Bhagavadgitatatparya: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 356: Line 356:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
| verse_line1  = धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
| verse_lines  = धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।;मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय॥१ ॥
| verse_line2  = मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय॥१ ॥
| verse_line2  = मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय॥१ ॥
}}
}}
Line 367: Line 368:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
| verse_line1  = दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
| verse_lines  = दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।;आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत्॥२ ॥
| verse_line2  = आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत्॥२ ॥
| verse_line2  = आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत्॥२ ॥
}}
}}
Line 376: Line 378:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।
| verse_line1  = पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।
| verse_lines  = पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।;व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता॥३ ॥
| verse_line2  = व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता॥३ ॥
| verse_line2  = व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता॥३ ॥
}}
}}
Line 385: Line 388:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।
| verse_line1  = अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।
| verse_lines  = अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।;युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः॥४ ॥
| verse_line2  = युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः॥४ ॥
| verse_line2  = युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः॥४ ॥
}}
}}
Line 394: Line 398:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।
| verse_line1  = धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।
| verse_lines  = धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।;पुरुजित् कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः॥५ ॥
| verse_line2  = पुरुजित् कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः॥५ ॥
| verse_line2  = पुरुजित् कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः॥५ ॥
}}
}}
Line 403: Line 408:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।
| verse_line1  = युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।
| verse_lines  = युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।;सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः॥६ ॥
| verse_line2  = सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः॥६ ॥
| verse_line2  = सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः॥६ ॥
}}
}}
Line 412: Line 418:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अस्माकं तु विशिष्टा ये तान् निबोध द्विजोत्तम ।
| verse_line1  = अस्माकं तु विशिष्टा ये तान् निबोध द्विजोत्तम ।
| verse_lines  = अस्माकं तु विशिष्टा ये तान् निबोध द्विजोत्तम ।;नायका मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थं तान् ब्रवीमि ते॥७ ॥
| verse_line2  = नायका मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थं तान् ब्रवीमि ते॥७ ॥
| verse_line2  = नायका मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थं तान् ब्रवीमि ते॥७ ॥
}}
}}
Line 421: Line 428:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = भवान् भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।
| verse_line1  = भवान् भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।
| verse_lines  = भवान् भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।;अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च॥८ ॥
| verse_line2  = अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च॥८ ॥
| verse_line2  = अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च॥८ ॥
}}
}}
Line 430: Line 438:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
| verse_line1  = अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
| verse_lines  = अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।;नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः॥९ ॥
| verse_line2  = नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः॥९ ॥
| verse_line2  = नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः॥९ ॥
}}
}}
Line 439: Line 448:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
| verse_line1  = अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
| verse_lines  = अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।;पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम्॥१० ॥
| verse_line2  = पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम्॥१० ॥
| verse_line2  = पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम्॥१० ॥
}}
}}
Line 448: Line 458:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।
| verse_line1  = अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।
| verse_lines  = अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।;भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि॥११ ॥
| verse_line2  = भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि॥११ ॥
| verse_line2  = भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि॥११ ॥
}}
}}
Line 457: Line 468:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तस्य सञ्जनयन् हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।
| verse_line1  = तस्य सञ्जनयन् हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।
| verse_lines  = तस्य सञ्जनयन् हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।;सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान्॥१२ ॥
| verse_line2  = सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान्॥१२ ॥
| verse_line2  = सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान्॥१२ ॥
}}
}}
Line 466: Line 478:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
| verse_line1  = ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
| verse_lines  = ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।;सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोभवत्॥१३ ॥
| verse_line2  = सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोभवत्॥१३ ॥
| verse_line2  = सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोभवत्॥१३ ॥
}}
}}
Line 475: Line 488:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
| verse_line1  = ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
| verse_lines  = ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।;माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः॥१४ ॥
| verse_line2  = माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः॥१४ ॥
| verse_line2  = माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः॥१४ ॥
}}
}}
Line 484: Line 498:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।
| verse_line1  = पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।
| verse_lines  = पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।;प्रौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः॥१५ ॥
| verse_line2  = प्रौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः॥१५ ॥
| verse_line2  = प्रौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः॥१५ ॥
}}
}}
Line 493: Line 508:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठरः ।
| verse_line1  = अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठरः ।
| verse_lines  = अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठरः ।;नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ॥१६ ॥
| verse_line2  = नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ॥१६ ॥
| verse_line2  = नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ॥१६ ॥
}}
}}
Line 502: Line 518:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
| verse_line1  = काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
| verse_lines  = काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।;धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः॥१७ ॥
| verse_line2  = धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः॥१७ ॥
| verse_line2  = धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः॥१७ ॥
}}
}}
Line 511: Line 528:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
| verse_line1  = द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
| verse_lines  = द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।;सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान् दध्मुः पृथक् पृथक्॥१८ ॥
| verse_line2  = सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान् दध्मुः पृथक् पृथक्॥१८ ॥
| verse_line2  = सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान् दध्मुः पृथक् पृथक्॥१८ ॥
}}
}}
Line 520: Line 538:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
| verse_line1  = स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
| verse_lines  = स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।;नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन्॥१९ ॥
| verse_line2  = नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन्॥१९ ॥
| verse_line2  = नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन्॥१९ ॥
}}
}}
Line 529: Line 548:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।
| verse_line1  = अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।
| verse_lines  = अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।;पृवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः॥२० ॥
| verse_line2  = पृवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः॥२० ॥
| verse_line2  = पृवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः॥२० ॥
}}
}}
Line 538: Line 558:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
| verse_line1  = हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
| verse_lines  = हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
}}
}}


Line 548: Line 569:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेच्युत॥ २१ ॥
| verse_line1  = सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेच्युत॥ २१ ॥
| verse_lines  = सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेच्युत॥ २१ ॥
}}
}}


Line 556: Line 578:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यावदेतान् निरीक्षेहं योद्धुकामानवस्थितान् ।
| verse_line1  = यावदेतान् निरीक्षेहं योद्धुकामानवस्थितान् ।
| verse_lines  = यावदेतान् निरीक्षेहं योद्धुकामानवस्थितान् ।;कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे॥२२ ॥
| verse_line2  = कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे॥२२ ॥
| verse_line2  = कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे॥२२ ॥
}}
}}
Line 565: Line 588:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = योत्स्यमानानवेक्षेहं य एतेत्र समागताः ।
| verse_line1  = योत्स्यमानानवेक्षेहं य एतेत्र समागताः ।
| verse_lines  = योत्स्यमानानवेक्षेहं य एतेत्र समागताः ।;धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः॥२३ ॥
| verse_line2  = धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः॥२३ ॥
| verse_line2  = धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः॥२३ ॥
}}
}}
Line 576: Line 600:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
| verse_line1  = एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
| verse_lines  = एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।;सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम्॥२४ ॥
| verse_line2  = सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम्॥२४ ॥
| verse_line2  = सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम्॥२४ ॥
}}
}}
Line 585: Line 610:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
| verse_line1  = भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
| verse_lines  = भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।;उवाच पार्थ पश्यैतान् समवेतान् कुरूनिति॥२५ ॥
| verse_line2  = उवाच पार्थ पश्यैतान् समवेतान् कुरूनिति॥२५ ॥
| verse_line2  = उवाच पार्थ पश्यैतान् समवेतान् कुरूनिति॥२५ ॥
}}
}}
Line 594: Line 620:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तत्रापश्यत् स्थितान् पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।
| verse_line1  = तत्रापश्यत् स्थितान् पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।
| verse_lines  = तत्रापश्यत् स्थितान् पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।;आचार्यान् मातुलान् भ्रातॄन् पुत्रान् पौत्रान् सखींस्तथा॥२६ ॥
| verse_line2  = आचार्यान् मातुलान् भ्रातॄन् पुत्रान् पौत्रान् सखींस्तथा॥२६ ॥
| verse_line2  = आचार्यान् मातुलान् भ्रातॄन् पुत्रान् पौत्रान् सखींस्तथा॥२६ ॥
}}
}}
Line 603: Line 630:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्वशुरान् सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
| verse_line1  = श्वशुरान् सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
| verse_lines  = श्वशुरान् सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।;तान् समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान् बन्धूनवस्थितान्॥२७ ॥
| verse_line2  = तान् समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान् बन्धूनवस्थितान्॥२७ ॥
| verse_line2  = तान् समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान् बन्धूनवस्थितान्॥२७ ॥
}}
}}
Line 612: Line 640:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
| verse_line1  = कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
| verse_lines  = कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
}}
}}


Line 622: Line 651:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयत्सुं समुपस्थितम्॥ २८ ॥
| verse_line1  = दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयत्सुं समुपस्थितम्॥ २८ ॥
| verse_lines  = दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयत्सुं समुपस्थितम्॥ २८ ॥
}}
}}


Line 630: Line 660:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
| verse_line1  = सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
| verse_lines  = सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।;वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते॥२९ ॥
| verse_line2  = वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते॥२९ ॥
| verse_line2  = वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते॥२९ ॥
}}
}}
Line 639: Line 670:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = गाण्डीवं स्रंसते हस्तात् त्वक् चैव परिदह्यते ।
| verse_line1  = गाण्डीवं स्रंसते हस्तात् त्वक् चैव परिदह्यते ।
| verse_lines  = गाण्डीवं स्रंसते हस्तात् त्वक् चैव परिदह्यते ।;न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः॥३० ॥
| verse_line2  = न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः॥३० ॥
| verse_line2  = न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः॥३० ॥
}}
}}
Line 648: Line 680:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।
| verse_line1  = निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।
| verse_lines  = निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।;न च श्रेयोनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे॥३१ ॥
| verse_line2  = न च श्रेयोनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे॥३१ ॥
| verse_line2  = न च श्रेयोनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे॥३१ ॥
}}
}}
Line 657: Line 690:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
| verse_line1  = न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
| verse_lines  = न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।;किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा॥३२ ॥
| verse_line2  = किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा॥३२ ॥
| verse_line2  = किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा॥३२ ॥
}}
}}
Line 666: Line 700:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।
| verse_line1  = येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।
| verse_lines  = येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।;त इमेवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च॥३३ ॥
| verse_line2  = त इमेवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च॥३३ ॥
| verse_line2  = त इमेवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च॥३३ ॥
}}
}}
Line 675: Line 710:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।
| verse_line1  = आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।
| verse_lines  = आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।;मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥३४ ॥
| verse_line2  = मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥३४ ॥
| verse_line2  = मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥३४ ॥
}}
}}
Line 684: Line 720:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोपि मधुसूदन ।
| verse_line1  = एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोपि मधुसूदन ।
| verse_lines  = एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोपि मधुसूदन ।;अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते॥३५ ॥
| verse_line2  = अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते॥३५ ॥
| verse_line2  = अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते॥३५ ॥
}}
}}
Line 693: Line 730:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = निहत्य धार्तराष्ट्रान् नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।
| verse_line1  = निहत्य धार्तराष्ट्रान् नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।
| verse_lines  = निहत्य धार्तराष्ट्रान् नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।;पापमेवाश्रयेदस्मान् हत्वैतानाततायिनः॥३६ ॥
| verse_line2  = पापमेवाश्रयेदस्मान् हत्वैतानाततायिनः॥३६ ॥
| verse_line2  = पापमेवाश्रयेदस्मान् हत्वैतानाततायिनः॥३६ ॥
}}
}}
Line 702: Line 740:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान् ।
| verse_line1  = तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान् ।
| verse_lines  = तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान् ।;स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव॥३७ ॥
| verse_line2  = स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव॥३७ ॥
| verse_line2  = स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव॥३७ ॥
}}
}}
Line 711: Line 750:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।
| verse_line1  = यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।
| verse_lines  = यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।;कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम्॥३८ ॥
| verse_line2  = कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम्॥३८ ॥
| verse_line2  = कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम्॥३८ ॥
}}
}}
Line 720: Line 760:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।
| verse_line1  = कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।
| verse_lines  = कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।;कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन॥३९ ॥
| verse_line2  = कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन॥३९ ॥
| verse_line2  = कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन॥३९ ॥
}}
}}
Line 729: Line 770:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
| verse_line1  = कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
| verse_lines  = कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।;धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोभिभवत्युत॥४० ॥
| verse_line2  = धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोभिभवत्युत॥४० ॥
| verse_line2  = धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोभिभवत्युत॥४० ॥
}}
}}
Line 738: Line 780:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अधर्माभिभवात् कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।
| verse_line1  = अधर्माभिभवात् कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।
| verse_lines  = अधर्माभिभवात् कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।;स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः॥४१ ॥
| verse_line2  = स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः॥४१ ॥
| verse_line2  = स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः॥४१ ॥
}}
}}
Line 747: Line 790:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।
| verse_line1  = सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।
| verse_lines  = सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।;पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः॥४२ ॥
| verse_line2  = पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः॥४२ ॥
| verse_line2  = पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः॥४२ ॥
}}
}}
Line 756: Line 800:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
| verse_line1  = दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
| verse_lines  = दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।;उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः॥४३ ॥
| verse_line2  = उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः॥४३ ॥
| verse_line2  = उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः॥४३ ॥
}}
}}
Line 765: Line 810:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।
| verse_line1  = उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।
| verse_lines  = उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।;नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम॥४४ ॥
| verse_line2  = नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम॥४४ ॥
| verse_line2  = नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम॥४४ ॥
}}
}}
Line 774: Line 820:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अहो बत महत् पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।
| verse_line1  = अहो बत महत् पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।
| verse_lines  = अहो बत महत् पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।;यद् राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः॥४५ ॥
| verse_line2  = यद् राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः॥४५ ॥
| verse_line2  = यद् राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः॥४५ ॥
}}
}}
Line 783: Line 830:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।
| verse_line1  = यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।
| verse_lines  = यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।;धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत्॥४६ ॥
| verse_line2  = धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत्॥४६ ॥
| verse_line2  = धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत्॥४६ ॥
}}
}}
Line 794: Line 842:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।
| verse_line1  = एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।
| verse_lines  = एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।;विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः॥४७ ॥
| verse_line2  = विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः॥४७ ॥
| verse_line2  = विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः॥४७ ॥
}}
}}
Line 809: Line 858:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।
| verse_line1  = तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।
| verse_lines  = तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।;विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः॥१ ॥
| verse_line2  = विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः॥१ ॥
| verse_line2  = विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः॥१ ॥
}}
}}
Line 820: Line 870:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् ।
| verse_line1  = कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् ।
| verse_lines  = कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् ।;अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन॥२ ॥
| verse_line2  = अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन॥२ ॥
| verse_line2  = अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन॥२ ॥
}}
}}
Line 829: Line 880:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।
| verse_line1  = क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।
| verse_lines  = क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।;क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप॥३ ॥
| verse_line2  = क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप॥३ ॥
| verse_line2  = क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप॥३ ॥
}}
}}
Line 840: Line 892:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कथं भीष्ममहं सङ्ख्ये द्रोणं च मधुसूदन ।
| verse_line1  = कथं भीष्ममहं सङ्ख्ये द्रोणं च मधुसूदन ।
| verse_lines  = कथं भीष्ममहं सङ्ख्ये द्रोणं च मधुसूदन ।;इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन॥४ ॥
| verse_line2  = इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन॥४ ॥
| verse_line2  = इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन॥४ ॥
}}
}}
Line 849: Line 902:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = गुरूनहत्वा हि महानुभावान्
| verse_line1  = गुरूनहत्वा हि महानुभावान्
| verse_lines  = गुरूनहत्वा हि महानुभावान्;श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके ।;हत्वार्थकामांस्तु गुरूनिहैव;भुञ्जीय भोगान् रुधिरप्रदिग्धान्॥५ ॥
| verse_line2  = श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके ।
| verse_line2  = श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके ।
}}
}}
Line 858: Line 912:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो
| verse_line1  = न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो
| verse_lines  = न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो;यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः ।;यानेव हत्वा न जिजीविषाम–;स्तेवस्थिताः प्रमुखे धार्तराष्ट्राः॥६ ॥
| verse_line2  = यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः ।
| verse_line2  = यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः ।
}}
}}
Line 867: Line 922:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः
| verse_line1  = कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः
| verse_lines  = कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः;पृच्छामि त्वा धर्मसम्मूढचेताः ।;यच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे;शिष्यस्तेहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम्॥७ ॥
| verse_line2  = पृच्छामि त्वा धर्मसम्मूढचेताः ।
| verse_line2  = पृच्छामि त्वा धर्मसम्मूढचेताः ।
}}
}}
Line 876: Line 932:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद्
| verse_line1  = न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद्
| verse_lines  = न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद्;यच्छोकमुच्छोषणमिंद्रियाणाम् ।;अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं;राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम्॥८ ॥
| verse_line2  = यच्छोकमुच्छोषणमिंद्रियाणाम् ।
| verse_line2  = यच्छोकमुच्छोषणमिंद्रियाणाम् ।
}}
}}
Line 887: Line 944:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तपः ।
| verse_line1  = एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तपः ।
| verse_lines  = एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तपः ।;न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह॥९ ॥
| verse_line2  = न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह॥९ ॥
| verse_line2  = न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह॥९ ॥
}}
}}
Line 896: Line 954:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत ।
| verse_line1  = तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत ।
| verse_lines  = तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत ।;सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः॥१० ॥
| verse_line2  = सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः॥१० ॥
| verse_line2  = सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः॥१० ॥
}}
}}
Line 907: Line 966:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।
| verse_line1  = अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।
| verse_lines  = अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।;गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः॥११ ॥
| verse_line2  = गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः॥११ ॥
| verse_line2  = गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः॥११ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 925: Line 985:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः ।
| verse_line1  = न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः ।
| verse_lines  = न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः ।;न चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम्॥१२ ॥
| verse_line2  = न चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम्॥१२ ॥
| verse_line2  = न चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम्॥१२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 943: Line 1,004:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = देहिनोस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।
| verse_line1  = देहिनोस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।
| verse_lines  = देहिनोस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।;तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति॥१३ ॥
| verse_line2  = तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति॥१३ ॥
| verse_line2  = तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति॥१३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 961: Line 1,023:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः ।
| verse_line1  = मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः ।
| verse_lines  = मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः ।;आगमापायिनोनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत॥१४ ॥
| verse_line2  = आगमापायिनोनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत॥१४ ॥
| verse_line2  = आगमापायिनोनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत॥१४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 979: Line 1,042:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।
| verse_line1  = यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।
| verse_lines  = यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।;समदुःखसुखं धीरं सोमृतत्वाय कल्पते॥१५ ॥
| verse_line2  = समदुःखसुखं धीरं सोमृतत्वाय कल्पते॥१५ ॥
| verse_line2  = समदुःखसुखं धीरं सोमृतत्वाय कल्पते॥१५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 997: Line 1,061:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नासतो विद्यतेभावो नाभावो विद्यते सतः ।
| verse_line1  = नासतो विद्यतेभावो नाभावो विद्यते सतः ।
| verse_lines  = नासतो विद्यतेभावो नाभावो विद्यते सतः ।;उभयोरपि दृष्टोन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः॥१६ ॥
| verse_line2  = उभयोरपि दृष्टोन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः॥१६ ॥
| verse_line2  = उभयोरपि दृष्टोन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः॥१६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,015: Line 1,080:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अविनाशि तु तद् विदि्ध येन सर्वमिदं ततम् ।
| verse_line1  = अविनाशि तु तद् विदि्ध येन सर्वमिदं ततम् ।
| verse_lines  = अविनाशि तु तद् विदि्ध येन सर्वमिदं ततम् ।;विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित् कर्तुमर्हति॥१७ ॥
| verse_line2  = विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित् कर्तुमर्हति॥१७ ॥
| verse_line2  = विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित् कर्तुमर्हति॥१७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,033: Line 1,099:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः ।
| verse_line1  = अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः ।
| verse_lines  = अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः ।;अनाशिनोप्रमेयस्य तस्माद् युद्ध्यस्व भारत॥१८ ॥
| verse_line2  = अनाशिनोप्रमेयस्य तस्माद् युद्ध्यस्व भारत॥१८ ॥
| verse_line2  = अनाशिनोप्रमेयस्य तस्माद् युद्ध्यस्व भारत॥१८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,051: Line 1,118:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् ।
| verse_line1  = य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् ।
| verse_lines  = य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् ।;उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते॥१९ ॥
| verse_line2  = उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते॥१९ ॥
| verse_line2  = उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते॥१९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,069: Line 1,137:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न जायते म्रियते वा कदाचि-
| verse_line1  = न जायते म्रियते वा कदाचि-
| verse_lines  = न जायते म्रियते वा कदाचि-;न्नायं भूत्वा भविता वा न भूयः ।;अजो नित्यः शाश्वतोयं पुराणो;न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥ २० ॥
| verse_line2  = न्नायं भूत्वा भविता वा न भूयः ।
| verse_line2  = न्नायं भूत्वा भविता वा न भूयः ।
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,087: Line 1,156:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् ।
| verse_line1  = वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् ।
| verse_lines  = वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् ।;कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम्॥२१ ॥
| verse_line2  = कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम्॥२१ ॥
| verse_line2  = कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम्॥२१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,105: Line 1,175:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = वासांसि जीर्णानि यथा विहाय
| verse_line1  = वासांसि जीर्णानि यथा विहाय
| verse_lines  = वासांसि जीर्णानि यथा विहाय;नवानि गृह्णाति नरोपराणि;तथा शरीराणि विहाय जीर्णा-;न्यन्यानि संयाति नवानि देही॥ २२ ॥
| verse_line2  = नवानि गृह्णाति नरोपराणि
| verse_line2  = नवानि गृह्णाति नरोपराणि
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,123: Line 1,194:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = 'नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।
| verse_line1  = 'नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।
| verse_lines  = 'नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।;नचैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः॥२३ ॥
| verse_line2  = नचैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः॥२३ ॥
| verse_line2  = नचैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः॥२३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,141: Line 1,213:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अच्छेद्योयमदाह्योयमक्लेद्योशोष्य एव च ।
| verse_line1  = अच्छेद्योयमदाह्योयमक्लेद्योशोष्य एव च ।
| verse_lines  = अच्छेद्योयमदाह्योयमक्लेद्योशोष्य एव च ।;नित्यः सर्वगतस्थाणुरचलोयं सनातनः॥२४ ॥
| verse_line2  = नित्यः सर्वगतस्थाणुरचलोयं सनातनः॥२४ ॥
| verse_line2  = नित्यः सर्वगतस्थाणुरचलोयं सनातनः॥२४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,159: Line 1,232:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अव्यक्तोयमचिन्त्योयमविकार्योयमुच्यते ।
| verse_line1  = अव्यक्तोयमचिन्त्योयमविकार्योयमुच्यते ।
| verse_lines  = अव्यक्तोयमचिन्त्योयमविकार्योयमुच्यते ।;तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि॥२५ ॥
| verse_line2  = तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि॥२५ ॥
| verse_line2  = तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि॥२५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,177: Line 1,251:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् ।
| verse_line1  = अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् ।
| verse_lines  = अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् ।;तथापि त्वं महाबाहो नैनं शोचितुमर्हसि॥२६ ॥
| verse_line2  = तथापि त्वं महाबाहो नैनं शोचितुमर्हसि॥२६ ॥
| verse_line2  = तथापि त्वं महाबाहो नैनं शोचितुमर्हसि॥२६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,195: Line 1,270:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च ।
| verse_line1  = जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च ।
| verse_lines  = जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च ।;तस्मादपरिहार्येर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि॥२७ ॥
| verse_line2  = तस्मादपरिहार्येर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि॥२७ ॥
| verse_line2  = तस्मादपरिहार्येर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि॥२७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,213: Line 1,289:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत ।
| verse_line1  = अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत ।
| verse_lines  = अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत ।;अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना॥२८ ॥
| verse_line2  = अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना॥२८ ॥
| verse_line2  = अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना॥२८ ॥
}}
}}
Line 1,222: Line 1,299:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आश्चर्यवत् पश्यति कश्चिदेनमाश्चर्यवद् वदति तथैव चान्यः ।
| verse_line1  = आश्चर्यवत् पश्यति कश्चिदेनमाश्चर्यवद् वदति तथैव चान्यः ।
| verse_lines  = आश्चर्यवत् पश्यति कश्चिदेनमाश्चर्यवद् वदति तथैव चान्यः ।;आश्चर्यवच्चैनमन्यः शृणोति;श्रुत्वाप्येनं वेद नचैव कश्चित्॥ २९ ॥
| verse_line2  = आश्चर्यवच्चैनमन्यः शृणोति
| verse_line2  = आश्चर्यवच्चैनमन्यः शृणोति
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,240: Line 1,318:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = देही नित्यमवध्योयं देहे सर्वस्य भारत ।
| verse_line1  = देही नित्यमवध्योयं देहे सर्वस्य भारत ।
| verse_lines  = देही नित्यमवध्योयं देहे सर्वस्य भारत ।;तस्मात् सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि॥३० ॥
| verse_line2  = तस्मात् सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि॥३० ॥
| verse_line2  = तस्मात् सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि॥३० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,258: Line 1,337:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि ।
| verse_line1  = स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि ।
| verse_lines  = स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि ।;धर्म्यादि्ध युद्धाच्छ्रेयोन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते॥३१ ॥
| verse_line2  = धर्म्यादि्ध युद्धाच्छ्रेयोन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते॥३१ ॥
| verse_line2  = धर्म्यादि्ध युद्धाच्छ्रेयोन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते॥३१ ॥
}}
}}
Line 1,267: Line 1,347:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम् ।
| verse_line1  = यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम् ।
| verse_lines  = यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम् ।;सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम्॥३२ ॥
| verse_line2  = सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम्॥३२ ॥
| verse_line2  = सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम्॥३२ ॥
}}
}}
Line 1,276: Line 1,357:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अथ चेत् त्वमिमं धर्म्यं सङ्ग्रामं न करिष्यसि ।
| verse_line1  = अथ चेत् त्वमिमं धर्म्यं सङ्ग्रामं न करिष्यसि ।
| verse_lines  = अथ चेत् त्वमिमं धर्म्यं सङ्ग्रामं न करिष्यसि ।;ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि॥३३ ॥
| verse_line2  = ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि॥३३ ॥
| verse_line2  = ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि॥३३ ॥
}}
}}
Line 1,285: Line 1,367:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेव्ययाम् ।
| verse_line1  = अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेव्ययाम् ।
| verse_lines  = अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेव्ययाम् ।;सम्भावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते॥३४ ॥
| verse_line2  = सम्भावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते॥३४ ॥
| verse_line2  = सम्भावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते॥३४ ॥
}}
}}
Line 1,294: Line 1,377:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = भयाद् रणादुपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथाः ।
| verse_line1  = भयाद् रणादुपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथाः ।
| verse_lines  = भयाद् रणादुपरतं मंस्यन्ते त्वां महारथाः ।;येषां च त्वं बहुमतो भूत्वा यास्यसि लाघवम्॥३५ ॥
| verse_line2  = येषां च त्वं बहुमतो भूत्वा यास्यसि लाघवम्॥३५ ॥
| verse_line2  = येषां च त्वं बहुमतो भूत्वा यास्यसि लाघवम्॥३५ ॥
}}
}}
Line 1,303: Line 1,387:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अवाच्यवादांश्च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिताः ।
| verse_line1  = अवाच्यवादांश्च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिताः ।
| verse_lines  = अवाच्यवादांश्च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिताः ।;निन्दन्तस्तव सामर्थ्यं ततो दुःखतरं नु किम्॥३६ ॥
| verse_line2  = निन्दन्तस्तव सामर्थ्यं ततो दुःखतरं नु किम्॥३६ ॥
| verse_line2  = निन्दन्तस्तव सामर्थ्यं ततो दुःखतरं नु किम्॥३६ ॥
}}
}}
Line 1,312: Line 1,397:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम् ।
| verse_line1  = हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम् ।
| verse_lines  = हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम् ।;तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः॥३७ ॥
| verse_line2  = तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः॥३७ ॥
| verse_line2  = तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः॥३७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,330: Line 1,416:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सुखदुःखे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ ।
| verse_line1  = सुखदुःखे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ ।
| verse_lines  = सुखदुःखे समे कृत्वा लाभालाभौ जयाजयौ ।;ततो युद्धाय युज्यस्व नैवं पापमवाप्स्यसि॥३८ ॥
| verse_line2  = ततो युद्धाय युज्यस्व नैवं पापमवाप्स्यसि॥३८ ॥
| verse_line2  = ततो युद्धाय युज्यस्व नैवं पापमवाप्स्यसि॥३८ ॥
}}
}}
Line 1,339: Line 1,426:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एषा तेभिहिता साङ्ख्ये बुदि्धर्योगे त्विमां शृणु ।
| verse_line1  = एषा तेभिहिता साङ्ख्ये बुदि्धर्योगे त्विमां शृणु ।
| verse_lines  = एषा तेभिहिता साङ्ख्ये बुदि्धर्योगे त्विमां शृणु ।;बुद्ध्या युक्तो यया पार्थ कर्मबन्धं प्रहास्यसि॥३९ ॥
| verse_line2  = बुद्ध्या युक्तो यया पार्थ कर्मबन्धं प्रहास्यसि॥३९ ॥
| verse_line2  = बुद्ध्या युक्तो यया पार्थ कर्मबन्धं प्रहास्यसि॥३९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,357: Line 1,445:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नेहाभिक्रमनाशोस्ति प्रत्यवायो न विद्यते ।
| verse_line1  = नेहाभिक्रमनाशोस्ति प्रत्यवायो न विद्यते ।
| verse_lines  = नेहाभिक्रमनाशोस्ति प्रत्यवायो न विद्यते ।;स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात् ॥४० ॥
| verse_line2  = स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात् ॥४० ॥
| verse_line2  = स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात् ॥४० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,375: Line 1,464:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = व्यवसायात्मिका बुदि्धरेकेह कुरुनन्दन ।
| verse_line1  = व्यवसायात्मिका बुदि्धरेकेह कुरुनन्दन ।
| verse_lines  = व्यवसायात्मिका बुदि्धरेकेह कुरुनन्दन ।;बहुशाखा ह्यनन्ताश्च बुद्धयोव्यवसायिनाम्॥४१ ॥
| verse_line2  = बहुशाखा ह्यनन्ताश्च बुद्धयोव्यवसायिनाम्॥४१ ॥
| verse_line2  = बहुशाखा ह्यनन्ताश्च बुद्धयोव्यवसायिनाम्॥४१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,393: Line 1,483:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चितः ।
| verse_line1  = यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चितः ।
| verse_lines  = यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चितः ।;वेदवादरताः पार्थ नान्यदस्तीति वादिनः॥४२ ॥
| verse_line2  = वेदवादरताः पार्थ नान्यदस्तीति वादिनः॥४२ ॥
| verse_line2  = वेदवादरताः पार्थ नान्यदस्तीति वादिनः॥४२ ॥
}}
}}
Line 1,402: Line 1,493:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कामात्मानः स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम् ।
| verse_line1  = कामात्मानः स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम् ।
| verse_lines  = कामात्मानः स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम् ।;क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति॥४३ ॥
| verse_line2  = क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति॥४३ ॥
| verse_line2  = क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति॥४३ ॥
}}
}}
Line 1,411: Line 1,503:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम् ।
| verse_line1  = भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम् ।
| verse_lines  = भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम् ।;व्यवसायात्मिका बुदि्धः समाधौ न विधीयते॥४४ ॥
| verse_line2  = व्यवसायात्मिका बुदि्धः समाधौ न विधीयते॥४४ ॥
| verse_line2  = व्यवसायात्मिका बुदि्धः समाधौ न विधीयते॥४४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,429: Line 1,522:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन ।
| verse_line1  = त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन ।
| verse_lines  = त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन ।;निर्द्वन्द्वो नित्यसत्त्वस्थो निर्योगक्षेम आत्मवान्॥४५ ॥
| verse_line2  = निर्द्वन्द्वो नित्यसत्त्वस्थो निर्योगक्षेम आत्मवान्॥४५ ॥
| verse_line2  = निर्द्वन्द्वो नित्यसत्त्वस्थो निर्योगक्षेम आत्मवान्॥४५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,447: Line 1,541:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यावानर्थ उदपाने सर्वतः सम्प्लुतोदके ।
| verse_line1  = यावानर्थ उदपाने सर्वतः सम्प्लुतोदके ।
| verse_lines  = यावानर्थ उदपाने सर्वतः सम्प्लुतोदके ।;तावान् सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः॥४६ ॥
| verse_line2  = तावान् सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः॥४६ ॥
| verse_line2  = तावान् सर्वेषु वेदेषु ब्राह्मणस्य विजानतः॥४६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,465: Line 1,560:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन ।
| verse_line1  = कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन ।
| verse_lines  = कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन ।;मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोस्त्वकर्मणि॥४७ ॥
| verse_line2  = मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोस्त्वकर्मणि॥४७ ॥
| verse_line2  = मा कर्मफलहेतुर्भूर्मा ते सङ्गोस्त्वकर्मणि॥४७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,483: Line 1,579:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय ।
| verse_line1  = योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय ।
| verse_lines  = योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय ।;सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते॥४८ ॥
| verse_line2  = सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते॥४८ ॥
| verse_line2  = सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते॥४८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,501: Line 1,598:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दूरेण ह्यवरं कर्म बुदि्धयोगाद् धनञ्जय ।
| verse_line1  = दूरेण ह्यवरं कर्म बुदि्धयोगाद् धनञ्जय ।
| verse_lines  = दूरेण ह्यवरं कर्म बुदि्धयोगाद् धनञ्जय ।;बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः॥४९ ॥
| verse_line2  = बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः॥४९ ॥
| verse_line2  = बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः॥४९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,519: Line 1,617:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बुदि्धयुक्तो जहातीह उभे सुकृतदुष्कृते ।
| verse_line1  = बुदि्धयुक्तो जहातीह उभे सुकृतदुष्कृते ।
| verse_lines  = बुदि्धयुक्तो जहातीह उभे सुकृतदुष्कृते ।;तस्माद्योगाय युज्यस्व योगः कर्मसु कौशलम्॥५० ॥
| verse_line2  = तस्माद्योगाय युज्यस्व योगः कर्मसु कौशलम्॥५० ॥
| verse_line2  = तस्माद्योगाय युज्यस्व योगः कर्मसु कौशलम्॥५० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,537: Line 1,636:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कर्मजं बुदि्धयुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिणः ।
| verse_line1  = कर्मजं बुदि्धयुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिणः ।
| verse_lines  = कर्मजं बुदि्धयुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिणः ।;जन्मबन्धविनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम्॥५१ ॥
| verse_line2  = जन्मबन्धविनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम्॥५१ ॥
| verse_line2  = जन्मबन्धविनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम्॥५१ ॥
}}
}}
Line 1,546: Line 1,646:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदा ते मोहकलिलं बुदि्धर्व्यतितरिष्यति ।
| verse_line1  = यदा ते मोहकलिलं बुदि्धर्व्यतितरिष्यति ।
| verse_lines  = यदा ते मोहकलिलं बुदि्धर्व्यतितरिष्यति ।;तदा गन्तासि निर्वेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च॥५२ ॥
| verse_line2  = तदा गन्तासि निर्वेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च॥५२ ॥
| verse_line2  = तदा गन्तासि निर्वेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च॥५२ ॥
}}
}}
Line 1,555: Line 1,656:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यथा स्थास्यति निश्चला ॥
| verse_line1  = श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यथा स्थास्यति निश्चला ॥
| verse_lines  = श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यथा स्थास्यति निश्चला ॥;समाधावचला बुदि्धस्तदा योगमवाप्स्यसि॥ ५३ ॥
| verse_line2  = समाधावचला बुदि्धस्तदा योगमवाप्स्यसि॥ ५३ ॥
| verse_line2  = समाधावचला बुदि्धस्तदा योगमवाप्स्यसि॥ ५३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,575: Line 1,677:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = स्थितप्रज्ञस्य का भाषा समाधिस्थस्य केशव ।
| verse_line1  = स्थितप्रज्ञस्य का भाषा समाधिस्थस्य केशव ।
| verse_lines  = स्थितप्रज्ञस्य का भाषा समाधिस्थस्य केशव ।;स्थितधीः किं प्रभाषेत किमासीत व्रजेत किम्॥५४ ॥
| verse_line2  = स्थितधीः किं प्रभाषेत किमासीत व्रजेत किम्॥५४ ॥
| verse_line2  = स्थितधीः किं प्रभाषेत किमासीत व्रजेत किम्॥५४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,595: Line 1,698:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रजहाति यदा कामान् सर्वान् पार्थ मनोगतान् ।
| verse_line1  = प्रजहाति यदा कामान् सर्वान् पार्थ मनोगतान् ।
| verse_lines  = प्रजहाति यदा कामान् सर्वान् पार्थ मनोगतान् ।;आत्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते॥५५ ॥
| verse_line2  = आत्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते॥५५ ॥
| verse_line2  = आत्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते॥५५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,613: Line 1,717:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दुःखेष्वनुद्विग्नमना सुखेषु विगतस्पृहः ।
| verse_line1  = दुःखेष्वनुद्विग्नमना सुखेषु विगतस्पृहः ।
| verse_lines  = दुःखेष्वनुद्विग्नमना सुखेषु विगतस्पृहः ।;वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते॥५६ ॥
| verse_line2  = वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते॥५६ ॥
| verse_line2  = वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते॥५६ ॥
}}
}}
Line 1,622: Line 1,727:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत् प्राप्य शुभाशुभम् ।
| verse_line1  = यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत् प्राप्य शुभाशुभम् ।
| verse_lines  = यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत् प्राप्य शुभाशुभम् ।;नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥५७ ॥
| verse_line2  = नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥५७ ॥
| verse_line2  = नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥५७ ॥
}}
}}
Line 1,631: Line 1,737:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदा संहरते चायं कूर्मोङ्गानीव सर्वशः ।
| verse_line1  = यदा संहरते चायं कूर्मोङ्गानीव सर्वशः ।
| verse_lines  = यदा संहरते चायं कूर्मोङ्गानीव सर्वशः ।;इंद्रियाणींद्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥५८ ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणींद्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥५८ ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणींद्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥५८ ॥
}}
}}
Line 1,640: Line 1,747:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः ।
| verse_line1  = विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः ।
| verse_lines  = विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः ।;रसवर्जं रसोप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते॥५९ ॥
| verse_line2  = रसवर्जं रसोप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते॥५९ ॥
| verse_line2  = रसवर्जं रसोप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते॥५९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,658: Line 1,766:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः ।
| verse_line1  = यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः ।
| verse_lines  = यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः ।;इंद्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः॥६० ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः॥६० ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः॥६० ॥
}}
}}
Line 1,667: Line 1,776:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः ।
| verse_line1  = तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः ।
| verse_lines  = तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः ।;वशे हि यस्येंद्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥६१ ॥
| verse_line2  = वशे हि यस्येंद्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥६१ ॥
| verse_line2  = वशे हि यस्येंद्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥६१ ॥
}}
}}
Line 1,676: Line 1,786:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ध्यायतो विषयान् पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते ।
| verse_line1  = ध्यायतो विषयान् पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते ।
| verse_lines  = ध्यायतो विषयान् पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते ।;सङ्गात् सञ्जायते कामः कामात् क्रोधोभिजायते॥६२ ॥
| verse_line2  = सङ्गात् सञ्जायते कामः कामात् क्रोधोभिजायते॥६२ ॥
| verse_line2  = सङ्गात् सञ्जायते कामः कामात् क्रोधोभिजायते॥६२ ॥
}}
}}
Line 1,685: Line 1,796:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = क्रोधाद् भवति सम्मोहः सम्मोहात् स्मृऽतिविभ्रमः ।
| verse_line1  = क्रोधाद् भवति सम्मोहः सम्मोहात् स्मृऽतिविभ्रमः ।
| verse_lines  = क्रोधाद् भवति सम्मोहः सम्मोहात् स्मृऽतिविभ्रमः ।;स्मृऽतिभ्रंशाद् बुदि्धनाशो बुदि्धनाशाद् प्र(वि)नश्यति ॥६३ ॥
| verse_line2  = स्मृऽतिभ्रंशाद् बुदि्धनाशो बुदि्धनाशाद् प्र(वि)नश्यति ॥६३ ॥
| verse_line2  = स्मृऽतिभ्रंशाद् बुदि्धनाशो बुदि्धनाशाद् प्र(वि)नश्यति ॥६३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,703: Line 1,815:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिंद्रियैश्चरन् ।
| verse_line1  = रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिंद्रियैश्चरन् ।
| verse_lines  = रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिंद्रियैश्चरन् ।;आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति॥६४ ॥
| verse_line2  = आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति॥६४ ॥
| verse_line2  = आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति॥६४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,721: Line 1,834:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रसादे सर्वदुःखानां हानिरस्योपजायते ।
| verse_line1  = प्रसादे सर्वदुःखानां हानिरस्योपजायते ।
| verse_lines  = प्रसादे सर्वदुःखानां हानिरस्योपजायते ।;प्रसन्नचेतसो ह्याशु बुदि्धः पर्यवतिष्ठति॥६५ ॥
| verse_line2  = प्रसन्नचेतसो ह्याशु बुदि्धः पर्यवतिष्ठति॥६५ ॥
| verse_line2  = प्रसन्नचेतसो ह्याशु बुदि्धः पर्यवतिष्ठति॥६५ ॥
}}
}}
Line 1,730: Line 1,844:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नास्ति बुदि्धरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना ।
| verse_line1  = नास्ति बुदि्धरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना ।
| verse_lines  = नास्ति बुदि्धरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना ।;न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम्॥६६ ॥
| verse_line2  = न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम्॥६६ ॥
| verse_line2  = न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम्॥६६ ॥
}}
}}
Line 1,739: Line 1,854:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इंद्रियाणां हि चरतां यन्मनोनुविधीयते ।
| verse_line1  = इंद्रियाणां हि चरतां यन्मनोनुविधीयते ।
| verse_lines  = इंद्रियाणां हि चरतां यन्मनोनुविधीयते ।;तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि॥६७ ॥
| verse_line2  = तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि॥६७ ॥
| verse_line2  = तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि॥६७ ॥
}}
}}
Line 1,748: Line 1,864:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः ।
| verse_line1  = तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः ।
| verse_lines  = तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः ।;इंद्रियाणींद्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥६८ ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणींद्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥६८ ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणींद्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥६८ ॥
}}
}}
Line 1,757: Line 1,874:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी ।
| verse_line1  = या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी ।
| verse_lines  = या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी ।;यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः॥६९ ॥
| verse_line2  = यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः॥६९ ॥
| verse_line2  = यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः॥६९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,775: Line 1,893:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् ।
| verse_line1  = आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् ।
| verse_lines  = आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् ।;तद्वत् कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी॥ ७० ॥
| verse_line2  = तद्वत् कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी॥ ७० ॥
| verse_line2  = तद्वत् कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी॥ ७० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,793: Line 1,912:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = विहाय कामान् यः सर्वान् पुमांश्चरति निःस्पृहः ।
| verse_line1  = विहाय कामान् यः सर्वान् पुमांश्चरति निःस्पृहः ।
| verse_lines  = विहाय कामान् यः सर्वान् पुमांश्चरति निःस्पृहः ।;निर्ममो निरहङ्कारः स शान्तिमधिगच्छति॥७१ ॥
| verse_line2  = निर्ममो निरहङ्कारः स शान्तिमधिगच्छति॥७१ ॥
| verse_line2  = निर्ममो निरहङ्कारः स शान्तिमधिगच्छति॥७१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,811: Line 1,931:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति ।
| verse_line1  = एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति ।
| verse_lines  = एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति ।;स्थित्वास्यामन्तकालेपि ब्रह्म निर्वाणमृच्छति॥७२ ॥
| verse_line2  = स्थित्वास्यामन्तकालेपि ब्रह्म निर्वाणमृच्छति॥७२ ॥
| verse_line2  = स्थित्वास्यामन्तकालेपि ब्रह्म निर्वाणमृच्छति॥७२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,842: Line 1,963:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ज्यायसी चेत् कर्मणस्ते मता बुदि्धर्जनार्दन ।
| verse_line1  = ज्यायसी चेत् कर्मणस्ते मता बुदि्धर्जनार्दन ।
| verse_lines  = ज्यायसी चेत् कर्मणस्ते मता बुदि्धर्जनार्दन ।;तत् किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव॥१ ॥
| verse_line2  = तत् किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव॥१ ॥
| verse_line2  = तत् किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव॥१ ॥
}}
}}
Line 1,851: Line 1,973:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = व्यामिश्रेणैव वाक्येन बुदि्धं मोहयसीव मे ।
| verse_line1  = व्यामिश्रेणैव वाक्येन बुदि्धं मोहयसीव मे ।
| verse_lines  = व्यामिश्रेणैव वाक्येन बुदि्धं मोहयसीव मे ।;तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोहमाप्नुयाम्॥२ ॥
| verse_line2  = तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोहमाप्नुयाम्॥२ ॥
| verse_line2  = तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोहमाप्नुयाम्॥२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,869: Line 1,992:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्रीभगवानुवाच
| verse_line1  = श्रीभगवानुवाच
| verse_lines  = श्रीभगवानुवाच
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
}}
}}
Line 1,878: Line 2,002:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = लोकेस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।
| verse_line1  = लोकेस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।
| verse_lines  = लोकेस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।;ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम्॥३ ॥
| verse_line2  = ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम्॥३ ॥
| verse_line2  = ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम्॥३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,896: Line 2,021:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोश्नुते ।
| verse_line1  = न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोश्नुते ।
| verse_lines  = न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोश्नुते ।;न च संन्यसनादेव सिदि्धं समधिगच्छति॥४ ॥
| verse_line2  = न च संन्यसनादेव सिदि्धं समधिगच्छति॥४ ॥
| verse_line2  = न च संन्यसनादेव सिदि्धं समधिगच्छति॥४ ॥
}}
}}
Line 1,905: Line 2,031:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न हि कश्चित् क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।
| verse_line1  = न हि कश्चित् क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।
| verse_lines  = न हि कश्चित् क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।;कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः॥५ ॥
| verse_line2  = कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः॥५ ॥
| verse_line2  = कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः॥५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,923: Line 2,050:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कर्मेंद्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
| verse_line1  = कर्मेंद्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
| verse_lines  = कर्मेंद्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।;इंद्रियार्थान् विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते॥६ ॥
| verse_line2  = इंद्रियार्थान् विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते॥६ ॥
| verse_line2  = इंद्रियार्थान् विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते॥६ ॥
}}
}}
Line 1,932: Line 2,060:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यस्त्विंद्रियाणि मनसा नियम्यारभतेर्जुन ।
| verse_line1  = यस्त्विंद्रियाणि मनसा नियम्यारभतेर्जुन ।
| verse_lines  = यस्त्विंद्रियाणि मनसा नियम्यारभतेर्जुन ।;कर्मेंद्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते॥७ ॥
| verse_line2  = कर्मेंद्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते॥७ ॥
| verse_line2  = कर्मेंद्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते॥७ ॥
}}
}}
Line 1,941: Line 2,070:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।
| verse_line1  = नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।
| verse_lines  = नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।;शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः॥८ ॥
| verse_line2  = शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः॥८ ॥
| verse_line2  = शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः॥८ ॥
}}
}}
Line 1,950: Line 2,080:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यज्ञार्थात् कर्मणोन्यत्र लोकोयं कर्मबन्धनः ।
| verse_line1  = यज्ञार्थात् कर्मणोन्यत्र लोकोयं कर्मबन्धनः ।
| verse_lines  = यज्ञार्थात् कर्मणोन्यत्र लोकोयं कर्मबन्धनः ।;तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर॥९ ॥
| verse_line2  = तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर॥९ ॥
| verse_line2  = तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर॥९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 1,968: Line 2,099:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।
| verse_line1  = सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।
| verse_lines  = सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।;अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोस्त्विष्टकामधुक्॥१० ॥
| verse_line2  = अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोस्त्विष्टकामधुक्॥१० ॥
| verse_line2  = अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोस्त्विष्टकामधुक्॥१० ॥
}}
}}
Line 1,977: Line 2,109:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = देवान् भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।
| verse_line1  = देवान् भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।
| verse_lines  = देवान् भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।;परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमावाप्स्यथ॥११ ॥
| verse_line2  = परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमावाप्स्यथ॥११ ॥
| verse_line2  = परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमावाप्स्यथ॥११ ॥
}}
}}
Line 1,986: Line 2,119:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इष्टान् भोगान् हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।
| verse_line1  = इष्टान् भोगान् हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।
| verse_lines  = इष्टान् भोगान् हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।;तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः॥१२ ॥
| verse_line2  = तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः॥१२ ॥
| verse_line2  = तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः॥१२ ॥
}}
}}
Line 1,995: Line 2,129:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।
| verse_line1  = यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।
| verse_lines  = यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।;भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात्॥१३ ॥
| verse_line2  = भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात्॥१३ ॥
| verse_line2  = भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात्॥१३ ॥
}}
}}
Line 2,004: Line 2,139:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अन्नाद् भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।
| verse_line1  = अन्नाद् भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।
| verse_lines  = अन्नाद् भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।;यज्ञाद् भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः॥१४ ॥
| verse_line2  = यज्ञाद् भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः॥१४ ॥
| verse_line2  = यज्ञाद् भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः॥१४ ॥
}}
}}
Line 2,013: Line 2,149:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कर्म ब्रह्मोद्भवं विदि्ध ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।
| verse_line1  = कर्म ब्रह्मोद्भवं विदि्ध ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।
| verse_lines  = कर्म ब्रह्मोद्भवं विदि्ध ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।;तस्मात् सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम्॥१५ ॥
| verse_line2  = तस्मात् सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम्॥१५ ॥
| verse_line2  = तस्मात् सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम्॥१५ ॥
}}
}}
Line 2,022: Line 2,159:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
| verse_line1  = एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
| verse_lines  = एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।;अघायुरिंद्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति॥१६ ॥
| verse_line2  = अघायुरिंद्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति॥१६ ॥
| verse_line2  = अघायुरिंद्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति॥१६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,040: Line 2,178:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।
| verse_line1  = यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।
| verse_lines  = यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।;आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते॥१७ ॥
| verse_line2  = आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते॥१७ ॥
| verse_line2  = आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते॥१७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,058: Line 2,197:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।
| verse_line1  = नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।
| verse_lines  = नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।;न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः॥१८ ॥
| verse_line2  = न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः॥१८ ॥
| verse_line2  = न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः॥१८ ॥
}}
}}
Line 2,067: Line 2,207:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।
| verse_line1  = तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।
| verse_lines  = तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।;असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः॥१९ ॥
| verse_line2  = असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः॥१९ ॥
| verse_line2  = असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः॥१९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,085: Line 2,226:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कर्मणैव हि संसिदि्धमास्थिता जनकादयः ।
| verse_line1  = कर्मणैव हि संसिदि्धमास्थिता जनकादयः ।
| verse_lines  = कर्मणैव हि संसिदि्धमास्थिता जनकादयः ।;लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन् कर्तुमर्हसि॥२० ॥
| verse_line2  = लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन् कर्तुमर्हसि॥२० ॥
| verse_line2  = लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन् कर्तुमर्हसि॥२० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,103: Line 2,245:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
| verse_line1  = यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
| verse_lines  = यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।;स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते॥२१ ॥
| verse_line2  = स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते॥२१ ॥
| verse_line2  = स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते॥२१ ॥
}}
}}
Line 2,112: Line 2,255:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।
| verse_line1  = न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।
| verse_lines  = न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।;नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि॥२२ ॥
| verse_line2  = नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि॥२२ ॥
| verse_line2  = नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि॥२२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,130: Line 2,274:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतंद्रितः ।
| verse_line1  = यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतंद्रितः ।
| verse_lines  = यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतंद्रितः ।;मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः॥२३ ॥
| verse_line2  = मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः॥२३ ॥
| verse_line2  = मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः॥२३ ॥
}}
}}
Line 2,139: Line 2,284:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।
| verse_line1  = उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।
| verse_lines  = उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।;सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः॥२४ ॥
| verse_line2  = सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः॥२४ ॥
| verse_line2  = सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः॥२४ ॥
}}
}}
Line 2,148: Line 2,294:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।
| verse_line1  = सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।
| verse_lines  = सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।;कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम्॥२५ ॥
| verse_line2  = कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम्॥२५ ॥
| verse_line2  = कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम्॥२५ ॥
}}
}}
Line 2,157: Line 2,304:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न बुदि्धभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
| verse_line1  = न बुदि्धभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
| verse_lines  = न बुदि्धभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।;जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान् युक्तः समाचरन्॥२६ ॥
| verse_line2  = जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान् युक्तः समाचरन्॥२६ ॥
| verse_line2  = जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान् युक्तः समाचरन्॥२६ ॥
}}
}}
Line 2,166: Line 2,314:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
| verse_line1  = प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
| verse_lines  = प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।;अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते॥२७ ॥
| verse_line2  = अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते॥२७ ॥
| verse_line2  = अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते॥२७ ॥
}}
}}
Line 2,175: Line 2,324:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।
| verse_line1  = तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।
| verse_lines  = तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।;गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते॥२८ ॥
| verse_line2  = गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते॥२८ ॥
| verse_line2  = गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते॥२८ ॥
}}
}}
Line 2,184: Line 2,334:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।
| verse_line1  = प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।
| verse_lines  = प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।;तानकृस्नविदो मन्दान् कृत्स्नविन्न विचालयेत्॥२९ ॥
| verse_line2  = तानकृस्नविदो मन्दान् कृत्स्नविन्न विचालयेत्॥२९ ॥
| verse_line2  = तानकृस्नविदो मन्दान् कृत्स्नविन्न विचालयेत्॥२९ ॥
}}
}}
Line 2,193: Line 2,344:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
| verse_line1  = मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
| verse_lines  = मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।;निराशीर्निर्ममो भूत्वा युद्ध्यस्व विगतज्वरः॥३० ॥
| verse_line2  = निराशीर्निर्ममो भूत्वा युद्ध्यस्व विगतज्वरः॥३० ॥
| verse_line2  = निराशीर्निर्ममो भूत्वा युद्ध्यस्व विगतज्वरः॥३० ॥
}}
}}
Line 2,202: Line 2,354:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ये मे मतमिदं नित्यमनुतिष्ठन्ति मानवाः ।
| verse_line1  = ये मे मतमिदं नित्यमनुतिष्ठन्ति मानवाः ।
| verse_lines  = ये मे मतमिदं नित्यमनुतिष्ठन्ति मानवाः ।;श्रद्धावन्तोनसूयन्तो मुच्यन्ते तेपि कर्मभिः॥३१ ॥
| verse_line2  = श्रद्धावन्तोनसूयन्तो मुच्यन्ते तेपि कर्मभिः॥३१ ॥
| verse_line2  = श्रद्धावन्तोनसूयन्तो मुच्यन्ते तेपि कर्मभिः॥३१ ॥
}}
}}
Line 2,211: Line 2,364:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ।
| verse_line1  = ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ।
| verse_lines  = ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ।;सर्वज्ञानविमूढांस्तान् विदि्ध नष्टानचेतसः॥३२ ॥
| verse_line2  = सर्वज्ञानविमूढांस्तान् विदि्ध नष्टानचेतसः॥३२ ॥
| verse_line2  = सर्वज्ञानविमूढांस्तान् विदि्ध नष्टानचेतसः॥३२ ॥
}}
}}
Line 2,220: Line 2,374:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि ।
| verse_line1  = सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि ।
| verse_lines  = सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि ।;प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति॥३३ ॥
| verse_line2  = प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति॥३३ ॥
| verse_line2  = प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति॥३३ ॥
}}
}}
Line 2,229: Line 2,384:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इंद्रियस्येंद्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ ॥ तयोर्न वशमागच्छेत् तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ॥ ३४ ॥
| verse_line1  = इंद्रियस्येंद्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ ॥ तयोर्न वशमागच्छेत् तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ॥ ३४ ॥
| verse_lines  = इंद्रियस्येंद्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ ॥ तयोर्न वशमागच्छेत् तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ॥ ३४ ॥
}}
}}


Line 2,237: Line 2,393:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात् ।
| verse_line1  = श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात् ।
| verse_lines  = श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात् ।;स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः॥३५ ॥
| verse_line2  = स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः॥३५ ॥
| verse_line2  = स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः॥३५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,257: Line 2,414:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अथ केन प्रयुक्तोयं पापं चरति पूरुषः ।
| verse_line1  = अथ केन प्रयुक्तोयं पापं चरति पूरुषः ।
| verse_lines  = अथ केन प्रयुक्तोयं पापं चरति पूरुषः ।;अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः॥३६ ॥
| verse_line2  = अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः॥३६ ॥
| verse_line2  = अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः॥३६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,277: Line 2,435:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः ।
| verse_line1  = काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः ।
| verse_lines  = काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः ।;महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम्॥३७ ॥
| verse_line2  = महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम्॥३७ ॥
| verse_line2  = महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम्॥३७ ॥
}}
}}
Line 2,286: Line 2,445:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = धूमेनाव्रियते वह्निर्यथादर्शो मलेन च ।
| verse_line1  = धूमेनाव्रियते वह्निर्यथादर्शो मलेन च ।
| verse_lines  = धूमेनाव्रियते वह्निर्यथादर्शो मलेन च ।;यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम्॥३८ ॥
| verse_line2  = यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम्॥३८ ॥
| verse_line2  = यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम्॥३८ ॥
}}
}}
Line 2,295: Line 2,455:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ।
| verse_line1  = आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ।
| verse_lines  = आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ।;कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च॥३९ ॥
| verse_line2  = कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च॥३९ ॥
| verse_line2  = कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च॥३९ ॥
}}
}}
Line 2,304: Line 2,465:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इंद्रियाणि मनोबुदि्धरस्याधिष्ठानमुच्यते ।
| verse_line1  = इंद्रियाणि मनोबुदि्धरस्याधिष्ठानमुच्यते ।
| verse_lines  = इंद्रियाणि मनोबुदि्धरस्याधिष्ठानमुच्यते ।;एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम्॥४० ॥
| verse_line2  = एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम्॥४० ॥
| verse_line2  = एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम्॥४० ॥
}}
}}
Line 2,313: Line 2,475:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तस्मात्त्वमिंद्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ ।
| verse_line1  = तस्मात्त्वमिंद्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ ।
| verse_lines  = तस्मात्त्वमिंद्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ ।;पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम्॥४१ ॥
| verse_line2  = पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम्॥४१ ॥
| verse_line2  = पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम्॥४१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,331: Line 2,494:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इंद्रियाणि पराण्याहुरिंद्रियेभ्यः परं मनः ।
| verse_line1  = इंद्रियाणि पराण्याहुरिंद्रियेभ्यः परं मनः ।
| verse_lines  = इंद्रियाणि पराण्याहुरिंद्रियेभ्यः परं मनः ।;मनसस्तु परा बुदि्धर्यो बुद्धेः परतस्तु सः॥४२ ॥
| verse_line2  = मनसस्तु परा बुदि्धर्यो बुद्धेः परतस्तु सः॥४२ ॥
| verse_line2  = मनसस्तु परा बुदि्धर्यो बुद्धेः परतस्तु सः॥४२ ॥
}}
}}
Line 2,340: Line 2,504:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
| verse_line1  = एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
| verse_lines  = एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना ।;जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम्॥४३ ॥
| verse_line2  = जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम्॥४३ ॥
| verse_line2  = जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम्॥४३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,370: Line 2,535:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।
| verse_line1  = इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।
| verse_lines  = इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।;विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेब्रवीत्॥१ ॥
| verse_line2  = विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेब्रवीत्॥१ ॥
| verse_line2  = विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेब्रवीत्॥१ ॥
}}
}}
Line 2,379: Line 2,545:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः ।
| verse_line1  = एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः ।
| verse_lines  = एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः ।;स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप॥२ ॥
| verse_line2  = स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप॥२ ॥
| verse_line2  = स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप॥२ ॥
}}
}}
Line 2,388: Line 2,555:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = स एवायं मया तेद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः ।
| verse_line1  = स एवायं मया तेद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः ।
| verse_lines  = स एवायं मया तेद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः ।;भक्तोसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम्॥३ ॥
| verse_line2  = भक्तोसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम्॥३ ॥
| verse_line2  = भक्तोसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम्॥३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,408: Line 2,576:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः ।
| verse_line1  = अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः ।
| verse_lines  = अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः ।;कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति॥४ ॥
| verse_line2  = कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति॥४ ॥
| verse_line2  = कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति॥४ ॥
}}
}}
Line 2,419: Line 2,588:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन ।
| verse_line1  = बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन ।
| verse_lines  = बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन ।;तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप॥५ ॥
| verse_line2  = तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप॥५ ॥
| verse_line2  = तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप॥५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,437: Line 2,607:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अजोपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोपि सन् ।
| verse_line1  = अजोपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोपि सन् ।
| verse_lines  = अजोपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोपि सन् ।;प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय सम्भवाम्यात्ममायया॥६ ॥
| verse_line2  = प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय सम्भवाम्यात्ममायया॥६ ॥
| verse_line2  = प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय सम्भवाम्यात्ममायया॥६ ॥
}}
}}
Line 2,446: Line 2,617:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।
| verse_line1  = यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।
| verse_lines  = यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।;अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्॥७ ॥
| verse_line2  = अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्॥७ ॥
| verse_line2  = अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्॥७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,464: Line 2,636:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।
| verse_line1  = परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।
| verse_lines  = परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।;धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे॥८ ॥
| verse_line2  = धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे॥८ ॥
| verse_line2  = धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे॥८ ॥
}}
}}
Line 2,473: Line 2,646:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः ।
| verse_line1  = जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः ।
| verse_lines  = जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः ।;त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोर्जुन॥९ ॥
| verse_line2  = त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोर्जुन॥९ ॥
| verse_line2  = त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोर्जुन॥९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,491: Line 2,665:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः ।
| verse_line1  = वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः ।
| verse_lines  = वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः ।;बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः॥१० ॥
| verse_line2  = बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः॥१० ॥
| verse_line2  = बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः॥१० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,509: Line 2,684:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् ।
| verse_line1  = ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् ।
| verse_lines  = ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् ।;मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः॥११ ॥
| verse_line2  = मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः॥११ ॥
| verse_line2  = मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः॥११ ॥
}}
}}
Line 2,518: Line 2,694:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = काङ्क्षन्तः कर्मणां सिदि्धं यजन्त इह देवताः ।
| verse_line1  = काङ्क्षन्तः कर्मणां सिदि्धं यजन्त इह देवताः ।
| verse_lines  = काङ्क्षन्तः कर्मणां सिदि्धं यजन्त इह देवताः ।;क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिदि्धर्भवति कर्मजा॥१२ ॥
| verse_line2  = क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिदि्धर्भवति कर्मजा॥१२ ॥
| verse_line2  = क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिदि्धर्भवति कर्मजा॥१२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,536: Line 2,713:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः ।
| verse_line1  = चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः ।
| verse_lines  = चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः ।;तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम्॥१३ ॥
| verse_line2  = तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम्॥१३ ॥
| verse_line2  = तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम्॥१३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,554: Line 2,732:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा ।
| verse_line1  = न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा ।
| verse_lines  = न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा ।;इति मां योभिजानाति कर्मभिर्न स बद्ध्यते॥१४ ॥
| verse_line2  = इति मां योभिजानाति कर्मभिर्न स बद्ध्यते॥१४ ॥
| verse_line2  = इति मां योभिजानाति कर्मभिर्न स बद्ध्यते॥१४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,572: Line 2,751:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः ।
| verse_line1  = एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः ।
| verse_lines  = एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः ।;कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम्॥१५ ॥
| verse_line2  = कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम्॥१५ ॥
| verse_line2  = कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम्॥१५ ॥
}}
}}
Line 2,581: Line 2,761:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = किं कर्म किमकर्मेति कवयोप्यत्र मोहिताः ।
| verse_line1  = किं कर्म किमकर्मेति कवयोप्यत्र मोहिताः ।
| verse_lines  = किं कर्म किमकर्मेति कवयोप्यत्र मोहिताः ।;तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेशुभात्॥१६ ॥
| verse_line2  = तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेशुभात्॥१६ ॥
| verse_line2  = तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेशुभात्॥१६ ॥
}}
}}
Line 2,590: Line 2,771:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः ।
| verse_line1  = कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः ।
| verse_lines  = कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः ।;अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः॥१७ ॥
| verse_line2  = अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः॥१७ ॥
| verse_line2  = अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः॥१७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,608: Line 2,790:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः ।
| verse_line1  = कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः ।
| verse_lines  = कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः ।;स बुदि्धमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत्॥१८ ॥
| verse_line2  = स बुदि्धमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत्॥१८ ॥
| verse_line2  = स बुदि्धमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत्॥१८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,626: Line 2,809:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः ।
| verse_line1  = यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः ।
| verse_lines  = यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः ।;ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः॥१९ ॥
| verse_line2  = ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः॥१९ ॥
| verse_line2  = ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः॥१९ ॥
}}
}}
Line 2,635: Line 2,819:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तोनिराश्रयः ।
| verse_line1  = त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तोनिराश्रयः ।
| verse_lines  = त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तोनिराश्रयः ।;कर्मण्यभिप्रवृत्तोपि नैव किञ्चित्करोति सः॥२० ॥
| verse_line2  = कर्मण्यभिप्रवृत्तोपि नैव किञ्चित्करोति सः॥२० ॥
| verse_line2  = कर्मण्यभिप्रवृत्तोपि नैव किञ्चित्करोति सः॥२० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,653: Line 2,838:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः ।
| verse_line1  = निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः ।
| verse_lines  = निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः ।;शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम्॥२१ ॥
| verse_line2  = शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम्॥२१ ॥
| verse_line2  = शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम्॥२१ ॥
}}
}}
Line 2,662: Line 2,848:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदृच्छालाभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ।
| verse_line1  = यदृच्छालाभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ।
| verse_lines  = यदृच्छालाभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ।;समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबद्ध्यते॥२२ ॥
| verse_line2  = समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबद्ध्यते॥२२ ॥
| verse_line2  = समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबद्ध्यते॥२२ ॥
}}
}}
Line 2,671: Line 2,858:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः ।
| verse_line1  = गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः ।
| verse_lines  = गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः ।;यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते॥२३ ॥
| verse_line2  = यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते॥२३ ॥
| verse_line2  = यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते॥२३ ॥
}}
}}
Line 2,680: Line 2,868:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।
| verse_line1  = ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।
| verse_lines  = ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।;ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना॥२४ ॥
| verse_line2  = ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना॥२४ ॥
| verse_line2  = ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना॥२४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,698: Line 2,887:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते ।
| verse_line1  = दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते ।
| verse_lines  = दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते ।;ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति॥२५ ॥
| verse_line2  = ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति॥२५ ॥
| verse_line2  = ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति॥२५ ॥
}}
}}
Line 2,707: Line 2,897:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्रोत्रादीनींद्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ।
| verse_line1  = श्रोत्रादीनींद्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ।
| verse_lines  = श्रोत्रादीनींद्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ।;शब्दादीन्विषयानन्य इंद्रियाग्निषु जुह्वति॥२६ ॥
| verse_line2  = शब्दादीन्विषयानन्य इंद्रियाग्निषु जुह्वति॥२६ ॥
| verse_line2  = शब्दादीन्विषयानन्य इंद्रियाग्निषु जुह्वति॥२६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,725: Line 2,916:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वाणींद्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे ।
| verse_line1  = सर्वाणींद्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे ।
| verse_lines  = सर्वाणींद्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे ।;आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते॥२७ ॥
| verse_line2  = आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते॥२७ ॥
| verse_line2  = आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते॥२७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,743: Line 2,935:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे ।
| verse_line1  = द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे ।
| verse_lines  = द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे ।;स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः॥२८ ॥
| verse_line2  = स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः॥२८ ॥
| verse_line2  = स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः॥२८ ॥
}}
}}
Line 2,752: Line 2,945:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अपाने जुह्वनि प्राणं प्राणेपानं तथापरे ।
| verse_line1  = अपाने जुह्वनि प्राणं प्राणेपानं तथापरे ।
| verse_lines  = अपाने जुह्वनि प्राणं प्राणेपानं तथापरे ।;प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः॥२९ ॥
| verse_line2  = प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः॥२९ ॥
| verse_line2  = प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः॥२९ ॥
}}
}}
Line 2,761: Line 2,955:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अपरे नियताहाराः प्राणान् प्राणेषु जुह्वति ।
| verse_line1  = अपरे नियताहाराः प्राणान् प्राणेषु जुह्वति ।
| verse_lines  = अपरे नियताहाराः प्राणान् प्राणेषु जुह्वति ।;सर्वेप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः॥३० ॥
| verse_line2  = सर्वेप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः॥३० ॥
| verse_line2  = सर्वेप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः॥३० ॥
}}
}}
Line 2,770: Line 2,965:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् ।
| verse_line1  = यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् ।
| verse_lines  = यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् ।;नायं लोकोस्त्ययज्ञस्य कुतोन्यः कुरुसत्तम॥३१ ॥
| verse_line2  = नायं लोकोस्त्ययज्ञस्य कुतोन्यः कुरुसत्तम॥३१ ॥
| verse_line2  = नायं लोकोस्त्ययज्ञस्य कुतोन्यः कुरुसत्तम॥३१ ॥
}}
}}
Line 2,779: Line 2,975:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एवं बहुविधा यज्ञा वितता ब्रह्मणो मुखे ।
| verse_line1  = एवं बहुविधा यज्ञा वितता ब्रह्मणो मुखे ।
| verse_lines  = एवं बहुविधा यज्ञा वितता ब्रह्मणो मुखे ।;कर्मजान्विदि्ध तान् सर्वानेवं ज्ञात्वा विमोक्ष्यसे॥३२ ॥
| verse_line2  = कर्मजान्विदि्ध तान् सर्वानेवं ज्ञात्वा विमोक्ष्यसे॥३२ ॥
| verse_line2  = कर्मजान्विदि्ध तान् सर्वानेवं ज्ञात्वा विमोक्ष्यसे॥३२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,797: Line 2,994:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्रेयान् द्रव्यमयाद्यज्ञाज्ज्ञानयज्ञः परन्तप ।
| verse_line1  = श्रेयान् द्रव्यमयाद्यज्ञाज्ज्ञानयज्ञः परन्तप ।
| verse_lines  = श्रेयान् द्रव्यमयाद्यज्ञाज्ज्ञानयज्ञः परन्तप ।;सर्वं कर्माखिलं पार्थ ज्ञाने परिसमाप्यते॥३३ ॥
| verse_line2  = सर्वं कर्माखिलं पार्थ ज्ञाने परिसमाप्यते॥३३ ॥
| verse_line2  = सर्वं कर्माखिलं पार्थ ज्ञाने परिसमाप्यते॥३३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,815: Line 3,013:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तद्विदि्ध प्रणिपातेन परिप्रश्रेन सेवया ।
| verse_line1  = तद्विदि्ध प्रणिपातेन परिप्रश्रेन सेवया ।
| verse_lines  = तद्विदि्ध प्रणिपातेन परिप्रश्रेन सेवया ।;उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञानं ज्ञानिनस्तत्वदर्शिनः॥३४ ॥
| verse_line2  = उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञानं ज्ञानिनस्तत्वदर्शिनः॥३४ ॥
| verse_line2  = उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञानं ज्ञानिनस्तत्वदर्शिनः॥३४ ॥
}}
}}
Line 2,824: Line 3,023:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहमेवं यास्यसि पाण्डव ।
| verse_line1  = यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहमेवं यास्यसि पाण्डव ।
| verse_lines  = यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहमेवं यास्यसि पाण्डव ।;येन भूतान्यशेषेण द्रक्ष्यस्यात्मन्यथो मयि॥३५ ॥
| verse_line2  = येन भूतान्यशेषेण द्रक्ष्यस्यात्मन्यथो मयि॥३५ ॥
| verse_line2  = येन भूतान्यशेषेण द्रक्ष्यस्यात्मन्यथो मयि॥३५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,842: Line 3,042:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अपि चेदसि पापेभ्यः सर्वेभ्यः पापकृत्तमः ।
| verse_line1  = अपि चेदसि पापेभ्यः सर्वेभ्यः पापकृत्तमः ।
| verse_lines  = अपि चेदसि पापेभ्यः सर्वेभ्यः पापकृत्तमः ।;सर्वं ज्ञानप्लवेनैव वृजिनं सन्तरिष्यसि॥३६ ॥
| verse_line2  = सर्वं ज्ञानप्लवेनैव वृजिनं सन्तरिष्यसि॥३६ ॥
| verse_line2  = सर्वं ज्ञानप्लवेनैव वृजिनं सन्तरिष्यसि॥३६ ॥
}}
}}
Line 2,851: Line 3,052:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यथैधांसि समिद्धोग्निर्भस्मसात्कुरुतेर्जुन ।
| verse_line1  = यथैधांसि समिद्धोग्निर्भस्मसात्कुरुतेर्जुन ।
| verse_lines  = यथैधांसि समिद्धोग्निर्भस्मसात्कुरुतेर्जुन ।;ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते तथा॥३७ ॥
| verse_line2  = ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते तथा॥३७ ॥
| verse_line2  = ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते तथा॥३७ ॥
}}
}}
Line 2,860: Line 3,062:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते ।
| verse_line1  = न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते ।
| verse_lines  = न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते ।;तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति॥३८ ॥
| verse_line2  = तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति॥३८ ॥
| verse_line2  = तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति॥३८ ॥
}}
}}
Line 2,869: Line 3,072:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्रद्धावाल्लभते ज्ञानं मत्परः संयतेंद्रियः ।
| verse_line1  = श्रद्धावाल्लभते ज्ञानं मत्परः संयतेंद्रियः ।
| verse_lines  = श्रद्धावाल्लभते ज्ञानं मत्परः संयतेंद्रियः ।;ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति॥३९ ॥
| verse_line2  = ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति॥३९ ॥
| verse_line2  = ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति॥३९ ॥
}}
}}
Line 2,878: Line 3,082:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अज्ञश्चाश्रद्दधानश्च संशयात्मा विनश्यति ।
| verse_line1  = अज्ञश्चाश्रद्दधानश्च संशयात्मा विनश्यति ।
| verse_lines  = अज्ञश्चाश्रद्दधानश्च संशयात्मा विनश्यति ।;नायं लोकोस्ति न परो न सुखं संशयात्मनः॥४० ॥
| verse_line2  = नायं लोकोस्ति न परो न सुखं संशयात्मनः॥४० ॥
| verse_line2  = नायं लोकोस्ति न परो न सुखं संशयात्मनः॥४० ॥
}}
}}
Line 2,887: Line 3,092:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = योगसंन्यस्तकर्माणं ज्ञानसञ्छिन्नसंशयम् ।
| verse_line1  = योगसंन्यस्तकर्माणं ज्ञानसञ्छिन्नसंशयम् ।
| verse_lines  = योगसंन्यस्तकर्माणं ज्ञानसञ्छिन्नसंशयम् ।;आत्मवन्तं न कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय॥४१ ॥
| verse_line2  = आत्मवन्तं न कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय॥४१ ॥
| verse_line2  = आत्मवन्तं न कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय॥४१ ॥
}}
}}
Line 2,896: Line 3,102:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तस्मादज्ञानसम्भूतं हृत्स्थं ज्ञानासिनात्मनः ।
| verse_line1  = तस्मादज्ञानसम्भूतं हृत्स्थं ज्ञानासिनात्मनः ।
| verse_lines  = तस्मादज्ञानसम्भूतं हृत्स्थं ज्ञानासिनात्मनः ।;छित्त्वैनं संशयं योगमातिष्ठोत्तिष्ठ भारत॥४२ ॥
| verse_line2  = छित्त्वैनं संशयं योगमातिष्ठोत्तिष्ठ भारत॥४२ ॥
| verse_line2  = छित्त्वैनं संशयं योगमातिष्ठोत्तिष्ठ भारत॥४२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,926: Line 3,133:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि ।
| verse_line1  = संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि ।
| verse_lines  = संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि ।;यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम्॥१ ॥
| verse_line2  = यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम्॥१ ॥
| verse_line2  = यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम्॥१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,946: Line 3,154:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ ।
| verse_line1  = संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ ।
| verse_lines  = संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ ।;तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते॥२ ॥
| verse_line2  = तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते॥२ ॥
| verse_line2  = तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते॥२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,964: Line 3,173:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।
| verse_line1  = ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।
| verse_lines  = ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।;निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते॥३ ॥
| verse_line2  = निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते॥३ ॥
| verse_line2  = निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते॥३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 2,982: Line 3,192:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः ।
| verse_line1  = साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः ।
| verse_lines  = साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः ।;एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम्॥४ ॥
| verse_line2  = एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम्॥४ ॥
| verse_line2  = एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम्॥४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,000: Line 3,211:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यत्साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते ।
| verse_line1  = यत्साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते ।
| verse_lines  = यत्साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते ।;एकं साङ्ख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति॥५ ॥
| verse_line2  = एकं साङ्ख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति॥५ ॥
| verse_line2  = एकं साङ्ख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति॥५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,018: Line 3,230:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
| verse_line1  = संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
| verse_lines  = संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।;योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति॥६ ॥
| verse_line2  = योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति॥६ ॥
| verse_line2  = योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति॥६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,036: Line 3,249:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेंद्रियः
| verse_line1  = योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेंद्रियः
| verse_lines  = योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेंद्रियः;सर्वभूतात्मभूतात्माकुर्वन्नपि न लिप्यते॥ ७ ॥
| verse_line2  = सर्वभूतात्मभूतात्माकुर्वन्नपि न लिप्यते॥ ७ ॥
| verse_line2  = सर्वभूतात्मभूतात्माकुर्वन्नपि न लिप्यते॥ ७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,054: Line 3,268:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
| verse_line1  = नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
| verse_lines  = नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।;पश्यन् शृृण्वन् स्पृशन् जिघ्रन् अश्नन् गच्छन् स्वपन् श्वसन् ॥८ ॥
| verse_line2  = पश्यन् शृृण्वन् स्पृशन् जिघ्रन् अश्नन् गच्छन् स्वपन् श्वसन् ॥८ ॥
| verse_line2  = पश्यन् शृृण्वन् स्पृशन् जिघ्रन् अश्नन् गच्छन् स्वपन् श्वसन् ॥८ ॥
}}
}}
Line 3,063: Line 3,278:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रलपन् विसृजन् गृह्णन् उन्मिषन् निमिषन् अपि ।
| verse_line1  = प्रलपन् विसृजन् गृह्णन् उन्मिषन् निमिषन् अपि ।
| verse_lines  = प्रलपन् विसृजन् गृह्णन् उन्मिषन् निमिषन् अपि ।;इंद्रियाणींद्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन्॥९ ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणींद्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन्॥९ ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणींद्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन्॥९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,081: Line 3,297:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।
| verse_line1  = ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।
| verse_lines  = ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।;लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा॥१० ॥
| verse_line2  = लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा॥१० ॥
| verse_line2  = लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा॥१० ॥
}}
}}
Line 3,090: Line 3,307:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिंद्रियैरपि ।
| verse_line1  = कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिंद्रियैरपि ।
| verse_lines  = कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिंद्रियैरपि ।;योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मशुद्धये॥११ ॥
| verse_line2  = योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मशुद्धये॥११ ॥
| verse_line2  = योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मशुद्धये॥११ ॥
}}
}}
Line 3,099: Line 3,317:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।
| verse_line1  = युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।
| verse_lines  = युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।;अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते॥१२ ॥
| verse_line2  = अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते॥१२ ॥
| verse_line2  = अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते॥१२ ॥
}}
}}
Line 3,108: Line 3,327:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी ।
| verse_line1  = सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी ।
| verse_lines  = सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी ।;नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन्॥१३ ॥
| verse_line2  = नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन्॥१३ ॥
| verse_line2  = नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन्॥१३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,126: Line 3,346:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
| verse_line1  = न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
| verse_lines  = न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।;न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते॥१४ ॥
| verse_line2  = न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते॥१४ ॥
| verse_line2  = न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते॥१४ ॥
}}
}}
Line 3,135: Line 3,356:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नादत्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः ।
| verse_line1  = नादत्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः ।
| verse_lines  = नादत्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः ।;अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः॥१५ ॥
| verse_line2  = अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः॥१५ ॥
| verse_line2  = अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः॥१५ ॥
}}
}}
Line 3,144: Line 3,366:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।
| verse_line1  = ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।
| verse_lines  = ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।;तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम्॥१६ ॥
| verse_line2  = तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम्॥१६ ॥
| verse_line2  = तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम्॥१६ ॥
}}
}}
Line 3,153: Line 3,376:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः ।
| verse_line1  = तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः ।
| verse_lines  = तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः ।;गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः॥१७ ॥
| verse_line2  = गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः॥१७ ॥
| verse_line2  = गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः॥१७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,171: Line 3,395:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = विद्याविनयसम्पन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
| verse_line1  = विद्याविनयसम्पन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
| verse_lines  = विद्याविनयसम्पन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।;शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः॥१८ ॥
| verse_line2  = शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः॥१८ ॥
| verse_line2  = शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः॥१८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,189: Line 3,414:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
| verse_line1  = इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
| verse_lines  = इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।;निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद् ब्रह्मणि ते स्थिताः॥१९ ॥
| verse_line2  = निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद् ब्रह्मणि ते स्थिताः॥१९ ॥
| verse_line2  = निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद् ब्रह्मणि ते स्थिताः॥१९ ॥
}}
}}
Line 3,198: Line 3,424:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।
| verse_line1  = न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।
| verse_lines  = न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।;स्थिरबुदि्धरसंमूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः॥२० ॥
| verse_line2  = स्थिरबुदि्धरसंमूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः॥२० ॥
| verse_line2  = स्थिरबुदि्धरसंमूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः॥२० ॥
}}
}}
Line 3,207: Line 3,434:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
| verse_line1  = बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
| verse_lines  = बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।;स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षयमश्नुते॥२१ ॥
| verse_line2  = स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षयमश्नुते॥२१ ॥
| verse_line2  = स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षयमश्नुते॥२१ ॥
}}
}}
Line 3,216: Line 3,444:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।
| verse_line1  = ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।
| verse_lines  = ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।;आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः॥२२ ॥
| verse_line2  = आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः॥२२ ॥
| verse_line2  = आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः॥२२ ॥
}}
}}
Line 3,225: Line 3,454:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
| verse_line1  = शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
| verse_lines  = शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।;कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः॥२३ ॥
| verse_line2  = कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः॥२३ ॥
| verse_line2  = कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः॥२३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,243: Line 3,473:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = योन्तः सुखोन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः ।
| verse_line1  = योन्तः सुखोन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः ।
| verse_lines  = योन्तः सुखोन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः ।;स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोधिगच्छति॥२४ ॥
| verse_line2  = स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोधिगच्छति॥२४ ॥
| verse_line2  = स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोधिगच्छति॥२४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,261: Line 3,492:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः ।
| verse_line1  = लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः ।
| verse_lines  = लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः ।;छिन्नद्वैधायतात्मानः सर्वभूतहिते रताः॥२५ ॥
| verse_line2  = छिन्नद्वैधायतात्मानः सर्वभूतहिते रताः॥२५ ॥
| verse_line2  = छिन्नद्वैधायतात्मानः सर्वभूतहिते रताः॥२५ ॥
}}
}}
Line 3,270: Line 3,502:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् ।
| verse_line1  = कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् ।
| verse_lines  = कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् ।;अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम्॥२६ ॥
| verse_line2  = अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम्॥२६ ॥
| verse_line2  = अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम्॥२६ ॥
}}
}}
Line 3,279: Line 3,512:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
| verse_line1  = स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
| verse_lines  = स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।;प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ॥२७ ॥
| verse_line2  = प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ॥२७ ॥
| verse_line2  = प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ॥२७ ॥
}}
}}
Line 3,288: Line 3,522:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यतेंद्रियमनोबुदि्धर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
| verse_line1  = यतेंद्रियमनोबुदि्धर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
| verse_lines  = यतेंद्रियमनोबुदि्धर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।;विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः॥२८ ॥
| verse_line2  = विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः॥२८ ॥
| verse_line2  = विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः॥२८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,308: Line 3,543:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।
| verse_line1  = भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।
| verse_lines  = भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।;सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति॥२९ ॥
| verse_line2  = सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति॥२९ ॥
| verse_line2  = सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति॥२९ ॥
}}
}}
Line 3,327: Line 3,563:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।
| verse_line1  = अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।
| verse_lines  = अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।;स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः॥१ ॥
| verse_line2  = स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः॥१ ॥
| verse_line2  = स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः॥१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,345: Line 3,582:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विदि्ध पाण्डव ।
| verse_line1  = यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विदि्ध पाण्डव ।
| verse_lines  = यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विदि्ध पाण्डव ।;न ह्यसंन्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्चन॥२ ॥
| verse_line2  = न ह्यसंन्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्चन॥२ ॥
| verse_line2  = न ह्यसंन्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्चन॥२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,363: Line 3,601:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते ।
| verse_line1  = आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते ।
| verse_lines  = आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते ।;योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते॥३ ॥
| verse_line2  = योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते॥३ ॥
| verse_line2  = योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते॥३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,381: Line 3,620:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदा हि नेंद्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते ।
| verse_line1  = यदा हि नेंद्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते ।
| verse_lines  = यदा हि नेंद्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते ।;सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते॥४ ॥
| verse_line2  = सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते॥४ ॥
| verse_line2  = सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते॥४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,399: Line 3,639:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् ।
| verse_line1  = उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् ।
| verse_lines  = उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् ।;आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः॥५ ॥
| verse_line2  = आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः॥५ ॥
| verse_line2  = आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः॥५ ॥
}}
}}
Line 3,408: Line 3,649:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः ।
| verse_line1  = बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः ।
| verse_lines  = बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः ।;अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत्॥६ ॥
| verse_line2  = अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत्॥६ ॥
| verse_line2  = अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत्॥६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,426: Line 3,668:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः ।
| verse_line1  = जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः ।
| verse_lines  = जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः ।;शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः॥७ ॥
| verse_line2  = शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः॥७ ॥
| verse_line2  = शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः॥७ ॥
}}
}}
Line 3,435: Line 3,678:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूढस्थो विजितेंद्रियः ।
| verse_line1  = ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूढस्थो विजितेंद्रियः ।
| verse_lines  = ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूढस्थो विजितेंद्रियः ।;युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः॥८ ॥
| verse_line2  = युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः॥८ ॥
| verse_line2  = युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः॥८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,453: Line 3,697:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु ।
| verse_line1  = सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु ।
| verse_lines  = सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु ।;साधुष्वपि च पापेषु समबुदि्धर्विशिष्यते॥९ ॥
| verse_line2  = साधुष्वपि च पापेषु समबुदि्धर्विशिष्यते॥९ ॥
| verse_line2  = साधुष्वपि च पापेषु समबुदि्धर्विशिष्यते॥९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,471: Line 3,716:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः ।
| verse_line1  = योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः ।
| verse_lines  = योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः ।;एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः॥१० ॥
| verse_line2  = एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः॥१० ॥
| verse_line2  = एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः॥१० ॥
}}
}}
Line 3,480: Line 3,726:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।
| verse_line1  = शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।
| verse_lines  = शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।;नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम्॥११ ॥
| verse_line2  = नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम्॥११ ॥
| verse_line2  = नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम्॥११ ॥
}}
}}
Line 3,489: Line 3,736:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेंद्रियक्रियः ।
| verse_line1  = तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेंद्रियक्रियः ।
| verse_lines  = तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेंद्रियक्रियः ।;उपविश्यासने युञ्ज््याद्योगमात्मविशुद्धये॥१२ ॥
| verse_line2  = उपविश्यासने युञ्ज््याद्योगमात्मविशुद्धये॥१२ ॥
| verse_line2  = उपविश्यासने युञ्ज््याद्योगमात्मविशुद्धये॥१२ ॥
}}
}}
Line 3,498: Line 3,746:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
| verse_line1  = समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
| verse_lines  = समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।;सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्॥१३ ॥
| verse_line2  = सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्॥१३ ॥
| verse_line2  = सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्॥१३ ॥
}}
}}
Line 3,507: Line 3,756:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः ।
| verse_line1  = प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः ।
| verse_lines  = प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः ।;मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः॥१४ ॥
| verse_line2  = मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः॥१४ ॥
| verse_line2  = मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः॥१४ ॥
}}
}}
Line 3,516: Line 3,766:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः ।
| verse_line1  = युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः ।
| verse_lines  = युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः ।;शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति॥१५ ॥
| verse_line2  = शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति॥१५ ॥
| verse_line2  = शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति॥१५ ॥
}}
}}
Line 3,525: Line 3,776:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नात्यश्नतस्तु योगोस्ति न चैकान्तमनश्नतः ।
| verse_line1  = नात्यश्नतस्तु योगोस्ति न चैकान्तमनश्नतः ।
| verse_lines  = नात्यश्नतस्तु योगोस्ति न चैकान्तमनश्नतः ।;न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन॥१६ ॥
| verse_line2  = न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन॥१६ ॥
| verse_line2  = न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन॥१६ ॥
}}
}}
Line 3,534: Line 3,786:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।
| verse_line1  = युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।
| verse_lines  = युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।;युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा॥१७ ॥
| verse_line2  = युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा॥१७ ॥
| verse_line2  = युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा॥१७ ॥
}}
}}
Line 3,543: Line 3,796:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते ।
| verse_line1  = यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते ।
| verse_lines  = यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते ।;निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा॥१८ ॥
| verse_line2  = निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा॥१८ ॥
| verse_line2  = निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा॥१८ ॥
}}
}}
Line 3,552: Line 3,806:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृऽता ।
| verse_line1  = यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृऽता ।
| verse_lines  = यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृऽता ।;योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः॥१९ ॥
| verse_line2  = योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः॥१९ ॥
| verse_line2  = योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः॥१९ ॥
}}
}}
Line 3,561: Line 3,816:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया ।
| verse_line1  = यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया ।
| verse_lines  = यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया ।;यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति॥२० ॥
| verse_line2  = यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति॥२० ॥
| verse_line2  = यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति॥२० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,579: Line 3,835:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सुखमात्यन्तिकं यत्तद्बुदि्धग्राह्यमतींद्रियम् ।
| verse_line1  = सुखमात्यन्तिकं यत्तद्बुदि्धग्राह्यमतींद्रियम् ।
| verse_lines  = सुखमात्यन्तिकं यत्तद्बुदि्धग्राह्यमतींद्रियम् ।;वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः॥२१ ॥
| verse_line2  = वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः॥२१ ॥
| verse_line2  = वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः॥२१ ॥
}}
}}
Line 3,588: Line 3,845:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः ।
| verse_line1  = यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः ।
| verse_lines  = यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः ।;यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते॥२२ ॥
| verse_line2  = यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते॥२२ ॥
| verse_line2  = यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते॥२२ ॥
}}
}}
Line 3,597: Line 3,855:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तं विद्याद्दुःखसंयोगवियोगं योगसञ्ज्ञितम् ।
| verse_line1  = तं विद्याद्दुःखसंयोगवियोगं योगसञ्ज्ञितम् ।
| verse_lines  = तं विद्याद्दुःखसंयोगवियोगं योगसञ्ज्ञितम् ।;स निश्चयेन योक्तव्यो योगोनिर्विण्णचेतसा॥२३ ॥
| verse_line2  = स निश्चयेन योक्तव्यो योगोनिर्विण्णचेतसा॥२३ ॥
| verse_line2  = स निश्चयेन योक्तव्यो योगोनिर्विण्णचेतसा॥२३ ॥
}}
}}
Line 3,606: Line 3,865:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = संङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः ।
| verse_line1  = संङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः ।
| verse_lines  = संङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः ।;मनसैवेंद्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः॥२४ ॥
| verse_line2  = मनसैवेंद्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः॥२४ ॥
| verse_line2  = मनसैवेंद्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः॥२४ ॥
}}
}}
Line 3,615: Line 3,875:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = शनैः शनैरुपरमेद्बुद्ध्या धृतिगृहीतया ।
| verse_line1  = शनैः शनैरुपरमेद्बुद्ध्या धृतिगृहीतया ।
| verse_lines  = शनैः शनैरुपरमेद्बुद्ध्या धृतिगृहीतया ।;आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत्॥२५ ॥
| verse_line2  = आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत्॥२५ ॥
| verse_line2  = आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत्॥२५ ॥
}}
}}
Line 3,624: Line 3,885:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् ।
| verse_line1  = यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् ।
| verse_lines  = यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् ।;ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत्॥२६ ॥
| verse_line2  = ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत्॥२६ ॥
| verse_line2  = ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत्॥२६ ॥
}}
}}
Line 3,633: Line 3,895:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम् ।
| verse_line1  = प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम् ।
| verse_lines  = प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम् ।;उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम्॥२७ ॥
| verse_line2  = उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम्॥२७ ॥
| verse_line2  = उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम्॥२७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,651: Line 3,914:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = युञ्जन् एवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः ।
| verse_line1  = युञ्जन् एवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः ।
| verse_lines  = युञ्जन् एवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः ।;सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते॥२८ ॥
| verse_line2  = सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते॥२८ ॥
| verse_line2  = सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते॥२८ ॥
}}
}}
Line 3,660: Line 3,924:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।
| verse_line1  = सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।
| verse_lines  = सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।;ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः॥२९ ॥
| verse_line2  = ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः॥२९ ॥
| verse_line2  = ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः॥२९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,678: Line 3,943:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति ।
| verse_line1  = यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति ।
| verse_lines  = यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति ।;तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति॥३० ॥
| verse_line2  = तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति॥३० ॥
| verse_line2  = तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति॥३० ॥
}}
}}
Line 3,687: Line 3,953:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः ।
| verse_line1  = सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः ।
| verse_lines  = सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः ।;सर्वथा वर्तमानोपि स योगी मयि वर्तते॥३१ ॥
| verse_line2  = सर्वथा वर्तमानोपि स योगी मयि वर्तते॥३१ ॥
| verse_line2  = सर्वथा वर्तमानोपि स योगी मयि वर्तते॥३१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,705: Line 3,972:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योर्जुन ।
| verse_line1  = आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योर्जुन ।
| verse_lines  = आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योर्जुन ।;सुखं वा यदि वा दुःखं स योगी परमो मतः॥३२ ॥
| verse_line2  = सुखं वा यदि वा दुःखं स योगी परमो मतः॥३२ ॥
| verse_line2  = सुखं वा यदि वा दुःखं स योगी परमो मतः॥३२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,725: Line 3,993:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = योयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन ।
| verse_line1  = योयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन ।
| verse_lines  = योयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन ।;एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात्स्थितिं स्थिराम्॥३३ ॥
| verse_line2  = एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात्स्थितिं स्थिराम्॥३३ ॥
| verse_line2  = एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात्स्थितिं स्थिराम्॥३३ ॥
}}
}}
Line 3,734: Line 4,003:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम् ।
| verse_line1  = चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम् ।
| verse_lines  = चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम् ।;तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम्॥३४ ॥
| verse_line2  = तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम्॥३४ ॥
| verse_line2  = तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम्॥३४ ॥
}}
}}
Line 3,745: Line 4,015:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् ।
| verse_line1  = असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् ।
| verse_lines  = असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् ।;अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते॥३५ ॥
| verse_line2  = अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते॥३५ ॥
| verse_line2  = अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते॥३५ ॥
}}
}}
Line 3,754: Line 4,025:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः ।
| verse_line1  = असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः ।
| verse_lines  = असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः ।;वश्यात्मना तु यतता शक्योवाप्तुमुपायतः॥३६ ॥
| verse_line2  = वश्यात्मना तु यतता शक्योवाप्तुमुपायतः॥३६ ॥
| verse_line2  = वश्यात्मना तु यतता शक्योवाप्तुमुपायतः॥३६ ॥
}}
}}
Line 3,765: Line 4,037:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः ।
| verse_line1  = अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः ।
| verse_lines  = अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः ।;अप्राप्य योगसंसिदि्धं कां गतिं कृष्ण गच्छति॥३७ ॥
| verse_line2  = अप्राप्य योगसंसिदि्धं कां गतिं कृष्ण गच्छति॥३७ ॥
| verse_line2  = अप्राप्य योगसंसिदि्धं कां गतिं कृष्ण गच्छति॥३७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,783: Line 4,056:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति ।
| verse_line1  = कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति ।
| verse_lines  = कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति ।;अप्रतिष्ठो महाबाहो विमूढो ब्रह्मणः पथि॥३८ ॥
| verse_line2  = अप्रतिष्ठो महाबाहो विमूढो ब्रह्मणः पथि॥३८ ॥
| verse_line2  = अप्रतिष्ठो महाबाहो विमूढो ब्रह्मणः पथि॥३८ ॥
}}
}}
Line 3,792: Line 4,066:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः ।
| verse_line1  = एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः ।
| verse_lines  = एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः ।;त्वदन्यः संशयस्यास्य छेत्ता न ह्युपपद्यते॥३९ ॥
| verse_line2  = त्वदन्यः संशयस्यास्य छेत्ता न ह्युपपद्यते॥३९ ॥
| verse_line2  = त्वदन्यः संशयस्यास्य छेत्ता न ह्युपपद्यते॥३९ ॥
}}
}}
Line 3,803: Line 4,078:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस्तस्य विद्यते ।
| verse_line1  = पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस्तस्य विद्यते ।
| verse_lines  = पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस्तस्य विद्यते ।;न हि कल्याणकृत्कश्चिद्दुर्गतिं तात गच्छति॥४० ॥
| verse_line2  = न हि कल्याणकृत्कश्चिद्दुर्गतिं तात गच्छति॥४० ॥
| verse_line2  = न हि कल्याणकृत्कश्चिद्दुर्गतिं तात गच्छति॥४० ॥
}}
}}
Line 3,812: Line 4,088:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्राप्य पुण्यकृतान् लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः ।
| verse_line1  = प्राप्य पुण्यकृतान् लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः ।
| verse_lines  = प्राप्य पुण्यकृतान् लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः ।;शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोभिजायते॥४१ ॥
| verse_line2  = शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोभिजायते॥४१ ॥
| verse_line2  = शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोभिजायते॥४१ ॥
}}
}}
Line 3,821: Line 4,098:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम् ।
| verse_line1  = अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम् ।
| verse_lines  = अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम् ।;एतदि्ध दुर्लभतरं लोके जन्म यदीदृशम्॥४२ ॥
| verse_line2  = एतदि्ध दुर्लभतरं लोके जन्म यदीदृशम्॥४२ ॥
| verse_line2  = एतदि्ध दुर्लभतरं लोके जन्म यदीदृशम्॥४२ ॥
}}
}}
Line 3,830: Line 4,108:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तत्र तं बुदि्धसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम् ।
| verse_line1  = तत्र तं बुदि्धसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम् ।
| verse_lines  = तत्र तं बुदि्धसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम् ।;यतते च ततो भूयः संसिद्धौ कुरुनन्दन॥४३ ॥
| verse_line2  = यतते च ततो भूयः संसिद्धौ कुरुनन्दन॥४३ ॥
| verse_line2  = यतते च ततो भूयः संसिद्धौ कुरुनन्दन॥४३ ॥
}}
}}
Line 3,839: Line 4,118:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशोपि सः ।
| verse_line1  = पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशोपि सः ।
| verse_lines  = पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशोपि सः ।;जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते॥४४ ॥
| verse_line2  = जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते॥४४ ॥
| verse_line2  = जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते॥४४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,857: Line 4,137:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः ।
| verse_line1  = प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः ।
| verse_lines  = प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्बिषः ।;अनेकजन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम्॥४५ ॥
| verse_line2  = अनेकजन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम्॥४५ ॥
| verse_line2  = अनेकजन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम्॥४५ ॥
}}
}}
Line 3,866: Line 4,147:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तपस्विभ्योधिको योगी ज्ञानिभ्योपि मतोधिकः ।
| verse_line1  = तपस्विभ्योधिको योगी ज्ञानिभ्योपि मतोधिकः ।
| verse_lines  = तपस्विभ्योधिको योगी ज्ञानिभ्योपि मतोधिकः ।;कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भवार्जुन॥४६ ॥
| verse_line2  = कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भवार्जुन॥४६ ॥
| verse_line2  = कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भवार्जुन॥४६ ॥
}}
}}
Line 3,875: Line 4,157:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना ।
| verse_line1  = योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना ।
| verse_lines  = योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना ।;श्रद्धावान् भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः॥४७ ॥
| verse_line2  = श्रद्धावान् भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः॥४७ ॥
| verse_line2  = श्रद्धावान् भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः॥४७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,909: Line 4,192:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः ।
| verse_line1  = मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः ।
| verse_lines  = मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः ।;असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु॥१ ॥
| verse_line2  = असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु॥१ ॥
| verse_line2  = असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु॥१ ॥
}}
}}
Line 3,918: Line 4,202:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ज्ञानं तेहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।
| verse_line1  = ज्ञानं तेहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।
| verse_lines  = ज्ञानं तेहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।;यज्ज्ञात्वा नेह भूयोन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते॥२ ॥
| verse_line2  = यज्ज्ञात्वा नेह भूयोन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते॥२ ॥
| verse_line2  = यज्ज्ञात्वा नेह भूयोन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते॥२ ॥
}}
}}
Line 3,927: Line 4,212:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।
| verse_line1  = मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।
| verse_lines  = मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।;यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः॥३ ॥
| verse_line2  = यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः॥३ ॥
| verse_line2  = यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः॥३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,945: Line 4,231:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = भूमिरापोनलो वायुः खं मनो बुदि्धरेव च ।
| verse_line1  = भूमिरापोनलो वायुः खं मनो बुदि्धरेव च ।
| verse_lines  = भूमिरापोनलो वायुः खं मनो बुदि्धरेव च ।;अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा॥४ ॥
| verse_line2  = अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा॥४ ॥
| verse_line2  = अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा॥४ ॥
}}
}}
Line 3,954: Line 4,241:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विदि्ध मे पराम् ।
| verse_line1  = अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विदि्ध मे पराम् ।
| verse_lines  = अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विदि्ध मे पराम् ।;जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत्॥५ ॥
| verse_line2  = जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत्॥५ ॥
| verse_line2  = जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत्॥५ ॥
}}
}}
Line 3,963: Line 4,251:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।
| verse_line1  = एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।
| verse_lines  = एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।;अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा॥६ ॥
| verse_line2  = अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा॥६ ॥
| verse_line2  = अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा॥६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,981: Line 4,270:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय ।
| verse_line1  = मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय ।
| verse_lines  = मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय ।;मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव॥७ ॥
| verse_line2  = मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव॥७ ॥
| verse_line2  = मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव॥७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 3,999: Line 4,289:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = रसोहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः ।
| verse_line1  = रसोहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः ।
| verse_lines  = रसोहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः ।;प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु॥८ ॥
| verse_line2  = प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु॥८ ॥
| verse_line2  = प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु॥८ ॥
}}
}}
Line 4,008: Line 4,299:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ ।
| verse_line1  = पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ ।
| verse_lines  = पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ ।;जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु॥९ ॥
| verse_line2  = जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु॥९ ॥
| verse_line2  = जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु॥९ ॥
}}
}}
Line 4,017: Line 4,309:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बीजं मां सर्वभूतानां विदि्ध पार्थ सनातनम् ।
| verse_line1  = बीजं मां सर्वभूतानां विदि्ध पार्थ सनातनम् ।
| verse_lines  = बीजं मां सर्वभूतानां विदि्ध पार्थ सनातनम् ।;बुदि्धर्बुदि्धमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम्॥१० ॥
| verse_line2  = बुदि्धर्बुदि्धमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम्॥१० ॥
| verse_line2  = बुदि्धर्बुदि्धमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम्॥१० ॥
}}
}}
Line 4,026: Line 4,319:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बलं बलवतां (चाहं) अस्मि कामरागविवर्जितम् ।
| verse_line1  = बलं बलवतां (चाहं) अस्मि कामरागविवर्जितम् ।
| verse_lines  = बलं बलवतां (चाहं) अस्मि कामरागविवर्जितम् ।;धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोस्मि भरतर्षभ॥११ ॥
| verse_line2  = धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोस्मि भरतर्षभ॥११ ॥
| verse_line2  = धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोस्मि भरतर्षभ॥११ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,044: Line 4,338:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये ।
| verse_line1  = ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये ।
| verse_lines  = ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये ।;मत्त एवेति तान्विदि्ध न त्वहं तेषु ते मयि॥१२ ॥
| verse_line2  = मत्त एवेति तान्विदि्ध न त्वहं तेषु ते मयि॥१२ ॥
| verse_line2  = मत्त एवेति तान्विदि्ध न त्वहं तेषु ते मयि॥१२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,062: Line 4,357:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् ।
| verse_line1  = त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् ।
| verse_lines  = त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् ।;मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम्॥१३ ॥
| verse_line2  = मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम्॥१३ ॥
| verse_line2  = मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम्॥१३ ॥
}}
}}
Line 4,071: Line 4,367:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया ।
| verse_line1  = दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया ।
| verse_lines  = दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया ।;मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते॥१४ ॥
| verse_line2  = मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते॥१४ ॥
| verse_line2  = मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते॥१४ ॥
}}
}}
Line 4,080: Line 4,377:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः ।
| verse_line1  = न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः ।
| verse_lines  = न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः ।;माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः॥१५ ॥
| verse_line2  = माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः॥१५ ॥
| verse_line2  = माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः॥१५ ॥
}}
}}
Line 4,089: Line 4,387:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोर्जुन ।
| verse_line1  = चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोर्जुन ।
| verse_lines  = चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोर्जुन ।;आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ॥१६ ॥
| verse_line2  = आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ॥१६ ॥
| verse_line2  = आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ॥१६ ॥
}}
}}
Line 4,098: Line 4,397:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते ।
| verse_line1  = तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते ।
| verse_lines  = तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते ।;प्रियो हि ज्ञानिनोत्यर्थमहं स च मम प्रियः॥१७ ॥
| verse_line2  = प्रियो हि ज्ञानिनोत्यर्थमहं स च मम प्रियः॥१७ ॥
| verse_line2  = प्रियो हि ज्ञानिनोत्यर्थमहं स च मम प्रियः॥१७ ॥
}}
}}
Line 4,107: Line 4,407:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् ।
| verse_line1  = उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् ।
| verse_lines  = उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् ।;आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम्॥१८ ॥
| verse_line2  = आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम्॥१८ ॥
| verse_line2  = आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम्॥१८ ॥
}}
}}
Line 4,116: Line 4,417:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानावान्मां प्रपद्यते ।
| verse_line1  = बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानावान्मां प्रपद्यते ।
| verse_lines  = बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानावान्मां प्रपद्यते ।;वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः॥१९ ॥
| verse_line2  = वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः॥१९ ॥
| verse_line2  = वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः॥१९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,134: Line 4,436:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेन्यदेवताः ।
| verse_line1  = कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेन्यदेवताः ।
| verse_lines  = कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेन्यदेवताः ।;तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया॥२० ॥
| verse_line2  = तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया॥२० ॥
| verse_line2  = तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया॥२० ॥
}}
}}
Line 4,143: Line 4,446:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति ।
| verse_line1  = यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति ।
| verse_lines  = यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति ।;तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम्॥२१ ॥
| verse_line2  = तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम्॥२१ ॥
| verse_line2  = तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम्॥२१ ॥
}}
}}
Line 4,152: Line 4,456:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते ।
| verse_line1  = स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते ।
| verse_lines  = स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते ।;लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान्॥२२ ॥
| verse_line2  = लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान्॥२२ ॥
| verse_line2  = लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान्॥२२ ॥
}}
}}
Line 4,161: Line 4,466:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् ।
| verse_line1  = अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् ।
| verse_lines  = अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् ।;देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि॥२३ ॥
| verse_line2  = देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि॥२३ ॥
| verse_line2  = देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि॥२३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,179: Line 4,485:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः ।
| verse_line1  = अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः ।
| verse_lines  = अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः ।;परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम्॥२४ ॥
| verse_line2  = परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम्॥२४ ॥
| verse_line2  = परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम्॥२४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,197: Line 4,504:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः ।
| verse_line1  = नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः ।
| verse_lines  = नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः ।;मूढोयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम्॥२५ ॥
| verse_line2  = मूढोयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम्॥२५ ॥
| verse_line2  = मूढोयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम्॥२५ ॥
}}
}}
Line 4,206: Line 4,514:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन ।
| verse_line1  = वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन ।
| verse_lines  = वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन ।;भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन॥२६ ॥
| verse_line2  = भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन॥२६ ॥
| verse_line2  = भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन॥२६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,224: Line 4,533:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत ।
| verse_line1  = इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत ।
| verse_lines  = इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत ।;सर्वभूतानि संमोहं सर्गे यान्ति परन्तप॥२७ ॥
| verse_line2  = सर्वभूतानि संमोहं सर्गे यान्ति परन्तप॥२७ ॥
| verse_line2  = सर्वभूतानि संमोहं सर्गे यान्ति परन्तप॥२७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,242: Line 4,552:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् ।
| verse_line1  = येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् ।
| verse_lines  = येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् ।;ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः॥२८ ॥
| verse_line2  = ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः॥२८ ॥
| verse_line2  = ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः॥२८ ॥
}}
}}
Line 4,251: Line 4,562:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये ।
| verse_line1  = जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये ।
| verse_lines  = जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये ।;ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम्॥२९ ॥
| verse_line2  = ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम्॥२९ ॥
| verse_line2  = ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम्॥२९ ॥
}}
}}
Line 4,260: Line 4,572:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः ।
| verse_line1  = साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः ।
| verse_lines  = साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः ।;प्रयाणकालेपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः॥३० ॥
| verse_line2  = प्रयाणकालेपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः॥३० ॥
| verse_line2  = प्रयाणकालेपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः॥३० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,294: Line 4,607:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम ।
| verse_line1  = किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम ।
| verse_lines  = किं तद्ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम ।;अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते॥१ ॥
| verse_line2  = अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते॥१ ॥
| verse_line2  = अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते॥१ ॥
}}
}}
Line 4,303: Line 4,617:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अधियज्ञः कथं कोत्र देहेस्मिन्मधुसूदन ।
| verse_line1  = अधियज्ञः कथं कोत्र देहेस्मिन्मधुसूदन ।
| verse_lines  = अधियज्ञः कथं कोत्र देहेस्मिन्मधुसूदन ।;प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोसि नियतात्मभिः॥२ ॥
| verse_line2  = प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोसि नियतात्मभिः॥२ ॥
| verse_line2  = प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोसि नियतात्मभिः॥२ ॥
}}
}}
Line 4,314: Line 4,629:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोध्यात्ममुच्यते ।
| verse_line1  = अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोध्यात्ममुच्यते ।
| verse_lines  = अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोध्यात्ममुच्यते ।;भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसञ्ज्ञितः॥३ ॥
| verse_line2  = भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसञ्ज्ञितः॥३ ॥
| verse_line2  = भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसञ्ज्ञितः॥३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,332: Line 4,648:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ॥
| verse_line1  = अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ॥
| verse_lines  = अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ॥;अधियज्ञोहमेवात्र देहे देहभृतां वर॥ ४ ॥
| verse_line2  = अधियज्ञोहमेवात्र देहे देहभृतां वर॥ ४ ॥
| verse_line2  = अधियज्ञोहमेवात्र देहे देहभृतां वर॥ ४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,350: Line 4,667:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।
| verse_line1  = अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।
| verse_lines  = अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।;यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः॥५ ॥
| verse_line2  = यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः॥५ ॥
| verse_line2  = यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः॥५ ॥
}}
}}
Line 4,359: Line 4,677:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यं यं वापि स्मरन् भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।
| verse_line1  = यं यं वापि स्मरन् भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।
| verse_lines  = यं यं वापि स्मरन् भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।;तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः॥६ ॥
| verse_line2  = तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः॥६ ॥
| verse_line2  = तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः॥६ ॥
}}
}}
Line 4,368: Line 4,687:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युद्ध्य च ।
| verse_line1  = तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युद्ध्य च ।
| verse_lines  = तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युद्ध्य च ।;मय्यर्पितमनोबुदि्धर्मामेवैष्यस्यसंशयः॥७ ॥
| verse_line2  = मय्यर्पितमनोबुदि्धर्मामेवैष्यस्यसंशयः॥७ ॥
| verse_line2  = मय्यर्पितमनोबुदि्धर्मामेवैष्यस्यसंशयः॥७ ॥
}}
}}
Line 4,377: Line 4,697:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना ।
| verse_line1  = अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना ।
| verse_lines  = अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना ।;परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन्॥८ ॥
| verse_line2  = परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन्॥८ ॥
| verse_line2  = परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन्॥८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,395: Line 4,716:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कविं पुराणमनुशासितारम् अणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः।
| verse_line1  = कविं पुराणमनुशासितारम् अणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः।
| verse_lines  = कविं पुराणमनुशासितारम् अणोरणीयांसमनुस्मरेद्यः।;सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूपम् आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥॥ ९ ॥
| verse_line2  = सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूपम् आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥॥ ९ ॥
| verse_line2  = सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूपम् आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥॥ ९ ॥
}}
}}
Line 4,404: Line 4,726:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रयाणकाले मनसाचलेन भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।
| verse_line1  = प्रयाणकाले मनसाचलेन भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।
| verse_lines  = प्रयाणकाले मनसाचलेन भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।;भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक् स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥॥ १० ॥
| verse_line2  = भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक् स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥॥ १० ॥
| verse_line2  = भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक् स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥॥ १० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,422: Line 4,745:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदक्षरं वेदविदो वदन्ति विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः ।
| verse_line1  = यदक्षरं वेदविदो वदन्ति विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः ।
| verse_lines  = यदक्षरं वेदविदो वदन्ति विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः ।;यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं सङ्ग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥॥ ११ ॥
| verse_line2  = यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं सङ्ग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥॥ ११ ॥
| verse_line2  = यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं सङ्ग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥॥ ११ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,440: Line 4,764:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च ।
| verse_line1  = सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च ।
| verse_lines  = सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च ।;मूध््नर्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम्॥१२ ॥
| verse_line2  = मूध््नर्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम्॥१२ ॥
| verse_line2  = मूध््नर्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम्॥१२ ॥
}}
}}
Line 4,449: Line 4,774:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन् मामनुस्मरन् ।
| verse_line1  = ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन् मामनुस्मरन् ।
| verse_lines  = ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन् मामनुस्मरन् ।;यः प्रयाति त्यजन् देहं स याति परमां गतिम्॥१३ ॥
| verse_line2  = यः प्रयाति त्यजन् देहं स याति परमां गतिम्॥१३ ॥
| verse_line2  = यः प्रयाति त्यजन् देहं स याति परमां गतिम्॥१३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,467: Line 4,793:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।
| verse_line1  = अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।
| verse_lines  = अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।;तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः॥१४ ॥
| verse_line2  = तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः॥१४ ॥
| verse_line2  = तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः॥१४ ॥
}}
}}
Line 4,476: Line 4,803:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् ।
| verse_line1  = मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् ।
| verse_lines  = मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् ।;नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिदि्धं परमां गताः॥१५ ॥
| verse_line2  = नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिदि्धं परमां गताः॥१५ ॥
| verse_line2  = नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिदि्धं परमां गताः॥१५ ॥
}}
}}
Line 4,485: Line 4,813:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आब्रह्मभवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोर्जुन ।
| verse_line1  = आब्रह्मभवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोर्जुन ।
| verse_lines  = आब्रह्मभवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोर्जुन ।;मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते॥१६ ॥
| verse_line2  = मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते॥१६ ॥
| verse_line2  = मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते॥१६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,503: Line 4,832:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः ।
| verse_line1  = सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः ।
| verse_lines  = सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणो विदुः ।;रात्रिं युगसहस्रान्तां तेहोरात्रविदो जनाः॥१७ ॥
| verse_line2  = रात्रिं युगसहस्रान्तां तेहोरात्रविदो जनाः॥१७ ॥
| verse_line2  = रात्रिं युगसहस्रान्तां तेहोरात्रविदो जनाः॥१७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,521: Line 4,851:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे ।
| verse_line1  = अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे ।
| verse_lines  = अव्यक्ताद्व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे ।;रात्र्यागमे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसञ्ज्ञके॥१८ ॥
| verse_line2  = रात्र्यागमे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसञ्ज्ञके॥१८ ॥
| verse_line2  = रात्र्यागमे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसञ्ज्ञके॥१८ ॥
}}
}}
Line 4,530: Line 4,861:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते ।
| verse_line1  = भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते ।
| verse_lines  = भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते ।;रात्र्यागमेवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे॥१९ ॥
| verse_line2  = रात्र्यागमेवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे॥१९ ॥
| verse_line2  = रात्र्यागमेवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे॥१९ ॥
}}
}}
Line 4,539: Line 4,871:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = परस्तस्मात्तुभावोन्योव्यक्तोव्यक्तात्सनातनः ।
| verse_line1  = परस्तस्मात्तुभावोन्योव्यक्तोव्यक्तात्सनातनः ।
| verse_lines  = परस्तस्मात्तुभावोन्योव्यक्तोव्यक्तात्सनातनः ।;यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति॥२० ॥
| verse_line2  = यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति॥२० ॥
| verse_line2  = यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति॥२० ॥
}}
}}
Line 4,548: Line 4,881:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अव्यक्तोक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् ।
| verse_line1  = अव्यक्तोक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् ।
| verse_lines  = अव्यक्तोक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् ।;यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम॥२१ ॥
| verse_line2  = यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम॥२१ ॥
| verse_line2  = यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम॥२१ ॥
}}
}}
Line 4,557: Line 4,891:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया ।
| verse_line1  = पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया ।
| verse_lines  = पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया ।;यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम्॥२२ ॥
| verse_line2  = यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम्॥२२ ॥
| verse_line2  = यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम्॥२२ ॥
}}
}}
Line 4,566: Line 4,901:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः ।
| verse_line1  = यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः ।
| verse_lines  = यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः ।;प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ॥२३ ॥
| verse_line2  = प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ॥२३ ॥
| verse_line2  = प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ॥२३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,584: Line 4,920:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।
| verse_line1  = अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।
| verse_lines  = अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।;तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः॥२४ ॥
| verse_line2  = तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः॥२४ ॥
| verse_line2  = तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः॥२४ ॥
}}
}}
Line 4,593: Line 4,930:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् ।
| verse_line1  = धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् ।
| verse_lines  = धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् ।;तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते॥२५ ॥
| verse_line2  = तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते॥२५ ॥
| verse_line2  = तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते॥२५ ॥
}}
}}
Line 4,602: Line 4,940:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते ।
| verse_line1  = शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते ।
| verse_lines  = शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते ।;एकया यात्यनावृत्तिमन्ययावर्तते पुनः॥२६ ॥
| verse_line2  = एकया यात्यनावृत्तिमन्ययावर्तते पुनः॥२६ ॥
| verse_line2  = एकया यात्यनावृत्तिमन्ययावर्तते पुनः॥२६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,620: Line 4,959:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नैते सृती पार्थ जानन् योगी मुह्यति कश्चन ।
| verse_line1  = नैते सृती पार्थ जानन् योगी मुह्यति कश्चन ।
| verse_lines  = नैते सृती पार्थ जानन् योगी मुह्यति कश्चन ।;तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥२७ ॥
| verse_line2  = तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥२७ ॥
| verse_line2  = तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥२७ ॥
}}
}}
Line 4,629: Line 4,969:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम् ।
| verse_line1  = वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम् ।
| verse_lines  = वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम् ।;अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ।;॥२८ ॥
| verse_line2  = अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ।
| verse_line2  = अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ।
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,663: Line 5,004:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे ।
| verse_line1  = इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे ।
| verse_lines  = इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे ।;ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेशुभात्॥१ ॥
| verse_line2  = ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेशुभात्॥१ ॥
| verse_line2  = ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेशुभात्॥१ ॥
}}
}}
Line 4,672: Line 5,014:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम् ।
| verse_line1  = राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम् ।
| verse_lines  = राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम् ।;प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम्॥२ ॥
| verse_line2  = प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम्॥२ ॥
| verse_line2  = प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम्॥२ ॥
}}
}}
Line 4,681: Line 5,024:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप ।
| verse_line1  = अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप ।
| verse_lines  = अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप ।;अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि॥३ ॥
| verse_line2  = अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि॥३ ॥
| verse_line2  = अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि॥३ ॥
}}
}}
Line 4,690: Line 5,034:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।
| verse_line1  = मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।
| verse_lines  = मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना ।;मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः॥४ ॥
| verse_line2  = मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः॥४ ॥
| verse_line2  = मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः॥४ ॥
}}
}}
Line 4,699: Line 5,044:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम् ।
| verse_line1  = न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम् ।
| verse_lines  = न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम् ।;भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः॥५ ॥
| verse_line2  = भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः॥५ ॥
| verse_line2  = भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः॥५ ॥
}}
}}
Line 4,708: Line 5,054:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् ।
| verse_line1  = यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् ।
| verse_lines  = यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् ।;तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय॥६ ॥
| verse_line2  = तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय॥६ ॥
| verse_line2  = तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय॥६ ॥
}}
}}
Line 4,717: Line 5,064:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् ।
| verse_line1  = सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् ।
| verse_lines  = सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् ।;कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम्॥७ ॥
| verse_line2  = कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम्॥७ ॥
| verse_line2  = कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम्॥७ ॥
}}
}}
Line 4,726: Line 5,074:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः ।
| verse_line1  = प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः ।
| verse_lines  = प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः ।;भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात्॥८ ॥
| verse_line2  = भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात्॥८ ॥
| verse_line2  = भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात्॥८ ॥
}}
}}
Line 4,735: Line 5,084:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ।
| verse_line1  = न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ।
| verse_lines  = न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ।;उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु॥९ ॥
| verse_line2  = उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु॥९ ॥
| verse_line2  = उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु॥९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,753: Line 5,103:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।
| verse_line1  = मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।
| verse_lines  = मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।;हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते॥१० ॥
| verse_line2  = हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते॥१० ॥
| verse_line2  = हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते॥१० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,771: Line 5,122:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् ।
| verse_line1  = अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् ।
| verse_lines  = अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् ।;परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्॥११ ॥
| verse_line2  = परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्॥११ ॥
| verse_line2  = परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्॥११ ॥
}}
}}
Line 4,780: Line 5,132:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।
| verse_line1  = मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।
| verse_lines  = मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।;राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः॥१२ ॥
| verse_line2  = राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः॥१२ ॥
| verse_line2  = राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः॥१२ ॥
}}
}}
Line 4,789: Line 5,142:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।
| verse_line1  = महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।
| verse_lines  = महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।;भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्॥१३ ॥
| verse_line2  = भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्॥१३ ॥
| verse_line2  = भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्॥१३ ॥
}}
}}
Line 4,798: Line 5,152:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः ।
| verse_line1  = सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः ।
| verse_lines  = सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः ।;नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते॥१४ ॥
| verse_line2  = नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते॥१४ ॥
| verse_line2  = नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते॥१४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,816: Line 5,171:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते ।
| verse_line1  = ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते ।
| verse_lines  = ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते ।;एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम्॥१५ ॥
| verse_line2  = एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम्॥१५ ॥
| verse_line2  = एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम्॥१५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,834: Line 5,190:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम् ।
| verse_line1  = अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम् ।
| verse_lines  = अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम् ।;मन्त्रोहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम्॥१६ ॥
| verse_line2  = मन्त्रोहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम्॥१६ ॥
| verse_line2  = मन्त्रोहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम्॥१६ ॥
}}
}}
Line 4,843: Line 5,200:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामहः ।
| verse_line1  = पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामहः ।
| verse_lines  = पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामहः ।;वेद्यं पवित्रमोङ्कार ऋक्साम यजुरेव च॥१७ ॥
| verse_line2  = वेद्यं पवित्रमोङ्कार ऋक्साम यजुरेव च॥१७ ॥
| verse_line2  = वेद्यं पवित्रमोङ्कार ऋक्साम यजुरेव च॥१७ ॥
}}
}}
Line 4,852: Line 5,210:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् ।
| verse_line1  = गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् ।
| verse_lines  = गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् ।;प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्॥१८ ॥
| verse_line2  = प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्॥१८ ॥
| verse_line2  = प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्॥१८ ॥
}}
}}
Line 4,861: Line 5,220:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च ।
| verse_line1  = तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च ।
| verse_lines  = तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च ।;अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन॥१९ ॥
| verse_line2  = अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन॥१९ ॥
| verse_line2  = अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन॥१९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,879: Line 5,239:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं
| verse_line1  = ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं
| verse_lines  = ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं;क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति ।;एवं त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना;गतागतं कामकामा लभन्ते॥ २१ ॥
| verse_line2  = क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति ।
| verse_line2  = क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति ।
}}
}}
Line 4,888: Line 5,249:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।
| verse_line1  = अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।
| verse_lines  = अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।;तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्॥२२ ॥
| verse_line2  = तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्॥२२ ॥
| verse_line2  = तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्॥२२ ॥
}}
}}
Line 4,897: Line 5,259:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = येप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विताः ।
| verse_line1  = येप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विताः ।
| verse_lines  = येप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विताः ।;तेपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम्॥२३ ॥
| verse_line2  = तेपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम्॥२३ ॥
| verse_line2  = तेपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम्॥२३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,915: Line 5,278:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च ।
| verse_line1  = अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च ।
| verse_lines  = अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च ।;न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते॥२४ ॥
| verse_line2  = न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते॥२४ ॥
| verse_line2  = न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते॥२४ ॥
}}
}}
Line 4,924: Line 5,288:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यान्ति देवव्रता देवान् पितॄन् यान्ति पितॄव्रताः ।
| verse_line1  = यान्ति देवव्रता देवान् पितॄन् यान्ति पितॄव्रताः ।
| verse_lines  = यान्ति देवव्रता देवान् पितॄन् यान्ति पितॄव्रताः ।;भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोपि माम् ॥॥ २५ ॥
| verse_line2  = भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोपि माम् ॥॥ २५ ॥
| verse_line2  = भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोपि माम् ॥॥ २५ ॥
}}
}}
Line 4,933: Line 5,298:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति ।
| verse_line1  = पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति ।
| verse_lines  = पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति ।;तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः॥२६ ॥
| verse_line2  = तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः॥२६ ॥
| verse_line2  = तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः॥२६ ॥
}}
}}
Line 4,942: Line 5,308:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् ।
| verse_line1  = यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् ।
| verse_lines  = यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् ।;यत्तपस्यसि कौन्तेय तत् कुरुष्व मदर्पणम्॥२७ ॥
| verse_line2  = यत्तपस्यसि कौन्तेय तत् कुरुष्व मदर्पणम्॥२७ ॥
| verse_line2  = यत्तपस्यसि कौन्तेय तत् कुरुष्व मदर्पणम्॥२७ ॥
}}
}}
Line 4,951: Line 5,318:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः ।
| verse_line1  = शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः ।
| verse_lines  = शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः ।;संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि॥२८ ॥
| verse_line2  = संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि॥२८ ॥
| verse_line2  = संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि॥२८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,969: Line 5,337:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = समोहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योस्ति न प्रियः ।
| verse_line1  = समोहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योस्ति न प्रियः ।
| verse_lines  = समोहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योस्ति न प्रियः ।;ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम् ॥२९ ॥
| verse_line2  = ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम् ॥२९ ॥
| verse_line2  = ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम् ॥२९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 4,987: Line 5,356:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक् ।
| verse_line1  = अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक् ।
| verse_lines  = अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक् ।;साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः॥३० ॥
| verse_line2  = साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः॥३० ॥
| verse_line2  = साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः॥३० ॥
}}
}}
Line 4,996: Line 5,366:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति ।
| verse_line1  = क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति ।
| verse_lines  = क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति ।;कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति॥३१ ॥
| verse_line2  = कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति॥३१ ॥
| verse_line2  = कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति॥३१ ॥
}}
}}
Line 5,005: Line 5,376:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येपि स्युः पापयोनयः ।
| verse_line1  = मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येपि स्युः पापयोनयः ।
| verse_lines  = मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येपि स्युः पापयोनयः ।;स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेपि यान्ति परां गतिम्॥३२ ॥
| verse_line2  = स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेपि यान्ति परां गतिम्॥३२ ॥
| verse_line2  = स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेपि यान्ति परां गतिम्॥३२ ॥
}}
}}
Line 5,014: Line 5,386:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा ।
| verse_line1  = किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा ।
| verse_lines  = किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा ।;अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम्॥३३ ॥
| verse_line2  = अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम्॥३३ ॥
| verse_line2  = अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम्॥३३ ॥
}}
}}
Line 5,023: Line 5,396:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
| verse_line1  = मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
| verse_lines  = मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।;मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः॥३४ ॥
| verse_line2  = मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः॥३४ ॥
| verse_line2  = मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः॥३४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,053: Line 5,427:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = भूय एव महाबाहो शृृणु मे परमं वचः ।
| verse_line1  = भूय एव महाबाहो शृृणु मे परमं वचः ।
| verse_lines  = भूय एव महाबाहो शृृणु मे परमं वचः ।;यत्तेहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया॥१ ॥
| verse_line2  = यत्तेहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया॥१ ॥
| verse_line2  = यत्तेहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया॥१ ॥
}}
}}
Line 5,062: Line 5,437:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।
| verse_line1  = न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।
| verse_lines  = न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।;अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः॥२ ॥
| verse_line2  = अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः॥२ ॥
| verse_line2  = अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः॥२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,080: Line 5,456:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।
| verse_line1  = यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।
| verse_lines  = यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।;असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते॥३ ॥
| verse_line2  = असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते॥३ ॥
| verse_line2  = असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते॥३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,098: Line 5,475:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बुदि्धर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।
| verse_line1  = बुदि्धर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।
| verse_lines  = बुदि्धर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।;सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च॥४ ॥
| verse_line2  = सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च॥४ ॥
| verse_line2  = सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च॥४ ॥
}}
}}
Line 5,107: Line 5,485:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोयशः ।
| verse_line1  = अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोयशः ।
| verse_lines  = अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोयशः ।;भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः॥५ ॥
| verse_line2  = भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः॥५ ॥
| verse_line2  = भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः॥५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,125: Line 5,504:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
| verse_line1  = महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
| verse_lines  = महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।;मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः॥६ ॥
| verse_line2  = मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः॥६ ॥
| verse_line2  = मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः॥६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,143: Line 5,523:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।
| verse_line1  = एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।
| verse_lines  = एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।;सोविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः॥७ ॥
| verse_line2  = सोविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः॥७ ॥
| verse_line2  = सोविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः॥७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,161: Line 5,542:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।
| verse_line1  = अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।
| verse_lines  = अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।;इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः॥८ ॥
| verse_line2  = इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः॥८ ॥
| verse_line2  = इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः॥८ ॥
}}
}}
Line 5,170: Line 5,552:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।
| verse_line1  = मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।
| verse_lines  = मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।;कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च॥९ ॥
| verse_line2  = कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च॥९ ॥
| verse_line2  = कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च॥९ ॥
}}
}}
Line 5,179: Line 5,562:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।
| verse_line1  = तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।
| verse_lines  = तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।;ददामि बुदि्धयोगं तं येन मामुपयान्ति ते॥१० ॥
| verse_line2  = ददामि बुदि्धयोगं तं येन मामुपयान्ति ते॥१० ॥
| verse_line2  = ददामि बुदि्धयोगं तं येन मामुपयान्ति ते॥१० ॥
}}
}}
Line 5,188: Line 5,572:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।
| verse_line1  = तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।
| verse_lines  = तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।;नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता॥११ ॥
| verse_line2  = नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता॥११ ॥
| verse_line2  = नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता॥११ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,208: Line 5,593:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।
| verse_line1  = परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।
| verse_lines  = परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।;पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम्॥१२ ॥
| verse_line2  = पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम्॥१२ ॥
| verse_line2  = पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम्॥१२ ॥
}}
}}
Line 5,217: Line 5,603:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा ।
| verse_line1  = आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा ।
| verse_lines  = आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा ।;असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे॥१३ ॥
| verse_line2  = असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे॥१३ ॥
| verse_line2  = असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे॥१३ ॥
}}
}}
Line 5,226: Line 5,613:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।
| verse_line1  = सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।
| verse_lines  = सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।;न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः॥१४ ॥
| verse_line2  = न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः॥१४ ॥
| verse_line2  = न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः॥१४ ॥
}}
}}
Line 5,235: Line 5,623:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।
| verse_line1  = स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।
| verse_lines  = स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।;भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते॥१५ ॥
| verse_line2  = भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते॥१५ ॥
| verse_line2  = भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते॥१५ ॥
}}
}}
Line 5,244: Line 5,633:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
| verse_line1  = वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
| verse_lines  = वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।;याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि॥१६ ॥
| verse_line2  = याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि॥१६ ॥
| verse_line2  = याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि॥१६ ॥
}}
}}
Line 5,253: Line 5,643:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।
| verse_line1  = कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।
| verse_lines  = कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।;केषु केषु च भावेषु चिन्त्योसि भगवन्मया॥१७ ॥
| verse_line2  = केषु केषु च भावेषु चिन्त्योसि भगवन्मया॥१७ ॥
| verse_line2  = केषु केषु च भावेषु चिन्त्योसि भगवन्मया॥१७ ॥
}}
}}
Line 5,262: Line 5,653:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।
| verse_line1  = विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।
| verse_lines  = विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।;भूयः कथय तृप्तिर्हि शृृण्वतो नास्ति मेमृतम्॥१८ ॥
| verse_line2  = भूयः कथय तृप्तिर्हि शृृण्वतो नास्ति मेमृतम्॥१८ ॥
| verse_line2  = भूयः कथय तृप्तिर्हि शृृण्वतो नास्ति मेमृतम्॥१८ ॥
}}
}}
Line 5,273: Line 5,665:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
| verse_line1  = हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
| verse_lines  = हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।;प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे॥१९ ॥
| verse_line2  = प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे॥१९ ॥
| verse_line2  = प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे॥१९ ॥
}}
}}
Line 5,282: Line 5,675:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।
| verse_line1  = अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।
| verse_lines  = अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।;अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च॥२० ॥
| verse_line2  = अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च॥२० ॥
| verse_line2  = अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च॥२० ॥
}}
}}
Line 5,291: Line 5,685:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।
| verse_line1  = आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।
| verse_lines  = आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।;मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी॥२१ ॥
| verse_line2  = मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी॥२१ ॥
| verse_line2  = मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी॥२१ ॥
}}
}}
Line 5,300: Line 5,695:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = वेदानां सामवेदोस्मि देवानामस्मि वासवः ।
| verse_line1  = वेदानां सामवेदोस्मि देवानामस्मि वासवः ।
| verse_lines  = वेदानां सामवेदोस्मि देवानामस्मि वासवः ।;इंद्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना॥२२ ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना॥२२ ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना॥२२ ॥
}}
}}
Line 5,309: Line 5,705:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।
| verse_line1  = रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।
| verse_lines  = रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।;वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम्॥२३ ॥
| verse_line2  = वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम्॥२३ ॥
| verse_line2  = वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम्॥२३ ॥
}}
}}
Line 5,318: Line 5,715:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पुरोधसां च मुख्यं मां विदि्ध पार्थ बृहस्पतिम् ।
| verse_line1  = पुरोधसां च मुख्यं मां विदि्ध पार्थ बृहस्पतिम् ।
| verse_lines  = पुरोधसां च मुख्यं मां विदि्ध पार्थ बृहस्पतिम् ।;सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः॥२४ ॥
| verse_line2  = सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः॥२४ ॥
| verse_line2  = सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः॥२४ ॥
}}
}}
Line 5,327: Line 5,725:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।
| verse_line1  = महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।
| verse_lines  = महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।;यज्ञानां जपयज्ञोस्मि स्थावराणां हिमालयः॥२५ ॥
| verse_line2  = यज्ञानां जपयज्ञोस्मि स्थावराणां हिमालयः॥२५ ॥
| verse_line2  = यज्ञानां जपयज्ञोस्मि स्थावराणां हिमालयः॥२५ ॥
}}
}}
Line 5,336: Line 5,735:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।
| verse_line1  = अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।
| verse_lines  = अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।;गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः॥२६ ॥
| verse_line2  = गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः॥२६ ॥
| verse_line2  = गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः॥२६ ॥
}}
}}
Line 5,345: Line 5,745:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = उच्चैःश्रवसमश्वानां विदि्ध माममृतोद्भवम् ।
| verse_line1  = उच्चैःश्रवसमश्वानां विदि्ध माममृतोद्भवम् ।
| verse_lines  = उच्चैःश्रवसमश्वानां विदि्ध माममृतोद्भवम् ।;ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम्॥२७ ॥
| verse_line2  = ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम्॥२७ ॥
| verse_line2  = ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम्॥२७ ॥
}}
}}
Line 5,354: Line 5,755:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
| verse_line1  = आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
| verse_lines  = आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।;प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः॥२८ ॥
| verse_line2  = प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः॥२८ ॥
| verse_line2  = प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः॥२८ ॥
}}
}}
Line 5,363: Line 5,765:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
| verse_line1  = अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
| verse_lines  = अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।;पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम्॥२९ ॥
| verse_line2  = पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम्॥२९ ॥
| verse_line2  = पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम्॥२९ ॥
}}
}}
Line 5,372: Line 5,775:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।
| verse_line1  = प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।
| verse_lines  = प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।;मृगाणां च मृगेन्द्रोहं वैनतेयश्च पक्षिणाम्॥३० ॥
| verse_line2  = मृगाणां च मृगेन्द्रोहं वैनतेयश्च पक्षिणाम्॥३० ॥
| verse_line2  = मृगाणां च मृगेन्द्रोहं वैनतेयश्च पक्षिणाम्॥३० ॥
}}
}}
Line 5,381: Line 5,785:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।
| verse_line1  = पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।
| verse_lines  = पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।;झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी॥३१ ॥
| verse_line2  = झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी॥३१ ॥
| verse_line2  = झषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी॥३१ ॥
}}
}}
Line 5,390: Line 5,795:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।
| verse_line1  = सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।
| verse_lines  = सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।;अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम्॥३२ ॥
| verse_line2  = अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम्॥३२ ॥
| verse_line2  = अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम्॥३२ ॥
}}
}}
Line 5,399: Line 5,805:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अक्षराणामकारोस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।
| verse_line1  = अक्षराणामकारोस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।
| verse_lines  = अक्षराणामकारोस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।;अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः॥३३ ॥
| verse_line2  = अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः॥३३ ॥
| verse_line2  = अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः॥३३ ॥
}}
}}
Line 5,408: Line 5,815:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मृत्युः सर्वहरश्चाहं उद्भवश्च भविष्यताम् ।
| verse_line1  = मृत्युः सर्वहरश्चाहं उद्भवश्च भविष्यताम् ।
| verse_lines  = मृत्युः सर्वहरश्चाहं उद्भवश्च भविष्यताम् ।;कीर्तिः श्रीर्वाक् च नारीणां स्मृऽतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥३४ ॥
| verse_line2  = कीर्तिः श्रीर्वाक् च नारीणां स्मृऽतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥३४ ॥
| verse_line2  = कीर्तिः श्रीर्वाक् च नारीणां स्मृऽतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥३४ ॥
}}
}}
Line 5,417: Line 5,825:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।
| verse_line1  = बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।
| verse_lines  = बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।;मासानां मार्गशीर्षोहं ऋतूनां कुसुमाकरः॥३५ ॥
| verse_line2  = मासानां मार्गशीर्षोहं ऋतूनां कुसुमाकरः॥३५ ॥
| verse_line2  = मासानां मार्गशीर्षोहं ऋतूनां कुसुमाकरः॥३५ ॥
}}
}}
Line 5,426: Line 5,835:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।
| verse_line1  = द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।
| verse_lines  = द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।;जयोस्मि व्यवसायोस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम्॥३६ ॥
| verse_line2  = जयोस्मि व्यवसायोस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम्॥३६ ॥
| verse_line2  = जयोस्मि व्यवसायोस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम्॥३६ ॥
}}
}}
Line 5,435: Line 5,845:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = वृष्णीनां वासुदेवोस्मि पाण्डवानां धनञ्जयः ।
| verse_line1  = वृष्णीनां वासुदेवोस्मि पाण्डवानां धनञ्जयः ।
| verse_lines  = वृष्णीनां वासुदेवोस्मि पाण्डवानां धनञ्जयः ।;मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः॥३७ ॥
| verse_line2  = मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः॥३७ ॥
| verse_line2  = मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः॥३७ ॥
}}
}}
Line 5,444: Line 5,855:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।
| verse_line1  = दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।
| verse_lines  = दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।;मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम्॥३८ ॥
| verse_line2  = मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम्॥३८ ॥
| verse_line2  = मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम्॥३८ ॥
}}
}}
Line 5,453: Line 5,865:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।
| verse_line1  = यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।
| verse_lines  = यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।;न तदस्ति विना यत्स्यात् मया भूतं चराचरम्॥३९ ॥
| verse_line2  = न तदस्ति विना यत्स्यात् मया भूतं चराचरम्॥३९ ॥
| verse_line2  = न तदस्ति विना यत्स्यात् मया भूतं चराचरम्॥३९ ॥
}}
}}
Line 5,462: Line 5,875:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नान्तोस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परन्तप ।
| verse_line1  = नान्तोस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परन्तप ।
| verse_lines  = नान्तोस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परन्तप ।;एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया॥४० ॥
| verse_line2  = एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया॥४० ॥
| verse_line2  = एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया॥४० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,480: Line 5,894:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।
| verse_line1  = यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।
| verse_lines  = यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।;तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंशसम्भवम्॥४१ ॥
| verse_line2  = तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंशसम्भवम्॥४१ ॥
| verse_line2  = तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंशसम्भवम्॥४१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,498: Line 5,913:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।
| verse_line1  = अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।
| verse_lines  = अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।;विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नं एकांशेन स्थितो जगत्॥४२ ॥
| verse_line2  = विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नं एकांशेन स्थितो जगत्॥४२ ॥
| verse_line2  = विष्टभ्याहमिदं कृत्स्नं एकांशेन स्थितो जगत्॥४२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,528: Line 5,944:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसञ्ज्ञितम् ।
| verse_line1  = मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसञ्ज्ञितम् ।
| verse_lines  = मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसञ्ज्ञितम् ।;यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोयं विगतो मम॥१ ॥
| verse_line2  = यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोयं विगतो मम॥१ ॥
| verse_line2  = यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोयं विगतो मम॥१ ॥
}}
}}
Line 5,537: Line 5,954:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया ।
| verse_line1  = भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया ।
| verse_lines  = भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया ।;त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम्॥२ ॥
| verse_line2  = त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम्॥२ ॥
| verse_line2  = त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम्॥२ ॥
}}
}}
Line 5,546: Line 5,964:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर ।
| verse_line1  = एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर ।
| verse_lines  = एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर ।;द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम॥३ ॥
| verse_line2  = द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम॥३ ॥
| verse_line2  = द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम॥३ ॥
}}
}}
Line 5,555: Line 5,974:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो ।
| verse_line1  = मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो ।
| verse_lines  = मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो ।;योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयात्मानमव्ययम्॥४ ॥
| verse_line2  = योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयात्मानमव्ययम्॥४ ॥
| verse_line2  = योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयात्मानमव्ययम्॥४ ॥
}}
}}
Line 5,566: Line 5,986:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोथ सहस्रशः ।
| verse_line1  = पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोथ सहस्रशः ।
| verse_lines  = पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोथ सहस्रशः ।;नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च॥५ ॥
| verse_line2  = नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च॥५ ॥
| verse_line2  = नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च॥५ ॥
}}
}}
Line 5,575: Line 5,996:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पश्यादित्यान्वसून् रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा ।
| verse_line1  = पश्यादित्यान्वसून् रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा ।
| verse_lines  = पश्यादित्यान्वसून् रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा ।;बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याश्चर्याणि भारत॥६ ॥
| verse_line2  = बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याश्चर्याणि भारत॥६ ॥
| verse_line2  = बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याश्चर्याणि भारत॥६ ॥
}}
}}
Line 5,584: Line 6,006:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इहैकस्थं जगत्कृत्स्नं पश्याद्य सचराचरम् ।
| verse_line1  = इहैकस्थं जगत्कृत्स्नं पश्याद्य सचराचरम् ।
| verse_lines  = इहैकस्थं जगत्कृत्स्नं पश्याद्य सचराचरम् ।;मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छसि॥७ ॥
| verse_line2  = मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छसि॥७ ॥
| verse_line2  = मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छसि॥७ ॥
}}
}}
Line 5,593: Line 6,016:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा ।
| verse_line1  = न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा ।
| verse_lines  = न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा ।;दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम्॥८ ॥
| verse_line2  = दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम्॥८ ॥
| verse_line2  = दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम्॥८ ॥
}}
}}
Line 5,604: Line 6,028:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः ।
| verse_line1  = एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः ।
| verse_lines  = एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः ।;दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम्॥९ ॥
| verse_line2  = दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम्॥९ ॥
| verse_line2  = दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम्॥९ ॥
}}
}}
Line 5,613: Line 6,038:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम् ।
| verse_line1  = अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम् ।
| verse_lines  = अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम् ।;अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम्॥१० ॥
| verse_line2  = अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम्॥१० ॥
| verse_line2  = अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम्॥१० ॥
}}
}}
Line 5,622: Line 6,048:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् ।
| verse_line1  = दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् ।
| verse_lines  = दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् ।;सर्वाश्चर्यमयं देवं अनन्तं विश्वतो मुखम्॥११ ॥
| verse_line2  = सर्वाश्चर्यमयं देवं अनन्तं विश्वतो मुखम्॥११ ॥
| verse_line2  = सर्वाश्चर्यमयं देवं अनन्तं विश्वतो मुखम्॥११ ॥
}}
}}
Line 5,631: Line 6,058:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता ।
| verse_line1  = दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता ।
| verse_lines  = दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता ।;यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः॥१२ ॥
| verse_line2  = यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः॥१२ ॥
| verse_line2  = यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः॥१२ ॥
}}
}}
Line 5,640: Line 6,068:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा ।
| verse_line1  = तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा ।
| verse_lines  = तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा ।;अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा॥१३ ॥
| verse_line2  = अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा॥१३ ॥
| verse_line2  = अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा॥१३ ॥
}}
}}
Line 5,649: Line 6,078:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः ।
| verse_line1  = ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः ।
| verse_lines  = ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः ।;प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत॥१४ ॥
| verse_line2  = प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत॥१४ ॥
| verse_line2  = प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत॥१४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,669: Line 6,099:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पश्यामि देवांस्तव देव देहे सर्वांस्तथा भूतविशेषसङ्घान् ।
| verse_line1  = पश्यामि देवांस्तव देव देहे सर्वांस्तथा भूतविशेषसङ्घान् ।
| verse_lines  = पश्यामि देवांस्तव देव देहे सर्वांस्तथा भूतविशेषसङ्घान् ।;ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थं ऋषींश्च सर्वान् उरगांश्च दिव्यान्॥ १५ ॥
| verse_line2  = ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थं ऋषींश्च सर्वान् उरगांश्च दिव्यान्॥ १५ ॥
| verse_line2  = ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थं ऋषींश्च सर्वान् उरगांश्च दिव्यान्॥ १५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,687: Line 6,118:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं पश्यामि त्वां सर्वतोनन्तरूपम् ।
| verse_line1  = अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं पश्यामि त्वां सर्वतोनन्तरूपम् ।
| verse_lines  = अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं पश्यामि त्वां सर्वतोनन्तरूपम् ।;नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप॥ १६ ॥
| verse_line2  = नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप॥ १६ ॥
| verse_line2  = नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप॥ १६ ॥
}}
}}
Line 5,696: Line 6,128:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च तेजोराशिं सर्वतो दीप्तिमन्तम् ।
| verse_line1  = किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च तेजोराशिं सर्वतो दीप्तिमन्तम् ।
| verse_lines  = किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च तेजोराशिं सर्वतो दीप्तिमन्तम् ।;पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ताद्दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम्॥ १७ ॥
| verse_line2  = पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ताद्दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम्॥ १७ ॥
| verse_line2  = पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ताद्दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम्॥ १७ ॥
}}
}}
Line 5,705: Line 6,138:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।
| verse_line1  = त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।
| verse_lines  = त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।;त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्तासनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे॥ १८ ॥
| verse_line2  = त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्तासनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे॥ १८ ॥
| verse_line2  = त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्तासनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे॥ १८ ॥
}}
}}
Line 5,714: Line 6,148:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्यमनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् ।
| verse_line1  = अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्यमनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् ।
| verse_lines  = अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्यमनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् ।;पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम्॥ १९ ॥
| verse_line2  = पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम्॥ १९ ॥
| verse_line2  = पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम्॥ १९ ॥
}}
}}
Line 5,723: Line 6,158:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः ।
| verse_line1  = द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः ।
| verse_lines  = द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः ।;दृष्ट्वाद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन्॥ २० ॥
| verse_line2  = दृष्ट्वाद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन्॥ २० ॥
| verse_line2  = दृष्ट्वाद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन्॥ २० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,741: Line 6,177:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अमी हि त्वां सुरसङ्घा विशन्ति केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणन्ति ।
| verse_line1  = अमी हि त्वां सुरसङ्घा विशन्ति केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणन्ति ।
| verse_lines  = अमी हि त्वां सुरसङ्घा विशन्ति केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणन्ति ।;स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः॥ २१ ॥
| verse_line2  = स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः॥ २१ ॥
| verse_line2  = स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः॥ २१ ॥
}}
}}
Line 5,750: Line 6,187:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या विश्वेश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च ।
| verse_line1  = रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या विश्वेश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च ।
| verse_lines  = रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या विश्वेश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च ।;गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा वीक्षन्ते त्वां विस्मिताश्चैव सर्वे॥ २२ ॥
| verse_line2  = गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा वीक्षन्ते त्वां विस्मिताश्चैव सर्वे॥ २२ ॥
| verse_line2  = गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा वीक्षन्ते त्वां विस्मिताश्चैव सर्वे॥ २२ ॥
}}
}}
Line 5,759: Line 6,197:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं महाबाहो बहुबाहूरुपादम् ।
| verse_line1  = रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं महाबाहो बहुबाहूरुपादम् ।
| verse_lines  = रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं महाबाहो बहुबाहूरुपादम् ।;बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम्॥ २३ ॥
| verse_line2  = बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम्॥ २३ ॥
| verse_line2  = बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम्॥ २३ ॥
}}
}}
Line 5,768: Line 6,207:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् ।
| verse_line1  = नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् ।
| verse_lines  = नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् ।;दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो॥ २४ ॥
| verse_line2  = दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो॥ २४ ॥
| verse_line2  = दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो॥ २४ ॥
}}
}}
Line 5,777: Line 6,217:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि ।
| verse_line1  = दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि ।
| verse_lines  = दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि ।;दिशो न जाने न लभे च शर्म प्रसीद देवेश जगन्निवास॥ २५ ॥
| verse_line2  = दिशो न जाने न लभे च शर्म प्रसीद देवेश जगन्निवास॥ २५ ॥
| verse_line2  = दिशो न जाने न लभे च शर्म प्रसीद देवेश जगन्निवास॥ २५ ॥
}}
}}
Line 5,786: Line 6,227:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः ।
| verse_line1  = अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः ।
| verse_lines  = अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः ।;भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः॥ २६ ॥
| verse_line2  = भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः॥ २६ ॥
| verse_line2  = भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः॥ २६ ॥
}}
}}
Line 5,795: Line 6,237:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति दंष्ट्राकरालानि भयानकानि ।
| verse_line1  = वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति दंष्ट्राकरालानि भयानकानि ।
| verse_lines  = वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति दंष्ट्राकरालानि भयानकानि ।;केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु सन्दृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः॥ २७ ॥
| verse_line2  = केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु सन्दृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः॥ २७ ॥
| verse_line2  = केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु सन्दृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः॥ २७ ॥
}}
}}
Line 5,804: Line 6,247:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यथा नदीनां बहवोम्बुवेगाः समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति ।
| verse_line1  = यथा नदीनां बहवोम्बुवेगाः समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति ।
| verse_lines  = यथा नदीनां बहवोम्बुवेगाः समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति ।;तथा तवामी नरलोकवीरा विशन्ति वक्त्राण्यभिविज्वलन्ति॥ २८ ॥
| verse_line2  = तथा तवामी नरलोकवीरा विशन्ति वक्त्राण्यभिविज्वलन्ति॥ २८ ॥
| verse_line2  = तथा तवामी नरलोकवीरा विशन्ति वक्त्राण्यभिविज्वलन्ति॥ २८ ॥
}}
}}
Line 5,813: Line 6,257:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः ।
| verse_line1  = यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः ।
| verse_lines  = यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः ।;तथैव नाशाय विशन्ति लोका- स्तवापि वक्त्राणि समृद्धवेगाः॥ २९ ॥
| verse_line2  = तथैव नाशाय विशन्ति लोका- स्तवापि वक्त्राणि समृद्धवेगाः॥ २९ ॥
| verse_line2  = तथैव नाशाय विशन्ति लोका- स्तवापि वक्त्राणि समृद्धवेगाः॥ २९ ॥
}}
}}
Line 5,822: Line 6,267:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्तात्- लोकान् समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः ।
| verse_line1  = लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्तात्- लोकान् समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः ।
| verse_lines  = लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्तात्- लोकान् समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः ।;तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो॥ ३० ॥
| verse_line2  = तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो॥ ३० ॥
| verse_line2  = तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो॥ ३० ॥
}}
}}
Line 5,831: Line 6,277:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आख्याहि मे को भवानुग्ररूपो नमोस्तु ते देववर प्रसीद ।
| verse_line1  = आख्याहि मे को भवानुग्ररूपो नमोस्तु ते देववर प्रसीद ।
| verse_lines  = आख्याहि मे को भवानुग्ररूपो नमोस्तु ते देववर प्रसीद ।;विज्ञातुमिच्छामि भवन्तमाद्यं न हि प्रजानामि तव प्रवृत्तिम्॥ ३१ ॥
| verse_line2  = विज्ञातुमिच्छामि भवन्तमाद्यं न हि प्रजानामि तव प्रवृत्तिम्॥ ३१ ॥
| verse_line2  = विज्ञातुमिच्छामि भवन्तमाद्यं न हि प्रजानामि तव प्रवृत्तिम्॥ ३१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,851: Line 6,298:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कालोस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो लोकान् समाहर्तुमिह प्रवृत्तः ।
| verse_line1  = कालोस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो लोकान् समाहर्तुमिह प्रवृत्तः ।
| verse_lines  = कालोस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो लोकान् समाहर्तुमिह प्रवृत्तः ।;ऋतेपि त्वा न भविष्यन्ति सर्वे येवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः॥ ३२ ॥
| verse_line2  = ऋतेपि त्वा न भविष्यन्ति सर्वे येवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः॥ ३२ ॥
| verse_line2  = ऋतेपि त्वा न भविष्यन्ति सर्वे येवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः॥ ३२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,869: Line 6,317:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ यशो लभस्व जित्वा शत्रून् भुङ्क्ष्व राज्यं समृद्धम् ।
| verse_line1  = तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ यशो लभस्व जित्वा शत्रून् भुङ्क्ष्व राज्यं समृद्धम् ।
| verse_lines  = तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ यशो लभस्व जित्वा शत्रून् भुङ्क्ष्व राज्यं समृद्धम् ।;मयैवैते निहताः पूर्वमेव निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन्॥ ३३ ॥
| verse_line2  = मयैवैते निहताः पूर्वमेव निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन्॥ ३३ ॥
| verse_line2  = मयैवैते निहताः पूर्वमेव निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन्॥ ३३ ॥
}}
}}
Line 5,878: Line 6,327:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं च कर्णं तथान्यानपि योधवीरान् ।
| verse_line1  = द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं च कर्णं तथान्यानपि योधवीरान् ।
| verse_lines  = द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं च कर्णं तथान्यानपि योधवीरान् ।;मया हतांस्त्वं जहि मा व्यथिष्ठा युध्यस्व जेतासि रणे सपत्नान्॥ ३४ ॥
| verse_line2  = मया हतांस्त्वं जहि मा व्यथिष्ठा युध्यस्व जेतासि रणे सपत्नान्॥ ३४ ॥
| verse_line2  = मया हतांस्त्वं जहि मा व्यथिष्ठा युध्यस्व जेतासि रणे सपत्नान्॥ ३४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,898: Line 6,348:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एतच्छ्रुत्वा वचनं केशवस्य कृताञ्जलिर्वेपमानः किरीटी ।
| verse_line1  = एतच्छ्रुत्वा वचनं केशवस्य कृताञ्जलिर्वेपमानः किरीटी ।
| verse_lines  = एतच्छ्रुत्वा वचनं केशवस्य कृताञ्जलिर्वेपमानः किरीटी ।;नमस्कृत्वा भूय एवाह कृष्णं सगद्गदं भीतभीतः प्रणम्य॥ ३५ ॥
| verse_line2  = नमस्कृत्वा भूय एवाह कृष्णं सगद्गदं भीतभीतः प्रणम्य॥ ३५ ॥
| verse_line2  = नमस्कृत्वा भूय एवाह कृष्णं सगद्गदं भीतभीतः प्रणम्य॥ ३५ ॥
}}
}}
Line 5,909: Line 6,360:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या जगत्प्रहृष्यत्यनुरज्यते च ।
| verse_line1  = स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या जगत्प्रहृष्यत्यनुरज्यते च ।
| verse_lines  = स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या जगत्प्रहृष्यत्यनुरज्यते च ।;रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः॥ ३६ ॥
| verse_line2  = रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः॥ ३६ ॥
| verse_line2  = रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः॥ ३६ ॥
}}
}}
Line 5,918: Line 6,370:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन् गरीयसे ब्रह्मणोप्यादिकर्त्रे ॥ अनन्त देवेश जगन्निवास त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत्॥ ३७ ॥
| verse_line1  = कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन् गरीयसे ब्रह्मणोप्यादिकर्त्रे ॥ अनन्त देवेश जगन्निवास त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत्॥ ३७ ॥
| verse_lines  = कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन् गरीयसे ब्रह्मणोप्यादिकर्त्रे ॥ अनन्त देवेश जगन्निवास त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत्॥ ३७ ॥
}}
}}


Line 5,926: Line 6,379:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = त्वमादिदेवः पुरुषः पुराण- स्त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।
| verse_line1  = त्वमादिदेवः पुरुषः पुराण- स्त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।
| verse_lines  = त्वमादिदेवः पुरुषः पुराण- स्त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।;वेत्तासि वेद्यं च परं च धाम त्वया ततं विश्वमनन्तरूप॥ ३८ ॥
| verse_line2  = वेत्तासि वेद्यं च परं च धाम त्वया ततं विश्वमनन्तरूप॥ ३८ ॥
| verse_line2  = वेत्तासि वेद्यं च परं च धाम त्वया ततं विश्वमनन्तरूप॥ ३८ ॥
}}
}}
Line 5,935: Line 6,389:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = वायुर्यमोग्निर्वरुणः शशाङ्कः प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च ।
| verse_line1  = वायुर्यमोग्निर्वरुणः शशाङ्कः प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च ।
| verse_lines  = वायुर्यमोग्निर्वरुणः शशाङ्कः प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च ।;नमो नमस्तेस्तु सहस्रकृत्वः पुनश्च भूयोपि नमो नमस्ते॥ ३९ ॥
| verse_line2  = नमो नमस्तेस्तु सहस्रकृत्वः पुनश्च भूयोपि नमो नमस्ते॥ ३९ ॥
| verse_line2  = नमो नमस्तेस्तु सहस्रकृत्वः पुनश्च भूयोपि नमो नमस्ते॥ ३९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,953: Line 6,408:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते नमोस्तु ते सर्वत एव सर्व ।
| verse_line1  = नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते नमोस्तु ते सर्वत एव सर्व ।
| verse_lines  = नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते नमोस्तु ते सर्वत एव सर्व ।;अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं सर्वं समाप्नोषि ततोसि सर्वः॥ ४० ॥
| verse_line2  = अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं सर्वं समाप्नोषि ततोसि सर्वः॥ ४० ॥
| verse_line2  = अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं सर्वं समाप्नोषि ततोसि सर्वः॥ ४० ॥
}}
}}
Line 5,962: Line 6,418:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं हे कृष्ण हे यादव हे सखेति ।
| verse_line1  = सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं हे कृष्ण हे यादव हे सखेति ।
| verse_lines  = सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं हे कृष्ण हे यादव हे सखेति ।;अजानता महिमानं तवेदं मया प्रमादात् प्रणयेन वापि॥ ४१ ॥
| verse_line2  = अजानता महिमानं तवेदं मया प्रमादात् प्रणयेन वापि॥ ४१ ॥
| verse_line2  = अजानता महिमानं तवेदं मया प्रमादात् प्रणयेन वापि॥ ४१ ॥
}}
}}
Line 5,971: Line 6,428:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यच्चापहासार्थमसत्कृतोसि विहारशय्यासनभोजनेषु ।
| verse_line1  = यच्चापहासार्थमसत्कृतोसि विहारशय्यासनभोजनेषु ।
| verse_lines  = यच्चापहासार्थमसत्कृतोसि विहारशय्यासनभोजनेषु ।;एकोथवाप्यच्युत तत्समक्षं तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम्॥ ४२ ॥
| verse_line2  = एकोथवाप्यच्युत तत्समक्षं तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम्॥ ४२ ॥
| verse_line2  = एकोथवाप्यच्युत तत्समक्षं तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम्॥ ४२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 5,989: Line 6,447:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पितासि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् ।
| verse_line1  = पितासि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् ।
| verse_lines  = पितासि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् ।;न त्वत्समोस्त्यभ्यधिकः कुतोन्यो लोकत्रयेप्यप्रतिमप्रभाव॥ ४३ ॥
| verse_line2  = न त्वत्समोस्त्यभ्यधिकः कुतोन्यो लोकत्रयेप्यप्रतिमप्रभाव॥ ४३ ॥
| verse_line2  = न त्वत्समोस्त्यभ्यधिकः कुतोन्यो लोकत्रयेप्यप्रतिमप्रभाव॥ ४३ ॥
}}
}}
Line 5,998: Line 6,457:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं प्रसादये त्वामहमीशमीड््यम् ।
| verse_line1  = तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं प्रसादये त्वामहमीशमीड््यम् ।
| verse_lines  = तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं प्रसादये त्वामहमीशमीड््यम् ।;पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम्॥ ४४ ॥
| verse_line2  = पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम्॥ ४४ ॥
| verse_line2  = पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम्॥ ४४ ॥
}}
}}
Line 6,007: Line 6,467:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अदृष्टपूर्वं हृषितोस्मि दृष्ट्वा भयेन च प्रव्यथितं मनो मे ।
| verse_line1  = अदृष्टपूर्वं हृषितोस्मि दृष्ट्वा भयेन च प्रव्यथितं मनो मे ।
| verse_lines  = अदृष्टपूर्वं हृषितोस्मि दृष्ट्वा भयेन च प्रव्यथितं मनो मे ।;तदेव मे दर्शय देव रूपं प्रसीद देवेश जगन्निवास॥ ४५ ॥
| verse_line2  = तदेव मे दर्शय देव रूपं प्रसीद देवेश जगन्निवास॥ ४५ ॥
| verse_line2  = तदेव मे दर्शय देव रूपं प्रसीद देवेश जगन्निवास॥ ४५ ॥
}}
}}
Line 6,016: Line 6,477:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = किरीटिनं गदिनं चक्रहस्त- मिच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव ।
| verse_line1  = किरीटिनं गदिनं चक्रहस्त- मिच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव ।
| verse_lines  = किरीटिनं गदिनं चक्रहस्त- मिच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव ।;तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते॥ ४६ ॥
| verse_line2  = तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते॥ ४६ ॥
| verse_line2  = तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते॥ ४६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,036: Line 6,498:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं रूपं परं दर्शितमात्मयोगात् ।
| verse_line1  = मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं रूपं परं दर्शितमात्मयोगात् ।
| verse_lines  = मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं रूपं परं दर्शितमात्मयोगात् ।;तेजोमयं विश्वमनन्तमाद्यं यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम्॥ ४७ ॥
| verse_line2  = तेजोमयं विश्वमनन्तमाद्यं यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम्॥ ४७ ॥
| verse_line2  = तेजोमयं विश्वमनन्तमाद्यं यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम्॥ ४७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,054: Line 6,517:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न वेदयज्ञाध्ययनैर्न दानै- र्न च क्रियाभिर्न तपोभिरुग्रैः ।
| verse_line1  = न वेदयज्ञाध्ययनैर्न दानै- र्न च क्रियाभिर्न तपोभिरुग्रैः ।
| verse_lines  = न वेदयज्ञाध्ययनैर्न दानै- र्न च क्रियाभिर्न तपोभिरुग्रैः ।;एवंरूपः शक्य अहं नृलोके द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर॥ ४८ ॥
| verse_line2  = एवंरूपः शक्य अहं नृलोके द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर॥ ४८ ॥
| verse_line2  = एवंरूपः शक्य अहं नृलोके द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर॥ ४८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,072: Line 6,536:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मा ते व्यथा मा च विमूढभावो दृष्ट्वा रूपं घोरमीदृङ्ग्ममेदम् ।
| verse_line1  = मा ते व्यथा मा च विमूढभावो दृष्ट्वा रूपं घोरमीदृङ्ग्ममेदम् ।
| verse_lines  = मा ते व्यथा मा च विमूढभावो दृष्ट्वा रूपं घोरमीदृङ्ग्ममेदम् ।;व्यपेतभीः प्रीतमनाः पुनस्त्वं तदेव मे रूपमिदं प्रपश्य॥ ४९ ॥
| verse_line2  = व्यपेतभीः प्रीतमनाः पुनस्त्वं तदेव मे रूपमिदं प्रपश्य॥ ४९ ॥
| verse_line2  = व्यपेतभीः प्रीतमनाः पुनस्त्वं तदेव मे रूपमिदं प्रपश्य॥ ४९ ॥
}}
}}
Line 6,083: Line 6,548:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इत्यर्जुनं वासुदेवस्तथोक्त्वा स्वकं रूपं दर्शयामास भूयः ।
| verse_line1  = इत्यर्जुनं वासुदेवस्तथोक्त्वा स्वकं रूपं दर्शयामास भूयः ।
| verse_lines  = इत्यर्जुनं वासुदेवस्तथोक्त्वा स्वकं रूपं दर्शयामास भूयः ।;आश्वासयामास च भीतमेनं भूत्वा पुनः सौम्यवपुर्महात्मा॥ ५० ॥
| verse_line2  = आश्वासयामास च भीतमेनं भूत्वा पुनः सौम्यवपुर्महात्मा॥ ५० ॥
| verse_line2  = आश्वासयामास च भीतमेनं भूत्वा पुनः सौम्यवपुर्महात्मा॥ ५० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,103: Line 6,569:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तव सौम्यं जनार्दन ।
| verse_line1  = दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तव सौम्यं जनार्दन ।
| verse_lines  = दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तव सौम्यं जनार्दन ।;इदानीमस्मि संवृत्तः सचेताः प्रकृतिं गतः॥५१ ॥
| verse_line2  = इदानीमस्मि संवृत्तः सचेताः प्रकृतिं गतः॥५१ ॥
| verse_line2  = इदानीमस्मि संवृत्तः सचेताः प्रकृतिं गतः॥५१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,123: Line 6,590:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सुदुर्दर्शमिदं रूपं दृष्टवानसि यन्मम ।
| verse_line1  = सुदुर्दर्शमिदं रूपं दृष्टवानसि यन्मम ।
| verse_lines  = सुदुर्दर्शमिदं रूपं दृष्टवानसि यन्मम ।;देवा अप्यस्य रूपस्य नित्यं दर्शनकाङ्क्षिणः॥५२ ॥
| verse_line2  = देवा अप्यस्य रूपस्य नित्यं दर्शनकाङ्क्षिणः॥५२ ॥
| verse_line2  = देवा अप्यस्य रूपस्य नित्यं दर्शनकाङ्क्षिणः॥५२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,143: Line 6,611:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया ।
| verse_line1  = नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया ।
| verse_lines  = नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया ।;शक्य एवंविधो द्रष्टुं दृष्टवानसि मां यथा॥५३ ॥
| verse_line2  = शक्य एवंविधो द्रष्टुं दृष्टवानसि मां यथा॥५३ ॥
| verse_line2  = शक्य एवंविधो द्रष्टुं दृष्टवानसि मां यथा॥५३ ॥
}}
}}
Line 6,152: Line 6,621:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोर्जुन ।
| verse_line1  = भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोर्जुन ।
| verse_lines  = भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोर्जुन ।;ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप॥५४ ॥
| verse_line2  = ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप॥५४ ॥
| verse_line2  = ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप॥५४ ॥
}}
}}
Line 6,161: Line 6,631:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मत्कर्मकृन्मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः ।
| verse_line1  = मत्कर्मकृन्मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः ।
| verse_lines  = मत्कर्मकृन्मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः ।;निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स मामेति पाण्डव॥५५ ॥
| verse_line2  = निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स मामेति पाण्डव॥५५ ॥
| verse_line2  = निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स मामेति पाण्डव॥५५ ॥
}}
}}
Line 6,180: Line 6,651:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते ।
| verse_line1  = एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते ।
| verse_lines  = एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते ।;ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः॥१ ॥
| verse_line2  = ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः॥१ ॥
| verse_line2  = ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः॥१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,200: Line 6,672:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते ।
| verse_line1  = मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते ।
| verse_lines  = मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते ।;श्रद्धया परयोपेतास्ते मे युक्ततमा मताः॥२ ॥
| verse_line2  = श्रद्धया परयोपेतास्ते मे युक्ततमा मताः॥२ ॥
| verse_line2  = श्रद्धया परयोपेतास्ते मे युक्ततमा मताः॥२ ॥
}}
}}
Line 6,209: Line 6,682:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते ।
| verse_line1  = ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते ।
| verse_lines  = ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते ।;सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थमचलं ध्रुवम्॥३ ॥
| verse_line2  = सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थमचलं ध्रुवम्॥३ ॥
| verse_line2  = सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थमचलं ध्रुवम्॥३ ॥
}}
}}
Line 6,218: Line 6,692:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सन्नियम्येंद्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः ।
| verse_line1  = सन्नियम्येंद्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः ।
| verse_lines  = सन्नियम्येंद्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः ।;ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः॥४ ॥
| verse_line2  = ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः॥४ ॥
| verse_line2  = ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः॥४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,236: Line 6,711:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = क्लेशोधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् ।
| verse_line1  = क्लेशोधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् ।
| verse_lines  = क्लेशोधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् ।;अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्भिरवाप्यते॥५ ॥
| verse_line2  = अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्भिरवाप्यते॥५ ॥
| verse_line2  = अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्भिरवाप्यते॥५ ॥
}}
}}
Line 6,245: Line 6,721:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः ।
| verse_line1  = ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः ।
| verse_lines  = ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः ।;अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते॥६ ॥
| verse_line2  = अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते॥६ ॥
| verse_line2  = अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते॥६ ॥
}}
}}
Line 6,254: Line 6,731:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् ।
| verse_line1  = तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् ।
| verse_lines  = तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् ।;भवामि न चिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम्॥७ ॥
| verse_line2  = भवामि न चिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम्॥७ ॥
| verse_line2  = भवामि न चिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम्॥७ ॥
}}
}}
Line 6,263: Line 6,741:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मय्येव मन आधत्स्व मयि बुदि्धं निवेशय ।
| verse_line1  = मय्येव मन आधत्स्व मयि बुदि्धं निवेशय ।
| verse_lines  = मय्येव मन आधत्स्व मयि बुदि्धं निवेशय ।;निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः॥८ ॥
| verse_line2  = निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः॥८ ॥
| verse_line2  = निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः॥८ ॥
}}
}}
Line 6,272: Line 6,751:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् ।
| verse_line1  = अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् ।
| verse_lines  = अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् ।;अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय॥९ ॥
| verse_line2  = अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय॥९ ॥
| verse_line2  = अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय॥९ ॥
}}
}}
Line 6,281: Line 6,761:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अभ्यासेप्यसमर्थोसि मत्कर्मपरमो भव ।
| verse_line1  = अभ्यासेप्यसमर्थोसि मत्कर्मपरमो भव ।
| verse_lines  = अभ्यासेप्यसमर्थोसि मत्कर्मपरमो भव ।;मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिदि्धमवाप्स्यसि॥१० ॥
| verse_line2  = मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिदि्धमवाप्स्यसि॥१० ॥
| verse_line2  = मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिदि्धमवाप्स्यसि॥१० ॥
}}
}}
Line 6,290: Line 6,771:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अथैतदप्यशक्तोसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः ।
| verse_line1  = अथैतदप्यशक्तोसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः ।
| verse_lines  = अथैतदप्यशक्तोसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः ।;सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान्॥११ ॥
| verse_line2  = सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान्॥११ ॥
| verse_line2  = सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान्॥११ ॥
}}
}}
Line 6,299: Line 6,781:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासात् ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते ।
| verse_line1  = श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासात् ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते ।
| verse_lines  = श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासात् ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते ।;ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम्॥१२ ॥
| verse_line2  = ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम्॥१२ ॥
| verse_line2  = ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम्॥१२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,317: Line 6,800:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ओष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च ।
| verse_line1  = ओष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च ।
| verse_lines  = ओष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च ।;निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी॥१३ ॥
| verse_line2  = निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी॥१३ ॥
| verse_line2  = निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी॥१३ ॥
}}
}}
Line 6,326: Line 6,810:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः ।
| verse_line1  = सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः ।
| verse_lines  = सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः ।;मय्यर्पितमनोबुदि्धर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः॥१४ ॥
| verse_line2  = मय्यर्पितमनोबुदि्धर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः॥१४ ॥
| verse_line2  = मय्यर्पितमनोबुदि्धर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः॥१४ ॥
}}
}}
Line 6,335: Line 6,820:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः ।
| verse_line1  = यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः ।
| verse_lines  = यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः ।;हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः॥१५ ॥
| verse_line2  = हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः॥१५ ॥
| verse_line2  = हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः॥१५ ॥
}}
}}
Line 6,344: Line 6,830:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः ।
| verse_line1  = अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः ।
| verse_lines  = अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः ।;सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः॥१६ ॥
| verse_line2  = सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः॥१६ ॥
| verse_line2  = सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः॥१६ ॥
}}
}}
Line 6,353: Line 6,840:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति ।
| verse_line1  = यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति ।
| verse_lines  = यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति ।;शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान् यः स मे प्रियः॥१७ ॥
| verse_line2  = शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान् यः स मे प्रियः॥१७ ॥
| verse_line2  = शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान् यः स मे प्रियः॥१७ ॥
}}
}}
Line 6,362: Line 6,850:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः ।
| verse_line1  = समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः ।
| verse_lines  = समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः ।;शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः॥१८ ॥
| verse_line2  = शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः॥१८ ॥
| verse_line2  = शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः॥१८ ॥
}}
}}
Line 6,371: Line 6,860:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तुल्यनिन्दास्तुनिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् ।
| verse_line1  = तुल्यनिन्दास्तुनिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् ।
| verse_lines  = तुल्यनिन्दास्तुनिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् ।;अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान् मे प्रियो नरः॥१९ ॥
| verse_line2  = अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान् मे प्रियो नरः॥१९ ॥
| verse_line2  = अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान् मे प्रियो नरः॥१९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,389: Line 6,879:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते ।
| verse_line1  = ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते ।
| verse_lines  = ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते ।;श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेतीव मे प्रियाः॥२० ॥
| verse_line2  = श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेतीव मे प्रियाः॥२० ॥
| verse_line2  = श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेतीव मे प्रियाः॥२० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,419: Line 6,910:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च ।
| verse_line1  = प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च ।
| verse_lines  = प्रकृतिं पुरुषं चैव क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेव च ।;एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव॥१ ॥
| verse_line2  = एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव॥१ ॥
| verse_line2  = एतद्वेदितुमिच्छामि ज्ञानं ज्ञेयं च केशव॥१ ॥
}}
}}
Line 6,430: Line 6,922:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधीयते ।
| verse_line1  = इदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधीयते ।
| verse_lines  = इदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधीयते ।;एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः॥२ ॥
| verse_line2  = एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः॥२ ॥
| verse_line2  = एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः॥२ ॥
}}
}}
Line 6,439: Line 6,932:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = क्षेत्रज्ञं चापि मां विदि्ध सर्वक्षेत्रेषु भारत ।
| verse_line1  = क्षेत्रज्ञं चापि मां विदि्ध सर्वक्षेत्रेषु भारत ।
| verse_lines  = क्षेत्रज्ञं चापि मां विदि्ध सर्वक्षेत्रेषु भारत ।;क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्ज्ञानं यत्तज्ज्ञानं मतं मम॥३ ॥
| verse_line2  = क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्ज्ञानं यत्तज्ज्ञानं मतं मम॥३ ॥
| verse_line2  = क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्ज्ञानं यत्तज्ज्ञानं मतं मम॥३ ॥
}}
}}
Line 6,448: Line 6,942:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तत्क्षेत्रं यच्च यादृक्च यद्विकारि यतश्च यत् ।
| verse_line1  = तत्क्षेत्रं यच्च यादृक्च यद्विकारि यतश्च यत् ।
| verse_lines  = तत्क्षेत्रं यच्च यादृक्च यद्विकारि यतश्च यत् ।;स च यो यत्प्रभावश्च तत्समासेन मे शृणु॥४ ॥
| verse_line2  = स च यो यत्प्रभावश्च तत्समासेन मे शृणु॥४ ॥
| verse_line2  = स च यो यत्प्रभावश्च तत्समासेन मे शृणु॥४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,466: Line 6,961:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ऋषिभिर्बहुधा गीतं छन्दोभिर्विविधैः पृथक् ।
| verse_line1  = ऋषिभिर्बहुधा गीतं छन्दोभिर्विविधैः पृथक् ।
| verse_lines  = ऋषिभिर्बहुधा गीतं छन्दोभिर्विविधैः पृथक् ।;ब्रह्मसूत्रपदैश्चैव हेतुमद्भिर्विनिश्चितैः॥५ ॥
| verse_line2  = ब्रह्मसूत्रपदैश्चैव हेतुमद्भिर्विनिश्चितैः॥५ ॥
| verse_line2  = ब्रह्मसूत्रपदैश्चैव हेतुमद्भिर्विनिश्चितैः॥५ ॥
}}
}}
Line 6,475: Line 6,971:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = महाभूतान्यहङ्कारो बुदि्धरव्यक्तमेव च ।
| verse_line1  = महाभूतान्यहङ्कारो बुदि्धरव्यक्तमेव च ।
| verse_lines  = महाभूतान्यहङ्कारो बुदि्धरव्यक्तमेव च ।;इंद्रियाणि दशैकं च पञ्च चेंद्रियगोचराः॥६ ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणि दशैकं च पञ्च चेंद्रियगोचराः॥६ ॥
| verse_line2  = इंद्रियाणि दशैकं च पञ्च चेंद्रियगोचराः॥६ ॥
}}
}}
Line 6,484: Line 6,981:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं सङ्घातश्चेतना धृतिः ।
| verse_line1  = इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं सङ्घातश्चेतना धृतिः ।
| verse_lines  = इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं सङ्घातश्चेतना धृतिः ।;एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम्॥७ ॥
| verse_line2  = एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम्॥७ ॥
| verse_line2  = एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम्॥७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,502: Line 7,000:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम् ।
| verse_line1  = अमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम् ।
| verse_lines  = अमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम् ।;आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः॥८ ॥
| verse_line2  = आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः॥८ ॥
| verse_line2  = आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः॥८ ॥
}}
}}
Line 6,511: Line 7,010:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इंद्रियार्थेषु वैराग्यमनहङ्कार एव च ।
| verse_line1  = इंद्रियार्थेषु वैराग्यमनहङ्कार एव च ।
| verse_lines  = इंद्रियार्थेषु वैराग्यमनहङ्कार एव च ।;जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम्॥९ ॥
| verse_line2  = जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम्॥९ ॥
| verse_line2  = जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम्॥९ ॥
}}
}}
Line 6,520: Line 7,020:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = असक्तिरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु ।
| verse_line1  = असक्तिरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु ।
| verse_lines  = असक्तिरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु ।;नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु॥१० ॥
| verse_line2  = नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु॥१० ॥
| verse_line2  = नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु॥१० ॥
}}
}}
Line 6,529: Line 7,030:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मयि चानन्ययोगेन भक्तिरव्यभिचारिणी ।
| verse_line1  = मयि चानन्ययोगेन भक्तिरव्यभिचारिणी ।
| verse_lines  = मयि चानन्ययोगेन भक्तिरव्यभिचारिणी ।;विविक्तदेशसेवित्वमरतिर्जनसंसदि॥११ ॥
| verse_line2  = विविक्तदेशसेवित्वमरतिर्जनसंसदि॥११ ॥
| verse_line2  = विविक्तदेशसेवित्वमरतिर्जनसंसदि॥११ ॥
}}
}}
Line 6,538: Line 7,040:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् ।
| verse_line1  = अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् ।
| verse_lines  = अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् ।;एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतोन्यथा॥१२ ॥
| verse_line2  = एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतोन्यथा॥१२ ॥
| verse_line2  = एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतोन्यथा॥१२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,556: Line 7,059:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ज्ञेयं यत्तत्प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वामृतमश्नुते ।
| verse_line1  = ज्ञेयं यत्तत्प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वामृतमश्नुते ।
| verse_lines  = ज्ञेयं यत्तत्प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वामृतमश्नुते ।;अनादिमत्परं ब्रह्म न सत्तन्नासदुच्यते॥१३ ॥
| verse_line2  = अनादिमत्परं ब्रह्म न सत्तन्नासदुच्यते॥१३ ॥
| verse_line2  = अनादिमत्परं ब्रह्म न सत्तन्नासदुच्यते॥१३ ॥
}}
}}
Line 6,565: Line 7,069:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोक्षिशिरोमुखम् ।
| verse_line1  = सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोक्षिशिरोमुखम् ।
| verse_lines  = सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोक्षिशिरोमुखम् ।;सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति॥१४ ॥
| verse_line2  = सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति॥१४ ॥
| verse_line2  = सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति॥१४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,583: Line 7,088:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वेंद्रियगुणाभासं सर्वेंद्रियविवर्जितं ।
| verse_line1  = सर्वेंद्रियगुणाभासं सर्वेंद्रियविवर्जितं ।
| verse_lines  = सर्वेंद्रियगुणाभासं सर्वेंद्रियविवर्जितं ।;असक्तं सर्व(भृच्चैव)भुक्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च॥१५ ॥
| verse_line2  = असक्तं सर्व(भृच्चैव)भुक्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च॥१५ ॥
| verse_line2  = असक्तं सर्व(भृच्चैव)भुक्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च॥१५ ॥
}}
}}
Line 6,592: Line 7,098:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च ।
| verse_line1  = बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च ।
| verse_lines  = बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च ।;सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत्॥१६ ॥
| verse_line2  = सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत्॥१६ ॥
| verse_line2  = सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत्॥१६ ॥
}}
}}
Line 6,601: Line 7,108:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अविभक्तं च भूतेषु विभक्तमिव च स्थितम् ।
| verse_line1  = अविभक्तं च भूतेषु विभक्तमिव च स्थितम् ।
| verse_lines  = अविभक्तं च भूतेषु विभक्तमिव च स्थितम् ।;भूतभर्तृ च तज्ज्ञेयं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च॥१७ ॥
| verse_line2  = भूतभर्तृ च तज्ज्ञेयं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च॥१७ ॥
| verse_line2  = भूतभर्तृ च तज्ज्ञेयं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च॥१७ ॥
}}
}}
Line 6,610: Line 7,118:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ज्योतिषामपि तज्जयोतिस्तमसः परमुच्यते ।
| verse_line1  = ज्योतिषामपि तज्जयोतिस्तमसः परमुच्यते ।
| verse_lines  = ज्योतिषामपि तज्जयोतिस्तमसः परमुच्यते ।;ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य विष्ठितम्॥१८ ॥
| verse_line2  = ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य विष्ठितम्॥१८ ॥
| verse_line2  = ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य विष्ठितम्॥१८ ॥
}}
}}
Line 6,619: Line 7,128:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः ।
| verse_line1  = इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः ।
| verse_lines  = इति क्षेत्रं तथा ज्ञानं ज्ञेयं चोक्तं समासतः ।;मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते॥१९ ॥
| verse_line2  = मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते॥१९ ॥
| verse_line2  = मद्भक्त एतद्विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते॥१९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,637: Line 7,147:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रकृतिं पुरुषं चैव विद्ध्यनादी उभावपि ।
| verse_line1  = प्रकृतिं पुरुषं चैव विद्ध्यनादी उभावपि ।
| verse_lines  = प्रकृतिं पुरुषं चैव विद्ध्यनादी उभावपि ।;विकारांश्च गुणांश्चैव विदि्ध प्रकृतिसम्भवान्॥२० ॥
| verse_line2  = विकारांश्च गुणांश्चैव विदि्ध प्रकृतिसम्भवान्॥२० ॥
| verse_line2  = विकारांश्च गुणांश्चैव विदि्ध प्रकृतिसम्भवान्॥२० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,655: Line 7,166:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कार्यकारणकर्तृत्वे हेतुः प्रकृतिरुच्यते ।
| verse_line1  = कार्यकारणकर्तृत्वे हेतुः प्रकृतिरुच्यते ।
| verse_lines  = कार्यकारणकर्तृत्वे हेतुः प्रकृतिरुच्यते ।;पुरुषः सुखदुःखानां भोक्तृत्वे हेतुरुच्यते॥२१ ॥
| verse_line2  = पुरुषः सुखदुःखानां भोक्तृत्वे हेतुरुच्यते॥२१ ॥
| verse_line2  = पुरुषः सुखदुःखानां भोक्तृत्वे हेतुरुच्यते॥२१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,673: Line 7,185:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान् गुणान् ।
| verse_line1  = पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान् गुणान् ।
| verse_lines  = पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान् गुणान् ।;कारणं गुणसङ्गोस्य सदसद्योनिजन्मसु॥२२ ॥
| verse_line2  = कारणं गुणसङ्गोस्य सदसद्योनिजन्मसु॥२२ ॥
| verse_line2  = कारणं गुणसङ्गोस्य सदसद्योनिजन्मसु॥२२ ॥
}}
}}
Line 6,682: Line 7,195:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = उपद्रष्टानुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः ।
| verse_line1  = उपद्रष्टानुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः ।
| verse_lines  = उपद्रष्टानुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः ।;परमात्मेति चाप्युक्तो देहेस्मिन्पुरुषः परः॥२३ ॥
| verse_line2  = परमात्मेति चाप्युक्तो देहेस्मिन्पुरुषः परः॥२३ ॥
| verse_line2  = परमात्मेति चाप्युक्तो देहेस्मिन्पुरुषः परः॥२३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,700: Line 7,214:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = य (एनं) एवं वेत्ति पुरुषं प्रकृतिं च गुणैः सह ।
| verse_line1  = य (एनं) एवं वेत्ति पुरुषं प्रकृतिं च गुणैः सह ।
| verse_lines  = य (एनं) एवं वेत्ति पुरुषं प्रकृतिं च गुणैः सह ।;सर्वथा वर्तमानोपि न स भूयोभिजायते॥२४ ॥
| verse_line2  = सर्वथा वर्तमानोपि न स भूयोभिजायते॥२४ ॥
| verse_line2  = सर्वथा वर्तमानोपि न स भूयोभिजायते॥२४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,718: Line 7,233:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति केचिदात्मानमात्मना ।
| verse_line1  = ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति केचिदात्मानमात्मना ।
| verse_lines  = ध्यानेनात्मनि पश्यन्ति केचिदात्मानमात्मना ।;अन्ये साङ्ख्येन योगेन कर्मयोगेन चापरे॥२५ ॥
| verse_line2  = अन्ये साङ्ख्येन योगेन कर्मयोगेन चापरे॥२५ ॥
| verse_line2  = अन्ये साङ्ख्येन योगेन कर्मयोगेन चापरे॥२५ ॥
}}
}}
Line 6,727: Line 7,243:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अन्ये त्वेवमजानन्तः श्रुत्वान्येभ्य उपासते ।
| verse_line1  = अन्ये त्वेवमजानन्तः श्रुत्वान्येभ्य उपासते ।
| verse_lines  = अन्ये त्वेवमजानन्तः श्रुत्वान्येभ्य उपासते ।;तेपि चातितरन्त्येव मृत्युं श्रुतिपरायणाः॥२६ ॥
| verse_line2  = तेपि चातितरन्त्येव मृत्युं श्रुतिपरायणाः॥२६ ॥
| verse_line2  = तेपि चातितरन्त्येव मृत्युं श्रुतिपरायणाः॥२६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,745: Line 7,262:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यावत्सञ्जायते किञ्चित्सत्त्वं स्थावरजङ्गमम् ।
| verse_line1  = यावत्सञ्जायते किञ्चित्सत्त्वं स्थावरजङ्गमम् ।
| verse_lines  = यावत्सञ्जायते किञ्चित्सत्त्वं स्थावरजङ्गमम् ।;क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्वि भरतर्षभ॥२७ ॥
| verse_line2  = क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्वि भरतर्षभ॥२७ ॥
| verse_line2  = क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्वि भरतर्षभ॥२७ ॥
}}
}}
Line 6,754: Line 7,272:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् ।
| verse_line1  = समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् ।
| verse_lines  = समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् ।;विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति॥२८ ॥
| verse_line2  = विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति॥२८ ॥
| verse_line2  = विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति॥२८ ॥
}}
}}
Line 6,763: Line 7,282:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = समं पश्यन् हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम् ।
| verse_line1  = समं पश्यन् हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम् ।
| verse_lines  = समं पश्यन् हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम् ।;न हिनस्त्यात्मनात्मानं ततो याति परां गतिम्॥२९ ॥
| verse_line2  = न हिनस्त्यात्मनात्मानं ततो याति परां गतिम्॥२९ ॥
| verse_line2  = न हिनस्त्यात्मनात्मानं ततो याति परां गतिम्॥२९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,781: Line 7,301:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रकृत्यैव च कर्माणि क्रियमाणानि सर्वशः ।
| verse_line1  = प्रकृत्यैव च कर्माणि क्रियमाणानि सर्वशः ।
| verse_lines  = प्रकृत्यैव च कर्माणि क्रियमाणानि सर्वशः ।;यः पश्यति तथात्मानमकर्तारं स पश्यति॥३० ॥
| verse_line2  = यः पश्यति तथात्मानमकर्तारं स पश्यति॥३० ॥
| verse_line2  = यः पश्यति तथात्मानमकर्तारं स पश्यति॥३० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,799: Line 7,320:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति ।
| verse_line1  = यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति ।
| verse_lines  = यदा भूतपृथग्भावमेकस्थमनुपश्यति ।;तत एव च विस्तारं ब्रह्म सम्पद्यते तदा॥३१ ॥
| verse_line2  = तत एव च विस्तारं ब्रह्म सम्पद्यते तदा॥३१ ॥
| verse_line2  = तत एव च विस्तारं ब्रह्म सम्पद्यते तदा॥३१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,817: Line 7,339:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनादित्वान्निर्गुणत्वात्परमात्मायमव्ययः ।
| verse_line1  = अनादित्वान्निर्गुणत्वात्परमात्मायमव्ययः ।
| verse_lines  = अनादित्वान्निर्गुणत्वात्परमात्मायमव्ययः ।;शरीरस्थोपि कौन्तेय न करोति न लिप्यते॥३२ ॥
| verse_line2  = शरीरस्थोपि कौन्तेय न करोति न लिप्यते॥३२ ॥
| verse_line2  = शरीरस्थोपि कौन्तेय न करोति न लिप्यते॥३२ ॥
}}
}}
Line 6,826: Line 7,349:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यथा सर्वगतं सौक्ष्म्यादाकाशं नोपलिप्यते ।
| verse_line1  = यथा सर्वगतं सौक्ष्म्यादाकाशं नोपलिप्यते ।
| verse_lines  = यथा सर्वगतं सौक्ष्म्यादाकाशं नोपलिप्यते ।;सर्वत्रावस्थितो देहे तथात्मा नोपलिप्यते॥३३ ॥
| verse_line2  = सर्वत्रावस्थितो देहे तथात्मा नोपलिप्यते॥३३ ॥
| verse_line2  = सर्वत्रावस्थितो देहे तथात्मा नोपलिप्यते॥३३ ॥
}}
}}
Line 6,835: Line 7,359:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यथा प्रकाशयत्येकः कृत्स्नं लोकमिमं रविः ।
| verse_line1  = यथा प्रकाशयत्येकः कृत्स्नं लोकमिमं रविः ।
| verse_lines  = यथा प्रकाशयत्येकः कृत्स्नं लोकमिमं रविः ।;क्षेत्रं क्षेत्री तथा कृत्स्नं प्रकाशयति भारत॥३४ ॥
| verse_line2  = क्षेत्रं क्षेत्री तथा कृत्स्नं प्रकाशयति भारत॥३४ ॥
| verse_line2  = क्षेत्रं क्षेत्री तथा कृत्स्नं प्रकाशयति भारत॥३४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,853: Line 7,378:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोरेवमन्तरं ज्ञानचक्षुषा ।
| verse_line1  = क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोरेवमन्तरं ज्ञानचक्षुषा ।
| verse_lines  = क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोरेवमन्तरं ज्ञानचक्षुषा ।;भूतप्रकृतिमोक्षं च ये विदुर्यान्ति ते परम्॥३५ ॥
| verse_line2  = भूतप्रकृतिमोक्षं च ये विदुर्यान्ति ते परम्॥३५ ॥
| verse_line2  = भूतप्रकृतिमोक्षं च ये विदुर्यान्ति ते परम्॥३५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,887: Line 7,413:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।
| verse_line1  = परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।
| verse_lines  = परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।;यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिदि्धमितो गताः॥१ ॥
| verse_line2  = यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिदि्धमितो गताः॥१ ॥
| verse_line2  = यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिदि्धमितो गताः॥१ ॥
}}
}}
Line 6,896: Line 7,423:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।
| verse_line1  = इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।
| verse_lines  = इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।;सर्गेपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥२ ॥
| verse_line2  = सर्गेपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥२ ॥
| verse_line2  = सर्गेपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥२ ॥
}}
}}
Line 6,905: Line 7,433:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मम योनिर्महद्ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् ।
| verse_line1  = मम योनिर्महद्ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् ।
| verse_lines  = मम योनिर्महद्ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् ।;सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत॥३ ॥
| verse_line2  = सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत॥३ ॥
| verse_line2  = सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत॥३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 6,923: Line 7,452:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः ।
| verse_line1  = सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः ।
| verse_lines  = सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः ।;तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता॥४ ॥
| verse_line2  = तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता॥४ ॥
| verse_line2  = तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता॥४ ॥
}}
}}
Line 6,932: Line 7,462:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसम्भवाः ।
| verse_line1  = सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसम्भवाः ।
| verse_lines  = सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसम्भवाः ।;निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम्॥५ ॥
| verse_line2  = निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम्॥५ ॥
| verse_line2  = निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम्॥५ ॥
}}
}}
Line 6,941: Line 7,472:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् ।
| verse_line1  = तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् ।
| verse_lines  = तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् ।;सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ॥६ ॥
| verse_line2  = सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ॥६ ॥
| verse_line2  = सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ॥६ ॥
}}
}}
Line 6,950: Line 7,482:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = रजो रागात्मकं विदि्ध तृष्णासङ्गसमुद्भवम् ।
| verse_line1  = रजो रागात्मकं विदि्ध तृष्णासङ्गसमुद्भवम् ।
| verse_lines  = रजो रागात्मकं विदि्ध तृष्णासङ्गसमुद्भवम् ।;तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम्॥७ ॥
| verse_line2  = तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम्॥७ ॥
| verse_line2  = तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम्॥७ ॥
}}
}}
Line 6,959: Line 7,492:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तमस्त्वज्ञानजं विदि्ध मोहनं सर्वदेहिनाम् ।
| verse_line1  = तमस्त्वज्ञानजं विदि्ध मोहनं सर्वदेहिनाम् ।
| verse_lines  = तमस्त्वज्ञानजं विदि्ध मोहनं सर्वदेहिनाम् ।;प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत॥८ ॥
| verse_line2  = प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत॥८ ॥
| verse_line2  = प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत॥८ ॥
}}
}}
Line 6,968: Line 7,502:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सत्त्वं सुखे सञ्जयति रजः कर्मणि भारत ।
| verse_line1  = सत्त्वं सुखे सञ्जयति रजः कर्मणि भारत ।
| verse_lines  = सत्त्वं सुखे सञ्जयति रजः कर्मणि भारत ।;ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे सञ्जयत्युत॥९ ॥
| verse_line2  = ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे सञ्जयत्युत॥९ ॥
| verse_line2  = ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे सञ्जयत्युत॥९ ॥
}}
}}
Line 6,977: Line 7,512:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।
| verse_line1  = रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।
| verse_lines  = रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।;रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा॥१० ॥
| verse_line2  = रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा॥१० ॥
| verse_line2  = रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा॥१० ॥
}}
}}
Line 6,986: Line 7,522:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वद्वारेषु देहेस्मिन्प्रकाश उपजायते ।
| verse_line1  = सर्वद्वारेषु देहेस्मिन्प्रकाश उपजायते ।
| verse_lines  = सर्वद्वारेषु देहेस्मिन्प्रकाश उपजायते ।;ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत॥११ ॥
| verse_line2  = ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत॥११ ॥
| verse_line2  = ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत॥११ ॥
}}
}}
Line 6,995: Line 7,532:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।
| verse_line1  = लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।
| verse_lines  = लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।;रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ॥१२ ॥
| verse_line2  = रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ॥१२ ॥
| verse_line2  = रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ॥१२ ॥
}}
}}
Line 7,004: Line 7,542:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अप्रकाशोप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च ।
| verse_line1  = अप्रकाशोप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च ।
| verse_lines  = अप्रकाशोप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च ।;तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन॥१३ ॥
| verse_line2  = तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन॥१३ ॥
| verse_line2  = तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन॥१३ ॥
}}
}}
Line 7,013: Line 7,552:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् ।
| verse_line1  = यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् ।
| verse_lines  = यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् ।;तदोत्तमविदां लोकानमलान् प्रतिपद्यते॥१४ ॥
| verse_line2  = तदोत्तमविदां लोकानमलान् प्रतिपद्यते॥१४ ॥
| verse_line2  = तदोत्तमविदां लोकानमलान् प्रतिपद्यते॥१४ ॥
}}
}}
Line 7,022: Line 7,562:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते ।
| verse_line1  = रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते ।
| verse_lines  = रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते ।;तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते॥१५ ॥
| verse_line2  = तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते॥१५ ॥
| verse_line2  = तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते॥१५ ॥
}}
}}
Line 7,031: Line 7,572:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्त्विकं निर्मलं फलम् ।
| verse_line1  = कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्त्विकं निर्मलं फलम् ।
| verse_lines  = कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्त्विकं निर्मलं फलम् ।;रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम्॥१६ ॥
| verse_line2  = रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम्॥१६ ॥
| verse_line2  = रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम्॥१६ ॥
}}
}}
Line 7,040: Line 7,582:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।
| verse_line1  = सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।
| verse_lines  = सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।;प्रमादमोहौ तमसो भवतोज्ञानमेव च॥१७ ॥
| verse_line2  = प्रमादमोहौ तमसो भवतोज्ञानमेव च॥१७ ॥
| verse_line2  = प्रमादमोहौ तमसो भवतोज्ञानमेव च॥१७ ॥
}}
}}
Line 7,049: Line 7,592:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
| verse_line1  = ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
| verse_lines  = ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।;जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः॥१८ ॥
| verse_line2  = जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः॥१८ ॥
| verse_line2  = जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः॥१८ ॥
}}
}}
Line 7,058: Line 7,602:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टानुपश्यति ।
| verse_line1  = नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टानुपश्यति ।
| verse_lines  = नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टानुपश्यति ।;गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोधिगच्छति॥१९ ॥
| verse_line2  = गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोधिगच्छति॥१९ ॥
| verse_line2  = गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोधिगच्छति॥१९ ॥
}}
}}
Line 7,067: Line 7,612:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् ।
| verse_line1  = गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् ।
| verse_lines  = गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् ।;जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोमृतमश्नुते॥२० ॥
| verse_line2  = जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोमृतमश्नुते॥२० ॥
| verse_line2  = जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोमृतमश्नुते॥२० ॥
}}
}}
Line 7,078: Line 7,624:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कैर्लिङ्गैस्त्रीन् गुणानेतानतीतो भवति प्रभो ।
| verse_line1  = कैर्लिङ्गैस्त्रीन् गुणानेतानतीतो भवति प्रभो ।
| verse_lines  = कैर्लिङ्गैस्त्रीन् गुणानेतानतीतो भवति प्रभो ।;किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन् गुणानतिवर्तते॥२१ ॥
| verse_line2  = किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन् गुणानतिवर्तते॥२१ ॥
| verse_line2  = किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन् गुणानतिवर्तते॥२१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,098: Line 7,645:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव ।
| verse_line1  = प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव ।
| verse_lines  = प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव ।;न द्वेष्टि सम्प्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति॥२२ ॥
| verse_line2  = न द्वेष्टि सम्प्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति॥२२ ॥
| verse_line2  = न द्वेष्टि सम्प्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति॥२२ ॥
}}
}}
Line 7,107: Line 7,655:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते ।
| verse_line1  = उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते ।
| verse_lines  = उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते ।;गुणा वर्तन्त इत्येव योवतिष्ठति नेङ्गते॥२३ ॥
| verse_line2  = गुणा वर्तन्त इत्येव योवतिष्ठति नेङ्गते॥२३ ॥
| verse_line2  = गुणा वर्तन्त इत्येव योवतिष्ठति नेङ्गते॥२३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,125: Line 7,674:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
| verse_line1  = समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
| verse_lines  = समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।;तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः॥२४ ॥
| verse_line2  = तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः॥२४ ॥
| verse_line2  = तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः॥२४ ॥
}}
}}
Line 7,134: Line 7,684:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः ।
| verse_line1  = मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः ।
| verse_lines  = मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः ।;सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते॥२५ ॥
| verse_line2  = सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते॥२५ ॥
| verse_line2  = सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते॥२५ ॥
}}
}}
Line 7,143: Line 7,694:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मां च योव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते ।
| verse_line1  = मां च योव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते ।
| verse_lines  = मां च योव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते ।;स गुणान् समतीत्यैतान् ब्रह्मभूयाय कल्पते॥२६ ॥
| verse_line2  = स गुणान् समतीत्यैतान् ब्रह्मभूयाय कल्पते॥२६ ॥
| verse_line2  = स गुणान् समतीत्यैतान् ब्रह्मभूयाय कल्पते॥२६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,161: Line 7,713:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठाहममृतस्याव्ययस्य च ।
| verse_line1  = ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठाहममृतस्याव्ययस्य च ।
| verse_lines  = ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठाहममृतस्याव्ययस्य च ।;शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च॥२७ ॥
| verse_line2  = शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च॥२७ ॥
| verse_line2  = शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च॥२७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,195: Line 7,748:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ऊर्ध्वमूलमधःशाखं अश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
| verse_line1  = ऊर्ध्वमूलमधःशाखं अश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
| verse_lines  = ऊर्ध्वमूलमधःशाखं अश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।;छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥१ ॥
| verse_line2  = छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥१ ॥
| verse_line2  = छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,213: Line 7,767:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः ।
| verse_line1  = अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः ।
| verse_lines  = अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः ।;अधश्च मूलान्यनुसन्ततानि कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥ २ ॥
| verse_line2  = अधश्च मूलान्यनुसन्ततानि कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥ २ ॥
| verse_line2  = अधश्च मूलान्यनुसन्ततानि कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥ २ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,231: Line 7,786:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न रूपमस्येह तथोपलभ्यते नान्तो न चादिर्न च सम्प्रतिष्ठा ।
| verse_line1  = न रूपमस्येह तथोपलभ्यते नान्तो न चादिर्न च सम्प्रतिष्ठा ।
| verse_lines  = न रूपमस्येह तथोपलभ्यते नान्तो न चादिर्न च सम्प्रतिष्ठा ।;अश्वत्थमेनं सुविरूढमूल- मसङ्गशस्रेण दृढेन छित्त्वा॥ ३ ॥
| verse_line2  = अश्वत्थमेनं सुविरूढमूल- मसङ्गशस्रेण दृढेन छित्त्वा॥ ३ ॥
| verse_line2  = अश्वत्थमेनं सुविरूढमूल- मसङ्गशस्रेण दृढेन छित्त्वा॥ ३ ॥
}}
}}
Line 7,240: Line 7,796:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ततः परं तत्परिमार्गितव्यं यस्मिन् गता न निवर्तन्ति भूयः ।
| verse_line1  = ततः परं तत्परिमार्गितव्यं यस्मिन् गता न निवर्तन्ति भूयः ।
| verse_lines  = ततः परं तत्परिमार्गितव्यं यस्मिन् गता न निवर्तन्ति भूयः ।;तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी॥ ४ ॥
| verse_line2  = तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी॥ ४ ॥
| verse_line2  = तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी॥ ४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,258: Line 7,815:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः ।
| verse_line1  = निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः ।
| verse_lines  = निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः ।;द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसञ्ज्ञै- र्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत्॥ ५ ॥
| verse_line2  = द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसञ्ज्ञै- र्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत्॥ ५ ॥
| verse_line2  = द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसञ्ज्ञै- र्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत्॥ ५ ॥
}}
}}
Line 7,267: Line 7,825:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः ।
| verse_line1  = न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः ।
| verse_lines  = न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः ।;यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम॥६ ॥
| verse_line2  = यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम॥६ ॥
| verse_line2  = यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम॥६ ॥
}}
}}
Line 7,276: Line 7,835:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।
| verse_line1  = ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।
| verse_lines  = ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।;मनःषष्ठानींद्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति॥७ ॥
| verse_line2  = मनःषष्ठानींद्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति॥७ ॥
| verse_line2  = मनःषष्ठानींद्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति॥७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,294: Line 7,854:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः ।
| verse_line1  = शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः ।
| verse_lines  = शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः ।;गृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात्॥८ ॥
| verse_line2  = गृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात्॥८ ॥
| verse_line2  = गृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात्॥८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,312: Line 7,873:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।
| verse_line1  = श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।
| verse_lines  = श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।;अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते॥९ ॥
| verse_line2  = अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते॥९ ॥
| verse_line2  = अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते॥९ ॥
}}
}}
Line 7,321: Line 7,883:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् ।
| verse_line1  = उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् ।
| verse_lines  = उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् ।;विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः॥१० ॥
| verse_line2  = विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः॥१० ॥
| verse_line2  = विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः॥१० ॥
}}
}}
Line 7,330: Line 7,893:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् ।
| verse_line1  = यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् ।
| verse_lines  = यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् ।;यतन्तोप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः॥११ ॥
| verse_line2  = यतन्तोप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः॥११ ॥
| verse_line2  = यतन्तोप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः॥११ ॥
}}
}}
Line 7,339: Line 7,903:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदादित्यगतं तेजो जगद् भासयतेखिलम् ।
| verse_line1  = यदादित्यगतं तेजो जगद् भासयतेखिलम् ।
| verse_lines  = यदादित्यगतं तेजो जगद् भासयतेखिलम् ।;यच्चन्द्रमासि यच्चाग्नौ तत्तेजो विदि्ध मामकम्॥१२ ॥
| verse_line2  = यच्चन्द्रमासि यच्चाग्नौ तत्तेजो विदि्ध मामकम्॥१२ ॥
| verse_line2  = यच्चन्द्रमासि यच्चाग्नौ तत्तेजो विदि्ध मामकम्॥१२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,357: Line 7,922:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा ।
| verse_line1  = गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा ।
| verse_lines  = गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा ।;पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः॥१३ ॥
| verse_line2  = पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः॥१३ ॥
| verse_line2  = पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः॥१३ ॥
}}
}}
Line 7,366: Line 7,932:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।
| verse_line1  = अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।
| verse_lines  = अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।;प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम्॥१४ ॥
| verse_line2  = प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम्॥१४ ॥
| verse_line2  = प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम्॥१४ ॥
}}
}}
Line 7,375: Line 7,942:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वस्य चाहं हृदि संनिविष्टो मत्तः स्मृऽतिर्ज्ञानमपोहनं च ।
| verse_line1  = सर्वस्य चाहं हृदि संनिविष्टो मत्तः स्मृऽतिर्ज्ञानमपोहनं च ।
| verse_lines  = सर्वस्य चाहं हृदि संनिविष्टो मत्तः स्मृऽतिर्ज्ञानमपोहनं च ।;वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम्॥ १५ ॥
| verse_line2  = वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम्॥ १५ ॥
| verse_line2  = वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम्॥ १५ ॥
}}
}}
Line 7,384: Line 7,952:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
| verse_line1  = द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
| verse_lines  = द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।;क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोक्षर उच्यते॥१६ ॥
| verse_line2  = क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोक्षर उच्यते॥१६ ॥
| verse_line2  = क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोक्षर उच्यते॥१६ ॥
}}
}}
Line 7,393: Line 7,962:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।
| verse_line1  = उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।
| verse_lines  = उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।;यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः॥१७ ॥
| verse_line2  = यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः॥१७ ॥
| verse_line2  = यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः॥१७ ॥
}}
}}
Line 7,402: Line 7,972:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यस्मात्क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः ।
| verse_line1  = यस्मात्क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः ।
| verse_lines  = यस्मात्क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः ।;अतोस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः॥१८ ॥
| verse_line2  = अतोस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः॥१८ ॥
| verse_line2  = अतोस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः॥१८ ॥
}}
}}
Line 7,411: Line 7,982:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यो मामेवमसंमूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।
| verse_line1  = यो मामेवमसंमूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।
| verse_lines  = यो मामेवमसंमूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।;स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत॥१९ ॥
| verse_line2  = स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत॥१९ ॥
| verse_line2  = स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत॥१९ ॥
}}
}}
Line 7,420: Line 7,992:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयानघ ।
| verse_line1  = इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयानघ ।
| verse_lines  = इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयानघ ।;एतद्बुद्ध्वा बुदि्धमान् स्यात्कृतकृत्यश्च भारत॥२० ॥
| verse_line2  = एतद्बुद्ध्वा बुदि्धमान् स्यात्कृतकृत्यश्च भारत॥२० ॥
| verse_line2  = एतद्बुद्ध्वा बुदि्धमान् स्यात्कृतकृत्यश्च भारत॥२० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,450: Line 8,023:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अभयं सत्त्वसंशुदि्धर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिः। दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम्॥ १ ॥
| verse_line1  = अभयं सत्त्वसंशुदि्धर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिः। दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम्॥ १ ॥
| verse_lines  = अभयं सत्त्वसंशुदि्धर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिः। दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम्॥ १ ॥
}}
}}


Line 7,458: Line 8,032:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ।
| verse_line1  = अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ।
| verse_lines  = अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ।;दया भूतेष्वलोलुत्वं मार्दवं ह्रीरचापलम्॥२ ॥
| verse_line2  = दया भूतेष्वलोलुत्वं मार्दवं ह्रीरचापलम्॥२ ॥
| verse_line2  = दया भूतेष्वलोलुत्वं मार्दवं ह्रीरचापलम्॥२ ॥
}}
}}
Line 7,467: Line 8,042:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता ।
| verse_line1  = तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता ।
| verse_lines  = तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता ।;भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत॥३ ॥
| verse_line2  = भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत॥३ ॥
| verse_line2  = भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत॥३ ॥
}}
}}
Line 7,476: Line 8,052:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दम्भो दर्पोभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च ।
| verse_line1  = दम्भो दर्पोभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च ।
| verse_lines  = दम्भो दर्पोभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च ।;अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम्॥४ ॥
| verse_line2  = अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम्॥४ ॥
| verse_line2  = अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम्॥४ ॥
}}
}}
Line 7,485: Line 8,062:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता ।
| verse_line1  = दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता ।
| verse_lines  = दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता ।;मा शुचः सम्पदं दैवीमभिजातोसि पाण्डव॥५ ॥
| verse_line2  = मा शुचः सम्पदं दैवीमभिजातोसि पाण्डव॥५ ॥
| verse_line2  = मा शुचः सम्पदं दैवीमभिजातोसि पाण्डव॥५ ॥
}}
}}
Line 7,494: Line 8,072:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = द्वौ भूतसर्गौ लोकेस्मिन् दैव आसुर एव च ।
| verse_line1  = द्वौ भूतसर्गौ लोकेस्मिन् दैव आसुर एव च ।
| verse_lines  = द्वौ भूतसर्गौ लोकेस्मिन् दैव आसुर एव च ।;दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृृणु॥६ ॥
| verse_line2  = दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृृणु॥६ ॥
| verse_line2  = दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृृणु॥६ ॥
}}
}}
Line 7,503: Line 8,082:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः ।
| verse_line1  = प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः ।
| verse_lines  = प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः ।;न शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते॥७ ॥
| verse_line2  = न शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते॥७ ॥
| verse_line2  = न शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते॥७ ॥
}}
}}
Line 7,512: Line 8,092:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।
| verse_line1  = असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।
| verse_lines  = असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।;अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम्॥८ ॥
| verse_line2  = अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम्॥८ ॥
| verse_line2  = अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम्॥८ ॥
}}
}}
Line 7,521: Line 8,102:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः ।
| verse_line1  = एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः ।
| verse_lines  = एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः ।;प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोहिताः॥९ ॥
| verse_line2  = प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोहिताः॥९ ॥
| verse_line2  = प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोहिताः॥९ ॥
}}
}}
Line 7,530: Line 8,112:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः ।
| verse_line1  = काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः ।
| verse_lines  = काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः ।;मोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेशुचिव्रताः॥१० ॥
| verse_line2  = मोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेशुचिव्रताः॥१० ॥
| verse_line2  = मोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेशुचिव्रताः॥१० ॥
}}
}}
Line 7,539: Line 8,122:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः ।
| verse_line1  = चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः ।
| verse_lines  = चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः ।;कामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः॥११ ॥
| verse_line2  = कामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः॥११ ॥
| verse_line2  = कामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः॥११ ॥
}}
}}
Line 7,548: Line 8,132:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः ।
| verse_line1  = आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः ।
| verse_lines  = आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः ।;ईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्चयान्॥१२ ॥
| verse_line2  = ईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्चयान्॥१२ ॥
| verse_line2  = ईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्चयान्॥१२ ॥
}}
}}
Line 7,557: Line 8,142:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् ।
| verse_line1  = इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् ।
| verse_lines  = इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् ।;इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम्॥१३ ॥
| verse_line2  = इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम्॥१३ ॥
| verse_line2  = इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम्॥१३ ॥
}}
}}
Line 7,566: Line 8,152:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि ।
| verse_line1  = असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि ।
| verse_lines  = असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि ।;ईश्वरोहमहं भोगी सिद्धोहं बलवान् सुखी॥१४ ॥
| verse_line2  = ईश्वरोहमहं भोगी सिद्धोहं बलवान् सुखी॥१४ ॥
| verse_line2  = ईश्वरोहमहं भोगी सिद्धोहं बलवान् सुखी॥१४ ॥
}}
}}
Line 7,575: Line 8,162:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आढ््योभिजनवानस्मि कोन्योस्ति सदृशो मया ।
| verse_line1  = आढ््योभिजनवानस्मि कोन्योस्ति सदृशो मया ।
| verse_lines  = आढ््योभिजनवानस्मि कोन्योस्ति सदृशो मया ।;यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः॥१५ ॥
| verse_line2  = यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः॥१५ ॥
| verse_line2  = यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः॥१५ ॥
}}
}}
Line 7,584: Line 8,172:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः ।
| verse_line1  = अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः ।
| verse_lines  = अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः ।;प्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेशुचौ॥१६ ॥
| verse_line2  = प्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेशुचौ॥१६ ॥
| verse_line2  = प्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेशुचौ॥१६ ॥
}}
}}
Line 7,593: Line 8,182:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः ।
| verse_line1  = आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः ।
| verse_lines  = आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः ।;यजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम्॥१७ ॥
| verse_line2  = यजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम्॥१७ ॥
| verse_line2  = यजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम्॥१७ ॥
}}
}}
Line 7,602: Line 8,192:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः ।
| verse_line1  = अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः ।
| verse_lines  = अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः ।;मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोम्यसूयकाः॥१८ ॥
| verse_line2  = मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोम्यसूयकाः॥१८ ॥
| verse_line2  = मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोम्यसूयकाः॥१८ ॥
}}
}}
Line 7,611: Line 8,202:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् ।
| verse_line1  = तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् ।
| verse_lines  = तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् ।;क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु॥१९ ॥
| verse_line2  = क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु॥१९ ॥
| verse_line2  = क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु॥१९ ॥
}}
}}
Line 7,620: Line 8,212:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।
| verse_line1  = आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।
| verse_lines  = आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।;मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्॥२० ॥
| verse_line2  = मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्॥२० ॥
| verse_line2  = मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्॥२० ॥
}}
}}
Line 7,629: Line 8,222:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः ।
| verse_line1  = त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः ।
| verse_lines  = त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः ।;कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्त्रयं त्यजेत्॥२१ ॥
| verse_line2  = कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्त्रयं त्यजेत्॥२१ ॥
| verse_line2  = कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्त्रयं त्यजेत्॥२१ ॥
}}
}}
Line 7,638: Line 8,232:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः ।
| verse_line1  = एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः ।
| verse_lines  = एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः ।;आचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम्॥२२ ॥
| verse_line2  = आचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम्॥२२ ॥
| verse_line2  = आचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम्॥२२ ॥
}}
}}
Line 7,647: Line 8,242:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।
| verse_line1  = यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।
| verse_lines  = यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।;न स सिदि्धमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम्॥२३ ॥
| verse_line2  = न स सिदि्धमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम्॥२३ ॥
| verse_line2  = न स सिदि्धमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम्॥२३ ॥
}}
}}
Line 7,656: Line 8,252:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ ।
| verse_line1  = तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ ।
| verse_lines  = तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ ।;ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि॥२४ ॥
| verse_line2  = ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि॥२४ ॥
| verse_line2  = ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि॥२४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,686: Line 8,283:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयान्विताः ।
| verse_line1  = ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयान्विताः ।
| verse_lines  = ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयान्विताः ।;तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्त्वमाहो रजस्तमः॥१ ॥
| verse_line2  = तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्त्वमाहो रजस्तमः॥१ ॥
| verse_line2  = तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्त्वमाहो रजस्तमः॥१ ॥
}}
}}
Line 7,697: Line 8,295:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा ।
| verse_line1  = त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा ।
| verse_lines  = त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा ।;सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां शृृणु॥२ ॥
| verse_line2  = सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां शृृणु॥२ ॥
| verse_line2  = सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां शृृणु॥२ ॥
}}
}}
Line 7,706: Line 8,305:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत ।
| verse_line1  = सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत ।
| verse_lines  = सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत ।;श्रद्धामयोयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः॥३ ॥
| verse_line2  = श्रद्धामयोयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः॥३ ॥
| verse_line2  = श्रद्धामयोयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः॥३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,724: Line 8,324:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः ।
| verse_line1  = यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः ।
| verse_lines  = यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः ।;प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः॥४ ॥
| verse_line2  = प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः॥४ ॥
| verse_line2  = प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः॥४ ॥
}}
}}
Line 7,733: Line 8,334:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः ।
| verse_line1  = अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः ।
| verse_lines  = अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः ।;दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः॥५ ॥
| verse_line2  = दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः॥५ ॥
| verse_line2  = दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः॥५ ॥
}}
}}
Line 7,742: Line 8,344:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कर्शयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः ।
| verse_line1  = कर्शयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः ।
| verse_lines  = कर्शयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः ।;मां चैवान्तः शरीरस्थं तान्विद्ध्यासुरनिश्चयान्॥६ ॥
| verse_line2  = मां चैवान्तः शरीरस्थं तान्विद्ध्यासुरनिश्चयान्॥६ ॥
| verse_line2  = मां चैवान्तः शरीरस्थं तान्विद्ध्यासुरनिश्चयान्॥६ ॥
}}
}}
Line 7,751: Line 8,354:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः ।
| verse_line1  = आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः ।
| verse_lines  = आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः ।;यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं शृृणु॥७ ॥
| verse_line2  = यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं शृृणु॥७ ॥
| verse_line2  = यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं शृृणु॥७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,769: Line 8,373:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः ।
| verse_line1  = आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः ।
| verse_lines  = आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः ।;रस्याः स्निग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराः सात्त्विकप्रियाः ॥८ ॥
| verse_line2  = रस्याः स्निग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराः सात्त्विकप्रियाः ॥८ ॥
| verse_line2  = रस्याः स्निग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराः सात्त्विकप्रियाः ॥८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,787: Line 8,392:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कवाम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः ।
| verse_line1  = कवाम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः ।
| verse_lines  = कवाम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः ।;आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः॥९ ॥
| verse_line2  = आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः॥९ ॥
| verse_line2  = आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः॥९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,805: Line 8,411:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् ।
| verse_line1  = यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् ।
| verse_lines  = यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् ।;उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम्॥१० ॥
| verse_line2  = उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम्॥१० ॥
| verse_line2  = उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम्॥१० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,823: Line 8,430:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते ।
| verse_line1  = अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते ।
| verse_lines  = अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते ।;यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्त्विकः॥११ ॥
| verse_line2  = यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्त्विकः॥११ ॥
| verse_line2  = यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्त्विकः॥११ ॥
}}
}}
Line 7,832: Line 8,440:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अभिसन्धाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् ।
| verse_line1  = अभिसन्धाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् ।
| verse_lines  = अभिसन्धाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् ।;इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विदि्ध राजसम्॥१२ ॥
| verse_line2  = इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विदि्ध राजसम्॥१२ ॥
| verse_line2  = इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विदि्ध राजसम्॥१२ ॥
}}
}}
Line 7,841: Line 8,450:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् ।
| verse_line1  = विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् ।
| verse_lines  = विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् ।;श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते॥१३ ॥
| verse_line2  = श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते॥१३ ॥
| verse_line2  = श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते॥१३ ॥
}}
}}
Line 7,850: Line 8,460:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् ।
| verse_line1  = देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् ।
| verse_lines  = देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् ।;ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते॥१४ ॥
| verse_line2  = ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते॥१४ ॥
| verse_line2  = ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते॥१४ ॥
}}
}}
Line 7,859: Line 8,470:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् ।
| verse_line1  = अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् ।
| verse_lines  = अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् ।;स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते॥१५ ॥
| verse_line2  = स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते॥१५ ॥
| verse_line2  = स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते॥१५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,877: Line 8,489:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मनः प्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।
| verse_line1  = मनः प्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।
| verse_lines  = मनः प्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।;भावसंशुदि्धरित्येतत्तपो मानसमुच्यते॥१६ ॥
| verse_line2  = भावसंशुदि्धरित्येतत्तपो मानसमुच्यते॥१६ ॥
| verse_line2  = भावसंशुदि्धरित्येतत्तपो मानसमुच्यते॥१६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,895: Line 8,508:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्त्रिविधं नरैः ।
| verse_line1  = श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्त्रिविधं नरैः ।
| verse_lines  = श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्त्रिविधं नरैः ।;अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्त्विकं परिचक्षते॥१७ ॥
| verse_line2  = अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्त्विकं परिचक्षते॥१७ ॥
| verse_line2  = अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्त्विकं परिचक्षते॥१७ ॥
}}
}}
Line 7,904: Line 8,518:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत् ।
| verse_line1  = सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत् ।
| verse_lines  = सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत् ।;क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम्॥१८ ॥
| verse_line2  = क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम्॥१८ ॥
| verse_line2  = क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम्॥१८ ॥
}}
}}
Line 7,913: Line 8,528:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।
| verse_line1  = मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।
| verse_lines  = मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।;परस्योत्सादानर्थं वा तत्तामसमुदाहृतम्॥१९ ॥
| verse_line2  = परस्योत्सादानर्थं वा तत्तामसमुदाहृतम्॥१९ ॥
| verse_line2  = परस्योत्सादानर्थं वा तत्तामसमुदाहृतम्॥१९ ॥
}}
}}
Line 7,922: Line 8,538:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दातव्यमिति यद्दानं दीयतेनुपकारिणे ।
| verse_line1  = दातव्यमिति यद्दानं दीयतेनुपकारिणे ।
| verse_lines  = दातव्यमिति यद्दानं दीयतेनुपकारिणे ।;देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं स्मृऽतम्॥२० ॥
| verse_line2  = देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं स्मृऽतम्॥२० ॥
| verse_line2  = देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्त्विकं स्मृऽतम्॥२० ॥
}}
}}
Line 7,931: Line 8,548:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः ।
| verse_line1  = यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः ।
| verse_lines  = यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः ।;दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृऽतम्॥२१ ॥
| verse_line2  = दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृऽतम्॥२१ ॥
| verse_line2  = दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृऽतम्॥२१ ॥
}}
}}
Line 7,940: Line 8,558:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ओशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते ।
| verse_line1  = ओशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते ।
| verse_lines  = ओशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते ।;असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम्॥२२ ॥
| verse_line2  = असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम्॥२२ ॥
| verse_line2  = असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम्॥२२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 7,958: Line 8,577:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ॐ तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृऽतः ।
| verse_line1  = ॐ तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृऽतः ।
| verse_lines  = ॐ तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृऽतः ।;ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥२३ ॥
| verse_line2  = ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥२३ ॥
| verse_line2  = ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥२३ ॥
}}
}}
Line 7,967: Line 8,587:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः ।
| verse_line1  = तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः ।
| verse_lines  = तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः ।;प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम् ॥२४ ॥
| verse_line2  = प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम् ॥२४ ॥
| verse_line2  = प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम् ॥२४ ॥
}}
}}
Line 7,976: Line 8,597:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः ।
| verse_line1  = तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः ।
| verse_lines  = तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः ।;दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षिभिः॥२५ ॥
| verse_line2  = दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षिभिः॥२५ ॥
| verse_line2  = दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षिभिः॥२५ ॥
}}
}}
Line 7,985: Line 8,607:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते ।
| verse_line1  = सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते ।
| verse_lines  = सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते ।;प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते॥२६ ॥
| verse_line2  = प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते॥२६ ॥
| verse_line2  = प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते॥२६ ॥
}}
}}
Line 7,994: Line 8,617:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते ।
| verse_line1  = यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते ।
| verse_lines  = यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते ।;कर्म चैव तदर्थीयं सदित्येवाभिधीयते॥२७ ॥
| verse_line2  = कर्म चैव तदर्थीयं सदित्येवाभिधीयते॥२७ ॥
| verse_line2  = कर्म चैव तदर्थीयं सदित्येवाभिधीयते॥२७ ॥
}}
}}
Line 8,003: Line 8,627:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् ।
| verse_line1  = अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् ।
| verse_lines  = अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् ।;असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह॥२८ ॥
| verse_line2  = असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह॥२८ ॥
| verse_line2  = असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह॥२८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,037: Line 8,662:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।
| verse_line1  = संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।
| verse_lines  = संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।;त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन॥१ ॥
| verse_line2  = त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन॥१ ॥
| verse_line2  = त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन॥१ ॥
}}
}}
Line 8,048: Line 8,674:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = काम्यानां कर्मणां न्यासं सन्यासं कवयो विदुः ।
| verse_line1  = काम्यानां कर्मणां न्यासं सन्यासं कवयो विदुः ।
| verse_lines  = काम्यानां कर्मणां न्यासं सन्यासं कवयो विदुः ।;सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः॥२ ॥
| verse_line2  = सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः॥२ ॥
| verse_line2  = सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः॥२ ॥
}}
}}
Line 8,057: Line 8,684:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः ।
| verse_line1  = त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः ।
| verse_lines  = त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः ।;यज्ञदानतपः कर्म न त्याज्यमिति चापरे॥३ ॥
| verse_line2  = यज्ञदानतपः कर्म न त्याज्यमिति चापरे॥३ ॥
| verse_line2  = यज्ञदानतपः कर्म न त्याज्यमिति चापरे॥३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,075: Line 8,703:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = निश्चयं शृृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम ।
| verse_line1  = निश्चयं शृृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम ।
| verse_lines  = निश्चयं शृृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम ।;त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः सम्प्रकीर्तितः॥४ ॥
| verse_line2  = त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः सम्प्रकीर्तितः॥४ ॥
| verse_line2  = त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः सम्प्रकीर्तितः॥४ ॥
}}
}}
Line 8,084: Line 8,713:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यज्ञदानतपः कर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् ।
| verse_line1  = यज्ञदानतपः कर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् ।
| verse_lines  = यज्ञदानतपः कर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् ।;यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम्॥५ ॥
| verse_line2  = यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम्॥५ ॥
| verse_line2  = यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम्॥५ ॥
}}
}}
Line 8,093: Line 8,723:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च ।
| verse_line1  = एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च ।
| verse_lines  = एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च ।;कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम्॥६ ॥
| verse_line2  = कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम्॥६ ॥
| verse_line2  = कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम्॥६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,111: Line 8,742:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते ।
| verse_line1  = नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते ।
| verse_lines  = नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते ।;मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः॥७ ॥
| verse_line2  = मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः॥७ ॥
| verse_line2  = मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः॥७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,129: Line 8,761:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् ।
| verse_line1  = दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् ।
| verse_lines  = दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् ।;स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत्॥८ ॥
| verse_line2  = स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत्॥८ ॥
| verse_line2  = स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत्॥८ ॥
}}
}}
Line 8,138: Line 8,771:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कार्यमित्येव यत् कर्म नियतं क्रियतेर्जुन ।
| verse_line1  = कार्यमित्येव यत् कर्म नियतं क्रियतेर्जुन ।
| verse_lines  = कार्यमित्येव यत् कर्म नियतं क्रियतेर्जुन ।;सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः॥९ ॥
| verse_line2  = सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः॥९ ॥
| verse_line2  = सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः॥९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,156: Line 8,790:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते ।
| verse_line1  = न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते ।
| verse_lines  = न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते ।;त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः॥१० ॥
| verse_line2  = त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः॥१० ॥
| verse_line2  = त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः॥१० ॥
}}
}}
Line 8,165: Line 8,800:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः ।
| verse_line1  = न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः ।
| verse_lines  = न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः ।;यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते॥११ ॥
| verse_line2  = यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते॥११ ॥
| verse_line2  = यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते॥११ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,183: Line 8,819:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् ।
| verse_line1  = अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् ।
| verse_lines  = अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् ।;भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित्॥१२ ॥
| verse_line2  = भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित्॥१२ ॥
| verse_line2  = भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित्॥१२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,201: Line 8,838:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।
| verse_line1  = पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।
| verse_lines  = पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।;साङ्ख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम्॥१३ ॥
| verse_line2  = साङ्ख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम्॥१३ ॥
| verse_line2  = साङ्ख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम्॥१३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,219: Line 8,857:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् ।
| verse_line1  = अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् ।
| verse_lines  = अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् ।;विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम्॥१४ ॥
| verse_line2  = विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम्॥१४ ॥
| verse_line2  = विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम्॥१४ ॥
}}
}}
Line 8,228: Line 8,867:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।
| verse_line1  = शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।
| verse_lines  = शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।;न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः॥१५ ॥
| verse_line2  = न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः॥१५ ॥
| verse_line2  = न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः॥१५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,246: Line 8,886:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः ।
| verse_line1  = तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः ।
| verse_lines  = तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः ।;पश्यत्यकृतबुदि्धत्वान्न स पश्यति दुर्मतिः॥१६ ॥
| verse_line2  = पश्यत्यकृतबुदि्धत्वान्न स पश्यति दुर्मतिः॥१६ ॥
| verse_line2  = पश्यत्यकृतबुदि्धत्वान्न स पश्यति दुर्मतिः॥१६ ॥
}}
}}
Line 8,255: Line 8,896:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यस्य नाहङ्कृतो भावो बुदि्धर्यस्य न लिप्यते ।
| verse_line1  = यस्य नाहङ्कृतो भावो बुदि्धर्यस्य न लिप्यते ।
| verse_lines  = यस्य नाहङ्कृतो भावो बुदि्धर्यस्य न लिप्यते ।;हत्वापि स इमाल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते॥१७ ॥
| verse_line2  = हत्वापि स इमाल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते॥१७ ॥
| verse_line2  = हत्वापि स इमाल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते॥१७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,273: Line 8,915:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना ।
| verse_line1  = ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना ।
| verse_lines  = ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना ।;करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसङ्ग्रहः॥१८ ॥
| verse_line2  = करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसङ्ग्रहः॥१८ ॥
| verse_line2  = करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसङ्ग्रहः॥१८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,291: Line 8,934:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः ।
| verse_line1  = ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः ।
| verse_lines  = ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः ।;प्रोच्यते गुणसङ्ख्याने यथावच्छृणु तान्यपि॥१९ ॥
| verse_line2  = प्रोच्यते गुणसङ्ख्याने यथावच्छृणु तान्यपि॥१९ ॥
| verse_line2  = प्रोच्यते गुणसङ्ख्याने यथावच्छृणु तान्यपि॥१९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,309: Line 8,953:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।
| verse_line1  = सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।
| verse_lines  = सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।;अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विदि्ध सात्त्विकम्॥२० ॥
| verse_line2  = अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विदि्ध सात्त्विकम्॥२० ॥
| verse_line2  = अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विदि्ध सात्त्विकम्॥२० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,327: Line 8,972:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान् पृथग्विधान् ।
| verse_line1  = पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान् पृथग्विधान् ।
| verse_lines  = पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान् पृथग्विधान् ।;वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विदि्ध राजसम्॥२१ ॥
| verse_line2  = वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विदि्ध राजसम्॥२१ ॥
| verse_line2  = वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विदि्ध राजसम्॥२१ ॥
}}
}}
Line 8,336: Line 8,982:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् ।
| verse_line1  = यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् ।
| verse_lines  = यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् ।;अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम्॥२२ ॥
| verse_line2  = अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम्॥२२ ॥
| verse_line2  = अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम्॥२२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,354: Line 9,001:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् ।
| verse_line1  = नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् ।
| verse_lines  = नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् ।;अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते॥२३ ॥
| verse_line2  = अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते॥२३ ॥
| verse_line2  = अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते॥२३ ॥
}}
}}
Line 8,363: Line 9,011:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः ।
| verse_line1  = यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः ।
| verse_lines  = यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः ।;क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम्॥२४ ॥
| verse_line2  = क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम्॥२४ ॥
| verse_line2  = क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम्॥२४ ॥
}}
}}
Line 8,372: Line 9,021:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अनुबन्धं क्षयं हिंसामनवेक्ष्य च पौरुषम् ।
| verse_line1  = अनुबन्धं क्षयं हिंसामनवेक्ष्य च पौरुषम् ।
| verse_lines  = अनुबन्धं क्षयं हिंसामनवेक्ष्य च पौरुषम् ।;मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते॥२५ ॥
| verse_line2  = मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते॥२५ ॥
| verse_line2  = मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते॥२५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,390: Line 9,040:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मुक्तसङ्गोनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः ।
| verse_line1  = मुक्तसङ्गोनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः ।
| verse_lines  = मुक्तसङ्गोनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः ।;सिद्ध्यसिद्ध्योः निर्विकारः कर्ता सात्विक उच्यते॥२६ ॥
| verse_line2  = सिद्ध्यसिद्ध्योः निर्विकारः कर्ता सात्विक उच्यते॥२६ ॥
| verse_line2  = सिद्ध्यसिद्ध्योः निर्विकारः कर्ता सात्विक उच्यते॥२६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,408: Line 9,059:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोशुचिः ।
| verse_line1  = रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोशुचिः ।
| verse_lines  = रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोशुचिः ।;हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः॥२७ ॥
| verse_line2  = हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः॥२७ ॥
| verse_line2  = हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः॥२७ ॥
}}
}}
Line 8,417: Line 9,069:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोलसः ।
| verse_line1  = अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोलसः ।
| verse_lines  = अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोलसः ।;विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते॥२८ ॥
| verse_line2  = विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते॥२८ ॥
| verse_line2  = विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते॥२८ ॥
}}
}}
Line 8,426: Line 9,079:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृृणु ।
| verse_line1  = बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृृणु ।
| verse_lines  = बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृृणु ।;प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय॥२९ ॥
| verse_line2  = प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय॥२९ ॥
| verse_line2  = प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय॥२९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,444: Line 9,098:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये ।
| verse_line1  = प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये ।
| verse_lines  = प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये ।;बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुदि्धः सा पार्थ सत्त्विकी ॥३० ॥
| verse_line2  = बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुदि्धः सा पार्थ सत्त्विकी ॥३० ॥
| verse_line2  = बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुदि्धः सा पार्थ सत्त्विकी ॥३० ॥
}}
}}
Line 8,453: Line 9,108:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च ।
| verse_line1  = यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च ।
| verse_lines  = यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च ।;अयथावत्प्रजानाति बुदि्धः सा पार्थ राजसी॥३१ ॥
| verse_line2  = अयथावत्प्रजानाति बुदि्धः सा पार्थ राजसी॥३१ ॥
| verse_line2  = अयथावत्प्रजानाति बुदि्धः सा पार्थ राजसी॥३१ ॥
}}
}}
Line 8,462: Line 9,118:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसावृता ।
| verse_line1  = अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसावृता ।
| verse_lines  = अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसावृता ।;सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुदि्धः सा पार्थ तामसी॥३२ ॥
| verse_line2  = सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुदि्धः सा पार्थ तामसी॥३२ ॥
| verse_line2  = सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुदि्धः सा पार्थ तामसी॥३२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,480: Line 9,137:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = धृत्या यया धारयते मनःप्राणेंद्रियक्रियाः ।
| verse_line1  = धृत्या यया धारयते मनःप्राणेंद्रियक्रियाः ।
| verse_lines  = धृत्या यया धारयते मनःप्राणेंद्रियक्रियाः ।;योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी॥३३ ॥
| verse_line2  = योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी॥३३ ॥
| verse_line2  = योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी॥३३ ॥
}}
}}
Line 8,489: Line 9,147:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतेर्जुन ।
| verse_line1  = यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतेर्जुन ।
| verse_lines  = यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतेर्जुन ।;प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी॥३४ ॥
| verse_line2  = प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी॥३४ ॥
| verse_line2  = प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी॥३४ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,507: Line 9,166:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च ।
| verse_line1  = यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च ।
| verse_lines  = यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च ।;न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी॥३५ ॥
| verse_line2  = न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी॥३५ ॥
| verse_line2  = न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी॥३५ ॥
}}
}}
Line 8,516: Line 9,176:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृृणु मे भरतर्षभ ।
| verse_line1  = सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृृणु मे भरतर्षभ ।
| verse_lines  = सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृृणु मे भरतर्षभ ।;अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति॥३६ ॥
| verse_line2  = अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति॥३६ ॥
| verse_line2  = अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति॥३६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,534: Line 9,195:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यत्तदग्रे विषमिव परिणामेमृतोपमम् ।
| verse_line1  = यत्तदग्रे विषमिव परिणामेमृतोपमम् ।
| verse_lines  = यत्तदग्रे विषमिव परिणामेमृतोपमम् ।;तत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुदि्धप्रसादजम्॥३७ ॥
| verse_line2  = तत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुदि्धप्रसादजम्॥३७ ॥
| verse_line2  = तत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुदि्धप्रसादजम्॥३७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,552: Line 9,214:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = विषयेंद्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेमृतोपमम् ।
| verse_line1  = विषयेंद्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेमृतोपमम् ।
| verse_lines  = विषयेंद्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेमृतोपमम् ।;परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृऽतम्॥३८ ॥
| verse_line2  = परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृऽतम्॥३८ ॥
| verse_line2  = परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृऽतम्॥३८ ॥
}}
}}
Line 8,561: Line 9,224:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।
| verse_line1  = यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।
| verse_lines  = यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।;निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम्॥३९ ॥
| verse_line2  = निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम्॥३९ ॥
| verse_line2  = निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम्॥३९ ॥
}}
}}
Line 8,570: Line 9,234:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः ।
| verse_line1  = न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः ।
| verse_lines  = न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः ।;सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः॥४० ॥
| verse_line2  = सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः॥४० ॥
| verse_line2  = सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः॥४० ॥
}}
}}
Line 8,579: Line 9,244:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परन्तप ।
| verse_line1  = ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परन्तप ।
| verse_lines  = ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परन्तप ।;कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः॥४१ ॥
| verse_line2  = कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः॥४१ ॥
| verse_line2  = कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः॥४१ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,597: Line 9,263:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च ।
| verse_line1  = शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च ।
| verse_lines  = शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च ।;ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम्॥४२ ॥
| verse_line2  = ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम्॥४२ ॥
| verse_line2  = ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम्॥४२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,615: Line 9,282:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् ॥ दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम्॥ ४३ ॥
| verse_line1  = शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् ॥ दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम्॥ ४३ ॥
| verse_lines  = शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् ॥ दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम्॥ ४३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
}}
}}
Line 8,632: Line 9,300:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कृषिगोरक्षवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् ।
| verse_line1  = कृषिगोरक्षवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् ।
| verse_lines  = कृषिगोरक्षवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् ।;परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम्॥४४ ॥
| verse_line2  = परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम्॥४४ ॥
| verse_line2  = परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम्॥४४ ॥
}}
}}
Line 8,641: Line 9,310:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिदि्धं लभते नरः ।
| verse_line1  = स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिदि्धं लभते नरः ।
| verse_lines  = स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिदि्धं लभते नरः ।;स्वकर्मनिरतः सिदि्धं यथा विन्दति तच्छृणु॥४५ ॥
| verse_line2  = स्वकर्मनिरतः सिदि्धं यथा विन्दति तच्छृणु॥४५ ॥
| verse_line2  = स्वकर्मनिरतः सिदि्धं यथा विन्दति तच्छृणु॥४५ ॥
}}
}}
Line 8,650: Line 9,320:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
| verse_line1  = यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
| verse_lines  = यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।;स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिदि्धं विन्दति मानवः॥४६ ॥
| verse_line2  = स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिदि्धं विन्दति मानवः॥४६ ॥
| verse_line2  = स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिदि्धं विन्दति मानवः॥४६ ॥
}}
}}
Line 8,659: Line 9,330:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात् ।
| verse_line1  = श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात् ।
| verse_lines  = श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात् ।;स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम्॥४७ ॥
| verse_line2  = स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम्॥४७ ॥
| verse_line2  = स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम्॥४७ ॥
}}
}}
Line 8,668: Line 9,340:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् ।
| verse_line1  = सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् ।
| verse_lines  = सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् ।;सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः॥४८ ॥
| verse_line2  = सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः॥४८ ॥
| verse_line2  = सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः॥४८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,686: Line 9,359:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = असक्तबुदि्धः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः ।
| verse_line1  = असक्तबुदि्धः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः ।
| verse_lines  = असक्तबुदि्धः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः ।;नैष्कर्म्यसिदि्धं परमां सन्न्यासेनाधिगच्छति॥४९ ॥
| verse_line2  = नैष्कर्म्यसिदि्धं परमां सन्न्यासेनाधिगच्छति॥४९ ॥
| verse_line2  = नैष्कर्म्यसिदि्धं परमां सन्न्यासेनाधिगच्छति॥४९ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,704: Line 9,378:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सिदि्धं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मे ।
| verse_line1  = सिदि्धं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मे ।
| verse_lines  = सिदि्धं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मे ।;समासेनैव कौन्तेव निष्ठा ज्ञानस्य या परा॥५० ॥
| verse_line2  = समासेनैव कौन्तेव निष्ठा ज्ञानस्य या परा॥५० ॥
| verse_line2  = समासेनैव कौन्तेव निष्ठा ज्ञानस्य या परा॥५० ॥
}}
}}
Line 8,713: Line 9,388:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य च ।
| verse_line1  = बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य च ।
| verse_lines  = बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्यात्मानं नियम्य च ।;शब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च॥५१ ॥
| verse_line2  = शब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च॥५१ ॥
| verse_line2  = शब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च॥५१ ॥
}}
}}
Line 8,722: Line 9,398:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः ।
| verse_line1  = विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः ।
| verse_lines  = विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः ।;ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः॥५२ ॥
| verse_line2  = ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः॥५२ ॥
| verse_line2  = ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः॥५२ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,740: Line 9,417:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् ।
| verse_line1  = अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् ।
| verse_lines  = अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् ।;विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते॥५३ ॥
| verse_line2  = विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते॥५३ ॥
| verse_line2  = विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते॥५३ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,758: Line 9,436:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति ।
| verse_line1  = ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति ।
| verse_lines  = ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति ।;समः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम्॥५४ ॥
| verse_line2  = समः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम्॥५४ ॥
| verse_line2  = समः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम्॥५४ ॥
}}
}}
Line 8,767: Line 9,446:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = भक्त्या मां अभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः ।
| verse_line1  = भक्त्या मां अभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः ।
| verse_lines  = भक्त्या मां अभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः ।;ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम्॥५५ ॥
| verse_line2  = ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम्॥५५ ॥
| verse_line2  = ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम्॥५५ ॥
}}
}}
Line 8,776: Line 9,456:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः ।
| verse_line1  = सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः ।
| verse_lines  = सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः ।;मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं पदमव्ययम्॥५६ ॥
| verse_line2  = मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं पदमव्ययम्॥५६ ॥
| verse_line2  = मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं पदमव्ययम्॥५६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,794: Line 9,475:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः ।
| verse_line1  = चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः ।
| verse_lines  = चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः ।;बुदि्धयोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव॥५७ ॥
| verse_line2  = बुदि्धयोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव॥५७ ॥
| verse_line2  = बुदि्धयोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव॥५७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,812: Line 9,494:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि ।
| verse_line1  = मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि ।
| verse_lines  = मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि ।;अथ चेत्त्वमहङ्कारान्न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि॥५८ ॥
| verse_line2  = अथ चेत्त्वमहङ्कारान्न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि॥५८ ॥
| verse_line2  = अथ चेत्त्वमहङ्कारान्न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि॥५८ ॥
}}
}}
Line 8,821: Line 9,504:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे ।
| verse_line1  = यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे ।
| verse_lines  = यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे ।;मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति॥५९ ॥
| verse_line2  = मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति॥५९ ॥
| verse_line2  = मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति॥५९ ॥
}}
}}
Line 8,830: Line 9,514:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा ।
| verse_line1  = स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा ।
| verse_lines  = स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा ।;कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोपि तत्॥६० ॥
| verse_line2  = कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोपि तत्॥६० ॥
| verse_line2  = कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोपि तत्॥६० ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,848: Line 9,533:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेर्जुन तिष्ठति ।
| verse_line1  = ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेर्जुन तिष्ठति ।
| verse_lines  = ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेर्जुन तिष्ठति ।;भ्रामयन् सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया॥६१ ॥
| verse_line2  = भ्रामयन् सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया॥६१ ॥
| verse_line2  = भ्रामयन् सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया॥६१ ॥
}}
}}
Line 8,857: Line 9,543:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत ।
| verse_line1  = तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत ।
| verse_lines  = तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत ।;तत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम्॥६२ ॥
| verse_line2  = तत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम्॥६२ ॥
| verse_line2  = तत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम्॥६२ ॥
}}
}}
Line 8,866: Line 9,553:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्यात् गुह्यतरं मया ।
| verse_line1  = इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्यात् गुह्यतरं मया ।
| verse_lines  = इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्यात् गुह्यतरं मया ।;विमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु॥६३ ॥
| verse_line2  = विमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु॥६३ ॥
| verse_line2  = विमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु॥६३ ॥
}}
}}
Line 8,875: Line 9,563:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वगुह्यतमं भूयः शृृणु मे परमं वचः ।
| verse_line1  = सर्वगुह्यतमं भूयः शृृणु मे परमं वचः ।
| verse_lines  = सर्वगुह्यतमं भूयः शृृणु मे परमं वचः ।;इष्टोसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्॥६४ ॥
| verse_line2  = इष्टोसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्॥६४ ॥
| verse_line2  = इष्टोसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्॥६४ ॥
}}
}}
Line 8,884: Line 9,573:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
| verse_line1  = मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
| verse_lines  = मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।;मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोसि मे॥६५ ॥
| verse_line2  = मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोसि मे॥६५ ॥
| verse_line2  = मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोसि मे॥६५ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,902: Line 9,592:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = सर्वधर्मान् परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज ।
| verse_line1  = सर्वधर्मान् परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज ।
| verse_lines  = सर्वधर्मान् परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज ।;अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः॥६६ ॥
| verse_line2  = अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः॥६६ ॥
| verse_line2  = अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः॥६६ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,920: Line 9,611:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन ।
| verse_line1  = इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन ।
| verse_lines  = इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन ।;न चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योभ्यसूयति॥६७ ॥
| verse_line2  = न चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योभ्यसूयति॥६७ ॥
| verse_line2  = न चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योभ्यसूयति॥६७ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
Line 8,938: Line 9,630:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = य इदं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति ।
| verse_line1  = य इदं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति ।
| verse_lines  = य इदं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति ।;भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः॥६८ ॥
| verse_line2  = भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः॥६८ ॥
| verse_line2  = भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः॥६८ ॥
}}
}}
Line 8,947: Line 9,640:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः ।
| verse_line1  = न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः ।
| verse_lines  = न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः ।;भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि॥६९ ॥
| verse_line2  = भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि॥६९ ॥
| verse_line2  = भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि॥६९ ॥
}}
}}
Line 8,956: Line 9,650:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः ।
| verse_line1  = अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः ।
| verse_lines  = अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः ।;ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः॥७० ॥
| verse_line2  = ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः॥७० ॥
| verse_line2  = ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः॥७० ॥
}}
}}
Line 8,965: Line 9,660:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = श्रद्धावाननसूयश्च शृृणुयादपि यो नरः ।
| verse_line1  = श्रद्धावाननसूयश्च शृृणुयादपि यो नरः ।
| verse_lines  = श्रद्धावाननसूयश्च शृृणुयादपि यो नरः ।;सोपि मुक्तः शुभान् लोकान् प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम् ।;॥७१ ॥
| verse_line2  = सोपि मुक्तः शुभान् लोकान् प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम् ।
| verse_line2  = सोपि मुक्तः शुभान् लोकान् प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम् ।
}}
}}
Line 8,974: Line 9,670:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = कच्चिदेतत् श्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा ।
| verse_line1  = कच्चिदेतत् श्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा ।
| verse_lines  = कच्चिदेतत् श्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा ।;कच्चिदज्ञानसंमोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय॥७२ ॥
| verse_line2  = कच्चिदज्ञानसंमोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय॥७२ ॥
| verse_line2  = कच्चिदज्ञानसंमोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय॥७२ ॥
}}
}}
Line 8,985: Line 9,682:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = नष्टो मोहः स्मृऽतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत ।
| verse_line1  = नष्टो मोहः स्मृऽतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत ।
| verse_lines  = नष्टो मोहः स्मृऽतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत ।;स्थितोस्मि गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव॥७३ ॥
| verse_line2  = स्थितोस्मि गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव॥७३ ॥
| verse_line2  = स्थितोस्मि गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव॥७३ ॥
}}
}}
Line 8,996: Line 9,694:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
| verse_line1  = इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
| verse_lines  = इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः ।;संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम्॥७४ ॥
| verse_line2  = संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम्॥७४ ॥
| verse_line2  = संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम्॥७४ ॥
}}
}}
Line 9,005: Line 9,704:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = व्यासप्रसादात् श्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् ।
| verse_line1  = व्यासप्रसादात् श्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् ।
| verse_lines  = व्यासप्रसादात् श्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् ।;योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात् कथयतः स्वयम्॥७५ ॥
| verse_line2  = योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात् कथयतः स्वयम्॥७५ ॥
| verse_line2  = योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात् कथयतः स्वयम्॥७५ ॥
}}
}}
Line 9,014: Line 9,714:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = राजन् संस्मृऽत्य संस्मृऽत्य संवादमिममद्भुतम् ।
| verse_line1  = राजन् संस्मृऽत्य संस्मृऽत्य संवादमिममद्भुतम् ।
| verse_lines  = राजन् संस्मृऽत्य संस्मृऽत्य संवादमिममद्भुतम् ।;केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः॥७६ ॥
| verse_line2  = केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः॥७६ ॥
| verse_line2  = केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः॥७६ ॥
}}
}}
Line 9,023: Line 9,724:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = तच्च संस्मृऽत्य संस्मृऽत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः ।
| verse_line1  = तच्च संस्मृऽत्य संस्मृऽत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः ।
| verse_lines  = तच्च संस्मृऽत्य संस्मृऽत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः ।;विस्मयो मे महान् राजन् हृष्यामि च पुनः पुनः ॥७७ ॥
| verse_line2  = विस्मयो मे महान् राजन् हृष्यामि च पुनः पुनः ॥७७ ॥
| verse_line2  = विस्मयो मे महान् राजन् हृष्यामि च पुनः पुनः ॥७७ ॥
}}
}}
Line 9,032: Line 9,734:
| verse_type  = shloka
| verse_type  = shloka
| verse_line1  = यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
| verse_line1  = यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
| verse_lines  = यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।;तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम॥७८ ॥
| verse_line2  = तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम॥७८ ॥
| verse_line2  = तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम॥७८ ॥
| commentary1  = bhagavadgitatatparya
| commentary1  = bhagavadgitatatparya