Isha: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) Tag: Reverted |
||
| Line 21: | Line 21: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V01" data-block-id="bhashya-IS_C01_V01"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V01" data-block-id="bhashya-IS_C01_V01"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V01_B01" data-verse="IS_C01_V01" data-block-id="IS_C01_V01_B01">ईशस्यावासयोग्यमीशावास्यम् । जगत्यां प्रकृतौ । तेन ईशेन । त्यक्तेन दत्तेन । भुञ्जीथाः । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V01_B01" data-verse="IS_C01_V01" data-block-id="IS_C01_V01_B01">ईशस्यावासयोग्यमीशावास्यम् । जगत्यां प्रकृतौ । तेन ईशेन । त्यक्तेन दत्तेन । भुञ्जीथाः ।<br/> | ||
स्वतः प्रवृत्यशक्तत्वादीशावास्यमिदं जगत् । | स्वतः प्रवृत्यशक्तत्वादीशावास्यमिदं जगत् ।<br/> | ||
प्रवृत्तये प्रकृतिगं यस्मात् स प्रकृतीश्वरः ॥ | प्रवृत्तये प्रकृतिगं यस्मात् स प्रकृतीश्वरः ॥<br/> | ||
तदधीनप्रवृत्तित्वात् तदीयं सर्वमेव यत् । | तदधीनप्रवृत्तित्वात् तदीयं सर्वमेव यत् ।<br/> | ||
तद्दत्तेनैव भुञ्जीथाः अतो नान्यं प्रयाचयेत् ॥ इति ब्राह्मे ॥ १ ॥</div> | तद्दत्तेनैव भुञ्जीथाः अतो नान्यं प्रयाचयेत् ॥ इति ब्राह्मे ॥ १ ॥</div> | ||
| Line 31: | Line 31: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V02" data-block-id="bhashya-IS_C01_V02"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V02" data-block-id="bhashya-IS_C01_V02"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V02_B01" data-verse="IS_C01_V02" data-block-id="IS_C01_V02_B01">अकुर्वतः कर्म न लिप्यत इति नास्ति । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V02_B01" data-verse="IS_C01_V02" data-block-id="IS_C01_V02_B01">अकुर्वतः कर्म न लिप्यत इति नास्ति ।<br/> | ||
अज्ञस्य कर्म लिप्येत कृष्णोपास्तिमकुर्वतः । | अज्ञस्य कर्म लिप्येत कृष्णोपास्तिमकुर्वतः ।<br/> | ||
ज्ञानिनोऽपि यतो ह्रासः आनन्दस्य भवेद् ध्रुवम् ॥ | ज्ञानिनोऽपि यतो ह्रासः आनन्दस्य भवेद् ध्रुवम् ॥<br/> | ||
अतोऽलेपेऽपि लेपः स्यादतः कार्यैव सा सदा ॥ | अतोऽलेपेऽपि लेपः स्यादतः कार्यैव सा सदा ॥<br/> | ||
इति नारदीये ॥ २ ॥</div> | इति नारदीये ॥ २ ॥</div> | ||
| Line 41: | Line 41: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V03" data-block-id="bhashya-IS_C01_V03"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V03" data-block-id="bhashya-IS_C01_V03"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V03_B01" data-verse="IS_C01_V03" data-block-id="IS_C01_V03_B01">सुष्ठु रमणविरुद्धत्वादसुराणां प्राप्यत्वाच्चासुर्याः । न च रमन्त्यहो असदुपासनयाऽऽत्महनः इत्युक्तत्वात् । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V03_B01" data-verse="IS_C01_V03" data-block-id="IS_C01_V03_B01">सुष्ठु रमणविरुद्धत्वादसुराणां प्राप्यत्वाच्चासुर्याः । न च रमन्त्यहो असदुपासनयाऽऽत्महनः इत्युक्तत्वात् ।<br/> | ||
महादुःखैकहेतुत्वात् प्राप्यत्वादसुरैस्तथा । | महादुःखैकहेतुत्वात् प्राप्यत्वादसुरैस्तथा ।<br/> | ||
असुर्या नाम ते लोकास्तान् यान्ति विमुखा हरौ ॥ इति वामने । | असुर्या नाम ते लोकास्तान् यान्ति विमुखा हरौ ॥ इति वामने ।<br/> | ||
ये के चेत्यनेन नियम उक्तः । | ये के चेत्यनेन नियम उक्तः ।<br/> | ||
नियमेन तमो यान्ति सर्वेऽपि विमुखा हरौ । इति च ॥ ३ ॥</div> | नियमेन तमो यान्ति सर्वेऽपि विमुखा हरौ । इति च ॥ ३ ॥</div> | ||
| Line 51: | Line 51: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V04" data-block-id="bhashya-IS_C01_V04"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V04" data-block-id="bhashya-IS_C01_V04"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V04_B01" data-verse="IS_C01_V04" data-block-id="IS_C01_V04_B01">अनेजन्निभर्यत्वात्तदेकं प्राधान्यतस्तथा । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V04_B01" data-verse="IS_C01_V04" data-block-id="IS_C01_V04_B01">अनेजन्निभर्यत्वात्तदेकं प्राधान्यतस्तथा ।<br/> | ||
सम्यग्ज्ञातुमशक्यत्वादगम्यं तत्सुरैरपि ॥ | सम्यग्ज्ञातुमशक्यत्वादगम्यं तत्सुरैरपि ॥<br/> | ||
स्वयं तु सर्वानगमत् पूर्वमेव स्वभावतः । | स्वयं तु सर्वानगमत् पूर्वमेव स्वभावतः ।<br/> | ||
अचिन्त्यशक्तितश्चैव सर्वगत्वाच्च तत्परम् ॥ | अचिन्त्यशक्तितश्चैव सर्वगत्वाच्च तत्परम् ॥<br/> | ||
द्रवतोऽत्येति सन्तिष्ठत् तस्मिन् कर्माण्यधान्मरुत् । | द्रवतोऽत्येति सन्तिष्ठत् तस्मिन् कर्माण्यधान्मरुत् ।<br/> | ||
मारुत्येव यतश्चेष्टा सर्वा तां हरयेर्पयेत् ॥ इति ब्रह्माण्डे । | मारुत्येव यतश्चेष्टा सर्वा तां हरयेर्पयेत् ॥ इति ब्रह्माण्डे ।<br/> | ||
ऋष ज्ञाने ॥ ४ ॥</div> | ऋष ज्ञाने ॥ ४ ॥</div> | ||
| Line 63: | Line 63: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V05" data-block-id="bhashya-IS_C01_V05"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V05" data-block-id="bhashya-IS_C01_V05"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V05_B01" data-verse="IS_C01_V05" data-block-id="IS_C01_V05_B01">तदेजति तत एव एजत्यन्यत् । तत् स्वयं नेजति । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V05_B01" data-verse="IS_C01_V05" data-block-id="IS_C01_V05_B01">तदेजति तत एव एजत्यन्यत् । तत् स्वयं नेजति ।<br/> | ||
ततो बिभेति सर्वोऽपि न बिभेति हरिः स्वयम् । | ततो बिभेति सर्वोऽपि न बिभेति हरिः स्वयम् ।<br/> | ||
सर्वगत्वात् स दूरे च बाह्येऽन्तश्च समीपगः ॥ | सर्वगत्वात् स दूरे च बाह्येऽन्तश्च समीपगः ॥<br/> | ||
इति तत्त्वसंहितायाम् ॥ ५ ॥</div> | इति तत्त्वसंहितायाम् ॥ ५ ॥</div> | ||
| Line 72: | Line 72: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V06" data-block-id="bhashya-IS_C01_V06"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V06" data-block-id="bhashya-IS_C01_V06"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V06_B01" data-verse="IS_C01_V06" data-block-id="IS_C01_V06_B01">सर्वगं परमात्मानं सर्वं च परमात्मनि । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V06_B01" data-verse="IS_C01_V06" data-block-id="IS_C01_V06_B01">सर्वगं परमात्मानं सर्वं च परमात्मनि ।<br/> | ||
यः पश्येत् स भयाभावान्नात्मानं गोप्तुमिच्छति ॥ | यः पश्येत् स भयाभावान्नात्मानं गोप्तुमिच्छति ॥<br/> | ||
इति सौकरायणश्रुतिः ॥ ६ ॥</div> | इति सौकरायणश्रुतिः ॥ ६ ॥</div> | ||
| Line 80: | Line 80: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V07" data-block-id="bhashya-IS_C01_V07"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V07" data-block-id="bhashya-IS_C01_V07"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V07_B01" data-verse="IS_C01_V07" data-block-id="IS_C01_V07_B01">यस्मिन् परमात्मनि सर्वभूतानि स परमात्मैव तत्र सर्वभूतेष्वभूत् । एवं सर्वभूतेष्वेकत्वेन परमात्मानं विजानतः को मोहः । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V07_B01" data-verse="IS_C01_V07" data-block-id="IS_C01_V07_B01">यस्मिन् परमात्मनि सर्वभूतानि स परमात्मैव तत्र सर्वभूतेष्वभूत् । एवं सर्वभूतेष्वेकत्वेन परमात्मानं विजानतः को मोहः ।<br/> | ||
यस्मिन् सर्वाणि भूतानि स आत्मा सर्वभूतगः । | यस्मिन् सर्वाणि भूतानि स आत्मा सर्वभूतगः ।<br/> | ||
एवं सर्वत्र यो विष्णुं पश्येत् तस्य विजानतः ॥ | एवं सर्वत्र यो विष्णुं पश्येत् तस्य विजानतः ॥<br/> | ||
को मोहः कोऽथवा शोकः स विष्णुं पर्यगाद्यतः ॥ | को मोहः कोऽथवा शोकः स विष्णुं पर्यगाद्यतः ॥<br/> | ||
इति पिप्पलादशाखायाम् । | इति पिप्पलादशाखायाम् ।<br/> | ||
पूर्वोक्तानुवादेन शोकमोहाभावो विजानतश्चात्रोच्यते । अभ्यासश्च सर्वगतत्वस्य तात्पर्यद्योतनार्थः ॥ ७ ॥</div> | पूर्वोक्तानुवादेन शोकमोहाभावो विजानतश्चात्रोच्यते । अभ्यासश्च सर्वगतत्वस्य तात्पर्यद्योतनार्थः ॥ ७ ॥</div> | ||
| Line 91: | Line 91: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V08" data-block-id="bhashya-IS_C01_V08"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V08" data-block-id="bhashya-IS_C01_V08"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V08_B01" data-verse="IS_C01_V08" data-block-id="IS_C01_V08_B01">शुक्रं तच्छोकराहित्यादव्रणं नित्यपूर्णतः । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V08_B01" data-verse="IS_C01_V08" data-block-id="IS_C01_V08_B01">शुक्रं तच्छोकराहित्यादव्रणं नित्यपूर्णतः ।<br/> | ||
पावनत्वात्सदा शुद्धमकायं लिङ्गवर्जनात् ॥ | पावनत्वात्सदा शुद्धमकायं लिङ्गवर्जनात् ॥<br/> | ||
स्थूलदेहस्य राहित्यादस्नाविरमुदाहृतम् । | स्थूलदेहस्य राहित्यादस्नाविरमुदाहृतम् ।<br/> | ||
एवम्भूतोऽपि सार्वज्ञ्यात् कविरित्येव शब्द्यते ॥ | एवम्भूतोऽपि सार्वज्ञ्यात् कविरित्येव शब्द्यते ॥<br/> | ||
ब्रह्मादिसर्वमनसां प्रकृत्या मनसोऽपि च । | ब्रह्मादिसर्वमनसां प्रकृत्या मनसोऽपि च ।<br/> | ||
ईशितृत्वान्मनीषी स परिभूस्सर्वतो वरः ॥ | ईशितृत्वान्मनीषी स परिभूस्सर्वतो वरः ॥<br/> | ||
सदाऽनन्याश्रयत्वाच्च स्वयम्भूः परिकीर्तितः । | सदाऽनन्याश्रयत्वाच्च स्वयम्भूः परिकीर्तितः ।<br/> | ||
स सत्यं जगदेतादृङ् नित्यमेव प्रवाहतः ॥ | स सत्यं जगदेतादृङ् नित्यमेव प्रवाहतः ॥<br/> | ||
अनाद्यनन्तकालेषु प्रवाहैकप्रकारतः । | अनाद्यनन्तकालेषु प्रवाहैकप्रकारतः ।<br/> | ||
नियमेनैव ससृजे भगवान् पुरुषोत्तमः ॥ | नियमेनैव ससृजे भगवान् पुरुषोत्तमः ॥<br/> | ||
सज्ज्ञानानन्दशीर्षोऽसौ सज्ज्ञानानन्दबाहुकः । | सज्ज्ञानानन्दशीर्षोऽसौ सज्ज्ञानानन्दबाहुकः ।<br/> | ||
सज्ज्ञानानन्ददेहश्च सज्ज्ञानानन्दपादवान् ॥ | सज्ज्ञानानन्ददेहश्च सज्ज्ञानानन्दपादवान् ॥<br/> | ||
एवम्भूतो महाविष्णुर्यथार्थं जगदीदृशम् । | एवम्भूतो महाविष्णुर्यथार्थं जगदीदृशम् ।<br/> | ||
अनाद्यनन्तकालीनं ससर्जात्मेच्छया प्रभुः ॥ इति वाराहे ॥८॥</div> | अनाद्यनन्तकालीनं ससर्जात्मेच्छया प्रभुः ॥ इति वाराहे ॥८॥</div> | ||
| Line 114: | Line 114: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V11" data-block-id="bhashya-IS_C01_V11"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V11" data-block-id="bhashya-IS_C01_V11"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V11_B01" data-verse="IS_C01_V11" data-block-id="IS_C01_V11_B01">अन्यथोपासका ये तु तमोऽन्धं यान्त्यसंशयम् । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V11_B01" data-verse="IS_C01_V11" data-block-id="IS_C01_V11_B01">अन्यथोपासका ये तु तमोऽन्धं यान्त्यसंशयम् ।<br/> | ||
ततोऽधिकमिव व्यक्तं यान्ति तेषामनिन्दकाः ॥ | ततोऽधिकमिव व्यक्तं यान्ति तेषामनिन्दकाः ॥<br/> | ||
तस्माद्यथास्वरूपं तु नारायणमनामयम् । | तस्माद्यथास्वरूपं तु नारायणमनामयम् ।<br/> | ||
अयथार्थस्य निन्दां च ये विदुः सह सज्जनाः । | अयथार्थस्य निन्दां च ये विदुः सह सज्जनाः ।<br/> | ||
ते निन्दयाऽयथार्थस्य दुःखाज्ञानादिरूपिणः ॥ | ते निन्दयाऽयथार्थस्य दुःखाज्ञानादिरूपिणः ॥<br/> | ||
दुःखाज्ञानादिसन्तीर्णाः सुखज्ञानादिरूपिणः । | दुःखाज्ञानादिसन्तीर्णाः सुखज्ञानादिरूपिणः ।<br/> | ||
यथार्थस्य परिज्ञानात् सुखज्ञानादिरूपताम् ॥ | यथार्थस्य परिज्ञानात् सुखज्ञानादिरूपताम् ॥<br/> | ||
यान्ति ... ॥ ९-११ ॥</div> | यान्ति ... ॥ ९-११ ॥</div> | ||
| Line 131: | Line 131: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V14" data-block-id="bhashya-IS_C01_V14"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V14" data-block-id="bhashya-IS_C01_V14"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V14_B01" data-verse="IS_C01_V14" data-block-id="IS_C01_V14_B01">... एवं सृष्टिकर्तृत्वं नाङ्गीकुर्वन्ति ये हरेः । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V14_B01" data-verse="IS_C01_V14" data-block-id="IS_C01_V14_B01">... एवं सृष्टिकर्तृत्वं नाङ्गीकुर्वन्ति ये हरेः ।<br/> | ||
तेऽपि यान्ति तमो घोरं तथा संहारकर्तृताम् ॥ | तेऽपि यान्ति तमो घोरं तथा संहारकर्तृताम् ॥<br/> | ||
नाङ्गीकुर्वन्ति तेऽप्येवं तस्मात् सर्वगुणात्मकम् । | नाङ्गीकुर्वन्ति तेऽप्येवं तस्मात् सर्वगुणात्मकम् ।<br/> | ||
सर्वकर्तारमीशेशं सर्वसंहारकारकम् ॥ | सर्वकर्तारमीशेशं सर्वसंहारकारकम् ॥<br/> | ||
यो वेद संहृतिज्ञानाद्देहबन्धाद्विमुच्यते । | यो वेद संहृतिज्ञानाद्देहबन्धाद्विमुच्यते ।<br/> | ||
सुखज्ञानादिकर्तृत्वज्ञानात् तद्व्यक्तिमाव्रजेत् ॥ | सुखज्ञानादिकर्तृत्वज्ञानात् तद्व्यक्तिमाव्रजेत् ॥<br/> | ||
सर्वदोषविनिर्मुक्तं गुणरूपं जनार्दनम् । | सर्वदोषविनिर्मुक्तं गुणरूपं जनार्दनम् ।<br/> | ||
जानीयान्न गुणानां च भागहानिं प्रकल्पयेत् ॥ | जानीयान्न गुणानां च भागहानिं प्रकल्पयेत् ॥<br/> | ||
न मुक्तानामपि हरेः साम्यं विष्णोरभिन्नताम् । | न मुक्तानामपि हरेः साम्यं विष्णोरभिन्नताम् ।<br/> | ||
नैव प्रचिन्तयेत् तस्मात् ब्रह्मादेः साम्यमेव वा ॥ | नैव प्रचिन्तयेत् तस्मात् ब्रह्मादेः साम्यमेव वा ॥<br/> | ||
मानुषादिविरिञ्चान्तं तारतम्यं विमुक्तिगम् । | मानुषादिविरिञ्चान्तं तारतम्यं विमुक्तिगम् ।<br/> | ||
ततो विष्णोः परोत्कर्षं सम्यग्ज्ञात्वा विमुच्यते ॥ | ततो विष्णोः परोत्कर्षं सम्यग्ज्ञात्वा विमुच्यते ॥<br/> | ||
इति कौर्मे ॥ १२-१४ ॥</div> | इति कौर्मे ॥ १२-१४ ॥</div> | ||
| Line 149: | Line 149: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V15" data-block-id="bhashya-IS_C01_V15"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V15" data-block-id="bhashya-IS_C01_V15"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V15_B01" data-verse="IS_C01_V15" data-block-id="IS_C01_V15_B01">पात्रं हिरण्मयं सूर्यमण्डलं समुदाहृतम् । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V15_B01" data-verse="IS_C01_V15" data-block-id="IS_C01_V15_B01">पात्रं हिरण्मयं सूर्यमण्डलं समुदाहृतम् ।<br/> | ||
विष्णोः सत्यस्य तेनैव सर्वदाऽपिहितं मुखम् ॥ तत्तु पूर्णत्वतः पूषा विष्णुर्दर्शयति स्वयम् । सत्यधर्माय भक्ताय... ॥ १५ ॥</div> | विष्णोः सत्यस्य तेनैव सर्वदाऽपिहितं मुखम् ॥ तत्तु पूर्णत्वतः पूषा विष्णुर्दर्शयति स्वयम् । सत्यधर्माय भक्ताय... ॥ १५ ॥</div> | ||
| Line 156: | Line 156: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V16" data-block-id="bhashya-IS_C01_V16"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V16" data-block-id="bhashya-IS_C01_V16"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V16_B01" data-verse="IS_C01_V16" data-block-id="IS_C01_V16_B01">... ... प्रधानज्ञानरूपतः । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V16_B01" data-verse="IS_C01_V16" data-block-id="IS_C01_V16_B01">... ... प्रधानज्ञानरूपतः ।<br/> | ||
विष्णुरेकऋषिर्ज्ञेयो यमो नियमनाद्धरिः ॥ | विष्णुरेकऋषिर्ज्ञेयो यमो नियमनाद्धरिः ॥<br/> | ||
सूर्यः स सूरिगम्यत्वात् प्राजापत्यः प्रजापतेः । | सूर्यः स सूरिगम्यत्वात् प्राजापत्यः प्रजापतेः ।<br/> | ||
विशेषेणैव गम्यत्वात् ... ॥ १६ ॥</div> | विशेषेणैव गम्यत्वात् ... ॥ १६ ॥</div> | ||
| Line 169: | Line 169: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V19" data-block-id="bhashya-IS_C01_V19"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V19" data-block-id="bhashya-IS_C01_V19"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V19_B01" data-verse="IS_C01_V19" data-block-id="IS_C01_V19_B01">...अहं चासावहेयतः । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V19_B01" data-verse="IS_C01_V19" data-block-id="IS_C01_V19_B01">...अहं चासावहेयतः ।<br/> | ||
अस्मि नित्यास्तितामानात् सर्वजीवेषु संस्थितः ॥ | अस्मि नित्यास्तितामानात् सर्वजीवेषु संस्थितः ॥<br/> | ||
स्वयं तु सर्वजीवेभ्यो व्यतिरिक्तः परो हरिः । | स्वयं तु सर्वजीवेभ्यो व्यतिरिक्तः परो हरिः ।<br/> | ||
स क्रतुर्ज्ञानरूपत्वादग्निरङ्गप्रणेतृतः ॥ इति ब्रह्माण्डे । | स क्रतुर्ज्ञानरूपत्वादग्निरङ्गप्रणेतृतः ॥ इति ब्रह्माण्डे ।<br/> | ||
सत्यं ब्रह्म हृदये धारयतीति सत्यधर्मा । एकोऽसौशब्दः प्राणे स्थित इति ॥ यस्मिन्नयं स्थितः सोऽप्यमृतः किमु परः । अः ब्रह्मैव निलयनं यस्य वायोः सोऽनिलम् । | सत्यं ब्रह्म हृदये धारयतीति सत्यधर्मा । एकोऽसौशब्दः प्राणे स्थित इति ॥ यस्मिन्नयं स्थितः सोऽप्यमृतः किमु परः । अः ब्रह्मैव निलयनं यस्य वायोः सोऽनिलम् ।<br/> | ||
अतिरोहितविज्ञानाद्वायुरप्यमृतः स्मृतः । | अतिरोहितविज्ञानाद्वायुरप्यमृतः स्मृतः ।<br/> | ||
मुख्यामृतः स्वयं रामः परमात्मा सनातनः ॥ | मुख्यामृतः स्वयं रामः परमात्मा सनातनः ॥<br/> | ||
इति रामसंहितायाम् ॥</div> | इति रामसंहितायाम् ॥</div> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V19_B02" data-verse="IS_C01_V19" data-block-id="IS_C01_V19_B02">भक्तानां स्मरणं विष्णोर्नित्यज्ञप्तिस्वरूपतः । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V19_B02" data-verse="IS_C01_V19" data-block-id="IS_C01_V19_B02">भक्तानां स्मरणं विष्णोर्नित्यज्ञप्तिस्वरूपतः ।<br/> | ||
अनुग्रहोन्मुखत्वं तु नैवान्यत् क्वचिदिष्यते ॥ | अनुग्रहोन्मुखत्वं तु नैवान्यत् क्वचिदिष्यते ॥<br/> | ||
इति ब्रह्मतर्के ॥ १७-१९ ॥</div> | इति ब्रह्मतर्के ॥ १७-१९ ॥</div> | ||
| Line 188: | Line 188: | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V20" data-block-id="bhashya-IS_C01_V20"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-IS_C01_V20" data-block-id="bhashya-IS_C01_V20"> | ||
<div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V20_B01" data-verse="IS_C01_V20" data-block-id="IS_C01_V20_B01">वयुनं ज्ञानम् । त्वद्दत्तया वयुनयेदमचष्ट विश्वम् इति वचनात् । जुहुराणं अस्मानल्पीकुर्वत् । युयोधि वियोजय । | <div class="bhashyam-block" id="IS_C01_V20_B01" data-verse="IS_C01_V20" data-block-id="IS_C01_V20_B01">वयुनं ज्ञानम् । त्वद्दत्तया वयुनयेदमचष्ट विश्वम् इति वचनात् । जुहुराणं अस्मानल्पीकुर्वत् । युयोधि वियोजय ।<br/> | ||
यदस्मान् कुरुतेऽत्यल्पांस्तदेनोऽस्मद्वियोजय । | यदस्मान् कुरुतेऽत्यल्पांस्तदेनोऽस्मद्वियोजय ।<br/> | ||
नय नो मोक्षवित्तायेत्यस्तौद्यज्ञं मनुः स्वराड् ॥ इति स्कान्दे । | नय नो मोक्षवित्तायेत्यस्तौद्यज्ञं मनुः स्वराड् ॥ इति स्कान्दे ।<br/> | ||
युयु वियोगे इति धातुः । भक्तिज्ञानाभ्यां भूयिष्ठां ते नम इत्युक्तिं विधेम ॥ | युयु वियोगे इति धातुः । भक्तिज्ञानाभ्यां भूयिष्ठां ते नम इत्युक्तिं विधेम ॥<br/> | ||
पूर्णशक्तिचिदानन्दश्रीतेजःस्पष्टमूर्तये । | पूर्णशक्तिचिदानन्दश्रीतेजःस्पष्टमूर्तये ।<br/> | ||
ममाभ्यधिकमित्राय नमो नारायणाय ते ॥</div> | ममाभ्यधिकमित्राय नमो नारायणाय ते ॥</div> | ||