</p>
@@ Line 13,916: / Line 16,402: @@
 <p>तथापि कर्म निन्दन्ति न यतः कर्तुमञ्जसा ।</p>
 <p>शक्यं ज्ञानफलस्यापि बहुत्वान्मोहनाय च''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥३-८॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,936: / Line 16,424: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S25_V13_B1" data-verse="BTN_C04_S25_V13">
 <p>'देवजीवाभिमानी तु ब्रह्मैव तु चतुर्मुखः ।</p>
@@ Line 13,947: / Line 16,436: @@
 <p>उक्तं भागवतेऽप्येतत्पुराणे यावदिष्यते ।</p>
 <p>प्रत्येकशस्तु जीवानां तदन्यत्तस्य केवलम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ १०,१३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,967: / Line 16,458: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S25_V21_B1" data-verse="BTN_C04_S25_V21">
 <p>नारद उवाच–</p>
@@ Line 13,975: / Line 16,467: @@
 <p>गायत्र्याद्यास्तु देवानां तेऽपि चैतेषु संस्थिताः ।</p>
 <p>अलक्ष्मीद्वापराद्यास्तु आसुरास्तेऽपि मानुषाः''॥ इति च ॥ २०,२१,४४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 13,997: / Line 16,491: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे पञ्चविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V52">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S25_V52_B1" data-verse="BTN_C04_S25_V52">
 <p>'दक्षिणश्रोत्रमार्गेण देवलोकं व्रजत्यसौ ।</p>
 <p>वामश्रोत्रेण पितृणामिति वेदविदो विदुः''॥ इति प्रवृत्तितन्त्रे ॥ ५१,५२ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,007: / Line 16,506: @@
 <p class="adhyaya-trans">षड्विंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S26">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S26_V06" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,027: / Line 16,527: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे षड्विंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S26_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S26_V07_B1" data-verse="BTN_C04_S26_V07">
 <p>अलुब्धो लोकोपकारार्थं घ्नन्नात्मार्थादधिकमपि हन्यात् ।</p>
@@ Line 14,032: / Line 16,533: @@
 <p>अतीव निन्दितमपि बहुहिंसायुगेव वा ।</p>
 <p>अथवा ज्ञानिनः कर्म न दुष्टमपि लिप्यते''॥ इत्यध्यात्मे ॥ ६-७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,039: / Line 16,544: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S27">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S27_V25" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,050: / Line 16,556: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे सप्तविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S27_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S27_V25_B1" data-verse="BTN_C04_S27_V25">
 <p>'अलौकिकं च शास्त्रीयं कर्तव्यं लौकिकं कुतः ।</p>
 <p>लोकार्थं शास्त्रहा याति निरयं त्वितरः सुरान्''॥ इति पाद्मे ॥२५॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,060: / Line 16,571: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टाविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S28">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S28_V40" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,069: / Line 16,581: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S28_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S28_V40_B1" data-verse="BTN_C04_S28_V40">
 <p>'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''। इति श्रुतिप्रसिद्धः । स्वप्न इवेति दृष्टान्तत्वेनोच्यते । स्वप्ने हि जीवस्यास्वातन्त्र्यं प्रसिद्धम् । अतस्तत्र परमेश्वराधीनत्वं प्रसिद्धमेव । अतो जीवव्यतिरिक्त ईश्वरः सिद्धः।</p>
 <p>'स्वप्नो यतो न स्वतन्त्रस्तत्र तद्दर्शकः परः ।</p>
 <p>जीवादन्यस्तु विज्ञेयः स विष्णुरवधार्यताम्''॥ इति वाराहे ॥४०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,084: / Line 16,599: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S28_V57">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S28_V57_B1" data-verse="BTN_C04_S28_V57">
 <p>इन्द्रियाणि यत्र सङ्गृह्यन्ते स गोलकेन्द्रियसङ्ग्रहः ॥ ५७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,099: / Line 16,617: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे अष्टाविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S28_V62">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S28_V63_B1" data-verse="BTN_C04_S28_V62">
 <p>'जीवसत्ताप्रदत्वाच्च सदृशत्वाच्च केशवः ।</p>
 <p>कथ्यते तदभेदेन न तु जीवः स्वरूपतः''॥ इति च ॥ ६२ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,109: / Line 16,632: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकोनत्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S29">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S29_V20" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,118: / Line 16,642: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S29_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V20">
 <p>'सुखवद्दूरतो दृश्यं तत्काले दुःखमेव यत् ।</p>
 <p>मृगतृष्णेत्यतः प्राहुर्भोगं वैषयिकं बुधाः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥२०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,132: / Line 16,659: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S29_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V33">
 <p>तत्प्रतिक्रियाऽपि दुःखमेव ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,145: / Line 16,675: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S29_V36_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V36">
 <p>'संसृतेः स्वप्नसाम्यं तु यथार्थज्ञानवर्जनम्''॥ इति च ।</p>
 <p>'जाग्रत्यविद्यमानं तु देहात्मत्वादि केवलम् ।</p>
 <p>अविद्यमानं स्वप्ने तु जाग्रत्त्वज्ञानमेव च''॥ इति षाड्गुण्ये ॥३६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,160: / Line 16,693: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V43">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S29_V43_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V43">
 <p>'प्रजापतिपतिर्ब्रह्मा विरिञ्चश्चेति कथ्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ४३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,173: / Line 16,709: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S29_V46_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V46">
 <p>'मन्त्रलिङ्गैर्व्यवच्छिन्नं वेदशब्दोक्तमात्रकम् ।</p>
@@ Line 14,179: / Line 16,716: @@
 <p>अथाप्यनुभवारोहः प्रसन्ने केशवे भवेत् ।</p>
 <p>किञ्चिदेव सुसम्यक् च स्वयं त्वनुभवत्यमुम्''॥ इति वाराहे ॥४६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,190: / Line 16,729: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V49">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S29_V49_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V49">
 <p>'यदा त्वनुभवी भूयाच्छब्दमात्रानुरोधनम् ।</p>
@@ Line 14,202: / Line 16,742: @@
 <p>'तत्त्वं वेदानुसारेण चिन्तयन्वैदिको भवेत् ।</p>
 <p>वेद ऊहामनुसरेद्यस्य स त्यक्तवैदिकः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ४९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,215: / Line 16,757: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V57">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S29_V57_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V57">
 <p>'चित्तिर्बुद्धिरिति ज्ञेया चित्तं तु स्मृतिकारणम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,228: / Line 16,773: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V76">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S29_V76_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V76">
 <p>'प्राणेन्द्रियान्तःकरणभेदेन त्रिविधं मतम् ।</p>
@@ Line 14,233: / Line 16,779: @@
 <p>कर्मेन्द्रियाणि च तथा तस्मात्पञ्चविधं स्मृतम् ।</p>
 <p>लिङ्गं षोडशकं प्राहुर्मनसा सह तत्पुनः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ७६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,244: / Line 16,792: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V82">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S29_V82_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V82">
 <p>'देहादिव्यतिरेकेण चिद्रूपोऽहमिति स्फुटम् ।</p>
 <p>सदैवानुभवो भक्तिर्विष्णौ तद्दर्शनादनु ।</p>
 <p>यस्यासौ मुच्यते क्षिप्रं संसारान्नात्र संशयः''॥ इति हरिवंशेषु ॥८२॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,261: / Line 16,812: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकोनत्रिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V83">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S29_V83_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V83">
 <p>'संसारस्थमिदं सर्वमनित्यत्वाद्वृथा यतः ।</p>
@@ Line 14,268: / Line 16,820: @@
 <p>अतो भूतं भवत् भविष्यच्च स्वप्न इत्यर्थः ।</p>
 <p>'रहो ब्रह्म तथा यज्ञः स्वः सत्यमिति गीयते''। इति च ॥ ८३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,275: / Line 16,831: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S30">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S30_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,285: / Line 16,842: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S30_V03_B1" data-verse="BTN_C04_S30_V03">
 <p>'पुरेषु त्वञ्जनाज्जीवः पुरञ्जन इतीरितः ।</p>
 <p>पुराणां जननाद्विष्णुर्व्यञ्जकत्वं तयोरपि''॥ इति तन्त्रभागवते ॥३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,299: / Line 16,859: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S30_V17_B1" data-verse="BTN_C04_S30_V17">
 <p>दिव्यवर्षसहस्राणामिति सहस्रशब्दो बहुत्ववाची ।</p>
 <p>'मानुषाणां वत्सराणां लक्षद्वादशकं पुरा ।</p>
 <p>प्रचेतोभिरियं पृथ्वी पालिताऽव्याहतेन्द्रियैः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥१७॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,314: / Line 16,877: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S30_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S30_V20">
 <p>यज्ञो ब्रह्म विष्ण्वाख्यं ब्रह्म यथानुभवं न व्यवह्रियते ।</p>
 <p>'सूक्ष्मेण मनसा विद्मो वाचा वक्तुं न शक्नुमः''। इति भारते ॥२०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,328: / Line 16,894: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S30_V23_B1" data-verse="BTN_C04_S30_V23">
 <p>सु अनिष्ठमनसि ।</p>
@@ Line 14,335: / Line 16,902: @@
 <p>ज्ञानानन्दात्मकास्ते तु विग्रहा निर्गुणास्तथा ।</p>
 <p>द्वौ तत्र ब्रह्मरुद्रस्थावेको वैकुण्ठधामगः''॥ इति प्रवृत्तसंहितायाम् ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,348: / Line 16,917: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे त्रिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S30_V24_B1" data-verse="BTN_C04_S30_V24">
 <p>'हरणाज्ज्ञानरूपत्वाद्धरिमेधा विभुः स्मृतः''॥ इति च ॥</p>
 <p>'हरिः सर्वगुणात्मत्वात्सत्व इत्यभिधीयते''। इति षाड्गुण्ये ॥ २४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,358: / Line 16,932: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकत्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C04_S31">
 <div class="verse" id="BTN_C04_S31_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,367: / Line 16,942: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S31_V02_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V02">
 <p>'पारिव्राज्यं ब्रह्मसत्रं न्यास इत्यभिधीयते''। इत्यभिधानम् ॥</p>
 <p>सर्वभूतात्मनि हरौ मेधा यत्र तद्ब्रह्मसत्रं सर्वभूतात्ममेधः ।</p>
 <p>'हरिमेधास्तु संन्यासो हरौ मेधाऽत्र यद्भवेत्''। इति षाड्गुण्ये ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,382: / Line 16,960: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S31_V13_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V13">
 <p>तावत्पर्यन्तमेव फलमित्यवधिः ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,397: / Line 16,978: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S31_V16_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V16">
 <p>'आत्मभावः शरीरे तु द्रव्यभ्रम उदाहृतः ।</p>
@@ Line 14,404: / Line 16,986: @@
 <p>विलीयन्ते प्राणभक्त्या नित्यं स्वापवतां स्फुटम् ।</p>
 <p>उद्योग एव जाग्रत्स्याद्योगिनां मुक्तिसिद्धये''॥ इत्यध्यात्मे ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,415: / Line 16,999: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S31_V18_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V18">
 <p>'पूर्णो विष्णुः स एवैक इति भावो य ईरितः ।</p>
 <p>आत्मैकभाव इति तं विदुर्ब्रह्मात्मदर्शिनः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,431: / Line 17,018: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S31_V19_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V19">
 <p>'सङ्कल्पश्च विकल्पश्च ऋते विष्णुप्रसादतः ।</p>
 <p>नैव सम्भवतो विष्णोः समाभावात्तु सोऽद्वयः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,447: / Line 17,037: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S31_V22_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V22">
 <p>अधनाश्च त एवात्मधनाश्चाधनात्मधनाः ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,462: / Line 17,055: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S31_V23_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V23">
 <p>'श्रियं देवांश्च भृत्यत्वान्मनुते बहु केशवः ।</p>
 <p>नात्मार्थाय यतस्ते तु भक्तया सर्वोत्तमोत्तमाः''॥ इति च ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,480: / Line 17,076: @@
 <div class="gr-author-note">॥ चतुर्थः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C04_S31_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V26">
 <p>'सर्वोत्तमत्वाद्विष्णुर्हि माय इत्येव शब्द्यते''। इति व्योमसंहितायाम् ।</p>
 <p>'देवानत्युत्तममुनीन्विना के शैंशुमारकम् ।</p>
 <p>हरेर्गृहं प्रविष्टास्तु ध्रुवो देवाश्च तद्गताः''॥ इति मात्स्ये ॥ २६ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,492: / Line 17,093: @@
 <p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S01">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S01_V19" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,503: / Line 17,105: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S01_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S01_V19_B1" data-verse="BTN_C05_S01_V19">
 <p>'विहितो यस्य यो धर्मो विष्णुना प्रभविष्णुना ।</p>
 <p>तेन मुक्तिर्भवेत्तस्य तं गुरुर्वेद सर्ववित्''॥ इति प्रवृत्तसंहितायाम् ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,519: / Line 17,124: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S01_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S01_V31_B1" data-verse="BTN_C05_S01_V31">
 <p>'पूर्वसृष्टान् रथावृत्त्या स्थूलांश्चक्रे प्रियव्रतः ।</p>
 <p>समुद्रांस्तेन तत्कर्तेत्याहुरेनं प्रियव्रतम्''॥ इति गारुडे ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,529: / Line 17,139: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S02">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S02_V08" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,542: / Line 17,153: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S02_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S02_V08_B1" data-verse="BTN_C05_S02_V08">
 <p>'परिहासप्रलापादिष्वनर्था वाग् भवेत् क्वचित्''।इति शब्दनिर्णये ॥ ८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,551: / Line 17,167: @@
 <p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S03">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S03_V14" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,562: / Line 17,179: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S03_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S03_V14_B1" data-verse="BTN_C05_S03_V14">
 <p>श्रीभगवानुवाच–</p>
@@ Line 14,570: / Line 17,188: @@
 <p>'नास्ति विष्णोः सम इति जानन्तोऽप्यृषयः सदा ।</p>
 <p>तज्ज्ञापनाय लोकानामन्येषां प्रार्थयन् समम्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १४, १८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,577: / Line 17,199: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्थोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S04">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S04_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,588: / Line 17,211: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S04_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S04_V03_B1" data-verse="BTN_C05_S04_V03">
 <p>'दुष्टानां मोहनार्थाय यज्ञ इन्द्रपदे स्थितः ।</p>
 <p>पस्पर्ध ऋषभेणैव स्वरूपेण हरिः स्वयम्''॥ इति वाराहे ॥ ३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,598: / Line 17,226: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S05">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S05_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,607: / Line 17,236: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S05_V05_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V05">
 <p>क्रियाफलं तावदेव । कर्मात्मकं कर्मवशम् ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,620: / Line 17,252: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S05_V06_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V06">
 <p>अविद्यया प्रयुङ्क्ते ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,633: / Line 17,268: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S05_V08_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V08">
 <p>'ब्रह्माद्या याज्ञवल्क्याद्या मुच्यन्ते स्त्रीसहायिनः ।</p>
 <p>बध्यन्ते केचनैतेषां विशेषं च विदो विदुः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥८॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,647: / Line 17,285: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S05_V10_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V10">
 <p>'आत्मनो विहितं कर्म वर्जयित्वाऽन्यकर्मणः ।</p>
 <p>कामस्य च परित्यागो निरीहेत्याहुरुत्तमाः''॥ इति च ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,663: / Line 17,304: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S05_V13_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V13">
 <p>'सर्वस्मादुत्तमो विष्णुरिति ज्ञानमुदाहृतम् ।</p>
@@ Line 14,673: / Line 17,315: @@
 <p>सप्तपादश्चतुर्हस्तः स देवैरपि पूज्यते''॥ इति वायुप्रोक्ते ॥</p>
 <p>'न्यग्रोधमण्डलो व्यामो बाहू न्यग्रोध उच्यते''॥ इति च ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,684: / Line 17,328: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S05_V20_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V20">
 <p>'नाभिरित्यथ नाम स्याद्धरेः सर्वाश्रयो यतः''। इति कौर्मे ।</p>
 <p>तत्तस्य मम शुश्रूषणम् ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,700: / Line 17,347: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S05_V22_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V22">
 <p>द्विजदेवानां देवः ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,717: / Line 17,367: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S05_V26_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V26">
 <p>विविक्तदृष्टिर्जीवानां धिष्ण्यतया परमेश्वरस्य भेददृष्टिः ।</p>
@@ Line 14,722: / Line 17,373: @@
 <p>भेदेनैव न चैतस्मात्प्रियो विष्णोस्तु कश्चन''॥ इति पाद्मे ॥</p>
 <p>'यो हरेश्चैव जीवानां भेदवक्ता हरेः प्रियः''। इति च ॥ २६ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,729: / Line 17,384: @@
 <p class="adhyaya-trans">षष्ठोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S06">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S06_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,739: / Line 17,395: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S06_V01_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V01">
 <p>ऋषिरुवाच–</p>
 <p>सत्यमुक्तं किन्त्विह वा एके मनसो विस्रम्भमनवस्थानस्य घटकिराट इव न सङ्गच्छन्ति ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,772: / Line 17,431: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S06_V05_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V05">
 <p>'महैश्वर्यस्वरूपो हि भगवान्नृषभो स्वराट् ।</p>
@@ Line 14,789: / Line 17,449: @@
 <p>गन्धर्वाणां तथा राज्ञां विंशदन्यासु जातिषु ।</p>
 <p>अल्पाधिकारिणः प्रोक्ता अनधीकरिणः परे''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥१-५॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,801: / Line 17,463: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S06_V06_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V06">
 <p>'विष्णोः कलेवरत्यागो भूत्यागोऽन्यो न विद्यते ।</p>
 <p>कलेवरत्यागोऽन्येषां पञ्चत्वं समुदीरितम्''॥ इति कौर्मे ॥</p>
 <p>अनर्थान्तरभावेन अर्थान्तरं नास्मीति मनसा ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,815: / Line 17,480: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S06_V07_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V07">
 <p>अभिमानाभासेन अभितो ज्ञानप्रकाशेन ॥ ७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,859: / Line 17,527: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S06_V12_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V12">
 <p>'ज्ञानानन्दात्मको देह ऋषभस्य महात्मनः ।</p>
@@ Line 14,878: / Line 17,547: @@
 <p>तद्दृष्ट्वाऽद्यापि वर्तन्ते वर्तिष्यन्ति कलौ तथा ।</p>
 <p>अशौचा अव्रताचारा वासुदेवोऽहमित्यपि''॥ इति ब्राह्मे ॥८-१२॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,891: / Line 17,562: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S06_V14_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V14">
 <p>'विशेषाद्भारते पुण्यं चरेयुः पापमप्यथ ।</p>
 <p>तथैव भगवद्भक्तिं पृथिव्यां नान्यवर्षगाः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,907: / Line 17,581: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S06_V16_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V16">
 <p>योगमायां योगमायाफलं बाह्यम् ।</p>
@@ Line 14,912: / Line 17,587: @@
 <p>नित्यस्वरूपभूताऽपि बहिःफलविवर्जनात् ।</p>
 <p>अकर्मेत्युच्यते यद्वन्मोक्षः फलविवर्जनात्''॥ इति पाद्मे ॥ १६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,922: / Line 17,599: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S06_V18_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V18">
 <p>'नाद्रियन्ते तु ये मोक्षं पूर्वं तेषां परं सुखम् ।</p>
 <p>स्वयोग्यं व्यज्यते मुक्तौ तच्चोक्तं तारतम्ययुक्''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,940: / Line 17,620: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S06_V19_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V19">
 <p>'ब्रह्मणोऽन्यस्य नो पूर्णां दद्याद्भक्तिं जनार्दनः ।</p>
 <p>मुक्तिं ददाति सर्वेषां उच्चानां को ह्यधीशिता''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,950: / Line 17,635: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S07">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S07_V13" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,963: / Line 17,649: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S07_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S07_V13_B1" data-verse="BTN_C05_S07_V13">
 <p>'परोरजाऽरजस्कत्वात्त्रयीड्यत्वात्त्रयीसुतः ।</p>
@@ Line 14,969: / Line 17,656: @@
 <p>कालः सर्वनियन्तृत्वात्परमात्मा प्रकीर्तितः''॥</p>
 <p>इति तन्त्रनिरुक्ते ॥ १३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 14,976: / Line 17,667: @@
 <p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S10">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S10_V09" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 14,984: / Line 17,676: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S10_V09_B1" data-verse="BTN_C05_S10_V09">
 <p>अशेषभगवत्प्रियाणां निकेतः स एव भरतो मानुषापेक्षया ।</p>
 <p>'तत्कालस्थितभक्तेषु मानुषेष्वृषभात्मजः ।</p>
 <p>वरोऽपि धिक्कृतो राज्ञा सुहृदा वैष्णवेष्वपि''॥ इति गारुडे ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,002: / Line 17,697: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S10_V10_B1" data-verse="BTN_C05_S10_V10">
 <p>'भरणादिकृद्धरिरिति चिन्तयन्नृपमब्रवीत्''॥ इति च ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,017: / Line 17,715: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S10_V11_B1" data-verse="BTN_C05_S10_V11">
 <p>देहेन जातस्य देहाभिमानिनः ।</p>
 <p>'देहमानी देहजातो विदेहो मानवर्जितः''। इति च ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,044: / Line 17,745: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S10_V13_B1" data-verse="BTN_C05_S10_V13">
 <p>'प्राणयुक्तेररत्या च जडं जीवन्मृतं स्मृतम्''। इति च ।</p>
@@ Line 15,050: / Line 17,752: @@
 <p>मानुषेषु विशेषः को व्यवहारमृते वद ।</p>
 <p>व्यत्यासान्न हि देवेषु व्यत्यासः स्वामितां गतः''॥ इति च ॥ १२-१३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,065: / Line 17,769: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S10_V26_B1" data-verse="BTN_C05_S10_V26">
 <p>।</p>
 <p>'स्वतो महदवज्ञानाद्रुद्रोऽप्यात्मानमादहेत्''। इति च ॥ २६ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,075: / Line 17,784: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S11">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S11_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,086: / Line 17,796: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S11_V02_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V02">
 <p>'न वेदेष्वल्पबुद्धीनां ब्रह्मतत्त्वं समीक्ष्यते ।</p>
 <p>महाबुद्धिस्तु वेदेषु पश्येद् ब्रह्मैव केवलम्''॥ इति च ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,113: / Line 17,826: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S11_V06_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V06">
 <p>स मायारचित अन्तरात्मा मनः ॥ ५-६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,128: / Line 17,844: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S11_V07_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V07">
 <p>'क्षेत्रवित्तु हरिः प्राणः साक्षी ताभ्यां पुमान्सरेत्''॥ इति च ॥ ७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,157: / Line 17,876: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S11_V09_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V09">
 <p>'एकादशेन्द्रियद्वारा स्युरेकादशवृत्तयः ।</p>
@@ Line 15,163: / Line 17,883: @@
 <p>एकादशैव चेष्टाः स्युरिन्द्रियाणां पृथक् पृथक् ॥</p>
 <p>गोलकास्तदधिष्ठानं चैकादश निगद्यते''॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,176: / Line 17,898: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S11_V11_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V11">
 <p>'एष संसृतिसंभारो द्वादशैवाथवा भवेत् ।</p>
@@ Line 15,181: / Line 17,904: @@
 <p>द्वयमेव ममाहं वा संसृतिस्त्वहमेव वा''। इति च ।</p>
 <p>अत्तिरुपस्थविषयः ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,194: / Line 17,919: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S11_V12_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V12">
 <p>द्रव्यं देहादिः । स्वभावो योग्यता । जीवस्य क्षेत्रज्ञतः स्युः । मिथः स्वतश्च न स्युः ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,209: / Line 17,937: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S11_V14_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V14">
 <p>स्वमाययाऽऽत्मन्व्यवधीयमानः स्वेच्छया स्वस्मिन्नेव तिरोहितत्वेन स्थितः ।</p>
 <p>'स्वात्माधारः स्वेच्छयैव जीवदृष्टेस्तिरोहितः ।</p>
 <p>क्षेत्रज्ञेत्युच्यते विष्णुर्जीवस्थः पुरुषोत्तमः''॥ इति च ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,228: / Line 17,959: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S11_V18_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V18">
 <p>अभिमानादेव संसारोऽन्यथा नेति परिहारः ॥ १८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,237: / Line 17,973: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S12">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S12_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,260: / Line 17,997: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S12_V06_B1" data-verse="BTN_C05_S12_V06">
 <p>यस्मान्मूलकारणभूतो विष्णुरेव । अतो मुख्यं सर्वकारणत्वं तस्यैव । मूलाश्रयविवक्षा यदि न स्यात्कुतः पृथिव्यां चलतीति व्यवहारः ? यतोऽवान्तराश्रया बहवः सन्त्यङ्घ्र्याद्याः ॥ ५-६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,275: / Line 18,015: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S12_V07_B1" data-verse="BTN_C05_S12_V07">
 <p>एवं मूलगोप्तृत्वं च विष्णोरेव ॥ ७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,301: / Line 18,044: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S12_V09_B1" data-verse="BTN_C05_S12_V09">
 <p>आश्रयत्वात्क्षितिरिति निर्वचने क्षितिशब्दोऽपि तस्मिन्नेव ॥ परमाणु-मात्रायाः पृथिव्या अयुक्तत्वात्परमाणवोऽप्यस्याविद्ययैवाधारत्वेन कल्पिताः</p>
 <p>॥ ८-९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,330: / Line 18,076: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S12_V11_B1" data-verse="BTN_C05_S12_V11">
 <p>एवं सर्वं तथा प्रकृत्यैव कल्पितं विष्णोरन्यत् । एवं प्रकृत्याधारः स्वयमनन्याधारो विष्णुरेव । अतः सर्वशब्दाश्च तस्मिन्नेव ।</p>
@@ Line 15,341: / Line 18,088: @@
 <p>शिर आधारता यद्वद्ग्रीवायास्तद्वदेव तु ॥</p>
 <p>आश्रयत्वं च गोप्तृत्वमन्येषामुपचारतः''इति च ॥ १०,११ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,348: / Line 18,099: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S13">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S13_V26" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,358: / Line 18,110: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S13_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S13_V26_B1" data-verse="BTN_C05_S13_V26">
 <p>ऋते हैहयवैन्यादीनार्षभस्येह कः समः ।</p>
 <p>यस्योपदेशात्सिन्ध्वीशो ददर्श कपिलं प्रभुम् ॥ इति च ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,376: / Line 18,131: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S13_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S13_V29_B1" data-verse="BTN_C05_S13_V29">
 <p>युज्यते अनेनेति योगो हरिः । साङ्ख्यशिरसे उत्तमज्ञानस्वरूपाय ॥२९॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,385: / Line 18,145: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S15">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S15_V07" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,399: / Line 18,160: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S15_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S15_V07_B1" data-verse="BTN_C05_S15_V07">
 <p>'प्रियव्रतो गयश्चैव कर्मदेवसमो गुणैः''। इति षाड्गुण्ये ॥ ६ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,408: / Line 18,174: @@
 <p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S16">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S16_V29" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,418: / Line 18,185: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S16_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S16_V29_B1" data-verse="BTN_C05_S16_V29">
 <p>'यथा भागवते तूक्तं भौवनं कोशलक्षणम् ।</p>
@@ Line 15,424: / Line 18,192: @@
 <p>राहुसोमरवीणां च मण्डलाद्विगुणोक्तिताम् ॥</p>
 <p>विनैव सर्वमुन्नेयं योजना भेदतोऽत्र तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,431: / Line 18,203: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S17">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S17_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,444: / Line 18,217: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S17_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S17_V01_B1" data-verse="BTN_C05_S17_V01">
 <p>'वाराहे वामपादं तु तदन्येषु तु दक्षिणम् ।</p>
 <p>पादं कल्पेषु भगवानुज्जहार त्रिविक्रमः''॥ इति च ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,468: / Line 18,244: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S17_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S17_V16_B1" data-verse="BTN_C05_S17_V16">
 <p>'अनन्तान्तःस्थितो विष्णुरनन्तश्च सहामुना ।</p>
@@ Line 15,473: / Line 18,250: @@
 <p>'जीवव्यपेक्षया चैव तथाऽन्तर्याम्यपेक्षया ।</p>
 <p>मिश्रास्तु स्तुतयो ज्ञेया विष्णोरन्यत्र केवलम्''॥ इति च ॥ १६ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,480: / Line 18,261: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S18">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S18_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,491: / Line 18,273: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S18_V05_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V05">
 <p>'अप्रयासेन कर्तृत्वमकर्तृत्वमिहोच्यते ।</p>
 <p>महाशक्तित्वतस्तच्च युज्यते परमस्य तु''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,512: / Line 18,297: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S18_V17_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V17">
 <p>'कामदेवस्थितं विष्णुमुपास्ते श्री रतिस्थिता ।</p>
 <p>कामदेवं रतिश्चापि विष्णोस्तु प्राकृतां तनुम्''॥</p>
 <p>इति ब्रह्माण्डे ॥ १५,१७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,529: / Line 18,317: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S18_V27_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V27">
 <p>'स्पर्धन्त इव देवास्तु हरिणा यत्र कुत्रचित् ।</p>
 <p>हरेरेवाज्ञया क्वापि दैत्यावेशादथापि वा''॥ इति च ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,545: / Line 18,336: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S18_V31_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V31">
 <p>उपलम्भनादयथा । यथा दृष्टं तथा न तिष्ठत्यन्यथाभवतीत्यर्थः ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,560: / Line 18,354: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S18_V32_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V32">
 <p>'सर्वान्तर्यामिकत्वात्तु सर्वनामा हरिः स्वयम् ।</p>
 <p>न तु सर्वस्वरूपत्वाद्रूपत्वमुपचारतः''॥ इति च ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,576: / Line 18,373: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S18_V33_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V33">
 <p>दशावतार इत्यादिसङ्ख्या विनीयते विशेषेण नीयते तज्ज्ञानं तद्रूपमेव हि</p>
 <p>॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,592: / Line 18,392: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S18_V36_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V36">
 <p>क्रियार्थैर्यज्ञाद्यर्थैरिन्द्रादिनामभिरीरितात्मने ॥ ३६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,609: / Line 18,412: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे अष्टादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S18_V37_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V37">
 <p>मायागुणैः तदिच्छानुसारिभिः ।</p>
 <p>'द्रव्येशः शङ्करः प्रोक्तः क्रियेशो गरुडः स्मृतः ।</p>
 <p>कारणेशस्तथा ब्रह्मा वायुराधारपः स्मृतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,620: / Line 18,428: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S19">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S19_V14" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,642: / Line 18,451: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S19_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S19_V15_B1" data-verse="BTN_C05_S19_V15">
 <p>'यस्य सम्यक्च भवति ज्ञानं भक्तिस्तथैव च ।</p>
 <p>निश्चितस्तस्य मोक्षः स्यात्सर्वपापकृतोऽपि तु ॥</p>
 <p>यो ममत्वादिना दोषः स त्वन्यविषयः स्मृतः''॥ इति च ॥ १४-१५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,661: / Line 18,473: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S19_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S19_V28_B1" data-verse="BTN_C05_S19_V28">
 <p>'अनधीकारिणो देवाः स्वर्गस्था भारतोद्भवम् ।</p>
 <p>वाञ्छन्त्यात्मविमोक्षार्थमुद्रेकार्थेऽधिकारिणः''॥ इति कौर्मे ॥ २८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,671: / Line 18,488: @@
 <p class="adhyaya-trans">विंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S20">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S20_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,679: / Line 18,497: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S20_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S20_V05_B1" data-verse="BTN_C05_S20_V05">
 <p>'सूर्यसोमाग्निवारीरविधातृषु यथाक्रमम् ।</p>
 <p>प्लक्षादिद्वीपसंस्थास्तु स्थितं हरिमुपासते''॥ इति च ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,694: / Line 18,515: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे विंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S20_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S20_V24_B1" data-verse="BTN_C05_S20_V24">
 <p>'अनाम्लं तु दधि क्षीरं क्षीरं सान्द्रं तथा दधि''॥</p>
 <p>इति शब्दनिर्णये ॥ २४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,704: / Line 18,530: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वाविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S22">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S22_V32" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,717: / Line 18,544: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये पञ्चमस्कन्धे द्वाविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S22_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S22_V32_B1" data-verse="BTN_C05_S22_V32">
 <p>'ज्ञानानन्दात्मके विष्णौ शिंशुमारवपुष्यथ ।</p>
 <p>ऊर्ध्वलोकेषु संव्याप्त आदित्याद्यास्समाश्रिताः''॥</p>
 <p>इति ब्रह्माण्डे ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,728: / Line 18,560: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयोविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C05_S23">
 <div class="verse" id="BTN_C05_S23_V40" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,740: / Line 18,573: @@
 <div class="gr-author-note">॥ पञ्चमः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S23_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C05_S23_V40_B1" data-verse="BTN_C05_S23_V40">
 <p>इलावृतस्थस्तुतिवत्पातालमूलस्थस्तुतिर्योजनीयाऽनन्तविषया ॥ ४० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,750: / Line 18,588: @@
 <p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S01">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S01_V40" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,762: / Line 18,601: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S01_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S01_V40_B1" data-verse="BTN_C06_S01_V40">
 <p>'वेदानां प्रथमो वक्ता हरिरेव यतो विभुः ।</p>
 <p>अतो विष्ण्वात्मका वेदा इत्याहुर्वेदवादिनः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ४० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,772: / Line 18,616: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S02">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S02_V14" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,791: / Line 18,636: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S02_V52">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S02_V52_B1" data-verse="BTN_C06_S02_V52">
 <p>नारायणोऽयमित्यन्यहेलनविषयत्वेनोक्तमघहरम् ।</p>
@@ Line 15,798: / Line 18,644: @@
 <p>भक्तस्यातो नामकीर्तिः सङ्केतादावपीरिता ॥</p>
 <p>अजामिलोऽपि स्मरणाद्भक्तया मृत्योरमुच्यत''॥ इति नारदीये ॥ १४,५२ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,805: / Line 18,655: @@
 <p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S03">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S03_V12" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,819: / Line 18,670: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S03_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S03_V12_B1" data-verse="BTN_C06_S03_V12">
 <p>ओतं प्रोतं पटवत् ।</p>
 <p>'यथा कन्थापटाः सूत्र ओताः प्रोताश्च संस्थिताः ।</p>
 <p>एवं विष्णाविदं विश्वमोतं प्रोतं च संस्थितम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १२ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,830: / Line 18,686: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्थोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S04">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S04_V24" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 15,841: / Line 18,698: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V24_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V24">
 <p>गुणो यथा गुणिनः । कश्चित्पुरस्थितो गुणभूतः प्रधानभूतस्य राज्ञः ममासौ सखेति राज्ञा चिन्तितमपि न जानाति ।</p>
 <p>'यथा राज्ञः प्रियत्वं तु भृत्यो वेद न चात्मनः ।</p>
 <p>तथा जीवो न यत्सख्यं वेत्ति तस्मै नमोस्तु ते''॥ इति स्कान्दे ॥ २४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,858: / Line 18,718: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V25_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V25">
 <p>'देहमानी वैश्रवणो मरुतः प्राणमानिनः ।</p>
@@ Line 15,864: / Line 18,725: @@
 <p>जीवाभिमानी ब्रह्मा तु सर्वं वेद प्रजापतिः ॥</p>
 <p>सोऽपि वेद हरिं नैव सम्यक्सैव हि सर्ववित्''॥ इति च ॥ २५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,877: / Line 18,740: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V26_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V26">
 <p>केवलया स्वसंस्थया । स्वप्नसुषुप्त्यादौ मनस उपरमाज्जीवस्यास्वातन्त्र्य-दर्शनेऽपि स्वप्नप्रबोधादिदर्शनादन्य ईश्वरस्तन्नियामकोऽस्तीति ज्ञायते । जीवेच्छाभावात्केवलत्वम् ।</p>
@@ Line 15,883: / Line 18,747: @@
 <p>अस्वातन्त्र्यात्तु जीवस्य विद्यतेऽन्यो नियामकः ।</p>
 <p>जीवप्रवृत्त्यानुकूल्याज्ज्ञायतेऽसौ तदा विभुः''॥ इति हरिवंशेषु ॥२६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,896: / Line 18,762: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V27_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V27">
 <p>इच्छादिरूपेण त्रिवृद्भिः ।</p>
@@ Line 15,905: / Line 18,772: @@
 <p>चतुर्दशैषां परमः पाञ्चदश्यो हरिः स्मृतः ॥</p>
 <p>बुद्धेर्भेदेन वैतेषु पाञ्चदश्योऽथ संस्थितेः''॥ इति च ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,918: / Line 18,787: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V28_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V28">
 <p>'इयत्ता तु विशेषः स्यादानन्दादौ तदुज्झितेः । सर्वैर्विशेषै रहित उच्यते हरिरव्ययः । अप्राकृतस्वरूपत्वान्निर्मायश्चेति कथ्यते''॥ इति च ।</p>
 <p>'तद्रूपसदृशं रूपं यतः सर्वस्य सर्वदा । सर्वरूपो यतः शब्दमुख्यार्थः सर्वनामकः''॥ इति च ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,934: / Line 18,806: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V29_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V29">
 <p>अलौकिकत्वान्नो विष्णुर्निरुक्तो नो निरूपितः ।</p>
 <p>तथापि वेदेषूक्तत्वादुक्तो रूपित एव च''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,950: / Line 18,825: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V30_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V30">
 <p>सप्तविभक्त्यर्थस्य कालस्य प्रकारस्य च हेतुर्ब्रह्मैव ।</p>
@@ Line 15,955: / Line 18,831: @@
 <p>एक एव परो विष्णुः सर्वसत्ताप्रदत्वतः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥</p>
 <p>'अनन्यः सदृशाभावादेको रूपाद्यभेदतः''॥ इति च ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,968: / Line 18,846: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V32_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V32">
 <p>'मदन्यो नास्ति सर्वेश इति विध्द्यासुरं मतम् ।</p>
@@ Line 15,973: / Line 18,852: @@
 <p>निषेधविध्योर्विषयः फलदाता च केशवः ।</p>
 <p>तादृग्बुद्धेः कारणं च स्थानयोश्चोच्चनीचयोः''॥ इति च ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 15,986: / Line 18,867: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V33_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V33">
 <p>'तत्कर्मणामदृष्टत्वादनामा चाप्यदर्शनात् ।</p>
@@ Line 15,997: / Line 18,879: @@
 <p>आनन्दोऽव्यक्तरूपस्तु मूलरूपमुदाहृतम् ।</p>
 <p>स एव व्यक्तिमापन्नः प्रादुर्भाव उदीरितः''इति च ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,010: / Line 18,894: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V34_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V34">
 <p>'स्वदेहस्थं हरिं प्राहुरधमा जीवमेव तु ।</p>
@@ Line 16,018: / Line 18,903: @@
 <p>श्वासमात्रं जनाः प्राहुरनिर्णीतं च मध्यमाः ॥</p>
 <p>देवदेवेश्वरं सूत्रमानन्दं प्राणवेदिनः''इति च ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,029: / Line 18,916: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V45">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V45_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V45">
 <p>'विशेषव्यक्तिपात्रत्वात् ब्रह्माद्यास्तु विभूतयः ।</p>
 <p>तदन्तर्यामिणश्चैव मत्स्याद्या विभवाः स्मृताः'' ॥ इति तन्त्रनिर्णये ॥ ४५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,043: / Line 18,933: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V46_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V46">
 <p>'तपोऽभिमानी रुद्रस्तु विष्णोर्हृदयमाश्रितः ।</p>
@@ Line 16,050: / Line 18,941: @@
 <p>प्राणे वायुश्चित्तगतो ब्रह्मान्याः खेषु देवताः''॥ इति च ॥</p>
 <p>'यदाश्रितं यद्भवति तत्तन्नामकमीरितम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ४६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,061: / Line 18,954: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V47">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V47_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V47">
 <p>सञ्ज्ञानमात्रं यदिदं त्वया तपसा दृष्टं मम रूपं तदेवाग्र आसीत् ।</p>
@@ Line 16,068: / Line 18,962: @@
 <p>अन्यत्रानादराद्विष्णौ श्रीश्च लीनेव कथ्यते ॥</p>
 <p>सूक्ष्मत्वेन हरौ स्थानाल्लीनमन्यदपीष्यते''॥ इति मात्स्ये ॥ ४७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,081: / Line 18,977: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V48">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S04_V48_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V48">
 <p>गुणतोऽनन्ते ।</p>
@@ Line 16,086: / Line 18,983: @@
 <p>तदानन्त्यं तु गुणतस्ते चानन्ता हि सङ्ख्यया ।</p>
 <p>अतोऽनन्तगुणो विष्णुर्गुणतोऽनन्त एव च''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ४८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,093: / Line 18,994: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S08">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S08_V17" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 16,104: / Line 19,006: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S08_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S08_V17_B1" data-verse="BTN_C06_S08_V17">
 <p>सनत्कुमारोऽवतु कामदेवात् ।</p>
@@ Line 16,112: / Line 19,015: @@
 <p>'महिदासो देवऋषिः पातु मां विष्णुरव्ययः ।</p>
 <p>तदनर्पितकर्मभ्यस्तदस्मरणतस्तथा''॥ इति च ॥ १७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,141: / Line 19,046: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S08_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S08_V33_B1" data-verse="BTN_C06_S08_V33">
 <p>यथा हि भगवानेव–</p>
@@ Line 16,148: / Line 19,054: @@
 <p>तत्तच्छक्तिप्रदत्वेन स्वयमेव व्यवस्थितः ।</p>
 <p>सत्येनानेन मां देवः पातु सर्वेश्वरो हरिः''॥ इति ॥ ३१-३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,170: / Line 19,078: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S08_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S08_V37_B1" data-verse="BTN_C06_S08_V37">
 <p>'गुरुशिष्ययोरयोग्यत्वाद्गुरुवृत्तेरपूर्तितः ।</p>
@@ Line 16,175: / Line 19,084: @@
 <p>'विद्याः कर्माणि च सदा गुरोः प्राप्ताः फलप्रदाः ।</p>
 <p>अन्यथा नैव फलदाः प्रसन्नोक्ताः फलप्रदाः''॥ इति च तन्त्रसारे ॥ ४३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,182: / Line 19,095: @@
 <p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S09">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S09_V20" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 16,194: / Line 19,108: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S09_V20_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V20">
 <p>'कालोऽन्तकः प्रधानं च मृत्युरव्यक्तमित्यपि ।</p>
@@ Line 16,199: / Line 19,114: @@
 <p>सैव ब्रह्मादिभयदा विष्णोश्च वशवर्तिनी ।</p>
 <p>अभयापि बिभेतीव तद्वशत्वादुदीर्यते''॥ इति तु माहात्म्ये ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,212: / Line 19,129: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S09_V23_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V23">
 <p>'यत्र वायूदपद्मादिरूपेण प्रकृतिः स्थिता ।</p>
@@ Line 16,224: / Line 19,142: @@
 <p>शोकोऽपि तावान्नान्यत्र कदाचिद्ब्रह्मणो भवेत् ॥</p>
 <p>तत्रापि भगवत्प्रीत्या उन्नत्यैवास्य तद्भवेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,237: / Line 19,157: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S09_V24_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V24">
 <p>लिङ्गमेव पश्यामः ।</p>
 <p>'कदाचिदभिमानस्तु देवानामपि सन्निव ।</p>
 <p>प्रायः कालेषु नास्त्येव तारतम्येन सोऽपि तु''॥ इति च ॥ २४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,252: / Line 19,175: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S09_V28_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V28">
 <p>'श्रीवत्सः प्रकृतिर्ज्ञेया ब्रह्माख्यः कौस्तुभः पुमान् ।</p>
@@ Line 16,264: / Line 19,188: @@
 <p>'आत्मैव सप्तदशधा स्वयं भूत्वा जनार्दनः ।</p>
 <p>मध्यस्थावृतिरूपेण क्रीडते पुरुषोत्तमः''॥ इति च ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,276: / Line 19,202: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S09_V30_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V30">
 <p>'वयः सर्वस्य वयनाद्भगवान्पुरुषोत्तमः''॥ इति च ।</p>
 <p>'मा तन्तुश्छेदि वयतो धियं मे''॥ इति श्रुतिः ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,290: / Line 19,219: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S09_V31_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V31">
 <p>'देवलोकात्पितृलोकान्निरयाच्चापि यत्परम् ।</p>
 <p>तिसृभ्यः परमं स्थानं वैष्णवं विदुषां गतिः''॥ इति माहात्म्ये ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,316: / Line 19,248: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S09_V33_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V33">
 <p>अथ तत्र भगवान् किं देवदत्तवदित्याक्षेपः । अचिन्त्यशक्तेरनन्तगुणस्य कुतः पारतन्त्र्यादिकमित्यभिप्रायः । उपरतसमस्तमायामये प्राकृतस्वभाववर्जिते । केवलं स्वात्ममायां निजसामर्थ्यम् । स्वरूपद्वयाभावादित्यादि समाधानम् ।</p>
@@ Line 16,331: / Line 19,264: @@
 <p>'विष्णोर्नृसिंहनामानि त्रिनेत्रोग्रादिकानि तु''॥ इति शब्दनिर्णये ।</p>
 <p>'विविधं भावपात्रत्वात्सर्वे विष्णोर्विभूतये''॥ इति च ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,344: / Line 19,279: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S09_V35_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V35">
 <p>'निरुपक्रमो हरिर्नित्यमप्रयत्नो ह्युपक्रमेत्''॥ इति च ॥ ३५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,366: / Line 19,304: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S09_V40_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V40">
 <p>यदि सोऽपि तथाविधः अत्युत्तमो न भवति चेत् । युष्मत्कामो मत्प्रिय एव । अन्यथा न दद्यामिति भावः ।</p>
 <p>'विष्णोः प्रियं कामयन्ति देवा नैवाप्रियं क्वचित् ।</p>
 <p>यद्यप्रियं कामयन्ति न रातीशो हितो हि सः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ३९,४० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,383: / Line 19,324: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S09_V41_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V41">
 <p>'समर्था अपि याचन्ते देवा मुन्यादिकान्क्वचित् ।</p>
 <p>आज्ञयैव हरेस्तेषां यशोऽर्थमपि नान्यथा''॥ इति च ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,393: / Line 19,339: @@
 <p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S010">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S10_V06" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 16,404: / Line 19,351: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S10_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S10_V06_B1" data-verse="BTN_C06_S10_V06">
 <p>'आज्ञयैव महाविष्णोः कार्यार्थमपि च क्वचित् ।</p>
@@ Line 16,409: / Line 19,357: @@
 <p>नीचवाक्यं वदेयुश्च सुरा नैतावता क्वचित् ।</p>
 <p>तेजःक्षतिर्भवेदेषां जनकस्य यथार्भकात्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥६॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,416: / Line 19,368: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S12">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S12_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 16,426: / Line 19,379: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S12_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S12_V11_B1" data-verse="BTN_C06_S12_V11">
 <p>मन्यतेऽनीशमीश्वरम् ।</p>
@@ Line 16,432: / Line 19,386: @@
 <p>'हिरण्यगर्भः पुरुष आत्मा वायुरुदाहृतः ।</p>
 <p>शेषोऽव्यक्तस्तथैवेन्द्र आशयः समुदाहृतः''॥ इति च ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,447: / Line 19,403: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S12_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S12_V33_B1" data-verse="BTN_C06_S12_V33">
 <p>'सन्धितः समयेनेन्द्रो वृत्रेणाथो करग्रहः ।</p>
@@ Line 16,454: / Line 19,411: @@
 <p>फेने वज्रं समावेश्य विष्णुयुक्तं व्यसर्जयत् ।</p>
 <p>अपानुदच्छिरस्तस्य ध्यायतो वत्सरेण सः ॥''इत्याग्नेये ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,461: / Line 19,422: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S13">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S13_V10" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 16,483: / Line 19,445: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S13_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S13_V11_B1" data-verse="BTN_C06_S13_V11">
 <p>'प्रारब्धकर्मणैवैषां क्लृप्तदुःखस्य सूचकम् ।</p>
@@ Line 16,488: / Line 19,451: @@
 <p>देवादीनां स्थितप्रज्ञभावान्नैवान्यथा भवेत् ।</p>
 <p>प्रारब्धमपि तु क्वापि किञ्चिद्विघटितं भवेत्''॥ इति च ॥ १०,११ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,495: / Line 19,462: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S14">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S14_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 16,504: / Line 19,472: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S14_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S14_V05_B1" data-verse="BTN_C06_S14_V05">
 <p>'नवकोट्यस्तु देवानामृषयः शतकोटयः ।</p>
@@ Line 16,509: / Line 19,478: @@
 <p>'नारायणायना देवा ऋष्याद्यास्तत्परायणाः ।</p>
 <p>ब्रह्माद्याः केचनैव स्युः सिद्धो योग्यसुखं लभन्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,568: / Line 19,539: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S14_V57">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S14_V57_B1" data-verse="BTN_C06_S14_V57">
 <p>'सन्तापक्रोधरागादिष्वनर्थकवचः क्वचित्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ५३-५७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,577: / Line 19,553: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S15">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S15_V14" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 16,623: / Line 19,600: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S15_V19_B1" data-verse="BTN_C06_S15_V19">
 <p>' नारायणायना देवा ऋष्याद्यास्तत्परायणाः ।</p>
@@ Line 16,628: / Line 19,606: @@
 <p>'नवकोट्यस्तु देवानामृषयः शतकोटयः ।</p>
 <p>नारायणायनाः सर्वे ये केचित्तत्परायणाः''॥ इति च ॥ १५-१९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,657: / Line 19,637: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S15_V28_B1" data-verse="BTN_C06_S15_V28">
 <p>'मनसो द्वेषरागाभ्यां पुण्यपापसमुद्भवः ।</p>
 <p>पुत्रादि पुण्यपापाभ्यां तस्मात्सर्वं मनोभवम्''॥ इति नारदीये ॥ २५-२८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,671: / Line 19,654: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S15_V29_B1" data-verse="BTN_C06_S15_V29">
 <p>'द्रव्यात्मकः स्थूलदेहः क्रिया कर्मेन्द्रियाणि च ।</p>
 <p>ज्ञानेन्द्रियाणि च मनो ज्ञानात्मकमुदाहृतम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥</p>
 <p>'कार्यकारणयोरेकशब्दव्यवहृतिर्भवेत्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,686: / Line 19,672: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S15_V30_B1" data-verse="BTN_C06_S15_V30">
 <p>'अनन्यापेक्षितस्त्वेको हरिरन्यद्द्वयं स्मृतम् ।</p>
 <p>अन्यापेक्षत्वतस्तेन प्राप्तत्वाद्द्वैतमुच्यते''॥ इति च ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,704: / Line 19,693: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S15_V36_B1" data-verse="BTN_C06_S15_V36">
 <p>'रुद्राद्याः शेषदेहस्थं विष्णुं संकर्षणाभिधम् ।</p>
@@ Line 16,717: / Line 19,707: @@
 <p>तद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान्केवलो हरिः''॥ इति स्कान्दे ॥</p>
 <p>तत्प्रसादलभ्यत्वात्तदीयमपि तेनातुलमनधिकं चान्यमाहात्म्यम् ॥३६॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,724: / Line 19,718: @@
 <p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S16">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S16_V09" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 16,733: / Line 19,728: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S16_V09_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V09">
 <p>एष नित्योऽव्ययः ।</p>
 <p>'अनित्यसम्बन्धयुताः पित्राद्या नित्ययुग्घरिः''॥ इति च ।</p>
 <p>आत्मानं चावताररूपेण सृजते ॥ ९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,748: / Line 19,746: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S16_V11_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V11">
 <p>'भोक्ता सद्गुणभोक्तृत्वान्न भोक्ता तदवृद्धितः ।</p>
 <p>अचिन्त्यशक्तितस्तच्च युज्यते परमेशितुः''॥ इति च ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,762: / Line 19,763: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S16_V21_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V21">
 <p>बाह्यमनस्युपरते चिन्मात्रमनसा सह प्राप्यः ॥ २१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,775: / Line 19,779: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S16_V22_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V22">
 <p>मृन्मयेष्विव मृज्जातिः ।</p>
 <p>'पृथिवी पर्वताश्चैव मृन्मयाः समुदीरिताः ।</p>
 <p>तेषु मृज्जातयः सर्वे जायन्ते स्थावरादयः''॥ इति च ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,790: / Line 19,797: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S16_V29_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V29">
 <p>'अन्यान्तर्यामिणं विष्णुमुपास्यान्यसमीपगः ।</p>
 <p>भवेद्योग्यतया तस्य पदं वा प्राप्नुयान्नरः''॥ इति नारदीये ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,805: / Line 19,815: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S16_V31_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V31">
 <p>अनेन प्रकारेण मुहुस्तत्सकाशमभ्ययात् ।</p>
 <p>'शेषान्तर्यामिणं विष्णुं चित्रकेतुरुपास्य तु ।</p>
 <p>शेषाविष्टहरेश्चापि वरान्प्राप्याप तद्गतिम्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,820: / Line 19,833: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V51">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S16_V51_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V51">
 <p>'हरिस्तु सर्वभूतानि तदन्तर्याम्यपेक्षया ।</p>
 <p>तिङ्पदान्यपि सर्वाणि सुप्पदानि तथैव च ।</p>
 <p>तस्मिन्नेव प्रवर्तन्ते मुख्यवृत्त्या विशेषतः''॥ इति च ॥ ५१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,835: / Line 19,851: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V52">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S16_V52_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V52">
 <p>लोकं चात्मनि सन्ततं वासनारूपेण ॥ ५२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,848: / Line 19,867: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V54">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S16_V54_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V54">
 <p>मायामात्राणि प्रकृतिनिर्मितानि ॥ ५४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,861: / Line 19,883: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V56">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S16_V56_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V56">
 <p>प्रतिबोधेऽन्वेति स्वयमपि प्रतिबुद्धः । सुप्तावस्वपन्व्यतिरिच्येत ॥ ५६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,876: / Line 19,901: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V57">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S16_V57_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V57">
 <p>'सर्वभिन्नं परात्मानं विस्मरन्संसरेदिह ।</p>
 <p>अभिन्नं संस्मरन्याति तमो नास्त्यत्र संशयः''॥ इति च ॥ ५७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,886: / Line 19,916: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S17">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S17_V13" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 16,897: / Line 19,928: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S17_V13_B1" data-verse="BTN_C06_S17_V13">
 <p>एषां पक्षे तदवराणामनुध्येयपदाब्जयुग्मम् ।</p>
@@ Line 16,902: / Line 19,934: @@
 <p>ध्येयो हरेः पार्षदाद्यैर्ध्यायन्हरिचतुर्मुखौ ॥</p>
 <p>प्राणमेषां तथा दारान्न स्वतन्त्रतया क्वचित्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥१३॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,915: / Line 19,949: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S17_V22_B1" data-verse="BTN_C06_S17_V22">
 <p>'सेवायोग्यातिरेकेण स्वानामपि न दास्यति ।</p>
 <p>अपराधातिरेकेण नान्यस्यातः समो हरिः''॥ इति माहात्म्ये ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,938: / Line 19,975: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S17_V30_B1" data-verse="BTN_C06_S17_V30">
 <p>'यत्तद्भगवता क्लृप्तं तदेव नियतं भवेत् ।</p>
@@ Line 16,944: / Line 19,982: @@
 <p>विद्यमानस्य मनसि पुनः स्वप्नेषु दर्शनम् ॥</p>
 <p>भगवद्वशता यस्मात्सर्वेषां ज्ञेयमेव तत्''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,957: / Line 19,997: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये षष्ठस्कन्धे सप्तदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S17_V37_B1" data-verse="BTN_C06_S17_V37">
 <p>प्रतिशप्तुमलन्तमः ।</p>
@@ Line 16,972: / Line 20,013: @@
 <p>उत्तमैरधमानां तु वराः शापा यथोदितम् ॥</p>
 <p>सम्पूर्णफलदा एव नात्र कार्या विचारणा''॥ इति स्कान्दे ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 16,979: / Line 20,024: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C06_S19">
 <div class="verse" id="BTN_C06_S19_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 17,011: / Line 20,057: @@
 <div class="gr-author-note">॥ षष्ठः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S19_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C06_S19_V13_B1" data-verse="BTN_C06_S19_V13">
 <p>इज्या क्रिया ।</p>
@@ Line 17,017: / Line 20,064: @@
 <p>अन्तर्यामी श्रियश्चापि विष्णुरेव न संशयः ।</p>
 <p>नान्तर्यामी कश्चिदस्ति विष्णोः क्वापि कुतश्चन''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ११-१३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,025: / Line 20,076: @@
 <p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S01">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S01_V06" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 17,034: / Line 20,086: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V06_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V06">
 <p>'बाध्यादिस्थो हरिर्नित्यं बाध्यतादिगतेत्यपि ।</p>
 <p>गीयते न तु बाध्यत्वादिदोषयुतत्वतः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,048: / Line 20,103: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V09_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V09">
 <p>'दधिस्थघृतवत्काष्ठे वह्निवच्च जनार्दनः ।</p>
 <p>देहेन्द्रियासुजीवेभ्यो विविच्य ज्ञायते न तु''॥ इति च ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,061: / Line 20,119: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V11_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V11">
 <p>प्रधानपुंभ्यां सह ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,073: / Line 20,134: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V12_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V12">
 <p>काले कालविषयेऽपीशिता । देहादिकारणत्वात् सुरानीकमिव स्थितं सत्वम् ।</p>
@@ Line 17,091: / Line 20,153: @@
 <p>शुभाशुभनियन्तृत्वं न दोषो गुण एव सः ।</p>
 <p>अतस्तदिष्टं कृष्णस्य ब्रह्मसूत्रकृतो विभोः''॥ इति तन्त्रनिर्णये ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,102: / Line 20,166: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V20_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V20">
 <p>'नियमाद्भुज्यते पुम्भिर्धर्माधर्मफलं मृतौ ।</p>
 <p>कैश्चिदत्रापि भुज्येत तस्मान्नाधर्ममाचरेत्''॥ इति भारते ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,116: / Line 20,183: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V26_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V26">
 <p>कैवल्यात् देहाद्यभावादेव । अकर्तुः तस्यान्यः कर्ता न विद्यते । इदं एषा ।</p>
 <p>'व्यत्ययोऽतिशयकुत्सनभेदेषु''इति सूत्रात् ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,130: / Line 20,200: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V27_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V27">
 <p>कथञ्चिन्नेक्षते पृथक् । तत्रैव मनसोऽभिनिवेशेन तदन्यं नेक्षते । वैरादीनामेकतमेनापि यो युञ्ज्यात् स नेक्षत इति स्वभावकथनं न विधिः ।</p>
@@ Line 17,151: / Line 20,222: @@
 <p>तद्विरुद्धस्वभावानामन्यथा न कथञ्चन''इत्यादेः ॥</p>
 <p>यस्मादेवं कोऽप्युपद्रवो नास्ति भगवतस्तस्मादेव द्वेषादिनापि मनो योक्तुं शक्यते तत्प्रेरणया । तादृशानां एतदेव चिन्तयति च । अन्यथा आत्मनो दुःखकारणं द्वेषादिकं कथं सर्वनियामको हरिरुत्पादयेत् ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,180: / Line 20,253: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V30_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V30">
 <p>तत्रैव हेतुः । यथा वैरानुबन्धेनेति । यथा वैराभिनिवेशिनः तथा भक्त्यभि-निवेशिनो न सन्ति । तत्कथमन्यथा भक्तानेव बहून्हरिः कुर्यादिति भावः ॥</p>
@@ Line 17,204: / Line 20,278: @@
 <p>अनादिभक्तो यस्मान्मे मोचयिष्ये ततस्त्वहम् ॥</p>
 <p>इति मत्वा मोचयति चैद्यादीनपि केशवः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २८-३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,215: / Line 20,291: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V31">
 <p>कामादिभिरपि यथावद्भक्त्या सहैव मन आवेश्य तदघं यत्तु द्वेषादिकृतमघं यथाभूतया भक्त्या हित्वा ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,228: / Line 20,307: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V32_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V32">
 <p>'गोप्यः कामयुता भक्ताः कंसाविष्टः स्वयं भृगुः ।</p>
@@ Line 17,236: / Line 20,316: @@
 <p>बहुमानोऽपि देवानामृषिभ्योऽप्यधिको मतः ॥</p>
 <p>ब्रह्मवीन्द्रेन्द्र-कामादेरितरेषां यथाक्रमम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,247: / Line 20,329: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V33_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V33">
 <p>कतमोऽपि भक्तियोगो न वेनस्य । तस्मात्केनापि प्रकारेण उपायेनैव मनो निवेशयेत् । नानुपायेन ।</p>
 <p>'उपायो भक्तिरुद्दिष्टो द्वेषाद्या अनुपायकाः''। इति शब्दनिर्णये ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,261: / Line 20,346: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V34_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V34">
 <p>स्वतो भक्ताश्चैद्यादयोऽपि परावेशाद्द्वेषिण इत्यत्र हेतुर्मातृष्वस्रेय इत्यादि ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,274: / Line 20,362: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V38_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V38">
 <p>द्वास्थावित्यनेनाधिकारस्थत्वमुक्तम् ।</p>
@@ Line 17,282: / Line 20,371: @@
 <p>देहेन्द्रियासुयुक्ताश्च पूर्वं पश्चान्न तैर्युताः ।</p>
 <p>अप्यभीमानिभिस्तेषां देवैः स्वात्मोत्तमैर्युताः''॥ इति तन्त्रसारे ॥३८॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,293: / Line 20,384: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V44_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V44">
 <p>सर्वभूतात्मनि भूतम् ॥ ४४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,315: / Line 20,409: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V46_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V46">
 <p>'हिरण्यकशिपुर्भूतममन्यत मृतौ हरिम् ।</p>
@@ Line 17,325: / Line 20,420: @@
 <p>विष्ण्वादिद्वेषतश्चैव सुखवाचस्तथाऽखिलाः ।</p>
 <p>मोहनार्थाः समुद्दिष्टा यथार्थद्योतकास्तथा''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ४५-४६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,338: / Line 20,435: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V48">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S01_V48_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V48">
 <p>वैरानुबन्धः वैरयुक्ता भक्तिः ।</p>
 <p>'अनुबन्धस्तु भक्तिः स्याद्बन्धः स्नेह उदाहृत''॥ इति च ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,348: / Line 20,450: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वितीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S02">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S02_V10" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 17,365: / Line 20,468: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S02_V11_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V11">
 <p>'विप्रयज्ञादिमूलं तु हरिरित्यासुरं मतम् ।</p>
 <p>हरिरेव हि सर्वस्य मूलं सम्यङ्मतो नृप''॥ इति ब्राह्मे ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,379: / Line 20,485: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S02_V22_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V22">
 <p>धत्तेऽसावात्मनो लिङ्गम् । जीवमनआदीनामाधारं ब्रह्म ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,401: / Line 20,510: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S24_V24_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V24">
 <p>लिङ्गवानिव – जीव इव ।</p>
@@ Line 17,411: / Line 20,521: @@
 <p>आत्मनश्चक्षुषो भ्रान्त्या यथा पश्येद्भ्रमं भुवः ।</p>
 <p>तथैव स्वात्मनो दोषाद्दोषवद्ब्रह्म पश्यति''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥२३-२४॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,422: / Line 20,534: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S02_V26_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V26">
 <p>विवेकस्मृतिः अविवेकिन एव विवेकित्वभ्रान्तिः ।</p>
 <p>'अन्तर्हिरण्यकादीनां भक्तिरस्त्येव केशवे ।</p>
 <p>असुरावेशतस्त्वन्यान् हरिस्तोतृन्द्विषन्ति च''॥ इति पाद्मे ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,436: / Line 20,551: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S02_V37_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V37">
 <p>यत्रोद्भवस्तत्र गतं अदर्शनं गतम् ।</p>
 <p>'अदर्शनादिहायातः पुनश्चादर्शनं गतः''इति भारते ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,452: / Line 20,570: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S02_V41_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V41">
 <p>अन्यतम आत्मा परमात्मा ।</p>
 <p>'सुविरुद्धस्वरूपत्वाज्जीवादन्यतमो हरिः''॥ इति वामने ॥</p>
 <p>भगवन्माहात्म्यकथनेन सर्वस्य तद्वशत्वात्स एव भजनीयो न शोकेन प्रयोजनम् । इति फलितार्थः ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,469: / Line 20,590: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V43">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S02_V43_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V43">
 <p>'देहदारुगतौ प्राणवह्नी सर्वगतं नभः ।</p>
 <p>देहादिभ्यो यथा भिन्ना न लिप्यन्ते च तद्गुणैः ।</p>
 <p>तथा जीवगतो विष्णुर्जीवाद्भिन्नो न तद्गुणैः''॥ इति च ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,520: / Line 20,644: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V48">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S02_V48_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V48">
 <p>इन्द्रियवान् जीवः । भजत्युत्सृजति ह्यन्यः परमात्मा । स एव श्रोताऽनुवक्ता च ।</p>
@@ Line 17,552: / Line 20,677: @@
 <p>सर्वं ममेति पश्यन्नप्यलेपाभिमतिर्यतः ।</p>
 <p>सम्यक्स्वरूपानुभवात्स्वतन्त्रत्वाददोषतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥४४-४८॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,564: / Line 20,691: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V58">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S02_V58_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V58">
 <p>'अहं ममाभिमानादि त्वयथोत्थमनित्यकम् ।</p>
@@ Line 17,569: / Line 20,697: @@
 <p>अस्वतन्त्रैव प्रकृतिः स्वतन्त्रो नित्य एव च ।</p>
 <p>यथार्थभूतश्च पर एक एव जनार्दनः''॥ इति च ॥ ५८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,582: / Line 20,712: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे द्वितीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V60">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S02_V60_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V60">
 <p>'क आत्मा कः परः''इति देहाद्यपेक्षया ।</p>
@@ Line 17,591: / Line 20,722: @@
 <p>अत आत्मविवृद्धिस्तु वासुदेवे रतिः स्थिरा ।</p>
 <p>शत्रुनाशस्तथाऽज्ञाननाशो नान्यः कथञ्चन''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,598: / Line 20,733: @@
 <p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S03">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S03_V09" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 17,616: / Line 20,752: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S03_V10_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V10">
 <p>'जानतामपि कर्तव्यं कर्मात्मसदृशं सदा ।</p>
@@ Line 17,627: / Line 20,764: @@
 <p>तथाप्याचरतां कुर्युर्दैत्यानां सुरनायकाः ।</p>
 <p>विघ्नं तु तप आदीनां वैयर्थ्यस्यापनुत्तये''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,638: / Line 20,777: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S03_V11_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V11">
 <p>वैष्णवादिभिः ब्रह्मनिर्मितैः ।</p>
 <p>'ब्रह्मा स्वयम्भूर्द्रुहिणो वैष्णवः शतदृक्तथा''। इति शब्दनिर्णये ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,652: / Line 20,794: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S03_V13_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V13">
 <p>'भवाय श्रेयसे चैव न कश्चित्तदपेक्षते ।</p>
@@ Line 17,659: / Line 20,802: @@
 <p>'भवो वृद्धिः समुद्दिष्टा श्रेयो मोक्ष उदाहृतः ।</p>
 <p>वृद्धस्य न पुनर्ह्रासो भूतिरित्येव कथ्यते''॥ इति शब्दनिर्णये ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,670: / Line 20,815: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S03_V16_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V16">
 <p>'सकामं तु तपः क्रूरं लोकानां भयकृद्भवेत् ।</p>
 <p>इतरच्छान्तये सर्वलोकानां भवति ध्रुवम्''॥ इति प्रकाशिकायाम् ॥</p>
 <p>'ब्रह्माणमभजद्ब्रह्मपदार्थं स हिरण्यकः''। इति स्कान्दे ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,685: / Line 20,833: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S03_V20_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V20">
 <p>जितः वशीकृतः ।</p>
 <p>'पराभूतं वशस्थं च जितमित्युच्यते बुधैः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,709: / Line 20,860: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S03_V27_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V27">
 <p>'प्रायस्तु स्तुतिशब्देषु मिश्रा वाचो हरिं विना ।</p>
@@ Line 17,715: / Line 20,867: @@
 <p>जीवस्य तदधीनत्वान्न भिन्नाधिकृतं वचः''इति ब्रह्मतर्के ॥</p>
 <p>त्रिवृता प्रकृत्या ॥ २६, २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,726: / Line 20,880: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S03_V29_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V29">
 <p>प्राणेन सह ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,741: / Line 20,898: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S03_V30_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V30">
 <p>सप्ततन्तून् सप्तक्रतून् ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,756: / Line 20,916: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S03_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V31">
 <p>जीवानां प्राणधारकः ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,771: / Line 20,934: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S03_V32_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V32">
 <p>'परावरेषु यस्मात्त्वं व्याप्तो विष्णुः सनातनः ।</p>
@@ Line 17,777: / Line 20,941: @@
 <p>'महाविद्याः कलाश्चैव त्वत्तनावाश्रिता यतः ।</p>
 <p>विद्यातनुरिति प्राहुरतस्त्वां तत्त्ववेदिनः''इति च । त्रिपृष्ठः तुरीयः ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,790: / Line 20,956: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S03_V36_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V36">
 <p>'ब्रह्मणोऽप्यधिकं विष्णुं जानन्नपि हिरण्यकः ।</p>
 <p>ब्रह्माणं तद्गुणैः स्तौति तद्गविष्णुविवक्षया''॥ इति च ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,800: / Line 20,971: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्थोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S04">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S04_V04" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 17,809: / Line 20,981: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S04_V04_B1" data-verse="BTN_C07_S04_V04">
 <p>'स्वतो भक्ता हिरण्याद्याः परावेशाद्धरौ द्विषः''इति च ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,835: / Line 21,010: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S04_V13_B1" data-verse="BTN_C07_S04_V13">
 <p>'आदित्या वसवो रुद्रास्त्रिविधा हि सुरा यतः ।</p>
@@ Line 17,842: / Line 21,018: @@
 <p>'अयज्ञभागेष्वपि तु सुरशब्दः प्रदृश्यते ।</p>
 <p>यज्ञभागभुजस्त्वेव त्रय इत्यभिशब्दिताः''॥ इति च ॥ १२-१३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,862: / Line 21,040: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S04_V29_B1" data-verse="BTN_C07_S04_V29">
 <p>'यत्र क्व च यशस्थानमन्येषामिति केशवः ।</p>
 <p>सर्वत्रापि तु देवानामित्यन्यान्पूजयेत्क्वचित्''॥ इति च ॥ २८-२९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,878: / Line 21,059: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S04_V35_B1" data-verse="BTN_C07_S04_V35">
 <p>'अन्येषां हरिसाम्यं तु किञ्चित्साम्यमुदीरितम् ।</p>
 <p>सम्यक्साम्यं तु मत्स्यादेरिति शास्त्रस्य निर्णयः''॥ इति च ॥ ३५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,888: / Line 21,074: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S05">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S05_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 17,907: / Line 21,094: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S05_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S05_V12_B1" data-verse="BTN_C07_S05_V12">
 <p>'स्वातन्त्र्येणान्यसद्भावनिषेधाय श्रुतिस्त्वियम् ।</p>
@@ Line 17,914: / Line 21,102: @@
 <p>स्वरूपसत्ता कर्तृत्वं भोगो मोक्षस्तथैव च ।</p>
 <p>मुक्तस्यावस्थितिश्चैव सर्वं विष्णोर्वशे सदा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ११-१२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,926: / Line 21,116: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S05_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S05_V23_B1" data-verse="BTN_C07_S05_V23">
 <p>आत्मस्थत्वेन वेदनमात्मनिवेदनम् ।</p>
 <p>'मुक्तस्यापि ममान्तस्थो नियन्तैव हरिः सदा ।</p>
 <p>इति ज्ञानं समुद्दिष्टं सम्यगात्मनिवेदनम्''॥ इति च ॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,946: / Line 21,139: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S05_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S05_V28_B1" data-verse="BTN_C07_S05_V28">
 <p>क्व तदाऽऽत्ममानो मम ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,955: / Line 21,153: @@
 <p class="adhyaya-trans">षष्ठोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S06">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S06_V28" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 17,964: / Line 21,163: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S06_V28_B1" data-verse="BTN_C07_S06_V28">
 <p>'अन्तर्यामी प्रत्यगात्मा व्याप्तः कालो हरिः स्मृतः''।इति च ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,977: / Line 21,179: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S06_V29_B1" data-verse="BTN_C07_S06_V29">
 <p>प्रकृत्या तमसाऽऽवृतत्वाद्धरेरैश्वर्यं न ज्ञायते ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 17,990: / Line 21,195: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S06_V30_B1" data-verse="BTN_C07_S06_V30">
 <p>'विष्णोर्गृहत्वाद्भूतेषु दया कार्या विजानता''॥ इति च ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,007: / Line 21,215: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S06_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S06_V31">
 <p>'काङ्क्षतो मोक्षगमपि सुखं नाकाङ्क्षतो यथा''॥ इति च ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,016: / Line 21,229: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S07">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S07_V18" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 18,025: / Line 21,239: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V18_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V18">
 <p>'षडि्वकाराः शरीरस्य न विष्णोस्तद्गतस्य तु ।</p>
 <p>तदधीनं शरीरं च ज्ञात्वा तन्ममतां त्यजेत्''॥ इति च ॥</p>
 <p>हेतुत्वाद्विष्ण्वधीनत्वं शरीरस्य ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,040: / Line 21,257: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V22_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V22">
 <p>'अभिमान्यपेक्षया विष्णुः पञ्चविंश इति स्मृतः ।</p>
 <p>जडव्यपेक्षया जीवः सम्यग्ज्ञेयो हरिः स्मृतः''॥ इति च ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,054: / Line 21,274: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V25_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V25">
 <p>बुद्धेः जीवस्य ।</p>
@@ Line 18,059: / Line 21,280: @@
 <p>जाग्रदाद्याः कर्म चैव सुखदुःखे च तस्य हि ।</p>
 <p>जाग्रदादेः परो द्रष्टा सुखनिष्ठो हरिः स्मृतः ॥ २५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,070: / Line 21,293: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V26_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V26">
 <p>'स जीवेन सह स्थानात्तत्स्वरूपः प्रदृश्यते ।</p>
 <p>अज्ञदृष्ट्या न ज्ञदृष्ट्या यथा गन्धयुतोऽनिलः ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,084: / Line 21,310: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V27_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V27">
 <p>अदृष्टेर्जीवपरयोर्भेदस्याप्नोति संसृतिम् ।</p>
@@ Line 18,092: / Line 21,319: @@
 <p>ततो दुःखमवाप्येत तथा जागरितेऽपि तु ।</p>
 <p>जानन्नप्यात्मनो दुःखमवशस्तु प्रवर्तते''इति च ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,103: / Line 21,332: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V29_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V29">
 <p>धियः प्रवाहस्योपरमः परमेश्वरे रमणम् ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,138: / Line 21,370: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V37_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V37">
 <p>तद्भावभावः तद्यथास्वरूपम् भक्तिः ॥</p>
 <p>'केचिद्भक्ता विनृत्यन्ति गायन्ति च यथेप्सितम् ।</p>
 <p>केचित्तूष्णीं जपन्त्येव केचिच्चोभयकारिणः''॥ इति च ॥ ३५-३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,155: / Line 21,390: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V38_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V38">
 <p>ब्रह्मनिर्वाणसुखं ब्रह्मनिमित्तनिर्वाणसुखम् ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,170: / Line 21,408: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V39_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V39">
 <p>अशेषदेहिनां सामान्यतो हृदिस्थत्वेन ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,183: / Line 21,424: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V49">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V49_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V49">
 <p>'अप्रयत्नेन करणमनीहा प्रोच्यते बुधैः''॥ इति च ॥ ४९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,196: / Line 21,440: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V50_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V50">
 <p>'व्यञ्जनाज्जगतो विष्णुर्बीजं न परिणामतः''। इति च ॥ ५० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,211: / Line 21,458: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V55">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S07_V55_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V55">
 <p>अच्युततां च्युतिवर्जनम् ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,220: / Line 21,472: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S08">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S08_V44" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 18,232: / Line 21,485: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S08_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S08_V44_B1" data-verse="BTN_C07_S08_V44">
 <p>तद्विप्रलुप्तमिति सादृश्याभेदवचनम् । आलेचनमेव तपः ।</p>
 <p>'यस्य ज्ञानमयं तपः''॥ इति श्रुतेः ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,251: / Line 21,507: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S08_V51">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S08_V51_B1" data-verse="BTN_C07_S08_V51">
 <p>'नटनं तु कथाबन्धो नाट्यकं भावदर्शनम्''। इति गान्धर्वे ॥ ५१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,260: / Line 21,521: @@
 <p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S09">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S09_V02" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 18,278: / Line 21,540: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V03_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V02">
 <p>'अदृष्टाश्रुतपूर्वत्वादन्यैः साधारणैर्जनैः ।</p>
@@ Line 18,285: / Line 21,548: @@
 <p>एकत्रैकस्य वात्सल्यं विशेषाद्दर्शयेद्धरिः ।</p>
 <p>अवरस्यापि मोहाय क्रमेणैवापि वत्सलः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २-३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,298: / Line 21,563: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V10_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V10">
 <p>द्विषड्गुणयुतात् ।</p>
@@ Line 18,304: / Line 21,570: @@
 <p>दानं च यज्ञश्च च</p>
 <p>महाव्रता द्वादश ब्राह्मणस्य''॥ इति भारते ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,317: / Line 21,585: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V20_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V20">
 <p>'कर्तृकर्मक्रियादीनां सत्ता वृत्तिस्तथैव च ।</p>
 <p>विष्ण्वधीनं यतः सर्वं सर्वरूपस्तदुच्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,333: / Line 21,604: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V21_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V21">
 <p>दशेन्द्रियप्राणमनोऽरम् । मूलं मन एव संसारचक्रस्य ॥ २१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,348: / Line 21,622: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V26_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V26">
 <p>रमादीनामिदानीं नार्पितः ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,363: / Line 21,640: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V27_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V27">
 <p>रमादीनामधिकोदयोऽपि सेवाधिकत्वादेव ॥</p>
@@ Line 18,369: / Line 21,647: @@
 <p>हरिभक्तौ च तज्ज्ञाने सुखे च नियमेन तु ।</p>
 <p>परतः स्वतः कर्मतो वा न कथञ्चित्तदन्यथा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,382: / Line 21,662: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V31">
 <p>यथा वृक्षश्च वृक्षदाहश्च दैवकालाधीनत्वाद्दैवं कालश्चेत्युच्यते एवं त्वदधीनत्वात्सर्वस्य सर्वं त्वमित्युच्यसे, स्वतस्तद्भिन्नोऽपि ॥ अहं चान्यश्च परमेश्वर एवेत्यपार्था भ्रान्तिः । तदधीनत्वादेव स इत्युच्यते । न स्वरूपत्वादित्यर्थः ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,397: / Line 21,680: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V32_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V32">
 <p>तुर्यः स्थितः ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,423: / Line 21,709: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V34_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V34">
 <p>जगदात्मकमब्जमपि भगवद्वशत्वात्तद्वपुः ।</p>
@@ Line 18,431: / Line 21,718: @@
 <p>एवं हरिः कारणेषु स्थितः कार्यजनेरनु ।</p>
 <p>कार्याण्यनुप्रविष्टः सन् प्रथमं तत्र दृश्यते''॥ इति च ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,455: / Line 21,744: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V36_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V36">
 <p>'गन्धाख्या देवता यद्वत्पृथिवीं व्याप्य तिष्ठति ।</p>
 <p>एवं व्याप्तं जगद्विष्णुं ब्रह्माऽऽत्मस्थं ददर्श ह''॥ इति च ।</p>
 <p>मायामयं ज्ञानस्वरूपम् । सदुपलक्षणसन्निवेशं आनन्दादिलक्षण-समुदायरूपम् ॥ ३६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,472: / Line 21,764: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V44_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V44">
 <p>प्रायेण देवमुनयः ।</p>
@@ Line 18,478: / Line 21,771: @@
 <p>तथापि तात्विकसुरकृपाविषयतां गताः ।</p>
 <p>एत एव विमुच्यन्ते तदन्ये न कथञ्चन''॥ इति च ॥ ४४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,493: / Line 21,788: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V47">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S09_V47_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V47">
 <p>कार्यकारणरूपे तद्वशत्वापेक्षया साक्षात् स्वरूपापेक्षया स्वरूपादन्यद्रूपं न ॥ ४७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,502: / Line 21,802: @@
 <p class="adhyaya-trans">दशमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S10">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S10_V19" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 18,510: / Line 21,811: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S10_V19_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V19">
 <p>जन्मान्तरपितृभिस्त्रिसप्तभिः ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,523: / Line 21,827: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S10_V22_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V22">
 <p>'ऋते तु तात्विकान्देवान्नारदादींस्तथैव च ।</p>
 <p>प्रह्लादादुत्तमः को नु विष्णुभक्तौ जगत्रये''। इति स्कान्दे ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,537: / Line 21,844: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S10_V23_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V23">
 <p>'मधुकैटभौ भक्त्यभावादूरौ भगवतो मृतौ ।</p>
 <p>तम एव क्रमादाप्तौ भक्त्या चैद्यो हरिं ययौ''॥ २३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,550: / Line 21,860: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S10_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V31">
 <p>'यथा हिरण्यकस्यादादन्तःस्थितहरीरितः ।</p>
 <p>तथा नादात्तदन्यस्य ब्रह्मा दैत्यस्य कस्यचित्''॥ इति च ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,564: / Line 21,877: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S10_V40_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V40">
 <p>'पौण्ड्रके नरके चैव साल्वे कंसे च रुग्मिणि ।</p>
@@ Line 18,569: / Line 21,883: @@
 <p>असुरास्तु स्वयं ते तु महातमसि पातिताः''॥ इति च ।</p>
 <p>तदात्मानस्तत्राविष्टास्तद्भक्ताः । वैरोपसर्जनेनानुबन्धेनेत्यन्वयः ॥ ४० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,607: / Line 21,923: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S10_V46_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V46">
 <p>भगवान्येन गम्यत इत्यनेन भागवतधर्मेणैव भगवान् गम्यते न द्वेषादि-नेत्युपसंह्रियते ॥ वृत्तानुकथनं च तदर्थत्वेनैव ॥</p>
@@ Line 18,612: / Line 21,929: @@
 <p>'भक्तिर्ज्ञानं विरक्तिश्च नवकः श्रवणादिकः ।</p>
 <p>धर्मो भागवतः प्रोक्तस्तद्भक्तेषु तथा नव''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ४३-४६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,627: / Line 21,946: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे दशमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S10_V50_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V50">
 <p>निर्वाणसुखं अशरीरसुखम् । 'एतद्बाणमवष्टभ्य''॥ इति श्रुतेः ॥ ५० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,636: / Line 21,960: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S11">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S11_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 18,644: / Line 21,969: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V01">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S11_V01_B1" data-verse="BTN_C07_S11_V01">
 <p>तदधीनं वा सर्वं न वेति संशयं रुद्रस्याहनत् । अल्पकेनैव मयेन रुद्रस्य प्रतीकारं कृत्वा ॥ १ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,656: / Line 21,984: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V02">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S11_V02_B1" data-verse="BTN_C07_S11_V02">
 <p>कस्मिन्कर्मणि मयो विपरीतं चकार ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,669: / Line 22,000: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S11_V12_B1" data-verse="BTN_C07_S11_V12">
 <p>'सापेक्षं न तु दोषाय यत्र सिद्धमपेक्षितम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,684: / Line 22,018: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S11_V14_B1" data-verse="BTN_C07_S11_V14">
 <p>विष्णुनाऽऽदिष्टं व्यपोहितुं देवोऽसुरोऽन्यो वा न समर्थः ॥ १४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,693: / Line 22,032: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S12">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S12_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 18,702: / Line 22,042: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S12_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S12_V11_B1" data-verse="BTN_C07_S12_V11">
 <p>'अनाद्यनन्तकालेषु मुक्तौ संसार एव च ।</p>
@@ Line 18,707: / Line 22,048: @@
 <p>इति सम्प्रीतिकं ज्ञानं विद्यादात्मसमर्पणम् ।</p>
 <p>बहिस्थेश्वरदासत्वं दास्यमित्युच्यते बुधैः''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,720: / Line 22,063: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे द्वादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S12_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S12_V30_B1" data-verse="BTN_C07_S12_V30">
 <p>'हरिरस्मिंस्थित इति स्त्रीणां भर्तरि भावना ॥</p>
 <p>शिष्याणां च गुरौ नित्यं शूद्राणां ब्राह्मणादिषु ।</p>
 <p>भृत्यानां स्वामिनि तथा हरिभाव उदीरितः''॥ इति च ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,731: / Line 22,079: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयोदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S13">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S13_V10" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 18,739: / Line 22,088: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S13_V10_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V10">
 <p>'बहुत्वेनैव वस्तूनां यथार्थज्ञानमुच्यते ।</p>
@@ Line 18,744: / Line 22,094: @@
 <p>यथाज्ञानं तथा वस्तु यथावस्तु तथा मतिः ॥</p>
 <p>नैव ज्ञानार्थयोर्भेदस्तत एकत्ववेदनम्''॥ इति च ॥ १० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,755: / Line 22,107: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S13_V14_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V14">
 <p>'गुरोराज्ञानुरोधेन दूरस्थो वा गृही भवेत्''॥ इति च ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,768: / Line 22,123: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S13_V15_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V15">
 <p>'अप्रविष्टः सर्वगतः प्रविष्टस्त्वनुरूपवान् ।</p>
 <p>एवं द्विरूपो भगवान् हरिरेको जनार्दनः''इति च ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,782: / Line 22,140: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S13_V24_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V24">
 <p>'कार्यस्य कारणलयज्ञानमात्रं विलापनम्''॥ इति च ॥ २४ ॥</p>
 <p>अप्सु प्रवेशयेद् जिह्वां घ्रेयैर्घ्राणं क्षितौ न्यसेत् ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,795: / Line 22,156: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S13_V28_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V28">
 <p>परः कविर्बृहस्पतिः ॥ २८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,808: / Line 22,172: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S13_V29_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V29">
 <p>'चित्तं हिरण्यगर्भे तु विलाप्य परमात्मनि ।</p>
 <p>क्षेत्रज्ञाख्ये लापयेच्च ततो नान्यत्स्मरेद्बुधः''॥ इति च ॥ २९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,824: / Line 22,191: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे त्रयोदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S13_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V31">
 <p>आत्मानं परमात्मानम् । अद्वयः । ततोऽन्यस्मृतिवर्जितः । दग्धयो-निर्यथानल इति कृत्याभावमात्रम् ।</p>
 <p>'न हरिं स्मरतः कृत्यं दग्धेन्धनहुताशवत्''। इति च ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,834: / Line 22,206: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S14">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S14_V04" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 18,843: / Line 22,216: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S14_V04_B1" data-verse="BTN_C07_S14_V04">
 <p>आत्मनि परमात्मनि ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,865: / Line 22,241: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V08">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S14_V08_B1" data-verse="BTN_C07_S14_V08">
 <p>अप्रयोजकं पक्षं न संश्रयेत् ।</p>
@@ Line 18,871: / Line 22,248: @@
 <p>'न व्याख्ययोपजीवेत न निषिद्धान्समाचरेत् ।</p>
 <p>एवं भूतो यतिर्याति तदेकशरणो हरिम्''॥ इति समाचारे ॥ ७-८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,882: / Line 22,261: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S14_V44_B1" data-verse="BTN_C07_S14_V44">
 <p>चित्ते मनोवृत्त्यभिमानिनि । अर्थविभ्रमे अर्थेषु भ्रममाणे ।</p>
 <p>'चित्ताख्याग्नेरधीनं हि जगदेतद्विचिन्तयेत् ।</p>
 <p>मनोनामेन्द्रवशगमग्निं च प्रविचिन्तयेत्''॥ इत्यादि च ॥ ४४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,899: / Line 22,281: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥ १३ ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S14_V46_B1" data-verse="BTN_C07_S14_V46">
 <p>'अशास्त्रीयत्वान्मुखतः शास्त्रापेतमिदं विदुः ।</p>
 <p>शास्त्रनिर्णयगम्यत्वाच्छास्त्रीयमभिधीयते''॥ इति च ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,909: / Line 22,296: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S15">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S15_V14" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 18,918: / Line 22,306: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S15_V14_B1" data-verse="BTN_C07_S15_V14">
 <p>नभश्छदिः नभोव्याप्यस्थितः परमात्मा ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,931: / Line 22,322: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S15_V22_B1" data-verse="BTN_C07_S15_V22">
 <p>'सप्तम्यादित्रयं चैव तथा चैत्रत्रयोदशी ।</p>
 <p>चतस्रस्त्वष्टकाः प्रोक्ताः सर्वपक्षाद्विशेषतः''॥ इति च व्यासस्मृतौ ॥</p>
 <p>'हेमन्ते शिशिरे चैव नित्यश्राद्धं गुणोत्तरम्''। इति च ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,946: / Line 22,340: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S15_V38_B1" data-verse="BTN_C07_S15_V38">
 <p>जीवेन रूपेण सह ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,959: / Line 22,356: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S15_V39_B1" data-verse="BTN_C07_S15_V39">
 <p>ब्रह्मादिस्थावरान्तेषु न विशेषो हरेः क्वचित् ।</p>
 <p>व्यक्तिमात्रविशेषेण तारतम्यं वदन्ति च''॥ इति च ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,984: / Line 22,384: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये सप्तमस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V43">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S15_V43_B1" data-verse="BTN_C07_S15_V43">
 <p>'शिलावत्प्रतिमाः सन्तो विप्राद्याश्च हरेः स्मृताः''॥</p>
 <p>इति च ॥ ४२-४३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 18,994: / Line 22,399: @@
 <p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C07_S16">
 <div class="verse" id="BTN_C07_S16_V52" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,012: / Line 22,418: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V53">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S16_V53_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V53">
 <p>ओङ्कारं बिन्दुनादे तु तं तु प्राणे महत्यमुम् ।</p>
@@ Line 19,021: / Line 22,428: @@
 <p>मूलस्थानादरूपायां तां वायौ तं जनार्दने ॥</p>
 <p>प्रकृतावथवा प्राणं तामेव पुरुषोत्तमे''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ५२-५३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,031: / Line 22,440: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V54">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S16_V54_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V54">
 <p>स्वराट् इन्द्रः ॥ ५४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,044: / Line 22,456: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V55">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S16_V55_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V55">
 <p>'विश्वाद्या अनिरुद्धाद्यास्ते द्विधा सम्प्रकीर्तिताः ।</p>
@@ Line 19,051: / Line 22,464: @@
 <p>विश्वादिरूपं तुर्यश्च वासुदेवश्च नापरः''॥ इति च ।</p>
 <p>अधिको भूत्वा सुखादिभिः ॥ ५५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,062: / Line 22,477: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V56">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S16_V56_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V56">
 <p>'भक्तिमान्मार्गविन्नैव नीचां गतिमवाप्नुयात्''॥ इति च ॥ ५६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,075: / Line 22,493: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V57">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S16_V57_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V57">
 <p>ग्लापकत्वात् तमः ॥ ५७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,088: / Line 22,509: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V58">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S16_V58_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V58">
 <p>दुर्घटत्वादर्थत्वेन परमेश्वरेणैव कल्पितम् ॥ ५८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,101: / Line 22,525: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V59">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S16_V59_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V59">
 <p>'छाया रीतिः प्रकारश्च भावश्चेत्यभिधीयते''। इति शब्दनिर्णये ।</p>
 <p>क्षित्यादीनां पदार्थानां कतमोऽपि प्रकारो न घटते । परमेश्वरकल्पितत्वात्कार्यमित्येव वक्तुं युक्तम् । न हि बह्वपां सङ्घातमात्रं पृथिवी । न च विकारमात्रम् । न हि कालुष्यादिविकारमात्रेण पृथिवी भवति । न चाद्भ्यः पृथक्स्थितिः । न च वस्तुद्वयवत् सहावस्थानमात्रम् ॥ ५९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,115: / Line 22,542: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V60">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S16_V60_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V60">
 <p>एवमवयवावयविनोरपि ॥ ६० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,128: / Line 22,558: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V61">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S16_V61_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V61">
 <p>न च सादृश्यमात्रम् । वस्तुभेदे हि तद्युज्यते । तस्मात्स्वप्न एव । जाग्रत्स्वप्नौ यथा विशेषतो दृश्येते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते ।</p>
 <p>'कार्यकारणवस्तूनां विशेषो न निरूपितः ।</p>
 <p>तथा पीशेच्छयैवासौ दृश्यते नियतोऽपि च''॥ इति च ॥ ६१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,147: / Line 22,580: @@
 <div class="gr-author-note">॥ सप्तमः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V69">
 <div class="bhashya" id="BTN_C07_S16_V69_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V69">
 <p>अतीतमहाकल्पे अतीतब्रह्मकल्पे ॥ ६९ ॥</p>
 <p>'ब्रह्मकालः परश्चेति महाकल्पश्च कीर्तितः''। इति च ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,158: / Line 22,596: @@
 <p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C08_S03">
 <div class="verse" id="BTN_C08_S03_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,169: / Line 22,608: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S03_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S03_V03_B1" data-verse="BTN_C08_S03_V03">
 <p>यत इति स्रष्ट्रत्वम् । येनेति प्रवर्तकत्वम् । य इति सत्ताप्रदत्वम् । न सन्ति यदुपेक्षयेत्युक्तत्वात् ।</p>
 <p>'उत्पन्नस्यापि यत्सत्ता हरेस्तत्स इतीर्यते ।</p>
 <p>हरेर्विश्वं भिन्नमपि परमोऽसौ यतो विभुः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,180: / Line 22,624: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C08_S05">
 <div class="verse" id="BTN_C08_S05_V22" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,191: / Line 22,636: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S05_V22_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V22">
 <p>'अनुग्राह्यतया पक्षा देवा नात्मार्थतो हरेः''। इति च ॥ २२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,206: / Line 22,654: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S05_V27_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V27">
 <p>'छाया त्वविद्या सम्प्रोक्ता जन्यविद्याऽऽतपः स्मृतः ।</p>
 <p>'जीवगृध्रस्य तौ पक्षावध ऊर्ध्वपथोः पृथक् ।</p>
 <p>तौ विष्णोस्तु न विद्येते नित्यविद्यास्वरूपिणः''॥ इति च ॥२७॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,221: / Line 22,672: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S05_V28_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V28">
 <p>गुणत्रयनाभि । विद्युद्ब्रह्मा ।</p>
 <p>'विद्युद्ब्रह्मेत्युपासीत''। इति श्रुतेः ।</p>
 <p>'जगच्चक्रस्याक्षभूतो बलरूपश्च केशवः''॥ इति च ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,238: / Line 22,692: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S05_V30_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V30">
 <p>आत्मा च आत्मगुणाश्च निर्जिता येन ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,264: / Line 22,721: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S05_V34_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V34">
 <p>'सूर्यसोमयमेन्द्रादीनृतेऽन्ये लोकपा अपि ॥</p>
 <p>अद्भिर्जीवन्ति सोमाच्च महेन्द्रादीनृतेऽखिलाः ।</p>
 <p>अपां सोमस्य चेन्द्राद्याः सर्वे वै जीवनप्रदाः''इति च ॥ ३३,३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,281: / Line 22,741: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S05_V35_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V35">
 <p>समुद्रे उदरे ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,298: / Line 22,761: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S05_V36_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V36">
 <p>अमृतस्येति मुक्तेरित्यस्य विशेषणम् ॥ ३६ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,307: / Line 22,775: @@
 <p class="adhyaya-trans">षष्ठोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C08_S06">
 <div class="verse" id="BTN_C08_S06_V39" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,318: / Line 22,787: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S06_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S06_V39_B1" data-verse="BTN_C08_S06_V39">
 <p>'अनन्तोढो मन्दरस्तु यदा वैवस्वतान्तरम् ।</p>
 <p>अमृतार्थं सुपर्णोढो रैवतस्यान्तरे मनोः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,328: / Line 22,802: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C08_S07">
 <div class="verse" id="BTN_C08_S07_V19" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,369: / Line 22,844: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे सप्तमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S07_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S07_V22_B1" data-verse="BTN_C08_S07_V22">
 <p>'रुद्रस्य यशसेऽर्थाय स्वयं विष्णुर्विषं विभुः ।</p>
@@ Line 19,374: / Line 22,850: @@
 <p>'तत्र तत्र स्तुतिपदैर्हरिरेव तु तद्गतः ।</p>
 <p>स्तूयतेऽतो युक्तमेव गुणाधिक्यवचोऽपि तु''इति च ॥ १९-२२ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,381: / Line 22,861: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C08_S08">
 <div class="verse" id="BTN_C08_S08_V19" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,411: / Line 22,892: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S08_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S08_V21_B1" data-verse="BTN_C08_S08_V21">
 <p>एवं विमृश्याव्यभिचारिसद्गुणं</p>
@@ Line 19,418: / Line 22,900: @@
 <p>'अनाद्यनन्तकोलेऽपि विष्णुमेवाश्रिता रमा ।</p>
 <p>अन्येषां ज्ञापनार्थाय दोषानुक्त्वेतरान् जहौ''॥ इति च ॥ १९-२२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,438: / Line 22,922: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S08_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S08_V34_B1" data-verse="BTN_C08_S08_V34">
 <p>लिप्सन्तः सर्ववस्तूनि कलशं तरसाऽहरन् ।</p>
 <p>नीयमानेऽसुरैस्तस्मिन् कलशेऽमृतभाजने ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,453: / Line 22,940: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S08_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S08_V35_B1" data-verse="BTN_C08_S08_V35">
 <p>'तेषां सत्याच्चालनार्थं हरिर्धन्वन्तरिर्विभुः ।</p>
 <p>समर्थोऽप्यसुराणां तु स्वहस्तादमुचत्सुधाम्''। इति च ॥ ३३-३५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,463: / Line 22,955: @@
 <p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C08_S09">
 <div class="verse" id="BTN_C08_S09_V56" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,487: / Line 22,980: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S09_V57">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S09_V57_B1" data-verse="BTN_C08_S09_V57">
 <p>'कालनेम्यादयः सर्वे हरिणा निहता अपि ।</p>
 <p>शुक्रेणोज्जीविताः सन्तः पुनस्तेनैव पातिताः''॥ इति च ॥५६,५७॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,497: / Line 22,995: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C08_S19">
 <div class="verse" id="BTN_C08_S19_V12" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,517: / Line 23,016: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये अष्टमस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S19_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S19_V13_B1" data-verse="BTN_C08_S19_V13">
 <p>'बलिरप्यसुरावेशात्स्तुवन्नपि जनार्दनम् ।</p>
 <p>आक्षिपत्यन्तरा क्वापि प्रह्लादो नित्यभक्तिमान्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १२-१३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,527: / Line 23,031: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वाविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C08_S22">
 <div class="verse" id="BTN_C08_S22_V20" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,539: / Line 23,044: @@
 <div class="gr-author-note">॥ अष्टमः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S22_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C08_S22_V20_B1" data-verse="BTN_C08_S22_V20">
 <p>'अनन्तशक्तिर्भगवान् मत्स्यरूपी जनार्दनः ।</p>
 <p>क्रीडार्थं याचयामास स्वयं सत्यव्रतं नृपम् ॥''इति मात्स्ये ।</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,550: / Line 23,060: @@
 <p class="adhyaya-trans">षष्ठोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C09_S06">
 <div class="verse" id="BTN_C09_S06_V84" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,563: / Line 23,074: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये नवमस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S06_V84">
 <div class="bhashya" id="BTN_C09_S06_V84_B1" data-verse="BTN_C09_S06_V84">
 <p>'ब्रह्मादिभक्तिकोट्यंशादंशो नैवाम्बरीषके ।</p>
@@ Line 19,574: / Line 23,086: @@
 <p>दुर्वासाश्च स्वयं रुद्रस्तथाप्यन्याय्यमुक्तवान् ।</p>
 <p>तस्याप्यनुग्रहार्थाय दर्पनाशार्थमेव च''॥ इति गारुडे ॥ ८४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,581: / Line 23,097: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C09_S08">
 <div class="verse" id="BTN_C09_S08_V90" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,605: / Line 23,122: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये नवमस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S08_V92">
 <div class="bhashya" id="BTN_C09_S08_V92_B1" data-verse="BTN_C09_S08_V92">
 <p>'नित्यपूर्णसुखज्ञप्तिस्वरूपोऽसौ यतो विभुः ।</p>
@@ Line 19,613: / Line 23,131: @@
 <p>अयोध्याया विनिर्गच्छन् सर्वलोकस्य चेश्वरः ॥</p>
 <p>प्रत्यक्षं तु श्रिया सार्धं जगामानादिरव्ययः''॥ ९०,९२ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,620: / Line 23,142: @@
 <p class="adhyaya-trans">नवमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C09_S09">
 <div class="verse" id="BTN_C09_S09_V15" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,676: / Line 23,199: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये नवमस्कन्धे नवमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S09_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C09_S09_V23_B1" data-verse="BTN_C09_S09_V23">
 <p>'नित्यपूर्णसुखज्ञप्तिस्वरूपोऽसौ यतो विभुः ।</p>
@@ Line 19,688: / Line 23,212: @@
 <p>रामो रामो राम इति सर्वेषामभवत्तदा ।</p>
 <p>सर्वो राममयो लोको यदा रामस्त्वपालयत् ॥"इति स्कान्दे ॥ १५-१९,२३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,695: / Line 23,223: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C09_S14">
 <div class="verse" id="BTN_C09_S14_V07" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,706: / Line 23,235: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये नवमस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S14_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C09_S14_V07_B1_" data-verse="BTN_C09_S14_V07">
 <p>ततश्चावभृथस्नानविधूताशेषकिल्बिषः ।</p>
@@ Line 19,715: / Line 23,245: @@
 <p>मोहयन्मायया लोकं चक्रे चापचितिं वधे ।</p>
 <p>पुण्यपापादिनिर्मातुः कुतः पापादिसङ्गतिः''॥ इति च ॥ ७,२३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,722: / Line 23,256: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C09_S17">
 <div class="verse" id="BTN_C09_S17_V38" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,744: / Line 23,279: @@
 <div class="gr-author-note">॥ नवमः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S17_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C09_S17_V39_B1" data-verse="BTN_C09_S17_V39">
 <p>द्वाजमिमं भर । उचथ्यस्य क्षेत्रजो बृहस्पतेर्जात इति । द्वयोर्जातत्वाद्द्वाजः । बृहस्पतेर्वाजः प्रजासन्ततिर्येन भृता बृहस्पतेर्भरद्वाजः ।</p>
 <p>'भरद्वाजो मरुद्भिश्च भृतो जातो द्वयोर्यतः ''इति पाद्मे ॥ ३८-३९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,755: / Line 23,295: @@
 <p class="adhyaya-trans">प्रथमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S01">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S01_V41" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,766: / Line 23,307: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S01_V41_B1" data-verse="BTN_C10_S01_V41">
 <p>स्वप्ने यथा दृष्टश्रुतस्मृत्यनुसारि देहं प्राप्नोति । अपस्मृतिर्मृतः । पूर्वदेह-स्मरणाभावात् । अनभिमानतः ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,781: / Line 23,325: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V42">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S01_V42_B1" data-verse="BTN_C10_S01_V42">
 <p>यतो यतः । यत्र यत्र मनो धावत्यात्मपञ्चानां मध्ये तत्र तत्र तेन दैवेन सह जायते गुणानुबद्धः सन् ।</p>
@@ Line 19,790: / Line 23,335: @@
 <p>विष्णोः स्थानं विनाऽन्यत्र वायुशक्रादिनामपि ।</p>
 <p>त्रैलोक्यदेशभेदेषु योग्यता न त्वपेक्षिता''॥ इति नारदीये ॥ ४२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,812: / Line 23,359: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V44">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S01_V44_B1" data-verse="BTN_C10_S01_V44">
 <p>विभाव्यते विविधं भाव्यते । स्वमायारचितेषु विष्णुमायारचितेषु । रागानुगतः पुमान् जीवो विविधं मुह्यति ।</p>
@@ Line 19,832: / Line 23,380: @@
 <p>विष्णोर्गुह्यं तु यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते''॥ इति प्रकाशिकायाम् ॥</p>
 <p>'स्वतन्त्रत्वात्सुखत्वाच्च स्वनामा विष्णुरुच्यते''इति पाद्मे ॥ ४३,४४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,847: / Line 23,397: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे प्रथमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V49">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S01_V49_B1" data-verse="BTN_C10_S01_V49">
 <p>कुण्डादिस्थाग्नेर्दारुयोगादौ स्वतः प्रवृत्त्यभावात् ।</p>
 <p>'यथा कुण्डस्थितस्याग्नेर्दैवाद्दारूपसंनमेत् ।</p>
 <p>देहयोगो वियोगश्च तथा दैवान्न चान्यथा''॥ इति वामने ॥ ५१ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,858: / Line 23,413: @@
 <p class="adhyaya-trans">तृतीयोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S03">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S03_V17" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 19,878: / Line 23,434: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S03_V19_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V19">
 <p>'आविश्य पितरं विष्णुः स्वरूपेणैव मातरम् ।</p>
 <p>विडम्बनार्थं लोकस्य निर्जनिश्चाप्यथाविशत् ।</p>
 <p>आनन्दमात्रदेहेन जातवत्सम्प्रदृश्यते''। इति च ॥ १७,१९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,892: / Line 23,451: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S03_V27_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V27">
 <p>'सच्छब्द उत्तमं ब्रूयादानन्दं तीति वै वदेत् ।</p>
@@ Line 19,903: / Line 23,463: @@
 <p>जगन्नेतृत्वतः सत्यनेता विष्णुः प्रकीर्तितः ।</p>
 <p>अत्तृत्वाच्च तदादानात्सत्यात्मा चोच्यते विभुः''इति तन्त्रभागवते ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,927: / Line 23,489: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S03_V29_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V29">
 <p>'जगद्वृक्षाश्रया ह्येषा प्रकृतिस्तु गुणत्रयम् ।</p>
@@ Line 19,940: / Line 23,503: @@
 <p>स्वतो वा परतो वापि सन्नतोऽसौ जगत्तरुः ।</p>
 <p>अस्य स्वर्गादिकृद्विष्णुः सदानन्दैकरूपकः ॥''इति च ॥ २८-२९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,961: / Line 23,526: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S03_V31_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V31">
 <p>'सदा सर्वगुणाढ्यत्वात्सत्ववान् हरिरुच्यते ।</p>
 <p>न तु सत्वगुणात्मत्वाद्यत स्त्रिगुणवर्जितः''॥ इति नारदीये ॥ ३०,३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,977: / Line 23,545: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S03_V32_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V32">
 <p>'भगवत्पादपोतोऽसौ नान्यपोतसमो भवेत् ।</p>
@@ Line 19,983: / Line 23,552: @@
 <p>तया तीर्त्वा तु तामेव प्राप्य तिष्ठन्ति तत्र यत्''॥ इति ब्राह्मे ॥</p>
 <p>अतस्तामेव याताः ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 19,996: / Line 23,567: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S03_V35_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V35">
 <p>'विशुद्धसत्वब्रह्मादेः शरीरे संस्थितो हरिः ।</p>
 <p>तेषामादेशमार्गेण वेदाद्यैरर्चयन्ति तम्''॥ इति भागवततन्त्रे ॥३५॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,012: / Line 23,586: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S03_V36_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V36">
 <p>'सत्वं ब्रह्मादिदेहाख्यं ज्ञानरूपं तमोनुदम् ।</p>
@@ Line 20,018: / Line 23,593: @@
 <p>अर्चयन्तीति तत्त्वस्य जिज्ञासुभिरधोक्षजः ॥</p>
 <p>कथं ज्ञायेत कस्यापि निर्गुणत्वात्परो विभुः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,031: / Line 23,608: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S03_V37_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V37">
 <p>'लोकसिद्धार्थनाम्नः स राहित्यान्नामवर्जितः ।</p>
@@ Line 20,051: / Line 23,629: @@
 <p>'नामरूपादि विष्णोस्तु न शक्यं ज्ञातुमञ्जसा ।</p>
 <p>तथापि तत्प्रसादेन जानन्ति परमर्षयः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,064: / Line 23,644: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S03_V38_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V38">
 <p>यस्मान्नामरूपादयः सन्ति तस्माच्छृण्वन् गृणन् । क्रियासु क्रियमाणासु प्रेरकत्वेन पूज्यत्वेन च ।</p>
 <p>'सर्वक्रियासु कर्तृत्वपूज्यत्वेन जनार्दनम् ।</p>
 <p>यो वेत्ति नैति संसारं तत्प्रसादान्न संशयः''॥ इति क्रियायोगे ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,081: / Line 23,664: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S03_V39_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V39">
 <p>'खं नाभिश्चरणौ क्षितिः''इति भवतः पदो भुवः ।</p>
 <p>'पदाद्याश्रयणाद्विष्णोः पृथिव्यादि पदादिकम् ।</p>
 <p>तज्जत्वाद्वाथ सादृश्याद्यथानुर्भूमिगं पदम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,100: / Line 23,686: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे तृतीयोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S03_V40_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V40">
 <p>'अज्ञानादेव मन्यन्ते विष्णोर्जनिमृती नराः ।</p>
@@ Line 20,105: / Line 23,692: @@
 <p>स्वेच्छया हि जनिं भङ्गं स्थितिं चासौ करोत्यजः ।</p>
 <p>सर्वस्य जगतो यस्मात्तज्जन्मादिः कुतो भवेत्''॥ इति च ॥ ४० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,112: / Line 23,703: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्थोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S04">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S04_V15" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 20,121: / Line 23,713: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S04_V15_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V15">
 <p>'बहिश्च विद्यमानत्वादप्रविष्टो जगद्धरिः ।</p>
@@ Line 20,126: / Line 23,719: @@
 <p>अप्रवेशः प्रवेशश्च प्रविष्टोपमता तथा ।</p>
 <p>बहिरन्तर्गतस्य स्यादित्याहुः शब्दवेदिनः''॥ इति च ॥ १५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,145: / Line 23,740: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S04_V17_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V17">
 <p>'महदादिस्त्वविकृत ईषद्विकृतरूपतः''। इति च ॥</p>
@@ Line 20,150: / Line 23,746: @@
 <p>'महद्रूपादिना ब्रह्मा देवाश्चैव प्रजज्ञिरे ।</p>
 <p>अण्डे त्वेषामभिव्यक्तिर्जनिरित्यभिधीयते''॥ इति च ॥ १६,१७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,163: / Line 23,761: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S04_V18_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V18">
 <p>ग्राह्यगुणविषयबुध्द्यनुमेयलक्षणः । ग्राह्यगुणेष्वस्वातन्त्र्यात्तज्ज्ञापकोऽ- न्योऽस्तीति ज्ञायते ।</p>
@@ Line 20,173: / Line 23,772: @@
 <p>अनन्याश्रयतश्चात्मवस्तुत्वमभिधीयते''॥ इति च ।</p>
 <p>आत्मन्येव वासादात्मवस्तु ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,186: / Line 23,787: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S04_V19_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V19">
 <p>परमात्मनोऽपि शरीरे सन्निधानादेवाबुधैरस्वव्यतिरेकतो ज्ञायसे । यथानुकूल- वादं वेदवचनं विना प्रवर्तमानं न तन्मनीषितम् । सम्यक् ।</p>
@@ Line 20,200: / Line 23,802: @@
 <p>'ऐकात्म्यज्ञानतो यान्ति तमो भेदात्परं पदम् ।</p>
 <p>स्वातन्त्र्यपारतन्त्र्यादिज्ञानं भेददृशिर्भवेत्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ १९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,213: / Line 23,817: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S04_V20_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V20">
 <p>'अनीहोऽक्लिष्टकारित्वात्तथाऽविकृत एव सन् ।</p>
@@ Line 20,219: / Line 23,824: @@
 <p>'अगुणोऽगुणदेहत्वात्सगुणो गुणधारणात् ।</p>
 <p>ऐश्वर्यादिगुणत्वाद्वा वासुदेव इतीर्यते''इत्याग्नेये ॥ २० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,232: / Line 23,839: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S04_V21_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V21">
 <p>'जगतां वर्धयन्सत्वं यदा रक्षति केशवः ।</p>
@@ Line 20,257: / Line 23,865: @@
 <p>'स्वेच्छया तु गुणान्विष्णुर्नानारूपान्करोत्यजः ।</p>
 <p>गुणानामाश्रयत्वात्तु भवेत्स गुणबृंहितः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,270: / Line 23,880: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S04_V22_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V22">
 <p>'सतां सुखविवृद्ध्यर्थमसतां पीडनं हरेः ।</p>
@@ Line 20,277: / Line 23,888: @@
 <p>सर्वस्माच्च कलेः पीडा ब्रह्मणोऽभ्यधिकं सुखम् ।</p>
 <p>तस्मात्सतां रक्षणाय सर्वकर्म हरेः स्मृतम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥२२॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,287: / Line 23,900: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S04_V25_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V25">
 <p>'सर्वाशुभविनिर्मुक्तगुणमात्रो यतो हरिः ।</p>
@@ Line 20,292: / Line 23,906: @@
 <p>अनादरान्निरीहश्च सेहः सर्वकृती यतः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥</p>
 <p>यस्य तद्रूपं सत्वम् । 'सप्तसु प्रथमा''॥ इति सूत्रात् ॥ २५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,305: / Line 23,921: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S04_V26_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V26">
 <p>अशेषसंज्ञः सर्वनामा ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,322: / Line 23,941: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे चतुर्थोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S04_V27_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V27">
 <p>चेष्टते अनेनेति चेष्टा ॥ २७ ॥</p>
 </div>
-<span id="gr-C10-S5" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="पञ्चमोऽध्यायः"></span>
+</div>
+</div>
+<span id="gr-C10-S5" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="पञ्चमोऽध्यायः"></span>
 === पञ्चमोऽध्यायः ===
 <div class="adhyaya-block" data-doc="BTN" data-chap="10" data-sec="5">
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S05">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S05_V18" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 20,340: / Line 23,965: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S05_V18_B1" data-verse="BTN_C10_S05_V18">
 <p>पूतनाकंसनरकशिशुपालादिषु द्विधा ।</p>
@@ Line 20,348: / Line 23,974: @@
 <p>असुराश्च तमो घोरं यदि तत्रैव मध्यमाः । ।</p>
 <p>मध्यमां गतिमेवापुरेकदेहगता अपि ॥ इति गारुडे ॥ १८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,375: / Line 24,003: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S05_V21_B1" data-verse="BTN_C10_S05_V21">
 <p>अयमात्मा परमात्मा ॥</p>
@@ Line 20,393: / Line 24,022: @@
 <p>अन्यथा प्रतिपद्यन्ते आसुरा नियतं जनाः ॥</p>
 <p>घोरं तमश्च ते यान्ति तथा ज्ञानात्परं सुराः''॥ इति च ॥१९-२१॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,404: / Line 24,035: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S05_V26_B1" data-verse="BTN_C10_S05_V26">
 <p>देहिनामज्ञानप्रभवा यातनाः स्वपरेति भिदा हन्ति ।</p>
@@ Line 20,410: / Line 24,042: @@
 <p>सम्यग्भेदेन यः पश्येत्स हन्त्यज्ञानसम्भवाः ।</p>
 <p>यातनाः परमात्मानं तत्प्रसादाच्च गच्छति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,423: / Line 24,057: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S05_V27_B1" data-verse="BTN_C10_S05_V27">
 <p>'भगवद्दर्शनाद्यस्य विरोधाद्दर्शनं पृथक् ।</p>
@@ Line 20,434: / Line 24,069: @@
 <p>सद्भेददर्शनान्मोक्षस्त्वसद्भेदात्तमो व्रजेत् ।</p>
 <p>सद्भेदादर्शनाच्चैव तमो मोक्षस्तथेतरात्''॥ इति च ॥ २७ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,441: / Line 24,080: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकादशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S11">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S11_V30" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 20,449: / Line 24,089: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S11_V30_B1" data-verse="BTN_C10_S11_V30">
 <p>'रूप्यत्वात्तु जगद्रूपं विष्णोः साक्षात्सुखात्मकम् ।</p>
 <p>नित्यपूर्णं समुद्दिष्टं स्वरूपं परमात्मनः''॥ इति वामने ॥ ३० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,463: / Line 24,106: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S11_V31_B1" data-verse="BTN_C10_S11_V31">
 <p>देहे । 'विष्णुः सर्वगुणोद्रेकात्काल इत्यभिधीयते''॥ इति च ॥ ३१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,476: / Line 24,122: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S11_V32_B1" data-verse="BTN_C10_S11_V32">
 <p>'प्रकृत्यादेस्तद्वशत्वात्प्रकृत्यादिरुदीर्यते ।</p>
 <p>यथा राजा भृत्यकृतात्स्वयं कर्तेत्युदीर्यते ॥</p>
 <p>यथा देहं स्वतन्त्रत्वात्स्वयमित्याहुरञ्जसा''॥ इति पाद्मे ॥ ३२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,491: / Line 24,140: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S11_V33_B1" data-verse="BTN_C10_S11_V33">
 <p>स्वात्मना गृह्यमाणः ॥ ३३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,514: / Line 24,166: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S11_V35_B1" data-verse="BTN_C10_S11_V35">
 <p>'छन्नोऽन्येषां न तु स्वस्य भगवान्पुरुषोत्तमः ।</p>
@@ Line 20,521: / Line 24,174: @@
 <p>अन्यातुल्यैरतिशयैर्मनसो नियमादिभिः ।</p>
 <p>ज्ञायन्ते तानि रूपाणि नित्यपूर्णानि सर्वशः''॥ इति महाकौर्मे ॥ ३५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,528: / Line 24,185: @@
 <p class="adhyaya-trans">चतुर्दशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S14">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S14_V34" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 20,539: / Line 24,197: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V34">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S14_V34_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V34">
 <p>'दण्डोऽपि भगवच्चीर्णो ममैषोऽनुग्रहः स्मृतः ।</p>
 <p>इति भक्त्या चिन्तयतां शुभकारी भवत्यलम् ।</p>
 <p>तत्रापि कुर्वतां द्वेषं तमः प्राप्त्यै तथा भवेत्''॥ इति च ॥ ३४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,556: / Line 24,217: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V37">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S14_V37_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V37">
 <p>'अपुनर्भवमात्रात्तु हरिसामीप्यमुत्तमम् ।</p>
 <p>तत्रापि स्पर्शयोग्यत्वं यथा वेदविदो विदुः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,570: / Line 24,234: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S14_V39_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V39">
 <p>भूताय सर्वदा विद्यमानाय ॥ ३९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,583: / Line 24,250: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S14_V40_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V40">
 <p>अप्राकृताय ॥ ४० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,596: / Line 24,266: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S14_V41_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V41">
 <p>कालनाभाय कालाश्रयाय ।</p>
 <p>'विश्वस्य तदधीनत्वाद्विश्वं विष्णुरुदीर्यते ।</p>
 <p>मूलहेतुत्वतो हेतुः कर्ता प्रातिस्विकं कृतेः''॥ इत्याग्नेये ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,611: / Line 24,284: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S14_V46_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V46">
 <p>गुणप्रदीपाय गुणज्ञापकाय । गुणात्मस्थोदयाय गुणात्मिका प्रकृतिः तस्यां स्थित उदयस्वरूपो हरिः ॥ ४६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,624: / Line 24,300: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V48">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S14_V48_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V48">
 <p>अविश्वाय जीवेभ्योऽन्यस्मै ।</p>
@@ Line 20,629: / Line 24,306: @@
 <p>जीवस्य तदधीनत्वाद्विश्वो विष्णुरिति स्मृतः ।</p>
 <p>तस्योत्पत्त्यादिहेतुत्वाद्विश्वहेतुश्च कीर्त्यते''॥ इति मात्स्ये ॥ ४८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,642: / Line 24,321: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V49">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S14_V49_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V49">
 <p>'हरेः स्वरूपशक्तिर्या कालशक्तिरुदीर्यते ।</p>
@@ Line 20,647: / Line 24,327: @@
 <p>सर्वसंहारकारित्वाद्वायुः सर्वस्य जीवनात् ।</p>
 <p>कालाभिमानिनावेतौ दुर्गा वायुश्च कीर्तितातौ''॥ इति प्रकाशंहितायाम् ॥ ४९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,660: / Line 24,342: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S14_V50_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V50">
 <p>'अन्तःप्रियं बहिश्चेति द्विधा प्रियमुदाहृतम् ।</p>
@@ Line 20,670: / Line 24,353: @@
 <p>'वायोः सकाशाज्जगतः प्रवृत्तिं कारयत्यजः ।</p>
 <p>प्राणप्राणमतः प्राहुर्विष्णुं वायोरपि प्रभुम्''॥ इति च ॥ ५० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,683: / Line 24,368: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे चतुर्दशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V57">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S14_V57_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V57">
 <p>धातुर्गुणविसर्जनम् । हिरण्यगर्भसकाशाद्गुणभूता सृष्टिरस्य जगतः । प्राधान्येन विष्णोरेव ।</p>
 <p>'विष्णुः प्रधानतः स्रष्टा गुणस्रष्टा चतुर्मुखः''। इति नारदीये ॥५७॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,693: / Line 24,383: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चदशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S15">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S15_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 20,713: / Line 24,404: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे पञ्चदशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S15_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S15_V12_B1" data-verse="BTN_C10_S15_V12">
 <p>'विष्णुना विष्णुभक्तैश्च ब्रह्मशापोऽनुवर्त्यते ।</p>
@@ Line 20,724: / Line 24,416: @@
 <p>क्रमशः श्रीविरिञ्चादेः कथञ्चित्केनचित्क्वचित् ॥</p>
 <p>न च दद्याद्धरिस्तादृग्दद्याद्वा बाह्यमेव तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ११ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,731: / Line 24,427: @@
 <p class="adhyaya-trans">षोडशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S16">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S16_V23" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 20,742: / Line 24,439: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे षोडशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S16_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S16_V23_B1" data-verse="BTN_C10_S16_V23">
 <p>श्रीदामा कृष्णमुवाह । हरिवंशादिवचनात् ।</p>
@@ Line 20,748: / Line 24,446: @@
 <p>विष्णुर्ब्रह्मा तथा वायुरनिरुक्ताः प्रकीर्तिताः ।</p>
 <p>तत्पत्न््नयश्चेतरगुणा व्यत्यस्यास्तेष्वसंशयः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २३ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,755: / Line 24,457: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकोनविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S19">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S19_V07" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 20,774: / Line 24,477: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे एकोनविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S19_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S19_V10_B1" data-verse="BTN_C10_S19_V10">
 <p>'श्रीदेवी वेणुमाविश्य रेमे कृष्णमुखाम्बुजे ।</p>
 <p>पपौ च तद्गतं गीतं सुरा इतरभाण्डगाः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥७॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,784: / Line 24,492: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्वाविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S22">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S22_V14" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 20,793: / Line 24,502: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S22_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S22_V14_B1" data-verse="BTN_C10_S22_V14">
 <p>फलरूपः स कर्मण इत्याद्यवान्तरेश्वरविषयम् ॥ १४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,861: / Line 24,573: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे द्वाविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S22_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S22_V25_B1" data-verse="BTN_C10_S22_V25">
 <p>'स्वभावे कर्मणि च यः सत्वादिषु गुणेषु च ।</p>
@@ Line 20,873: / Line 24,586: @@
 <p>एतस्मात्कारणात्कृष्णः शक्रस्य विमदाय तु ॥</p>
 <p>गिर्यादिस्थितमात्मानं पूजयामास बल्लवैः ॥ १५-२५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,880: / Line 24,597: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयोविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S23">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S23_V05" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 20,891: / Line 24,609: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे त्रयोविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S23_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S23_V05_B1" data-verse="BTN_C10_S23_V05">
 <p>'अत्यल्पस्त्वसुरावेशो देवानां च भविष्यति ।</p>
 <p>प्राणमेकं विनाऽसौ हि आखणाश्मसमः स्मृतः ॥</p>
 <p>तस्मिन्नप्यसुरावेशे गते प्रकृतिरेव तु''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,902: / Line 24,625: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S25">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S25_V04" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 20,910: / Line 24,634: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S25_V04_B1" data-verse="BTN_C10_S25_V04">
 <p>विशुद्धसत्वं विगतशुद्धसत्वम् । यस्मात्त्रिगुणसम्बन्धस्त्वयि न विद्यते । यत्राग्रहणमनुबद्धम् । तपोमयं ज्ञानात्मकम् ॥ ४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,923: / Line 24,650: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S25_V05_B1" data-verse="BTN_C10_S25_V05">
 <p>पुनर्गुणसंप्रवाहस्य कारणत्वात्तद्धेतवः ॥ ५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,946: / Line 24,676: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V07">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S25_V07_B1" data-verse="BTN_C10_S25_V07">
 <p>'असतां च सतां चैव हरिरेवानुशासकः ।</p>
 <p>सतां तु श्रेयसे सैव ह्यनुशास्तिर्भविष्यति ॥</p>
 <p>असतां विपरीताय लङ्घयित्वाऽनुशासनम्''॥ इत्याग्नेये ॥ ६-७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,963: / Line 24,696: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे पञ्चविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S25_V11_B1" data-verse="BTN_C10_S25_V11">
 <p>'आवेशो वसुदेवादौ देहादानं हरेः स्मृतम् ।</p>
 <p>देहादानं तदन्येषां जन्मेति कवयो विदुः ।</p>
 <p>तथाप्यसुरमोहाय ग्रन्थेषु बहुधैव तु''॥ इति पाद्मे ॥ ११ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 20,974: / Line 24,712: @@
 <p class="adhyaya-trans">सप्तविंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S27">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S27_V10" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,028: / Line 24,767: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे सप्तविंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S27_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S27_V15_B1" data-verse="BTN_C10_S27_V15">
 <p>'कृष्णकामास्तदा गोप्यस्त्यक्त्वा देहं दिवं गताः ।</p>
@@ Line 21,068: / Line 24,808: @@
 <p>गुरुर्ब्रह्माऽस्य जगतो दैवं विष्णुः सनातनः ॥</p>
 <p>इत्येवोपासनं कार्यं नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति वाराहे ॥१०-१५॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,075: / Line 24,819: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S28">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S28_V24" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,085: / Line 24,830: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S28_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S28_V24_B1" data-verse="BTN_C10_S28_V24">
 <p>'मानवो बदरः सिंधुः शशिनस्तु त्रिनामकम् ।</p>
 <p>यो वेद मुच्यते रोगैर्विष्णुनाम्नेव संसृतेः''॥ इति स्कान्दे ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,095: / Line 24,845: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S15">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S30_V24" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,105: / Line 24,856: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे पञ्चत्रिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S30_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S30_V24_B1" data-verse="BTN_C10_S30_V24">
 <p>'आदिनो राक्षसाः प्रोक्तास्तदन्तत्वाज्जनार्दनः ।</p>
 <p>आद्यन्त इति विज्ञेयः परेशो ब्रह्मणीशनात्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २४ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,115: / Line 24,871: @@
 <p class="adhyaya-trans">षट्त्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S36">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S36_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,123: / Line 24,880: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S36_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S36_V11_B1" data-verse="BTN_C10_S36_V11">
 <p>तत्सन् तथैव सन् ॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,135: / Line 24,895: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S36_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S36_V12_B1" data-verse="BTN_C10_S36_V12">
 <p>शुम्भन्ति शोभयन्ति ।</p>
 <p>'शुम्भनं शोभनं शुम्भं शुभपर्यायवाचकाः''। इत्यभिधानम् ॥ १२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,151: / Line 24,914: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे षट्त्रिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S36_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S36_V30_B1" data-verse="BTN_C10_S36_V30">
 <p>'वैन्यपार्थबलेशादावाविष्टं पुरुषोत्तमम् ।</p>
 <p>अपेक्ष्य तद्गुणाः सर्वे तज्जीवानामभाविनः ॥</p>
 <p>अप्युच्यन्ते पुराणेषु विशेषात्सन्निधिर्यतः''। इति माहात्म्ये ॥ ३० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,162: / Line 24,930: @@
 <p class="adhyaya-trans">अष्टत्रिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S38">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S38_V03" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,170: / Line 24,939: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V03">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S38_V03_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V03">
 <p>तवाङ्गेभ्यो भूताः ॥ ३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,182: / Line 24,954: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V04">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S38_V04_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V04">
 <p>अन्यात्मतया गृहीताः । मत्तोऽन्ये जीवात्मानः एत इति भगवता गृहीताः ।</p>
@@ Line 21,188: / Line 24,961: @@
 <p>'यथा हरिः स्वमात्मानं वेद तद्वद्रमापि न ।</p>
 <p>ब्रह्मा च कुत एवान्ये विदन्त्येव तथापि तु''॥ इति माहात्म्ये ॥४॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,199: / Line 24,974: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V05">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S38_V05_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V05">
 <p>'स्थितो ब्रह्मादिदेवेषु खादिभूतेषु चेश्वरः ।</p>
 <p>आत्मशब्दोदितनरेष्वपि यस्माज्जनार्दनः ॥</p>
 <p>साध्यात्मः साधिभूतश्च साधिदैवेति चोच्यते''॥ इति अध्यात्मे ॥५॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,214: / Line 24,992: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S38_V06_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V06">
 <p>'सर्वदेवेष्वपि हरिः सर्वदेवनियामकः ।</p>
 <p>नामवान् सर्वदेवानां सर्वपूजां तथाऽत्त्यसौ''॥ इति च ॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,227: / Line 25,008: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S38_V13_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V13">
 <p>अविद्यया भगवदिच्छया ॥ १३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,255: / Line 25,039: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S38_V16_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V16">
 <p>त्वयैव प्रकल्पिताः ।</p>
 <p>'विष्णोरङ्गसमुद्भूता विष्णोरङ्गानि देवताः ।</p>
 <p>उच्यन्ते सर्ववेदेषु स्वरूपात् भेदिनोऽपि तु''॥ इति च ॥१४-१६॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,270: / Line 25,057: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S38_V17_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V17">
 <p>'भृतामेव विभर्तीशो ह्यवतारतनुं सदा ।</p>
 <p>विभर्तीत्युच्यतेऽथापि मोहाय व्यक्त्यपेक्षया''॥</p>
 <p>इति तत्त्वनिर्णये ॥ १७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,287: / Line 25,077: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे अष्टत्रिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S38_V22_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V22">
 <p>'प्रद्युम्ने चानिरुद्धे च बलदेवे च केशवः ।</p>
@@ Line 21,294: / Line 25,085: @@
 <p>'तत्तद्गतस्यैव हरेस्तत्तन्नामानि चाञ्जसा ।</p>
 <p>औपचारिकनामानि तदन्येषामिति स्थितिः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २२ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,301: / Line 25,096: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S43">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S43_V01" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,391: / Line 25,187: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S43_V14">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S43_V14_B1" data-verse="BTN_C10_S43_V14">
 <p>'सर्वोत्तमोऽपि भगवान् गुणाभावं जनार्दनः ।</p>
@@ Line 21,396: / Line 25,193: @@
 <p>अज्ञाशक्त्यादिभावस्तु कुतस्तस्याखिलेशितुः ।</p>
 <p>कुतो दोषा सर्वगुणपूर्णस्यानन्दवारिधेः''॥ इति वामने ॥१-९,१४॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,403: / Line 25,204: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्विपञ्चाशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S52">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S52_V20" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,412: / Line 25,214: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S52_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S52_V20_B1" data-verse="BTN_C10_S52_V20">
 <p>प्रणामं चक्रतुर्वीरौ यथान्यायमतन्द्रितौ ।</p>
 <p>इदं चोवाच भगवान् कृष्णस्तं मुनिपुङ्गवम् ॥ २१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,428: / Line 25,233: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे द्विपञ्चाशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S52_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S52_V22_B1" data-verse="BTN_C10_S52_V22">
 <p>'सर्वावताराभिन्नोऽपि समशक्तिरपि स्वयम् ।</p>
 <p>पूज्यपूजकनीचोच्चं मोहनाय दुरात्मनाम् ॥</p>
 <p>अखण्डैकरसो विष्णुर्दर्शयेत्तत्र तत्र हि ॥''इति षाड्गुण्ये ॥२०-२२॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,439: / Line 25,249: @@
 <p class="adhyaya-trans">त्रिपञ्चाशोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S53">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S53_V07" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,475: / Line 25,286: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S53_V10">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S53_V10_B1" data-verse="BTN_C10_S53_V10">
 <p>'बहूनि स्थानजातानि कृष्णस्य क्षीरसागरे ।</p>
@@ Line 21,486: / Line 25,298: @@
 <p>तं जित्वा गरुडस्तत्तु हृत्वा गोमन्तमाव्रजत् ॥</p>
 <p>तत्र कृष्णस्य शिरसि किरीटममुचत्प्रभोः ॥''इति माहात्मे ॥७-१०॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,498: / Line 25,312: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे त्रिपञ्चाशोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S53_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S53_V15_B1" data-verse="BTN_C10_S53_V15">
 <p>'ब्रह्मस्थो ब्रह्मनामाऽसौ रुद्रस्थो रुद्रनामकः ।</p>
 <p>तयोरपि नियन्तैकः स्वयमेव जनार्दनः ॥''इति स्कान्दे ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,508: / Line 25,327: @@
 <p class="adhyaya-trans">एकसप्ततितमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S71">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S71_V09" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,518: / Line 25,338: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे एकसप्ततितमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S71_V09">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S71_V09_B1" data-verse="BTN_C10_S71_V09">
 <p>)</p>
 <p>नीतच्छित् भगवता प्राप्तभेदः ॥ ९ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,528: / Line 25,353: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्विसप्ततितमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S72">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S72_V11" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,537: / Line 25,363: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S72_V11">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S72_V11_B1" data-verse="BTN_C10_S72_V11">
 <p>अम्मयाद्यभिमानिन्यो देवताः उरुकालेनैव पुनन्ति, गुरूपदेशं प्रापयित्वा॥ ११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,557: / Line 25,386: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S72_V13">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S72_V13_B1" data-verse="BTN_C10_S72_V13">
 <p>भेदकृतः अन्यथाज्ञानिनः । विपश्चितस्तु प्रत्यक्षदर्शनादन्यथाज्ञानमेवाप-गमयन्ति ॥</p>
@@ Line 21,585: / Line 25,415: @@
 <p>ज्ञानानि च प्रयच्छन्ति तस्मादेवंविदा सदा ॥</p>
 <p>पूजिताः स्युः सुरवराः सब्रह्माणः सकेशवाः ॥ "इति वामने ॥ १२-१३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,598: / Line 25,430: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे द्विसप्ततितमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S72_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S72_V19_B1" data-verse="BTN_C10_S72_V19">
 <p>हृदयं प्रियं हृद्ययनात् ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,607: / Line 25,444: @@
 <p class="adhyaya-trans">पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S75">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S75_V38" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,615: / Line 25,453: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V38_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V38">
 <p>भवानेव भवतः सदृशः ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,627: / Line 25,468: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V39_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V39">
 <p>नृपपदं नृपशब्दवाच्यमात्रम् । न तु मुख्यतो नृपालकम् । अन्धन्तमः प्रति विधुतम् ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,639: / Line 25,483: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V40_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V40">
 <p>तवेहितमनु मे ईहितानि भवन्ति ॥ ४० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,651: / Line 25,498: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V41_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V41">
 <p>यतः किञ्चिन्मात्रं नास्ति किन्तु सर्वमेवास्ति ॥ ४१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,663: / Line 25,513: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V42">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V42_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V42">
 <p>फलात्मा सुखात्मा । अत एव पुरुषैरर्थ्यस्वरूपः ॥</p>
@@ Line 21,669: / Line 25,520: @@
 <p>अल्पसंपूर्णदर्शित्वान्न साम्यं जीवकृष्णयोः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥</p>
 <p>त्रय्यां चेति चशब्दः स्मृतिष्वपीति ॥ ४२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,679: / Line 25,532: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V43">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V43_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V43">
 <p>अब्जो ब्रह्मा ।</p>
 <p>'सोऽद्भ्य एव पुरुषं समुद्धृत्य अमूर्च्छयत्''इति श्रुुतेः ।</p>
 <p>'अद्भ्यः सम्भूतो हिरण्यगर्भ इत्यष्टौ''इति च ॥ ४३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,694: / Line 25,550: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V46">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V46_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V46">
 <p>सन्मुखरितं सद्भिः प्रधानीकृतम् । मर्त्याशिषोरुभयं जनं प्रत्यर्थोऽयमिति विविक्तदृष्टिः ॥ कामरूपं त्वामविगणय्य ॥ ४६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,706: / Line 25,565: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V47">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V47_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V47">
 <p>भ्रमः तिरन्नं यस्याः सा भ्रमतिः । तस्याः भ्रमत्याः विपरीतज्ञानिभक्षिकाया इत्यर्थः । श्रुतिभिः श्रुतिप्रमाणेन ॥</p>
 <p>'अभ्रमा भ्रमतामत्री या वेदैरधिगम्यते ।</p>
 <p>तस्यै नमोऽस्तु ते देव्यै विष्णुवक्षःस्थलाश्रये''॥ इति नारदीये ॥ ४७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,720: / Line 25,582: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V48">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V48_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V48">
 <p>खरगोऽश्वबिडालवत् स्त्रीणां भृत्याः ॥ ४८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,732: / Line 25,597: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V49">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V49_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V49">
 <p>'आनन्दश्मश्रुरानन्दकेश आपादनखात्सर्व एवानन्दः स एष विष्णु-रजोऽमृतोऽचलो ब्रह्मा । य एनमेवं वेद । आनन्द एव स भवत्यानन्दस्य सार्ष्टितां सलोकतां सायुज्यमाप्नोति''इति माध्यन्दिनायनश्रुतेः ॥ ४९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,744: / Line 25,612: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V50_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V50">
 <p>अनतिरिक्तदृष्टेः भक्त्यनुसार्यनुग्रहस्य ॥</p>
@@ Line 21,753: / Line 25,622: @@
 <p>'निर्गुणस्य गुणादानं प्रकृतेर्गुणवर्धनम् ।</p>
 <p>न कदाचिद्गुणैरेषः स्पृश्यते परमो हि सः''॥ इति चाक्रायणश्रुतिः ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,764: / Line 25,635: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V51">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V51_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V51">
 <p>मातुः कन्याप्रदानवादे रतिर्यथा नालीकं भवति प्रायस्तथा ते वचः क्वचिदपि नालीकं भवत्येव ॥ ५१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,787: / Line 25,661: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S75_V28_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V28">
 <p>यामसतीं बुधो न बिभृयात् । यां च तां बिभ्रत् दृष्टादृष्टच्युतो भवति । तस्या अपि पुंश्चल्याः त्वयि मनो नवंनवमभ्येति ।</p>
@@ Line 21,793: / Line 25,668: @@
 <p>मिथोऽपि तादृग्वचनं आकारं चैव लीलया ।</p>
 <p>दर्शयन्तौ नृणां मोहं कुर्यातां शास्त्रदर्शनात् ॥"इति कापिलेये ॥ ५२,२८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,800: / Line 25,679: @@
 <p class="adhyaya-trans">षट्सप्ततितमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S76">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S76_V06" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,808: / Line 25,688: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S76_V06">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S76_V06_B1" data-verse="BTN_C10_S76_V06">
 <p>गात्रान्तराण्यपिदधुः । पिधातव्येभ्योऽन्यान्यपि । येषां पिधानेन क्लेशो</p>
 <p>भवत्यात्मनः । निजभर्तुरप्यपिदधुः । निर्लज्जा इत्यकामो भवत्यसाविति भयात्॥ ६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,824: / Line 25,707: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे षट्सप्ततितमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S76_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S76_V50_B1" data-verse="BTN_C10_S76_V50">
 <p>'न स्नेहभङ्गो देव्यास्तु न भयं केशवस्य तु ।</p>
 <p>स्नेहभीत इवाथाऽपि नोचे रुग्मिवधे हरिः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ५० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,834: / Line 25,722: @@
 <p class="adhyaya-trans">द्व्यशीतितमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S82">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S82_V15" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,845: / Line 25,734: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे द्व्यशीतितमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S82_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S82_V15_B1" data-verse="BTN_C10_S82_V15">
 <p>अजितं जरासन्धं भगवत एव श्रुत्वा । तथा हि सभापर्वणि पश्चा-द्दिग्विजयोक्तेः ।</p>
@@ Line 21,853: / Line 25,743: @@
 <p>'जरासन्धं निहत्यैव पाण्डवैस्तु दिशो जिताः ।</p>
 <p>प्रसादाद्वासुदेवस्य राजसूयः क्रतुः कृतः''॥ इति मात्स्ये ॥ १५ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,860: / Line 25,754: @@
 <p class="adhyaya-trans">षडशीतितमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S86">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S86_V38" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,870: / Line 25,765: @@
 <div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये दशमस्कन्धे षडशीतितमोऽध्यायः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S86_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S86_V38_B1" data-verse="BTN_C10_S86_V38">
 <p>'जानन् साल्वकृतां मायामजानन्निव केशवः ।</p>
@@ Line 21,880: / Line 25,776: @@
 <p>मायेत्साते यानि युद्धान्याहुर्नाद्य शत्रंु ननु पुरा विवित्से''॥</p>
 <p>इत्याद्या च श्रुतिः ॥ ३८ ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,887: / Line 25,787: @@
 <p class="adhyaya-trans">षण्णवतितमोऽध्यायः</p>
 </div>
+<div class="section" id="BTN_C10_S96">
 <div class="verse" id="BTN_C10_S96_V09" type="shloka" data-doc="BTN">
 <div class="verse-text">
@@ Line 21,920: / Line 25,821: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V12">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V12_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V12">
 <p>'सनकाद्याः समाः सर्वे तत्र श्रेष्ठः कुमारकः ।</p>
 <p>मरुतश्च समाः सर्वे सप्त तेषु प्रधानकाः''॥</p>
 <p>इति ऋक्संहितायाम् ॥ ९-१२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 21,950: / Line 25,854: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V15">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V15_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V15">
 <p>'श्रीर्भूमिरितिरूपाभ्यां प्रकृतिर्विष्णुना सह ।</p>
@@ Line 21,993: / Line 25,898: @@
 <p>एकैकशाखास्तुत्यर्थान् जगौ सर्वोपलक्षणान् ।</p>
 <p>बबन्ध तान् भागवते प्रतिश्लोकं पृथक् श्रुतीः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ १३-१५.१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,003: / Line 25,910: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V16">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V16_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V16">
 <p>अविकृततमोविषये त्वमुदगाः । मूलप्रकृतेरपि त्वमधिको यतः । अतो बृहत्त्वेन ते स्वरूपमुपलब्धम् । इत इदमधिकमितोऽपीदमधिकमिति सर्वाधिकत्वेन ततोऽधिकाभावेनावशेषितत्वेन ॥</p>
@@ Line 22,019: / Line 25,927: @@
 <p>'निरपेक्षबृहत्त्वस्य ज्ञानाज्ज्ञातं भवेत्परम् ।</p>
 <p>बृहत्वमेव तु गुणैः सर्वैरुद्दिश्यते यतः''॥ इति मान्यसंहितायाम् ॥ १६ ॥ २ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,029: / Line 25,939: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V17">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V17_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V17">
 <p>अनन्याश्रयत्वात्स्वधामा परमः । तेन विधुताः दुःखाद्याः आशयगुणाः उत्पत्त्याद्याः कालगुणाश्च येषां ते मुक्तास्तापान् जहुरिति किं पुनः । कथामृताब्धिमवगाह्यापि जहुरिति यदिति हेत्वर्थे इति शब्दः ॥</p>
 <p>'त्यजन्ति तापं य उक्ते भवत्कथा इति स्म मुक्ताः किमु ते स्वरूपगाः ।</p>
 <p>परावरेशेश पदं भजन्तः परं परानन्दमनारतं ते''॥ इति इन्द्रद्युम्नश्रुतिः ॥ १७.३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,043: / Line 25,956: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V18">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V18_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V18">
 <p>चरमोत्तममध्यमादिषु पुरुषेषु यस्तव स्वरूपं प्रथयेत् । स पुरुषविधं त्वामन्वेति ॥</p>
@@ Line 22,052: / Line 25,966: @@
 <p>'तव गुणप्रथनाः परिहाय तमः परियाति ।</p>
 <p>ते पदमजस्रमनन्तसुखम् ॥''इति पैङ्गिश्रुतिः ॥ १८-४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,062: / Line 25,978: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V19">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V19_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V19">
 <p>यर्हि यस्मात् ब्रह्मवर्त्मनि । सूक्ष्मदृक्त्वाच्छार्कराक्ष्यनामानः । प्राणं प्रत्युरुगृणीहीति वचनादुदरनामकं ब्रह्मोपासते । यस्माच्चारुणयो हृद्ययना-द्धृदयनामकं तस्मादेव तत्समुपेत्य कृतान्तमुखे न पतन्ति । इतरेऽपि । परिसरः प्राणः पद्धतिः मार्गो यस्य सः परिसरपद्धतिः ।</p>
@@ Line 22,068: / Line 25,985: @@
 <p>अतः परिसरस्य पद्धतिरिति वा । ततो हृदः । नन्दनपथा ब्रह्मनाडीद्वारा शिर उदगात् यत् परमं ब्रह्म तत्समुपेत्य । पुनरिहैव हृदादिषु स्थितं यत् ॥</p>
 <p>'तं प्रपदाभ्यां प्रापद्यत ब्रह्मेमं पुरुषं यत्प्रपदाभ्यां प्रापद्यत ब्रह्मेमं पुरुषं तस्मा-त्प्रपदे तस्मात्प्रपदे इत्याचक्षते । शफाः खुरा इत्यन्येषां पशूनाम् । तदूर्ध्व-मुदसर्पत्ता ऊरू अभवतामुरु गृणीहीत्यब्रवीत्तदुदरमभवदुर्वेव मे कुर्वित्य-ब्रवीत्तदुरोऽभवदुदरं ब्रह्मेति शार्कराक्ष्या उपासते । हृदयं ब्रह्मेत्यारुणयो ब्रह्मा हैव ता ई । ऊर्ध्वं त्वेवोदसर्पत्तच्छिरोऽश्रयत यच्छिरोऽश्रयत तच्छिरोऽभवत्तच्छिरसः शिरस्त्वं ता एता शिर्षञ्च्छ्रियः श्रिताः चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् प्राणः श्रयन्तेऽस्मिन् श्रियो य एवमे-तच्छिरसः शिरस्त्वं वेद''। इत्याद्या श्रुतिः ॥ १९-५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,078: / Line 25,997: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V20">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V20_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V20">
 <p>विचित्रयोनिषु विशन् जीवः तद्वदज्ञानां चकास्सि ॥ अनलो यथा स्वकृतं दार्वादि तदपनयने गच्छन् तत्स्थापने तिष्ठन्ननुवर्तते ॥ एवमेव स्वकृत-शरीराद्यनुवर्तसे तद्गतः सन् ॥</p>
@@ Line 22,094: / Line 26,014: @@
 <p>निचाय्य तं शाश्वतमात्मसंस्थं तदिच्छवो त्मन् न्यदधुर्महान्तम्''॥</p>
 <p>इति कमठश्रुतिः ॥ २०-६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,105: / Line 26,027: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V21">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V21_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V21">
 <p>सर्वपुरुषेषु सर्वधीषु च स्थित्वा श्रीब्रह्मादिषु प्रकर्षेण क्रमेण स्वात्मनैव सत्कृतम् ॥ अण्डाद्यन्तर्बहिश्च । असच्चरणे पापाचारे स्थित्वा पापाचारमपि स्वात्मनः पूजात्वेनैव कारयन्तं त्वां वदन्ति ॥ तस्याधोगत्यर्थम् । तस्मात्सर्वं तव स्वकृतमेव वदन्ति ॥</p>
@@ Line 22,115: / Line 26,038: @@
 <p>तस्याधोगमनायेति श्रुतिराहाखिलक्रियम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥</p>
 <p>स्वकृतमित्यनन्यापेक्षया ॥ २१-७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,125: / Line 26,050: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V22">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V22_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V22">
 <p>भवमध्यविनिश्वसिताः इति यतः । अतो विमृशन्ति कवयो निगमावपनं त्वाम् ॥ चरितमहामृताब्धिपरिवर्तपरिश्रमणाः इति यत् । अतो भवमध्य-विनिश्वसिताः । मुक्ताः निगमानामावपनं स्थानं त्वां विमृश्य यज्ञादिभि-र्भजन्त उपासते ॥ निगमविषये आयतवाङ्मनसः । निगमानां ततो व्यक्तेस्तत एव फलप्रदत्वात्तद्विषयत्वाच्च निगमावपनम् । परिवर्तो मथनम् ॥</p>
 <p>'विमथ्य वेदाब्दिमतिश्रमेण ज्ञात्वा परेशं मुनयो विमुक्ताः ।</p>
 <p>मृशन्ति यज्ञैश्च यजन्ति नित्यं उपासते वेदफलप्रदं तम्''॥ इति कुशिकश्रुतिः ॥ २२-८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,140: / Line 26,068: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V23">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V23_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V23">
 <p>त्वत्प्राप्त्यनुसारित्वाच्छरीरं प्रियवत् पश्यन्ति । सर्वप्रियतमे सर्वादानादि-कर्तरि च त्वयि । तथा हि तेऽभिमुखाः ॥</p>
 <p>'न किञ्चिदभिवाञ्छन्ति यतयः सुसदाश्रयाः ।</p>
 <p>प्रेष्ठस्य परमस्याप्त्यै प्रियवद्देहदृष्टयः''॥ इति विमदश्रुतिः ॥ २३-९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,154: / Line 26,085: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V24">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V24_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V24">
 <p>अन्यथोपासनयाऽऽत्महनोऽसुर्यान्नाम लोकान्नित्यनिरतिशयदुःखान्निरस्त-समस्तसुखान् प्राप्नुवन्ति । तदेतन्न च रमन्ति अनुभवन्ति च । नित्यदुःख-मिति चशब्देनोक्तम् । असुर्यशब्देन च श्रुतौ । सुष्ट्वरमणरूपत्वादसुर-प्राप्यत्वाच्च । यत्रानुशयनं कुर्वन्तस्तमस्येव भ्रमन्ति । अभवा जन्म-वर्र्जिताः ॥</p>
@@ Line 22,163: / Line 26,095: @@
 <p>'निभृतो मोक्षवित्प्राणस्तद्योगात्तत्प्रसादतः ।</p>
 <p>जानन्ति परमं देवं नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति भागवतसंहितायाम् ॥ २४-१० ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,173: / Line 26,107: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V25">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V25_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V25">
 <p>हे स्मरणादेव स्वनुरक्त तत्ते स्वरूपं भवानेव वेद । उरगेन्द्रभोगदण्डे विषक्तबुद्धेस्तेऽङ्घ्रिसरोजसुधां वयमपि समासमदृशः । सर्वमाहात्म्यस्य वेदैरपि वक्तुमशक्यत्वादसमदृशः वेदागम्यमाहात्म्यस्यापि वेदैरेव गम्यत्वा-त्समदृशः ॥ अतः कोऽन्यो वक्तुं वेद । को ह्यस्मांस्त्वां चर्तेऽपेतजन्मलयः यतः उदगादुत्पत्तिमानेव ऋषिर्ब्रह्मा । प्राप्तपदा अप्राप्तपदाश्च देवगणाः ।</p>
@@ Line 22,181: / Line 26,116: @@
 <p>'महिम्नः सर्वशोऽनुक्तेर्वेदाश्चासमदर्शिनः ।</p>
 <p>तस्यापि वेदगम्यत्वात्तथैव समदर्शिनः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २५-११ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,191: / Line 26,128: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V26">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V26_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V26">
 <p>शास्त्रमपकृष्य प्रलये शास्त्रस्य प्रवृत्त्यभावात् । असतः सूक्ष्मरूपात्सतः स्थूलरूपस्य परमेश्वरपर्यन्तं यथाक्रमं जन्म मृतिं च सर्वस्मात्परमात्मनि भेदं च विपणं फलापेक्षामृते ये स्मरन्ति तेषां ध्वनिमुपविश । आरुवतो वायोः प्रसादात्तथा स्मरन्ति ॥</p>
@@ Line 22,201: / Line 26,139: @@
 <p>मृतिं च सर्वजीवादेरीशस्य व्यतिरिक्तताम् ।</p>
 <p>जानन्ति ये निराकाङ्क्षाः तेषां वाचि जनार्दनः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २६-१२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,211: / Line 26,151: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V27">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V27_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V27">
 <p>अबोधकृता त्रिगुणबद्धता । यस्माज्जीवस्यापि तस्मात्तदवबोधरसे त्वयि सा न विद्यते । त्रिगुणात्मकं मनस्तवापि विद्यते इत्यसतां पक्षः । मनुजा-नामादयो देवास्त्रिगुणातीतत्वाद्भवतो भवानेव परमानन्दः । त्वदन्यत्सर्वं जीवजातमार्तमित्येव विमृशन्ति ।</p>
@@ Line 22,219: / Line 26,160: @@
 <p>जानन्ति गुणबद्धत्वाज्जीवानार्तांश्च कृत्स्नशः ।</p>
 <p>अनार्तस्य प्रसादेन तेषामार्तिविनाशनम्''॥ इति चैतन्यविवेके ॥ २७-१३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,229: / Line 26,172: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V28">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V28_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V28">
 <p>यथा कनकस्य विविधकृतं कुण्डलादिकं कनकं विना परित्यक्तुं न शक्यते तथा स्वकृतं जगदनुप्रविष्टो भगवान् मूलरूपं विना परित्यक्तुं न शक्यः । आत्मतया एकरूपत्वात् । रसितं आत्मना प्रकाशितं जगत्प्रविष्टस्तस्मा-त्सर्वगतो विष्णुरिति ज्ञातव्य इत्यर्थः । इत्थं ये ज्ञात्वा परिचरन्ति तव स्वरूपं ते ऋतात्मकब्रह्मप्राप्तिविरुद्धत्वान्निर्ऋत्याख्यसंसारस्य शिरः स्फुटं पदाऽऽक्रमन्ति ।</p>
@@ Line 22,241: / Line 26,185: @@
 <p>ऋतप्राप्तिविरुद्धत्वात्संसारनिर्ऋतेः शिरः ॥</p>
 <p>अगणय्य पदाक्रम्य वैष्णवं निलयं ययुः''॥ इति गारुडे ॥ २८-१४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,251: / Line 26,197: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V29">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V29_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V29">
 <p>वयति गा इव यः सुरादिकांस्तन्मनसो जगदपुनन् शुचयो न परे ।</p>
@@ Line 22,256: / Line 26,203: @@
 <p>'विष्णुना देवता बद्धाः विष्णवे च बलिप्रदाः ।</p>
 <p>विष्णुरासां पतिर्नित्यं न विष्णोर्बन्धकः क्वचित्''॥ इति वामने ॥ २९-१५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,266: / Line 26,215: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V30">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V30_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V30">
 <p>स्थिरचरजातयो ये तेऽनिमित्तयुजः स्युः । भगवन्नियमादेव संसारयुजः स्युः । विरहे मुक्तौ । यदि परस्य सकाशान्मुक्तिरेवेत्युदीक्षयेत्स परः । विमुक्ताः सन्तो येन परेण तस्य विमुक्तसतः । 'नान्यः पन्था अयनाय विद्यते''इति श्रुतिः । मुक्तिस्तस्मादेवेत्यङ्गीकर्तव्यम् । अतो बन्धोऽपि तत एवेत्यर्थः ।</p>
@@ Line 22,274: / Line 26,224: @@
 <p>खण्डाधीशाः सार्वभौमस्य यद्वद्ब्रह्मेशाद्याः कुर्वते तेऽनुशास्तिम् ।</p>
 <p>त्वं मुक्तिदो बन्धदोऽतो मतो नस्त्वं ज्ञानदोऽज्ञानदश्चासि विष्णो ॥ इत्युदारशाण्डिल्यश्रुतिः ॥ ३०-१६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,284: / Line 26,236: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V31">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V31_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V31">
 <p>यस्य परमस्य ते कश्चिदपरः स्वतन्त्रो नास्ति । अनपरस्य प्राणोत्तमस्य । अत्र जीवसमुदाये । व्ययतः विशेषेणायतः सर्वज्ञस्य यथा प्राणस्य नापरः स्वतन्त्रः तद्वत्प्राणः श्रीरन्योेेे वा त्वां विना स्वतन्त्रो नास्ति ॥ हे शून्यतुल समानवर्जित । सर्वं संदधतस्ते ॥ यदि त्वत्तः प्राणात्तनुभृतो जीवा ध्रुवास्तर्ह्यपरिमिताः सन्ति । हे सर्व पूर्ण । 'एकमेवाद्वितीयम्''। 'एकं परंज्योतिरन्यन्यमद्वयम्''इत्यादिनियमो जीवानां शास्यता नेत्यत्र नहि । किन्तु स्वगतभेदस्य ईश्वरान्तरस्य अतत्तन्त्रस्य निषेधे । 'अतोऽन्य-दार्तम्''॥ 'नेह नानास्ति किञ्चन''। 'न तत्समश्चाभ्यधिकश्च दृश्यते''इत्यादि तथा ब्रुवते च ॥</p>
@@ Line 22,300: / Line 26,253: @@
 <p>'अधिकस्य समस्यापि स्वतन्त्रस्य च वर्जनात् ।</p>
 <p>एक एवाद्वितीयोऽसौ न शास्यजनवर्जनात् ॥ इति कौर्मे ॥ ३१-१७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,310: / Line 26,265: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V32">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V32_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V32">
 <p>अनन्तमदुष्टतयाऽनुजानताऽऽचार्येण सन्तताद्भवात्परिमुच्यते ॥ अबद्धश्च प्रकृतिपरेशौ विनाऽन्यो न विद्यते । यतस्तयोरेवोद्भवो न घटते । ततस्तयोरजयोरसुभृत उद्भवन्ति ॥ देशतः कालतश्च यत्र परमस्तत्र प्रकृतिर्यत्र प्रकृतिस्तत्र परम इत्युभययुजोः ।</p>
@@ Line 22,318: / Line 26,274: @@
 <p>'देशतः कालतश्चैव समव्याप्तावुभावजौ ।</p>
 <p>ताभ्यामुभययोगाभ्यां जायन्ते पुरुषाः परे''॥ इति कौण्ठरव्यश्रुतिः ॥ ३२-१८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,328: / Line 26,286: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V33">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V33_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V33">
 <p>हे तत ओ । त इमे विबुधनामार्थभूता गुणास्त्वयि निलिल्युः । परमेऽ-मृतार्णवे मधुन्यशेषरसा इव । अतः पूर्णगुणत्वाद्भवतो नृणां मध्ये सुधियः । तव मायया त्वदिच्छयैव । त्वयि कुशलं विधातुं प्रभवः । तत्र कुशलं भेद एव । सर्वस्मादन्यो विशिष्टगुणः पर इति दर्शनम् ॥ स्वगतया सुष्ठु अन्यैरनवगतया । तथा त्वत्प्रसादादनुवर्तिनां कथं मुहुर्भवभयं तव भ्रुकुटी सृजति ॥</p>
@@ Line 22,354: / Line 26,313: @@
 <p>यतः पूर्णेशशक्त्यैव तेषां यजनमिष्यते ॥</p>
 <p>अतः सर्वेश्वरो विष्णुरेक एव महागुणः''॥ इति महासंहितायाम् ॥ ३३-१९ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,372: / Line 26,333: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V35">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V35_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V35">
 <p>भवच्चरणेषु सुष्ठु जातस्थानाः उत्तमयोग्यतायुक्ताः । हृषीकाण्येव महत्तुरगाः । वायुरेवोदात्तः ।</p>
@@ Line 22,393: / Line 26,355: @@
 <p>'देवा योग्यतया जाताः विष्णुपादाम्बुजाश्रयाः ।</p>
 <p>तथाऽपि साधनैस्तेषां तत्प्राप्तिर्गुर्वनुग्रहात् ॥"इति तत्वोद्योगे ॥ ३४,३५ २०-२१ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,403: / Line 26,367: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V36">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V36_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V36">
 <p>इति लोके परिदृश्यमानप्रकारेण । चरतां, विजने मोक्षविषये कः सुखयति । सुष्ठ्वनिरस्तभगे । अतस्त्वामेव सन्तं ज्ञात्वा भवतः पदांबुजं हृदा निविशन्ति । हरावसथमहङ्कारं न कुर्वन्ति ॥</p>
@@ Line 22,409: / Line 26,374: @@
 <p>'महाभाग्यं तु कैवल्यमज्ञानां कः प्रदास्यति ।</p>
 <p>अतः सन्तो विजानन्ति हरिं ते त्वनहङ्कृताः ॥''इति स्कान्दे ॥ ३६-२२ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,427: / Line 26,394: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V38">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V38_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V38">
 <p>इदं अपि अपालकं ईश्वरवर्जितम् । न मत्तोऽन्य ईश्वरश्चेतनत्वादित्यादितर्कैः वदन्ति चेत् । अथो इत्यनेन तदपि वचनं भगवत्प्रेरणयैव इत्युक्तम् ।</p>
@@ Line 22,465: / Line 26,433: @@
 <p>अभेदस्तु कुतस्तस्य परमस्यावरेण तु ।</p>
 <p>मिथ्यात्वं च कुतस्तस्य जगतो नित्यवर्तनात्''॥ इति वाराहे ॥ ३७,३८ ॥ २३,२४ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,475: / Line 26,445: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V39">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V39_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V39">
 <p>श्रुतिषु तवानुगीतान् गुणान् जुषन् पुमानुदगादस्मत्संसारात्तव सरूपतां च भजति । तदनु गुणस्मरणमनु गुणांश्च जुषन्निति, चशब्दः कर्माणि चेत्यस्मिन्नर्थे ॥ यच्चायं पुमानात्तभगां त्वयाऽपहृतभगां प्रातिस्विकीं पूर्वोक्तां द्विविधां कष्टां प्रकृतिं जहाति जिहाति हन्ति च तदपि त्वमेव जहासि जिहासि च । उतेति त्यागवधयोः समुच्चयार्थे ॥</p>
@@ Line 22,485: / Line 26,456: @@
 <p>याति तच्च परेशानात्स हि पूज्योऽथ पूजकः ।</p>
 <p>तस्यैकस्य स्वतन्त्रत्वात्स चानन्तगुणो विभुः''॥ इति कौशिकश्रुतिः ॥ ३९-२५ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,495: / Line 26,468: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V40">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V40_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V40">
 <p>अज्ञानामनवगतान्तकादनधिरूढब्रह्मपदात् ॥</p>
@@ Line 22,512: / Line 26,486: @@
 <p>'देवाश्च ऋषयश्चैव सुभक्त्या कामिनोऽपि तु ।</p>
 <p>मुच्यन्ते नियामादेव पश्यन्ति च हरिं न न''॥ इति स्कान्दे ॥ ४० ॥ २६ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,522: / Line 26,498: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V41">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V41_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V41">
 <p>परमेश्वरस्यावगमात्तदवगमा श्रीः । तया च गम्यत्वादर्थः परमस्तेन बद्धत्वात्सिता श्रीर्गुणात्मिका च ॥ सगिरः वाक्पूर्वकाणीन्द्रियाणि श्रियो विष्णोश्च नानुकूल्येन ययुः । अनुययुश्च हंसकुलगीतपरम्परया ।</p>
@@ Line 22,559: / Line 26,536: @@
 <p>एवं पञ्चविधा जीवा षष्ठोऽहं परमेश्वरः ॥</p>
 <p>न मत्समोऽधिको वापि कश्चिदस्ति द्विजोत्तमः''॥ इति गारुडे ॥ ४१ ॥ २७ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,570: / Line 26,549: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V43">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V43_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V43">
 <p>व्योमायनमहात्मभिः ब्रह्माश्रयेषूत्तमैः ॥ ४३ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,608: / Line 26,590: @@
 </div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V48">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V48_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V48">
 <p>'कथाः कथयतीशस्य व्यासस्यान्ते स नारदः ।</p>
@@ Line 22,613: / Line 26,596: @@
 <p>पूर्णज्ञानामृतस्यास्य न तु ज्ञप्तिः पराद्भवेत् ।</p>
 <p>ऋषिरूपी यतो विष्णुः स्वयमेव जनैः श्रुतः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ४५-४८ ॥</p>
+</div>
 </div>
@@ Line 22,627: / Line 26,612: @@
 <div class="gr-author-note">॥ दशमः स्कन्धः समाप्तः ॥</div>
+<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V50">
 <div class="bhashya" id="BTN_C10_S96_V50_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V50">
 <p>ऋषिणा ऋषिरूपेण ॥ ५० ॥</p>
+</div>
+</div>
 </div>
 [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]