Katha: Difference between revisions

Line 25:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-184" id="Katha-184">उपनिषत्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-185" id="Katha-185">उद्दालकशापस्य नचिकेतसः प्रतिक्रिया</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-186" id="Katha-186">श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं काठकोपनिषद्भाष्यम्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-187" id="Katha-187">मङ्गलाचरणम्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-188" id="Katha-188">यागस्य मोक्षसाधनत्वप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V04" data-block-id="KKN_C01_S01_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः ।</span><span class="shloka-line">किंस्विद् यमस्य कर्तव्यं यन्मयाऽद्य करिष्यति ॥ ४ ॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V05" data-block-id="KKN_C01_S01_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथाऽपरे ।</span><span class="shloka-line">सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिव जायते पुनः ॥ ५ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-189" id="Katha-189">अतिथिसत्कारस्य प्राशस्त्यप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V06" data-block-id="KKN_C01_S01_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान् ।</span><span class="shloka-line">तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम् ॥ ६ ॥</span></span></div>

Line 38:

Line 56:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V07" data-block-id="KKN_C01_S01_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आशाप्रतीक्षे सङ्गतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान् ।</span><span class="shloka-line">एतद् वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन् वसति ब्राह्मणो गृहे ॥ ७ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-190" id="Katha-190">उपनिषत्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V08" data-block-id="KKN_C01_S01_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मे अनश्नन् ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः ।</span><span class="shloka-line">नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन् स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात् प्रति त्रीन् वरान् वृणीष्व ॥ ८ ॥</span></span></div>

Line 45:

Line 69:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-192" id="Katha-192">नचिकेतसा प्रार्थितः प्रथमो वरः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V09" data-block-id="KKN_C01_S01_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शान्तसङ्कल्पः सुमना यथा स्यात् वीतमन्युर्गौतमो माऽभि मृत्यो ।</span><span class="shloka-line">त्वत्प्रसृष्टं माऽभिवदेत् प्रतीत एतत् त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥ ९ ॥</span></span></div>

Line 54:

Line 81:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-193" id="Katha-193">नचिकेतसा प्रार्थितो द्वितीयो वरः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V11" data-block-id="KKN_C01_S01_V11" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति न तत्र त्वं न जरया बिभेति ।</span><span class="shloka-line">उभे तीर्त्वा अशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ ११ ॥</span></span></div>

Line 69:

Line 99:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-194" id="Katha-194">लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-195" id="Katha-195">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-196" id="Katha-196">इष्टकास्थितभगवद्रूपविषयकप्रश्नः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V14" data-block-id="KKN_C01_S01_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा ।</span><span class="shloka-line">स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तं अथास्य मृत्युः पुनराह तुष्टः ॥ १४ ॥</span></span></div>

Line 81:

Line 123:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V15" data-block-id="KKN_C01_S01_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तमब्रवीत् प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददानि भूयः ।</span><span class="shloka-line">तवैव नाम्ना भविताऽयमग्निः शृङ्कां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥ १५ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-198" id="Katha-198">नाचिकेताग्निचयनानुष्ठातृफलनिरूपणम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V16" data-block-id="KKN_C01_S01_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्रिनाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत् तरति जन्ममृत्यू ।</span><span class="shloka-line">ब्रह्मजज्ञं देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥ १६ ॥</span></span></div>

Line 107:

Line 152:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V18" data-block-id="KKN_C01_S01_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एष तेऽग्निर्नाचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण ।</span><span class="shloka-line">एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासः तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥ १८ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-199" id="Katha-199">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-200" id="Katha-200">नचिकेतसा याचितस्य तृतीयवरस्य निरूपणम्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-202" id="Katha-202">'ब्रह्मजज्ञः' इति भगवन्नामनिरुक्तिः</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-203" id="Katha-203">नचिकेतसा याचितस्य अग्न्यन्तर्गतब्रह्मविद्याख्यद्वितीयवरस्य निरूपणम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्ये अस्तीत्येके नायमस्तीति चैके ।</span><span class="shloka-line">एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष वृतस्तृतीयः ॥ १९ ॥</span></span></div>

Line 132:

Line 192:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-204" id="Katha-204">भगवज्ज्ञानस्य दुःसाध्यत्वात् तत्रैव नचिकेतसाऽऽग्रहप्रदर्शनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V20" data-block-id="KKN_C01_S01_V20" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा न हि सुज्ञेयोऽणुरेष धर्मः ।</span><span class="shloka-line">अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैवम् ॥ २० ॥</span></span></div>

Line 157:

Line 220:

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V28" data-block-id="KKN_C01_S01_V28" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत् ।</span><span class="shloka-line">योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥ २८ ॥ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-205" id="Katha-205">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-206" id="Katha-206">ब्रह्मविद्या-भोगपदार्थ-विवेचनम्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-208" id="Katha-208">प्रेतशब्दार्थकथनम्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-209" id="Katha-209">अग्निस्थपरमात्मज्ञानस्य पृथक्कथने कारणप्रदर्शनम्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-210" id="Katha-210">मुक्तामुक्तनियामकभगवदुपदेश एव तृतीयवरः</h3></div>

<div class="gr-author-note">इति प्रथमाध्याये प्रथमावल्ली ॥</div>

Line 176:

Line 257:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-211" id="Katha-211">ज्ञानाज्ञानमध्ये आन्तर्यप्रदर्शनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V04" data-block-id="KKN_C01_S02_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">दूरमेते विपरीते विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता ।</span><span class="shloka-line">विद्याभीप्सितं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवो लोलुपन्तः ॥ ४ ॥</span></span></div>

Line 181:

Line 265:

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V06" data-block-id="KKN_C01_S02_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम् ।</span><span class="shloka-line">अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे ॥ ६ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-212" id="Katha-212">तत्त्वज्ञानस्य दुस्साध्यत्वप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V07" data-block-id="KKN_C01_S02_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रवणायापि बहुभिर्यो न लभ्यः शृण्वन्तोऽपि बहवो यं न विद्युः ।</span><span class="shloka-line">आश्चर्योऽस्य वक्ता कुशलोऽस्य लब्धा आश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः ॥ ७ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-213" id="Katha-213">सुज्ञानिनैव सम्यग्भगवदुपदेशप्राप्तिरुत्तमा</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V08" data-block-id="KKN_C01_S02_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न नरेणावरः प्रोक्त एष सुज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः ।</span><span class="shloka-line">अनन्यप्रोक्ते गतिरस्य नास्त्यणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥ ८ ॥</span></span></div>

Line 194:

Line 287:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V09" data-block-id="KKN_C01_S02_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्ताऽन्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ ।</span><span class="shloka-line">यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ् नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥ ९ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-215" id="Katha-215">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-216" id="Katha-216">यमस्य सुज्ञानित्वनिरूपणम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V10" data-block-id="KKN_C01_S02_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत् ।</span><span class="shloka-line">ततो मया नचिकेतश्चितोऽग्नि रनित्यद्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥ १० ॥</span></span></div>

Line 219:

Line 321:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-218" id="Katha-218">गुरूपदेशेन तत्त्वज्ञानप्राप्तिः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V13" data-block-id="KKN_C01_S02_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेनमाप्य ।</span><span class="shloka-line">स मोदते मोदनीयं हि लब्ध्वा विवृतं सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥ १३ ॥</span></span></div>

Line 228:

Line 333:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-219" id="Katha-219">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-221" id="Katha-221">उपनिषदोऽभेदपरत्वनिराकरणम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V14" data-block-id="KKN_C01_S02_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात् कृताकृतात् ।</span><span class="shloka-line">अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत् पश्यसि तद्वद ॥ १४ ॥</span></span></div>

Line 241:

Line 355:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-222" id="Katha-222">ब्रह्मज्ञानिनो जननमरणाभावसमर्थनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V18" data-block-id="KKN_C01_S02_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न जायते म्रियते वा विपश्चि न्नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित् ।</span><span class="shloka-line">अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमानेऽपि देहे ॥ १८ ॥</span></span></div>

Line 253:

Line 370:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-223" id="Katha-223">जीवानां स्वरूपतो नित्यत्वप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V19" data-block-id="KKN_C01_S02_V19" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम् ।</span><span class="shloka-line">उभौ तै न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥ १९ ॥</span></span></div>

Line 259:

Line 379:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-224" id="Katha-224">भगवतोऽणुतोऽणीयस्त्वस्य महतो महीयस्त्वस्य च कथनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V20" data-block-id="KKN_C01_S02_V20" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अणोरणीयान् महतो महीयान् आत्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम् ।</span><span class="shloka-line">तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुः प्रसादान्महिमानमात्मनः ॥ २० ॥</span></span></div>

Line 268:

Line 391:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-225" id="Katha-225">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-226" id="Katha-226">सर्वसमर्थो भगवान्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V21" data-block-id="KKN_C01_S02_V21" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः ।</span><span class="shloka-line">कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥ २१ ॥</span></span></div>

Line 277:

Line 409:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-228" id="Katha-228">विनाशिशरीरेषु स्थितस्य भगवतोऽविनाशित्वकथनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V22" data-block-id="KKN_C01_S02_V22" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अशरीरं शरीरेष्वनवस्थेष्ववस्थितम् ।</span><span class="shloka-line">महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ २२ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-229" id="Katha-229">भगवदनुग्रहस्य साक्षात्कारसाधनत्वप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V23" data-block-id="KKN_C01_S02_V23" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नायमात्मा प्रवचेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।</span><span class="shloka-line">यमेवैष वृणुते तेन लभ्य स्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ॥ २३ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-230" id="Katha-230">वैराग्यादिसाधनं विना भगवदनुग्रहाप्राप्तिः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V24" data-block-id="KKN_C01_S02_V24" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नाविरतो दुश्चरितात् नाशान्तो नासमाहितः ।</span><span class="shloka-line">नाशान्तमनसो वापि प्रज्ञानेनैवमाप्नुयात् ॥ २४ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-231" id="Katha-231">भगवज्ज्ञानस्य दुर्लभत्वप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V25" data-block-id="KKN_C01_S02_V25" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य ब्रह्म च क्षत्रं च चोभे भवत ओदनः ।</span><span class="shloka-line">मृत्युर्यस्योपसेचनं क इत्था वेद यत्र सः ॥ २५ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-232" id="Katha-232">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-233" id="Katha-233">हृदयस्थमुख्यप्राणप्रतीके भगवद्ध्यानम्</h3></div>

<div class="gr-author-note">इति प्रथमाध्याये द्वितीया वल्ली ॥</div>

Line 298:

Line 451:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-235" id="Katha-235">अग्निस्थ-मुक्तस्थभगवद्रूपयोरैक्यप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V02" data-block-id="KKN_C01_S03_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म यत्परम् ।</span><span class="shloka-line">अभयं तितीर्षतां पारं नाचिकेतं शकेमसि ॥ २ ॥</span></span></div>

Line 305:

Line 461:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-236" id="Katha-236">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-237" id="Katha-237">ध्याने इन्द्रियनिग्रहस्याऽवश्यकत्वप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V03" data-block-id="KKN_C01_S03_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव च ।</span><span class="shloka-line">बुद्धिं तु सारथिं विद्धि मनः प्रग्रहमेव च ॥ ३ ॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V04" data-block-id="KKN_C01_S03_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियाणि हयानाहुर्विषयांस्तेषु गोचरान् ।</span><span class="shloka-line">आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः ॥ ४ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-239" id="Katha-239">इन्द्रियनिग्रहस्य विवेकसाध्यत्वनिरूपणम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V05" data-block-id="KKN_C01_S03_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्त्वविज्ञानवान् भवत्ययुक्तेन मनसा सदा ।</span><span class="shloka-line">तस्येन्द्रियाण्यवश्यानि दुष्टाश्वा इव सारथेः ॥ ५ ॥</span></span></div>

Line 318:

Line 486:

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V09" data-block-id="KKN_C01_S03_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विज्ञानसारथिर्यस्तु मनःप्रग्रहवान् नरः ।</span><span class="shloka-line">सोऽध्वनः पारमाप्नोति तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ ९ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-240" id="Katha-240">देवतातारतम्यप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V10" data-block-id="KKN_C01_S03_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अथेभ्यश्च परं मनः ।</span><span class="shloka-line">मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः ॥ १० ॥</span></span></div>

Line 335:

Line 506:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-241" id="Katha-241">ज्ञानिनामेव भगवत्साक्षात्कारः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V12" data-block-id="KKN_C01_S03_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एष सर्वेषु भूतेषु गूढोत्मा न प्रकाशते ।</span><span class="shloka-line">दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥ १२ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-242" id="Katha-242">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-243" id="Katha-243">देवेष्वपि स्वस्वामिभावसम्बन्धकथनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V13" data-block-id="KKN_C01_S03_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यच्छेद् वाङ्मनसि प्राज्ञस्तद् यच्छेज्ज्ञान आत्मनि ।</span><span class="shloka-line">ज्ञानमात्मनि महति नियच्छेच्छान्त आत्मनि ॥ १३ ॥</span></span></div>

Line 348:

Line 531:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-245" id="Katha-245">वेदाध्येतॄणां हितोक्तिः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V14" data-block-id="KKN_C01_S03_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान् निबोधत ।</span><span class="shloka-line">क्षुरस्य धारा निशिता दुरत्यया दुर्गं पथस्तत् कवयो वदन्ति ॥ १४ ॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V15" data-block-id="KKN_C01_S03_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत् ।</span><span class="shloka-line">अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवं निचाय्य तं मृत्युमुखात् प्रमुच्यते ॥ १५ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-246" id="Katha-246">नाचिकेतोपाख्यानस्योपसंहारः तत्कथनश्रवणयोः फलं च</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V16" data-block-id="KKN_C01_S03_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नाचिकेतमुपाख्यानं मृत्युप्रोक्तं सनातनम् ।</span><span class="shloka-line">उक्त्वा श्रुत्वा च मेधावी ब्रह्मलोके महीयते ॥ १६ ॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V17" data-block-id="KKN_C01_S03_V17" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य इमं परमं गुह्यं श्रावयेद् ब्रह्मसंसदि ।</span><span class="shloka-line">प्रयतः श्राद्धकाले वा तदानन्त्याय कल्पते तदानन्त्याय कल्पते इति ॥ १७ ॥ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-247" id="Katha-247">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-248" id="Katha-248">मुमुक्षूणां वैराग्यसम्पादनस्याऽवश्यकत्वोक्तिः</h3></div>

<div class="gr-author-note">इति प्रथमाध्याये तृतीयावल्ली ॥</div>

Line 370:

Line 568:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-250" id="Katha-250">उपनिषत्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V02" data-block-id="KKN_C02_S01_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पराचः कामाननुयन्ति बालाः ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशान् ।</span><span class="shloka-line">अथ धीरा अमृतत्वं विदित्वा ध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते ॥ २ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-252" id="Katha-252">नचिकेतसः प्रश्नस्य यमप्रत्युक्तिः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V03" data-block-id="KKN_C02_S01_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येन रूपं रसं गन्धं शब्दान् स्पर्शांश्च मैथुनान् ।</span><span class="shloka-line">एतेनैव विजानाति किमत्र परिशिष्यते । एतद्वै तत् ॥ ३ ॥</span></span></div>

Line 378:

Line 585:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-253" id="Katha-253">जागृदादिनियामकस्यैव मोक्षे नियामकत्ववचनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V04" data-block-id="KKN_C02_S01_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्वप्नान्तं जागरितान्तं चोभौ येनानुपश्यति ।</span><span class="shloka-line">महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ ४ ॥</span></span></div>

Line 408:

Line 618:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-254" id="Katha-254">उपनिषद्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V08" data-block-id="KKN_C02_S01_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभिः ।</span><span class="shloka-line">दिवे दिव ईड्यो जागृवद्भिः हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः । एतद्वै तत् ॥ ८ ॥</span></span></div>

Line 417:

Line 633:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V09" data-block-id="KKN_C02_S01_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यतश्चोदेति सूर्योस्तं यत्र च गच्छति ।</span><span class="shloka-line">तं देवास्सर्वे अर्पितास्तदु नात्येति कश्चन । एतद्वै तत् ॥ ९ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-256" id="Katha-256">भगवद्रूपाणां भेदाभावोक्तिः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V10" data-block-id="KKN_C02_S01_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदेवेह तदमुत्र यदमुत्र तदन्विह ।</span><span class="shloka-line">मृत्योस्स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥ १० ॥</span></span></div>

Line 442:

Line 661:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-257" id="Katha-257">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-258" id="Katha-258">हृत्स्थभगवत्परिमाणोक्तिः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V12" data-block-id="KKN_C02_S01_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति ।</span><span class="shloka-line">ईशानो भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते । एतद्वै तत् ॥ १२ ॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V13" data-block-id="KKN_C02_S01_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो ज्योतिरिवाधूमकः ।</span><span class="shloka-line">ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्वः । एतद्वै तत् ॥ १३ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-260" id="Katha-260">भगवद्गुणेषु भेदचिन्ताया अनर्थत्वकीर्तनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V14" data-block-id="KKN_C02_S01_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति ।</span><span class="shloka-line">एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानुविधावति ॥ १४ ॥</span></span></div>

Line 452:

Line 683:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-261" id="Katha-261">मुक्तपरमात्मनोर्भेदोक्तिः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V15" data-block-id="KKN_C02_S01_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति ।</span><span class="shloka-line">एवं मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम ॥ १५ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-262" id="Katha-262">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-263" id="Katha-263">अभिमानत्यागस्य मोक्षसाधनत्वकथनम्</h3></div>

<div class="gr-author-note">इति द्वितीयाध्याये प्रथमावल्ली ॥</div>

Line 478:

Line 721:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-265" id="Katha-265">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-266" id="Katha-266">भगवन्माहात्म्यवर्णनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V02" data-block-id="KKN_C02_S02_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हंसः शुचिषद्वसुरन्तरिक्षसद्धोता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् ।</span><span class="shloka-line">नृषद्वरसदृतसद्व्योमसदब्जा गोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतं बृहत् ॥ २ ॥</span></span></div>

Line 496:

Line 748:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-268" id="Katha-268">भगवतो मुख्यप्राणनियामकत्वोक्तिः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V03" data-block-id="KKN_C02_S02_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ऊर्ध्वं प्राणमुन्नयत्यपानं प्रत्यगस्यति ।</span><span class="shloka-line">मध्ये वामनमासीनं विश्वे देवा उपासते ॥ ३ ॥</span></span></div>

Line 506:

Line 761:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-269" id="Katha-269">जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V06" data-block-id="KKN_C02_S02_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हन्त त इदं प्रवक्ष्यामि गुह्यं ब्रह्म सनातनम् ।</span><span class="shloka-line">यथा मरणं प्राप्यात्मा भवति गौतम ॥ ६ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-270" id="Katha-270">जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V07" data-block-id="KKN_C02_S02_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">योनिमन्ये प्रपद्यन्ते शरीरत्वाय देहिनः ।</span><span class="shloka-line">स्थाणुमन्ये नु संयन्ति यथाकर्म यथाश्रुतम् ॥ ७ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-271" id="Katha-271">सुप्तनियामक एव मुक्तनियामकः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V08" data-block-id="KKN_C02_S02_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य एषु सुप्तेषु जागर्ति कामं कामं पुरुषो निर्मिमाणः ।</span><span class="shloka-line">तदेव शुक्रं तद्ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ।</span><span class="shloka-line">तस्मिंल्लोकाः श्रिताः सर्वे तदु नात्येति कश्चन ।</span><span class="shloka-line">एतद्वै तत् ॥ ८ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-272" id="Katha-272">जीवानां परमात्मप्रतिबिम्बत्वोक्तिः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V09" data-block-id="KKN_C02_S02_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्निर्यथैको भुवनं प्रविष्टो रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव ।</span><span class="shloka-line">एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश्च ॥ ९ ॥</span></span></div>

Line 561:

Line 828:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V14" data-block-id="KKN_C02_S02_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् ।</span><span class="shloka-line">कथं नु तद्विजानीयां किमु भाति न भाति वा ॥ १४ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-273" id="Katha-273">बाह्यप्रकाशागोचरो भगवान्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V15" data-block-id="KKN_C02_S02_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।</span><span class="shloka-line">तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ १५ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-274" id="Katha-274">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-275" id="Katha-275">जगद्वृक्षस्य भगवानेवाऽधारः</h3></div>

<div class="gr-author-note">॥ इति द्वितीयाध्याये द्वितीयावल्ली समाप्ता ॥</div>

Line 609:

Line 888:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-277" id="Katha-277">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-278" id="Katha-278">मोक्षसाधनदेवतातारतम्यनिरूपणम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V06" data-block-id="KKN_C02_S03_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियाणां पृथग्भावमुदयास्तमयौ च यत् ।</span><span class="shloka-line">पृथगुत्पद्यमानानां मत्वा धीरो न शोचति ॥ ६ ॥</span></span></div>

Line 622:

Line 910:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-280" id="Katha-280">श्रवणादिसहकृतमनसा भगवज्ज्ञानोत्पत्तिप्रतिपादनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V09" data-block-id="KKN_C02_S03_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न सन्दृशे तिष्ठति रूपमस्य न चक्षुषा पश्यति कश्चिदेनम् ।</span><span class="shloka-line">हृदा मनीषा मनसाऽभिक्लृप्तो य एनं विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ९ ॥</span></span></div>

Line 631:

Line 922:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V10" data-block-id="KKN_C02_S03_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा पञ्चावतिष्ठन्ते ज्ञानानि मनसा सह ।</span><span class="shloka-line">बुद्धिश्च न विचेष्टति तमाहुः परमां गतिम् ॥ १० ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-281" id="Katha-281">योगनिरूपणम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V11" data-block-id="KKN_C02_S03_V11" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तां योगमिति मन्यन्ते स्थिरामिन्द्रियधारणाम् ।</span><span class="shloka-line">अप्रमत्तस्तदा भवति योगो हि प्रभवाप्ययौ ॥ ११ ॥</span></span></div>

Line 638:

Line 932:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-282" id="Katha-282">गुरूपदेशेनैव भगवज्ज्ञानम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V12" data-block-id="KKN_C02_S03_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नैव वाचा न मनसा प्राप्तुं शक्यो न चक्षुषा ।</span><span class="shloka-line">अस्तीति ब्रुवतोऽन्यत्र कथं तदुपलभ्यते ॥ १२ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-283" id="Katha-283">भगवदनुग्रहेणैव तज्ज्ञानम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V13" data-block-id="KKN_C02_S03_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अस्तीत्येवोपलब्धव्यस्तत्त्वभावेन चोभयोः ।</span><span class="shloka-line">अस्तीत्येवोपलब्धस्य तत्त्वभावः प्रसीदति ॥ १३ ॥</span></span></div>

Line 656:

Line 956:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-284" id="Katha-284">भगवद्विषयकविशिष्टज्ञानफलनिरूपणम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V14" data-block-id="KKN_C02_S03_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा सर्वे प्रमुच्यन्ते कामा येऽस्य हृदि स्थिताः ।</span><span class="shloka-line">अथ मर्त्योऽमृतो भवत्यथ ब्रह्म समश्नुते ॥ १४ ॥</span></span></div>

Line 663:

Line 966:

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-285" id="Katha-285">अविद्याहङ्कारकर्मनाशात् कामनानाशः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V15" data-block-id="KKN_C02_S03_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा सर्वे प्रभिद्यन्ते हृदयस्येह ग्रन्थयः ।</span><span class="shloka-line">अथ मर्त्योऽमृतो भवत्येतावदनुशासनम् ॥ १५ ॥</span></span></div>

Line 671:

Line 977:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V16" data-block-id="KKN_C02_S03_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शतं चैका च हृदयस्य नाड्य स्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका ।</span><span class="shloka-line">तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति विष्वगन्या उत्क्रमणे भवन्ति ॥ १६ ॥</span></span></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-286" id="Katha-286">उपनिषद्</h3></div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-287" id="Katha-287">जीवेश्वरभेदज्ञानस्य मोक्षसाधनत्वविचारः</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषोऽन्तरात्मा सदा जनानां हृदये सन्निविष्टः ।</span><span class="shloka-line">तं स्वाच्छरीरात् प्रवृहेन्मुञ्जादिवेषीकां धैर्येण ॥</span><span class="shloka-line">तं विद्याच्छुक्रममृतं तं विद्याच्छुक्रममृतमिति ॥ १७ ॥</span></span></div>

Line 682:

Line 997:

<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">जनानां हृदये इत्युक्तत्वाच्च जीवात् पृथग् हरिरिति सिद्धम् ॥</div>

<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">देहाङ्गुष्ठमितो देहे जीवाङ्गुष्ठमितो हृदि ।

~~जीवस्य स तु विज्ञेयो जीवात् भेदेन मुक्तये ॥ इति च ॥</div>~~

<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">संसारिशरीरेणाभेदो वादिना केनापि नाङ्गीकृतः । न च लोकसिद्धः । जनानामिति भेदात् । न जीवोऽङ्गुष्ठमात्रः । अतो विष्णोर्जीवाद्भेद उक्तः ।</div>

</div>

<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-289" id="Katha-289">यमोपदिष्टविद्यया नचिकेतसः फलप्राप्तिकथनम्</h3></div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V18" data-block-id="KKN_C02_S03_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मृत्युप्रोक्तां नाचिकेतोऽथ लब्ध्वा विद्यामेतां योगविधिं च कृत्स्नम् ।</span><span class="shloka-line">ब्रह्म प्राप्तो विरजोऽभूद् विमृत्युः अन्योऽप्येवं यो विदध्यात्ममेव ॥ १८ ॥</span></span></div>

<div class="gr-author-note">इति द्वितीयाध्याये तृतीयावल्ली समाप्ता॥</div>

@@ Line 25: / Line 25: @@
 </div>
+<span id="Katha-184-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषत्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-184" id="Katha-184">उपनिषत्</h3></div>
+<span id="Katha-185-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उद्दालकशापस्य नचिकेतसः प्रतिक्रिया"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-185" id="Katha-185">उद्दालकशापस्य नचिकेतसः प्रतिक्रिया</h3></div>
+<span id="Katha-186-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं काठकोपनिषद्भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-186" id="Katha-186">श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं काठकोपनिषद्भाष्यम्</h3></div>
+<span id="Katha-187-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मङ्गलाचरणम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-187" id="Katha-187">मङ्गलाचरणम्</h3></div>
+<span id="Katha-188-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यागस्य मोक्षसाधनत्वप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-188" id="Katha-188">यागस्य मोक्षसाधनत्वप्रतिपादनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V04" data-block-id="KKN_C01_S01_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः ।</span><span class="shloka-line">किंस्विद् यमस्य कर्तव्यं यन्मयाऽद्य करिष्यति ॥ ४ ॥</span></span></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V05" data-block-id="KKN_C01_S01_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथाऽपरे ।</span><span class="shloka-line">सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिव जायते पुनः ॥ ५ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-189-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अतिथिसत्कारस्य प्राशस्त्यप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-189" id="Katha-189">अतिथिसत्कारस्य प्राशस्त्यप्रतिपादनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V06" data-block-id="KKN_C01_S01_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान् ।</span><span class="shloka-line">तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम् ॥ ६ ॥</span></span></div>
@@ Line 38: / Line 56: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V07" data-block-id="KKN_C01_S01_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आशाप्रतीक्षे सङ्गतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान् ।</span><span class="shloka-line">एतद् वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन् वसति ब्राह्मणो गृहे ॥ ७ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-190-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषत्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-190" id="Katha-190">उपनिषत्</h3></div>
+<span id="Katha-191-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-191" id="Katha-191">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V08" data-block-id="KKN_C01_S01_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मे अनश्नन् ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः ।</span><span class="shloka-line">नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन् स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात् प्रति त्रीन् वरान् वृणीष्व ॥ ८ ॥</span></span></div>
@@ Line 45: / Line 69: @@
 </div>
+<span id="Katha-192-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा प्रार्थितः प्रथमो वरः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-192" id="Katha-192">नचिकेतसा प्रार्थितः प्रथमो वरः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V09" data-block-id="KKN_C01_S01_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शान्तसङ्कल्पः सुमना यथा स्यात् वीतमन्युर्गौतमो माऽभि मृत्यो ।</span><span class="shloka-line">त्वत्प्रसृष्टं माऽभिवदेत् प्रतीत एतत् त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥ ९ ॥</span></span></div>
@@ Line 54: / Line 81: @@
 </div>
+<span id="Katha-193-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा प्रार्थितो द्वितीयो वरः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-193" id="Katha-193">नचिकेतसा प्रार्थितो द्वितीयो वरः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V11" data-block-id="KKN_C01_S01_V11" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति न तत्र त्वं न जरया बिभेति ।</span><span class="shloka-line">उभे तीर्त्वा अशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ ११ ॥</span></span></div>
@@ Line 69: / Line 99: @@
 </div>
+<span id="Katha-194-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-194" id="Katha-194">लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै</h3></div>
+<span id="Katha-195-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-195" id="Katha-195">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-196-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इष्टकास्थितभगवद्रूपविषयकप्रश्नः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-196" id="Katha-196">इष्टकास्थितभगवद्रूपविषयकप्रश्नः</h3></div>
+<span id="Katha-197-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-197" id="Katha-197">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V14" data-block-id="KKN_C01_S01_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा ।</span><span class="shloka-line">स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तं अथास्य मृत्युः पुनराह तुष्टः ॥ १४ ॥</span></span></div>
@@ Line 81: / Line 123: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V15" data-block-id="KKN_C01_S01_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तमब्रवीत् प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददानि भूयः ।</span><span class="shloka-line">तवैव नाम्ना भविताऽयमग्निः शृङ्कां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥ १५ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-198-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नाचिकेताग्निचयनानुष्ठातृफलनिरूपणम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-198" id="Katha-198">नाचिकेताग्निचयनानुष्ठातृफलनिरूपणम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V16" data-block-id="KKN_C01_S01_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्रिनाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत् तरति जन्ममृत्यू ।</span><span class="shloka-line">ब्रह्मजज्ञं देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥ १६ ॥</span></span></div>
@@ Line 107: / Line 152: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V18" data-block-id="KKN_C01_S01_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एष तेऽग्निर्नाचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण ।</span><span class="shloka-line">एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासः तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥ १८ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-199-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-199" id="Katha-199">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-200-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा याचितस्य तृतीयवरस्य निरूपणम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-200" id="Katha-200">नचिकेतसा याचितस्य तृतीयवरस्य निरूपणम्</h3></div>
+<span id="Katha-201-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-201" id="Katha-201">भाष्यम्</h3></div>
+<span id="Katha-202-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="'ब्रह्मजज्ञः' इति भगवन्नामनिरुक्तिः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-202" id="Katha-202">'ब्रह्मजज्ञः' इति भगवन्नामनिरुक्तिः</h3></div>
+<span id="Katha-203-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा याचितस्य अग्न्यन्तर्गतब्रह्मविद्याख्यद्वितीयवरस्य निरूपणम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-203" id="Katha-203">नचिकेतसा याचितस्य अग्न्यन्तर्गतब्रह्मविद्याख्यद्वितीयवरस्य निरूपणम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्ये अस्तीत्येके नायमस्तीति चैके ।</span><span class="shloka-line">एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष वृतस्तृतीयः ॥ १९ ॥</span></span></div>
@@ Line 132: / Line 192: @@
 </div>
+<span id="Katha-204-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवज्ज्ञानस्य दुःसाध्यत्वात् तत्रैव नचिकेतसाऽऽग्रहप्रदर्शनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-204" id="Katha-204">भगवज्ज्ञानस्य दुःसाध्यत्वात् तत्रैव नचिकेतसाऽऽग्रहप्रदर्शनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V20" data-block-id="KKN_C01_S01_V20" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा न हि सुज्ञेयोऽणुरेष धर्मः ।</span><span class="shloka-line">अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैवम् ॥ २० ॥</span></span></div>
@@ Line 157: / Line 220: @@
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V28" data-block-id="KKN_C01_S01_V28" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत् ।</span><span class="shloka-line">योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥ २८ ॥ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-205-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-205" id="Katha-205">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-206-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्रह्मविद्या-भोगपदार्थ-विवेचनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-206" id="Katha-206">ब्रह्मविद्या-भोगपदार्थ-विवेचनम्</h3></div>
+<span id="Katha-207-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-207" id="Katha-207">भाष्यम्</h3></div>
+<span id="Katha-208-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रेतशब्दार्थकथनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-208" id="Katha-208">प्रेतशब्दार्थकथनम्</h3></div>
+<span id="Katha-209-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अग्निस्थपरमात्मज्ञानस्य पृथक्कथने कारणप्रदर्शनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-209" id="Katha-209">अग्निस्थपरमात्मज्ञानस्य पृथक्कथने कारणप्रदर्शनम्</h3></div>
+<span id="Katha-210-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुक्तामुक्तनियामकभगवदुपदेश एव तृतीयवरः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-210" id="Katha-210">मुक्तामुक्तनियामकभगवदुपदेश एव तृतीयवरः</h3></div>
 <div class="gr-author-note">इति  प्रथमाध्याये प्रथमावल्ली ॥</div>
@@ Line 176: / Line 257: @@
 </div>
+<span id="Katha-211-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्ञानाज्ञानमध्ये आन्तर्यप्रदर्शनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-211" id="Katha-211">ज्ञानाज्ञानमध्ये आन्तर्यप्रदर्शनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V04" data-block-id="KKN_C01_S02_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">दूरमेते विपरीते विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता ।</span><span class="shloka-line">विद्याभीप्सितं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवो लोलुपन्तः ॥ ४ ॥</span></span></div>
@@ Line 181: / Line 265: @@
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V06" data-block-id="KKN_C01_S02_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम् ।</span><span class="shloka-line">अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे ॥ ६ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-212-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तत्त्वज्ञानस्य दुस्साध्यत्वप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-212" id="Katha-212">तत्त्वज्ञानस्य दुस्साध्यत्वप्रतिपादनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V07" data-block-id="KKN_C01_S02_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रवणायापि बहुभिर्यो न लभ्यः शृण्वन्तोऽपि बहवो यं न विद्युः ।</span><span class="shloka-line">आश्चर्योऽस्य वक्ता कुशलोऽस्य लब्धा आश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः ॥ ७ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-213-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सुज्ञानिनैव सम्यग्भगवदुपदेशप्राप्तिरुत्तमा"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-213" id="Katha-213">सुज्ञानिनैव सम्यग्भगवदुपदेशप्राप्तिरुत्तमा</h3></div>
+<span id="Katha-214-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-214" id="Katha-214">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V08" data-block-id="KKN_C01_S02_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न नरेणावरः प्रोक्त एष सुज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः ।</span><span class="shloka-line">अनन्यप्रोक्ते गतिरस्य नास्त्यणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥ ८ ॥</span></span></div>
@@ Line 194: / Line 287: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V09" data-block-id="KKN_C01_S02_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्ताऽन्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ ।</span><span class="shloka-line">यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ् नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥ ९ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-215-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-215" id="Katha-215">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-216-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यमस्य सुज्ञानित्वनिरूपणम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-216" id="Katha-216">यमस्य सुज्ञानित्वनिरूपणम्</h3></div>
+<span id="Katha-217-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-217" id="Katha-217">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V10" data-block-id="KKN_C01_S02_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत् ।</span><span class="shloka-line">ततो मया नचिकेतश्चितोऽग्नि रनित्यद्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥ १० ॥</span></span></div>
@@ Line 219: / Line 321: @@
 </div>
+<span id="Katha-218-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुरूपदेशेन तत्त्वज्ञानप्राप्तिः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-218" id="Katha-218">गुरूपदेशेन तत्त्वज्ञानप्राप्तिः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V13" data-block-id="KKN_C01_S02_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेनमाप्य ।</span><span class="shloka-line">स मोदते मोदनीयं हि लब्ध्वा विवृतं सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥ १३ ॥</span></span></div>
@@ Line 228: / Line 333: @@
 </div>
+<span id="Katha-219-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-219" id="Katha-219">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-220-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-220" id="Katha-220">भाष्यम्</h3></div>
+<span id="Katha-221-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषदोऽभेदपरत्वनिराकरणम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-221" id="Katha-221">उपनिषदोऽभेदपरत्वनिराकरणम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V14" data-block-id="KKN_C01_S02_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात् कृताकृतात् ।</span><span class="shloka-line">अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत् पश्यसि तद्वद ॥ १४ ॥</span></span></div>
@@ Line 241: / Line 355: @@
 </div>
+<span id="Katha-222-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्रह्मज्ञानिनो जननमरणाभावसमर्थनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-222" id="Katha-222">ब्रह्मज्ञानिनो जननमरणाभावसमर्थनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V18" data-block-id="KKN_C01_S02_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न जायते म्रियते वा विपश्चि न्नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित् ।</span><span class="shloka-line">अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमानेऽपि देहे ॥ १८ ॥</span></span></div>
@@ Line 253: / Line 370: @@
 </div>
+<span id="Katha-223-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवानां स्वरूपतो नित्यत्वप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-223" id="Katha-223">जीवानां स्वरूपतो नित्यत्वप्रतिपादनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V19" data-block-id="KKN_C01_S02_V19" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम् ।</span><span class="shloka-line">उभौ तै न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥ १९ ॥</span></span></div>
@@ Line 259: / Line 379: @@
 </div>
+<span id="Katha-224-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवतोऽणुतोऽणीयस्त्वस्य महतो महीयस्त्वस्य च कथनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-224" id="Katha-224">भगवतोऽणुतोऽणीयस्त्वस्य महतो महीयस्त्वस्य च कथनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V20" data-block-id="KKN_C01_S02_V20" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अणोरणीयान् महतो महीयान् आत्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम् ।</span><span class="shloka-line">तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुः प्रसादान्महिमानमात्मनः ॥ २० ॥</span></span></div>
@@ Line 268: / Line 391: @@
 </div>
+<span id="Katha-225-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-225" id="Katha-225">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-226-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वसमर्थो भगवान्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-226" id="Katha-226">सर्वसमर्थो भगवान्</h3></div>
+<span id="Katha-227-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-227" id="Katha-227">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V21" data-block-id="KKN_C01_S02_V21" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः ।</span><span class="shloka-line">कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥ २१ ॥</span></span></div>
@@ Line 277: / Line 409: @@
 </div>
+<span id="Katha-228-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विनाशिशरीरेषु स्थितस्य भगवतोऽविनाशित्वकथनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-228" id="Katha-228">विनाशिशरीरेषु स्थितस्य भगवतोऽविनाशित्वकथनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V22" data-block-id="KKN_C01_S02_V22" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अशरीरं शरीरेष्वनवस्थेष्ववस्थितम् ।</span><span class="shloka-line">महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ २२ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-229-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवदनुग्रहस्य साक्षात्कारसाधनत्वप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-229" id="Katha-229">भगवदनुग्रहस्य साक्षात्कारसाधनत्वप्रतिपादनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V23" data-block-id="KKN_C01_S02_V23" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नायमात्मा प्रवचेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।</span><span class="shloka-line">यमेवैष वृणुते तेन लभ्य स्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ॥ २३ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-230-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैराग्यादिसाधनं विना भगवदनुग्रहाप्राप्तिः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-230" id="Katha-230">वैराग्यादिसाधनं विना भगवदनुग्रहाप्राप्तिः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V24" data-block-id="KKN_C01_S02_V24" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नाविरतो दुश्चरितात् नाशान्तो नासमाहितः ।</span><span class="shloka-line">नाशान्तमनसो वापि प्रज्ञानेनैवमाप्नुयात् ॥ २४ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-231-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवज्ज्ञानस्य दुर्लभत्वप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-231" id="Katha-231">भगवज्ज्ञानस्य दुर्लभत्वप्रतिपादनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V25" data-block-id="KKN_C01_S02_V25" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य ब्रह्म च क्षत्रं च चोभे भवत ओदनः ।</span><span class="shloka-line">मृत्युर्यस्योपसेचनं क इत्था वेद यत्र सः ॥ २५ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-232-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-232" id="Katha-232">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-233-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="हृदयस्थमुख्यप्राणप्रतीके भगवद्ध्यानम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-233" id="Katha-233">हृदयस्थमुख्यप्राणप्रतीके भगवद्ध्यानम्</h3></div>
+<span id="Katha-234-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-234" id="Katha-234">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="gr-author-note">इति  प्रथमाध्याये द्वितीया वल्ली ॥</div>
@@ Line 298: / Line 451: @@
 </div>
+<span id="Katha-235-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अग्निस्थ-मुक्तस्थभगवद्रूपयोरैक्यप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-235" id="Katha-235">अग्निस्थ-मुक्तस्थभगवद्रूपयोरैक्यप्रतिपादनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V02" data-block-id="KKN_C01_S03_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म यत्परम् ।</span><span class="shloka-line">अभयं तितीर्षतां पारं नाचिकेतं शकेमसि ॥ २ ॥</span></span></div>
@@ Line 305: / Line 461: @@
 </div>
+<span id="Katha-236-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-236" id="Katha-236">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-237-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ध्याने इन्द्रियनिग्रहस्याऽवश्यकत्वप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-237" id="Katha-237">ध्याने इन्द्रियनिग्रहस्याऽवश्यकत्वप्रतिपादनम्</h3></div>
+<span id="Katha-238-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-238" id="Katha-238">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V03" data-block-id="KKN_C01_S03_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव च ।</span><span class="shloka-line">बुद्धिं तु सारथिं विद्धि मनः प्रग्रहमेव च ॥ ३ ॥</span></span></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V04" data-block-id="KKN_C01_S03_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियाणि हयानाहुर्विषयांस्तेषु गोचरान् ।</span><span class="shloka-line">आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः ॥ ४ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-239-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इन्द्रियनिग्रहस्य विवेकसाध्यत्वनिरूपणम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-239" id="Katha-239">इन्द्रियनिग्रहस्य विवेकसाध्यत्वनिरूपणम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V05" data-block-id="KKN_C01_S03_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्त्वविज्ञानवान् भवत्ययुक्तेन मनसा सदा ।</span><span class="shloka-line">तस्येन्द्रियाण्यवश्यानि दुष्टाश्वा इव सारथेः ॥ ५ ॥</span></span></div>
@@ Line 318: / Line 486: @@
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V09" data-block-id="KKN_C01_S03_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विज्ञानसारथिर्यस्तु मनःप्रग्रहवान् नरः ।</span><span class="shloka-line">सोऽध्वनः पारमाप्नोति तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ ९ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-240-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देवतातारतम्यप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-240" id="Katha-240">देवतातारतम्यप्रतिपादनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V10" data-block-id="KKN_C01_S03_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अथेभ्यश्च परं मनः ।</span><span class="shloka-line">मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः ॥ १० ॥</span></span></div>
@@ Line 335: / Line 506: @@
 </div>
+<span id="Katha-241-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्ञानिनामेव भगवत्साक्षात्कारः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-241" id="Katha-241">ज्ञानिनामेव भगवत्साक्षात्कारः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V12" data-block-id="KKN_C01_S03_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एष सर्वेषु भूतेषु गूढोत्मा न प्रकाशते ।</span><span class="shloka-line">दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥ १२ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-242-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-242" id="Katha-242">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-243-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देवेष्वपि स्वस्वामिभावसम्बन्धकथनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-243" id="Katha-243">देवेष्वपि स्वस्वामिभावसम्बन्धकथनम्</h3></div>
+<span id="Katha-244-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-244" id="Katha-244">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V13" data-block-id="KKN_C01_S03_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यच्छेद् वाङ्मनसि प्राज्ञस्तद् यच्छेज्ज्ञान आत्मनि ।</span><span class="shloka-line">ज्ञानमात्मनि महति नियच्छेच्छान्त आत्मनि ॥ १३ ॥</span></span></div>
@@ Line 348: / Line 531: @@
 </div>
+<span id="Katha-245-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वेदाध्येतॄणां हितोक्तिः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-245" id="Katha-245">वेदाध्येतॄणां हितोक्तिः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V14" data-block-id="KKN_C01_S03_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान् निबोधत ।</span><span class="shloka-line">क्षुरस्य धारा निशिता दुरत्यया दुर्गं पथस्तत् कवयो वदन्ति ॥ १४ ॥</span></span></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V15" data-block-id="KKN_C01_S03_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत् ।</span><span class="shloka-line">अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवं निचाय्य तं मृत्युमुखात् प्रमुच्यते ॥ १५ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-246-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नाचिकेतोपाख्यानस्योपसंहारः तत्कथनश्रवणयोः फलं च"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-246" id="Katha-246">नाचिकेतोपाख्यानस्योपसंहारः तत्कथनश्रवणयोः फलं च</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V16" data-block-id="KKN_C01_S03_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नाचिकेतमुपाख्यानं मृत्युप्रोक्तं सनातनम् ।</span><span class="shloka-line">उक्त्वा श्रुत्वा च मेधावी ब्रह्मलोके महीयते ॥ १६ ॥</span></span></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V17" data-block-id="KKN_C01_S03_V17" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य इमं परमं गुह्यं श्रावयेद् ब्रह्मसंसदि ।</span><span class="shloka-line">प्रयतः श्राद्धकाले वा तदानन्त्याय कल्पते तदानन्त्याय कल्पते इति ॥ १७ ॥ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-247-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-247" id="Katha-247">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-248-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुमुक्षूणां वैराग्यसम्पादनस्याऽवश्यकत्वोक्तिः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-248" id="Katha-248">मुमुक्षूणां वैराग्यसम्पादनस्याऽवश्यकत्वोक्तिः</h3></div>
+<span id="Katha-249-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-249" id="Katha-249">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="gr-author-note">इति  प्रथमाध्याये तृतीयावल्ली ॥</div>
@@ Line 370: / Line 568: @@
 </div>
+<span id="Katha-250-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषत्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-250" id="Katha-250">उपनिषत्</h3></div>
+<span id="Katha-251-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-251" id="Katha-251">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V02" data-block-id="KKN_C02_S01_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पराचः कामाननुयन्ति बालाः ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशान् ।</span><span class="shloka-line">अथ धीरा अमृतत्वं विदित्वा ध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते ॥ २ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-252-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसः प्रश्नस्य यमप्रत्युक्तिः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-252" id="Katha-252">नचिकेतसः प्रश्नस्य यमप्रत्युक्तिः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V03" data-block-id="KKN_C02_S01_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येन रूपं रसं गन्धं शब्दान् स्पर्शांश्च मैथुनान् ।</span><span class="shloka-line">एतेनैव विजानाति किमत्र परिशिष्यते । एतद्वै तत् ॥ ३ ॥</span></span></div>
@@ Line 378: / Line 585: @@
 </div>
+<span id="Katha-253-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जागृदादिनियामकस्यैव मोक्षे नियामकत्ववचनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-253" id="Katha-253">जागृदादिनियामकस्यैव मोक्षे नियामकत्ववचनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V04" data-block-id="KKN_C02_S01_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्वप्नान्तं जागरितान्तं चोभौ येनानुपश्यति ।</span><span class="shloka-line">महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ ४ ॥</span></span></div>
@@ Line 408: / Line 618: @@
 </div>
+<span id="Katha-254-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-254" id="Katha-254">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-255-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-255" id="Katha-255">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V08" data-block-id="KKN_C02_S01_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभिः ।</span><span class="shloka-line">दिवे दिव ईड्यो जागृवद्भिः हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः । एतद्वै तत् ॥ ८ ॥</span></span></div>
@@ Line 417: / Line 633: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V09" data-block-id="KKN_C02_S01_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यतश्चोदेति सूर्योस्तं यत्र च गच्छति ।</span><span class="shloka-line">तं देवास्सर्वे अर्पितास्तदु नात्येति कश्चन । एतद्वै तत् ॥ ९ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-256-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवद्रूपाणां भेदाभावोक्तिः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-256" id="Katha-256">भगवद्रूपाणां भेदाभावोक्तिः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V10" data-block-id="KKN_C02_S01_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदेवेह तदमुत्र यदमुत्र तदन्विह ।</span><span class="shloka-line">मृत्योस्स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥ १० ॥</span></span></div>
@@ Line 442: / Line 661: @@
 </div>
+<span id="Katha-257-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-257" id="Katha-257">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-258-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="हृत्स्थभगवत्परिमाणोक्तिः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-258" id="Katha-258">हृत्स्थभगवत्परिमाणोक्तिः</h3></div>
+<span id="Katha-259-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-259" id="Katha-259">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V12" data-block-id="KKN_C02_S01_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति ।</span><span class="shloka-line">ईशानो भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते । एतद्वै तत् ॥ १२ ॥</span></span></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V13" data-block-id="KKN_C02_S01_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो ज्योतिरिवाधूमकः ।</span><span class="shloka-line">ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्वः । एतद्वै तत् ॥ १३ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-260-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवद्गुणेषु भेदचिन्ताया अनर्थत्वकीर्तनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-260" id="Katha-260">भगवद्गुणेषु भेदचिन्ताया अनर्थत्वकीर्तनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V14" data-block-id="KKN_C02_S01_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति ।</span><span class="shloka-line">एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानुविधावति ॥ १४ ॥</span></span></div>
@@ Line 452: / Line 683: @@
 </div>
+<span id="Katha-261-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुक्तपरमात्मनोर्भेदोक्तिः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-261" id="Katha-261">मुक्तपरमात्मनोर्भेदोक्तिः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V15" data-block-id="KKN_C02_S01_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति ।</span><span class="shloka-line">एवं मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम ॥ १५ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-262-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-262" id="Katha-262">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-263-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभिमानत्यागस्य मोक्षसाधनत्वकथनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-263" id="Katha-263">अभिमानत्यागस्य मोक्षसाधनत्वकथनम्</h3></div>
+<span id="Katha-264-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-264" id="Katha-264">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="gr-author-note">इति  द्वितीयाध्याये प्रथमावल्ली ॥</div>
@@ Line 478: / Line 721: @@
 </div>
+<span id="Katha-265-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-265" id="Katha-265">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-266-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवन्माहात्म्यवर्णनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-266" id="Katha-266">भगवन्माहात्म्यवर्णनम्</h3></div>
+<span id="Katha-267-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-267" id="Katha-267">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V02" data-block-id="KKN_C02_S02_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हंसः शुचिषद्वसुरन्तरिक्षसद्धोता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् ।</span><span class="shloka-line">नृषद्वरसदृतसद्व्योमसदब्जा गोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतं बृहत् ॥ २ ॥</span></span></div>
@@ Line 496: / Line 748: @@
 </div>
+<span id="Katha-268-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवतो मुख्यप्राणनियामकत्वोक्तिः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-268" id="Katha-268">भगवतो मुख्यप्राणनियामकत्वोक्तिः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V03" data-block-id="KKN_C02_S02_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ऊर्ध्वं प्राणमुन्नयत्यपानं प्रत्यगस्यति ।</span><span class="shloka-line">मध्ये वामनमासीनं विश्वे देवा उपासते ॥ ३ ॥</span></span></div>
@@ Line 506: / Line 761: @@
 </div>
+<span id="Katha-269-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-269" id="Katha-269">जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V06" data-block-id="KKN_C02_S02_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हन्त त इदं प्रवक्ष्यामि गुह्यं ब्रह्म सनातनम् ।</span><span class="shloka-line">यथा मरणं प्राप्यात्मा भवति गौतम ॥ ६ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-270-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-270" id="Katha-270">जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V07" data-block-id="KKN_C02_S02_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">योनिमन्ये प्रपद्यन्ते शरीरत्वाय देहिनः ।</span><span class="shloka-line">स्थाणुमन्ये नु संयन्ति यथाकर्म यथाश्रुतम् ॥ ७ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-271-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सुप्तनियामक एव मुक्तनियामकः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-271" id="Katha-271">सुप्तनियामक एव मुक्तनियामकः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V08" data-block-id="KKN_C02_S02_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य एषु सुप्तेषु जागर्ति कामं कामं पुरुषो निर्मिमाणः ।</span><span class="shloka-line">तदेव शुक्रं तद्ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ।</span><span class="shloka-line">तस्मिंल्लोकाः श्रिताः सर्वे तदु नात्येति कश्चन ।</span><span class="shloka-line">एतद्वै तत् ॥ ८ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-272-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवानां परमात्मप्रतिबिम्बत्वोक्तिः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-272" id="Katha-272">जीवानां परमात्मप्रतिबिम्बत्वोक्तिः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V09" data-block-id="KKN_C02_S02_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्निर्यथैको भुवनं प्रविष्टो रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव ।</span><span class="shloka-line">एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश्च ॥ ९ ॥</span></span></div>
@@ Line 561: / Line 828: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V14" data-block-id="KKN_C02_S02_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् ।</span><span class="shloka-line">कथं नु तद्विजानीयां किमु भाति न भाति वा ॥ १४ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-273-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="बाह्यप्रकाशागोचरो भगवान्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-273" id="Katha-273">बाह्यप्रकाशागोचरो भगवान्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V15" data-block-id="KKN_C02_S02_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।</span><span class="shloka-line">तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ १५ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-274-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-274" id="Katha-274">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-275-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जगद्वृक्षस्य भगवानेवाऽधारः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-275" id="Katha-275">जगद्वृक्षस्य भगवानेवाऽधारः</h3></div>
+<span id="Katha-276-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-276" id="Katha-276">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="gr-author-note">॥ इति  द्वितीयाध्याये द्वितीयावल्ली समाप्ता ॥</div>
@@ Line 609: / Line 888: @@
 </div>
+<span id="Katha-277-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-277" id="Katha-277">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-278-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मोक्षसाधनदेवतातारतम्यनिरूपणम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-278" id="Katha-278">मोक्षसाधनदेवतातारतम्यनिरूपणम्</h3></div>
+<span id="Katha-279-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-279" id="Katha-279">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V06" data-block-id="KKN_C02_S03_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियाणां पृथग्भावमुदयास्तमयौ च यत् ।</span><span class="shloka-line">पृथगुत्पद्यमानानां मत्वा धीरो न शोचति ॥ ६ ॥</span></span></div>
@@ Line 622: / Line 910: @@
 </div>
+<span id="Katha-280-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="श्रवणादिसहकृतमनसा भगवज्ज्ञानोत्पत्तिप्रतिपादनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-280" id="Katha-280">श्रवणादिसहकृतमनसा भगवज्ज्ञानोत्पत्तिप्रतिपादनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V09" data-block-id="KKN_C02_S03_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न सन्दृशे तिष्ठति रूपमस्य न चक्षुषा पश्यति कश्चिदेनम् ।</span><span class="shloka-line">हृदा मनीषा मनसाऽभिक्लृप्तो य एनं विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ९ ॥</span></span></div>
@@ Line 631: / Line 922: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V10" data-block-id="KKN_C02_S03_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा पञ्चावतिष्ठन्ते ज्ञानानि मनसा सह ।</span><span class="shloka-line">बुद्धिश्च न विचेष्टति तमाहुः परमां गतिम् ॥ १० ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-281-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="योगनिरूपणम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-281" id="Katha-281">योगनिरूपणम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V11" data-block-id="KKN_C02_S03_V11" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तां योगमिति मन्यन्ते स्थिरामिन्द्रियधारणाम् ।</span><span class="shloka-line">अप्रमत्तस्तदा भवति योगो हि प्रभवाप्ययौ ॥ ११ ॥</span></span></div>
@@ Line 638: / Line 932: @@
 </div>
+<span id="Katha-282-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुरूपदेशेनैव भगवज्ज्ञानम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-282" id="Katha-282">गुरूपदेशेनैव भगवज्ज्ञानम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V12" data-block-id="KKN_C02_S03_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नैव वाचा न मनसा प्राप्तुं शक्यो न चक्षुषा ।</span><span class="shloka-line">अस्तीति ब्रुवतोऽन्यत्र कथं तदुपलभ्यते ॥ १२ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-283-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवदनुग्रहेणैव तज्ज्ञानम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-283" id="Katha-283">भगवदनुग्रहेणैव तज्ज्ञानम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V13" data-block-id="KKN_C02_S03_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अस्तीत्येवोपलब्धव्यस्तत्त्वभावेन चोभयोः ।</span><span class="shloka-line">अस्तीत्येवोपलब्धस्य तत्त्वभावः प्रसीदति ॥ १३ ॥</span></span></div>
@@ Line 656: / Line 956: @@
 </div>
+<span id="Katha-284-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवद्विषयकविशिष्टज्ञानफलनिरूपणम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-284" id="Katha-284">भगवद्विषयकविशिष्टज्ञानफलनिरूपणम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V14" data-block-id="KKN_C02_S03_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा सर्वे प्रमुच्यन्ते कामा येऽस्य हृदि स्थिताः ।</span><span class="shloka-line">अथ मर्त्योऽमृतो भवत्यथ ब्रह्म समश्नुते ॥ १४ ॥</span></span></div>
@@ Line 663: / Line 966: @@
 </div>
+<span id="Katha-285-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अविद्याहङ्कारकर्मनाशात् कामनानाशः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-285" id="Katha-285">अविद्याहङ्कारकर्मनाशात् कामनानाशः</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V15" data-block-id="KKN_C02_S03_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा सर्वे प्रभिद्यन्ते हृदयस्येह ग्रन्थयः ।</span><span class="shloka-line">अथ मर्त्योऽमृतो भवत्येतावदनुशासनम् ॥ १५ ॥</span></span></div>
@@ Line 671: / Line 977: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V16" data-block-id="KKN_C02_S03_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शतं चैका च हृदयस्य नाड्य स्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका ।</span><span class="shloka-line">तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति विष्वगन्या उत्क्रमणे भवन्ति ॥ १६ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-286-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-286" id="Katha-286">उपनिषद्</h3></div>
+<span id="Katha-287-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवेश्वरभेदज्ञानस्य मोक्षसाधनत्वविचारः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-287" id="Katha-287">जीवेश्वरभेदज्ञानस्य मोक्षसाधनत्वविचारः</h3></div>
+<span id="Katha-288-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-288" id="Katha-288">भाष्यम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषोऽन्तरात्मा सदा जनानां हृदये सन्निविष्टः ।</span><span class="shloka-line">तं स्वाच्छरीरात् प्रवृहेन्मुञ्जादिवेषीकां धैर्येण ॥</span><span class="shloka-line">तं विद्याच्छुक्रममृतं तं विद्याच्छुक्रममृतमिति ॥ १७ ॥</span></span></div>
@@ Line 682: / Line 997: @@
 <div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">जनानां हृदये इत्युक्तत्वाच्च जीवात् पृथग् हरिरिति सिद्धम् ॥</div>
-<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">देहाङ्गुष्ठमितो देहे जीवाङ्गुष्ठमितो हृदि ।
-जीवस्य स तु विज्ञेयो जीवात् भेदेन मुक्तये ॥ इति च ॥</div>
 <div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">संसारिशरीरेणाभेदो वादिना केनापि नाङ्गीकृतः । न च लोकसिद्धः । जनानामिति भेदात् । न जीवोऽङ्गुष्ठमात्रः । अतो विष्णोर्जीवाद्भेद उक्तः ।</div>
 </div>
+<span id="Katha-289-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यमोपदिष्टविद्यया नचिकेतसः फलप्राप्तिकथनम्"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-289" id="Katha-289">यमोपदिष्टविद्यया नचिकेतसः फलप्राप्तिकथनम्</h3></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V18" data-block-id="KKN_C02_S03_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मृत्युप्रोक्तां नाचिकेतोऽथ लब्ध्वा विद्यामेतां योगविधिं च कृत्स्नम् ।</span><span class="shloka-line">ब्रह्म प्राप्तो विरजोऽभूद् विमृत्युः अन्योऽप्येवं यो विदध्यात्ममेव ॥ १८ ॥</span></span></div>
+<span id="Katha-290-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="शान्तिमन्त्रः"></span>
+<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 data-block-id="Katha-290" id="Katha-290">शान्तिमन्त्रः</h3></div>
 <div class="gr-author-note">इति द्वितीयाध्याये तृतीयावल्ली समाप्ता॥</div>