Kathalakshanam: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 13: | Line 13: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = नरसिंहमखिलाज्ञानतिमिराशिशिरद्युतिम् । | | verse_line1 = नरसिंहमखिलाज्ञानतिमिराशिशिरद्युतिम् । | ||
| verse_lines = नरसिंहमखिलाज्ञानतिमिराशिशिरद्युतिम् ।;सम्प्रणम्य प्रवक्ष्यामि कथालक्षणमञ्जसा ॥1॥ | |||
| verse_line2 = सम्प्रणम्य प्रवक्ष्यामि कथालक्षणमञ्जसा ॥1॥ | | verse_line2 = सम्प्रणम्य प्रवक्ष्यामि कथालक्षणमञ्जसा ॥1॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 22: | Line 23: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = वादो जल्पो वितण्डेति त्रिविधा विदुषां कथा । | | verse_line1 = वादो जल्पो वितण्डेति त्रिविधा विदुषां कथा । | ||
| verse_lines = वादो जल्पो वितण्डेति त्रिविधा विदुषां कथा ।;तत्त्वनिर्णयमुद्दिश्य केवलं गुरुशिष्ययोः ॥2॥ | |||
| verse_line2 = तत्त्वनिर्णयमुद्दिश्य केवलं गुरुशिष्ययोः ॥2॥ | | verse_line2 = तत्त्वनिर्णयमुद्दिश्य केवलं गुरुशिष्ययोः ॥2॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 31: | Line 33: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = कथाऽन्येषामपि सतां वादो वा समितेः शुभा । | | verse_line1 = कथाऽन्येषामपि सतां वादो वा समितेः शुभा । | ||
| verse_lines = कथाऽन्येषामपि सतां वादो वा समितेः शुभा ।;ख्यात्याद्यर्थं स्पर्धया वा सतां जल्प इतीर्यते ॥3॥ | |||
| verse_line2 = ख्यात्याद्यर्थं स्पर्धया वा सतां जल्प इतीर्यते ॥3॥ | | verse_line2 = ख्यात्याद्यर्थं स्पर्धया वा सतां जल्प इतीर्यते ॥3॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 40: | Line 43: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = वितण्डा तु सतामन्यैस्तत्त्वमेषु निगूहितम् । | | verse_line1 = वितण्डा तु सतामन्यैस्तत्त्वमेषु निगूहितम् । | ||
| verse_lines = वितण्डा तु सतामन्यैस्तत्त्वमेषु निगूहितम् ।;स्वयं वा प्राश्निकैर्वादे चिन्तयेत् तत्त्वनिर्णयम् ॥4॥ | |||
| verse_line2 = स्वयं वा प्राश्निकैर्वादे चिन्तयेत् तत्त्वनिर्णयम् ॥4॥ | | verse_line2 = स्वयं वा प्राश्निकैर्वादे चिन्तयेत् तत्त्वनिर्णयम् ॥4॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 49: | Line 53: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = रागद्वेषविहीनास्तु सर्वविद्याविशारदाः । | | verse_line1 = रागद्वेषविहीनास्तु सर्वविद्याविशारदाः । | ||
| verse_lines = रागद्वेषविहीनास्तु सर्वविद्याविशारदाः ।;प्राश्निका इति सम्प्रोक्ता विषमा एक एव वा ॥5॥ | |||
| verse_line2 = प्राश्निका इति सम्प्रोक्ता विषमा एक एव वा ॥5॥ | | verse_line2 = प्राश्निका इति सम्प्रोक्ता विषमा एक एव वा ॥5॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 58: | Line 63: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = अशेषसंशयच्छेत्ता निःसंशय उदारधीः । | | verse_line1 = अशेषसंशयच्छेत्ता निःसंशय उदारधीः । | ||
| verse_lines = अशेषसंशयच्छेत्ता निःसंशय उदारधीः ।;एकश्चेत् प्राश्निको ज्ञेयः सर्वदोषविवर्जितः ॥6॥ | |||
| verse_line2 = एकश्चेत् प्राश्निको ज्ञेयः सर्वदोषविवर्जितः ॥6॥ | | verse_line2 = एकश्चेत् प्राश्निको ज्ञेयः सर्वदोषविवर्जितः ॥6॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 67: | Line 73: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = एको वा बहवो वा स्युर्विष्णुभक्तिपरास्सदा । | | verse_line1 = एको वा बहवो वा स्युर्विष्णुभक्तिपरास्सदा । | ||
| verse_lines = एको वा बहवो वा स्युर्विष्णुभक्तिपरास्सदा ।;विष्णुभक्तिर्हि सर्वेषां सद्गुणानां स्वलक्षणम् ॥7॥ | |||
| verse_line2 = विष्णुभक्तिर्हि सर्वेषां सद्गुणानां स्वलक्षणम् ॥7॥ | | verse_line2 = विष्णुभक्तिर्हि सर्वेषां सद्गुणानां स्वलक्षणम् ॥7॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 76: | Line 83: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = पृष्टेनागम एवादौ वक्तव्यः साध्यसिद्धये । | | verse_line1 = पृष्टेनागम एवादौ वक्तव्यः साध्यसिद्धये । | ||
| verse_lines = पृष्टेनागम एवादौ वक्तव्यः साध्यसिद्धये ।;नैषा तर्केणापनेया मतिरित्याह हि श्रुतिः ।;अन्यार्थ एवागमस्य वक्तव्यः प्रतिवादिना ॥8॥ | |||
| verse_line2 = नैषा तर्केणापनेया मतिरित्याह हि श्रुतिः । | | verse_line2 = नैषा तर्केणापनेया मतिरित्याह हि श्रुतिः । | ||
}} | }} | ||
| Line 85: | Line 93: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = ऋग्यजुःसामाथर्वाश्च भारतं पञ्चरात्रकम् । | | verse_line1 = ऋग्यजुःसामाथर्वाश्च भारतं पञ्चरात्रकम् । | ||
| verse_lines = ऋग्यजुःसामाथर्वाश्च भारतं पञ्चरात्रकम् ।;मूलरामायणं चैव सम्प्रोच्यन्ते सदागमाः ॥9॥ | |||
| verse_line2 = मूलरामायणं चैव सम्प्रोच्यन्ते सदागमाः ॥9॥ | | verse_line2 = मूलरामायणं चैव सम्प्रोच्यन्ते सदागमाः ॥9॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 94: | Line 103: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = अनुकूला य एतेषां ते च प्रोक्तास्सदागमाः । | | verse_line1 = अनुकूला य एतेषां ते च प्रोक्तास्सदागमाः । | ||
| verse_lines = अनुकूला य एतेषां ते च प्रोक्तास्सदागमाः ।;अन्ये दुरागमा नाम तैर्न साध्यं हि साध्यते ॥10॥ | |||
| verse_line2 = अन्ये दुरागमा नाम तैर्न साध्यं हि साध्यते ॥10॥ | | verse_line2 = अन्ये दुरागमा नाम तैर्न साध्यं हि साध्यते ॥10॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 103: | Line 113: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = स्वपक्ष आगमश्चैव वक्तव्यः प्रतिवादिना । | | verse_line1 = स्वपक्ष आगमश्चैव वक्तव्यः प्रतिवादिना । | ||
| verse_lines = स्वपक्ष आगमश्चैव वक्तव्यः प्रतिवादिना ।;तस्याप्यन्यार्थता साध्या वादिना स्वार्थसिद्धये ॥11॥ | |||
| verse_line2 = तस्याप्यन्यार्थता साध्या वादिना स्वार्थसिद्धये ॥11॥ | | verse_line2 = तस्याप्यन्यार्थता साध्या वादिना स्वार्थसिद्धये ॥11॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 112: | Line 123: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = अन्यार्थता निराकार्या स्वागमस्य विनिश्चयम् । | | verse_line1 = अन्यार्थता निराकार्या स्वागमस्य विनिश्चयम् । | ||
| verse_lines = अन्यार्थता निराकार्या स्वागमस्य विनिश्चयम् ।;उपपत्त्यवकाशोऽत्र ह्यागमार्थविनिर्णये ॥12॥ | |||
| verse_line2 = उपपत्त्यवकाशोऽत्र ह्यागमार्थविनिर्णये ॥12॥ | | verse_line2 = उपपत्त्यवकाशोऽत्र ह्यागमार्थविनिर्णये ॥12॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 121: | Line 133: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = वाद्यागमार्थे निर्णीत आगमार्थः परस्य तु । | | verse_line1 = वाद्यागमार्थे निर्णीत आगमार्थः परस्य तु । | ||
| verse_lines = वाद्यागमार्थे निर्णीत आगमार्थः परस्य तु ।;निर्णेयः सहितैः पश्चात्ततो निश्शेषनिर्णयः ॥13॥ | |||
| verse_line2 = निर्णेयः सहितैः पश्चात्ततो निश्शेषनिर्णयः ॥13॥ | | verse_line2 = निर्णेयः सहितैः पश्चात्ततो निश्शेषनिर्णयः ॥13॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 130: | Line 143: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = प्रत्यक्षसिद्धेष्वर्थेषु प्रश्ने मामक्षजं वदेत् । | | verse_line1 = प्रत्यक्षसिद्धेष्वर्थेषु प्रश्ने मामक्षजं वदेत् । | ||
| verse_lines = प्रत्यक्षसिद्धेष्वर्थेषु प्रश्ने मामक्षजं वदेत् ।;ज्ञानं वा ज्ञानसिद्धेषु नानुमां प्रथमं वदेत् ॥14॥ | |||
| verse_line2 = ज्ञानं वा ज्ञानसिद्धेषु नानुमां प्रथमं वदेत् ॥14॥ | | verse_line2 = ज्ञानं वा ज्ञानसिद्धेषु नानुमां प्रथमं वदेत् ॥14॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 139: | Line 153: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = परतुष्टिकरं वाक्यं वदेतां यदि वादिनी । | | verse_line1 = परतुष्टिकरं वाक्यं वदेतां यदि वादिनी । | ||
| verse_lines = परतुष्टिकरं वाक्यं वदेतां यदि वादिनी ।;स एवात्रागमो ज्ञेयः परतुष्टिर्हि तत्फलम् ॥15॥ | |||
| verse_line2 = स एवात्रागमो ज्ञेयः परतुष्टिर्हि तत्फलम् ॥15॥ | | verse_line2 = स एवात्रागमो ज्ञेयः परतुष्टिर्हि तत्फलम् ॥15॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 148: | Line 163: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = एवं निर्णयपर्यन्तं वादे सुबहवोऽपि हि । | | verse_line1 = एवं निर्णयपर्यन्तं वादे सुबहवोऽपि हि । | ||
| verse_lines = एवं निर्णयपर्यन्तं वादे सुबहवोऽपि हि ।;घटेयुश्चिरकालं च जल्पे यावत्परो जितः ॥16॥ | |||
| verse_line2 = घटेयुश्चिरकालं च जल्पे यावत्परो जितः ॥16॥ | | verse_line2 = घटेयुश्चिरकालं च जल्पे यावत्परो जितः ॥16॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 157: | Line 173: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = तत्त्वनिर्णयवैलोम्यं वादे साक्षात्पराजयः । | | verse_line1 = तत्त्वनिर्णयवैलोम्यं वादे साक्षात्पराजयः । | ||
| verse_lines = तत्त्वनिर्णयवैलोम्यं वादे साक्षात्पराजयः ।;संवादे श्लाघ्यतैव स्याद् गुरुत्वमितरस्य च ॥17॥ | |||
| verse_line2 = संवादे श्लाघ्यतैव स्याद् गुरुत्वमितरस्य च ॥17॥ | | verse_line2 = संवादे श्लाघ्यतैव स्याद् गुरुत्वमितरस्य च ॥17॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 166: | Line 183: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = तत्त्वनिर्णयवैलोम्ये निन्द्यो दण्ड्योऽथवा भवेत् । | | verse_line1 = तत्त्वनिर्णयवैलोम्ये निन्द्यो दण्ड्योऽथवा भवेत् । | ||
| verse_lines = तत्त्वनिर्णयवैलोम्ये निन्द्यो दण्ड्योऽथवा भवेत् ।;विरोधासङ्गतिन्यूनतूष्णीम्भावादिकैर्जितः ॥18॥ | |||
| verse_line2 = विरोधासङ्गतिन्यूनतूष्णीम्भावादिकैर्जितः ॥18॥ | | verse_line2 = विरोधासङ्गतिन्यूनतूष्णीम्भावादिकैर्जितः ॥18॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 175: | Line 193: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = भवेज्जल्पे वितण्डायां न्यायो जल्पवदीरितः । | | verse_line1 = भवेज्जल्पे वितण्डायां न्यायो जल्पवदीरितः । | ||
| verse_lines = भवेज्जल्पे वितण्डायां न्यायो जल्पवदीरितः ।;संवादे दण्ड्यतां न स्याद् वितण्डाजल्पयोरपि ॥19॥ | |||
| verse_line2 = संवादे दण्ड्यतां न स्याद् वितण्डाजल्पयोरपि ॥19॥ | | verse_line2 = संवादे दण्ड्यतां न स्याद् वितण्डाजल्पयोरपि ॥19॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 184: | Line 203: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = पराजितत्वमात्रं स्यान्निन्द्यो दण्ड्योऽपि वाऽन्यथा । | | verse_line1 = पराजितत्वमात्रं स्यान्निन्द्यो दण्ड्योऽपि वाऽन्यथा । | ||
| verse_lines = पराजितत्वमात्रं स्यान्निन्द्यो दण्ड्योऽपि वाऽन्यथा ।;अनुवादादिराहित्यं नैव जल्पेऽपि दूषणम् ॥20॥ | |||
| verse_line2 = अनुवादादिराहित्यं नैव जल्पेऽपि दूषणम् ॥20॥ | | verse_line2 = अनुवादादिराहित्यं नैव जल्पेऽपि दूषणम् ॥20॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 193: | Line 213: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = विद्याहीनत्वलिङ्गेऽपि वादिनोः स्यात् पराजयः । | | verse_line1 = विद्याहीनत्वलिङ्गेऽपि वादिनोः स्यात् पराजयः । | ||
| verse_lines = विद्याहीनत्वलिङ्गेऽपि वादिनोः स्यात् पराजयः ।;तदभावान्नैव षट्कादन्यो निग्रह इष्यते ॥21॥ | |||
| verse_line2 = तदभावान्नैव षट्कादन्यो निग्रह इष्यते ॥21॥ | | verse_line2 = तदभावान्नैव षट्कादन्यो निग्रह इष्यते ॥21॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 202: | Line 223: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = अन्तर्भावादिहान्येषां निग्रहाणामिति स्म ह । | | verse_line1 = अन्तर्भावादिहान्येषां निग्रहाणामिति स्म ह । | ||
| verse_lines = अन्तर्भावादिहान्येषां निग्रहाणामिति स्म ह ।;विद्यापरीक्षापूर्वैव वृत्तिर्जल्पवितण्डयोः ॥22॥ | |||
| verse_line2 = विद्यापरीक्षापूर्वैव वृत्तिर्जल्पवितण्डयोः ॥22॥ | | verse_line2 = विद्यापरीक्षापूर्वैव वृत्तिर्जल्पवितण्डयोः ॥22॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 211: | Line 233: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = स्खलितात्वादिमात्रेण न तत्रापि पराजयः । | | verse_line1 = स्खलितात्वादिमात्रेण न तत्रापि पराजयः । | ||
| verse_lines = स्खलितात्वादिमात्रेण न तत्रापि पराजयः ।;वादजल्पवितण्डानामिति शुद्धं स्वलक्षणम् ॥23॥ | |||
| verse_line2 = वादजल्पवितण्डानामिति शुद्धं स्वलक्षणम् ॥23॥ | | verse_line2 = वादजल्पवितण्डानामिति शुद्धं स्वलक्षणम् ॥23॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 220: | Line 243: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = आनन्दतीर्थमुनिना ब्रह्मतर्कानुसारतः । | | verse_line1 = आनन्दतीर्थमुनिना ब्रह्मतर्कानुसारतः । | ||
| verse_lines = आनन्दतीर्थमुनिना ब्रह्मतर्कानुसारतः ।;कथालक्षणमित्युक्तं प्रीत्यर्थं शार्ङ्गधन्वनः ॥24॥ | |||
| verse_line2 = कथालक्षणमित्युक्तं प्रीत्यर्थं शार्ङ्गधन्वनः ॥24॥ | | verse_line2 = कथालक्षणमित्युक्तं प्रीत्यर्थं शार्ङ्गधन्वनः ॥24॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 229: | Line 253: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = सदोदितामितज्ञानपूरवारितहृत्तमाः । | | verse_line1 = सदोदितामितज्ञानपूरवारितहृत्तमाः । | ||
| verse_lines = सदोदितामितज्ञानपूरवारितहृत्तमाः ।;नरसिंहः प्रियतमः प्रीयतां पुरुषोत्तमः ॥25॥ | |||
| verse_line2 = नरसिंहः प्रियतमः प्रीयतां पुरुषोत्तमः ॥25॥ | | verse_line2 = नरसिंहः प्रियतमः प्रीयतां पुरुषोत्तमः ॥25॥ | ||
}} | }} | ||