Mandu/Moola: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 6: Line 6:
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V01"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V01"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">ओमित्येतदक्षरमिदं सर्वम् । तस्योपव्याख्यानं भूतं भवद् भविष्यदिति ॥</span>
<span class="shloka-line">ओमित्येतदक्षरमिदं सर्वम् । तस्योपव्याख्यानं भूतं भवद् भविष्यदिति ॥ १ ॥</span>
<span class="shloka-line">सर्वमोङ्कार एव । यच्चान्यत् त्रिकालातीतं तदप्योङ्कार एव ॥ १ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V02"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V02"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सर्वं ह्येतद् ब्रह्म । अयमात्मा ब्रह्म । सोयमात्मा चतुष्पात् ॥ २ ॥</span>
<span class="shloka-line">सर्वमोङ्कार एव । यच्चान्यत् त्रिकालातीतं तदप्योङ्कार एव । सर्वं ह्येतद् ब्रह्म । अयमात्मा ब्रह्म ॥ २ ॥ सोयमात्मा चतुष्पात् ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
Line 22: Line 21:
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V04"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V04"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">स्वप्नस्थानोऽन्तप्रज्ञः । सप्ताङ्गः एकोनविंशतिमुखः प्रविविक्तभुक् तैजसो द्वितीयः पादः ॥ ४ ॥</span>
<span class="shloka-line">स्वप्नस्थानोऽन्तप्रज्ञः । सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः प्रविविक्तभुक् तैजसो द्वितीयः पादः ॥ ४ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V05"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V05"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यत्र सुप्तो न कञ्चन कामं कामयते न कञ्चन स्वप्नं पश्यति तत् सुषुप्तम् ।</span>
<span class="shloka-line">यत्र सुप्तो न कञ्चन कामं कामयते न कञ्चन स्वप्नं पश्यति तत् सुषुप्तम् । सुषुप्तस्थान एकीभूतः प्रज्ञानघन एवानन्दमयो ह्यानन्दभुक् चेतोमुखः प्राज्ञस्तृतीयः पादः ॥ ५ ॥</span>
<span class="shloka-line">सुषुप्तस्थान एकीभूतः प्रज्ञानघन एवानन्दमयो ह्यानन्दभुक् चेतोमुखः प्राज्ञस्तृतीयः पादः ॥ ५ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V06"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V06"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">एष सर्वेश्वरः एष सर्वज्ञः एषोऽन्तर्यामी ।</span>
<span class="shloka-line">एष सर्वेश्वर एष सर्वज्ञः एषोऽन्तर्यामी ।</span>
<span class="shloka-line">एष योनिः सर्वस्य प्रभवाप्ययौ हि भूतानाम् ॥ ६ ॥</span>
<span class="shloka-line">एष योनिः सर्वस्य प्रभवाप्ययौ हि भूतानाम् ॥ ६ ॥</span>
</div>
</div>
Line 52: Line 50:
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V09"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V09"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">विश्वो हि स्थूलभुक् नित्यं तैजसः प्रविविक्तभुक् ।</span>
<span class="shloka-line">विश्वो हि स्थूलभुङ् नित्यं तैजसः प्रविविक्तभुक् ।</span>
<span class="shloka-line">आनन्दभुक् तथा प्राज्ञस्त्रिधा भोगं निबोधत ॥ ९ ॥</span>
<span class="shloka-line">आनन्दभुक् तथा प्राज्ञस्त्रिधा भोगं निबोधत ॥ ९ ॥</span>
</div>
</div>
Line 70: Line 68:
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V12"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C01_V12"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">प्रभवः सर्वभावानां सतामिति विनिश्चयः ।सर्वं जनयति प्राणश्चेतोंऽशून् पुरुषः पृथक् ॥ १२ ॥</span>
<span class="shloka-line">प्रभवः सर्वभावानां सतामिति विनिश्चयः ।</span>
<span class="shloka-line">सर्वं जनयति प्राणश्चेतोंऽशून् पुरुषः पृथक् ॥ १२ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
Line 95: Line 94:
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C02_V01"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C02_V01"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">नान्तःप्रज्ञं न बहिःप्रज्ञं नोभयतः प्रज्ञं न प्रज्ञानघनं नप्रज्ञं नाप्रज्ञमदृष्टं अव्यवहार्यं अलक्षणं अचिन्त्यं अव्यपदेश्यं ऐकात्म्यप्रत्ययसारं प्रपञ्चोपशमं शिवमद्वैतं चतुर्थं मन्यन्ते । स आत्मा स विज्ञेयः ॥ १ ॥</span>
<span class="shloka-line">नान्तःप्रज्ञं न बहिःप्रज्ञं नोभयतःप्रज्ञं न प्रज्ञानघनं नप्रज्ञं नाप्रज्ञमदृष्टं अव्यवहार्यं अलक्षणं अचिन्त्यं अव्यपदेश्यं ऐकात्म्यप्रत्ययसारं प्रपञ्चोपशमं शिवमद्वैतं चतुर्थं मन्यन्ते । स आत्मा स विज्ञेयः ॥ १ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
Line 113: Line 112:
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C02_V04"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C02_V04"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">नात्मानं न परांश्चैव न सत्यं नापि चानृतम् ।</span>
<span class="shloka-line">नाऽऽत्मानं न परांश्चैव न सत्यं नापि चानृतम् ।</span>
<span class="shloka-line">प्राज्ञः किञ्चन संवेत्ति तुर्यं तत् सर्वदृक् सदा ॥ ४ ॥</span>
<span class="shloka-line">प्राज्ञः किञ्चन संवेत्ति तुर्यं तत् सर्वदृक् सदा ॥ ४ ॥</span>
</div>
</div>
Line 119: Line 118:
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C02_V05"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C02_V05"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">द्वैतस्याग्रहणं तुल्यमुभयोः प्राज्ञतुर्ययोः ।बीजनिद्रायुतः प्राज्ञः सा च तुर्ये न विद्यते ॥ ५ ॥</span>
<span class="shloka-line">द्वैतस्याग्रहणं तुल्यमुभयोः प्राज्ञतुर्ययोः ।</span>
<span class="shloka-line">बीजनिद्रायुतः प्राज्ञः सा च तुर्ये न विद्यते ॥ ५ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
Line 149: Line 149:
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">विकल्पो विनिवर्तेत कल्पितो यदि केनचित् ।</span>
<span class="shloka-line">विकल्पो विनिवर्तेत कल्पितो यदि केनचित् ।</span>
<span class="shloka-line">उपदेशादयं वादो ज्ञाते द्वैतं न विद्यते ॥ १० ॥</span>
<span class="shloka-line">उपदेशादयं वादो ज्ञाते द्वैतं न विद्यत इति ॥ १० ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
Line 156: Line 156:
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C03_V01"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C03_V01"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सोऽयमात्माऽध्यक्षरमोङ्कारोऽधिमात्रं पादा मात्रा अकार उकारो मकार इति ॥</span>
<span class="shloka-line">सोऽयमात्माऽध्यक्षरमोङ्कारोऽधिमात्रं पादा मात्रा अकार उकारो मकार इति ॥ १ ॥</span>
<span class="shloka-line">जागरितस्थानो वैश्वानरोऽकारः प्रथमा मात्रा । आप्तेरादिमत्त्वाद् वा ।</span>
<span class="shloka-line">जागरितस्थानो वैश्वानरोऽकारः प्रथमा मात्रा । आप्तेरादिमत्त्वाद् वा ।</span>
<span class="shloka-line">आप्नोति ह वै सर्वान् कामानादिश्च भवति । य एवं वेद ॥ १ ॥</span>
<span class="shloka-line">आप्नोति ह वै सर्वान् कामानादिश्च भवति । य एवं वेद ॥ २ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C03_V02"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C03_V02"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">स्वप्नस्थानस्तैजस उकारो द्वितीया मात्रा । उत्कर्षादुभयत्वात् वा । उत्कर्षति ह वै ज्ञानसन्ततिं समानश्च भवति नास्याब्रह्मवित् कुले भवति । य एवं वेद ॥ २ ॥</span>
<span class="shloka-line">स्वप्नस्थानस्तैजस उकारो द्वितीया मात्रा । उत्कर्षादुभयत्वाद् वा । उत्कर्षति ह वै ज्ञानसन्ततिं समानश्च भवति नास्याब्रह्मवित् कुले भवति । य एवं वेद ॥ ३ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C03_V03"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C03_V03"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सुषुप्तस्थानः प्राज्ञो मकारस्तृतीया मात्रा । मितेरपीतेर्वा । मिनोति ह वा इदं सर्वमपीतिश्च भवति । य एवं वेद ॥ ३ ॥</span>
<span class="shloka-line">सुषुप्तस्थानः प्राज्ञो मकारस्तृतीया मात्रा । मितेरपीतेर्वा । मिनोति ह वा इदं सर्वमपीतिश्च भवति । य एवं वेद ॥ ४ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C03_V04"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C03_V04"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अत्रैते श्लोकाः भवन्ति ।विश्वस्यात्वविवक्षायामादिसामान्यमुत्कटम् ।</span>
<span class="shloka-line">अत्रैते श्लोकाः भवन्ति-</span>
<span class="shloka-line">मात्रासम्प्रतिपत्तौ स्यादाप्तिसामान्यमेव च ॥ ४ ॥</span>
<span class="shloka-line">विश्वस्यात्वविवक्षायामादिसामान्यमुत्कटम् ।</span>
<span class="shloka-line">मात्रासम्प्रतिपत्तौ स्यादाप्तिसामान्यमेव च ॥ ५ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
Line 180: Line 181:
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">तैजसस्योत्वविज्ञान उत्कर्षो दृश्यते स्फुटम् ।</span>
<span class="shloka-line">तैजसस्योत्वविज्ञान उत्कर्षो दृश्यते स्फुटम् ।</span>
<span class="shloka-line">मात्रासम्प्रतिपत्तौ स्यादुभयत्वं तथाविधम् ॥ ५ ॥</span>
<span class="shloka-line">मात्रासम्प्रतिपत्तौ स्यादुभयत्वं तथाविधम् ॥ ६ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
Line 186: Line 187:
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">मकारभावे प्राज्ञस्य मानसामान्यमुत्कटम् ।</span>
<span class="shloka-line">मकारभावे प्राज्ञस्य मानसामान्यमुत्कटम् ।</span>
<span class="shloka-line">मात्रासम्प्रतिपत्तौ तु लयसामान्यमेव च ॥ ६ ॥</span>
<span class="shloka-line">मात्रासम्प्रतिपत्तौ तु लयसामान्यमेव च ॥ ७ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
Line 192: Line 193:
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">त्रिषु धामसु यत् तुल्यं सामान्यं वेत्ति निश्चितम् ।</span>
<span class="shloka-line">त्रिषु धामसु यत् तुल्यं सामान्यं वेत्ति निश्चितम् ।</span>
<span class="shloka-line">स पूज्यस्सर्वभूतानां वन्द्यश्चैव महामुनिः ॥ ७ ॥</span>
<span class="shloka-line">स पूज्यस्सर्वभूतानां वन्द्यश्चैव महामुनिः ॥ ८ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
Line 198: Line 199:
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अकारो नयते विश्वमुकारश्चापि तैजसम् ।</span>
<span class="shloka-line">अकारो नयते विश्वमुकारश्चापि तैजसम् ।</span>
<span class="shloka-line">मकारश्च पुनः प्राज्ञं नामात्रे विद्यतेऽगतिरिति ॥ ८ ॥</span>
<span class="shloka-line">मकारश्च पुनः प्राज्ञं नामात्रे विद्यतेऽगतिरिति ॥ ९ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
Line 205: Line 206:
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C04_V01"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C04_V01"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अमात्रश्चतुर्थोऽव्यवहार्यः प्रपञ्चोपशमः शिवोऽद्वैतः ओङ्कार आत्मैव संविशत्यात्मनाऽऽत्मानं य एवं वेद ॥ १ ॥</span>
<span class="shloka-line">अमात्रश्चतुर्थोऽव्यवहार्यः प्रपञ्चोपशमः शिवोऽद्वैत ओङ्कार आत्मैव संविशत्यात्मनाऽऽत्मानं य एवं वेद ॥ १ ॥</span>
</div>
</div>
</div>
</div>
Line 216: Line 217:
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C04_V04"></span>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MAN_C04_V04"></span>
<div class="shloka-block">
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">प्रणवो ह्यपरं ब्रह्म प्रणवस्य परं स्मृतम् ।</span>
<span class="shloka-line">प्रणवो ह्यपरं ब्रह्म प्रणवस्य परं स्मृतः ।</span>
<span class="shloka-line">अपूर्वोऽनन्तरोऽबाह्योऽनपरः प्रणवोऽव्ययः ॥ ४ ॥</span>
<span class="shloka-line">अपूर्वोऽनन्तरोऽबाह्योऽनपरः प्रणवोऽव्ययः ॥ ४ ॥</span>
</div>
</div>