Anandamakaranda

JSON:Mahabharatatatparyanirnaya: Difference between revisions

Newer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 1: Line 1:
__NOINDEX__
__NOTOC__
<pre class="gr-json-meta">
{
{
  "schema": 1,
"schema": 1,
  "doc": {
"doc": {
    "slug": "Mahabharatatatparyanirnaya",
"slug": "Mahabharatatatparyanirnaya",
    "title": "श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णयः",
"title": "श्रीमहाभारततात्पर्यनिर्णयः",
    "type": "bhashya",
"type": "bhashya",
    "docId": "MBTN",
"docId": "MBTN",
    "parent": null,
"parent": null,
    "related": [],
"related": [],
    "nextId": 5046
"nextId": 5046
  },
},
  "blocks": [
"blocks": [
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-1",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-1",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01",
"oldKey": "MBTN_C01_S01",
      "type": "section",
"type": "section",
      "parent": null,
"parent": null,
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "paada",
"verseType": "paada",
      "text": "सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः"
"text": "सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-2",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-2",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V01",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V01",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नारायणाय परिपूर्णगुणार्णवाय विश्वोदयस्थितिलयोन्नियति प्रदाय।\nज्ञानप्रदाय विबुधासुरसौख्यदुःखसत्कारणाय वितताय नमो नमस्ते ॥ १॥"
"text": "नारायणाय परिपूर्णगुणार्णवाय विश्वोदयस्थितिलयोन्नियति प्रदाय।\nज्ञानप्रदाय विबुधासुरसौख्यदुःखसत्कारणाय वितताय नमो नमस्ते ॥ १॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-3",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-3",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V02",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V02",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "आसीदुदारगुणवारिधिरप्रमेयो नारायणः परतमः परमात् स एकः।\nसंशान्तसंविदखिलं जठरे निधाय लक्ष्मीभुजान्तरगतः स्वरतोऽपि चाग्रे ॥ २॥"
"text": "आसीदुदारगुणवारिधिरप्रमेयो नारायणः परतमः परमात् स एकः।\nसंशान्तसंविदखिलं जठरे निधाय लक्ष्मीभुजान्तरगतः स्वरतोऽपि चाग्रे ॥ २॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-4",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-4",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V03",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V03",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्योदरस्थजगतः सदमन्दसान्द्रस्वानन्दतुष्टवपुषोऽपि रमारमस्य।\nभूत्यै निजाश्रितजनस्य हि सृज्यसृष्टावीक्षा बभूव परनामनिमेषकान्ते ॥ ३॥"
"text": "तस्योदरस्थजगतः सदमन्दसान्द्रस्वानन्दतुष्टवपुषोऽपि रमारमस्य।\nभूत्यै निजाश्रितजनस्य हि सृज्यसृष्टावीक्षा बभूव परनामनिमेषकान्ते ॥ ३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-5",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-5",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V04",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V04",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "दृष्ट्वा स चेतनगणान् जठरे शयानान् आनन्दमात्रवपुषः सृतिविप्रमुक्तान्।\nध्यानं गतान् सृतिगतांश्च सुषुप्तिसंस्थान् ब्रह्मादिकान् कलिपरान् मनुजांस्तथैक्षत् ॥ ४॥"
"text": "दृष्ट्वा स चेतनगणान् जठरे शयानान् आनन्दमात्रवपुषः सृतिविप्रमुक्तान्।\nध्यानं गतान् सृतिगतांश्च सुषुप्तिसंस्थान् ब्रह्मादिकान् कलिपरान् मनुजांस्तथैक्षत् ॥ ४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-6",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-6",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V05",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V05",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स्रक्ष्ये हि चेतनगणान् सुखदुःखमध्यसम्प्राप्तये तनुभृतां विहृतिं ममेच्छन्।\nसोऽयं विहार इह मे तनुभृत् स्वभावसम्भूतये भवति भूतिकृदेव भूत्याः ॥ ५॥"
"text": "स्रक्ष्ये हि चेतनगणान् सुखदुःखमध्यसम्प्राप्तये तनुभृतां विहृतिं ममेच्छन्।\nसोऽयं विहार इह मे तनुभृत् स्वभावसम्भूतये भवति भूतिकृदेव भूत्याः ॥ ५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-7",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-7",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V06",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V06",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इत्थं विचिन्त्य परमः स तु वासुदेवनामा बभूव निजमुक्तिपदप्रदाता।\nतस्याज्ञयैव नियताऽथ रमाऽपि रूपं बभ्रे द्वितीयमपि यत् प्रवदन्ति मायाम् ॥ ६॥"
"text": "इत्थं विचिन्त्य परमः स तु वासुदेवनामा बभूव निजमुक्तिपदप्रदाता।\nतस्याज्ञयैव नियताऽथ रमाऽपि रूपं बभ्रे द्वितीयमपि यत् प्रवदन्ति मायाम् ॥ ६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-8",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-8",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V07",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V07",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सङ्कर्षणश्च स बभूव पुनः सुनित्यः संहारकारणवपुस्तदनुज्ञयैव।\nदेवी जयेत्यनु बभूव स सृष्टिहेतोः प्रद्युम्नतामुपगतः कृतितां च देवी ॥ ७॥"
"text": "सङ्कर्षणश्च स बभूव पुनः सुनित्यः संहारकारणवपुस्तदनुज्ञयैव।\nदेवी जयेत्यनु बभूव स सृष्टिहेतोः प्रद्युम्नतामुपगतः कृतितां च देवी ॥ ७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-9",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-9",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V08",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V08",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स्थित्यै पुनः स भगवाननिरुद्धनामा देवी च शान्तिरभवच्छरदां सहस्रम्।\nस्थित्वा स्वमूर्तिभिरमूभिरचिन्त्यशक्तिः प्रद्युम्नरूपक इमांश्चरमात्मनेऽदात् ॥ ८॥"
"text": "स्थित्यै पुनः स भगवाननिरुद्धनामा देवी च शान्तिरभवच्छरदां सहस्रम्।\nस्थित्वा स्वमूर्तिभिरमूभिरचिन्त्यशक्तिः प्रद्युम्नरूपक इमांश्चरमात्मनेऽदात् ॥ ८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-10",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-10",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V09",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V09",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "निर्देहकान् स भगवाननिरुद्धनामा जीवान् स्वकर्मसहितान् उदरे निवेश्य ।\nचक्रेऽथ देहसहितान् क्रमशः स्वयम्भुप्राणात्मशेषगरुडेशमुखान् समग्रान् ॥ ९॥"
"text": "निर्देहकान् स भगवाननिरुद्धनामा जीवान् स्वकर्मसहितान् उदरे निवेश्य ।\nचक्रेऽथ देहसहितान् क्रमशः स्वयम्भुप्राणात्मशेषगरुडेशमुखान् समग्रान् ॥ ९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-11",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-11",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V10",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V10",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पञ्चात्मकः स भगवान् द्विषडात्मकोऽभूत् पञ्चद्वयी शतसहस्रपरोऽमितश्च।\nएकः समोऽप्यखिलदोषसमुज्झितोऽपि सर्वत्र पूर्णगुणकोऽपि बहूपमोऽभूत् ॥ १०॥"
"text": "पञ्चात्मकः स भगवान् द्विषडात्मकोऽभूत् पञ्चद्वयी शतसहस्रपरोऽमितश्च।\nएकः समोऽप्यखिलदोषसमुज्झितोऽपि सर्वत्र पूर्णगुणकोऽपि बहूपमोऽभूत् ॥ १०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-12",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-12",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V11",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V11",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "निर्दोषपूर्णगुणविग्रह आत्मतन्त्रो निश्चेतनात्मकशरीरगुणैश्च हीनः।\nआनन्दमात्रकरपादमुखोदरादिः सर्वत्र च स्वगतभेदविवर्जितात्मा ॥ ११॥"
"text": "निर्दोषपूर्णगुणविग्रह आत्मतन्त्रो निश्चेतनात्मकशरीरगुणैश्च हीनः।\nआनन्दमात्रकरपादमुखोदरादिः सर्वत्र च स्वगतभेदविवर्जितात्मा ॥ ११॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-13",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-13",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V12",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V12",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "कालाच्च देशगुणतोऽस्य न चाऽदिरन्तो वृद्धिक्षयौ न तु परस्य सदातनस्य।\nनैतादृशः क्‍व च बभूव न चैव भाव्यो नास्त्युत्तरः किमु परात् परमस्य विष्णोः ॥ १२॥"
"text": "कालाच्च देशगुणतोऽस्य न चाऽदिरन्तो वृद्धिक्षयौ न तु परस्य सदातनस्य।\nनैतादृशः क्‍व च बभूव न चैव भाव्यो नास्त्युत्तरः किमु परात् परमस्य विष्णोः ॥ १२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-14",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-14",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V13",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V13",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सर्वज्ञ ईश्वरतमः स च सर्वशक्तिः पूर्णाव्ययात्मबलचित्-सुखवीर्यसारः।\nयस्याऽज्ञया रहितमिन्दिरया समेतं ब्रह्मेशपूर्वकमिदं न तु कस्य चेशम् ॥ १३॥"
"text": "सर्वज्ञ ईश्वरतमः स च सर्वशक्तिः पूर्णाव्ययात्मबलचित्-सुखवीर्यसारः।\nयस्याऽज्ञया रहितमिन्दिरया समेतं ब्रह्मेशपूर्वकमिदं न तु कस्य चेशम् ॥ १३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-15",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-15",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V14",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V14",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "आभासकोऽस्य पवनः पवनस्य रुद्रः शेषात्मको गरुड एव च शक्रकामौ।\nवीन्द्रेशयोस्तदपरे त्वनयोश्च तेषां ऋष्यादयः क्रमश ऊनगुणाः शतांशाः ॥ १४॥"
"text": "आभासकोऽस्य पवनः पवनस्य रुद्रः शेषात्मको गरुड एव च शक्रकामौ।\nवीन्द्रेशयोस्तदपरे त्वनयोश्च तेषां ऋष्यादयः क्रमश ऊनगुणाः शतांशाः ॥ १४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-16",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-16",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V15",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V15",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "आभासका त्वथ रमाऽस्य मरुत्स्वरूपाच्छ्रेष्ठाऽप्यजात् तदनु गीः शिवतो वरिष्ठा।\nतस्या उमा विपतिनी च गिरस्तयोऽस्तु शच्यादिकाः क्रमश एव यथा पुमांसः ॥ १५॥"
"text": "आभासका त्वथ रमाऽस्य मरुत्स्वरूपाच्छ्रेष्ठाऽप्यजात् तदनु गीः शिवतो वरिष्ठा।\nतस्या उमा विपतिनी च गिरस्तयोऽस्तु शच्यादिकाः क्रमश एव यथा पुमांसः ॥ १५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-17",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-17",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V16",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V16",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ताभ्यश्च ते शतगुणैर्दशतो वरिष्ठाः पञ्चोत्तरैरपि यथाक्रमतः श्रुतिस्थाः।\nशब्दो बहुत्ववचनः शतमित्यतश्च श्रुत्यन्तरेषु बहुधोक्तिविरुद्धता न ॥ १६॥"
"text": "ताभ्यश्च ते शतगुणैर्दशतो वरिष्ठाः पञ्चोत्तरैरपि यथाक्रमतः श्रुतिस्थाः।\nशब्दो बहुत्ववचनः शतमित्यतश्च श्रुत्यन्तरेषु बहुधोक्तिविरुद्धता न ॥ १६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-18",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-18",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V17",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V17",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तेषां स्वरूपमिदमेव यतोऽथ मुक्तावप्येवमेव सततोच्चविनीचरूपाः।\nशब्दः शतं दशसहस्रमिति स्म यस्मात् तस्मान्न हीनवचनोऽथ ततोऽग्र्यरूपाः ॥ १७॥"
"text": "तेषां स्वरूपमिदमेव यतोऽथ मुक्तावप्येवमेव सततोच्चविनीचरूपाः।\nशब्दः शतं दशसहस्रमिति स्म यस्मात् तस्मान्न हीनवचनोऽथ ततोऽग्र्यरूपाः ॥ १७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-19",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-19",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V18",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V18",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एवं नरोत्तमपरास्तु विमुक्तियोग्या अन्ये च संसृतिपरा असुरास्तमोगाः।\nएवं सदैव नियमः क्‍वचिदन्यथा न यावन्न पूर्तिरुत संसृतिगाः समस्ताः ॥ १८॥"
"text": "एवं नरोत्तमपरास्तु विमुक्तियोग्या अन्ये च संसृतिपरा असुरास्तमोगाः।\nएवं सदैव नियमः क्‍वचिदन्यथा न यावन्न पूर्तिरुत संसृतिगाः समस्ताः ॥ १८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-20",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-20",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V19",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V19",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पूर्तिश्च नैव नियमाद् भविता हि यस्मात् तस्मात् समाप्तिमपि यान्ति न जीवसङ्घाः।\nआनन्त्यमेव गणशोऽस्ति यतो हि तेषां इत्थं ततः सकलकालगता प्रवृत्तिः ॥ १९॥"
"text": "पूर्तिश्च नैव नियमाद् भविता हि यस्मात् तस्मात् समाप्तिमपि यान्ति न जीवसङ्घाः।\nआनन्त्यमेव गणशोऽस्ति यतो हि तेषां इत्थं ततः सकलकालगता प्रवृत्तिः ॥ १९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-21",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-21",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V20",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V20",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एतैः सुरादिभिरतिप्रतिभादियुक्तैर्युक्तैः सहैव सततं प्रविचिन्तयद्भिः।\nपूर्तेरचिन्त्यमहिमः परमः परात्मा नारायणोऽस्य गुणविस्तृतिरन्यगा क्‍व ॥ २०॥"
"text": "एतैः सुरादिभिरतिप्रतिभादियुक्तैर्युक्तैः सहैव सततं प्रविचिन्तयद्भिः।\nपूर्तेरचिन्त्यमहिमः परमः परात्मा नारायणोऽस्य गुणविस्तृतिरन्यगा क्‍व ॥ २०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-22",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-22",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V21",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V21",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "साम्यं न चास्य परमस्य च केन चाऽप्यं मुक्तेन च क्‍वचिदतस्त्वभिदा कुतोऽस्य।\nप्राप्येत चेतनगणैः सततास्वतन्त्रैः नित्यस्वतन्त्रवपुषः परमात् परस्य ॥ २१॥"
"text": "साम्यं न चास्य परमस्य च केन चाऽप्यं मुक्तेन च क्‍वचिदतस्त्वभिदा कुतोऽस्य।\nप्राप्येत चेतनगणैः सततास्वतन्त्रैः नित्यस्वतन्त्रवपुषः परमात् परस्य ॥ २१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-23",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-23",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V22",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V22",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अर्थोऽयमेव निखिलैरपि वेदवाक्यै रामायणैः सहितभारतपञ्चरात्रैः।\nअन्यैश्च शास्त्रवचनैः सहतत्त्वसूत्रैः निर्णीयते सहृदयं हरिणा सदैव ॥ २२॥"
"text": "अर्थोऽयमेव निखिलैरपि वेदवाक्यै रामायणैः सहितभारतपञ्चरात्रैः।\nअन्यैश्च शास्त्रवचनैः सहतत्त्वसूत्रैः निर्णीयते सहृदयं हरिणा सदैव ॥ २२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-24",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-24",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V23",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V23",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नारायणस्य न समः पुरुषोत्तमोऽहं\nजीवाक्षरे ह्यतिगतोऽस्मि ततो <span class=\"gr-reference gr-ref-Brihadaranyakopanishat-id\">‘ऽन्यदार्तम्’ (बृ.उ. ५.५.१)</span> ।\n<span class=\"gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id\">‘मुक्तोऽपसृप्य’ (ब्र.सू. १.३.२)</span> इह नास्ति कुतश्च कश्चित्\n<span class=\"gr-reference gr-ref-kathopanishat-id\">‘नानेव’ (क.उ. २.१.११)</span> धर्मपृथगात्मदृगेत्यधो हि॥ २३॥"
"text": "नारायणस्य न समः पुरुषोत्तमोऽहं\nजीवाक्षरे ह्यतिगतोऽस्मि ततो \u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Brihadaranyakopanishat-id\"\u003E‘ऽन्यदार्तम्’ (बृ.उ. ५.५.१)\u003C/span\u003E ।\n\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id\"\u003E‘मुक्तोऽपसृप्य’ (ब्र.सू. १.३.२)\u003C/span\u003E इह नास्ति कुतश्च कश्चित्\n\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-kathopanishat-id\"\u003E‘नानेव’ (क.उ. २.१.११)\u003C/span\u003E धर्मपृथगात्मदृगेत्यधो हि॥ २३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-25",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-25",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V24",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V24",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id\">‘आभास एव’ (ब्र.सू. २.३.५०)</span> पृथगीशत एष जीवो\nमुक्तस्य नास्ति जगतो विषये तु शक्तिः।\nमात्रापरोऽसि न तु तेऽश्नुवते महित्वं\n‘षाड्गुण्यविग्रह’ ‘सुपूर्णगुणैकदेहः’॥ २४॥"
"text": "\u003Cspan class=\"gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id\"\u003E‘आभास एव’ (ब्र.सू. २.३.५०)\u003C/span\u003E पृथगीशत एष जीवो\nमुक्तस्य नास्ति जगतो विषये तु शक्तिः।\nमात्रापरोऽसि न तु तेऽश्नुवते महित्वं\n‘षाड्गुण्यविग्रह’ ‘सुपूर्णगुणैकदेहः’॥ २४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-26",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-26",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V25",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V25",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘माहात्म्यदेह’ ‘सृतिमुक्तिगते’ ‘शिवश्च\nब्रह्मा च तद्गुणगतौ न कथञ्चनेशौ’ ।\n‘न श्रीः कुतस्तदपरे’‘ऽस्य सुखस्य मात्राम्\nअश्नन्ति मुक्तसुगणाश्च शतावरेण’ ॥ २५॥"
"text": "‘माहात्म्यदेह’ ‘सृतिमुक्तिगते’ ‘शिवश्च\nब्रह्मा च तद्गुणगतौ न कथञ्चनेशौ’ ।\n‘न श्रीः कुतस्तदपरे’‘ऽस्य सुखस्य मात्राम्\nअश्नन्ति मुक्तसुगणाश्च शतावरेण’ ॥ २५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-27",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-27",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V26",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V26",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘आभासकाभासपरावभासरूपाण्यजस्राणि च चेतनानाम् ।\nविष्णोः सदैवाति वशात् कदापि गच्छन्ति केशादिगणा न मुक्तौ’ ॥ २६॥"
"text": "‘आभासकाभासपरावभासरूपाण्यजस्राणि च चेतनानाम् ।\nविष्णोः सदैवाति वशात् कदापि गच्छन्ति केशादिगणा न मुक्तौ’ ॥ २६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-28",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-28",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V27",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V27",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘यस्मिन् परेऽन्येऽप्यजजीवकोशा’\n‘नाहं परायुर्न मरीचिमुख्याः’ ।\n‘जानन्ति यद्गुणगणान् न रमादयोऽपि\nनित्यस्वतन्त्र उत कोऽस्ति तदन्य ईशः’ ॥ २७॥"
"text": "‘यस्मिन् परेऽन्येऽप्यजजीवकोशा’\n‘नाहं परायुर्न मरीचिमुख्याः’ ।\n‘जानन्ति यद्गुणगणान् न रमादयोऽपि\nनित्यस्वतन्त्र उत कोऽस्ति तदन्य ईशः’ ॥ २७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-29",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-29",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V28",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V28",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘नैवैक एव पुरुषः पुरुषोत्तमोऽसौ\nएकः कुतः स पुरुषो’ ‘यत एव जात्या ।\nअर्थात् श्रुतेश्च गुणतो निजरूपतश्च\nनित्यान्य एव कथमस्मि स इत्यपि स्यात्’ ॥ २८॥"
"text": "‘नैवैक एव पुरुषः पुरुषोत्तमोऽसौ\nएकः कुतः स पुरुषो’ ‘यत एव जात्या ।\nअर्थात् श्रुतेश्च गुणतो निजरूपतश्च\nनित्यान्य एव कथमस्मि स इत्यपि स्यात्’ ॥ २८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-30",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-30",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V29",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V29",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘सर्वोत्तमो हरिरिदं तु तदाज्ञयैव\nचेत्तुं क्षमं स तु हरिः परमस्वतन्त्रः ।\nपूर्णाव्ययागणितनित्यगुणार्णवोऽसौ’\nइत्येव वेदवचनानि परोक्तयश्च ॥ २९॥"
"text": "‘सर्वोत्तमो हरिरिदं तु तदाज्ञयैव\nचेत्तुं क्षमं स तु हरिः परमस्वतन्त्रः ।\nपूर्णाव्ययागणितनित्यगुणार्णवोऽसौ’\nइत्येव वेदवचनानि परोक्तयश्च ॥ २९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-31",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-31",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V30",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V30",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘ऋगादयश्च चत्वारः पञ्चरात्रं च भारतम्।\nमूलरामायणं ब्रह्मसूत्रं मानं स्वतः स्मृतम् ’॥ ३०॥"
"text": "‘ऋगादयश्च चत्वारः पञ्चरात्रं च भारतम्।\nमूलरामायणं ब्रह्मसूत्रं मानं स्वतः स्मृतम् ’॥ ३०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-32",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-32",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V31",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V31",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अविरुद्धं च यत्त्वस्य प्रमाणं तच्च नान्यथा।\nएतद्विरुद्धं यत्तु स्यान्न तन्मानं कथञ्चन ॥ ३१॥"
"text": "अविरुद्धं च यत्त्वस्य प्रमाणं तच्च नान्यथा।\nएतद्विरुद्धं यत्तु स्यान्न तन्मानं कथञ्चन ॥ ३१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-33",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-33",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V32",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V32",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "वैष्णवानि पुराणानि पञ्चरात्रात्मकत्वतः।\nप्रमाणान्येव मन्वाद्याः स्मृतयोऽप्यनुकूलतः ॥ ३२॥"
"text": "वैष्णवानि पुराणानि पञ्चरात्रात्मकत्वतः।\nप्रमाणान्येव मन्वाद्याः स्मृतयोऽप्यनुकूलतः ॥ ३२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-34",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-34",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V33",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V33",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एतेषु विष्णोराधिक्यमुच्यतेऽन्यस्य न क्‍वचित्।\nअतस्तदेव मन्तव्यं नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ३३॥"
"text": "एतेषु विष्णोराधिक्यमुच्यतेऽन्यस्य न क्‍वचित्।\nअतस्तदेव मन्तव्यं नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ३३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-35",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-35",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V34",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V34",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मोहार्थान्यन्यशास्त्राणि कृतान्येवाऽज्ञया हरेः।\nअतस्तेषूक्तमग्राह्यम् असुराणां तमोगतेः ॥ ३४॥"
"text": "मोहार्थान्यन्यशास्त्राणि कृतान्येवाऽज्ञया हरेः।\nअतस्तेषूक्तमग्राह्यम् असुराणां तमोगतेः ॥ ३४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-36",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-36",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V35",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V35",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यस्मात् कृतानि तानीह विष्णुनोक्तैः शिवादिभिः।\nएषां यन्न विरोधि स्यात् तत्रोक्तं तन्न वार्यते ॥ ३५॥"
"text": "यस्मात् कृतानि तानीह विष्णुनोक्तैः शिवादिभिः।\nएषां यन्न विरोधि स्यात् तत्रोक्तं तन्न वार्यते ॥ ३५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-37",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-37",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V36",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V36",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "विष्ण्वाधिक्यविरोधीनि यानि वेदवचांस्यपि।\nतानि योज्यान्यानुकूल्याद् विष्ण्वाधिक्यस्य सर्वशः ॥ ३६॥"
"text": "विष्ण्वाधिक्यविरोधीनि यानि वेदवचांस्यपि।\nतानि योज्यान्यानुकूल्याद् विष्ण्वाधिक्यस्य सर्वशः ॥ ३६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-38",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-38",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V37",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V37",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अवतारेषु यत् किञ्चिद् दर्शयेन्नरवद्धरिः।\nतच्चासुराणां मोहाय दोषा विष्णोर्नहि क्‍वचित् ॥ ३७॥"
"text": "अवतारेषु यत् किञ्चिद् दर्शयेन्नरवद्धरिः।\nतच्चासुराणां मोहाय दोषा विष्णोर्नहि क्‍वचित् ॥ ३७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-39",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-39",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V38",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V38",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अज्ञत्वं पारवश्यं वा (छे)वेधभेदादिकं तथा।\nतथा प्राकृतदेहत्वं देहत्यागादिकं तथा ॥ ३८॥"
"text": "अज्ञत्वं पारवश्यं वा (छे)वेधभेदादिकं तथा।\nतथा प्राकृतदेहत्वं देहत्यागादिकं तथा ॥ ३८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-40",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-40",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V39",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V39",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अनीशत्वं च दुःखित्वं साम्यमन्यैश्च हीनताम्।\nप्रदर्शयति मोहाय दैत्यादीनां हरिः स्वयम् ॥ ३९॥"
"text": "अनीशत्वं च दुःखित्वं साम्यमन्यैश्च हीनताम्।\nप्रदर्शयति मोहाय दैत्यादीनां हरिः स्वयम् ॥ ३९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-41",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-41",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V40",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V40",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "न तस्य कश्चिद् दोषोऽस्ति पूर्णाखिलगुणो ह्यसौ।\nसर्वदेहस्थरूपेषु प्रादुर्भावेषु चेश्वरः ॥ ४०॥"
"text": "न तस्य कश्चिद् दोषोऽस्ति पूर्णाखिलगुणो ह्यसौ।\nसर्वदेहस्थरूपेषु प्रादुर्भावेषु चेश्वरः ॥ ४०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-42",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-42",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V41",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V41",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ब्रह्माद्यभेदः साम्यं वा कुतस्तस्य महात्मनः।\nयदेवं वाचकं शास्त्रं तद्धि शास्त्रं परं मतम् ॥ ४१॥"
"text": "ब्रह्माद्यभेदः साम्यं वा कुतस्तस्य महात्मनः।\nयदेवं वाचकं शास्त्रं तद्धि शास्त्रं परं मतम् ॥ ४१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-43",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-43",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V42",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V42",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "निर्णयायैव यत् प्रोक्तं ब्रह्मसूत्रं तु विष्णुना।\nव्यासरूपेण तद् ग्राह्यं तत्रोक्ताः सर्वनिर्णयाः ॥ ४२॥"
"text": "निर्णयायैव यत् प्रोक्तं ब्रह्मसूत्रं तु विष्णुना।\nव्यासरूपेण तद् ग्राह्यं तत्रोक्ताः सर्वनिर्णयाः ॥ ४२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-44",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-44",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V43",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V43",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यथार्थवचनानां च मोहार्थानां च संशयम्।\nअपनेतुं हि भगवान् ब्रह्मसूत्रमचीक्लृपत् ॥ ४३॥"
"text": "यथार्थवचनानां च मोहार्थानां च संशयम्।\nअपनेतुं हि भगवान् ब्रह्मसूत्रमचीक्लृपत् ॥ ४३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-45",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-45",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V44",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V44",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्मात् सूत्रार्थमागृह्य कर्तव्यः सर्वनिर्णयः।\nसर्वदोषविहीनत्वं गुणैः सर्वैरुदीर्णता ॥ ४४॥"
"text": "तस्मात् सूत्रार्थमागृह्य कर्तव्यः सर्वनिर्णयः।\nसर्वदोषविहीनत्वं गुणैः सर्वैरुदीर्णता ॥ ४४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-46",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-46",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V45",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V45",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अभेदः सर्वरूपेषु जीवभेदः सदैव च।\nविष्णोरुक्तानि सूत्रेषु सर्ववेदेड्यता तथा ॥ ४५॥"
"text": "अभेदः सर्वरूपेषु जीवभेदः सदैव च।\nविष्णोरुक्तानि सूत्रेषु सर्ववेदेड्यता तथा ॥ ४५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-47",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-47",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V46",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V46",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तारतम्यं च मुक्तानां विमुक्तिर्विद्यया तथा।\nतस्मादेतद्विरुद्धं यन्मोहाय तदुदाहृतम् ॥ ४६॥"
"text": "तारतम्यं च मुक्तानां विमुक्तिर्विद्यया तथा।\nतस्मादेतद्विरुद्धं यन्मोहाय तदुदाहृतम् ॥ ४६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-48",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-48",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V47",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V47",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्माद् ‘ये ये गुणा विष्णोर्ग्राह्यास्ते सर्व एव तु’।\nइत्याद्युक्तं भगवता भविष्यत्पर्वणि स्फुटम् ॥ ४७॥"
"text": "तस्माद् ‘ये ये गुणा विष्णोर्ग्राह्यास्ते सर्व एव तु’।\nइत्याद्युक्तं भगवता भविष्यत्पर्वणि स्फुटम् ॥ ४७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-49",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-49",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V48",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V48",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति।\nत्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥ ४८॥"
"text": "‘एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति।\nत्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥ ४८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-50",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-50",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V49",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V49",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अतत्थ्यानि वितत्थ्यानि दर्शयस्व महाभुज।\nप्रकाशं कुरु चाऽत्मानम् अप्रकाशं च मां कुरु’ ॥ ४९॥"
"text": "अतत्थ्यानि वितत्थ्यानि दर्शयस्व महाभुज।\nप्रकाशं कुरु चाऽत्मानम् अप्रकाशं च मां कुरु’ ॥ ४९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-51",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-51",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V50",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V50",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इति वाराहवचनं ब्रह्माण्डोक्तं तथाऽपरम् ।\n‘अमोहाय गुणा विष्णोराकारश्चिच्छरीरता ॥ ५०॥"
"text": "इति वाराहवचनं ब्रह्माण्डोक्तं तथाऽपरम् ।\n‘अमोहाय गुणा विष्णोराकारश्चिच्छरीरता ॥ ५०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-52",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-52",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V51",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V51",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "निर्दोषत्वं तारतम्यं मुक्तानामपि चोच्यते ।\nएतद्विरुद्धं यत् सर्वं तन्मोहायेति निर्णयः’ ॥ ५१॥"
"text": "निर्दोषत्वं तारतम्यं मुक्तानामपि चोच्यते ।\nएतद्विरुद्धं यत् सर्वं तन्मोहायेति निर्णयः’ ॥ ५१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-53",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-53",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V52",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V52",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स्कान्देऽप्युक्तं शिवेनैव षण्मुखायैव सादरम् ।\nशिवशास्त्रेऽपि तद् ग्राह्यं भगवच्छास्त्रयोगि यत् ॥ ५२॥"
"text": "स्कान्देऽप्युक्तं शिवेनैव षण्मुखायैव सादरम् ।\nशिवशास्त्रेऽपि तद् ग्राह्यं भगवच्छास्त्रयोगि यत् ॥ ५२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-54",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-54",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V53",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V53",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘परमो विष्णुरेवैकस्तज्ज्ञानं मोक्षसाधनम् ।\nशास्त्राणां निर्णयस्त्वेष तदन्यन्मोहनाय हि ॥ ५३॥"
"text": "‘परमो विष्णुरेवैकस्तज्ज्ञानं मोक्षसाधनम् ।\nशास्त्राणां निर्णयस्त्वेष तदन्यन्मोहनाय हि ॥ ५३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-55",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-55",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V54",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V54",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ज्ञानं विना तु या मुक्तिः साम्यं च मम विष्णुना ।\nतीर्थाऽदिमात्रतो ज्ञानं ममाऽधिक्यं च विष्णुतः ॥ ५४॥"
"text": "ज्ञानं विना तु या मुक्तिः साम्यं च मम विष्णुना ।\nतीर्थाऽदिमात्रतो ज्ञानं ममाऽधिक्यं च विष्णुतः ॥ ५४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-56",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-56",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V55",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V55",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अभेदश्चास्मदादीनां मुक्तानां हरिणा तथा ।\nइत्यादि सर्वं मोहाय कथ्यते पुत्र नान्यथा’ ॥ ५५॥"
"text": "अभेदश्चास्मदादीनां मुक्तानां हरिणा तथा ।\nइत्यादि सर्वं मोहाय कथ्यते पुत्र नान्यथा’ ॥ ५५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-57",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-57",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V56",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V56",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "उक्तं (पा)पद्मपुराणे च शैव एव शिवेन तु ।\nयदुक्तं हरिणा पूर्वं उमायै प्राह तद्धरः ॥ ५६॥"
"text": "उक्तं (पा)पद्मपुराणे च शैव एव शिवेन तु ।\nयदुक्तं हरिणा पूर्वं उमायै प्राह तद्धरः ॥ ५६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-58",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-58",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V57",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V57",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘त्वामाराध्य तथा शम्भो ग्रहीष्यामि वरं सदा ।\nद्वापराऽदौ युगे भूत्वा कलया मानुषाऽदिषु ॥ ५७॥"
"text": "‘त्वामाराध्य तथा शम्भो ग्रहीष्यामि वरं सदा ।\nद्वापराऽदौ युगे भूत्वा कलया मानुषाऽदिषु ॥ ५७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-59",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-59",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V58",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V58",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स्वाऽगमैः कल्पितैस्त्वं च जनान् मद्विमुखान् कुरु ।\nमां च गोपाय येन स्यात् सृष्टिरेषोत्तराधरा’(पद्म पु. ६.७१.१०६-१०७) ॥ ५८॥"
"text": "स्वाऽगमैः कल्पितैस्त्वं च जनान् मद्विमुखान् कुरु ।\nमां च गोपाय येन स्यात् सृष्टिरेषोत्तराधरा’(पद्म पु. ६.७१.१०६-१०७) ॥ ५८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-60",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-60",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V59",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V59",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "न च वैष्णवशास्त्रेषु वेदेष्वपि हरेः परः ।\nक्‍वचिदुक्तोऽन्यशास्त्रेषु परमो विष्णुरीरितः ॥ ५९॥"
"text": "न च वैष्णवशास्त्रेषु वेदेष्वपि हरेः परः ।\nक्‍वचिदुक्तोऽन्यशास्त्रेषु परमो विष्णुरीरितः ॥ ५९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-61",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-61",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V60",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V60",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "निर्दोषत्वाच्च वेदानां वेदोक्तं ग्राह्यमेव हि ।\nवेदेषु च परो विष्णुः सर्वस्मादुच्यते सदा ॥ ६०॥"
"text": "निर्दोषत्वाच्च वेदानां वेदोक्तं ग्राह्यमेव हि ।\nवेदेषु च परो विष्णुः सर्वस्मादुच्यते सदा ॥ ६०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-62",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-62",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V61",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V61",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः ।\nविदे हि रुद्रो रुद्रियम् महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत्’(ऋग्वेद ७.४०.५) ॥ ६१॥"
"text": "‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः ।\nविदे हि रुद्रो रुद्रियम् महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत्’(ऋग्वेद ७.४०.५) ॥ ६१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-63",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-63",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V62",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V62",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानं मृगं न भीममुपहत्नुमुग्रम्’ ।\n‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’ ॥ ६२॥"
"text": "‘स्तुहि श्रुतं गर्तसदं युवानं मृगं न भीममुपहत्नुमुग्रम्’ ।\n‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’ ॥ ६२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-64",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-64",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V63",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V63",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ।\n‘वासुदेवो वा इदमग्र आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ॥ ६३॥"
"text": "‘एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ।\n‘वासुदेवो वा इदमग्र आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः’ ॥ ६३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-65",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-65",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V64",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V64",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् ।\nतदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति’(मु. उ.५.३(३.१.३)) ॥ ६४॥"
"text": "‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् ।\nतदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति’(मु. उ.५.३(३.१.३)) ॥ ६४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-66",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-66",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V65",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V65",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘यो वेद निहितं गुहायां परमे व्योमन् ।\nसोऽश्नुते सर्वान् कामान्त्सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(तै. उ.२.१) ॥ ६५॥"
"text": "‘यो वेद निहितं गुहायां परमे व्योमन् ।\nसोऽश्नुते सर्वान् कामान्त्सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(तै. उ.२.१) ॥ ६५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-67",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-67",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V66",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V66",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘प्र घा न्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ ।\n‘सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः’(ऋग्वेद २.१५.१, ४.१७.५) ॥ ६६॥"
"text": "‘प्र घा न्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ ।\n‘सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः’(ऋग्वेद २.१५.१, ४.१७.५) ॥ ६६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-68",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-68",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V67",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V67",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘यच्चिकेत सत्यमिइत् तन्न मोघं वसु स्पार्हम् उत जेतोत दाता’ ।\n‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये’(ऋ.१०.५५.६, ८.३.४) ॥ ६७॥"
"text": "‘यच्चिकेत सत्यमिइत् तन्न मोघं वसु स्पार्हम् उत जेतोत दाता’ ।\n‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये’(ऋ.१०.५५.६, ८.३.४) ॥ ६७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-69",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-69",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V68",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V68",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘सत्या विष्णोर्गुणाः सर्वे सत्या जीवेशयोर्भिदा ।\nसत्यो मिथो जीवभेदः सत्यं च जगदीदृशम् ॥ ६८॥"
"text": "‘सत्या विष्णोर्गुणाः सर्वे सत्या जीवेशयोर्भिदा ।\nसत्यो मिथो जीवभेदः सत्यं च जगदीदृशम् ॥ ६८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-70",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-70",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V69",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V69",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "असत्यः स्वगतो भेदो विष्णोर्नान्यदसत्यकम् ।\nजगत्प्रवाहः सत्योऽयं पञ्चभेदसमन्वितः ॥ ६९॥"
"text": "असत्यः स्वगतो भेदो विष्णोर्नान्यदसत्यकम् ।\nजगत्प्रवाहः सत्योऽयं पञ्चभेदसमन्वितः ॥ ६९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-71",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-71",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V70",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V70",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "जीवेशयोर्भिदा चैव जीवभेदः परस्परम् ।\nजडेशयोर्जडानां च जडजीवभिदा तथा ॥ ७०॥"
"text": "जीवेशयोर्भिदा चैव जीवभेदः परस्परम् ।\nजडेशयोर्जडानां च जडजीवभिदा तथा ॥ ७०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-72",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-72",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V71",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V71",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पञ्चभेदा इमे नित्याः सर्वावस्थासु सर्वशः ।\nमुक्तानां च न हीयन्ते तारतम्यं च सर्वदा ॥ ७१॥"
"text": "पञ्चभेदा इमे नित्याः सर्वावस्थासु सर्वशः ।\nमुक्तानां च न हीयन्ते तारतम्यं च सर्वदा ॥ ७१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-73",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-73",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V72",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V72",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "क्षितिपा मनुष्यगन्धर्वा दैवाश्च पितरश्चिराः ।\nआजानजाः कर्मजाश्च देवा इन्द्रः पुरन्दरः ॥ ७२॥"
"text": "क्षितिपा मनुष्यगन्धर्वा दैवाश्च पितरश्चिराः ।\nआजानजाः कर्मजाश्च देवा इन्द्रः पुरन्दरः ॥ ७२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-74",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-74",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V73",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V73",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "रुद्रः सरस्वती वायुर्मुक्ताः शतगुणोत्तराः ।\nएको ब्रह्मा च वायुश्च वीन्द्रो रुद्रसमस्तथा ।\nएको रुद्रस्तथा शेषो न कश्चिद्वायुना समः ॥ ७३॥"
"text": "रुद्रः सरस्वती वायुर्मुक्ताः शतगुणोत्तराः ।\nएको ब्रह्मा च वायुश्च वीन्द्रो रुद्रसमस्तथा ।\nएको रुद्रस्तथा शेषो न कश्चिद्वायुना समः ॥ ७३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-75",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-75",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V74",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V74",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मुक्तेषु श्रीस्तथा वायोः सहस्रगुणिता गुणैः ।\nततोऽनन्तगुणो विष्णुर्न कश्चित् तत्समः सदा’ ॥ ७४॥"
"text": "मुक्तेषु श्रीस्तथा वायोः सहस्रगुणिता गुणैः ।\nततोऽनन्तगुणो विष्णुर्न कश्चित् तत्समः सदा’ ॥ ७४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-76",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-76",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V75",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V75",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इत्यादि वेदवाक्यं विष्णोरुत्कर्षमेव वक्त्युच्चैः ।\nतात्पर्यं महदत्रेत्युक्तं ‘यो माम्’ (भ.गी.१५.१९) इति स्वयं तेन ॥ ७५॥"
"text": "इत्यादि वेदवाक्यं विष्णोरुत्कर्षमेव वक्त्युच्चैः ।\nतात्पर्यं महदत्रेत्युक्तं ‘यो माम्’ (भ.गी.१५.१९) इति स्वयं तेन ॥ ७५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-77",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-77",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V76",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V76",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘भूम्नो ज्यायस्त्वम्’(‘भूम्नःक्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’ ब्र.सू.३.३.५९) इति ह्युक्तं सूत्रेषु निर्णयात् तेन ।\nतत्प्रीत्यैव च मोक्षः प्राप्यस्तेनैव नान्येन ॥ ७६॥"
"text": "‘भूम्नो ज्यायस्त्वम्’(‘भूम्नःक्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति’ ब्र.सू.३.३.५९) इति ह्युक्तं सूत्रेषु निर्णयात् तेन ।\nतत्प्रीत्यैव च मोक्षः प्राप्यस्तेनैव नान्येन ॥ ७६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-78",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-78",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V77",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V77",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।\nयमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनुं(नू) स्वाम्’ (क.उ.१.२.२३; मु.उ.३.२.३) ॥ ७७॥"
"text": "‘नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।\nयमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनुं(नू) स्वाम्’ (क.उ.१.२.२३; मु.उ.३.२.३) ॥ ७७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-79",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-79",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V78",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V78",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘विष्णुर्हि दाता मोक्षस्य वायुश्च तदनुज्ञया ।\nमोक्षो ज्ञानं च क्रमशो मुक्तिगो भोग एव च ॥ ७८॥"
"text": "‘विष्णुर्हि दाता मोक्षस्य वायुश्च तदनुज्ञया ।\nमोक्षो ज्ञानं च क्रमशो मुक्तिगो भोग एव च ॥ ७८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-80",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-80",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V79",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V79",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "उत्तरेषां प्रसादेन नीचानां नान्यथा भवेत् ।\nसर्वेषां च हरिर्नित्यं नियन्ता तद्वशाः परे ॥ ७९॥"
"text": "उत्तरेषां प्रसादेन नीचानां नान्यथा भवेत् ।\nसर्वेषां च हरिर्नित्यं नियन्ता तद्वशाः परे ॥ ७९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-81",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-81",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V80",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V80",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तारतम्यं ततो ज्ञेयं सर्वोच्चत्वं हरेस्तथा ।\nएतद्विना न कस्यापि विमुक्तिः स्यात् कथञ्चन ॥ ८०॥"
"text": "तारतम्यं ततो ज्ञेयं सर्वोच्चत्वं हरेस्तथा ।\nएतद्विना न कस्यापि विमुक्तिः स्यात् कथञ्चन ॥ ८०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-82",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-82",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V81",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V81",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पञ्चभेदांश्च विज्ञाय विष्णोः स्वाभेदमेव च ।\nनिर्दोषत्वं गुणोद्रेकं ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८१॥"
"text": "पञ्चभेदांश्च विज्ञाय विष्णोः स्वाभेदमेव च ।\nनिर्दोषत्वं गुणोद्रेकं ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-83",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-83",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V82",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V82",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अवतारान् हरेर्ज्ञात्वा नावतारा हरेश्च ये ।\nतदावेशांस्तथा सम्यग् ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८२॥"
"text": "अवतारान् हरेर्ज्ञात्वा नावतारा हरेश्च ये ।\nतदावेशांस्तथा सम्यग् ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-84",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-84",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V83",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V83",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सृष्टिरक्षाऽहृतिज्ञाननियत्यज्ञानबन्धनान् ।\nमोक्षं च विष्णुतस्त्वेव ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८३॥"
"text": "सृष्टिरक्षाऽहृतिज्ञाननियत्यज्ञानबन्धनान् ।\nमोक्षं च विष्णुतस्त्वेव ज्ञात्वा मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-85",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-85",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V84",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V84",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "वेदांश्च पञ्चरात्राणि सेतिहासपुराणकान् ।\nज्ञात्वा विष्णुपरानेव मुच्यते नान्यथा क्‍वचित् ॥ ८४॥"
"text": "वेदांश्च पञ्चरात्राणि सेतिहासपुराणकान् ।\nज्ञात्वा विष्णुपरानेव मुच्यते नान्यथा क्‍वचित् ॥ ८४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-86",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-86",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V85",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V85",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "माहात्म्यज्ञानपूर्वस्तु सुदृढः सर्वतोऽधिकः ।\nस्नेहो भक्तिरिति प्रोक्तः तया मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८५॥"
"text": "माहात्म्यज्ञानपूर्वस्तु सुदृढः सर्वतोऽधिकः ।\nस्नेहो भक्तिरिति प्रोक्तः तया मुक्तिर्नचान्यथा ॥ ८५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-87",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-87",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V86",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V86",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "त्रिविधा जीवसङ्घास्तु देवमानुषदानवाः ।\nतत्र देवा मुक्तियोग्या मानुषेषूत्तमास्तथा ॥ ८६॥"
"text": "त्रिविधा जीवसङ्घास्तु देवमानुषदानवाः ।\nतत्र देवा मुक्तियोग्या मानुषेषूत्तमास्तथा ॥ ८६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-88",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-88",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V87",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V87",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मध्यमा मानुषा ये तु सृतियोग्याः सदैव हि ।\nअधमा निरयायैव दानवास्तु तमोलयाः ॥ ८७॥"
"text": "मध्यमा मानुषा ये तु सृतियोग्याः सदैव हि ।\nअधमा निरयायैव दानवास्तु तमोलयाः ॥ ८७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-89",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-89",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V88",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V88",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मुक्तिर्नित्या तमश्चैव नाऽवृत्तिः पुनरेतयोः ।\nदेवानां निरयो नास्ति तमश्चापि कथञ्चन ॥ ८८॥"
"text": "मुक्तिर्नित्या तमश्चैव नाऽवृत्तिः पुनरेतयोः ।\nदेवानां निरयो नास्ति तमश्चापि कथञ्चन ॥ ८८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-90",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-90",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V89",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V89",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नासुराणां तथा मुक्तिः कदाचित् केनचित् क्‍वचित् ।\nमानुषाणां मध्यमानां नैवैतद्द्वयमाप्यते ॥ ८९॥"
"text": "नासुराणां तथा मुक्तिः कदाचित् केनचित् क्‍वचित् ।\nमानुषाणां मध्यमानां नैवैतद्द्वयमाप्यते ॥ ८९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-91",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-91",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V90",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V90",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "असुराणां तमःप्राप्तिस्तदा नियमतो भवेत् ।\nयदा तु ज्ञानिसद्भावे नैव गृह्णन्ति तत्परम् ॥ ९०॥"
"text": "असुराणां तमःप्राप्तिस्तदा नियमतो भवेत् ।\nयदा तु ज्ञानिसद्भावे नैव गृह्णन्ति तत्परम् ॥ ९०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-92",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-92",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V91",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V91",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तदा मुक्तिश्च देवानां यदा प्रत्यक्षगो हरिः ।\nस्वयोग्ययोपासनया तन्वा तद्योग्यया तथा ॥ ९१॥"
"text": "तदा मुक्तिश्च देवानां यदा प्रत्यक्षगो हरिः ।\nस्वयोग्ययोपासनया तन्वा तद्योग्यया तथा ॥ ९१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-93",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-93",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V92",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V92",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सर्वैर्गुणैर्ब्रह्मणा तु समुपास्यो हरिः सदा ।\nआनन्दो ज्ञः सदात्मेति ह्युपास्यो मानुषैर्हरिः ॥ ९२॥"
"text": "सर्वैर्गुणैर्ब्रह्मणा तु समुपास्यो हरिः सदा ।\nआनन्दो ज्ञः सदात्मेति ह्युपास्यो मानुषैर्हरिः ॥ ९२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-94",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-94",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V93",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V93",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यथाक्रमं गुणोद्रेकात् तदन्यैराविरिञ्चतः ।\nब्रह्मत्वयोग्या ऋजवो नाम देवाः पृथग्गणाः ॥ ९३॥"
"text": "यथाक्रमं गुणोद्रेकात् तदन्यैराविरिञ्चतः ।\nब्रह्मत्वयोग्या ऋजवो नाम देवाः पृथग्गणाः ॥ ९३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-95",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-95",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V94",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V94",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तैरेवाप्यं पदं तत्तु नैवान्यैः साधनैरपि ।\nएवं सर्वपदानां तु योग्याः सन्ति पृथग् गणाः ॥ ९४॥"
"text": "तैरेवाप्यं पदं तत्तु नैवान्यैः साधनैरपि ।\nएवं सर्वपदानां तु योग्याः सन्ति पृथग् गणाः ॥ ९४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-96",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-96",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V95",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V95",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्मादनाद्यनन्तं हि तारतम्यं चिदात्मनाम् ।\nतच्च नैवान्यथा कर्तुं शक्यं केनापि कुत्रचित् ॥ ९५॥"
"text": "तस्मादनाद्यनन्तं हि तारतम्यं चिदात्मनाम् ।\nतच्च नैवान्यथा कर्तुं शक्यं केनापि कुत्रचित् ॥ ९५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-97",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-97",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V96",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V96",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अयोग्यमिच्छन् पुरुषः पतत्येव न संशयः ।\nतस्माद् योग्यानुसारेण सेव्यो विष्णुः सदैव हि ॥ ९६॥"
"text": "अयोग्यमिच्छन् पुरुषः पतत्येव न संशयः ।\nतस्माद् योग्यानुसारेण सेव्यो विष्णुः सदैव हि ॥ ९६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-98",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-98",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V97",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V97",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अच्छिद्रसेवनाच्चैव निष्कामत्वाच्च योग्यतः ।\nद्रष्टुं शक्यो हरिः सर्वैर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ९७॥"
"text": "अच्छिद्रसेवनाच्चैव निष्कामत्वाच्च योग्यतः ।\nद्रष्टुं शक्यो हरिः सर्वैर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ९७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-99",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-99",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V98",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V98",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नियमोऽयं हरेर्यस्मान्नोल्लङ्घ्यः सर्वचेतनैः ।\nसत्यसङ्कल्पतो विष्णुर्नान्यथा च करिष्यति ॥ ९८॥"
"text": "नियमोऽयं हरेर्यस्मान्नोल्लङ्घ्यः सर्वचेतनैः ।\nसत्यसङ्कल्पतो विष्णुर्नान्यथा च करिष्यति ॥ ९८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-100",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-100",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V99",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V99",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "दानतीर्थतपोयज्ञपूर्वाः सर्वेऽपि सर्वदा ।\nअङ्गानि हरिसेवायां भक्तिस्त्वेका विमुक्तये’ ॥\nभविष्यत्पर्ववचनमित्येतदखिलं परम् ॥ ९९॥"
"text": "दानतीर्थतपोयज्ञपूर्वाः सर्वेऽपि सर्वदा ।\nअङ्गानि हरिसेवायां भक्तिस्त्वेका विमुक्तये’ ॥\nभविष्यत्पर्ववचनमित्येतदखिलं परम् ॥ ९९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-101",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-101",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V100",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V100",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन् अन्यमन्यमतिनेनीयमानः ।\nएधमानद्विळुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान् ॥ १००॥ \\\\"
"text": "‘शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन् अन्यमन्यमतिनेनीयमानः ।\nएधमानद्विळुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान् ॥ १००॥ \\\\"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-102",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-102",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V101",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V101",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "परा पूर्वेषां सख्या वृणक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति ।\nअनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीरिन्द्रः शरदस्तर्तरीति’(ऋग्वेद ६.४७.१६-१७) ॥ १०१॥"
"text": "परा पूर्वेषां सख्या वृणक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति ।\nअनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीरिन्द्रः शरदस्तर्तरीति’(ऋग्वेद ६.४७.१६-१७) ॥ १०१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-103",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-103",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V102",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V102",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते’(तै. आ. ३.१२.१७, श्वे. उ. ३.८) ।\n‘तमेव विदित्वाऽति मृत्युमेति नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय’ ॥ १०२॥"
"text": "‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते’(तै. आ. ३.१२.१७, श्वे. उ. ३.८) ।\n‘तमेव विदित्वाऽति मृत्युमेति नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय’ ॥ १०२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-104",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-104",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V103",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V103",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘यस्य देवे परा भक्तिर्यथादेवे तथा गुरौ ।\nतस्यैतेऽकथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः’(श्वे. उ. ६.२३) ॥ १०३॥"
"text": "‘यस्य देवे परा भक्तिर्यथादेवे तथा गुरौ ।\nतस्यैतेऽकथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः’(श्वे. उ. ६.२३) ॥ १०३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-105",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-105",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V104",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V104",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘भक्त्यर्थान्यखिलान्येव भक्तिर्मोक्षाय केवला ।\nमुक्तानामपि भक्तिर्हि नित्यानन्दस्वरूपिणी ॥ १०४॥"
"text": "‘भक्त्यर्थान्यखिलान्येव भक्तिर्मोक्षाय केवला ।\nमुक्तानामपि भक्तिर्हि नित्यानन्दस्वरूपिणी ॥ १०४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-106",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-106",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V105",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V105",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ज्ञानपूर्वः परः स्नेहो नित्यो भक्तिरितीर्यते’।\nइत्यादि वेदवचनं साधनप्रविधायकम् ॥ १०५॥"
"text": "ज्ञानपूर्वः परः स्नेहो नित्यो भक्तिरितीर्यते’।\nइत्यादि वेदवचनं साधनप्रविधायकम् ॥ १०५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-107",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-107",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V106",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V106",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘निश्शेषधर्मकर्ताऽप्यभक्तस्ते नरके हरे।\nसदा तिष्ठति भक्तश्चेद् ब्रह्महाऽपि विमुच्यते’ ॥ १०६॥"
"text": "‘निश्शेषधर्मकर्ताऽप्यभक्तस्ते नरके हरे।\nसदा तिष्ठति भक्तश्चेद् ब्रह्महाऽपि विमुच्यते’ ॥ १०६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-108",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-108",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V107",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V107",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘धर्मो भवत्यधर्मोऽपि कृतो भक्तैस्तवाऽच्युत ।\nपापं भवति धर्मोऽपि यो न भक्तैः कृतो हरे’ ॥ १०७॥"
"text": "‘धर्मो भवत्यधर्मोऽपि कृतो भक्तैस्तवाऽच्युत ।\nपापं भवति धर्मोऽपि यो न भक्तैः कृतो हरे’ ॥ १०७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-109",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-109",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V108",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V108",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन ।\nज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप’(भ.गी.११.५४) ॥ १०८॥"
"text": "‘भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन ।\nज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप’(भ.गी.११.५४) ॥ १०८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-110",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-110",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V109",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V109",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘अनादिद्वेषिणो दैत्या विष्णौ द्वेषो विवर्धितः ।\nतमस्यन्धे पातयति दैत्यानन्ते विनिश्चयात् ॥ १०९॥"
"text": "‘अनादिद्वेषिणो दैत्या विष्णौ द्वेषो विवर्धितः ।\nतमस्यन्धे पातयति दैत्यानन्ते विनिश्चयात् ॥ १०९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-111",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-111",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V110",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V110",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पूर्णदुःखात्मको द्वेषः सोऽनन्तो ह्यवतिष्ठते ।\nपतितानां तमस्यन्धे निःशेषसुखवर्जिते ॥ ११०॥"
"text": "पूर्णदुःखात्मको द्वेषः सोऽनन्तो ह्यवतिष्ठते ।\nपतितानां तमस्यन्धे निःशेषसुखवर्जिते ॥ ११०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-112",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-112",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V111",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V111",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "जीवाभेदो निर्गुणत्वं अपूर्णगुणता तथा ।\nसाम्याधिक्ये तदन्येषां भेदस्तद्गत एव च ॥ १११॥"
"text": "जीवाभेदो निर्गुणत्वं अपूर्णगुणता तथा ।\nसाम्याधिक्ये तदन्येषां भेदस्तद्गत एव च ॥ १११॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-113",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-113",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V112",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V112",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "प्रादुर्भावविपर्यासस्तद्भक्तद्वेष एव च ।\nतत्प्रमाणस्य निन्दा च द्वेषा एतेऽखिला मताः ॥ ११२॥"
"text": "प्रादुर्भावविपर्यासस्तद्भक्तद्वेष एव च ।\nतत्प्रमाणस्य निन्दा च द्वेषा एतेऽखिला मताः ॥ ११२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-114",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-114",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V113",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V113",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एतैर्विहीना या भक्तिः सा भक्तिरिति निश्चिता ।\nअनादिभक्तिर्देवानां क्रमाद् वृद्धिं गतैव सा ॥ ११३॥"
"text": "एतैर्विहीना या भक्तिः सा भक्तिरिति निश्चिता ।\nअनादिभक्तिर्देवानां क्रमाद् वृद्धिं गतैव सा ॥ ११३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-115",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-115",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V114",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V114",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अपरोक्षदृशेर्हेतुर्मुक्तिहेतुश्च सा पुनः ।\nसैवाऽनन्दस्वरूपेण नित्या मुक्तेषु तिष्ठति ॥ ११४॥"
"text": "अपरोक्षदृशेर्हेतुर्मुक्तिहेतुश्च सा पुनः ।\nसैवाऽनन्दस्वरूपेण नित्या मुक्तेषु तिष्ठति ॥ ११४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-116",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-116",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V115",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V115",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यथा शौक्ल्यादिकं रूपं गोर्भवत्येव सर्वदा ।\nसुखज्ञानादिकं रूपं एवं भक्तेर्न चान्यथा ॥ ११५॥"
"text": "यथा शौक्ल्यादिकं रूपं गोर्भवत्येव सर्वदा ।\nसुखज्ञानादिकं रूपं एवं भक्तेर्न चान्यथा ॥ ११५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-117",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-117",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V116",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V116",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "भक्त्यैव तुष्टिमभ्येति विष्णुर्नान्येन केनचित् ।\nस एव मुक्तिदाता च भक्तिस्तत्रैककारणम् ॥ ११६॥"
"text": "भक्त्यैव तुष्टिमभ्येति विष्णुर्नान्येन केनचित् ।\nस एव मुक्तिदाता च भक्तिस्तत्रैककारणम् ॥ ११६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-118",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-118",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V117",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V117",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ब्रह्मादीनां च मुक्तानां तारतम्ये तु कारणम् ।\nतारतम्यस्थिताऽनादिर्नित्या भक्तिर्न चेतरत् ॥ ११७॥"
"text": "ब्रह्मादीनां च मुक्तानां तारतम्ये तु कारणम् ।\nतारतम्यस्थिताऽनादिर्नित्या भक्तिर्न चेतरत् ॥ ११७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-119",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-119",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V118",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V118",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मानुषेष्वधमाः किञ्चिद् द्वेषयुक्ताः सदा हरौ ।\nदुःखनिष्ठास्ततस्तेऽपि नित्यमेव न संशयः ॥ ११८॥"
"text": "मानुषेष्वधमाः किञ्चिद् द्वेषयुक्ताः सदा हरौ ।\nदुःखनिष्ठास्ततस्तेऽपि नित्यमेव न संशयः ॥ ११८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-120",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-120",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V119",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V119",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मध्यमा मिश्रभूतत्वान्नित्यं मिश्रफलाः स्मृताः ।\nकिञ्चिद्भक्तियुता नित्यं उत्तमास्तेन मोक्षिणः ॥ ११९॥"
"text": "मध्यमा मिश्रभूतत्वान्नित्यं मिश्रफलाः स्मृताः ।\nकिञ्चिद्भक्तियुता नित्यं उत्तमास्तेन मोक्षिणः ॥ ११९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-121",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-121",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V120",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V120",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ब्रह्मणः परमा भक्तिः सर्वेभ्यः परमस्ततः’ ।\nइत्यादीनि च वाक्यानि पुराणेषु पृथक् पृथक् ॥ १२०॥"
"text": "ब्रह्मणः परमा भक्तिः सर्वेभ्यः परमस्ततः’ ।\nइत्यादीनि च वाक्यानि पुराणेषु पृथक् पृथक् ॥ १२०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-122",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-122",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V121",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V121",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘षण्णवत्यङ्गुलो यस्तु न्यग्रोधपरिमण्डलः ।\nसप्तपादश्चतुर्हस्तो द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतः ॥\nअसंशयः संशयच्छिद् गुरुरुक्तो मनीषिभिः ॥ १२१॥"
"text": "‘षण्णवत्यङ्गुलो यस्तु न्यग्रोधपरिमण्डलः ।\nसप्तपादश्चतुर्हस्तो द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतः ॥\nअसंशयः संशयच्छिद् गुरुरुक्तो मनीषिभिः ॥ १२१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-123",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-123",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V122",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V122",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्माद् ब्रह्मा गुरुर्मुख्यः सर्वेषामेव सर्वदा ।\nअन्येऽपि स्वात्मनो मुख्याः क्रमाद् गुरव ईरिताः ॥ १२२॥"
"text": "तस्माद् ब्रह्मा गुरुर्मुख्यः सर्वेषामेव सर्वदा ।\nअन्येऽपि स्वात्मनो मुख्याः क्रमाद् गुरव ईरिताः ॥ १२२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-124",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-124",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V123",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V123",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "क्रमाल्लक्षणहीनाश्च लक्षणालक्षणैः समाः ।\nमानुषा मध्यमाः सम्यग् दुर्लक्षणयुतः कलिः ॥ १२३॥"
"text": "क्रमाल्लक्षणहीनाश्च लक्षणालक्षणैः समाः ।\nमानुषा मध्यमाः सम्यग् दुर्लक्षणयुतः कलिः ॥ १२३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-125",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-125",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V124",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V124",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सम्यग्लक्षणसम्पन्नो यद् दद्यात् सुप्रसन्नधीः ।\nशिष्याय सत्यं भवति तत्सर्वं नात्र संशयः ॥ १२४॥"
"text": "सम्यग्लक्षणसम्पन्नो यद् दद्यात् सुप्रसन्नधीः ।\nशिष्याय सत्यं भवति तत्सर्वं नात्र संशयः ॥ १२४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-126",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-126",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V125",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V125",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अगम्यत्वाद्धरिस्तस्मिन्नाविष्टो मुक्तिदो भवेत् ।\nनातिप्रसन्नहृदयो यद् दद्याद् गुरुरप्यसौ ॥\nन तत् सत्यं भवेत् तस्माद् अर्चनीयो गुरुः सदा ॥ १२५॥"
"text": "अगम्यत्वाद्धरिस्तस्मिन्नाविष्टो मुक्तिदो भवेत् ।\nनातिप्रसन्नहृदयो यद् दद्याद् गुरुरप्यसौ ॥\nन तत् सत्यं भवेत् तस्माद् अर्चनीयो गुरुः सदा ॥ १२५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-127",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-127",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V126",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V126",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स्वावराणां गुरुत्वं तु भवेत् कारणतः क्‍वचित् ।\nमर्यादार्थं तेऽपि पूज्या न तु यद्वत् परो गुरुः’ ॥\nइत्येतत् पञ्चरात्रोक्तं पुराणेष्वनुमोदितम् ॥ १२६॥"
"text": "स्वावराणां गुरुत्वं तु भवेत् कारणतः क्‍वचित् ।\nमर्यादार्थं तेऽपि पूज्या न तु यद्वत् परो गुरुः’ ॥\nइत्येतत् पञ्चरात्रोक्तं पुराणेष्वनुमोदितम् ॥ १२६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-128",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-128",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V127",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V127",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘यदा मुक्तिप्रदानाय स्वयोग्यं पश्यति ध्रुवम् ।\nरूपं हरेस्तदा तस्य सर्वपापानि भस्मसात् ॥ १२७॥"
"text": "‘यदा मुक्तिप्रदानाय स्वयोग्यं पश्यति ध्रुवम् ।\nरूपं हरेस्तदा तस्य सर्वपापानि भस्मसात् ॥ १२७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-129",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-129",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V128",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V128",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यान्ति पूर्वाण्युत्तराणि न श्लेषं यान्ति कानिचित् ।\nमोक्षश्च नियतस्तस्मात् स्वयोग्यहरिदर्शने’ ॥ १२८॥"
"text": "यान्ति पूर्वाण्युत्तराणि न श्लेषं यान्ति कानिचित् ।\nमोक्षश्च नियतस्तस्मात् स्वयोग्यहरिदर्शने’ ॥ १२८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-130",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-130",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V129",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V129",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "भविष्यत्पर्ववचनमित्येतत् सूत्रगं तथा ।\nश्रुतिश्च तत्परा तद्वत् ' तद्यथे' (छा. उ. ४.१४.३)त्यवदत् स्फुटम् ॥ १२९॥"
"text": "भविष्यत्पर्ववचनमित्येतत् सूत्रगं तथा ।\nश्रुतिश्च तत्परा तद्वत् ' तद्यथे' (छा. उ. ४.१४.३)त्यवदत् स्फुटम् ॥ १२९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-131",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-131",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V130",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V130",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘मुक्तास्तु मानुषा देवान् देवा इन्द्रं स शङ्करम् ।\nस ब्रह्माणं क्रमेणैव तेन यान्त्यखिला हरिम् ॥ १३०॥"
"text": "‘मुक्तास्तु मानुषा देवान् देवा इन्द्रं स शङ्करम् ।\nस ब्रह्माणं क्रमेणैव तेन यान्त्यखिला हरिम् ॥ १३०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-132",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-132",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V131",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V131",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "उत्तरोत्तरवश्याश्च मुक्ता रुद्रपुरस्सराः ।\nनिर्दोषा नित्यसुखिनः पुनरावृत्तिवर्जिताः ।\nस्वेच्छयैव रमन्तेऽत्र नानिष्टं तेषु किञ्चन ॥ १३१॥"
"text": "उत्तरोत्तरवश्याश्च मुक्ता रुद्रपुरस्सराः ।\nनिर्दोषा नित्यसुखिनः पुनरावृत्तिवर्जिताः ।\nस्वेच्छयैव रमन्तेऽत्र नानिष्टं तेषु किञ्चन ॥ १३१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-133",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-133",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V132",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V132",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "असुराः कलिपर्यन्ता एवं दुःखोत्तरोत्तराः ।\nकलिर्दुःखाधिकस्तेषु तेऽप्येवं ब्रह्मवद् गणाः ॥ १३२॥"
"text": "असुराः कलिपर्यन्ता एवं दुःखोत्तरोत्तराः ।\nकलिर्दुःखाधिकस्तेषु तेऽप्येवं ब्रह्मवद् गणाः ॥ १३२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-134",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-134",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V133",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V133",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तथाऽन्येऽप्यसुराः सर्वे गणा योग्यतया सदा ।\nब्रह्मैवं सर्वजीवेभ्यः सदा सर्वगुणाधिकः ॥ १३३॥"
"text": "तथाऽन्येऽप्यसुराः सर्वे गणा योग्यतया सदा ।\nब्रह्मैवं सर्वजीवेभ्यः सदा सर्वगुणाधिकः ॥ १३३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-135",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-135",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V134",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V134",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मुक्तोऽपि सर्वमुक्तानां आधिपत्ये स्थितः सदा ।\nआश्रयस्तस्य भगवान् सदा नारायणः प्रभुः’ ॥ १३४॥"
"text": "मुक्तोऽपि सर्वमुक्तानां आधिपत्ये स्थितः सदा ।\nआश्रयस्तस्य भगवान् सदा नारायणः प्रभुः’ ॥ १३४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-136",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-136",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V135",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V135",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इत्यृग्यजुःसामाथर्वपञ्चरात्रेतिहासतः ।\nपुराणेभ्यस्तथाऽन्येभ्यः शास्त्रेभ्यो निर्णयः कृतः ॥ १३५॥"
"text": "इत्यृग्यजुःसामाथर्वपञ्चरात्रेतिहासतः ।\nपुराणेभ्यस्तथाऽन्येभ्यः शास्त्रेभ्यो निर्णयः कृतः ॥ १३५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-137",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-137",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V136",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V136",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "विष्ण्वाज्ञयैव विदुषा तत्प्रसादबलोन्नतेः ।\nआनन्दतीर्थमुनिना पूर्णप्रज्ञाभिधायुजा ॥ १३६॥"
"text": "विष्ण्वाज्ञयैव विदुषा तत्प्रसादबलोन्नतेः ।\nआनन्दतीर्थमुनिना पूर्णप्रज्ञाभिधायुजा ॥ १३६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-138",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-138",
      "oldKey": "MBTN_C01_S01_V137",
"oldKey": "MBTN_C01_S01_V137",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C01_S01",
"parent": "MBTN_C01_S01",
      "chapter": "MBTN_C01",
"chapter": "MBTN_C01",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तात्पर्यं शास्त्राणां सर्वेषामुत्तमं मया प्रोक्तम् ।\nप्राप्यानुज्ञां विष्णोरेतज्ज्ञात्वैव विष्णुराप्योऽसौ ॥ १३७॥"
"text": "तात्पर्यं शास्त्राणां सर्वेषामुत्तमं मया प्रोक्तम् ।\nप्राप्यानुज्ञां विष्णोरेतज्ज्ञात्वैव विष्णुराप्योऽसौ ॥ १३७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-139",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-139",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01",
"oldKey": "MBTN_C02_S01",
      "type": "section",
"type": "section",
      "parent": null,
"parent": null,
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "paada",
"verseType": "paada",
      "text": "सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः"
"text": "सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-140",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-140",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V01",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V01",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "औं ॥ जयति हरिरचिन्त्यः सर्वदेवैकवन्द्यः परमगुरुरभीष्टावाप्तिदः सज्जनानाम् ।\nनिखिलगुणगणार्णो नित्यनिर्मुक्तदोषः सरसिजनयनोऽसौ श्रीपतिर्मानदो नः ॥१॥"
"text": "औं ॥ जयति हरिरचिन्त्यः सर्वदेवैकवन्द्यः परमगुरुरभीष्टावाप्तिदः सज्जनानाम् ।\nनिखिलगुणगणार्णो नित्यनिर्मुक्तदोषः सरसिजनयनोऽसौ श्रीपतिर्मानदो नः ॥१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-141",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-141",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V02",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V02",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "उक्तः पूर्वेऽध्याये शास्त्राणां निर्णयः परो दिव्यः ।\nश्रीमद्भारतवाक्यान्येतैरेवाध्यवस्यन्ते ॥२॥"
"text": "उक्तः पूर्वेऽध्याये शास्त्राणां निर्णयः परो दिव्यः ।\nश्रीमद्भारतवाक्यान्येतैरेवाध्यवस्यन्ते ॥२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-142",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-142",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V03",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V03",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "क्‍वचिद् ग्रन्थान् प्रक्षिपन्ति क्‍वचिदन्तरितानपि ।\nकुर्युः क्‍वचिच्च व्यत्यासं प्रमादात् क्‍वचिदन्यथा ॥३॥"
"text": "क्‍वचिद् ग्रन्थान् प्रक्षिपन्ति क्‍वचिदन्तरितानपि ।\nकुर्युः क्‍वचिच्च व्यत्यासं प्रमादात् क्‍वचिदन्यथा ॥३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-143",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-143",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V04",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V04",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अनुत्सन्ना अपि ग्रन्था व्याकुला इति सर्वशः ।\nउत्सन्नाः प्रायशः सर्वे कोट्यंशोऽपि न वर्तते ॥४॥"
"text": "अनुत्सन्ना अपि ग्रन्था व्याकुला इति सर्वशः ।\nउत्सन्नाः प्रायशः सर्वे कोट्यंशोऽपि न वर्तते ॥४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-144",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-144",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V05",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V05",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ग्रन्थोऽप्येवं विलुळितः किम्वर्थो देवदुर्गमः ।\nकलावेवं व्याकुलिते निर्णयाय प्रचोदितः ॥५॥"
"text": "ग्रन्थोऽप्येवं विलुळितः किम्वर्थो देवदुर्गमः ।\nकलावेवं व्याकुलिते निर्णयाय प्रचोदितः ॥५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-145",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-145",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V06",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V06",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "हरिणा निर्णयान् वच्मि विजानंस्तत्प्रसादतः ।\nशास्त्रान्तराणि सञ्जानन् वेदांश्चास्य प्रसादतः ॥६॥"
"text": "हरिणा निर्णयान् वच्मि विजानंस्तत्प्रसादतः ।\nशास्त्रान्तराणि सञ्जानन् वेदांश्चास्य प्रसादतः ॥६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-146",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-146",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V07",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V07",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "देशे देशे तथा ग्रन्थान् दृष्ट्वा चैव पृथग्विधान् ।\nयथा स भगवान् व्यासः साक्षान्नारायणः प्रभुः ॥७॥"
"text": "देशे देशे तथा ग्रन्थान् दृष्ट्वा चैव पृथग्विधान् ।\nयथा स भगवान् व्यासः साक्षान्नारायणः प्रभुः ॥७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-147",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-147",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V08",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V08",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "जगाद भारताद्येषु तथा वक्ष्ये तदीक्षया ।\nसङ्क्षेपात् सर्वशास्त्रार्थं भारतार्थानुसारतः ॥८॥"
"text": "जगाद भारताद्येषु तथा वक्ष्ये तदीक्षया ।\nसङ्क्षेपात् सर्वशास्त्रार्थं भारतार्थानुसारतः ॥८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-148",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-148",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V09",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V09",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "निर्णयः सर्वशास्त्राणां भारतं परिकीर्तितम् ॥९॥"
"text": "निर्णयः सर्वशास्त्राणां भारतं परिकीर्तितम् ॥९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-149",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-149",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V10",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V10",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।\nदेवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैरृषिभिश्च समन्वितैः ।\nव्यासस्यैवाऽज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम्’ ॥१०॥"
"text": "‘भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।\nदेवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैरृषिभिश्च समन्वितैः ।\nव्यासस्यैवाऽज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम्’ ॥१०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-150",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-150",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V11",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V11",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘महत्वाद् भारवत्वाच्च महाभारतमुच्यते ।\nनिरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते’(महा. १.१.२०९) ॥११॥"
"text": "‘महत्वाद् भारवत्वाच्च महाभारतमुच्यते ।\nनिरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते’(महा. १.१.२०९) ॥११॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-151",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-151",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V12",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V12",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘निर्णयः सर्वशास्त्राणां सदृष्टान्तो हि भारते ।\nकृतो विष्णुवशत्वं हि ब्रह्मादीनां प्रकाशितम् ॥१२॥"
"text": "‘निर्णयः सर्वशास्त्राणां सदृष्टान्तो हि भारते ।\nकृतो विष्णुवशत्वं हि ब्रह्मादीनां प्रकाशितम् ॥१२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-152",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-152",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V13",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V13",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यतः कृष्णवशे सर्वे भीमाद्याः सम्यगीरिताः ।\nसर्वेषां ज्ञानदो विष्णुर्यशोदातेति चोदितः ॥१३॥"
"text": "यतः कृष्णवशे सर्वे भीमाद्याः सम्यगीरिताः ।\nसर्वेषां ज्ञानदो विष्णुर्यशोदातेति चोदितः ॥१३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-153",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-153",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V14",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V14",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यस्माद्व्यासात्मना तेषां भारते यश ऊचिवान् ।\nज्ञानदश्च शुकादीनां ब्रह्मरुद्रादिरूपिणाम् ॥१४॥"
"text": "यस्माद्व्यासात्मना तेषां भारते यश ऊचिवान् ।\nज्ञानदश्च शुकादीनां ब्रह्मरुद्रादिरूपिणाम् ॥१४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-154",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-154",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V15",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V15",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ब्रह्माधिकश्च देवेभ्यः शेषाद्रुद्रादपीरितः ।\nप्रियश्च विष्णोः सर्वेभ्य इति भीमनिदर्शनात् ॥१५॥"
"text": "ब्रह्माधिकश्च देवेभ्यः शेषाद्रुद्रादपीरितः ।\nप्रियश्च विष्णोः सर्वेभ्य इति भीमनिदर्शनात् ॥१५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-155",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-155",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V16",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V16",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "भूभारहारिणो विष्णोः प्रधानाङ्गं हि मारुतिः ।\nमागधादिवधादेव दुर्योधनवधादपि ॥१६॥"
"text": "भूभारहारिणो विष्णोः प्रधानाङ्गं हि मारुतिः ।\nमागधादिवधादेव दुर्योधनवधादपि ॥१६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-156",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-156",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V17",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V17",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यो य एव बलज्येष्ठः क्षत्रियेषु स उत्तमः ।\nअङ्गं चेद्विष्णुकार्येषु तद्भक्त्यैव न चान्यथा ॥१७॥"
"text": "यो य एव बलज्येष्ठः क्षत्रियेषु स उत्तमः ।\nअङ्गं चेद्विष्णुकार्येषु तद्भक्त्यैव न चान्यथा ॥१७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-157",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-157",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V18",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V18",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "बलं नैसर्गिकं तच्चेद्वरास्त्रादेस्तदन्यथा ।\nअन्यावेशनिमित्तं चेद् बलमन्यात्मकं हि तत् ॥१८॥"
"text": "बलं नैसर्गिकं तच्चेद्वरास्त्रादेस्तदन्यथा ।\nअन्यावेशनिमित्तं चेद् बलमन्यात्मकं हि तत् ॥१८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-158",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-158",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V19",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V19",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "देवेषु बलिनामेव भक्तिज्ञाने न चान्यथा ।\nस एव च प्रियो विष्णोर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥१९॥"
"text": "देवेषु बलिनामेव भक्तिज्ञाने न चान्यथा ।\nस एव च प्रियो विष्णोर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥१९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-159",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-159",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V20",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V20",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्माद्यो यो बलज्येष्ठः स गुणज्येष्ठ एव च ।\nबलं हि क्षत्रिये व्यक्तं ज्ञायते स्थूलदृष्टिभिः ॥२०॥"
"text": "तस्माद्यो यो बलज्येष्ठः स गुणज्येष्ठ एव च ।\nबलं हि क्षत्रिये व्यक्तं ज्ञायते स्थूलदृष्टिभिः ॥२०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-160",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-160",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V21",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V21",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ज्ञानादयो गुणा यस्माज्ज्ञायन्ते सूक्ष्मदृष्टिभिः ।\nतस्माद्यत्र बलं तत्र विज्ञातव्या गुणाः परे ॥२१॥"
"text": "ज्ञानादयो गुणा यस्माज्ज्ञायन्ते सूक्ष्मदृष्टिभिः ।\nतस्माद्यत्र बलं तत्र विज्ञातव्या गुणाः परे ॥२१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-161",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-161",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V22",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V22",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "देवेष्वेव न चान्येषु वासुदेवप्रतीपतः ।\nक्षत्रादन्येष्वपि बलं प्रमाणं यत्र केशवः ॥ २२॥"
"text": "देवेष्वेव न चान्येषु वासुदेवप्रतीपतः ।\nक्षत्रादन्येष्वपि बलं प्रमाणं यत्र केशवः ॥ २२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-162",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-162",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V23",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V23",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "प्रवृत्तो दुष्टनिधने ज्ञानकार्ये तथैव च ।\nअन्यत्र ब्राह्मणानां तु प्रमाणं ज्ञानमेव हि ।\nक्षत्रियाणां बलं चैव सर्वेषां विष्णुकार्यता ॥२३॥"
"text": "प्रवृत्तो दुष्टनिधने ज्ञानकार्ये तथैव च ।\nअन्यत्र ब्राह्मणानां तु प्रमाणं ज्ञानमेव हि ।\nक्षत्रियाणां बलं चैव सर्वेषां विष्णुकार्यता ॥२३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-163",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-163",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V24",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V24",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "कृष्णरामादिरूपेषु बलकार्यो जनार्दनः ।\nदत्तव्यासादिरूपेषु ज्ञानकार्यस्तथा प्रभुः ॥२४॥"
"text": "कृष्णरामादिरूपेषु बलकार्यो जनार्दनः ।\nदत्तव्यासादिरूपेषु ज्ञानकार्यस्तथा प्रभुः ॥२४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-164",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-164",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V25",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V25",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मत्स्यकूर्मवराहाश्च सिंहवामनभार्गवाः ।\nराघवः कृष्णबुद्धौ च कृष्णद्वैपायनस्तथा ॥२५॥"
"text": "मत्स्यकूर्मवराहाश्च सिंहवामनभार्गवाः ।\nराघवः कृष्णबुद्धौ च कृष्णद्वैपायनस्तथा ॥२५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-165",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-165",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V26",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V26",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "कपिलो दत्त ऋषभौ शिंशुमारो रुचेः सुतः ।\nनारायणो हरिः कृष्णस्तापसो मनुरेव च ॥२६॥"
"text": "कपिलो दत्त ऋषभौ शिंशुमारो रुचेः सुतः ।\nनारायणो हरिः कृष्णस्तापसो मनुरेव च ॥२६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-166",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-166",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V27",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V27",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "महिदासस्तथा हंसः स्त्रीरूपो हयशीर्षवान् ।\nतथैव वडवावक्त्रः कल्की धन्वन्तरिः प्रभुः ॥२७॥"
"text": "महिदासस्तथा हंसः स्त्रीरूपो हयशीर्षवान् ।\nतथैव वडवावक्त्रः कल्की धन्वन्तरिः प्रभुः ॥२७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-167",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-167",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V28",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V28",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इत्याद्याः केवलो विष्णुर्नैषां भेदः कथञ्चन ।\nन विशेषो गुणैः सर्वैर्बलज्ञानादिभिः क्‍वचित् ॥२८॥"
"text": "इत्याद्याः केवलो विष्णुर्नैषां भेदः कथञ्चन ।\nन विशेषो गुणैः सर्वैर्बलज्ञानादिभिः क्‍वचित् ॥२८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-168",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-168",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V29",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V29",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "श्रीब्रह्मरुद्रशेषाश्च वीन्द्रेन्द्रौ काम एव च ।\nकामपुत्रोऽनिरुद्धश्च सूर्यश्चन्द्रो बृहस्पतिः ॥२९॥"
"text": "श्रीब्रह्मरुद्रशेषाश्च वीन्द्रेन्द्रौ काम एव च ।\nकामपुत्रोऽनिरुद्धश्च सूर्यश्चन्द्रो बृहस्पतिः ॥२९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-169",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-169",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V30",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V30",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "धर्म एषां तथा भार्या दक्षाद्या मनवस्तथा ।\nमनुपुत्राश्च ऋषयो नारदः पर्वतस्तथा ॥३०॥"
"text": "धर्म एषां तथा भार्या दक्षाद्या मनवस्तथा ।\nमनुपुत्राश्च ऋषयो नारदः पर्वतस्तथा ॥३०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-170",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-170",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V3१",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V3१",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "कश्यपः सनकाद्याश्च वह्न्याद्याश्चैव देवताः ।\nभरतः कार्तवीर्यश्च वैन्याद्याश्चक्रवर्तिनः ॥३१॥"
"text": "कश्यपः सनकाद्याश्च वह्न्याद्याश्चैव देवताः ।\nभरतः कार्तवीर्यश्च वैन्याद्याश्चक्रवर्तिनः ॥३१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-171",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-171",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V32",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V32",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "गयश्च लक्ष्मणाद्याश्च त्रयो रोहिणिनन्दनः ।\nप्रद्युम्नो रौक्मिणेयश्च तत्पुत्रश्चानिरुद्धकः ॥३२ ॥"
"text": "गयश्च लक्ष्मणाद्याश्च त्रयो रोहिणिनन्दनः ।\nप्रद्युम्नो रौक्मिणेयश्च तत्पुत्रश्चानिरुद्धकः ॥३२ ॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-172",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-172",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V33",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V33",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नरः फल्गुन इत्याद्या विशेषावेशिनो हरेः ।\nवालि साम्बादयश्चैव किञ्चिदावेशिनो हरेः ॥३३॥"
"text": "नरः फल्गुन इत्याद्या विशेषावेशिनो हरेः ।\nवालि साम्बादयश्चैव किञ्चिदावेशिनो हरेः ॥३३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-173",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-173",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V34",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V34",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्माद्बलप्रवृत्तस्य रामकृष्णात्मनो हरेः ।\nअन्तरङ्गं हनूमांश्च भीमस्तत्कार्यसाधकौ ॥३४॥"
"text": "तस्माद्बलप्रवृत्तस्य रामकृष्णात्मनो हरेः ।\nअन्तरङ्गं हनूमांश्च भीमस्तत्कार्यसाधकौ ॥३४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-174",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-174",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V35",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V35",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ब्रह्मात्मको यतो वायुः पदं ब्राह्ममगात् पुरा ।\nवायोरन्यस्य न ब्राह्मं पदं तस्मात् स एव सः ॥३५॥"
"text": "ब्रह्मात्मको यतो वायुः पदं ब्राह्ममगात् पुरा ।\nवायोरन्यस्य न ब्राह्मं पदं तस्मात् स एव सः ॥३५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-175",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-175",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V36",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V36",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यत्र रूपं तत्र गुणाः भक्त्याद्यास्त्रीषु नित्यशः ।\nरूपं हि स्थूलदृष्टीनां दृश्यं व्यक्तं ततो हि तत् ॥३६॥"
"text": "यत्र रूपं तत्र गुणाः भक्त्याद्यास्त्रीषु नित्यशः ।\nरूपं हि स्थूलदृष्टीनां दृश्यं व्यक्तं ततो हि तत् ॥३६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-176",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-176",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V37",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V37",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "प्रायो वेत्तुं न शक्यन्ते भक्त्याद्यास्त्रीषु यत् ततः ।\nयासां रूपं गुणास्तासां भक्त्याद्या इति निश्चयः ॥३७॥"
"text": "प्रायो वेत्तुं न शक्यन्ते भक्त्याद्यास्त्रीषु यत् ततः ।\nयासां रूपं गुणास्तासां भक्त्याद्या इति निश्चयः ॥३७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-177",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-177",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V38",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V38",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तच्च नैसर्गिकं रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतम् ।\nनालक्षणं वपुर्मात्रं गुणहेतुः कथञ्चन ॥३८॥"
"text": "तच्च नैसर्गिकं रूपं द्वात्रिंशल्लक्षणैर्युतम् ।\nनालक्षणं वपुर्मात्रं गुणहेतुः कथञ्चन ॥३८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-178",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-178",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V39",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V39",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "आसुरीणां वरादेस्तु वपुर्मात्रं भविष्यति ।\nन लक्षणान्यतस्तासां नैव भक्तिः कथञ्चन ॥३९॥"
"text": "आसुरीणां वरादेस्तु वपुर्मात्रं भविष्यति ।\nन लक्षणान्यतस्तासां नैव भक्तिः कथञ्चन ॥३९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-179",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-179",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V40",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V40",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्माद् रूपगुणोदारा जानकी रुग्मिणी तथा ।\nसत्यभामेत्यादिरूपा श्रीः सर्वपरमा मता ॥४०॥"
"text": "तस्माद् रूपगुणोदारा जानकी रुग्मिणी तथा ।\nसत्यभामेत्यादिरूपा श्रीः सर्वपरमा मता ॥४०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-180",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-180",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V41",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V41",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ततः पश्चाद् द्रौपदी च सर्वाभ्यो रूपतो वरा ।\nभूभारक्षपणे साक्षादङ्गं भीमवदीशितुः ॥४१॥"
"text": "ततः पश्चाद् द्रौपदी च सर्वाभ्यो रूपतो वरा ।\nभूभारक्षपणे साक्षादङ्गं भीमवदीशितुः ॥४१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-181",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-181",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V42",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V42",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "हन्ता च वैरहेतुश्च भीमः पापजनस्य तु ।\nद्रौपदी वैरहेतुः सा तस्माद् भीमादनन्तरा ॥४२॥"
"text": "हन्ता च वैरहेतुश्च भीमः पापजनस्य तु ।\nद्रौपदी वैरहेतुः सा तस्माद् भीमादनन्तरा ॥४२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-182",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-182",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V43",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V43",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "बलदेवस्ततः पश्चात् ततः पश्चाच्च फल्गुनः ।\nनरावेशादन्यथा तु द्रौणिः पश्चात् ततोऽपरे ॥४३॥"
"text": "बलदेवस्ततः पश्चात् ततः पश्चाच्च फल्गुनः ।\nनरावेशादन्यथा तु द्रौणिः पश्चात् ततोऽपरे ॥४३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-183",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-183",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V44",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V44",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "रामवज्जाम्बवत्याद्याः षट् ततो रेवती तथा ।\nलक्ष्मणो हनुमत्पश्चात् ततो भरतवालिनौ ।\nशत्रुघ्नस्तु ततः पश्चात् सुग्रीवाद्यास्ततोऽवराः ॥४४॥"
"text": "रामवज्जाम्बवत्याद्याः षट् ततो रेवती तथा ।\nलक्ष्मणो हनुमत्पश्चात् ततो भरतवालिनौ ।\nशत्रुघ्नस्तु ततः पश्चात् सुग्रीवाद्यास्ततोऽवराः ॥४४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-184",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-184",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V45",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V45",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "रामकार्यं तु यैः सम्यक् स्वयोग्यं न कृतं पुरा ।\nतैः पूरितं तत् कृष्णाय बीभत्स्वाद्यैः समन्ततः ॥४५॥"
"text": "रामकार्यं तु यैः सम्यक् स्वयोग्यं न कृतं पुरा ।\nतैः पूरितं तत् कृष्णाय बीभत्स्वाद्यैः समन्ततः ॥४५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-185",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-185",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V46",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V46",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अधिकं यैः कृतं तत्र तैरूनं कृतमत्र तत् ।\nकर्णाद्यैरधिकं यैस्तु प्रादुर्भावद्वये कृतम् ।\nविविदाद्यैर्हि तैः पश्चाद् विप्रतीपं कृतं हरेः ॥४६॥"
"text": "अधिकं यैः कृतं तत्र तैरूनं कृतमत्र तत् ।\nकर्णाद्यैरधिकं यैस्तु प्रादुर्भावद्वये कृतम् ।\nविविदाद्यैर्हि तैः पश्चाद् विप्रतीपं कृतं हरेः ॥४६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-186",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-186",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V47",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V47",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "प्रादुर्भावद्वये ह्यस्मिन् सर्वेषां निर्णयः कृतः ।\nनैतयोरकृतं किञ्चिच्छुभं वा यदि वाऽशुभम् ।\nअन्यत्र पूर्यते क्‍वापि तस्मादत्रैव निर्णयः ॥४७॥"
"text": "प्रादुर्भावद्वये ह्यस्मिन् सर्वेषां निर्णयः कृतः ।\nनैतयोरकृतं किञ्चिच्छुभं वा यदि वाऽशुभम् ।\nअन्यत्र पूर्यते क्‍वापि तस्मादत्रैव निर्णयः ॥४७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-187",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-187",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V48",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V48",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पश्चात्तनत्वात् कृष्णस्य वैशेष्यात् तत्र निर्णयः ।\nप्रादुर्भावमिमं यस्माद् गृहीत्वा भारतं कृतम् ॥४८॥"
"text": "पश्चात्तनत्वात् कृष्णस्य वैशेष्यात् तत्र निर्णयः ।\nप्रादुर्भावमिमं यस्माद् गृहीत्वा भारतं कृतम् ॥४८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-188",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-188",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V49",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V49",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "उक्ता रामकथाऽप्यस्मिन् मार्कण्डेयसमाख्य(स्य)या ।\nतस्माद् यद् भारते नोक्तं तद्धि नैवास्ति कुत्रचित् ।\n॥४९॥"
"text": "उक्ता रामकथाऽप्यस्मिन् मार्कण्डेयसमाख्य(स्य)या ।\nतस्माद् यद् भारते नोक्तं तद्धि नैवास्ति कुत्रचित् ।\n॥४९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-189",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-189",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V50",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V50",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अत्रोक्तं सर्वशास्त्रेषु नहि सम्यगुदाहृतम्'।\nइत्यादि कथितं सर्वं ब्रह्माण्डे हरिणा स्वयम् ॥५०॥"
"text": "अत्रोक्तं सर्वशास्त्रेषु नहि सम्यगुदाहृतम्'।\nइत्यादि कथितं सर्वं ब्रह्माण्डे हरिणा स्वयम् ॥५०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-190",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-190",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V51",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V51",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मार्कण्डेयेऽपि कथितं भारतस्य प्रशंसनम् ।\n‘देवतानां यथा व्यासो द्विपदां ब्राह्मणो वरः ॥५१॥"
"text": "मार्कण्डेयेऽपि कथितं भारतस्य प्रशंसनम् ।\n‘देवतानां यथा व्यासो द्विपदां ब्राह्मणो वरः ॥५१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-191",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-191",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V52",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V52",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "आयुधानां यथा वज्रमोषधीनां यथा यवाः ।\nतथैव सर्वशास्त्राणां महाभारतमुत्तमम्' ॥५२॥"
"text": "आयुधानां यथा वज्रमोषधीनां यथा यवाः ।\nतथैव सर्वशास्त्राणां महाभारतमुत्तमम्' ॥५२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-192",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-192",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V53",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V53",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "वायुप्रोक्तेऽपि तत् प्रोक्तं भारतस्य प्रशंसनम् ।\n‘कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम् ।\nको ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ॥५३॥(पद्म पु. १.१.४३-४४; विष्णु पु. ३.४-५; महा. १२.३३४.९(१२.३५६.११))"
"text": "वायुप्रोक्तेऽपि तत् प्रोक्तं भारतस्य प्रशंसनम् ।\n‘कृष्णद्वैपायनं व्यासं विद्धि नारायणं प्रभुम् ।\nको ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ॥५३॥(पद्म पु. १.१.४३-४४; विष्णु पु. ३.४-५; महा. १२.३३४.९(१२.३५६.११))"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-193",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-193",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V54",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V54",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एवं हि सर्वशास्त्रेषु पृथक् पृथगुदीरितम् ।\nउक्तोऽर्थः सर्व एवायं माहात्म्यक्रमपूर्वकः ॥५४॥"
"text": "एवं हि सर्वशास्त्रेषु पृथक् पृथगुदीरितम् ।\nउक्तोऽर्थः सर्व एवायं माहात्म्यक्रमपूर्वकः ॥५४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-194",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-194",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V55",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V55",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "भारतेऽपि यथा प्रोक्तो निर्णयोऽयं क्रमेण तु ।\nतथा प्रदर्शयिष्यामस्तद्वाक्यैरेव सर्वशः ॥५५॥"
"text": "भारतेऽपि यथा प्रोक्तो निर्णयोऽयं क्रमेण तु ।\nतथा प्रदर्शयिष्यामस्तद्वाक्यैरेव सर्वशः ॥५५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-195",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-195",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V56",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V56",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘नारायणं सुरगुरुं जगदेकनाथं भक्तप्रियं सकललोकनमस्कृतं च ।\nत्रैगुण्यवर्जितमजं विभुमाद्यमीशं वन्दे भवघ्नममरासुरसिद्धवन्द्यम्’ ॥५६॥"
"text": "‘नारायणं सुरगुरुं जगदेकनाथं भक्तप्रियं सकललोकनमस्कृतं च ।\nत्रैगुण्यवर्जितमजं विभुमाद्यमीशं वन्दे भवघ्नममरासुरसिद्धवन्द्यम्’ ॥५६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-196",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-196",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V57",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V57",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ज्ञानप्रदः स भगवान् कमलाविरिञ्चशर्वादिपूर्वजगतो निखिलाद्वरिष्ठः ।\nभक्त्यैव तुष्यति हरिप्रवणत्वमेव सर्वस्य धर्म इति पूर्वविभागसंस्थः ॥५७॥"
"text": "ज्ञानप्रदः स भगवान् कमलाविरिञ्चशर्वादिपूर्वजगतो निखिलाद्वरिष्ठः ।\nभक्त्यैव तुष्यति हरिप्रवणत्वमेव सर्वस्य धर्म इति पूर्वविभागसंस्थः ॥५७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-197",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-197",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V58",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V58",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "निर्दोषकः सृतिविहीन उदारपूर्णसंविद्गुणः प्रथमकृत् सकलात्मशक्तिः ।\nमोक्षैकहेतुरसुरूपसुरैश्च मुक्तैर्वन्द्यः स एक इति चोक्तमथोत्तरार्धे ॥५८॥"
"text": "निर्दोषकः सृतिविहीन उदारपूर्णसंविद्गुणः प्रथमकृत् सकलात्मशक्तिः ।\nमोक्षैकहेतुरसुरूपसुरैश्च मुक्तैर्वन्द्यः स एक इति चोक्तमथोत्तरार्धे ॥५८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-198",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-198",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V59",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V59",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नम्यत्वमुक्तमुभयत्र यतस्ततोऽस्य मुक्तैरमुक्तिगगणैश्च विनम्यतोक्ता ।\nइत्थं हि सर्वगुणपूर्तिरमुष्य विष्णोः प्रस्ताविता प्रथमतः प्रतिजानतैव ॥५९॥"
"text": "नम्यत्वमुक्तमुभयत्र यतस्ततोऽस्य मुक्तैरमुक्तिगगणैश्च विनम्यतोक्ता ।\nइत्थं हि सर्वगुणपूर्तिरमुष्य विष्णोः प्रस्ताविता प्रथमतः प्रतिजानतैव ॥५९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-199",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-199",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V60",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V60",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘कृष्णो यज्ञैरिज्यते सोमपूतैः कृष्णो वीरैरिज्यते विक्रमद्भिः ।\nकृष्णो वन्यैरिज्यते सम्मृशानैः कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः’ ॥६०॥"
"text": "‘कृष्णो यज्ञैरिज्यते सोमपूतैः कृष्णो वीरैरिज्यते विक्रमद्भिः ।\nकृष्णो वन्यैरिज्यते सम्मृशानैः कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः’ ॥६०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-200",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-200",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V61",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V61",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सृष्टा ब्रह्मादयो देवा निहता येन दानवाः ।\nतस्मै देवादिदेवाय नमस्ते शार्ङ्गधारिणे ॥६१॥"
"text": "सृष्टा ब्रह्मादयो देवा निहता येन दानवाः ।\nतस्मै देवादिदेवाय नमस्ते शार्ङ्गधारिणे ॥६१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-201",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-201",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V62",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V62",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स्रष्टृत्वं देवानां मुक्तिस्रष्टृत्वमुच्यते नान्यत् ।\nउत्पत्तिर्दैत्यानामपि यस्मात् सम्मिता विशेषोऽयम् ॥६२॥"
"text": "स्रष्टृत्वं देवानां मुक्तिस्रष्टृत्वमुच्यते नान्यत् ।\nउत्पत्तिर्दैत्यानामपि यस्मात् सम्मिता विशेषोऽयम् ॥६२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-202",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-202",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V63",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V63",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अथ च दैत्यहतिस्तमसि स्थिरा नियतसंस्थितिरेव न चान्यथा ।\nतनुविभागकृतिः सकलेष्वियं नहि विशेषकृता सुरदैत्यगा ॥६३॥"
"text": "अथ च दैत्यहतिस्तमसि स्थिरा नियतसंस्थितिरेव न चान्यथा ।\nतनुविभागकृतिः सकलेष्वियं नहि विशेषकृता सुरदैत्यगा ॥६३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-203",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-203",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V64",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V64",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तमिममेव सुरासुरसञ्चये हरिकृतं प्रविशेषमुदीक्षितुम् ।\nप्रतिविभज्य च भीमसुयोधनौ स्वपरपक्षभिदा कथिता कथा ॥६४॥"
"text": "तमिममेव सुरासुरसञ्चये हरिकृतं प्रविशेषमुदीक्षितुम् ।\nप्रतिविभज्य च भीमसुयोधनौ स्वपरपक्षभिदा कथिता कथा ॥६४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-204",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-204",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V65",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V65",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ।\nयस्य प्रसादाद् वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥६५॥"
"text": "‘नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ।\nयस्य प्रसादाद् वक्ष्यामि नारायणकथामिमाम् ॥६५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-205",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-205",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V66",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V66",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "वासुदेवस्तु भगवान् कीर्तितोऽत्र सनातनः ।\nप्रतिबिम्बमिवाऽदर्शे यं पश्यन्त्यात्मनि स्थितम् ॥६६॥"
"text": "वासुदेवस्तु भगवान् कीर्तितोऽत्र सनातनः ।\nप्रतिबिम्बमिवाऽदर्शे यं पश्यन्त्यात्मनि स्थितम् ॥६६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-206",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-206",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V67",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V67",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति ।\nएतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम्' ॥६७॥"
"text": "नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति ।\nएतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम्' ॥६७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-207",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-207",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V68",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V68",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "आद्यन्तयोरित्यवदत् स यस्माद् व्यासात्मको विष्णुरुदारशक्तिः ।\nतस्मात् समस्ता हरिसद्गुणानां निर्णीयते(तये) भारतगा कथैषा ॥६८॥"
"text": "आद्यन्तयोरित्यवदत् स यस्माद् व्यासात्मको विष्णुरुदारशक्तिः ।\nतस्मात् समस्ता हरिसद्गुणानां निर्णीयते(तये) भारतगा कथैषा ॥६८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-208",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-208",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V69",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V69",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते ।\nवेदशास्त्रात् परं नास्ति न दैवं केशवात् परम्’ ॥६९॥"
"text": "‘सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते ।\nवेदशास्त्रात् परं नास्ति न दैवं केशवात् परम्’ ॥६९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-209",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-209",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V70",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V70",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘आलोड्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनः पुनः ।\nइदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा’(अनुषासपर्वणि.१८६.११,गरुडपुाणे आचारकाण्डे.२३०.१) ॥७०॥"
"text": "‘आलोड्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनः पुनः ।\nइदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा’(अनुषासपर्वणि.१८६.११,गरुडपुाणे आचारकाण्डे.२३०.१) ॥७०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-210",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-210",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V71",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V71",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘स्मर्तव्यः सततं विष्णुर्विस्मर्तव्यो न जातुचित् ।\nसर्वे विधिनिषेधाः स्युरेतयोरेव किङ्कराः’(पाद्मे.उत्तरखण्डे.७१.१००) ॥७१॥"
"text": "‘स्मर्तव्यः सततं विष्णुर्विस्मर्तव्यो न जातुचित् ।\nसर्वे विधिनिषेधाः स्युरेतयोरेव किङ्कराः’(पाद्मे.उत्तरखण्डे.७१.१००) ॥७१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-211",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-211",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V72",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V72",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘को हि तं वेदितुं शक्तो यो न स्यात् तद्विधोऽपरः(तद्वधः परः) ।\nतद्विधश्चापरो नास्ति तस्मात् तं वेद सः स्वयम् ॥७२॥"
"text": "‘को हि तं वेदितुं शक्तो यो न स्यात् तद्विधोऽपरः(तद्वधः परः) ।\nतद्विधश्चापरो नास्ति तस्मात् तं वेद सः स्वयम् ॥७२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-212",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-212",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V73",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V73",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "को हि तं वेदितुं शक्तो नारायणमनामयम् ।\nऋते सत्यवतीसूनोः कृष्णाद् वा देवकीसुतात् (म.भा.सभा.प.६१.३१) ॥७३॥"
"text": "को हि तं वेदितुं शक्तो नारायणमनामयम् ।\nऋते सत्यवतीसूनोः कृष्णाद् वा देवकीसुतात् (म.भा.सभा.प.६१.३१) ॥७३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-213",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-213",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V75",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V75",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "न प्रमातुं महाबाहुः शक्योऽयं मधुसूदनः ।\nपरमात् परमेतस्माद् विश्वरूपान्न विद्यते ॥७५॥"
"text": "न प्रमातुं महाबाहुः शक्योऽयं मधुसूदनः ।\nपरमात् परमेतस्माद् विश्वरूपान्न विद्यते ॥७५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-214",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-214",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V76",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V76",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "वसुदेवसुतो नायं नायं गर्भेऽवसत् प्रभुः ।\nनायं दशरथाज्जातो न चापि जमदग्नितः ॥७६॥"
"text": "वसुदेवसुतो नायं नायं गर्भेऽवसत् प्रभुः ।\nनायं दशरथाज्जातो न चापि जमदग्नितः ॥७६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-215",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-215",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V77",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V77",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "जायते नैव कुत्रापि म्रियते कुत एव तु ।\nन(म) वेध्यो मुह्यते नायं बद्ध्यते नैव केनचित् ।\nकुतो दुःखं स्वतन्त्रस्य नित्यानन्दैकरूपिणः ॥७७॥"
"text": "जायते नैव कुत्रापि म्रियते कुत एव तु ।\nन(म) वेध्यो मुह्यते नायं बद्ध्यते नैव केनचित् ।\nकुतो दुःखं स्वतन्त्रस्य नित्यानन्दैकरूपिणः ॥७७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-216",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-216",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V78",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V78",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ईशन्नपि हि देवेशः सर्वस्य जगतो हरिः ।\nकर्माणि कुरुते नित्यं कीनाश इव दुर्बलः (म.भा.उद्योग.६७.१४)॥७८॥"
"text": "ईशन्नपि हि देवेशः सर्वस्य जगतो हरिः ।\nकर्माणि कुरुते नित्यं कीनाश इव दुर्बलः (म.भा.उद्योग.६७.१४)॥७८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-217",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-217",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V79",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V79",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नाऽत्मानं वेद मुग्धोऽयं दुःखी सीतां च मार्गते ।\nबद्धः शक्रजितेत्यादि लीलैषाऽसुरमोहिनी ॥७९॥"
"text": "नाऽत्मानं वेद मुग्धोऽयं दुःखी सीतां च मार्गते ।\nबद्धः शक्रजितेत्यादि लीलैषाऽसुरमोहिनी ॥७९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-218",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-218",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V80",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V80",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मुह्यते शस्त्रपातेन भिन्नत्वग्रुधिरस्रवः ।\nअजानन् पृच्छति स्मान्यांस्तनुं त्यक्त्वा दिवं गतः ॥८०॥"
"text": "मुह्यते शस्त्रपातेन भिन्नत्वग्रुधिरस्रवः ।\nअजानन् पृच्छति स्मान्यांस्तनुं त्यक्त्वा दिवं गतः ॥८०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-219",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-219",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V81",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V81",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इत्याद्यसुरमोहाय दर्शयामास नाट्यवत् ।\nअविद्यमानमेवेशः कुहकं तद्विदुः सुराः ॥८१॥"
"text": "इत्याद्यसुरमोहाय दर्शयामास नाट्यवत् ।\nअविद्यमानमेवेशः कुहकं तद्विदुः सुराः ॥८१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-220",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-220",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V82",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V82",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "प्रादुर्भावा हरेः सर्वे नैव प्रकृतिदेहिनः ।\nनिर्दोषा गुणसम्पूर्णा दर्शयन्त्यन्यथैव तु ॥८२॥"
"text": "प्रादुर्भावा हरेः सर्वे नैव प्रकृतिदेहिनः ।\nनिर्दोषा गुणसम्पूर्णा दर्शयन्त्यन्यथैव तु ॥८२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-221",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-221",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V83",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V83",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "दुष्टानां मोहनार्थाय सतामपि तु(च) कुत्रचित् ।\nयथायोग्यफलप्राप्त्यै लीलैषा परमात्मनः’ ॥८३॥"
"text": "दुष्टानां मोहनार्थाय सतामपि तु(च) कुत्रचित् ।\nयथायोग्यफलप्राप्त्यै लीलैषा परमात्मनः’ ॥८३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-222",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-222",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V84",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V84",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।\nयज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते’(भ. गी. ७.२) ॥८४॥"
"text": "‘ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।\nयज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते’(भ. गी. ७.२) ॥८४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-223",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-223",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V85",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V85",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रळयस्तथा ।\nमत्तः परतरं नान्यत् किञ्चिदस्ति धनञ्जय’(भ. गी. ७.६-७) ॥८५॥"
"text": "‘अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रळयस्तथा ।\nमत्तः परतरं नान्यत् किञ्चिदस्ति धनञ्जय’(भ. गी. ७.६-७) ॥८५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-224",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-224",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V86",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V86",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्’(भ. गी. ९.११) ।\nपरं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्॥८६॥"
"text": "‘अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्’(भ. गी. ९.११) ।\nपरं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्॥८६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-225",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-225",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V87",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V87",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।\nराक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहनीं श्रिताः’(भ. गी. ९.१२) ॥८७॥"
"text": "‘मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः ।\nराक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहनीं श्रिताः’(भ. गी. ९.१२) ॥८७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-226",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-226",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V88",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V88",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।\nभजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्’(भ. गी. ९.१३) ॥८८॥"
"text": "‘महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः ।\nभजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्’(भ. गी. ९.१३) ॥८८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-227",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-227",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V89",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V89",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘पिताऽसि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् ।\nन त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव’(भ. गी. ११.४३) ॥८९॥"
"text": "‘पिताऽसि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् ।\nन त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव’(भ. गी. ११.४३) ॥८९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-228",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-228",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V90",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V90",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।\nयज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः’(भ. गी. १४.१) ॥९०॥"
"text": "‘परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।\nयज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः’(भ. गी. १४.१) ॥९०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-229",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-229",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V91",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V91",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘ममयोनिर्महद् ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् ।\nसम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत’(भ. गी. १४.३) ॥९१॥"
"text": "‘ममयोनिर्महद् ब्रह्म तस्मिन् गर्भं दधाम्यहम् ।\nसम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत’(भ. गी. १४.३) ॥९१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-230",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-230",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V92",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V92",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।\nक्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥९२॥"
"text": "‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।\nक्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥९२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-231",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-231",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V93",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V93",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।\nयो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥९३॥"
"text": "उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।\nयो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥९३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-232",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-232",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V94",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V94",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यस्मात् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।\nअतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥९४॥"
"text": "यस्मात् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।\nअतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥९४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-233",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-233",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V95",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V95",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।\nस सर्वविद् भजति मां सर्वभावेन भारत ॥९५॥ (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।\nसर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥)"
"text": "यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।\nस सर्वविद् भजति मां सर्वभावेन भारत ॥९५॥ (इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।\nसर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥)"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-234",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-234",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V96",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V96",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "(इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।\nसर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥(भ.गी.१४.२))इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ ।\nएतद् बुद्‍ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत’(भ. गी. १५.१६-२०) ॥९६॥"
"text": "(इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।\nसर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च॥(भ.गी.१४.२))इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ ।\nएतद् बुद्‍ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत’(भ. गी. १५.१६-२०) ॥९६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-235",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-235",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V97",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V97",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च । दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु’(भ. गी. १६.६) ॥९७॥"
"text": "‘द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च । दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु’(भ. गी. १६.६) ॥९७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-236",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-236",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V98",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V98",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्’ ।\nअपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम्॥(भ. गी. १६.८) ’॥९८॥"
"text": "‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्’ ।\nअपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम्॥(भ. गी. १६.८) ’॥९८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-237",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-237",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V99",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V99",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः ।\nप्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोहिताः॥’ (भ. गी. १६.९)॥९९ ॥"
"text": "एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः ।\nप्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोहिताः॥’ (भ. गी. १६.९)॥९९ ॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-238",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-238",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V100",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V100",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान् सुखी ।आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया’(भ. गी. १६.१४-१५) ॥१००॥"
"text": "‘ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान् सुखी ।आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया’(भ. गी. १६.१४-१५) ॥१००॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-239",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-239",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V101",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V101",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः’(भ. गी. १६.१८)।\n‘ तानहं द्विषतः क्रूरान् संसारेषु नराधमान् ।\nक्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु’(भ. गी. १६.१९) ॥१०१॥"
"text": "‘मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः’(भ. गी. १६.१८)।\n‘ तानहं द्विषतः क्रूरान् संसारेषु नराधमान् ।\nक्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु’(भ. गी. १६.१९) ॥१०१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-240",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-240",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V102",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V102",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।\nमामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्’(भ. गी. १६.२०) ॥१०२॥"
"text": "‘आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।\nमामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्’(भ. गी. १६.२०) ॥१०२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-241",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-241",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V103",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V103",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।\nअविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्विकम्’(भ. गी. १८.२०) ॥१०३॥"
"text": "‘सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।\nअविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्विकम्’(भ. गी. १८.२०) ॥१०३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-242",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-242",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V104",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V104",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः ।\nइष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्’(भ. गी. १८.६४) ॥१०४॥"
"text": "‘सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः ।\nइष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम्’(भ. गी. १८.६४) ॥१०४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-243",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-243",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V105",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V105",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।\nमामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे’(भ. गी. १८.६५) ॥१०५॥"
"text": "‘मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।\nमामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे’(भ. गी. १८.६५) ॥१०५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-244",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-244",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V106",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V106",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य वक्ता नारायणः स्वयम् ।\nसर्वेष्वेतेषु राजेन्द्र ज्ञानेष्वेतद् विशिष्यते’(महा. १२.३३७.६३(२५९.६८)) ॥१०६॥"
"text": "‘पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य वक्ता नारायणः स्वयम् ।\nसर्वेष्वेतेषु राजेन्द्र ज्ञानेष्वेतद् विशिष्यते’(महा. १२.३३७.६३(२५९.६८)) ॥१०६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-245",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-245",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V107",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V107",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘ज्ञानेष्वेतेषु राजेन्द्र साङ्ख्यपाशुपतादिषु ।\nयथायोगं यथान्यायं निष्ठा नारायणः परः’(महा. १२.३३७.६४ \\३५९.६९) ॥१०७॥"
"text": "‘ज्ञानेष्वेतेषु राजेन्द्र साङ्ख्यपाशुपतादिषु ।\nयथायोगं यथान्यायं निष्ठा नारायणः परः’(महा. १२.३३७.६४ \\३५९.६९) ॥१०७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-246",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-246",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V108",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V108",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘पञ्चरात्रविदो मुख्या यथाक्रमपरा नृप ।\nएकान्तभावोपगता वासुदेवं विशन्ति ते’(महा. १२.३३७.६७ \\३५९.७२)  ॥१०८॥"
"text": "‘पञ्चरात्रविदो मुख्या यथाक्रमपरा नृप ।\nएकान्तभावोपगता वासुदेवं विशन्ति ते’(महा. १२.३३७.६७ \\३५९.७२)  ॥१०८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-247",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-247",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V109",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V109",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "\\ (जनमेजय उवाच)\n‘बहवः पुरुषा ब्रह्मन्नुताहो एक एव तु ।\nको ह्यत्र पुरुषश्रेष्ठस्तं भवान् वक्तुमर्हति’(महा. १२.३३८.१ \\३६०.१) ॥१०९॥"
"text": "\\ (जनमेजय उवाच)\n‘बहवः पुरुषा ब्रह्मन्नुताहो एक एव तु ।\nको ह्यत्र पुरुषश्रेष्ठस्तं भवान् वक्तुमर्हति’(महा. १२.३३८.१ \\३६०.१) ॥१०९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-248",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-248",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V110",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V110",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "(वैशम्पायन उवाच)‘ नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ।\nबहूनां पुरुषाणां हि यथैका योनिरुच्यते ।\nतथा तं पुरुषं विश्वमाख्यास्यामि गुणाधिकम्’(महा. १२.३३८.२\\३६०.३ ) ॥११०॥"
"text": "(वैशम्पायन उवाच)‘ नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ।\nबहूनां पुरुषाणां हि यथैका योनिरुच्यते ।\nतथा तं पुरुषं विश्वमाख्यास्यामि गुणाधिकम्’(महा. १२.३३८.२\\३६०.३ ) ॥११०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-249",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-249",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V111",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V111",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘आह ब्रह्मैतमेवार्थं महादेवाय पृच्छते ।\nतस्यैकस्य ममत्वं हि स चैकः पुरुषो विराट्’(महा.१२.३६१.९ ) ॥१११॥"
"text": "‘आह ब्रह्मैतमेवार्थं महादेवाय पृच्छते ।\nतस्यैकस्य ममत्वं हि स चैकः पुरुषो विराट्’(महा.१२.३६१.९ ) ॥१११॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-250",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-250",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V112",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V112",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘अहं ब्रह्मा चाऽद्य ईशः प्रजानां तस्माज्जातस्त्वं च मत्तः प्रसूतः ।\nमत्तो जगत् स्थावरं जङ्गमं च सर्वे वेदा सरहस्याश्च पुत्र’(महा.१२.३६१.२०-२१ ) ॥११२॥"
"text": "‘अहं ब्रह्मा चाऽद्य ईशः प्रजानां तस्माज्जातस्त्वं च मत्तः प्रसूतः ।\nमत्तो जगत् स्थावरं जङ्गमं च सर्वे वेदा सरहस्याश्च पुत्र’(महा.१२.३६१.२०-२१ ) ॥११२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-251",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-251",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V113",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V113",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तथैव भीमवचनं धर्मजं प्रत्युदीरितम् ।\n‘ब्रह्मेशानादिभिः सर्वैः समेतैर्यद्गुणांशकः ।\nनावसाययितुं शक्यो व्याचक्षाणैश्च सर्वदा ॥११३॥"
"text": "तथैव भीमवचनं धर्मजं प्रत्युदीरितम् ।\n‘ब्रह्मेशानादिभिः सर्वैः समेतैर्यद्गुणांशकः ।\nनावसाययितुं शक्यो व्याचक्षाणैश्च सर्वदा ॥११३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-252",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-252",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V114",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V114",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स एष भगवान् कृष्णो नैव केवलमानुषः ।\nयस्य प्रसादजो ब्रह्मा रुद्रश्च क्रोधसम्भवः’(महा.१२.३५०.१२ ) ॥११४॥"
"text": "स एष भगवान् कृष्णो नैव केवलमानुषः ।\nयस्य प्रसादजो ब्रह्मा रुद्रश्च क्रोधसम्भवः’(महा.१२.३५०.१२ ) ॥११४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-253",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-253",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V115",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V115",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "वचनं चैव कृष्णस्य ज्येष्ठं कुन्तीसुतं प्रति ।\n‘रुद्रं समाश्रिता देवा रुद्रो ब्रह्माणमाश्रितः ।\nब्रह्मा मामाश्रितो नित्यं नाहं (कि)कञ्चिदुपाश्रितः (म.भा.१४.११८.३७)॥११५॥"
"text": "वचनं चैव कृष्णस्य ज्येष्ठं कुन्तीसुतं प्रति ।\n‘रुद्रं समाश्रिता देवा रुद्रो ब्रह्माणमाश्रितः ।\nब्रह्मा मामाश्रितो नित्यं नाहं (कि)कञ्चिदुपाश्रितः (म.भा.१४.११८.३७)॥११५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-254",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-254",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V116",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V116",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यथाऽऽश्रितानि ज्योतींषि ज्योतिःश्रेष्ठं दिवाकरम् ।\nएवं मुक्तगणाः सर्वे वासुदेवमुपाश्रिताः’ ॥११६॥"
"text": "यथाऽऽश्रितानि ज्योतींषि ज्योतिःश्रेष्ठं दिवाकरम् ।\nएवं मुक्तगणाः सर्वे वासुदेवमुपाश्रिताः’ ॥११६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-255",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-255",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V117",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V117",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "भविष्यत्पर्वगं चापि वचो व्यासस्य सादरम् ।\n‘वासुदेवस्य महिमा भारते निर्णयोदितः ॥११७॥"
"text": "भविष्यत्पर्वगं चापि वचो व्यासस्य सादरम् ।\n‘वासुदेवस्य महिमा भारते निर्णयोदितः ॥११७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-256",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-256",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V118",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V118",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तदर्थास्तु कथाः सर्वा नान्यार्थं वैष्णवं यशः ।\nतत्प्रतीपं तु यद् दृश्येन्न तन्मम मनीषितम् ॥११८॥"
"text": "तदर्थास्तु कथाः सर्वा नान्यार्थं वैष्णवं यशः ।\nतत्प्रतीपं तु यद् दृश्येन्न तन्मम मनीषितम् ॥११८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-257",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-257",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V119",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V119",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "भाषास्तु त्रिविधास्तत्र मया वै सम्प्रदर्शिताः ।\nउक्तो यो महिमा विष्णोः स तूक्तो हि समाधिना ॥११९॥"
"text": "भाषास्तु त्रिविधास्तत्र मया वै सम्प्रदर्शिताः ।\nउक्तो यो महिमा विष्णोः स तूक्तो हि समाधिना ॥११९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-258",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-258",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V120",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V120",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "शैवदर्शनमालम्ब्य क्‍वचिच्छैवी कथोदिता ।\nसमाधिभाषयोक्तं यत् तत् सर्वं ग्राह्यमेव हि ॥१२०॥"
"text": "शैवदर्शनमालम्ब्य क्‍वचिच्छैवी कथोदिता ।\nसमाधिभाषयोक्तं यत् तत् सर्वं ग्राह्यमेव हि ॥१२०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-259",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-259",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V121",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V121",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अविरुद्धं समाधेस्तु दर्शनोक्तं च गृह्यते ।\nआद्यन्तयोर्विरुद्धं यद् दर्शनं तदुदाहृतम् ॥१२१॥"
"text": "अविरुद्धं समाधेस्तु दर्शनोक्तं च गृह्यते ।\nआद्यन्तयोर्विरुद्धं यद् दर्शनं तदुदाहृतम् ॥१२१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-260",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-260",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V122",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V122",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "दर्शनान्तरसिद्धं च गुह्यभाषाऽन्यथा भवेत् ।\nतस्माद् विष्णोर्हि महिमा भारतोक्तो यथार्थतः ॥१२२॥"
"text": "दर्शनान्तरसिद्धं च गुह्यभाषाऽन्यथा भवेत् ।\nतस्माद् विष्णोर्हि महिमा भारतोक्तो यथार्थतः ॥१२२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-261",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-261",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V123",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V123",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्याङ्गं प्रथमं वायुः प्रादुर्भावत्रयान्वितः ।\nप्रथमो हनुमान् नाम द्वितीयो भीम एव च ।\nपूर्णप्रज्ञस्तृतीयस्तु भगवत्कार्यसाधकः ॥१२३॥"
"text": "तस्याङ्गं प्रथमं वायुः प्रादुर्भावत्रयान्वितः ।\nप्रथमो हनुमान् नाम द्वितीयो भीम एव च ।\nपूर्णप्रज्ञस्तृतीयस्तु भगवत्कार्यसाधकः ॥१२३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-262",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-262",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V124",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V124",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "त्रेताद्येषु युगेष्वेष सम्भूतः केशवाज्ञया ।\nएकैकशस्त्रिषु पृथग् द्वितीयाङ्गं सरस्वती ॥१२४॥"
"text": "त्रेताद्येषु युगेष्वेष सम्भूतः केशवाज्ञया ।\nएकैकशस्त्रिषु पृथग् द्वितीयाङ्गं सरस्वती ॥१२४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-263",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-263",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V125",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V125",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "शंरूपे तु रतेर्वायौ श्रीरित्येव च कीर्त्यते ।\nसैव च द्रौपदी नाम काळी चन्द्रेति चोच्यते ॥१२५॥"
"text": "शंरूपे तु रतेर्वायौ श्रीरित्येव च कीर्त्यते ।\nसैव च द्रौपदी नाम काळी चन्द्रेति चोच्यते ॥१२५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-264",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-264",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V126",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V126",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तृतीयाङ्गं हरेः शेषः प्रादुर्भावसमन्वितः ।\nप्रादुर्भावा नरश्चैव लक्ष्मणो बल एव च ॥१२६॥"
"text": "तृतीयाङ्गं हरेः शेषः प्रादुर्भावसमन्वितः ।\nप्रादुर्भावा नरश्चैव लक्ष्मणो बल एव च ॥१२६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-265",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-265",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V127",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V127",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "रुद्रात्मकत्वाच्छेषस्य शुको द्रौणिश्च तत्तनू ।\nइन्द्रे नरांशसम्पत्त्या पार्थोऽपीषत् तदात्मकः ॥१२७॥"
"text": "रुद्रात्मकत्वाच्छेषस्य शुको द्रौणिश्च तत्तनू ।\nइन्द्रे नरांशसम्पत्त्या पार्थोऽपीषत् तदात्मकः ॥१२७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-266",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-266",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V128",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V128",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "प्रद्युम्नाद्यास्ततो विष्णोरङ्गभूताः क्रमेण तु ।\nचरितं वैष्णवानां (च)तद् विष्णूद्रेकाय कथ्यते’ ॥१२८॥"
"text": "प्रद्युम्नाद्यास्ततो विष्णोरङ्गभूताः क्रमेण तु ।\nचरितं वैष्णवानां (च)तद् विष्णूद्रेकाय कथ्यते’ ॥१२८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-267",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-267",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V129",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V129",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तथा भागवतेऽप्युक्तं हनूमद्वचनं परम् ।\n‘मर्त्यावतारस्त्विह मर्त्यशिक्षणं रक्षोवधायैव न केवलं विभोः ।\nकुतोऽन्यथा स्यू(स्य हि स्यू) रमतः स्व आत्मन् सीताकृतानि व्यसनानीश्वरस्य ॥१२९॥"
"text": "तथा भागवतेऽप्युक्तं हनूमद्वचनं परम् ।\n‘मर्त्यावतारस्त्विह मर्त्यशिक्षणं रक्षोवधायैव न केवलं विभोः ।\nकुतोऽन्यथा स्यू(स्य हि स्यू) रमतः स्व आत्मन् सीताकृतानि व्यसनानीश्वरस्य ॥१२९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-268",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-268",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V130",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V130",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "न वै स आत्माऽऽत्मवतामधीश्वरो भुङ्क्ते हि दुःखं भगवान् वासुदेवः ।\nन स्त्रीकृतं कश्मलमश्नुवीत न लक्ष्मणं चापि जहाति कर्हिचित्’(भा.पु. ५.१९.५-६) ॥१३०॥"
"text": "न वै स आत्माऽऽत्मवतामधीश्वरो भुङ्क्ते हि दुःखं भगवान् वासुदेवः ।\nन स्त्रीकृतं कश्मलमश्नुवीत न लक्ष्मणं चापि जहाति कर्हिचित्’(भा.पु. ५.१९.५-६) ॥१३०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-269",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-269",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V131",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V131",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यत्पादपङ्कजपरागनिषेवकाणां दुःखानि सर्वाणि लयं प्रयान्ति ।\nस ब्रह्मवन्द्यचरणो जनमोहनाय स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥१३१॥"
"text": "यत्पादपङ्कजपरागनिषेवकाणां दुःखानि सर्वाणि लयं प्रयान्ति ।\nस ब्रह्मवन्द्यचरणो जनमोहनाय स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥१३१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-270",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-270",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V132",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V132",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘क्‍वचिच्छिवं क्‍वचिदृषीन् क्‍वचिद् देवान् क्‍वचिन्नरान् ।\nनमत्यर्चयति स्तौति वरानर्थयतेऽपि च ॥१३२॥"
"text": "‘क्‍वचिच्छिवं क्‍वचिदृषीन् क्‍वचिद् देवान् क्‍वचिन्नरान् ।\nनमत्यर्चयति स्तौति वरानर्थयतेऽपि च ॥१३२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-271",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-271",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V133",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V133",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "लिङ्गं प्रतिष्ठापयति वृणोत्यसुरतो वरान् ।\nसर्वेश्वरः स्वतन्त्रोऽपि सर्वशक्तिश्च सर्वदा ।\nसर्वज्ञोऽपि विमोहाय जनानां पुरुषोत्तमः’ ॥१३३॥"
"text": "लिङ्गं प्रतिष्ठापयति वृणोत्यसुरतो वरान् ।\nसर्वेश्वरः स्वतन्त्रोऽपि सर्वशक्तिश्च सर्वदा ।\nसर्वज्ञोऽपि विमोहाय जनानां पुरुषोत्तमः’ ॥१३३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-272",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-272",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V134",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V134",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्माद् यो महिमा विष्णोः सर्वशास्त्रोदितः स हि ।\nनान्यदित्येष शास्त्राणां निर्णयः समुदाहृतः॥१३४॥"
"text": "तस्माद् यो महिमा विष्णोः सर्वशास्त्रोदितः स हि ।\nनान्यदित्येष शास्त्राणां निर्णयः समुदाहृतः॥१३४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-273",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-273",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V135",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V135",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "भारतार्थस्त्रिधा प्रोक्तः स्वयं भगवतैव हि ।\n‘मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथा परे ।\nतथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते’(महा. १.१.५०) ॥१३५॥"
"text": "भारतार्थस्त्रिधा प्रोक्तः स्वयं भगवतैव हि ।\n‘मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथा परे ।\nतथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते’(महा. १.१.५०) ॥१३५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-274",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-274",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V136",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V136",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘सकृष्णान् पाण्डवान् गृह्य योऽयमर्थः प्रवर्तते ।\nप्रातिलोम्यादिवैचित्र्यात् तमास्तीकं प्रचक्षते ॥१३६॥"
"text": "‘सकृष्णान् पाण्डवान् गृह्य योऽयमर्थः प्रवर्तते ।\nप्रातिलोम्यादिवैचित्र्यात् तमास्तीकं प्रचक्षते ॥१३६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-275",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-275",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V137",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V137",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "धर्मो भक्त्यादिदशकः श्रुतादिः शीलवैनयौ ।\nसब्रह्मकास्तु ते यत्र मन्वादिं तं विदुर्बुधाः ॥१३७॥"
"text": "धर्मो भक्त्यादिदशकः श्रुतादिः शीलवैनयौ ।\nसब्रह्मकास्तु ते यत्र मन्वादिं तं विदुर्बुधाः ॥१३७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-276",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-276",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V138",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V138",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नारायणस्य नामानि सर्वाणि वचनानि तु ।\nतत्सामर्थ्याभिधायीनि तमौपरिचरं विदुः ॥१३८॥"
"text": "नारायणस्य नामानि सर्वाणि वचनानि तु ।\nतत्सामर्थ्याभिधायीनि तमौपरिचरं विदुः ॥१३८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-277",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-277",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V139",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V139",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "भक्तिर्ज्ञानं सवैराग्यं प्रज्ञा मेधा धृतिः स्थितिः ।\nयोगः प्राणो बलं चैव वृकोदर इति स्मृतः ॥१३७॥"
"text": "भक्तिर्ज्ञानं सवैराग्यं प्रज्ञा मेधा धृतिः स्थितिः ।\nयोगः प्राणो बलं चैव वृकोदर इति स्मृतः ॥१३७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-278",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-278",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V140",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V140",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एतद्दशात्मको वायुस्तस्माद् भीमस्तदात्मकः ।\nसर्वविद्या द्रौपदी तु यस्मात् सैव सरस्वती ॥१३५॥"
"text": "एतद्दशात्मको वायुस्तस्माद् भीमस्तदात्मकः ।\nसर्वविद्या द्रौपदी तु यस्मात् सैव सरस्वती ॥१३५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-279",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-279",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V141",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V141",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अज्ञानादिस्वरूपस्तु कलिर्दुर्योधनः स्मृतः ।\nविपरीतं तु यज्ज्ञानं दुःशासन इतीरितः ॥१४१॥"
"text": "अज्ञानादिस्वरूपस्तु कलिर्दुर्योधनः स्मृतः ।\nविपरीतं तु यज्ज्ञानं दुःशासन इतीरितः ॥१४१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-280",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-280",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V142",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V142",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नास्तिक्यं शकुनिर्नाम सर्वदोषात्मकाः परे ।\nधार्तराष्ट्रास्त्वहङ्कारो द्रौणी रुद्रात्मको यतः ॥१४२॥"
"text": "नास्तिक्यं शकुनिर्नाम सर्वदोषात्मकाः परे ।\nधार्तराष्ट्रास्त्वहङ्कारो द्रौणी रुद्रात्मको यतः ॥१४२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-281",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-281",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V143",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V143",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "द्रोणाद्या इन्द्रियाण्येव पापान्यन्ये तु सैनिकाः ।\nपाण्डवेयाश्च पुण्यानि तेषां विष्णुर्नियोजकः ॥१४३॥"
"text": "द्रोणाद्या इन्द्रियाण्येव पापान्यन्ये तु सैनिकाः ।\nपाण्डवेयाश्च पुण्यानि तेषां विष्णुर्नियोजकः ॥१४३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-282",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-282",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V144",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V144",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एवमध्यात्मनिष्ठं हि भारतं सर्वमुच्यते ।\nदुर्विज्ञेयमतः सर्वैर्भारतं तु सुरैरपि ॥१४४॥"
"text": "एवमध्यात्मनिष्ठं हि भारतं सर्वमुच्यते ।\nदुर्विज्ञेयमतः सर्वैर्भारतं तु सुरैरपि ॥१४४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-283",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-283",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V145",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V145",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स्वयं व्यासो हि तद् वेद ब्रह्मा वा तत्प्रसादतः ।\nतथाऽपि विष्णुपरता भारते सारसङ्ग्रहः’ ॥१४५॥"
"text": "स्वयं व्यासो हि तद् वेद ब्रह्मा वा तत्प्रसादतः ।\nतथाऽपि विष्णुपरता भारते सारसङ्ग्रहः’ ॥१४५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-284",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-284",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V146",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V146",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इत्यादिव्यासवाक्यैस्तु विष्णूत्कर्षोऽवगम्यते ।\nवाय्वादीनां क्रमश्चैव तद्वाक्यैरेव चिन्त्यते ॥१४६॥"
"text": "इत्यादिव्यासवाक्यैस्तु विष्णूत्कर्षोऽवगम्यते ।\nवाय्वादीनां क्रमश्चैव तद्वाक्यैरेव चिन्त्यते ॥१४६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-285",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-285",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V147",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V147",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘वायुर्हि ब्रह्मतामेति तस्माद् ब्रह्मैव स स्मृतः ।\nन ब्रह्मसदृशः कश्चिच्छिवादिषु कथञ्चन’ ॥१४७॥"
"text": "‘वायुर्हि ब्रह्मतामेति तस्माद् ब्रह्मैव स स्मृतः ।\nन ब्रह्मसदृशः कश्चिच्छिवादिषु कथञ्चन’ ॥१४७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-286",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-286",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V148",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V148",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘ज्ञाने विरागे हरिभक्तिभावे धृतिस्थितिप्राणबलेषु योगे ।\nबुद्धौ च नान्यो हनुमत्समानः पुमान् कदाचित् क्‍व च कश्चनैव’ ॥१४८॥"
"text": "‘ज्ञाने विरागे हरिभक्तिभावे धृतिस्थितिप्राणबलेषु योगे ।\nबुद्धौ च नान्यो हनुमत्समानः पुमान् कदाचित् क्‍व च कश्चनैव’ ॥१४८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-287",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-287",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V149",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V149",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘बळित्था तद् वपुषे धायि दर्शतं देवस्य भर्गः सहसो यतो जनि ।\nयदीमुप ह्वरते साधते मतिर्ऋतस्य धेना अनयन्त सस्रुतः ॥१४९॥"
"text": "‘बळित्था तद् वपुषे धायि दर्शतं देवस्य भर्गः सहसो यतो जनि ।\nयदीमुप ह्वरते साधते मतिर्ऋतस्य धेना अनयन्त सस्रुतः ॥१४९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-288",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-288",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V150",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V150",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पृक्षो वपुः पितुमान् नित्य आ शये द्वितीयमा सप्तशिवासु मातृषु ।\nतृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ॥१५०॥"
"text": "पृक्षो वपुः पितुमान् नित्य आ शये द्वितीयमा सप्तशिवासु मातृषु ।\nतृतीयमस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ॥१५०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-289",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-289",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V151",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V151",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "निर्यदीं बुध्नान्महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः ।\nयदीमनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहा सन्तम् मातरिश्वा मथायति ॥१५१॥"
"text": "निर्यदीं बुध्नान्महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः ।\nयदीमनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहा सन्तम् मातरिश्वा मथायति ॥१५१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-290",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-290",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V152",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V152",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "प्र यत्पितुः परमान्नीयते पर्या पृक्षुधो वीरुधो दंसु रोहति ।\nउभा यदस्य जनुषं यदिन्वत आदिद् यविष्ठो अभवद् घृणा शुचिः ॥१५२॥"
"text": "प्र यत्पितुः परमान्नीयते पर्या पृक्षुधो वीरुधो दंसु रोहति ।\nउभा यदस्य जनुषं यदिन्वत आदिद् यविष्ठो अभवद् घृणा शुचिः ॥१५२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-291",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-291",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V153",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V153",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "आदिन् मात्रॄराविशद्यास्वा शुचिरहिंस्यमान उर्विया वि वावृधे ।\nअनु यत्पूर्वा अरुहत् सनाजुवो नि नव्यसीष्ववरासु धावते’(ऋग्वेद १.१४१.१-५) ॥१५३॥"
"text": "आदिन् मात्रॄराविशद्यास्वा शुचिरहिंस्यमान उर्विया वि वावृधे ।\nअनु यत्पूर्वा अरुहत् सनाजुवो नि नव्यसीष्ववरासु धावते’(ऋग्वेद १.१४१.१-५) ॥१५३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-292",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-292",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V154",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V154",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘अश्वमेधः क्रतुश्रेष्ठो ज्योतिःश्रेष्ठो दिवाकरः ।\nब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो देवश्रेष्ठस्तु मारुतः’(म.भा.१.१२९.४६) ॥१५४॥"
"text": "‘अश्वमेधः क्रतुश्रेष्ठो ज्योतिःश्रेष्ठो दिवाकरः ।\nब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो देवश्रेष्ठस्तु मारुतः’(म.भा.१.१२९.४६) ॥१५४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-293",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-293",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V155",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V155",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘बलमिन्द्रस्य गिरिशो गिरिशस्य बलं मरुत् ।\nबलं तस्य हरिः साक्षान्न हरेर्बलमन्यतः’ ॥१५५॥"
"text": "‘बलमिन्द्रस्य गिरिशो गिरिशस्य बलं मरुत् ।\nबलं तस्य हरिः साक्षान्न हरेर्बलमन्यतः’ ॥१५५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-294",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-294",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V156",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V156",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘वायुर्भीमो भीमनादो महौजाः सर्वेषां च प्राणिनां प्राणभूतः ।\nअनावृत्तिर्देहिनां देहपाते तस्माद् वायुर्देवदेवो विशिष्टः’(म.भा.१२.२६४.४१) ॥१५६॥"
"text": "‘वायुर्भीमो भीमनादो महौजाः सर्वेषां च प्राणिनां प्राणभूतः ।\nअनावृत्तिर्देहिनां देहपाते तस्माद् वायुर्देवदेवो विशिष्टः’(म.भा.१२.२६४.४१) ॥१५६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-295",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-295",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V157",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V157",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘तत्त्वज्ञाने विष्णुभक्तौ धैर्ये स्थैर्ये पराक्रमे ।\nवेगे च लाघवे चैव प्रलापस्य च वर्जने ॥१५७॥"
"text": "‘तत्त्वज्ञाने विष्णुभक्तौ धैर्ये स्थैर्ये पराक्रमे ।\nवेगे च लाघवे चैव प्रलापस्य च वर्जने ॥१५७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-296",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-296",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V158",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V158",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "भीमसेनसमो नास्ति सेनयोरुभयोरपि ।\nपाण्डित्ये च पटुत्वे च शूरत्वे च बलेऽपि च’ ॥१५८॥"
"text": "भीमसेनसमो नास्ति सेनयोरुभयोरपि ।\nपाण्डित्ये च पटुत्वे च शूरत्वे च बलेऽपि च’ ॥१५८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-297",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-297",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V159",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V159",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तथा युधिष्ठिरेणापि भीमं प्रति समीरितम् ।\n‘ धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्चैव यशो ध्रुवम् ।\nत्वय्यायत्तमिदं सर्वं सर्वलोकस्य भारत’ ॥१५९॥"
"text": "तथा युधिष्ठिरेणापि भीमं प्रति समीरितम् ।\n‘ धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्चैव यशो ध्रुवम् ।\nत्वय्यायत्तमिदं सर्वं सर्वलोकस्य भारत’ ॥१५९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-298",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-298",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V160",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V160",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "विराटपर्वगं चापि वचो दुर्योधनस्य हि ।\n‘वीराणां शास्त्रविदुषां कृतिनां तत्त्वनिर्णये ।\nसत्त्वे बाहुबले धैर्ये प्राणे शारीरसम्भवे’(म.भा.४.३२.१६) ॥१६०॥"
"text": "विराटपर्वगं चापि वचो दुर्योधनस्य हि ।\n‘वीराणां शास्त्रविदुषां कृतिनां तत्त्वनिर्णये ।\nसत्त्वे बाहुबले धैर्ये प्राणे शारीरसम्भवे’(म.भा.४.३२.१६) ॥१६०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-299",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-299",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V161",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V161",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "साम्प्रतं मानुषे लोके सदैत्यनरराक्षसे ।\nचत्वारः प्राणिनां श्रेष्ठाः सम्पूर्णबलपौरुषाः(म.भा.४.३२.१७) ॥१६१॥"
"text": "साम्प्रतं मानुषे लोके सदैत्यनरराक्षसे ।\nचत्वारः प्राणिनां श्रेष्ठाः सम्पूर्णबलपौरुषाः(म.भा.४.३२.१७) ॥१६१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-300",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-300",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V162",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V162",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "भीमश्च बलभद्रश्च मद्रराजश्च वीर्यवान् ।\nचतुर्थः कीचकस्तेषां पञ्चमं नानुशुश्रुमः ॥(म.भा.४.३२.१८)\nअन्योन्यानन्तरबलाः क्रमादेव प्रकीर्तिताः’(म.भा.४.३२.१९) ॥१६२॥"
"text": "भीमश्च बलभद्रश्च मद्रराजश्च वीर्यवान् ।\nचतुर्थः कीचकस्तेषां पञ्चमं नानुशुश्रुमः ॥(म.भा.४.३२.१८)\nअन्योन्यानन्तरबलाः क्रमादेव प्रकीर्तिताः’(म.भा.४.३२.१९) ॥१६२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-301",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-301",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V163",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V163",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "वचनं वासुदेवस्य तथोद्योगगतं परम् ।\n‘यत् किञ्चाऽऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव ।\nसहस्रगुणमप्येतत् त्वयि सम्भावयाम्यहम्(म.भा.५.७६.३) ॥१६३॥"
"text": "वचनं वासुदेवस्य तथोद्योगगतं परम् ।\n‘यत् किञ्चाऽऽत्मनि कल्याणं सम्भावयसि पाण्डव ।\nसहस्रगुणमप्येतत् त्वयि सम्भावयाम्यहम्(म.भा.५.७६.३) ॥१६३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-302",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-302",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V164",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V164",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यादृशे च कुले जातः सर्वराजाभिपूजिते ।\nयादृशानि च कर्माणि भीम त्वमसि तादृशः’(महा. ५.७६.४) ॥१६४॥"
"text": "यादृशे च कुले जातः सर्वराजाभिपूजिते ।\nयादृशानि च कर्माणि भीम त्वमसि तादृशः’(महा. ५.७६.४) ॥१६४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-303",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-303",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V165",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V165",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘अस्मिन् युद्धे भीमसेन त्वयि भारः समाहितः ।\nधूरर्जुनेन वोढव्या वोढव्य इतरो जनः’ (महा. ५.७६.१८ )॥१६५॥"
"text": "‘अस्मिन् युद्धे भीमसेन त्वयि भारः समाहितः ।\nधूरर्जुनेन वोढव्या वोढव्य इतरो जनः’ (महा. ५.७६.१८ )॥१६५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-304",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-304",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V166",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V166",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "उक्तं पुराणे ब्रह्माण्डे ब्रह्मणा नारदाय च ।\n‘यस्याः प्रसादात् परमं विदन्ति शेषः सुपर्णो गिरिशः सुरेन्द्रः ।\nमाता च यैषां प्रथमैव भारती सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ ॥१६६॥"
"text": "उक्तं पुराणे ब्रह्माण्डे ब्रह्मणा नारदाय च ।\n‘यस्याः प्रसादात् परमं विदन्ति शेषः सुपर्णो गिरिशः सुरेन्द्रः ।\nमाता च यैषां प्रथमैव भारती सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ ॥१६६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-305",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-305",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V167",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V167",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "या मारुताद् गर्भमधत्त पूर्वं शेषं सुपर्णं गिरीशं सुरेन्द्रम् ।\nचतुर्मुखाभांश्चतुरः कुमारान् सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ’ ॥१६७॥"
"text": "या मारुताद् गर्भमधत्त पूर्वं शेषं सुपर्णं गिरीशं सुरेन्द्रम् ।\nचतुर्मुखाभांश्चतुरः कुमारान् सा द्रौपदी नाम बभूव भूमौ’ ॥१६७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-306",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-306",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V168",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V168",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘यस्याधिको बले नास्ति भीमसेनमृते(भीममेकमृते) क्‍वचित् ।\nन विज्ञाने न च ज्ञान एष रामः स लाङ्गली’ ॥१६८॥"
"text": "‘यस्याधिको बले नास्ति भीमसेनमृते(भीममेकमृते) क्‍वचित् ।\nन विज्ञाने न च ज्ञान एष रामः स लाङ्गली’ ॥१६८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-307",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-307",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V169",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V169",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘यस्य न प्रतियोद्धाऽस्ति भीमेमेकमृते क्‍वचित् ।\nअन्विष्यापि त्रिलोकेषु स एष मुसलायुधः’ ॥१६९॥"
"text": "‘यस्य न प्रतियोद्धाऽस्ति भीमेमेकमृते क्‍वचित् ।\nअन्विष्यापि त्रिलोकेषु स एष मुसलायुधः’ ॥१६९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-308",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-308",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V170",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V170",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तथा युधिष्ठिरेणैव भीमाय समुदीरितम् ।\n‘अनुज्ञातो रौहिणेयात् त्वया चैवापराजित । सर्वविद्यासु बीभत्सुः कृष्णेन च महात्मना ॥१७०॥"
"text": "तथा युधिष्ठिरेणैव भीमाय समुदीरितम् ।\n‘अनुज्ञातो रौहिणेयात् त्वया चैवापराजित । सर्वविद्यासु बीभत्सुः कृष्णेन च महात्मना ॥१७०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-309",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-309",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V171",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V171",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अन्वेष रौहिणेयं च त्वां च भीमापराजितम् ।\nवीर्ये शौर्येऽपि वा नान्यस्तृतीयः फल्गुनादृते’ ॥१७१॥"
"text": "अन्वेष रौहिणेयं च त्वां च भीमापराजितम् ।\nवीर्ये शौर्येऽपि वा नान्यस्तृतीयः फल्गुनादृते’ ॥१७१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-310",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-310",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V172",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V172",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तथैव द्रौपदीवाक्यं वासुदेवं प्रतीरितम् ।\n‘अधिज्यमपि यत् कर्तुं शक्यते नैव गाण्डिवम् ।\nअन्यत्र भीमपार्थाभ्यां भवतश्च जनार्दन’ ॥१७२॥"
"text": "तथैव द्रौपदीवाक्यं वासुदेवं प्रतीरितम् ।\n‘अधिज्यमपि यत् कर्तुं शक्यते नैव गाण्डिवम् ।\nअन्यत्र भीमपार्थाभ्यां भवतश्च जनार्दन’ ॥१७२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-311",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-311",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V173",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V173",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तथैवान्यत्र वचनं कृष्णद्वैपायनेरितम् ।\n‘द्वावेव पुरुषौ लोके वासुदेवादनन्तरौ ।\nभीमस्तु प्रथमस्तत्र द्वितीयो द्रौणिरेव च ॥१६८॥"
"text": "तथैवान्यत्र वचनं कृष्णद्वैपायनेरितम् ।\n‘द्वावेव पुरुषौ लोके वासुदेवादनन्तरौ ।\nभीमस्तु प्रथमस्तत्र द्वितीयो द्रौणिरेव च ॥१६८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-312",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-312",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V174",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V174",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अक्षयाविषुधी दिव्ये ध्वजो वानरलक्षणः ।\nगाण्डीवं धनुषां श्रेष्ठं तेन द्रौणेर्वरोऽर्जुनः’ ॥१७४॥"
"text": "अक्षयाविषुधी दिव्ये ध्वजो वानरलक्षणः ।\nगाण्डीवं धनुषां श्रेष्ठं तेन द्रौणेर्वरोऽर्जुनः’ ॥१७४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-313",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-313",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V175",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V175",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इत्याद्यनन्तवाक्यानि सन्त्येवार्थे विवक्षिते ।\nकानिचिद् दर्शितान्यत्र दिङ्मात्रप्रतिपत्तये ॥१७५॥"
"text": "इत्याद्यनन्तवाक्यानि सन्त्येवार्थे विवक्षिते ।\nकानिचिद् दर्शितान्यत्र दिङ्मात्रप्रतिपत्तये ॥१७५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-314",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-314",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V176",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V176",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्मादुक्तक्रमेणैव पुरुषोत्तमता हरेः ।\nअनौपचारिकी सिद्धा ब्रह्मता च विनिर्णयात् ॥१७६॥"
"text": "तस्मादुक्तक्रमेणैव पुरुषोत्तमता हरेः ।\nअनौपचारिकी सिद्धा ब्रह्मता च विनिर्णयात् ॥१७६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-315",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-315",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V177",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V177",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पूर्णप्रज्ञकृतेयं सङ्क्षेपादुद्धृतिः सुवाक्यानाम् । श्रीमद्भारतगानां विष्णोः पूर्णत्वनिर्णयायैव ॥१७७॥"
"text": "पूर्णप्रज्ञकृतेयं सङ्क्षेपादुद्धृतिः सुवाक्यानाम् । श्रीमद्भारतगानां विष्णोः पूर्णत्वनिर्णयायैव ॥१७७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-316",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-316",
      "oldKey": "MBTN_C02_S01_V178",
"oldKey": "MBTN_C02_S01_V178",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C02_S01",
"parent": "MBTN_C02_S01",
      "chapter": "MBTN_C02",
"chapter": "MBTN_C02",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स प्रीयतां परतमः परमादनन्तः सन्तारकः सततसंसृतिदुस्तरार्णात् । यत्पादपद्ममकरन्दजुषो हि पार्थाः स्वाराज्यमापुरुभयत्र सदा विनोदात् ॥१७८॥"
"text": "स प्रीयतां परतमः परमादनन्तः सन्तारकः सततसंसृतिदुस्तरार्णात् । यत्पादपद्ममकरन्दजुषो हि पार्थाः स्वाराज्यमापुरुभयत्र सदा विनोदात् ॥१७८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-317",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-317",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01",
"oldKey": "MBTN_C03_S01",
      "type": "section",
"type": "section",
      "parent": null,
"parent": null,
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "paada",
"verseType": "paada",
      "text": "सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः"
"text": "सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-318",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-318",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V01",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V01",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "औं ॥ जयत्यजोऽखण्डगुणोरुमण्डलः सदोदितो ज्ञानमरीचिमाली ।\nस्वभक्तहार्दोच्चतमोनिहन्ता व्यासावतारो हरिरात्मभास्करः ॥ १॥"
"text": "औं ॥ जयत्यजोऽखण्डगुणोरुमण्डलः सदोदितो ज्ञानमरीचिमाली ।\nस्वभक्तहार्दोच्चतमोनिहन्ता व्यासावतारो हरिरात्मभास्करः ॥ १॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-319",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-319",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V02",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V02",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "जयत्यजोऽक्षीणसुखात्मबिम्बः स्वैश्वर्यकान्तिप्रततः सदोदितः ।\nस्वभक्तसन्तापदुरिष्टहन्ता रामावतारो हरिरीशचन्द्रमाः ॥ २॥"
"text": "जयत्यजोऽक्षीणसुखात्मबिम्बः स्वैश्वर्यकान्तिप्रततः सदोदितः ।\nस्वभक्तसन्तापदुरिष्टहन्ता रामावतारो हरिरीशचन्द्रमाः ॥ २॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-320",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-320",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V03",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V03",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "जयत्यसङ्ख्योरुबलाम्बुपूरो गुणोच्चरत्नाकर आत्मवैभवः ।\nसदा सदात्मज्ञनदीभिराप्यः कृष्णावतारो हरिरेकसागरः ॥ ३॥"
"text": "जयत्यसङ्ख्योरुबलाम्बुपूरो गुणोच्चरत्नाकर आत्मवैभवः ।\nसदा सदात्मज्ञनदीभिराप्यः कृष्णावतारो हरिरेकसागरः ॥ ३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-321",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-321",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V04",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V04",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।\nदेवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरये’ ॥ ४॥"
"text": "‘नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।\nदेवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरये’ ॥ ४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-322",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-322",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V05",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V05",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "जयो नामेतिहासोऽयं कृष्णद्वैपायनेरितः ।\nवायुर्नरोत्तमो नाम देवीति श्रीरुदीरिता ॥ ५॥"
"text": "जयो नामेतिहासोऽयं कृष्णद्वैपायनेरितः ।\nवायुर्नरोत्तमो नाम देवीति श्रीरुदीरिता ॥ ५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-323",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-323",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V06",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V06",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नारायणो व्यास इति वाच्यवक्तृस्वरूपकः ।\nएकः स भगवानुक्तः साधकेशो नरोत्तमः ॥ ६॥"
"text": "नारायणो व्यास इति वाच्यवक्तृस्वरूपकः ।\nएकः स भगवानुक्तः साधकेशो नरोत्तमः ॥ ६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-324",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-324",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V07",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V07",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "उपसाधको नरश्चोक्तो देवी भाग्यात्मिका नृणाम् ।\nसरस्वती वाक्यरूपा तस्मान्नम्या हि तेऽखिलाः ॥ ७॥"
"text": "उपसाधको नरश्चोक्तो देवी भाग्यात्मिका नृणाम् ।\nसरस्वती वाक्यरूपा तस्मान्नम्या हि तेऽखिलाः ॥ ७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-325",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-325",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V08",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V08",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "कृष्णौ सत्या भीमपार्थौ कृष्णेत्युक्ता हि भारते ॥ ८॥"
"text": "कृष्णौ सत्या भीमपार्थौ कृष्णेत्युक्ता हि भारते ॥ ८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-326",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-326",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V09",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V09",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सर्वस्य निर्णयसुवाक्यसमुद्धृती तु स्वाध्याययोर्हरिपदस्मरणेन कृत्वा ।\nआनन्दतीर्थवरनामवती तृतीया (भौ) भैमी तनुर्मरुत आह कथाः परस्य ॥ ९॥"
"text": "सर्वस्य निर्णयसुवाक्यसमुद्धृती तु स्वाध्याययोर्हरिपदस्मरणेन कृत्वा ।\nआनन्दतीर्थवरनामवती तृतीया (भौ) भैमी तनुर्मरुत आह कथाः परस्य ॥ ९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-327",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-327",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V10",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V10",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "व्यूढश्चतुर्धा भगवान् स एको मायां श्रियं सृष्टिविधित्सयाऽऽर ।\nरूपेण पूर्वेण स वासुदेवनाम्ना विरिञ्चं सुषुवे च साऽतः ॥ १०॥"
"text": "व्यूढश्चतुर्धा भगवान् स एको मायां श्रियं सृष्टिविधित्सयाऽऽर ।\nरूपेण पूर्वेण स वासुदेवनाम्ना विरिञ्चं सुषुवे च साऽतः ॥ १०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-328",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-328",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V11",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V11",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सङ्कर्षणाच्चापि जयातनूजो बभूव साक्षाद्बलसंविदात्मा ।\nवायुर्य एवाथ विरिञ्चनामा भविष्य आद्यो न परस्ततो हि ॥ ११॥"
"text": "सङ्कर्षणाच्चापि जयातनूजो बभूव साक्षाद्बलसंविदात्मा ।\nवायुर्य एवाथ विरिञ्चनामा भविष्य आद्यो न परस्ततो हि ॥ ११॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-329",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-329",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V12",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V12",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सूत्रं स वायुः पुरुषो विरिञ्चः प्रद्युम्नतश्चाथ कृतौ स्त्रियौ द्वे ।\nप्रजज्ञतुर्यमळे तत्र पूर्वा प्रधानसञ्ज्ञा प्रकृतिर्जनित्री ॥ १२॥"
"text": "सूत्रं स वायुः पुरुषो विरिञ्चः प्रद्युम्नतश्चाथ कृतौ स्त्रियौ द्वे ।\nप्रजज्ञतुर्यमळे तत्र पूर्वा प्रधानसञ्ज्ञा प्रकृतिर्जनित्री ॥ १२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-330",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-330",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V13",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V13",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "श्रद्धा द्वितीयाऽथ तयोश्च योगो बभूव पुंसैव च सूत्रनाम्ना ।\nहरेर्नियोगादथ सम्प्रसूतौ शेषः सुपर्णश्च तयोः सहैव ॥ १३॥"
"text": "श्रद्धा द्वितीयाऽथ तयोश्च योगो बभूव पुंसैव च सूत्रनाम्ना ।\nहरेर्नियोगादथ सम्प्रसूतौ शेषः सुपर्णश्च तयोः सहैव ॥ १३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-331",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-331",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V14",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V14",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "शेषस्तयोरेव हि जीवनामा कालात्मकः सोऽथ सुपर्ण आसीत् ।\nतौ वाहनं शयनं चैव विष्णोः काला जयाद्याश्च तत प्रसूताः ॥ १४॥"
"text": "शेषस्तयोरेव हि जीवनामा कालात्मकः सोऽथ सुपर्ण आसीत् ।\nतौ वाहनं शयनं चैव विष्णोः काला जयाद्याश्च तत प्रसूताः ॥ १४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-332",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-332",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V15",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V15",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "काला जयाद्या अपि विष्णुपार्षदा यस्मादण्डात् परतः सम्प्रसूताः ।\nनीचाः सुरेभ्यस्तत एव तेऽखिला विष्वक्सेनो वायुजः खेन तुल्यः ॥ १५॥"
"text": "काला जयाद्या अपि विष्णुपार्षदा यस्मादण्डात् परतः सम्प्रसूताः ।\nनीचाः सुरेभ्यस्तत एव तेऽखिला विष्वक्सेनो वायुजः खेन तुल्यः ॥ १५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-333",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-333",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V16",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V16",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "व्यूहात्तृतीयात्पुनरेव विष्णोर्देवांश्चतुर्वर्णगतान् समस्तान् ।\nसङ्गृह्य बीजात्मतयाऽनिरुद्धो न्यधत्त शान्त्यां त्रिगुणात्मिकायाम् ॥ १६॥"
"text": "व्यूहात्तृतीयात्पुनरेव विष्णोर्देवांश्चतुर्वर्णगतान् समस्तान् ।\nसङ्गृह्य बीजात्मतयाऽनिरुद्धो न्यधत्त शान्त्यां त्रिगुणात्मिकायाम् ॥ १६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-334",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-334",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V17",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V17",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ततो महत्तत्त्वतनुर्विरिञ्चः स्थूलात्मनैवाजनि वाक् च देवी ।\nतस्यामहङ्कारतनुं स रुद्रं ससर्ज बुद्धिं च तदर्द्धदेहाम् ॥ १७॥"
"text": "ततो महत्तत्त्वतनुर्विरिञ्चः स्थूलात्मनैवाजनि वाक् च देवी ।\nतस्यामहङ्कारतनुं स रुद्रं ससर्ज बुद्धिं च तदर्द्धदेहाम् ॥ १७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-335",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-335",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V18",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V18",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "बुद्ध्यामुमायां स शिवस्त्रिरूपो मनश्च वैकारिकदेवसङ्घान् ।\nदशेन्द्रियाण्येव च तैजसानि क्रमेण खादीन् विषयैश्च सार्द्धम् ॥ १८॥"
"text": "बुद्ध्यामुमायां स शिवस्त्रिरूपो मनश्च वैकारिकदेवसङ्घान् ।\nदशेन्द्रियाण्येव च तैजसानि क्रमेण खादीन् विषयैश्च सार्द्धम् ॥ १८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-336",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-336",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V19",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V19",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पुंसः प्रकृत्यां च पुनर्विरिञ्चाच्छिवोऽथ तस्मादखिलाः सुरेशाः ।\nजाताः सशक्राः पुनरेव सूत्राच्छ्रद्धा सुतानाप सुरप्रवीरान् ।\nशेषं शिवं चेन्द्रमथेन्द्रतश्च सर्वे सुरा यज्ञगणाश्च जाताः ॥ १९॥"
"text": "पुंसः प्रकृत्यां च पुनर्विरिञ्चाच्छिवोऽथ तस्मादखिलाः सुरेशाः ।\nजाताः सशक्राः पुनरेव सूत्राच्छ्रद्धा सुतानाप सुरप्रवीरान् ।\nशेषं शिवं चेन्द्रमथेन्द्रतश्च सर्वे सुरा यज्ञगणाश्च जाताः ॥ १९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-337",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-337",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V20",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V20",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पुनश्च माया त्रिविधा बभूव सत्त्वादिरूपैरथ वासुदेवात् ।\nसत्त्वात्मिकायां स बभूव तस्मात् स विष्णुनामैव निरन्तरोऽपि ।\nरजस्तनौ चैव विरिञ्च आसीत् तमस्तनौ शर्व इति त्रयोऽस्मात् ॥ २०॥"
"text": "पुनश्च माया त्रिविधा बभूव सत्त्वादिरूपैरथ वासुदेवात् ।\nसत्त्वात्मिकायां स बभूव तस्मात् स विष्णुनामैव निरन्तरोऽपि ।\nरजस्तनौ चैव विरिञ्च आसीत् तमस्तनौ शर्व इति त्रयोऽस्मात् ॥ २०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-338",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-338",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V21",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V21",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एते हि देवाः पुनरण्डसृष्टावशक्नुवन्तो हरिमेत्य तुष्टुवुः ।\nत्वन्नो जगच्चित्रविचित्रसर्गनिस्सीमशक्तिः कुरु सन्निकेतम् ॥ २१॥"
"text": "एते हि देवाः पुनरण्डसृष्टावशक्नुवन्तो हरिमेत्य तुष्टुवुः ।\nत्वन्नो जगच्चित्रविचित्रसर्गनिस्सीमशक्तिः कुरु सन्निकेतम् ॥ २१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-339",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-339",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V22",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V22",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इति स्तुतस्तैः पुरुषोत्तमोऽसौ स विष्णुनामा श्रियमाप सृष्टये ।\nसुषाव सैवाण्डमधोक्षजस्य शुष्मं हिरण्यात्मकमम्बुमध्ये ॥ २२॥"
"text": "इति स्तुतस्तैः पुरुषोत्तमोऽसौ स विष्णुनामा श्रियमाप सृष्टये ।\nसुषाव सैवाण्डमधोक्षजस्य शुष्मं हिरण्यात्मकमम्बुमध्ये ॥ २२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-340",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-340",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V23",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V23",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्मिन् प्रविष्टा हरिणैव सार्द्धं सर्वे सुरास्तस्य बभूव नाभेः ।\nलोकात्मकं पद्मममुष्य मध्ये पुनर्विरिञ्चोऽजनि सद्गुणात्मा ॥ २३॥"
"text": "तस्मिन् प्रविष्टा हरिणैव सार्द्धं सर्वे सुरास्तस्य बभूव नाभेः ।\nलोकात्मकं पद्मममुष्य मध्ये पुनर्विरिञ्चोऽजनि सद्गुणात्मा ॥ २३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-341",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-341",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V24",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V24",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्मात् पुनः सर्वसुराः प्रसूतास्ते जायमाना अपि निर्णयाय ।\nनिस्सृत्य कायादुत पद्मयोनेः सम्प्राविशन् क्रमशो मारुतान्ताः ॥ २४॥"
"text": "तस्मात् पुनः सर्वसुराः प्रसूतास्ते जायमाना अपि निर्णयाय ।\nनिस्सृत्य कायादुत पद्मयोनेः सम्प्राविशन् क्रमशो मारुतान्ताः ॥ २४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-342",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-342",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V25",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V25",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पपात वायोर्गमनाच्छरीरं तस्यैव चावेशत उत्थितं पुनः ।\nतस्मात् स एको विबुधप्रधान इत्याश्रिता देवगणास्तमेव । ॥ २५॥"
"text": "पपात वायोर्गमनाच्छरीरं तस्यैव चावेशत उत्थितं पुनः ।\nतस्मात् स एको विबुधप्रधान इत्याश्रिता देवगणास्तमेव । ॥ २५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-343",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-343",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V26",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V26",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "हरेर्विरिञ्चस्य च मध्यसंस्थितेस्तदन्यदेवाधिपतिः स मारुतः ।\nततो विरिञ्चो भुवनानि सप्त ससप्तकान्याशु चकार सोऽब्जात् ॥ २६॥"
"text": "हरेर्विरिञ्चस्य च मध्यसंस्थितेस्तदन्यदेवाधिपतिः स मारुतः ।\nततो विरिञ्चो भुवनानि सप्त ससप्तकान्याशु चकार सोऽब्जात् ॥ २६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-344",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-344",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V27",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V27",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तस्माच्च देवा ऋषयः पुनश्च वैकारिकाद्याः सशिवा बभूवुः ॥ २७ ॥"
"text": "तस्माच्च देवा ऋषयः पुनश्च वैकारिकाद्याः सशिवा बभूवुः ॥ २७ ॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-345",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-345",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V28",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V28",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अग्रे शिवोऽहं भव एव बुद्धेरुमा मनोजौ सह शक्रकामौ ।\nगुरुर्मनुर्दक्ष उतानिरुद्धः सहैव (पश्चान्) शच्या मनसः प्रसूताः ॥ २८ ॥"
"text": "अग्रे शिवोऽहं भव एव बुद्धेरुमा मनोजौ सह शक्रकामौ ।\nगुरुर्मनुर्दक्ष उतानिरुद्धः सहैव (पश्चान्) शच्या मनसः प्रसूताः ॥ २८ ॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-346",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-346",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V29",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V29",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "चक्षुःश्रुतिभ्यां स्पर्शात्सहैव रविः शशी धर्म इमे प्रसूताः ।\nजिह्वाभवो वारिपतिर्नसोश्च नासत्यदस्रौ क्रमशः प्रसूताः ।\nततः सनाद्याश्च मरीचिमुख्या देवाश्च सर्वे क्रमशः प्रसूताः ॥ २९ ॥"
"text": "चक्षुःश्रुतिभ्यां स्पर्शात्सहैव रविः शशी धर्म इमे प्रसूताः ।\nजिह्वाभवो वारिपतिर्नसोश्च नासत्यदस्रौ क्रमशः प्रसूताः ।\nततः सनाद्याश्च मरीचिमुख्या देवाश्च सर्वे क्रमशः प्रसूताः ॥ २९ ॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-347",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-347",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V30",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V30",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ततोऽसुराद्या ऋषयो मनुष्या जगद्विचित्रं च विरिञ्चतोऽभूत् ॥ ३०॥"
"text": "ततोऽसुराद्या ऋषयो मनुष्या जगद्विचित्रं च विरिञ्चतोऽभूत् ॥ ३०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-348",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-348",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V31",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V31",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "उक्तक्रमात् पूर्वभवस्तु यो यः श्रेष्ठः स स ह्यासुरकानृते च ।\nपूर्वश्च (पूर्वस्तु) पश्चात् पुनरेव जातो नाश्रेष्ठतामेति कथञ्चिदस्य ।\nगुणास्तु कालात् पितृमातृदोषात् स्वकर्मतो वाऽभिभवं प्रयान्ति ॥ ३१॥"
"text": "उक्तक्रमात् पूर्वभवस्तु यो यः श्रेष्ठः स स ह्यासुरकानृते च ।\nपूर्वश्च (पूर्वस्तु) पश्चात् पुनरेव जातो नाश्रेष्ठतामेति कथञ्चिदस्य ।\nगुणास्तु कालात् पितृमातृदोषात् स्वकर्मतो वाऽभिभवं प्रयान्ति ॥ ३१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-349",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-349",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V32",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V32",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "लयो भवेद् व्युत्क्रमतो हि तेषां ततो हरिः प्रलये श्रीसहायः ।\nशेते निजानन्दममन्दसान्द्रसन्दोहमेकोऽनुभवन्ननन्तः ॥ ३२॥"
"text": "लयो भवेद् व्युत्क्रमतो हि तेषां ततो हरिः प्रलये श्रीसहायः ।\nशेते निजानन्दममन्दसान्द्रसन्दोहमेकोऽनुभवन्ननन्तः ॥ ३२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-350",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-350",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V33",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V33",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अनन्तशीर्षास्यकरोरुपादः सोऽनन्तमूर्तिः स्वगुणाननन्तान् ।\nअनन्तशक्तिः परिपूर्णभोगो भुञ्जन्नजस्रं निजरूप आस्ते ॥ ३३॥"
"text": "अनन्तशीर्षास्यकरोरुपादः सोऽनन्तमूर्तिः स्वगुणाननन्तान् ।\nअनन्तशक्तिः परिपूर्णभोगो भुञ्जन्नजस्रं निजरूप आस्ते ॥ ३३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-351",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-351",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V34",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V34",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एवं पुनः सृजते सर्वमेतदनाद्यनन्तो हि जगत्प्रवाहः ।\nनित्या हि (श्च) जीवाः प्रकृतिश्च नित्या कालश्च नित्यः किमु देवदेवः ॥ ३४॥"
"text": "एवं पुनः सृजते सर्वमेतदनाद्यनन्तो हि जगत्प्रवाहः ।\nनित्या हि (श्च) जीवाः प्रकृतिश्च नित्या कालश्च नित्यः किमु देवदेवः ॥ ३४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-352",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-352",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V35",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V35",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यथा समुद्रात् सरितः प्रजाताः पुनस्तमेव प्रविशन्ति शश्वत् ।\nएवं हरेर्नित्यजगत्प्रवाहस्तमेव चासौ प्रविशत्यजस्रम् ॥ ३५॥"
"text": "यथा समुद्रात् सरितः प्रजाताः पुनस्तमेव प्रविशन्ति शश्वत् ।\nएवं हरेर्नित्यजगत्प्रवाहस्तमेव चासौ प्रविशत्यजस्रम् ॥ ३५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-353",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-353",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V36",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V36",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एवं विदुर्ये परमामनन्तामजस्य शक्तिं पुरुषोत्तमस्य ।\nतस्य प्रसादादथ दग्धदोषास्तमाप्नुवन्त्याशु परं सुरेशम् ॥ ३६॥"
"text": "एवं विदुर्ये परमामनन्तामजस्य शक्तिं पुरुषोत्तमस्य ।\nतस्य प्रसादादथ दग्धदोषास्तमाप्नुवन्त्याशु परं सुरेशम् ॥ ३६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-354",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-354",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V37",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V37",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "देवानिमान् मुक्तसमस्तदोषान् स्वसन्निधाने विनिवेश्य देवः ।\nपुनस्तदन्यानधिकारयोग्यांस्तत्तद्गणानेव पदे नियुङ्क्ते ॥ ३७॥"
"text": "देवानिमान् मुक्तसमस्तदोषान् स्वसन्निधाने विनिवेश्य देवः ।\nपुनस्तदन्यानधिकारयोग्यांस्तत्तद्गणानेव पदे नियुङ्क्ते ॥ ३७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-355",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-355",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V38",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V38",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पुनश्च मारीचत एव देवाः जाता आदित्यामसुराश्च दित्याम् ।\nगावो मृगाः पक्ष्युरगादिसत्त्वा दाक्षायणीष्वेव समस्तशोऽपि ॥ ३८॥"
"text": "पुनश्च मारीचत एव देवाः जाता आदित्यामसुराश्च दित्याम् ।\nगावो मृगाः पक्ष्युरगादिसत्त्वा दाक्षायणीष्वेव समस्तशोऽपि ॥ ३८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-356",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-356",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V39",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V39",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ततः स मग्नामलयो लयोदधौ महीं विलोक्याशु हरिर्वराहः ।\nभूत्वा विरिञ्चार्थमिमां सशैलामुद्धृत्य वारामुपरि न्यधात् स्थिरम् ॥ ३९॥"
"text": "ततः स मग्नामलयो लयोदधौ महीं विलोक्याशु हरिर्वराहः ।\nभूत्वा विरिञ्चार्थमिमां सशैलामुद्धृत्य वारामुपरि न्यधात् स्थिरम् ॥ ३९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-357",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-357",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V40",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V40",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अथाब्जनाभप्रतिहारपालौ शापात् त्रिशो भूमितले प्रजातौ ।\nदित्यां हिरण्यावथ राक्षसौ च पैतृष्वसेयौ च हरेः परस्तात् ॥ ४०॥"
"text": "अथाब्जनाभप्रतिहारपालौ शापात् त्रिशो भूमितले प्रजातौ ।\nदित्यां हिरण्यावथ राक्षसौ च पैतृष्वसेयौ च हरेः परस्तात् ॥ ४०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-358",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-358",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V41",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V41",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "(हतो) ततो हिरण्याक्ष उदारविक्रमो दितेः सुतो योऽवरजः सुरार्थे ।\nधात्रार्थितेनैव वराहरूपिणा धरोद्धृतौ पूर्वहतोऽब्जजोद्भवः ॥ ४१॥"
"text": "(हतो) ततो हिरण्याक्ष उदारविक्रमो दितेः सुतो योऽवरजः सुरार्थे ।\nधात्रार्थितेनैव वराहरूपिणा धरोद्धृतौ पूर्वहतोऽब्जजोद्भवः ॥ ४१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-359",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-359",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V42",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V42",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अथो विधातुर्मुखतो विनिःसृतान् वेदान् हयास्यो जगृहेऽसुरेन्द्रः ।\nनिहत्य तं मत्स्यवपुर्जुगोप मनुं मुनींस्तांश्च ददौ विधातुः ॥ ४२॥"
"text": "अथो विधातुर्मुखतो विनिःसृतान् वेदान् हयास्यो जगृहेऽसुरेन्द्रः ।\nनिहत्य तं मत्स्यवपुर्जुगोप मनुं मुनींस्तांश्च ददौ विधातुः ॥ ४२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-360",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-360",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V43",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V43",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मन्वन्तरप्रलये मत्स्यरूपो विद्यामदान्मनवे देवदेवः ।\nवैवस्वतायोत्तमसंविदात्मा विष्णोः स्वरूपप्रतिपत्तिरूपाम् ॥ ४३॥"
"text": "मन्वन्तरप्रलये मत्स्यरूपो विद्यामदान्मनवे देवदेवः ।\nवैवस्वतायोत्तमसंविदात्मा विष्णोः स्वरूपप्रतिपत्तिरूपाम् ॥ ४३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-361",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-361",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V44",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V44",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अथो दितेर्ज्येष्ठसुतेन शश्वत् प्रपीडिता ब्रह्मवरात् सुरेशाः ।\nहरिं विरिञ्चेन सहोपजग्मुर्दौरात्म्यमस्यापि शशंसुरस्मै ॥ ४४॥"
"text": "अथो दितेर्ज्येष्ठसुतेन शश्वत् प्रपीडिता ब्रह्मवरात् सुरेशाः ।\nहरिं विरिञ्चेन सहोपजग्मुर्दौरात्म्यमस्यापि शशंसुरस्मै ॥ ४४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-362",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-362",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V45",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V45",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अभिष्टुतस्तैर्हरिरुग्रवीर्यो नृसिंहरूपेण स आविरासीत् ।\nहत्वा हिरण्यं च सुताय तस्य दत्वाऽभयं देवगणानतोषयत् ॥ ४५॥"
"text": "अभिष्टुतस्तैर्हरिरुग्रवीर्यो नृसिंहरूपेण स आविरासीत् ।\nहत्वा हिरण्यं च सुताय तस्य दत्वाऽभयं देवगणानतोषयत् ॥ ४५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-363",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-363",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V46",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V46",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सुरासुराणामुदधिं विमथ्नतां दधार पृष्ठेन गिरिं स मन्दरम् ।\nवरप्रदानादपरैरधार्यं हरस्य कूर्मो बृहदण्डवोढा ॥ ४६॥"
"text": "सुरासुराणामुदधिं विमथ्नतां दधार पृष्ठेन गिरिं स मन्दरम् ।\nवरप्रदानादपरैरधार्यं हरस्य कूर्मो बृहदण्डवोढा ॥ ४६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-364",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-364",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V47",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V47",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "वरादजेयत्वमवाप दैत्यराट् चतुर्मुखस्यैव बलिर्यदा तदा ।\nअजायतेन्द्रावरजोऽदितेः सुतो महानजोऽप्यब्जभवादिसंस्तुतः ॥ ४७॥"
"text": "वरादजेयत्वमवाप दैत्यराट् चतुर्मुखस्यैव बलिर्यदा तदा ।\nअजायतेन्द्रावरजोऽदितेः सुतो महानजोऽप्यब्जभवादिसंस्तुतः ॥ ४७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-365",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-365",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V48",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V48",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "‘स वामनात्माऽसुरभूभृतोऽध्वरं जगाम गां सन्नमयन् पदे पदे ।\nजहार चास्माच्छलतस्त्रिविष्टपं त्रिभिः क्रमैस्तच्च ददौ निजाग्रजे’ ॥ ४८॥"
"text": "‘स वामनात्माऽसुरभूभृतोऽध्वरं जगाम गां सन्नमयन् पदे पदे ।\nजहार चास्माच्छलतस्त्रिविष्टपं त्रिभिः क्रमैस्तच्च ददौ निजाग्रजे’ ॥ ४८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-366",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-366",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V49",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V49",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पितामहेनास्य पुरा हि (भि) याचितो बलेः कृते केशव आह यद्वचः ।\nनायाञ्चयाऽहं प्रतिहन्मि तं बलिं शुभाननेत्येव ततोऽभ्ययाचत ॥ ४९॥"
"text": "पितामहेनास्य पुरा हि (भि) याचितो बलेः कृते केशव आह यद्वचः ।\nनायाञ्चयाऽहं प्रतिहन्मि तं बलिं शुभाननेत्येव ततोऽभ्ययाचत ॥ ४९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-367",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-367",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V50",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V50",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "बभूविरे चन्द्रललामतो वरात् पुरा ह्यजेया असुरा धरातले ।\nतैरर्दिता वासवनायकाः सुराः पुरो निधायाब्जजमस्तुवन् हरिम् ॥ ५०॥"
"text": "बभूविरे चन्द्रललामतो वरात् पुरा ह्यजेया असुरा धरातले ।\nतैरर्दिता वासवनायकाः सुराः पुरो निधायाब्जजमस्तुवन् हरिम् ॥ ५०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-368",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-368",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V51",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V51",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "विरिञ्चसृष्टैर्नितरामवध्यौ वराद् विधातुर्दितिजौ हिरण्यकौ ।\nतथा हयग्रीव उदारविक्रमस्त्वया हता ब्रह्मपुरातनेन ॥ ५१॥"
"text": "विरिञ्चसृष्टैर्नितरामवध्यौ वराद् विधातुर्दितिजौ हिरण्यकौ ।\nतथा हयग्रीव उदारविक्रमस्त्वया हता ब्रह्मपुरातनेन ॥ ५१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-369",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-369",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V52",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V52",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स चासुरान् रुद्रवरादवध्यानिमान् समस्तैरपि देवदेव ।\nनिःसीमशक्त्यैव निहत्य सर्वान् हृदम्बुजे नो निवसाथ शश्वत् ॥ ५२॥"
"text": "स चासुरान् रुद्रवरादवध्यानिमान् समस्तैरपि देवदेव ।\nनिःसीमशक्त्यैव निहत्य सर्वान् हृदम्बुजे नो निवसाथ शश्वत् ॥ ५२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-370",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-370",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V53",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V53",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इत्यादरोक्तस्त्रिदशैरजेयः स शार्ङ्गधन्वाऽथ भृगूद्वहोऽभूत् ।\nरामो निहत्यासुरपूगमुग्रं (न) ह्रदाननादिर्विदधेऽसृजैव ॥ ५३॥"
"text": "इत्यादरोक्तस्त्रिदशैरजेयः स शार्ङ्गधन्वाऽथ भृगूद्वहोऽभूत् ।\nरामो निहत्यासुरपूगमुग्रं (न) ह्रदाननादिर्विदधेऽसृजैव ॥ ५३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-371",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-371",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V55",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V55",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सर्वैरजेयः स च कुम्भकर्णः पुरातने जन्मनि धातुरेव ।\nवरान्नरादीनृत एव रावणस्तदातनात्तौ त्रिदशानबाधताम् ॥ ५५॥"
"text": "सर्वैरजेयः स च कुम्भकर्णः पुरातने जन्मनि धातुरेव ।\nवरान्नरादीनृत एव रावणस्तदातनात्तौ त्रिदशानबाधताम् ॥ ५५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-372",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-372",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V56",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V56",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तदाऽब्जजं शूलिनमेव चाग्रतो निधाय देवाः पुरुहूतपूर्वकाः ।\nपयोम्बुधौ भोगिपभोगशायिनं समेत्य योग्यां स्तुतिमभ्ययोजयन् ॥ ५६॥"
"text": "तदाऽब्जजं शूलिनमेव चाग्रतो निधाय देवाः पुरुहूतपूर्वकाः ।\nपयोम्बुधौ भोगिपभोगशायिनं समेत्य योग्यां स्तुतिमभ्ययोजयन् ॥ ५६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-373",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-373",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V57",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V57",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "त्वमेक ईशः परमः स्वतन्त्रस्त्वमादिरन्तो जगतो नियोक्ता ।\nत्वदाज्ञयैवाखिलमम्बुजोद्भवा वितेनिरेऽग्र्याश्चरमाश्च येऽन्ये ॥ ५७॥"
"text": "त्वमेक ईशः परमः स्वतन्त्रस्त्वमादिरन्तो जगतो नियोक्ता ।\nत्वदाज्ञयैवाखिलमम्बुजोद्भवा वितेनिरेऽग्र्याश्चरमाश्च येऽन्ये ॥ ५७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-374",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-374",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V58",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V58",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मनुष्यमानात् त्रिशतं सषष्टिकं दिवौकसामेकमुशन्ति वत्सरम् ।\nद्विषट्सहस्रैरपि तैश्चतुर्युगं त्रेतादिभिः पादश एव हीनैः ॥ ५८॥"
"text": "मनुष्यमानात् त्रिशतं सषष्टिकं दिवौकसामेकमुशन्ति वत्सरम् ।\nद्विषट्सहस्रैरपि तैश्चतुर्युगं त्रेतादिभिः पादश एव हीनैः ॥ ५८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-375",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-375",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V59",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V59",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सहस्त्रवृत्तं तदहः स्वयम्भुवो निशा च तन्मानमितं शरच्छतम् ।\nत्वदाज्ञया स्वाननुभूय भोगानुपैति सोऽपि त्वरितस्त्वदन्तिकम् ॥ ५९॥"
"text": "सहस्त्रवृत्तं तदहः स्वयम्भुवो निशा च तन्मानमितं शरच्छतम् ।\nत्वदाज्ञया स्वाननुभूय भोगानुपैति सोऽपि त्वरितस्त्वदन्तिकम् ॥ ५९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-376",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-376",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V60",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V60",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "त्वया पुरा कर्णपुटाद्विनिर्मितौ महासुरौ तौ मधुकैटभाख्यौ ।\nप्रभञ्जनावेशवशात् (तवाऽज्ञया) त्वदाज्ञया बलोद्धतावाशु जलेऽभ्यवर्धताम् (व्यवर्धताम्)॥ ६०॥"
"text": "त्वया पुरा कर्णपुटाद्विनिर्मितौ महासुरौ तौ मधुकैटभाख्यौ ।\nप्रभञ्जनावेशवशात् (तवाऽज्ञया) त्वदाज्ञया बलोद्धतावाशु जलेऽभ्यवर्धताम् (व्यवर्धताम्)॥ ६०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-377",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-377",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V61",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V61",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "त्वदाज्ञया ब्रह्मवरादवध्यौ चिक्रीडिषासम्भवया (मुखोद्गतान्) मुखोद्गतौ ।\nस्वयम्भुवो वेदगणानहार्षतां तदाऽभवस्त्वं हयशीर्ष ईश्वरः ॥ ६१॥"
"text": "त्वदाज्ञया ब्रह्मवरादवध्यौ चिक्रीडिषासम्भवया (मुखोद्गतान्) मुखोद्गतौ ।\nस्वयम्भुवो वेदगणानहार्षतां तदाऽभवस्त्वं हयशीर्ष ईश्वरः ॥ ६१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-378",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-378",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V62",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V62",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "आहृत्य वेदानखिलान् प्रदाय स्वयम्भुवे तौ च जघन्थ दस्यू ।\nनिष्पीड्य तावूरुतळे कराभ्यां तन्मेदसैवाऽशु चकर्थ मेदिनीम् ॥ ६२॥"
"text": "आहृत्य वेदानखिलान् प्रदाय स्वयम्भुवे तौ च जघन्थ दस्यू ।\nनिष्पीड्य तावूरुतळे कराभ्यां तन्मेदसैवाऽशु चकर्थ मेदिनीम् ॥ ६२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-379",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-379",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V63",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V63",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एवं सुराणां च निसर्गजं बलं तथाऽसुराणां वरदानसम्भवम् ।\nवशे तवैतद्द्वयमप्यतो वयं निवेदयामः पितुरेव तेऽखिलम् ॥ ६३॥"
"text": "एवं सुराणां च निसर्गजं बलं तथाऽसुराणां वरदानसम्भवम् ।\nवशे तवैतद्द्वयमप्यतो वयं निवेदयामः पितुरेव तेऽखिलम् ॥ ६३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-380",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-380",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V64",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V64",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इमौ च रक्षोऽधिपती विरोद्धतौ जहि स्ववीर्येण नृषु प्रभूतः ।\nइतीरिते तैरखिलैः सुरेश्वरैर्बभूव रामो जगतीपतिः प्रभुः ॥ ६४॥"
"text": "इमौ च रक्षोऽधिपती विरोद्धतौ जहि स्ववीर्येण नृषु प्रभूतः ।\nइतीरिते तैरखिलैः सुरेश्वरैर्बभूव रामो जगतीपतिः प्रभुः ॥ ६४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-381",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-381",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V65",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V65",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स कश्यपस्यादितिगर्भजन्मनो विवस्वतस्तन्तुभवस्य भूभृतः ।\nगृहे दशस्यन्दननामिनोऽभूत् कौसल्यकानाम्नि तदर्थिनेष्टः ॥ ६५ ॥"
"text": "स कश्यपस्यादितिगर्भजन्मनो विवस्वतस्तन्तुभवस्य भूभृतः ।\nगृहे दशस्यन्दननामिनोऽभूत् कौसल्यकानाम्नि तदर्थिनेष्टः ॥ ६५ ॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-382",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-382",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V66",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V66",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तदाज्ञया देवगणा बभूविरे पुरैव पश्चादपि तस्य भूम्नः ।\nनिषेवणायोरुगुणस्य वानरेष्वथो नरेष्वेव च पश्चिमोद्भवाः ॥ ६६ ॥"
"text": "तदाज्ञया देवगणा बभूविरे पुरैव पश्चादपि तस्य भूम्नः ।\nनिषेवणायोरुगुणस्य वानरेष्वथो नरेष्वेव च पश्चिमोद्भवाः ॥ ६६ ॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-383",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-383",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V67",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V67",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स देवतानां प्रथमो गुणाधिको बभूव नाम्ना हनुमान् प्रभञ्जनः ।\nस्वसम्भवः केसरिणो गृहे प्रभुर्बभूव वाली स्वत एव वासवः ॥ ६७॥"
"text": "स देवतानां प्रथमो गुणाधिको बभूव नाम्ना हनुमान् प्रभञ्जनः ।\nस्वसम्भवः केसरिणो गृहे प्रभुर्बभूव वाली स्वत एव वासवः ॥ ६७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-384",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-384",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V68",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V68",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सुग्रीव आसीत् परमेष्ठितेजसा युतो रविः स्वात्मत एव जाम्बवान् ।\nय एव पूर्वं परमेष्ठिवक्षसस्त्वगुद्भवो धर्म इहाऽस्यतोऽभवत् ॥ ६८॥"
"text": "सुग्रीव आसीत् परमेष्ठितेजसा युतो रविः स्वात्मत एव जाम्बवान् ।\nय एव पूर्वं परमेष्ठिवक्षसस्त्वगुद्भवो धर्म इहाऽस्यतोऽभवत् ॥ ६८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-385",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-385",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V69",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V69",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "य एव सूर्यात् पुनरेव संज्ञया नाम्ना यमो दक्षिणदिक्प आसीत् ।\nस जाम्बवान् दैवतकार्यदर्शिना पुरैव सृष्टो मुखतः स्वयम्भुवा ॥ ६९॥"
"text": "य एव सूर्यात् पुनरेव संज्ञया नाम्ना यमो दक्षिणदिक्प आसीत् ।\nस जाम्बवान् दैवतकार्यदर्शिना पुरैव सृष्टो मुखतः स्वयम्भुवा ॥ ६९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-386",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-386",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V70",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V70",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ब्रह्मोद्भवः सोम उतास्य सूनोरत्रेरभूत् सोऽङ्गद एव जातः ।\nबृहस्पतिस्तार उतो शची च शक्रस्य भार्यैव बभूव तारा ॥ ७०॥"
"text": "ब्रह्मोद्भवः सोम उतास्य सूनोरत्रेरभूत् सोऽङ्गद एव जातः ।\nबृहस्पतिस्तार उतो शची च शक्रस्य भार्यैव बभूव तारा ॥ ७०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-387",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-387",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V71",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V71",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "बृहस्पतिर्ब्रह्मसुतोऽपि पूर्वं सहैव शच्या मनसोऽभिजातः ।\nब्रह्मोद्भवस्याङ्गिरसः सुतोऽभून्मारीचजस्यैव शची पुलोम्नः ॥ ७१॥"
"text": "बृहस्पतिर्ब्रह्मसुतोऽपि पूर्वं सहैव शच्या मनसोऽभिजातः ।\nब्रह्मोद्भवस्याङ्गिरसः सुतोऽभून्मारीचजस्यैव शची पुलोम्नः ॥ ७१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-388",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-388",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V72",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V72",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स एव शच्या सह वानरोऽभूत् स्वयम्भुवो देवगुरुर्बृहस्पतिः ।\nअभूत् सुषेणो वरुणोऽश्विनौ च बभूवतुस्तौ विविदश्च मैन्दः ॥ ७२॥"
"text": "स एव शच्या सह वानरोऽभूत् स्वयम्भुवो देवगुरुर्बृहस्पतिः ।\nअभूत् सुषेणो वरुणोऽश्विनौ च बभूवतुस्तौ विविदश्च मैन्दः ॥ ७२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-389",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-389",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V73",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V73",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ब्रह्मोद्भवौ तौ पुनरेव सूर्याद् बभूवतुस्तत्र कनीयसस्तु ।\nआवेश ऐन्द्रो वरदानतोऽभूत् ततो बलीयान् विविदो हि मैन्दात् ॥ ७३॥"
"text": "ब्रह्मोद्भवौ तौ पुनरेव सूर्याद् बभूवतुस्तत्र कनीयसस्तु ।\nआवेश ऐन्द्रो वरदानतोऽभूत् ततो बलीयान् विविदो हि मैन्दात् ॥ ७३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-390",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-390",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V74",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V74",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "नीलोऽग्निरासीत् कमलोद्भवोत्थः कामः पुनः श्रीरमणाद् रमायाम् ।\nप्रद्युम्ननामाऽभवदेवमीशात् स स्कन्दतामाप स चक्रतां च ॥ ७४॥"
"text": "नीलोऽग्निरासीत् कमलोद्भवोत्थः कामः पुनः श्रीरमणाद् रमायाम् ।\nप्रद्युम्ननामाऽभवदेवमीशात् स स्कन्दतामाप स चक्रतां च ॥ ७४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-391",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-391",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V75",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V75",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पूर्वं हरेश्चक्रमभूद्धि दुर्गा तमःस्थिता श्रीरिति यां वदन्ति ।\nसत्त्वात्मिका शङ्खमथो रजस्था भूर्नामिका पद्ममभूद्धरेर्हि ॥ ७५॥"
"text": "पूर्वं हरेश्चक्रमभूद्धि दुर्गा तमःस्थिता श्रीरिति यां वदन्ति ।\nसत्त्वात्मिका शङ्खमथो रजस्था भूर्नामिका पद्ममभूद्धरेर्हि ॥ ७५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-392",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-392",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V76",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V76",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "गदा तु वायुर्बलसंविदात्मा शार्ङ्गं च विद्येति रमैव खड्गः ।\nदुर्गात्मिका सैव च चर्मनाम्नी पञ्चात्मको मारुत एव बाणाः ॥ ७६॥"
"text": "गदा तु वायुर्बलसंविदात्मा शार्ङ्गं च विद्येति रमैव खड्गः ।\nदुर्गात्मिका सैव च चर्मनाम्नी पञ्चात्मको मारुत एव बाणाः ॥ ७६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-393",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-393",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V77",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V77",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एवं स्थितेष्वेव पुरातनेषु वराद् रथाङ्गत्वमवाप कामः ।\nतत्सूनुतामाप च सोऽनिरुद्धो ब्रह्मोद्भवः शङ्खतनुः पुमात्मा ॥ ७७॥"
"text": "एवं स्थितेष्वेव पुरातनेषु वराद् रथाङ्गत्वमवाप कामः ।\nतत्सूनुतामाप च सोऽनिरुद्धो ब्रह्मोद्भवः शङ्खतनुः पुमात्मा ॥ ७७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-394",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-394",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V78",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V78",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तावेव जातौ भरतश्च नाम्ना शत्रुघ्न इत्येष च रामतोऽनु ।\nपूर्वं सुमित्रातनयश्च शेषः स लक्ष्मणो नाम रघूत्तमादनु ॥ ७८॥"
"text": "तावेव जातौ भरतश्च नाम्ना शत्रुघ्न इत्येष च रामतोऽनु ।\nपूर्वं सुमित्रातनयश्च शेषः स लक्ष्मणो नाम रघूत्तमादनु ॥ ७८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-395",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-395",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V79",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V79",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "कौसल्यकापुत्र उरुक्रमोऽसावेकस्तथैको भरतस्य मातुः ।\nउभौ सुमित्रातनयौ नृपस्य चत्वार एते ह्यमरोत्तमाः सुताः ॥ ७९॥"
"text": "कौसल्यकापुत्र उरुक्रमोऽसावेकस्तथैको भरतस्य मातुः ।\nउभौ सुमित्रातनयौ नृपस्य चत्वार एते ह्यमरोत्तमाः सुताः ॥ ७९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-396",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-396",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V80",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V80",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "सङ्कर्षणाद्यैस्त्रिभिरेव रूपैराविष्ट आसीत् त्रिषु तेषु विष्णुः ।\nइन्द्रोऽङ्गदे चैव ततोऽङ्गदो हि बली नितान्तं स बभूव शश्वत् ॥ ८०॥"
"text": "सङ्कर्षणाद्यैस्त्रिभिरेव रूपैराविष्ट आसीत् त्रिषु तेषु विष्णुः ।\nइन्द्रोऽङ्गदे चैव ततोऽङ्गदो हि बली नितान्तं स बभूव शश्वत् ॥ ८०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-397",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-397",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V81",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V81",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "येऽन्ये च भूपाः कृतवीर्यजाद्याः बलाधिकाः सन्ति सहस्रशोऽपि ।\nसर्वे हरेः सन्निधिभावयुक्ताः धर्मप्रधानाश्च गुणप्रधानाः ॥ ८१॥"
"text": "येऽन्ये च भूपाः कृतवीर्यजाद्याः बलाधिकाः सन्ति सहस्रशोऽपि ।\nसर्वे हरेः सन्निधिभावयुक्ताः धर्मप्रधानाश्च गुणप्रधानाः ॥ ८१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-398",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-398",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V82",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V82",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स्वयं रमा सीरत एव जाता सीतेति रामार्थमनूपमा या ।\nविदेहराजस्य हि यज्ञभूमौ सुतेति तस्यैव ततस्तु साऽभूत् ॥ ८२॥"
"text": "स्वयं रमा सीरत एव जाता सीतेति रामार्थमनूपमा या ।\nविदेहराजस्य हि यज्ञभूमौ सुतेति तस्यैव ततस्तु साऽभूत् ॥ ८२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-399",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-399",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V83",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V83",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इत्यादिकल्पोत्थित एष सर्गो मया समस्तागमनिर्णयात्मकः ।\nसहानुसर्गः कथितोऽत्र पूर्वो यो यो गुणैर्नित्यमसौ वरो हि ॥ ८३॥"
"text": "इत्यादिकल्पोत्थित एष सर्गो मया समस्तागमनिर्णयात्मकः ।\nसहानुसर्गः कथितोऽत्र पूर्वो यो यो गुणैर्नित्यमसौ वरो हि ॥ ८३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-400",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-400",
      "oldKey": "MBTN_C03_S01_V84",
"oldKey": "MBTN_C03_S01_V84",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C03_S01",
"parent": "MBTN_C03_S01",
      "chapter": "MBTN_C03",
"chapter": "MBTN_C03",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पाश्चात्त्यकल्पेष्वपि सर्गभेदाः श्रुतौ पुराणेष्वपि चान्यथोक्ताः ।\nनोत्कर्षहेतुः प्रथमत्वमेषु विशेषवाक्यैरवगम्यमेतत् ॥ ८४॥"
"text": "पाश्चात्त्यकल्पेष्वपि सर्गभेदाः श्रुतौ पुराणेष्वपि चान्यथोक्ताः ।\nनोत्कर्षहेतुः प्रथमत्वमेषु विशेषवाक्यैरवगम्यमेतत् ॥ ८४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-401",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-401",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01",
"oldKey": "MBTN_C04_S01",
      "type": "section",
"type": "section",
      "parent": null,
"parent": null,
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "paada",
"verseType": "paada",
      "text": "सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः"
"text": "सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-402",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-402",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V01",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V01",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "औं ॥ अथाभ्यवर्धंश्चतुराः कुमारा नृपस्य गेहे पुरुषोत्तमाद्याः ।\nनित्यप्रवृद्धस्य च तस्य वृद्धिरपेक्ष्य लोकस्य हि मन्ददृष्टिम् ॥ १॥"
"text": "औं ॥ अथाभ्यवर्धंश्चतुराः कुमारा नृपस्य गेहे पुरुषोत्तमाद्याः ।\nनित्यप्रवृद्धस्य च तस्य वृद्धिरपेक्ष्य लोकस्य हि मन्ददृष्टिम् ॥ १॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-403",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-403",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V02",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V02",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "निरीक्ष्य नित्यं चतुरः कुमारान् पिता मुदं सन्ततमाप चोच्चम् ।\nविशेषतो राममुखेन्दुबिम्बमवेक्ष्य राजा कृतकृत्य आसीत् ॥ २॥"
"text": "निरीक्ष्य नित्यं चतुरः कुमारान् पिता मुदं सन्ततमाप चोच्चम् ।\nविशेषतो राममुखेन्दुबिम्बमवेक्ष्य राजा कृतकृत्य आसीत् ॥ २॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-404",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-404",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V03",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V03",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तन्मातरः पौरजना अमात्या अन्तःपुरा वैषयिकाश्च सर्वे ।\nअवेक्षमाणाः परमं पुमांसं स्वानन्दतृप्ता इव सम्बभूवुः ॥ ३॥"
"text": "तन्मातरः पौरजना अमात्या अन्तःपुरा वैषयिकाश्च सर्वे ।\nअवेक्षमाणाः परमं पुमांसं स्वानन्दतृप्ता इव सम्बभूवुः ॥ ३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-405",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-405",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V04",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V04",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ततः सुवंशे शशिनः प्रसूतो गाधीति शक्रस्तनुजोऽस्य चाऽसीत् ।\nवरेण विप्रत्वमवाप योऽसौ विश्वस्य मित्रं स इहाऽजगाम ॥ ४॥"
"text": "ततः सुवंशे शशिनः प्रसूतो गाधीति शक्रस्तनुजोऽस्य चाऽसीत् ।\nवरेण विप्रत्वमवाप योऽसौ विश्वस्य मित्रं स इहाऽजगाम ॥ ४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-406",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-406",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V05",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V05",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तेनार्थितो यज्ञरिरक्षयैव कृच्छ्रेण पित्राऽस्य भयाद्विसृष्टः ।\nजगाम रामः सह लक्ष्मणेन सिद्धाश्रमं सिद्धजनाभिवन्द्यः ॥ ५॥"
"text": "तेनार्थितो यज्ञरिरक्षयैव कृच्छ्रेण पित्राऽस्य भयाद्विसृष्टः ।\nजगाम रामः सह लक्ष्मणेन सिद्धाश्रमं सिद्धजनाभिवन्द्यः ॥ ५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-407",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-407",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V06",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V06",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अनुग्रहार्थं स ऋषेरवाप सलक्ष्मणोऽस्त्रं मुनितो हि केवलम् ।\nववन्दिरे ब्रह्ममुखाः सुरेशास्तमस्त्ररूपाः प्रकटाः समेत्य ॥ ६॥"
"text": "अनुग्रहार्थं स ऋषेरवाप सलक्ष्मणोऽस्त्रं मुनितो हि केवलम् ।\nववन्दिरे ब्रह्ममुखाः सुरेशास्तमस्त्ररूपाः प्रकटाः समेत्य ॥ ६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-408",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-408",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V07",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V07",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अथो जघानाऽऽशु शरेण ताटकां वराद् विधातुस्तदनन्यवध्याम् ।\nररक्ष यज्ञं च मुनेर्निहत्य सुबाहुमीशानगिरा विमृत्युम् ॥ ७॥"
"text": "अथो जघानाऽऽशु शरेण ताटकां वराद् विधातुस्तदनन्यवध्याम् ।\nररक्ष यज्ञं च मुनेर्निहत्य सुबाहुमीशानगिरा विमृत्युम् ॥ ७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-409",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-409",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V08",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V08",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "शरेण मारीचमथार्णवेऽक्षिपद् वचो विरिञ्चस्य तु मानयानः ।\nअवध्यता तेन हि तस्य दत्ता जघान चान्यान् रजनीचरानथ ॥ ८॥"
"text": "शरेण मारीचमथार्णवेऽक्षिपद् वचो विरिञ्चस्य तु मानयानः ।\nअवध्यता तेन हि तस्य दत्ता जघान चान्यान् रजनीचरानथ ॥ ८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-410",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-410",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V09",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V09",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तदा विदेहेन सुतास्वयंवरो विघोषितो दिक्षु विदिक्षु सर्वशः ।\nनिधार्य तद् गाधिसुतानुयायी ययौ विदेहाननुजानुयातः ॥ ९॥"
"text": "तदा विदेहेन सुतास्वयंवरो विघोषितो दिक्षु विदिक्षु सर्वशः ।\nनिधार्य तद् गाधिसुतानुयायी ययौ विदेहाननुजानुयातः ॥ ९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-411",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-411",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V10",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V10",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अथो अहल्यां पतिनाऽभिशप्तां प्रधर्षणादिन्द्रकृताच्छिलीकृताम् ।\nस्वदर्शनान्मानुषतामुपेतां सुयोजयामास स गौतमेन ॥ १०॥"
"text": "अथो अहल्यां पतिनाऽभिशप्तां प्रधर्षणादिन्द्रकृताच्छिलीकृताम् ।\nस्वदर्शनान्मानुषतामुपेतां सुयोजयामास स गौतमेन ॥ १०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-412",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-412",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V11",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V11",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "बलं स्वभक्तेरधिकं प्रकाशयन्ननुग्रहं च त्रिदशेष्वतुल्यम् ।\nअनन्यभक्तां च सुरेशकाङ्क्षया विधाय नारीं प्रययौ तयाऽर्चितः ॥ ११॥"
"text": "बलं स्वभक्तेरधिकं प्रकाशयन्ननुग्रहं च त्रिदशेष्वतुल्यम् ।\nअनन्यभक्तां च सुरेशकाङ्क्षया विधाय नारीं प्रययौ तयाऽर्चितः ॥ ११॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-413",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-413",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V12",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V12",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "श्यामावदाते जगदेकसारे स्वनन्तचन्द्राधिककान्तिकान्ते ।\nसहानुजे कार्मुकबाणपाणौ पुरीं प्रविष्टे तुतुषुर्विदेहजाः ॥ १२॥"
"text": "श्यामावदाते जगदेकसारे स्वनन्तचन्द्राधिककान्तिकान्ते ।\nसहानुजे कार्मुकबाणपाणौ पुरीं प्रविष्टे तुतुषुर्विदेहजाः ॥ १२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-414",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-414",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V13",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V13",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पपुर्नितान्तं सरसाक्षिभृङ्गैर्वराननाब्जं पुरुषोत्तमस्य ।\nविदेहनारीनरवर्यसङ्घा यथा महापौरुषिकास्तदङ्घ्रिम् (महापूरुषिकास्तदङ्घ्रिम्) ॥ १३॥"
"text": "पपुर्नितान्तं सरसाक्षिभृङ्गैर्वराननाब्जं पुरुषोत्तमस्य ।\nविदेहनारीनरवर्यसङ्घा यथा महापौरुषिकास्तदङ्घ्रिम् (महापूरुषिकास्तदङ्घ्रिम्) ॥ १३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-415",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-415",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V14",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V14",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तथा विदेहः प्रतिलभ्य रामं सहस्रनेत्रावरजं गविष्ठम् ।\nसमर्चयामास सहानुजं तमृषिं च साक्षाज्ज्वलनप्रकाशम् ॥ १४॥"
"text": "तथा विदेहः प्रतिलभ्य रामं सहस्रनेत्रावरजं गविष्ठम् ।\nसमर्चयामास सहानुजं तमृषिं च साक्षाज्ज्वलनप्रकाशम् ॥ १४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-416",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-416",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V15",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V15",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "मेने च जामातरमात्मकन्यागुणोचितं रूपनवावतारम् ।\nउवाच चास्मै ऋषिरुग्रतेजाः कुरुष्व जामातरमेनमाश्विति ॥ १५॥"
"text": "मेने च जामातरमात्मकन्यागुणोचितं रूपनवावतारम् ।\nउवाच चास्मै ऋषिरुग्रतेजाः कुरुष्व जामातरमेनमाश्विति ॥ १५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-417",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-417",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V16",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V16",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स आह चैनं परमं वचस्ते करोमि नात्रास्ति विचारणा मे ।\nशृणुष्व मेऽथापि यथा प्रतिज्ञा सुताप्रदानाय कृता पुरस्तात् ॥ १६॥"
"text": "स आह चैनं परमं वचस्ते करोमि नात्रास्ति विचारणा मे ।\nशृणुष्व मेऽथापि यथा प्रतिज्ञा सुताप्रदानाय कृता पुरस्तात् ॥ १६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-418",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-418",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V17",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V17",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तपो मया चीर्णमुमापतेः पुरा वरायुधावाप्तिधृतेन चेतसा ।\nस मे ददौ दिव्यमिदं धनुस्तदा कथञ्चनाचाल्यमृते पिनाकिनम् ॥ १७॥"
"text": "तपो मया चीर्णमुमापतेः पुरा वरायुधावाप्तिधृतेन चेतसा ।\nस मे ददौ दिव्यमिदं धनुस्तदा कथञ्चनाचाल्यमृते पिनाकिनम् ॥ १७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-419",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-419",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V18",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V18",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "न देवदैत्योरगदेवगायका अलं धनुश्चालयितुं सवासवाः ।\nकुतो नरास्तद्वरतो हि किङ्कराः सहानसैवात्र कृषन्ति कृच्छ्रतः ॥ १८॥"
"text": "न देवदैत्योरगदेवगायका अलं धनुश्चालयितुं सवासवाः ।\nकुतो नरास्तद्वरतो हि किङ्कराः सहानसैवात्र कृषन्ति कृच्छ्रतः ॥ १८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-420",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-420",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V19",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V19",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अधार्यमेतद्धनुराप्य शङ्करादहं नृणां वीर्यपरीक्षणे धृतः ।\nसुतार्थमेतां चकर प्रतिज्ञां ददामि कन्यां य इदं हि पूरयेत् ॥ १९॥"
"text": "अधार्यमेतद्धनुराप्य शङ्करादहं नृणां वीर्यपरीक्षणे धृतः ।\nसुतार्थमेतां चकर प्रतिज्ञां ददामि कन्यां य इदं हि पूरयेत् ॥ १९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-421",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-421",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V20",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V20",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इतीरितां मे गिरमभ्यवेत्य दितेः सुता दानवयक्षराक्षसाः ।\nसमेत्य भूपाश्च समीपमाशु प्रगृह्य तच्चालयितुं न शेकुः ॥ २०॥"
"text": "इतीरितां मे गिरमभ्यवेत्य दितेः सुता दानवयक्षराक्षसाः ।\nसमेत्य भूपाश्च समीपमाशु प्रगृह्य तच्चालयितुं न शेकुः ॥ २०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-422",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-422",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V21",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V21",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "संस्विन्नगात्राः परिवृत्तनेत्राः दशाननाद्याः पतिता विमूर्छिताः ।\nतथाऽपि मां धर्षयितुं न शेकुः सुताकृते ते वचनात्स्वयम्भुवः ॥ २१॥"
"text": "संस्विन्नगात्राः परिवृत्तनेत्राः दशाननाद्याः पतिता विमूर्छिताः ।\nतथाऽपि मां धर्षयितुं न शेकुः सुताकृते ते वचनात्स्वयम्भुवः ॥ २१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-423",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-423",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V22",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V22",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पुरा हि मेऽदात् प्रभुरब्जजो वरं प्रसादितो मे तपसा कथञ्चन ।\nबलान्न ते कश्चिदुपैति कन्यकां तदिच्छुभिस्ते न च धर्षणेति ॥ २२॥"
"text": "पुरा हि मेऽदात् प्रभुरब्जजो वरं प्रसादितो मे तपसा कथञ्चन ।\nबलान्न ते कश्चिदुपैति कन्यकां तदिच्छुभिस्ते न च धर्षणेति ॥ २२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-424",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-424",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V23",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V23",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ततस्तु ते नष्टमदा इतो गताः समस्तशो ह्यस्तन एव पार्थिवाः ।\nततो ममायं प्रतिपूर्य मानसं वृणोतु कन्यामयमेव मेऽर्थितः ॥ २३॥"
"text": "ततस्तु ते नष्टमदा इतो गताः समस्तशो ह्यस्तन एव पार्थिवाः ।\nततो ममायं प्रतिपूर्य मानसं वृणोतु कन्यामयमेव मेऽर्थितः ॥ २३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-425",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-425",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V24",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V24",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तथेति चोक्ते मुनिना स किङ्करैरनन्तभोगोपममाश्वथाऽनयत् ।\nसमीक्ष्य तद्वामकरेण राघवः सलीलमुद्धृत्य हसन्नपूरयत् ॥ २४॥"
"text": "तथेति चोक्ते मुनिना स किङ्करैरनन्तभोगोपममाश्वथाऽनयत् ।\nसमीक्ष्य तद्वामकरेण राघवः सलीलमुद्धृत्य हसन्नपूरयत् ॥ २४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-426",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-426",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V25",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V25",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "विकृष्यमाणं तदनन्तराधसा परेण निःसीमबलेन लीलया ।\nअभज्यतासह्यममुष्य तद्बलं प्रसोढुमीशं कुत एव तद्भवेत् ॥ २५॥"
"text": "विकृष्यमाणं तदनन्तराधसा परेण निःसीमबलेन लीलया ।\nअभज्यतासह्यममुष्य तद्बलं प्रसोढुमीशं कुत एव तद्भवेत् ॥ २५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-427",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-427",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V26",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V26",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स मध्यतस्तत् प्रविभज्य लीलया यथेक्षुदण्डं शतमन्युकुञ्जरः ।\nविलोकयन् वक्त्रमृषेरवस्थितः सलक्ष्मणः पूर्णतनुर्यथा शशी ॥ २६॥"
"text": "स मध्यतस्तत् प्रविभज्य लीलया यथेक्षुदण्डं शतमन्युकुञ्जरः ।\nविलोकयन् वक्त्रमृषेरवस्थितः सलक्ष्मणः पूर्णतनुर्यथा शशी ॥ २६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-428",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-428",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V27",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V27",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तमब्जनेत्रं पृथुतुङ्गवक्षसं श्यामावदातं चलकुण्डलोज्ज्वलम् ।\nशशक्षतोत्थोपमचन्दनोक्षितं ददर्श विद्युद्वसनं नृपात्मजा ॥ २७॥"
"text": "तमब्जनेत्रं पृथुतुङ्गवक्षसं श्यामावदातं चलकुण्डलोज्ज्वलम् ।\nशशक्षतोत्थोपमचन्दनोक्षितं ददर्श विद्युद्वसनं नृपात्मजा ॥ २७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-429",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-429",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V28",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V28",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अथो कराभ्यां प्रतिगृह्य मालामम्लानपद्मां जलजायताक्षी ।\nउपेत्य मन्दं ललितैः पदैस्तां तदंस आसज्य च पार्श्वतोऽभवत्(पार्श्वतोऽभूत्) ॥ २८॥"
"text": "अथो कराभ्यां प्रतिगृह्य मालामम्लानपद्मां जलजायताक्षी ।\nउपेत्य मन्दं ललितैः पदैस्तां तदंस आसज्य च पार्श्वतोऽभवत्(पार्श्वतोऽभूत्) ॥ २८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-430",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-430",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V29",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V29",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ततः प्रमोदो नितरां जनानां विदेहपुर्यामभवत् समन्तात् ।\nरामं समालोक्य नरेन्द्रपुत्र्या समेतमानन्दनिधिं परेशम् ॥ २९॥"
"text": "ततः प्रमोदो नितरां जनानां विदेहपुर्यामभवत् समन्तात् ।\nरामं समालोक्य नरेन्द्रपुत्र्या समेतमानन्दनिधिं परेशम् ॥ २९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-431",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-431",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V30",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V30",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "लक्ष्म्या समेते प्रकटं रमेशे सम्प्रेषयामास तदाऽऽशु पित्रे ।\n‘विदेहराजो दशदिग्रथाय स तन्निशम्याऽशु तुतोष भूमिपः’ ॥ ३०॥"
"text": "लक्ष्म्या समेते प्रकटं रमेशे सम्प्रेषयामास तदाऽऽशु पित्रे ।\n‘विदेहराजो दशदिग्रथाय स तन्निशम्याऽशु तुतोष भूमिपः’ ॥ ३०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-432",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-432",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V31",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V31",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अथाऽत्मजाभ्यां सहितः सभार्यो ययौ गजस्यन्दनपत्तियुक्तया ।\nस्वसेनयाऽग्रे प्रणिधाय धातृजं वसिष्ठमाश्वेव स यत्र मैथिलः ॥ ३१॥(भा\\.पु\\. ७\\.८\\.३६)"
"text": "अथाऽत्मजाभ्यां सहितः सभार्यो ययौ गजस्यन्दनपत्तियुक्तया ।\nस्वसेनयाऽग्रे प्रणिधाय धातृजं वसिष्ठमाश्वेव स यत्र मैथिलः ॥ ३१॥(भा\\.पु\\. ७\\.८\\.३६)"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-433",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-433",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V32",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V32",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स मैथिलेनातितरां समर्चितो विवाहयामास सुतं मुदम्भरः ।\nपुरोहितो गाधिसुतानुमोदितो जुहाव वह्निं विधिना वसिष्ठः ॥ ३२॥"
"text": "स मैथिलेनातितरां समर्चितो विवाहयामास सुतं मुदम्भरः ।\nपुरोहितो गाधिसुतानुमोदितो जुहाव वह्निं विधिना वसिष्ठः ॥ ३२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-434",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-434",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V33",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V33",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तदा विमानावलिभिर्नभस्तलं दिदृक्षतां सङ्कुलमास नाकिनाम् ।\nसुरानका दुन्दभयो विनेदिरे जगुश्व गन्धर्ववराः सहस्रशः ॥ ३३॥"
"text": "तदा विमानावलिभिर्नभस्तलं दिदृक्षतां सङ्कुलमास नाकिनाम् ।\nसुरानका दुन्दभयो विनेदिरे जगुश्व गन्धर्ववराः सहस्रशः ॥ ३३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-435",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-435",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V34",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V34",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "विजानमाना जगतां हि मातरं पुराऽर्थितुं नाऽययुरत्र देवताः ।\nतदा तु रामं रमया युतं प्रभुं दिदृक्षवश्चक्रुरलं नभस्तलम् ॥ ३४॥"
"text": "विजानमाना जगतां हि मातरं पुराऽर्थितुं नाऽययुरत्र देवताः ।\nतदा तु रामं रमया युतं प्रभुं दिदृक्षवश्चक्रुरलं नभस्तलम् ॥ ३४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-436",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-436",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V35",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V35",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यथा पुरा सागरजास्वयंवरे सुमानसानामभवत्समागमः ।\nतथा ह्यभूत्सर्वदिवौकसां तदा तथा मुनीनां सहभूभृतां भुवि ॥ ३५॥"
"text": "यथा पुरा सागरजास्वयंवरे सुमानसानामभवत्समागमः ।\nतथा ह्यभूत्सर्वदिवौकसां तदा तथा मुनीनां सहभूभृतां भुवि ॥ ३५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-437",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-437",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V36",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V36",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "प्रगृह्य पाणिं च नृपात्मजाया रराज राजीवसमाननेत्रः ।\nयथा पुरा सागरजासमेतः सुरासुराणाममृताब्धिमन्थने ॥ ३६॥"
"text": "प्रगृह्य पाणिं च नृपात्मजाया रराज राजीवसमाननेत्रः ।\nयथा पुरा सागरजासमेतः सुरासुराणाममृताब्धिमन्थने ॥ ३६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-438",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-438",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V37",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V37",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स्वलङ्कृतास्तत्र विचेरुरङ्गना विदेहराजस्य च या हि योषितः ।\nमुदा समेतं रमया रमापतिं विलोक्य रामाय ददौ धनं नृपः ॥ ३७॥"
"text": "स्वलङ्कृतास्तत्र विचेरुरङ्गना विदेहराजस्य च या हि योषितः ।\nमुदा समेतं रमया रमापतिं विलोक्य रामाय ददौ धनं नृपः ॥ ३७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-439",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-439",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V38",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V38",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "प्रियाणि वस्त्राणि रथान् सकुञ्जरान् परार्द्ध्यरत्नान्यखिलस्य चेशितुः ।\nददौ च कन्यात्रयमुत्तमं मुदा तदा स रामावरजेभ्य एव च ॥ ३८॥"
"text": "प्रियाणि वस्त्राणि रथान् सकुञ्जरान् परार्द्ध्यरत्नान्यखिलस्य चेशितुः ।\nददौ च कन्यात्रयमुत्तमं मुदा तदा स रामावरजेभ्य एव च ॥ ३८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-440",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-440",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V39",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V39",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "महोत्सवं तं त्वनुभूय देवता नराश्च सर्वे प्रययुर्यथाऽऽगतम् ।\nपिता च रामस्य सुतैः समन्वितो ययावयोध्यां स्वपुरीं मुदा ततः ॥ ३९॥"
"text": "महोत्सवं तं त्वनुभूय देवता नराश्च सर्वे प्रययुर्यथाऽऽगतम् ।\nपिता च रामस्य सुतैः समन्वितो ययावयोध्यां स्वपुरीं मुदा ततः ॥ ३९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-441",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-441",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V40",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V40",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तदन्तरे सोऽथ ददर्श भार्गवं सहस्रलक्षामितभानुदीधितिम् ।\nविभासमानं निजरश्मिमण्डले धनुर्धरं दीप्तपरश्वधायुधम् ॥ ४०॥"
"text": "तदन्तरे सोऽथ ददर्श भार्गवं सहस्रलक्षामितभानुदीधितिम् ।\nविभासमानं निजरश्मिमण्डले धनुर्धरं दीप्तपरश्वधायुधम् ॥ ४०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-442",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-442",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V41",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V41",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अजानतां राघवमादिपूरुषं समागतं ज्ञापयितुं निदर्शनैः ।\nसमाह्वयन्तं रघुपं स्पृधेव नृपो ययाचे प्रणिपत्य भीतः ॥ ४१॥"
"text": "अजानतां राघवमादिपूरुषं समागतं ज्ञापयितुं निदर्शनैः ।\nसमाह्वयन्तं रघुपं स्पृधेव नृपो ययाचे प्रणिपत्य भीतः ॥ ४१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-443",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-443",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V42",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V42",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "न मे सुतं हन्तुमिहार्हसि प्रभो वयोगतस्येत्युदितः स भार्गवः ।\nसुतत्रयं ते प्रददामि राघवं रणे स्थितं द्रष्टुमिहाऽऽगतोऽस्म्यहम् ॥ ४२॥"
"text": "न मे सुतं हन्तुमिहार्हसि प्रभो वयोगतस्येत्युदितः स भार्गवः ।\nसुतत्रयं ते प्रददामि राघवं रणे स्थितं द्रष्टुमिहाऽऽगतोऽस्म्यहम् ॥ ४२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-444",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-444",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V43",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V43",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स इत्थमुक्त्वा नृपतिं रघूत्तमं भृगूत्तमः प्राह निजां तनुं हरिः ।\nअभेदमज्ञेष्वपि दर्शयन् परं पुरातनोऽहं हरिरेष इत्यपि ॥ ४३॥"
"text": "स इत्थमुक्त्वा नृपतिं रघूत्तमं भृगूत्तमः प्राह निजां तनुं हरिः ।\nअभेदमज्ञेष्वपि दर्शयन् परं पुरातनोऽहं हरिरेष इत्यपि ॥ ४३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-445",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-445",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V44",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V44",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "शृणुष्व राम त्वमिहोदितं मया धनुर्द्वयं पूर्वमभून्महाद्भुतम् ।\nउमापतिस्त्वेकमधारयत् ततो रमापतिश्चापरमुत्तमोत्तमम् ॥ ४४॥"
"text": "शृणुष्व राम त्वमिहोदितं मया धनुर्द्वयं पूर्वमभून्महाद्भुतम् ।\nउमापतिस्त्वेकमधारयत् ततो रमापतिश्चापरमुत्तमोत्तमम् ॥ ४४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-446",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-446",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V45",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V45",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तदा तु लोकस्य निदर्शनार्थिभिः समर्थितौ तौ हरिशङ्करौ सुरैः ।\nरणस्थितौ वां प्रसमीक्षितुं वयं समर्थयामोऽत्र निदर्शनार्थिनः ॥ ४५॥"
"text": "तदा तु लोकस्य निदर्शनार्थिभिः समर्थितौ तौ हरिशङ्करौ सुरैः ।\nरणस्थितौ वां प्रसमीक्षितुं वयं समर्थयामोऽत्र निदर्शनार्थिनः ॥ ४५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-447",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-447",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V46",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V46",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ततो हि युद्धाय रमेशशङ्करौ व्यवस्थितौ तौ धनुषी प्रगृह्य ।\nयतोऽन्तरस्यैष नियामको हरिस्ततो हरोऽग्रेऽस्य शिलोपमोऽभूत् ॥ ४६॥"
"text": "ततो हि युद्धाय रमेशशङ्करौ व्यवस्थितौ तौ धनुषी प्रगृह्य ।\nयतोऽन्तरस्यैष नियामको हरिस्ततो हरोऽग्रेऽस्य शिलोपमोऽभूत् ॥ ४६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-448",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-448",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V47",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V47",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "शशाक नैवाथ यदाऽभिवीक्षितुं प्रस्पन्दितुं वा कुत एव योद्धुम् ।\nशिवस्तदा देवगणास्समस्ताः शशंसुरुच्चैर्जगतो हरेर्बलम् ॥ ४७॥"
"text": "शशाक नैवाथ यदाऽभिवीक्षितुं प्रस्पन्दितुं वा कुत एव योद्धुम् ।\nशिवस्तदा देवगणास्समस्ताः शशंसुरुच्चैर्जगतो हरेर्बलम् ॥ ४७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-449",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-449",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V48",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V48",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यदीरणेनैव विनैष शङ्करः शशाक न प्रश्वसितुं च केवलम् ।\nकिमत्र वक्तव्यमतो हरेर्बलं हरात् परं सर्वत एव चेति ॥ ४८॥"
"text": "यदीरणेनैव विनैष शङ्करः शशाक न प्रश्वसितुं च केवलम् ।\nकिमत्र वक्तव्यमतो हरेर्बलं हरात् परं सर्वत एव चेति ॥ ४८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-450",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-450",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V49",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V49",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ततः प्रणम्याऽऽशु जनार्दनं हरः प्रसन्नदृष्ट्या हरिणाऽभिवीक्षितः ।\nजगाम कैलासममुष्य तद्धनुस्त्वया प्रभग्नं किल लोकसन्निधौ ॥ ४९॥"
"text": "ततः प्रणम्याऽऽशु जनार्दनं हरः प्रसन्नदृष्ट्या हरिणाऽभिवीक्षितः ।\nजगाम कैलासममुष्य तद्धनुस्त्वया प्रभग्नं किल लोकसन्निधौ ॥ ४९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-451",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-451",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V50",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V50",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "धनुर्यदन्यद्धरिहस्तयोग्यं तत्कार्मुकात् कोटिगुणं पुनश्च ।\nवरं हि हस्ते तदिदं गृहीतं मया गृहाणैतदतो हि वैष्णवम् ॥ ५०॥"
"text": "धनुर्यदन्यद्धरिहस्तयोग्यं तत्कार्मुकात् कोटिगुणं पुनश्च ।\nवरं हि हस्ते तदिदं गृहीतं मया गृहाणैतदतो हि वैष्णवम् ॥ ५०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-452",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-452",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V51",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V51",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यदीदमागृह्य विकर्षसि त्वं तदा हरिर्नात्र विचार्यमस्ति ।\nइति ब्रुवाणः प्रददौ धनुर्वरं प्रदर्शयत् विष्णुबलं हराद्वरम् ॥ ५१॥"
"text": "यदीदमागृह्य विकर्षसि त्वं तदा हरिर्नात्र विचार्यमस्ति ।\nइति ब्रुवाणः प्रददौ धनुर्वरं प्रदर्शयत् विष्णुबलं हराद्वरम् ॥ ५१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-453",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-453",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V52",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V52",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "प्रगृह्य तच्चापवरं स राघवश्चकार सज्यं निमिषेण लीलया ।\nचकर्ष सन्धाय शरं च पश्यतः समस्तलोकस्य च संशयं नुदन् ॥ ५२॥"
"text": "प्रगृह्य तच्चापवरं स राघवश्चकार सज्यं निमिषेण लीलया ।\nचकर्ष सन्धाय शरं च पश्यतः समस्तलोकस्य च संशयं नुदन् ॥ ५२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-454",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-454",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V53",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V53",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "प्रदर्शिते विष्णुबले समस्ततो हराच्च निःसङ्ख्यतया महाधिके ।\nजगाद मेघौघगभीरया गिरा स राघवं भार्गव आदिपूरुषः ॥ ५३॥"
"text": "प्रदर्शिते विष्णुबले समस्ततो हराच्च निःसङ्ख्यतया महाधिके ।\nजगाद मेघौघगभीरया गिरा स राघवं भार्गव आदिपूरुषः ॥ ५३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-455",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-455",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V54",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V54",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अलं बलं ते जगतोऽखिलाद्वरं परोऽसि नारायण एव नान्यथा ।\nविसर्जयस्वेह शरं तपोमये महासुरे लोकमये वराद्विभोः ॥ ५४॥"
"text": "अलं बलं ते जगतोऽखिलाद्वरं परोऽसि नारायण एव नान्यथा ।\nविसर्जयस्वेह शरं तपोमये महासुरे लोकमये वराद्विभोः ॥ ५४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-456",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-456",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V55",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V55",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पुरोऽतुलो नाम महासुरोऽभवद् वरात् स तु ब्रह्मण आप लोकताम् ।\nपुनश्च तं प्राह जगद्गुरुर्यदा हरिर्जितः स्याद्धि तदैव वध्यसे ॥ ५५॥"
"text": "पुरोऽतुलो नाम महासुरोऽभवद् वरात् स तु ब्रह्मण आप लोकताम् ।\nपुनश्च तं प्राह जगद्गुरुर्यदा हरिर्जितः स्याद्धि तदैव वध्यसे ॥ ५५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-457",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-457",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V56",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V56",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अतो वधार्थं जगदन्तकस्य सर्वाजितोऽहं जितवद् व्यवस्थितः ।\nइतीरिते लोकमये स राघवो मुमोच बाणं जगदन्तकेऽसुरे ॥ ५६॥"
"text": "अतो वधार्थं जगदन्तकस्य सर्वाजितोऽहं जितवद् व्यवस्थितः ।\nइतीरिते लोकमये स राघवो मुमोच बाणं जगदन्तकेऽसुरे ॥ ५६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-458",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-458",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V57",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V57",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पुरा वरोऽनेन शिवोपलम्भितो मुमुक्षया विष्णुतनुप्रवेशनम् ।\nस तेन रामोदरगो बहिर्गतस्तदाज्ञयैवाऽऽशु बभूव भस्मसात् ॥ ५७॥"
"text": "पुरा वरोऽनेन शिवोपलम्भितो मुमुक्षया विष्णुतनुप्रवेशनम् ।\nस तेन रामोदरगो बहिर्गतस्तदाज्ञयैवाऽऽशु बभूव भस्मसात् ॥ ५७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-459",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-459",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V58",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V58",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इतीव रामाय स राघवः शरं विकर्षमाणो विनिहत्य चासुरम् ।\nतपस्तदीयं प्रवदन् मुमोद तदीयमेव ह्यभवत् समस्तम् ॥ ५८॥"
"text": "इतीव रामाय स राघवः शरं विकर्षमाणो विनिहत्य चासुरम् ।\nतपस्तदीयं प्रवदन् मुमोद तदीयमेव ह्यभवत् समस्तम् ॥ ५८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-460",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-460",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V59",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V59",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "निरन्तरानन्तविबोधसारः स जानमानोऽखिलमादिपूरुषः ।\nवदञ्छृणोतीव विनोदतो हरिः स एक एव द्वितनुर्मुमोद ॥ ५९॥"
"text": "निरन्तरानन्तविबोधसारः स जानमानोऽखिलमादिपूरुषः ।\nवदञ्छृणोतीव विनोदतो हरिः स एक एव द्वितनुर्मुमोद ॥ ५९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-461",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-461",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V60",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V60",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स चेष्टितं चैव निजाश्रयस्य जनस्य सत्तत्त्वविबोधकारणम् ।\nविमोहकं चान्यतमस्य कुर्वन् चिक्रीड एकोऽपि नरान्तरे यथा ॥ ६०॥"
"text": "स चेष्टितं चैव निजाश्रयस्य जनस्य सत्तत्त्वविबोधकारणम् ।\nविमोहकं चान्यतमस्य कुर्वन् चिक्रीड एकोऽपि नरान्तरे यथा ॥ ६०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-462",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-462",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V61",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V61",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ततः स कारुण्यनिधिर्निजे जने नितान्तमैक्यं स्वगतं प्रकाशयन् ।\nद्विधेव भूत्वा भृगुवर्य आत्मना रघूत्तमेनैक्यमगात् समक्षम् ॥ ६१॥"
"text": "ततः स कारुण्यनिधिर्निजे जने नितान्तमैक्यं स्वगतं प्रकाशयन् ।\nद्विधेव भूत्वा भृगुवर्य आत्मना रघूत्तमेनैक्यमगात् समक्षम् ॥ ६१॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-463",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-463",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V62",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V62",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "समेत्य चैक्यं जगतोऽभिपश्यतः प्रणुद्य शङ्कामखिलां जनस्य ।\nप्रदाय रामाय धनुर्वरं तदा जगाम रामानुमतो रमापतिः ॥ ६२॥"
"text": "समेत्य चैक्यं जगतोऽभिपश्यतः प्रणुद्य शङ्कामखिलां जनस्य ।\nप्रदाय रामाय धनुर्वरं तदा जगाम रामानुमतो रमापतिः ॥ ६२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-464",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-464",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V63",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V63",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ततो नृपोऽत्यर्थमुदाऽभिपूरितः सुतैः समस्तैः स्वपुरीमवाप ह ।\nरेमेऽथ रामोऽपि रमास्वरूपया तयैव राजात्मजया हि सीतया ॥ ६३॥"
"text": "ततो नृपोऽत्यर्थमुदाऽभिपूरितः सुतैः समस्तैः स्वपुरीमवाप ह ।\nरेमेऽथ रामोऽपि रमास्वरूपया तयैव राजात्मजया हि सीतया ॥ ६३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-465",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-465",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V64",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V64",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "यथा पुरा श्रीरमणः श्रिया तया रतो नितान्तं हि पयोब्धिमध्ये ।\nतथा त्वयोध्यापुरिगो रघूत्तमोऽप्युवास कालं सुचिरं रतस्तया ॥ ६४॥"
"text": "यथा पुरा श्रीरमणः श्रिया तया रतो नितान्तं हि पयोब्धिमध्ये ।\nतथा त्वयोध्यापुरिगो रघूत्तमोऽप्युवास कालं सुचिरं रतस्तया ॥ ६४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-466",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-466",
      "oldKey": "MBTN_C04_S01_V65",
"oldKey": "MBTN_C04_S01_V65",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C04_S01",
"parent": "MBTN_C04_S01",
      "chapter": "MBTN_C04",
"chapter": "MBTN_C04",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इमानि कर्माणि रघूत्तमस्य हरेर्विचित्राण्यपि नाद्भुतानि ।\nदुरन्तशक्तेरथ चास्य वैभवं स्वकीयकर्तव्यतयाऽनुवर्ण्यते ॥ ६५॥"
"text": "इमानि कर्माणि रघूत्तमस्य हरेर्विचित्राण्यपि नाद्भुतानि ।\nदुरन्तशक्तेरथ चास्य वैभवं स्वकीयकर्तव्यतयाऽनुवर्ण्यते ॥ ६५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-467",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-467",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01",
"oldKey": "MBTN_C05_S01",
      "type": "section",
"type": "section",
      "parent": null,
"parent": null,
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "paada",
"verseType": "paada",
      "text": "सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः"
"text": "सर्वशास्त्रतात्पर्यनिर्णयः"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-468",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-468",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V01",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V01",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "औं ॥ इत्थं विश्वेश्वरेऽस्मिन्नखिलजगदवस्थाप्य सीतासहाये भूमिष्ठे सर्वलोकास्तुतुषुरनुदिनं वृद्धभक्त्यानितान्तम् ।\nराजा राज्याभिषेके प्रकृतिजनवचो मानयन्नात्मनोऽर्थ्यं दध्रे तन्मन्थरायाः श्रुतिपथमगमद् भूमिगाया अलक्ष्म्याः ॥ १॥"
"text": "औं ॥ इत्थं विश्वेश्वरेऽस्मिन्नखिलजगदवस्थाप्य सीतासहाये भूमिष्ठे सर्वलोकास्तुतुषुरनुदिनं वृद्धभक्त्यानितान्तम् ।\nराजा राज्याभिषेके प्रकृतिजनवचो मानयन्नात्मनोऽर्थ्यं दध्रे तन्मन्थरायाः श्रुतिपथमगमद् भूमिगाया अलक्ष्म्याः ॥ १॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-469",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-469",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V02",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V02",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पूर्वं क्षीराब्धिजाता कथमपि तपसैवाप्सरस्त्वं प्रयाता तां नेतुं तत्तमोऽन्धं कमलजनिरुवाचाऽऽशु रामाभिषेकम् ।\nभूत्वा दासी विलुम्प स्वगतिमपि ततः कर्मणा प्राप्स्यसे त्वं सेत्युक्ता मन्थराऽऽसीत् तदनु कृतवत्येव चैतत् कुकर्म ॥ २॥"
"text": "पूर्वं क्षीराब्धिजाता कथमपि तपसैवाप्सरस्त्वं प्रयाता तां नेतुं तत्तमोऽन्धं कमलजनिरुवाचाऽऽशु रामाभिषेकम् ।\nभूत्वा दासी विलुम्प स्वगतिमपि ततः कर्मणा प्राप्स्यसे त्वं सेत्युक्ता मन्थराऽऽसीत् तदनु कृतवत्येव चैतत् कुकर्म ॥ २॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-470",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-470",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V03",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V03",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "तद्वाक्यात् कैकयी सा पतिगवरबलादाजहारैव राज्यं रामस्तद्गौरवेण त्रिदशमुनिकृतेऽरण्यमेवाऽविवेश ।\nसीतायुक्तोऽनुजेन प्रतिदिनसुविवृद्धोरुभक्त्या समेतः संस्थाप्याशेषजन्तून् स्वविरहजशुचा त्यक्तसर्वेषणार्थान् ॥ ३॥"
"text": "तद्वाक्यात् कैकयी सा पतिगवरबलादाजहारैव राज्यं रामस्तद्गौरवेण त्रिदशमुनिकृतेऽरण्यमेवाऽविवेश ।\nसीतायुक्तोऽनुजेन प्रतिदिनसुविवृद्धोरुभक्त्या समेतः संस्थाप्याशेषजन्तून् स्वविरहजशुचा त्यक्तसर्वेषणार्थान् ॥ ३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-471",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-471",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V04",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V04",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "वृक्षान् पक्षीभकीटान् पितरमथ सखीन् मातृपूर्वान् विसृज्य प्रोत्थां गङ्गांस्वपादाद्धर इव गुहेनार्चितः सोऽथ तीर्त्वा ।\nदेवार्च्यस्यापि पुत्रादृषिगणसहितात् प्राप्य पूजां प्रयातः शैलेशं चित्रकूटं कतिपयदिवसान्यत्र मोदन्नुवास ॥ ४॥"
"text": "वृक्षान् पक्षीभकीटान् पितरमथ सखीन् मातृपूर्वान् विसृज्य प्रोत्थां गङ्गांस्वपादाद्धर इव गुहेनार्चितः सोऽथ तीर्त्वा ।\nदेवार्च्यस्यापि पुत्रादृषिगणसहितात् प्राप्य पूजां प्रयातः शैलेशं चित्रकूटं कतिपयदिवसान्यत्र मोदन्नुवास ॥ ४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-472",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-472",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V05",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V05",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "एतस्मिन्नेव काले दशरथनृपतिः स्वर्गतोऽभूद्वियोगाद् रामस्यैवाथ पुत्रौ विधिसुतसहितैर्मन्त्रिभिः केकयेभ्यः ।\nआनीतौ तस्य कृत्वा श्रुतिगणविहितप्रेतकार्याणि सद्यः शोचन्तौ राममार्गं पुरजनसहितौ जग्मतुर्मातृभिश्च ॥ ५॥"
"text": "एतस्मिन्नेव काले दशरथनृपतिः स्वर्गतोऽभूद्वियोगाद् रामस्यैवाथ पुत्रौ विधिसुतसहितैर्मन्त्रिभिः केकयेभ्यः ।\nआनीतौ तस्य कृत्वा श्रुतिगणविहितप्रेतकार्याणि सद्यः शोचन्तौ राममार्गं पुरजनसहितौ जग्मतुर्मातृभिश्च ॥ ५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-473",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-473",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V06",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V06",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "धिक्कुर्वन्तौ नितान्तं सकलदुरितगां मन्थरां कैकयीं च प्राप्तौ रामस्य पादौ मुनिगणसहितौ तत्र चोवाच नत्वा ।\nरामं राजीवनेत्रं भरत इह पुनः प्रीतयेऽस्माकमीश प्राप्याऽऽशु स्वामयोध्यामवरजसहितः पालयेमां धरित्रीम् ॥ ६॥"
"text": "धिक्कुर्वन्तौ नितान्तं सकलदुरितगां मन्थरां कैकयीं च प्राप्तौ रामस्य पादौ मुनिगणसहितौ तत्र चोवाच नत्वा ।\nरामं राजीवनेत्रं भरत इह पुनः प्रीतयेऽस्माकमीश प्राप्याऽऽशु स्वामयोध्यामवरजसहितः पालयेमां धरित्रीम् ॥ ६॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-474",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-474",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V07",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V07",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "इत्युक्तः कर्तुमीशः सकलसुरगणाप्यायनं रामदेवः सत्यां कर्तुं च वाणीमवददतितरां नेति सद्भक्तिनम्रम् ।\nभूयोभूयोऽर्थयन्तं द्विगुणितशरदां सप्तके त्वभ्यतीते कर्तैतत्ते वचोऽहं सुदृढमृतमिदं मे वचो नात्र शङ्का ॥ ७॥"
"text": "इत्युक्तः कर्तुमीशः सकलसुरगणाप्यायनं रामदेवः सत्यां कर्तुं च वाणीमवददतितरां नेति सद्भक्तिनम्रम् ।\nभूयोभूयोऽर्थयन्तं द्विगुणितशरदां सप्तके त्वभ्यतीते कर्तैतत्ते वचोऽहं सुदृढमृतमिदं मे वचो नात्र शङ्का ॥ ७॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-475",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-475",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V08",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V08",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "श्रुत्वैतद्रामवाक्यं हुतभुजि पतने स प्रतिज्ञां च कृत्वा रामोक्तस्यान्यथात्वे न तु परमभिवेक्ष्येऽहमित्येव तावत् ।\nकृत्वाऽन्यां स प्रतिज्ञामवसदथ बहिर्ग्रामके नन्दिनाम्नि श्रीशस्यैवास्य कृत्वा शिरसि परमकं पौरटं पादपीठम् ॥ ८॥"
"text": "श्रुत्वैतद्रामवाक्यं हुतभुजि पतने स प्रतिज्ञां च कृत्वा रामोक्तस्यान्यथात्वे न तु परमभिवेक्ष्येऽहमित्येव तावत् ।\nकृत्वाऽन्यां स प्रतिज्ञामवसदथ बहिर्ग्रामके नन्दिनाम्नि श्रीशस्यैवास्य कृत्वा शिरसि परमकं पौरटं पादपीठम् ॥ ८॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-476",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-476",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V09",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V09",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "समस्तपौरानुगतेऽनुजे गते स चित्रकूटे भगवानुवास ह ।\nअथाऽजगामेन्द्रसुतोऽपि वायसो महासुरेणाऽत्मगतेन चोदितः ॥ ९॥"
"text": "समस्तपौरानुगतेऽनुजे गते स चित्रकूटे भगवानुवास ह ।\nअथाऽजगामेन्द्रसुतोऽपि वायसो महासुरेणाऽत्मगतेन चोदितः ॥ ९॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-477",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-477",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V10",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V10",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स चासुरावेशवशाद्रमास्तने यदा व्यधात्तुण्डमथाभिवीक्षितः ।\nजनार्दनेनाऽऽशु तृणे प्रयोजिते चचार तेन ज्वलताऽनुयातः ॥ १०॥"
"text": "स चासुरावेशवशाद्रमास्तने यदा व्यधात्तुण्डमथाभिवीक्षितः ।\nजनार्दनेनाऽऽशु तृणे प्रयोजिते चचार तेन ज्वलताऽनुयातः ॥ १०॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-478",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-478",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V11",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V11",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स्वयम्भुशर्वेन्द्रमुखान्सुरेश्वरान् जिजीविषुस्ताञ्छरणं गतोऽपि ।\nबहिष्कृतस्तैर्हरिभक्तिभावतो ह्यलङ्घ्यशक्त्या परमस्य चाक्षमैः ॥ ११॥"
"text": "स्वयम्भुशर्वेन्द्रमुखान्सुरेश्वरान् जिजीविषुस्ताञ्छरणं गतोऽपि ।\nबहिष्कृतस्तैर्हरिभक्तिभावतो ह्यलङ्घ्यशक्त्या परमस्य चाक्षमैः ॥ ११॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-479",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-479",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V12",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V12",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "पुनः प्रयातः शरणं रघूत्तमं विसर्जितस्तेन निहत्य चासुरम् ।\nतदक्षिगं साक्षिकमप्यवध्यं प्रसादतश्चन्द्रविभूषणस्य ॥ १२॥"
"text": "पुनः प्रयातः शरणं रघूत्तमं विसर्जितस्तेन निहत्य चासुरम् ।\nतदक्षिगं साक्षिकमप्यवध्यं प्रसादतश्चन्द्रविभूषणस्य ॥ १२॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-480",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-480",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V13",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V13",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "स वायसानामसुरोऽखिलानां वरादुमेशस्य बभूव चाक्षिगः ।\nनिपातितोऽसौ सह वायसाक्षिभिस्तृणेन रामस्य बभूव भस्मसात् ॥ १३॥"
"text": "स वायसानामसुरोऽखिलानां वरादुमेशस्य बभूव चाक्षिगः ।\nनिपातितोऽसौ सह वायसाक्षिभिस्तृणेन रामस्य बभूव भस्मसात् ॥ १३॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-481",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-481",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V14",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V14",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "ददुर्हि तस्मै विवरं बलार्थिनो यद्वायसास्तेन तदक्षिपातनम् ।\nकृतं रमेशेन तदेकनेत्रा बभूवुरन्येऽपि तु वायसास्तदा ॥ १४॥"
"text": "ददुर्हि तस्मै विवरं बलार्थिनो यद्वायसास्तेन तदक्षिपातनम् ।\nकृतं रमेशेन तदेकनेत्रा बभूवुरन्येऽपि तु वायसास्तदा ॥ १४॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-482",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-482",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V15",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V15",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "भविष्यतामप्यथ यावदेव द्विनेत्रता काककुलोद्भवानाम् ।\nतावत्तदक्ष्यस्य कुरङ्गनाम्नः शिवेन दत्तं दितिजस्य चाक्षयम् ॥ १५॥"
"text": "भविष्यतामप्यथ यावदेव द्विनेत्रता काककुलोद्भवानाम् ।\nतावत्तदक्ष्यस्य कुरङ्गनाम्नः शिवेन दत्तं दितिजस्य चाक्षयम् ॥ १५॥"
    },
},
    {
{
      "id": "Mahabharatatatparyanirnaya-483",
"id": "Mahabharatatatparyanirnaya-483",
      "oldKey": "MBTN_C05_S01_V16",
"oldKey": "MBTN_C05_S01_V16",
      "type": "verse",
"type": "verse",
      "parent": "MBTN_C05_S01",
"parent": "MBTN_C05_S01",
      "chapter": "MBTN_C05",
"chapter": "MBTN_C05",
      "verseType": "shloka",
"verseType": "shloka",
      "text": "अतः पुनर्भावममुष्य हिन्वन् भविष्यतश्चैकदृशश्चकार ।\nस वायसान् राघव आदिपूरुषस्ततो ययौ शक्रसुतस्तदाज्ञया
"text": "अतः पुनर्भावममुष्य हिन्वन् भविष्यतश्चैकदृशश्चकार
}
}
</pre>
[[Category:JSON]]
[[Category:Mahabharatatatparyanirnaya]]
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/JSON:Mahabharatatatparyanirnaya"