Mundaka/Moola: Difference between revisions

Line 12:

<span class="shloka-line">अथर्वणे यां प्रवदेत ~~ब्रह्माऽथर्वा~~ तां पुरोवाचाङ्गिरे ब्रह्मविद्याम् ।</span>

<span class="shloka-line">अथर्वणे यां प्रवदेत ब्रह्माथर्वा तां पुरोवाचाङ्गिरे ब्रह्मविद्याम् ।</span>

<span class="shloka-line">स भारद्वाजाय सत्यवहाय प्राह भारद्वाजोऽङ्गिरसे परावराम् ॥ २ ॥</span>

</div>

Line 18:

<span class="shloka-line">~~तस्मै~~ शौनको ह वै महाशालोऽङ्गिरसं विधिवदुपसन्नः पप्रच्छ ।</span>

<span class="shloka-line">शौनको ह वै महाशालोऽङ्गिरसं विधिवदुपसन्नः पप्रच्छ ।</span>

<span class="shloka-line">कस्मिन्नु भगवो विज्ञाते सर्वमिदं विज्ञातं भवतीति ॥ ३ ॥</span>

</div>

Line 29:

<span class="shloka-line">तत्रापरा ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्ववेदः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमिति । अथ परा यया तदक्षरमधिगम्यते ॥ ५ ॥</span>

<span class="shloka-line">तत्रापरा । ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्ववेदः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमिति । अथ परा यया तदक्षरमधिगम्यते ॥ ५ ॥</span>

</div>

Line 104:

<span class="shloka-line">अविद्यायामन्तरे वेष्ट्यमानाः स्वयं धीराः पण्डितंमन्यमानाः ।</span>

<span class="shloka-line">जङ्घन्यमानाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना ~~यथान्धाः~~ ॥ ८ ॥</span>

<span class="shloka-line">जङ्घन्यमानाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथाऽन्धाः ॥ ८ ॥</span>

</div>

Line 116:

<span class="shloka-line">इष्टापूर्तं मन्यमाना वरिष्ठं नान्यच्छ्रेयो वेदयन्ते प्रमूढाः ।</span>

<span class="shloka-line">नाकस्य पृष्ठे ते ~~सुकृते तेऽनुभूत्वा~~ इमं लोकं हीनतरं वा विशन्ति ॥ १० ॥</span>

<span class="shloka-line">नाकस्य पृष्ठे ते सुकृतेऽनुभूत्वा इमं लोकं हीनतरं वा विशन्ति ॥ १० ॥</span>

</div>

Line 142:

<span class="shloka-line">तदेतत् सत्यम् ।</span>

<span class="shloka-line">यथा सुदीप्तात् ~~पावकात्~~ विष्फुलिङ्गाः सहस्रशः प्रभवन्ते सरूपाः ।</span>

<span class="shloka-line">यथा सुदीप्तात् पावकाद् विष्फुलिङ्गाः सहस्रशः प्रभवन्ते सरूपाः ।</span>

<span class="shloka-line">तथाऽक्षराद् विविधाः सोम्य भावाः प्रजायन्ते तत्र चैवापियन्ति ॥ १ ॥</span>

</div>

Line 186:

<span class="shloka-line">अतः ~~समुद्राः~~ गिरयश्च सर्वेऽस्मात् स्यन्दन्ते सिन्धवः सर्वरूपाः ।</span>

<span class="shloka-line">अतः समुद्रा गिरयश्च सर्वेऽस्मात् स्यन्दन्ते सिन्धवः सर्वरूपाः ।</span>

<span class="shloka-line">अतश्च सर्वा ओषधयो रसाश्च ~~येनैव~~ भूतैस्तिष्ठते ह्यन्तरात्मा ॥ ९ ॥</span>

<span class="shloka-line">अतश्च सर्वा ओषधयो रसाश्च येनैष भूतैस्तिष्ठते ह्यन्तरात्मा ॥ ९ ॥</span>

</div>

Line 212:

<span class="shloka-line">तदेतक्षरं ब्रह्म स प्राणस्तदु ~~वाङ्मनः~~ ।</span>

<span class="shloka-line">तदेतक्षरं ब्रह्म स प्राणस्तदु वाङ्‍मनः ।</span>

<span class="shloka-line">तदेतत् सत्यं तदमृतं तद् वेद्धव्यं सोम्य ~~विदि्ध~~ ॥ ३ ॥</span>

<span class="shloka-line">तदेतत् सत्यं तदमृतं तद् वेद्धव्यं सोम्य विद्धि ॥ ३ ॥</span>

</div>

Line 219:

<span class="shloka-line">धनुर्गृहीत्वौपनिषदं महास्त्रं शरं ह्युपासानिशितं सन्दधीत ।</span>

<span class="shloka-line">आयम्य तद्भावगतेन चेतसा लक्ष्यं तदेवाक्षरं सोम्य ~~विदि्ध~~ ॥ ४ ॥</span>

<span class="shloka-line">आयम्य तद्भावगतेन चेतसा लक्ष्यं तदेवाक्षरं सोम्य विद्धि ॥ ४ ॥</span>

</div>

Line 242:

</div>

Line 253:

<span class="shloka-line">मनोमयः ~~प्राणशरीरनेताप्रतिष्ठितोऽन्ने~~ हृदयं सन्निधाय ।</span>

<span class="shloka-line">मनोमयः प्राणशरीरनेता प्रतिष्ठितोऽन्ने हृदयं सन्निधाय ।</span>

<span class="shloka-line">तद् विज्ञानेन परिपश्यन्ति धीरा आनन्दरूपममृतं यद् विभाति ॥ १० ॥</span>

</div>

Line 277:

<span class="shloka-line">ब्रह्मैवेदममृतं ~~पुरस्तात्~~ पश्चात् ब्रह्म दक्षिणतश्चोत्तरेण ।</span>

<span class="shloka-line">ब्रह्मैवेदममृतं पुरस्ताद् पश्चात् ब्रह्म दक्षिणतश्चोत्तरेण ।</span>

<span class="shloka-line">अधश्चोर्ध्वं च प्रसृतं ब्रह्मैवेदं विश्वमिदं वरिष्ठम् ॥ १४ ॥</span>

</div>

Line 365:

<span class="shloka-line">नायमात्मा बलहीनेन लभ्यो न च प्रमादात् तपसो ~~वाप्यलिङ्गात्~~ ।</span>

<span class="shloka-line">नायमात्मा बलहीनेन लभ्यो न च प्रमादात् तपसो वाऽप्यलिङ्गात् ।</span>

<span class="shloka-line">एतैरुपायैर्यतते यस्तु विद्वांस्तस्यैष आत्मा विशते ब्रह्मधाम ॥ ४ ॥</span>

</div>

Line 389:

<span class="shloka-line">यथा नद्यः स्यन्दमानाः ~~समुद्रेऽस्तं~~ गच्छन्ति ~~नामरूपे विहाय~~ ।</span>

<span class="shloka-line">यथा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं प्राप्यास्तं गच्छन्ति नामरूपेऽविहाय ।</span>

<span class="shloka-line">तथा विद्वान्नामरूपाद् विमुक्तः परात् परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥ ८ ॥</span>

</div>

Line 408:

<span class="shloka-line">तदेतत् सत्यमृषिरङ्गिराः पुरोवाच नैतदचीर्णव्रतोऽधीते ।</span>

<span class="shloka-line">तदेतत् सत्यमृषिरङ्गिराः पुरोवाच । नैतदचीर्णव्रतोऽधीते ।</span>

<span class="shloka-line">ॐ नमः परमऋषिभ्यो नमः परमऋषिभ्यः ॥ ११ ॥</span>

</div>

@@ Line 12: / Line 12: @@
 <div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MUN_C01_V02"></span>
 <div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">अथर्वणे यां प्रवदेत ब्रह्माऽथर्वा तां पुरोवाचाङ्गिरे ब्रह्मविद्याम् ।</span>
+<span class="shloka-line">अथर्वणे यां प्रवदेत ब्रह्माथर्वा तां पुरोवाचाङ्गिरे ब्रह्मविद्याम् ।</span>
 <span class="shloka-line">स भारद्वाजाय सत्यवहाय प्राह भारद्वाजोऽङ्गिरसे परावराम् ॥ २ ॥</span>
 </div>
@@ Line 18: / Line 18: @@
 <div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MUN_C01_V03"></span>
 <div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">तस्मै शौनको ह वै महाशालोऽङ्गिरसं विधिवदुपसन्नः पप्रच्छ ।</span>
+<span class="shloka-line">शौनको ह वै महाशालोऽङ्गिरसं विधिवदुपसन्नः पप्रच्छ ।</span>
 <span class="shloka-line">कस्मिन्नु भगवो विज्ञाते सर्वमिदं विज्ञातं भवतीति ॥ ३ ॥</span>
 </div>
@@ Line 29: / Line 29: @@
 <div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MUN_C01_V05"></span>
 <div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">तत्रापरा ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्ववेदः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमिति । अथ परा यया तदक्षरमधिगम्यते ॥ ५ ॥</span>
+<span class="shloka-line">तत्रापरा । ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्ववेदः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमिति । अथ परा यया तदक्षरमधिगम्यते ॥ ५ ॥</span>
 </div>
 </div>
@@ Line 104: / Line 104: @@
 <div class="shloka-block">
 <span class="shloka-line">अविद्यायामन्तरे वेष्ट्यमानाः स्वयं धीराः पण्डितंमन्यमानाः ।</span>
-<span class="shloka-line">जङ्घन्यमानाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥ ८ ॥</span>
+<span class="shloka-line">जङ्घन्यमानाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथाऽन्धाः ॥ ८ ॥</span>
 </div>
 </div>
@@ Line 116: / Line 116: @@
 <div class="shloka-block">
 <span class="shloka-line">इष्टापूर्तं मन्यमाना वरिष्ठं नान्यच्छ्रेयो वेदयन्ते प्रमूढाः ।</span>
-<span class="shloka-line">नाकस्य पृष्ठे ते सुकृते तेऽनुभूत्वा इमं लोकं हीनतरं वा विशन्ति ॥ १० ॥</span>
+<span class="shloka-line">नाकस्य पृष्ठे ते सुकृतेऽनुभूत्वा इमं लोकं हीनतरं वा विशन्ति ॥ १० ॥</span>
 </div>
 </div>
@@ Line 142: / Line 142: @@
 <div class="shloka-block">
 <span class="shloka-line">तदेतत् सत्यम् ।</span>
-<span class="shloka-line">यथा सुदीप्तात् पावकात् विष्फुलिङ्गाः सहस्रशः प्रभवन्ते सरूपाः ।</span>
+<span class="shloka-line">यथा सुदीप्तात् पावकाद् विष्फुलिङ्गाः सहस्रशः प्रभवन्ते सरूपाः ।</span>
 <span class="shloka-line">तथाऽक्षराद् विविधाः सोम्य भावाः प्रजायन्ते तत्र चैवापियन्ति ॥ १ ॥</span>
 </div>
@@ Line 186: / Line 186: @@
 <div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MUN_C03_V08"></span>
 <div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">अतः समुद्राः गिरयश्च सर्वेऽस्मात् स्यन्दन्ते सिन्धवः सर्वरूपाः ।</span>
+<span class="shloka-line">अतः समुद्रा गिरयश्च सर्वेऽस्मात् स्यन्दन्ते सिन्धवः सर्वरूपाः ।</span>
-<span class="shloka-line">अतश्च सर्वा ओषधयो रसाश्च येनैव भूतैस्तिष्ठते ह्यन्तरात्मा ॥ ९ ॥</span>
+<span class="shloka-line">अतश्च सर्वा ओषधयो रसाश्च येनैष भूतैस्तिष्ठते ह्यन्तरात्मा ॥ ९ ॥</span>
 </div>
 </div>
@@ Line 212: / Line 212: @@
 <div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MUN_C04_V03"></span>
 <div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">तदेतक्षरं ब्रह्म स प्राणस्तदु वाङ्मनः ।</span>
+<span class="shloka-line">तदेतक्षरं ब्रह्म स प्राणस्तदु वाङ्‍मनः ।</span>
-<span class="shloka-line">तदेतत् सत्यं तदमृतं तद् वेद्धव्यं सोम्य विदि्ध ॥ ३ ॥</span>
+<span class="shloka-line">तदेतत् सत्यं तदमृतं तद् वेद्धव्यं सोम्य विद्धि ॥ ३ ॥</span>
 </div>
 </div>
@@ Line 219: / Line 219: @@
 <div class="shloka-block">
 <span class="shloka-line">धनुर्गृहीत्वौपनिषदं महास्त्रं शरं ह्युपासानिशितं सन्दधीत ।</span>
-<span class="shloka-line">आयम्य तद्भावगतेन चेतसा लक्ष्यं तदेवाक्षरं सोम्य विदि्ध ॥ ४ ॥</span>
+<span class="shloka-line">आयम्य तद्भावगतेन चेतसा लक्ष्यं तदेवाक्षरं सोम्य विद्धि ॥ ४ ॥</span>
 </div>
 </div>
@@ Line 242: / Line 242: @@
 <div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MUN_C04_V08"></span>
 <div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">ओमित्येवं ध्यायत आत्मानं स्वस्ति वः पराय तमसः परस्तात् ॥ ८ ॥</span>
+<span class="shloka-line">ओमित्येवं ध्यायत आत्मानं स्वस्तिवः पराय तमसः परस्तात् ॥ ८ ॥</span>
 </div>
 </div>
@@ Line 253: / Line 253: @@
 <div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MUN_C04_V10"></span>
 <div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">मनोमयः प्राणशरीरनेताप्रतिष्ठितोऽन्ने हृदयं सन्निधाय ।</span>
+<span class="shloka-line">मनोमयः प्राणशरीरनेता प्रतिष्ठितोऽन्ने हृदयं सन्निधाय ।</span>
 <span class="shloka-line">तद् विज्ञानेन परिपश्यन्ति धीरा आनन्दरूपममृतं यद् विभाति ॥ १० ॥</span>
 </div>
@@ Line 277: / Line 277: @@
 <div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MUN_C04_V14"></span>
 <div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">ब्रह्मैवेदममृतं पुरस्तात् पश्चात् ब्रह्म दक्षिणतश्चोत्तरेण ।</span>
+<span class="shloka-line">ब्रह्मैवेदममृतं पुरस्ताद् पश्चात् ब्रह्म दक्षिणतश्चोत्तरेण ।</span>
 <span class="shloka-line">अधश्चोर्ध्वं च प्रसृतं ब्रह्मैवेदं विश्वमिदं वरिष्ठम् ॥ १४ ॥</span>
 </div>
@@ Line 365: / Line 365: @@
 <div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MUN_C06_V04"></span>
 <div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">नायमात्मा बलहीनेन लभ्यो न च प्रमादात् तपसो वाप्यलिङ्गात् ।</span>
+<span class="shloka-line">नायमात्मा बलहीनेन लभ्यो न च प्रमादात् तपसो वाऽप्यलिङ्गात् ।</span>
 <span class="shloka-line">एतैरुपायैर्यतते यस्तु विद्वांस्तस्यैष आत्मा विशते ब्रह्मधाम ॥ ४ ॥</span>
 </div>
@@ Line 389: / Line 389: @@
 <div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MUN_C06_V08"></span>
 <div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">यथा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रेऽस्तं गच्छन्ति नामरूपे विहाय ।</span>
+<span class="shloka-line">यथा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं प्राप्यास्तं गच्छन्ति नामरूपेऽविहाय ।</span>
 <span class="shloka-line">तथा विद्वान्नामरूपाद् विमुक्तः परात् परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥ ८ ॥</span>
 </div>
@@ Line 408: / Line 408: @@
 <div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="MUN_C06_V11"></span>
 <div class="shloka-block">
-<span class="shloka-line">तदेतत् सत्यमृषिरङ्गिराः पुरोवाच नैतदचीर्णव्रतोऽधीते ।</span>
+<span class="shloka-line">तदेतत् सत्यमृषिरङ्गिराः पुरोवाच । नैतदचीर्णव्रतोऽधीते ।</span>
 <span class="shloka-line">ॐ नमः परमऋषिभ्यो नमः परमऋषिभ्यः ॥ ११ ॥</span>
 </div>