Anandamakaranda

Tattvodyota: Difference between revisions

← Older editNewer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 2: Line 2:
__TOC__
__TOC__


<div class="verse" id="TVD_C01_V01" type="shloka" data-doc="TVD">
{{VerseBlock
<div class="verse-text">
| verse_id    = TVD_C01_V01
<div class="shloka">
| document_id  = TVD
<span class="shloka-line">सर्वत्राखलिसच्छक्तिः स्वतन्त्रोऽशेषदर्शनः।</span>
| chapter_id  = TVD_C01
<span class="shloka-line">नित्यातादृशचिच्चेत्ययन्तेष्टो नो रमापतिः</span>
| verse_type  = shloka
</div>
| verse_line1  = सर्वत्राखलिसच्छक्तिः स्वतन्त्रोऽशेषदर्शनः।
</div>
| verse_line2  = नित्यातादृशचिच्चेत्ययन्तेष्टो नो रमापतिः
</div>
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-TVD_C01_V01_P001">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-TVD_C01_V01_P001">
Line 63: Line 63:


</div>
</div>
<div class="bhashya" id="TVD_C01_B091" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>न च निर्विशेषब्रह्मवादिनः शून्यात् कश्चित् विशेषस्तस्य ।</p>
| verse_id = TVD_C01
</div>
| id       = TVD_C01_B091
| text    = न च निर्विशेषब्रह्मवादिनः शून्यात् कश्चित् विशेषस्तस्य ।
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-CHU_C01_V01_P014">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-CHU_C01_V01_P014">
Line 71: Line 73:


</div>
</div>
<div class="bhashya" id="TVD_C01_B100" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘नास्य सत्त्वमसत्त्वं वा न दोषो गुण एव वा । <br/> हेयोपादेयरहितं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span></span> इति च शून्यवादी ।
| verse_id = TVD_C01
</div>
| id       = TVD_C01_B100
| text    = ‘नास्य सत्त्वमसत्त्वं वा न दोषो गुण एव वा । हेयोपादेयरहितं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’ इति च शून्यवादी ।
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-CHU_C01_V01_P015">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-CHU_C01_V01_P015">
Line 79: Line 83:


</div>
</div>
<div class="bhashya" id="TVD_C01_B103" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘अवाच्यं सर्वशब्दैस्तल्लक्ष्यते चाखिलैः पदैः । <br/>अज्ञेयं ज्ञानलक्ष्यं च तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span></span> इति (च) शून्यवादी ।
| verse_id = TVD_C01
</div>
| id       = TVD_C01_B103
| text    = ‘अवाच्यं सर्वशब्दैस्तल्लक्ष्यते चाखिलैः पदैः । अज्ञेयं ज्ञानलक्ष्यं च तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’ इति (च) शून्यवादी ।
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B104" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>न चाखण्डत्वेन कश्चिद्विशेषः ।</p>
| verse_id = TVD_C01
</div>
| id       = TVD_C01_B104
| text    = न चाखण्डत्वेन कश्चिद्विशेषः ।
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B105" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘यदखण्डपदं लक्ष्यं सर्वैरपि विशेषणैः । <br/>सर्वैर्विशेषणैर्मुक्तं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span></span> इति च शून्यवादी ।
| verse_id = TVD_C01
</div>
| id       = TVD_C01_B105
| text    = ‘यदखण्डपदं लक्ष्यं सर्वैरपि विशेषणैः । सर्वैर्विशेषणैर्मुक्तं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’ इति च शून्यवादी ।
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-CHU_C01_V01_P016">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-CHU_C01_V01_P016">
Line 135: Line 145:


</div>
</div>
<div class="bhashya" id="TVD_C01_B161" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id">‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । <br/>सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथयन्ति च ॥’ (भ.गी १४.२)</span></span>
| verse_id = TVD_C01
</div>
| id       = TVD_C01_B161
| text    = ‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथयन्ति च ॥’ (भ.गी १४.२)
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B162" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Atharvanopanishat-id">‘यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् । <br/>तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति ॥’ (आथर्वण.४.३.३)</span></span><br/> इत्यादिमुक्तभेदवचनेभ्यश्च ।
| verse_id = TVD_C01
</div>
| id       = TVD_C01_B162
| text    = ‘यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् । तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति ॥’ (आथर्वण.४.३.३) इत्यादिमुक्तभेदवचनेभ्यश्च ।
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B163" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>एवं प्रत्यक्षानुमानागमविरुद्धत्वादभेदविषयवत् प्रतीयमानान्यपि वाक्यानि सादृश्याद्यर्थान्येव योजनीयानि ।</p>
| verse_id = TVD_C01
</div>
| id       = TVD_C01_B163
| text    = एवं प्रत्यक्षानुमानागमविरुद्धत्वादभेदविषयवत् प्रतीयमानान्यपि वाक्यानि सादृश्याद्यर्थान्येव योजनीयानि ।
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B164" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘विरुद्धवत्प्रतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः । <br/>तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष्यते ॥’</span></span><br/>इति ब्राह्मवचनाच्च ।
| verse_id = TVD_C01
</div>
| id       = TVD_C01_B164
| text    = ‘विरुद्धवत्प्रतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः । तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष्यते ॥’ इति ब्राह्मवचनाच्च ।
}}


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-CHU_C01_V01_P027">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-CHU_C01_V01_P027">
Line 159: Line 177:


</div>
</div>
<div class="bhashya" id="TVD_C01_B171" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत्प्राप्तुं नैव शक्यते ।</p>
| verse_id = TVD_C01
<p>तद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलो हरेः ॥’</p>
| id       = TVD_C01_B171
</div>
| text    = ‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत्प्राप्तुं नैव शक्यते । तद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलो हरेः ॥’
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B171" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id">‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९)</span>
| verse_id = TVD_C01
</div>
| id       = TVD_C01_B171
| text    = ‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९)
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B172" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>सत्यचिच्चेत्यपतये मुक्तामुक्तोत्तमाय ते ।</p>
| verse_id = TVD_C01
<p>नमो नारायणायार्यवृन्दवन्दितपद्द्वय ॥</p>
| id       = TVD_C01_B172
</div>
| text    = सत्यचिच्चेत्यपतये मुक्तामुक्तोत्तमाय ते । नमो नारायणायार्यवृन्दवन्दितपद्द्वय ॥
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B173" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>आनन्दतीर्थपुंसिहो मायावादिदितेः सुतान् ।</p>
| verse_id = TVD_C01
<p>विदार्य युक्तिनखरैरप्रतीपोऽभिभासते ॥</p>
| id       = TVD_C01_B173
</div>
| text    = आनन्दतीर्थपुंसिहो मायावादिदितेः सुतान् । विदार्य युक्तिनखरैरप्रतीपोऽभिभासते ॥
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B174" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>पलायध्वं पलायध्वं त्वरया मायिदानवाः ।</p>
| verse_id = TVD_C01
<p>सर्वज्ञहरिरायाति तर्कागमदरारिभृत् ॥</p>
| id       = TVD_C01_B174
</div>
| text    = पलायध्वं पलायध्वं त्वरया मायिदानवाः । सर्वज्ञहरिरायाति तर्कागमदरारिभृत् ॥
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B175" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>द्रवत द्रवताऽशु मायिनः प्रविशध्वमतन्द्रिता गुहाः ।</p>
| verse_id = TVD_C01
<p>कमलारमणाम्बराश्रयः समुदेत्यखिलज्ञभास्करः ॥</p>
| id       = TVD_C01_B175
</div>
| text    = द्रवत द्रवताऽशु मायिनः प्रविशध्वमतन्द्रिता गुहाः । कमलारमणाम्बराश्रयः समुदेत्यखिलज्ञभास्करः ॥
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B176" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>नृहरिः सकलज्ञनामकः समुपैति हि मायिदानवान् ।</p>
| verse_id = TVD_C01
<p>प्रपलायनमत्र तत्क्षमं त्वरया (वो) वसतिर्गुहासु च ॥</p>
| id       = TVD_C01_B176
</div>
| text    = नृहरिः सकलज्ञनामकः समुपैति हि मायिदानवान् । प्रपलायनमत्र तत्क्षमं त्वरया (वो) वसतिर्गुहासु च ॥
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B177" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>जयत्यानन्दतीर्थेष्टदेवता नरकेसरी ।</p>
| verse_id = TVD_C01
<p>विपाटिताज्ञानतमःकपाटात्युरुहुङ्कृतः ॥</p>
| id       = TVD_C01_B177
</div>
| text    = जयत्यानन्दतीर्थेष्टदेवता नरकेसरी । विपाटिताज्ञानतमःकपाटात्युरुहुङ्कृतः ॥
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B178" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>जयत्यमितपौरुषः स्वजनतेष्टचिन्तामणिः ।</p>
| verse_id = TVD_C01
<p>अजेशमुखवन्दितो गुणगणार्णवः श्रीपतिः ॥</p>
| id       = TVD_C01_B178
</div>
| text    = जयत्यमितपौरुषः स्वजनतेष्टचिन्तामणिः । अजेशमुखवन्दितो गुणगणार्णवः श्रीपतिः ॥
}}


<div class="bhashya" id="TVD_C01_B179" data-verse="TVD_C01">
{{Bhashyam
<p>सर्वज्ञसन्मुनीन्द्रोच्चसन्मनःपङ्कजालयः(पङ्कजाश्रयः) ।</p>
| verse_id = TVD_C01
<p>अजितो जयति श्रीशो रमाबाहुलताश्रयः ॥</p>
| id       = TVD_C01_B179
</div>
| text    = सर्वज्ञसन्मुनीन्द्रोच्चसन्मनःपङ्कजालयः(पङ्कजाश्रयः) । अजितो जयति श्रीशो रमाबाहुलताश्रयः ॥
}}


<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितः तत्त्वोद्योतः</div>
<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितः तत्त्वोद्योतः</div>
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/Tattvodyota"