Jump to content

Anubhashya/Moola: Difference between revisions

From Anandamakaranda
← Older editNewer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 4: Line 4:
<span id="gr-C1" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="प्रथमोध्यायः"></span>
<span id="gr-C1" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="प्रथमोध्यायः"></span>
== प्रथमोध्यायः ==
== प्रथमोध्यायः ==
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V01"></span>
{{VerseBlock
<div class="shloka-block">
| document_id  = BSAB
<span class="shloka-line">विष्णुरेव विजिज्ञास्यः सर्वकर्ताऽगमोदितः।</span>
| chapter_id  = BSAB_C01
<span class="shloka-line">समन्वयादीक्षतेश्च पूर्णानन्दोऽन्तरः खवत्‌॥ १॥</span>
| verse_id    = BSAB_C01_V01
</div>
| verse_type  = mantra
</div>
| verse_text  = विष्णुरेव विजिज्ञास्यः सर्वकर्ताऽगमोदितः।
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V02"></span>
| verse_lines  = विष्णुरेव विजिज्ञास्यः सर्वकर्ताऽगमोदितः।;समन्वयादीक्षतेश्च पूर्णानन्दोऽन्तरः खवत्‌॥ १॥
<div class="shloka-block">
}}
<span class="shloka-line">प्रणेता ज्योतिरित्याद्यैः प्रसिद्धैरन्यवस्तुषु।</span>
{{VerseBlock
<span class="shloka-line">उच्यते विष्णुरेवैकः सर्वैः सर्वगुणत्वतः॥ २॥</span>
| document_id  = BSAB
</div>
| chapter_id  = BSAB_C01
</div>
| verse_id    = BSAB_C01_V02
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V03"></span>
| verse_type  = mantra
<div class="shloka-block">
| verse_text  = प्रणेता ज्योतिरित्याद्यैः प्रसिद्धैरन्यवस्तुषु।
<span class="shloka-line">सर्वगोऽत्ता नियन्ता च दृश्यत्वाद्युज्झितः सदा।</span>
| verse_lines  = प्रणेता ज्योतिरित्याद्यैः प्रसिद्धैरन्यवस्तुषु।;उच्यते विष्णुरेवैकः सर्वैः सर्वगुणत्वतः॥ २॥
<span class="shloka-line">विश्वजीवान्तरत्वाद्यैर्लिङ्गैः सर्वैर्युतः स हि॥ ३॥</span>
}}
</div>
{{VerseBlock
</div>
| document_id  = BSAB
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V04"></span>
| chapter_id  = BSAB_C01
<div class="shloka-block">
| verse_id    = BSAB_C01_V03
<span class="shloka-line">सर्वाश्रयः पूर्णगुणः सोऽक्षरः सन्‌ हृदब्जगः।</span>
| verse_type  = mantra
<span class="shloka-line">सूर्यादिभासकः प्राणप्रेरको दैवतैरपि॥ ४॥</span>
| verse_text  = सर्वगोऽत्ता नियन्ता च दृश्यत्वाद्युज्झितः सदा।
</div>
| verse_lines  = सर्वगोऽत्ता नियन्ता च दृश्यत्वाद्युज्झितः सदा।;विश्वजीवान्तरत्वाद्यैर्लिङ्गैः सर्वैर्युतः स हि॥ ३॥
</div>
}}
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V05"></span>
{{VerseBlock
<div class="shloka-block">
| document_id  = BSAB
<span class="shloka-line">ज्ञेयो न वेदैः शूद्रादैः कम्पकोऽन्यश्च जीवतः।</span>
| chapter_id  = BSAB_C01
<span class="shloka-line">पतित्वादिगुणैर्युक्तः तदन्यत्र च वाचकैः॥ ५॥</span>
| verse_id    = BSAB_C01_V04
</div>
| verse_type  = mantra
</div>
| verse_text  = सर्वाश्रयः पूर्णगुणः सोऽक्षरः सन्‌ हृदब्जगः।
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V06"></span>
| verse_lines  = सर्वाश्रयः पूर्णगुणः सोऽक्षरः सन्‌ हृदब्जगः।;सूर्यादिभासकः प्राणप्रेरको दैवतैरपि॥ ४॥
<div class="shloka-block">
}}
<span class="shloka-line">मुख्यतः सर्वशब्दैश्च वाच्य एको जनार्दनः।</span>
{{VerseBlock
<span class="shloka-line">अव्यक्तः कर्मवाच्यैश्च वाच्य एकोऽमितात्मकः॥ ६॥</span>
| document_id  = BSAB
</div>
| chapter_id  = BSAB_C01
</div>
| verse_id    = BSAB_C01_V05
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V07"></span>
| verse_type  = mantra
<div class="shloka-block">
| verse_text  = ज्ञेयो न वेदैः शूद्रादैः कम्पकोऽन्यश्च जीवतः।
<span class="shloka-line">अवान्तरं कारणं च प्रकृतिः शून्यमेव च।</span>
| verse_lines  = ज्ञेयो न वेदैः शूद्रादैः कम्पकोऽन्यश्च जीवतः।;पतित्वादिगुणैर्युक्तः तदन्यत्र च वाचकैः॥ ५॥
<span class="shloka-line">इत्याद्यन्यत्र नियतैरपि मुख्यतयोदितः।</span>
}}
<span class="shloka-line">शब्दैरतोऽनन्तगुणो यच्छब्दा योगवृत्तयः॥ ७॥</span>
{{VerseBlock
</div>
| document_id  = BSAB
</div>
| chapter_id  = BSAB_C01
| verse_id    = BSAB_C01_V06
| verse_type  = mantra
| verse_text  = मुख्यतः सर्वशब्दैश्च वाच्य एको जनार्दनः।
| verse_lines  = मुख्यतः सर्वशब्दैश्च वाच्य एको जनार्दनः।;अव्यक्तः कर्मवाच्यैश्च वाच्य एकोऽमितात्मकः॥ ६॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BSAB
| chapter_id  = BSAB_C01
| verse_id    = BSAB_C01_V07
| verse_type  = mantra
| verse_text  = अवान्तरं कारणं च प्रकृतिः शून्यमेव च।
| verse_lines  = अवान्तरं कारणं च प्रकृतिः शून्यमेव च।;इत्याद्यन्यत्र नियतैरपि मुख्यतयोदितः।;शब्दैरतोऽनन्तगुणो यच्छब्दा योगवृत्तयः॥ ७॥
}}
<span id="gr-C2" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="द्वितीयोऽध्यायः॥"></span>
<span id="gr-C2" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="द्वितीयोऽध्यायः॥"></span>
== द्वितीयोऽध्यायः॥ ==
== द्वितीयोऽध्यायः॥ ==
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V01"></span>
{{VerseBlock
<div class="shloka-block">
| document_id  = BSAB
<span class="shloka-line">श्रौतस्मृतिविरुद्धत्वात्‌ स्मृतयो न गुणान् हरेः।</span>
| chapter_id  = BSAB_C02
<span class="shloka-line">निषेद्धुं शक्नुयुर्वेदा नित्यत्वान्मानमुत्तमम्‌॥ १॥</span>
| verse_id    = BSAB_C02_V01
</div>
| verse_type  = mantra
</div>
| verse_text  = श्रौतस्मृतिविरुद्धत्वात्‌ स्मृतयो न गुणान् हरेः।
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V02"></span>
| verse_lines  = श्रौतस्मृतिविरुद्धत्वात्‌ स्मृतयो न गुणान् हरेः।;निषेद्धुं शक्नुयुर्वेदा नित्यत्वान्मानमुत्तमम्‌॥ १॥
<div class="shloka-block">
}}
<span class="shloka-line">देवतावचनादापो वदन्तीत्यादिकं वचः ।</span>
{{VerseBlock
<span class="shloka-line">नायुक्तवाद्यसन्नैव कारणं दृश्यते क्वचित् ॥ २॥</span>
| document_id  = BSAB
</div>
| chapter_id  = BSAB_C02
</div>
| verse_id    = BSAB_C02_V02
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V03"></span>
| verse_type  = mantra
<div class="shloka-block">
| verse_text  = देवतावचनादापो वदन्तीत्यादिकं वचः ।
<span class="shloka-line">असज्जीवप्रधानादिशब्दा ब्रह्मैव नापरम्‌।</span>
| verse_lines  = देवतावचनादापो वदन्तीत्यादिकं वचः ।;नायुक्तवाद्यसन्नैव कारणं दृश्यते क्वचित् ॥ २॥
<span class="shloka-line">वदन्ति कारणत्वेन क्वापि पूर्णगुणो हरिः॥ ३॥</span>
}}
</div>
{{VerseBlock
</div>
| document_id  = BSAB
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V04"></span>
| chapter_id  = BSAB_C02
<div class="shloka-block">
| verse_id    = BSAB_C02_V03
<span class="shloka-line">स्वातन्त्र्यात् सर्वकर्तृत्वान्नायुक्तं तद्वदेच्छ्रुतिः।</span>
| verse_type  = mantra
<span class="shloka-line">भ्रान्तिमूलतया सर्वसमयानामयुक्तितः॥४॥</span>
| verse_text  = असज्जीवप्रधानादिशब्दा ब्रह्मैव नापरम्‌।
</div>
| verse_lines  = असज्जीवप्रधानादिशब्दा ब्रह्मैव नापरम्‌।;वदन्ति कारणत्वेन क्वापि पूर्णगुणो हरिः॥ ३॥
</div>
}}
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V05"></span>
{{VerseBlock
<div class="shloka-block">
| document_id  = BSAB
<span class="shloka-line">न तद्विरोधाद्वचनं वैदिकं शङ्क्यतां व्रजेत्‌।</span>
| chapter_id  = BSAB_C02
<span class="shloka-line">आकाशादिसमस्तं च तज्जं तेनैव लीयते॥ ५ ॥</span>
| verse_id    = BSAB_C02_V04
</div>
| verse_type  = mantra
</div>
| verse_text  = स्वातन्त्र्यात् सर्वकर्तृत्वान्नायुक्तं तद्वदेच्छ्रुतिः।
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V06"></span>
| verse_lines  = स्वातन्त्र्यात् सर्वकर्तृत्वान्नायुक्तं तद्वदेच्छ्रुतिः।;भ्रान्तिमूलतया सर्वसमयानामयुक्तितः॥४॥
<div class="shloka-block">
}}
<span class="shloka-line">सोऽनुत्पत्तिलयः कर्ता जीवः तद्वशगः सदा।</span>
{{VerseBlock
<span class="shloka-line">तदाभासो हरिः सर्वरूपेष्वपि समः सदा॥ .६॥</span>
| document_id  = BSAB
</div>
| chapter_id  = BSAB_C02
</div>
| verse_id    = BSAB_C02_V05
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V07"></span>
| verse_type  = mantra
<div class="shloka-block">
| verse_text  = न तद्विरोधाद्वचनं वैदिकं शङ्क्यतां व्रजेत्‌।
<span class="shloka-line">मुख्यप्राणश्चेन्द्रियाणि देहश्चैव तदुद्भवः।</span>
| verse_lines  = न तद्विरोधाद्वचनं वैदिकं शङ्क्यतां व्रजेत्‌।;आकाशादिसमस्तं च तज्जं तेनैव लीयते॥ ५ ॥
<span class="shloka-line">मुख्यप्राणवशे सर्वं स विष्णोर्वशगः सदा॥ ७॥</span>
}}
</div>
{{VerseBlock
</div>
| document_id  = BSAB
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V08"></span>
| chapter_id  = BSAB_C02
<div class="shloka-block">
| verse_id    = BSAB_C02_V06
<span class="shloka-line">सर्वदोषोज्झितः तस्माद्‌ भगवान्‌ पुरुषोत्तमः।</span>
| verse_type  = mantra
<span class="shloka-line">उक्ता गुणाश्चाविरुद्धास्तस्य वेदेषु सर्वशः॥ ८॥</span>
| verse_text  = सोऽनुत्पत्तिलयः कर्ता जीवः तद्वशगः सदा।
</div>
| verse_lines  = सोऽनुत्पत्तिलयः कर्ता जीवः तद्वशगः सदा।;तदाभासो हरिः सर्वरूपेष्वपि समः सदा॥ .६॥
</div>
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BSAB
| chapter_id  = BSAB_C02
| verse_id    = BSAB_C02_V07
| verse_type  = mantra
| verse_text  = मुख्यप्राणश्चेन्द्रियाणि देहश्चैव तदुद्भवः।
| verse_lines  = मुख्यप्राणश्चेन्द्रियाणि देहश्चैव तदुद्भवः।;मुख्यप्राणवशे सर्वं स विष्णोर्वशगः सदा॥ ७॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BSAB
| chapter_id  = BSAB_C02
| verse_id    = BSAB_C02_V08
| verse_type  = mantra
| verse_text  = सर्वदोषोज्झितः तस्माद्‌ भगवान्‌ पुरुषोत्तमः।
| verse_lines  = सर्वदोषोज्झितः तस्माद्‌ भगवान्‌ पुरुषोत्तमः।;उक्ता गुणाश्चाविरुद्धास्तस्य वेदेषु सर्वशः॥ ८॥
}}
<span id="gr-C3" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="तृतीयोऽध्यायः॥"></span>
<span id="gr-C3" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="तृतीयोऽध्यायः॥"></span>
== तृतीयोऽध्यायः॥ ==
== तृतीयोऽध्यायः॥ ==
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V01"></span>
{{VerseBlock
<div class="shloka-block">
| document_id  = BSAB
<span class="shloka-line">शुभेन कर्मणा स्वर्गं निरयं च विकर्मणा।</span>
| chapter_id  = BSAB_C03
<span class="shloka-line">मिथ्याज्ञानेन च तमो ज्ञानेनैव परं पदम्‌॥ १॥</span>
| verse_id    = BSAB_C03_V01
</div>
| verse_type  = mantra
</div>
| verse_text  = शुभेन कर्मणा स्वर्गं निरयं च विकर्मणा।
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V02"></span>
| verse_lines  = शुभेन कर्मणा स्वर्गं निरयं च विकर्मणा।;मिथ्याज्ञानेन च तमो ज्ञानेनैव परं पदम्‌॥ १॥
<div class="shloka-block">
}}
<span class="shloka-line">याति तस्माद्विरक्तः सन्‌ ज्ञानमेव समाश्रयेत्‌।</span>
{{VerseBlock
<span class="shloka-line">सर्वावस्थाप्रेरकश्च सर्वरूपेष्वभेदवान्‌॥ २॥</span>
| document_id  = BSAB
</div>
| chapter_id  = BSAB_C03
</div>
| verse_id    = BSAB_C03_V02
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V03"></span>
| verse_type  = mantra
<div class="shloka-block">
| verse_text  = याति तस्माद्विरक्तः सन्‌ ज्ञानमेव समाश्रयेत्‌।
<span class="shloka-line">सर्वदेशेषु कालेषु स एकः परमेश्वरः।</span>
| verse_lines  = याति तस्माद्विरक्तः सन्‌ ज्ञानमेव समाश्रयेत्‌।;सर्वावस्थाप्रेरकश्च सर्वरूपेष्वभेदवान्‌॥ २॥
<span class="shloka-line">तद्भक्तितारतम्येन तारतम्यं विमुक्तिगम्‌॥ ३॥</span>
}}
</div>
{{VerseBlock
</div>
| document_id  = BSAB
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V04"></span>
| chapter_id  = BSAB_C03
<div class="shloka-block">
| verse_id    = BSAB_C03_V03
<span class="shloka-line">सच्चिदानन्द आत्मेति मानुषैस्तु सुरेश्वरैः।</span>
| verse_type  = mantra
<span class="shloka-line">यथाक्रमं बहुगुणैर्ब्रह्मणा त्वखिलैर्गुणैः॥ ४॥</span>
| verse_text  = सर्वदेशेषु कालेषु स एकः परमेश्वरः।
</div>
| verse_lines  = सर्वदेशेषु कालेषु स एकः परमेश्वरः।;तद्भक्तितारतम्येन तारतम्यं विमुक्तिगम्‌॥ ३॥
</div>
}}
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V05"></span>
{{VerseBlock
<div class="shloka-block">
| document_id  = BSAB
<span class="shloka-line">उपास्यः सर्वदेवैश्च सर्वैरपि यथा बलम्‌।</span>
| chapter_id  = BSAB_C03
<span class="shloka-line">ज्ञेयो विष्णुर्विशेषस्तु ज्ञाने स्यादुत्तरोत्तरम्॥ ५॥</span>
| verse_id    = BSAB_C03_V04
</div>
| verse_type  = mantra
</div>
| verse_text  = सच्चिदानन्द आत्मेति मानुषैस्तु सुरेश्वरैः।
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V06"></span>
| verse_lines  = सच्चिदानन्द आत्मेति मानुषैस्तु सुरेश्वरैः।;यथाक्रमं बहुगुणैर्ब्रह्मणा त्वखिलैर्गुणैः॥ ४॥
<div class="shloka-block">
}}
<span class="shloka-line">सर्वेऽपि पुरुषार्थास्युः ज्ञानादेव न संशयः।</span>
{{VerseBlock
<span class="shloka-line">न लिप्यते ज्ञानावांश्च सर्वदोषैरपि क्वचित्‌॥ ६॥</span>
| document_id  = BSAB
</div>
| chapter_id  = BSAB_C03
</div>
| verse_id    = BSAB_C03_V05
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V07"></span>
| verse_type  = mantra
<div class="shloka-block">
| verse_text  = उपास्यः सर्वदेवैश्च सर्वैरपि यथा बलम्‌।
<span class="shloka-line">गुणदोषैः सुखस्यापि वृद्धिह्रासौ विमुक्तिगौ।</span>
| verse_lines  = उपास्यः सर्वदेवैश्च सर्वैरपि यथा बलम्‌।;ज्ञेयो विष्णुर्विशेषस्तु ज्ञाने स्यादुत्तरोत्तरम्॥ ५॥
<span class="shloka-line">नृणां सुराणां मुक्तौ तु सुखं क्लृप्तं यथाक्रमम्‌॥ ७॥</span>
}}
</div>
{{VerseBlock
</div>
| document_id  = BSAB
| chapter_id  = BSAB_C03
| verse_id    = BSAB_C03_V06
| verse_type  = mantra
| verse_text  = सर्वेऽपि पुरुषार्थास्युः ज्ञानादेव न संशयः।
| verse_lines  = सर्वेऽपि पुरुषार्थास्युः ज्ञानादेव न संशयः।;न लिप्यते ज्ञानावांश्च सर्वदोषैरपि क्वचित्‌॥ ६॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BSAB
| chapter_id  = BSAB_C03
| verse_id    = BSAB_C03_V07
| verse_type  = mantra
| verse_text  = गुणदोषैः सुखस्यापि वृद्धिह्रासौ विमुक्तिगौ।
| verse_lines  = गुणदोषैः सुखस्यापि वृद्धिह्रासौ विमुक्तिगौ।;नृणां सुराणां मुक्तौ तु सुखं क्लृप्तं यथाक्रमम्‌॥ ७॥
}}
<span id="gr-C4" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="चतुर्थोऽध्यायः॥"></span>
<span id="gr-C4" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="चतुर्थोऽध्यायः॥"></span>
== चतुर्थोऽध्यायः॥ ==
== चतुर्थोऽध्यायः॥ ==
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V01"></span>
{{VerseBlock
<div class="shloka-block">
| document_id  = BSAB
<span class="shloka-line">विष्णुर्ब्रह्म तथाऽदातेत्येवं नित्यमुपासनम्‌।</span>
| chapter_id  = BSAB_C04
<span class="shloka-line">कार्यमापद्यपि ब्रह्म तेन यात्यपरोक्षताम्‌॥ १॥</span>
| verse_id    = BSAB_C04_V01
</div>
| verse_type  = mantra
</div>
| verse_text  = विष्णुर्ब्रह्म तथाऽदातेत्येवं नित्यमुपासनम्‌।
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V02"></span>
| verse_lines  = विष्णुर्ब्रह्म तथाऽदातेत्येवं नित्यमुपासनम्‌।;कार्यमापद्यपि ब्रह्म तेन यात्यपरोक्षताम्‌॥ १॥
<div class="shloka-block">
}}
<span class="shloka-line">प्रारब्धकर्मणोऽन्यस्य ज्ञानादेव परिक्षयः।</span>
{{VerseBlock
<span class="shloka-line">अनिष्टस्योभयस्यापि सर्वस्यान्यस्य भोगतः॥ २॥</span>
| document_id  = BSAB
</div>
| chapter_id  = BSAB_C04
</div>
| verse_id    = BSAB_C04_V02
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V03"></span>
| verse_type  = mantra
<div class="shloka-block">
| verse_text  = प्रारब्धकर्मणोऽन्यस्य ज्ञानादेव परिक्षयः।
<span class="shloka-line">उत्तरेषूत्तरेष्वेवं यावद्वायुं विमुक्तिगाः।</span>
| verse_lines  = प्रारब्धकर्मणोऽन्यस्य ज्ञानादेव परिक्षयः।;अनिष्टस्योभयस्यापि सर्वस्यान्यस्य भोगतः॥ २॥
<span class="shloka-line">प्रविश्य भुञ्जते भोगांस्तदन्तर्बहिरेव वा॥ ३॥</span>
}}
</div>
{{VerseBlock
</div>
| document_id  = BSAB
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V04"></span>
| chapter_id  = BSAB_C04
<div class="shloka-block">
| verse_id    = BSAB_C04_V03
<span class="shloka-line">वायुर्विष्णुं प्रविश्यैव भोगांश्चैवोत्तरोत्तरम्‌।</span>
| verse_type  = mantra
<span class="shloka-line">उत्क्रम्य मानुषा मुक्तिं यान्ति देहक्षयात् सुराः॥४॥</span>
| verse_text  = उत्तरेषूत्तरेष्वेवं यावद्वायुं विमुक्तिगाः।
</div>
| verse_lines  = उत्तरेषूत्तरेष्वेवं यावद्वायुं विमुक्तिगाः।;प्रविश्य भुञ्जते भोगांस्तदन्तर्बहिरेव वा॥ ३॥
</div>
}}
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V05"></span>
{{VerseBlock
<div class="shloka-block">
| document_id  = BSAB
<span class="shloka-line">अर्चिरादिपथा वायुं प्राप्य तेन जनार्दनम्‌।</span>
| chapter_id  = BSAB_C04
<span class="shloka-line">यान्त्युत्तमा नरोच्चाद्या ब्रह्मलोकात् सहाऽमुना॥ ५॥</span>
| verse_id    = BSAB_C04_V04
</div>
| verse_type  = mantra
</div>
| verse_text  = वायुर्विष्णुं प्रविश्यैव भोगांश्चैवोत्तरोत्तरम्‌।
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V06"></span>
| verse_lines  = वायुर्विष्णुं प्रविश्यैव भोगांश्चैवोत्तरोत्तरम्‌।;उत्क्रम्य मानुषा मुक्तिं यान्ति देहक्षयात् सुराः॥४॥
<div class="shloka-block">
}}
<span class="shloka-line">यथासङ्कल्पभोगाश्च चिदानन्दशरीरिणः।</span>
{{VerseBlock
<span class="shloka-line">जगत्सृष्ट्यादिविषये महासामर्थ्यमप्यृते॥ ६॥</span>
| document_id  = BSAB
</div>
| chapter_id  = BSAB_C04
</div>
| verse_id    = BSAB_C04_V05
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V07"></span>
| verse_type  = mantra
<div class="shloka-block">
| verse_text  = अर्चिरादिपथा वायुं प्राप्य तेन जनार्दनम्‌।
<span class="shloka-line">यथेष्टशक्तिमन्तश्च विना स्वाभाविकोत्तमान्‌।</span>
| verse_lines  = अर्चिरादिपथा वायुं प्राप्य तेन जनार्दनम्‌।;यान्त्युत्तमा नरोच्चाद्या ब्रह्मलोकात् सहाऽमुना॥ ५॥
<span class="shloka-line">अनन्यवशगाश्चैव वृद्धिह्रासविवर्जिताः।</span>
}}
<span class="shloka-line">दुःखादिरहितं नित्यं मोदन्तेऽविरतं सुखम्‌॥ ७॥</span>
{{VerseBlock
</div>
| document_id  = BSAB
</div>
| chapter_id  = BSAB_C04
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V08"></span>
| verse_id    = BSAB_C04_V06
<div class="shloka-block">
| verse_type  = mantra
<span class="shloka-line">पूर्णप्रज्ञेन मुनिना सर्वशास्त्रार्थसङ्ग्रहः।</span>
| verse_text  = यथासङ्कल्पभोगाश्च चिदानन्दशरीरिणः।
<span class="shloka-line">कृतोऽयं प्रीयतां तेन परमात्मा रमापतिः॥ ८॥</span>
| verse_lines  = यथासङ्कल्पभोगाश्च चिदानन्दशरीरिणः।;जगत्सृष्ट्यादिविषये महासामर्थ्यमप्यृते॥ ६॥
</div>
}}
</div>
{{VerseBlock
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V09"></span>
| document_id  = BSAB
<div class="shloka-block">
| chapter_id  = BSAB_C04
<span class="shloka-line">नमो नमोऽशेषदोषदूरपूर्णगुणात्मने।</span>
| verse_id    = BSAB_C04_V07
<span class="shloka-line">विरिञ्चिशर्वपूर्वेड्‌यवन्द्याय श्रीवराय ते॥ ९॥</span>
| verse_type  = mantra
</div>
| verse_text  = यथेष्टशक्तिमन्तश्च विना स्वाभाविकोत्तमान्‌।
</div>
| verse_lines  = यथेष्टशक्तिमन्तश्च विना स्वाभाविकोत्तमान्‌।;अनन्यवशगाश्चैव वृद्धिह्रासविवर्जिताः।;दुःखादिरहितं नित्यं मोदन्तेऽविरतं सुखम्‌॥ ७॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BSAB
| chapter_id  = BSAB_C04
| verse_id    = BSAB_C04_V08
| verse_type  = mantra
| verse_text  = पूर्णप्रज्ञेन मुनिना सर्वशास्त्रार्थसङ्ग्रहः।
| verse_lines  = पूर्णप्रज्ञेन मुनिना सर्वशास्त्रार्थसङ्ग्रहः।;कृतोऽयं प्रीयतां तेन परमात्मा रमापतिः॥ ८॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BSAB
| chapter_id  = BSAB_C04
| verse_id    = BSAB_C04_V09
| verse_type  = mantra
| verse_text  = नमो नमोऽशेषदोषदूरपूर्णगुणात्मने।
| verse_lines  = नमो नमोऽशेषदोषदूरपूर्णगुणात्मने।;विरिञ्चिशर्वपूर्वेड्‌यवन्द्याय श्रीवराय ते॥ ९॥
}}


[[Category:Anubhashya]]
[[Category:Anubhashya]]
[[Category:Moola]]
[[Category:Moola]]

Revision as of 06:38, 16 June 2026

ब्रह्मसूत्राणुभाष्यम् — मूलम्
← Anubhashya

प्रथमोध्यायः

विष्णुरेव विजिज्ञास्यः सर्वकर्ताऽगमोदितः।
प्रणेता ज्योतिरित्याद्यैः प्रसिद्धैरन्यवस्तुषु।
सर्वगोऽत्ता नियन्ता च दृश्यत्वाद्युज्झितः सदा।
सर्वाश्रयः पूर्णगुणः सोऽक्षरः सन्‌ हृदब्जगः।
ज्ञेयो न वेदैः शूद्रादैः कम्पकोऽन्यश्च जीवतः।
मुख्यतः सर्वशब्दैश्च वाच्य एको जनार्दनः।
अवान्तरं कारणं च प्रकृतिः शून्यमेव च।

द्वितीयोऽध्यायः॥

श्रौतस्मृतिविरुद्धत्वात्‌ स्मृतयो न गुणान् हरेः।
देवतावचनादापो वदन्तीत्यादिकं वचः ।
असज्जीवप्रधानादिशब्दा ब्रह्मैव नापरम्‌।
स्वातन्त्र्यात् सर्वकर्तृत्वान्नायुक्तं तद्वदेच्छ्रुतिः।
न तद्विरोधाद्वचनं वैदिकं शङ्क्यतां व्रजेत्‌।
सोऽनुत्पत्तिलयः कर्ता जीवः तद्वशगः सदा।
मुख्यप्राणश्चेन्द्रियाणि देहश्चैव तदुद्भवः।
सर्वदोषोज्झितः तस्माद्‌ भगवान्‌ पुरुषोत्तमः।

तृतीयोऽध्यायः॥

शुभेन कर्मणा स्वर्गं निरयं च विकर्मणा।
याति तस्माद्विरक्तः सन्‌ ज्ञानमेव समाश्रयेत्‌।
सर्वदेशेषु कालेषु स एकः परमेश्वरः।
सच्चिदानन्द आत्मेति मानुषैस्तु सुरेश्वरैः।
उपास्यः सर्वदेवैश्च सर्वैरपि यथा बलम्‌।
सर्वेऽपि पुरुषार्थास्युः ज्ञानादेव न संशयः।
गुणदोषैः सुखस्यापि वृद्धिह्रासौ विमुक्तिगौ।

चतुर्थोऽध्यायः॥

विष्णुर्ब्रह्म तथाऽदातेत्येवं नित्यमुपासनम्‌।
प्रारब्धकर्मणोऽन्यस्य ज्ञानादेव परिक्षयः।
उत्तरेषूत्तरेष्वेवं यावद्वायुं विमुक्तिगाः।
वायुर्विष्णुं प्रविश्यैव भोगांश्चैवोत्तरोत्तरम्‌।
अर्चिरादिपथा वायुं प्राप्य तेन जनार्दनम्‌।
यथासङ्कल्पभोगाश्च चिदानन्दशरीरिणः।
यथेष्टशक्तिमन्तश्च विना स्वाभाविकोत्तमान्‌।
पूर्णप्रज्ञेन मुनिना सर्वशास्त्रार्थसङ्ग्रहः।
नमो नमोऽशेषदोषदूरपूर्णगुणात्मने।
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/index.php?title=Anubhashya/Moola&oldid=6240"