Jump to content

JSON:Rigbhashyam: Difference between revisions

From Anandamakaranda
← Older edit
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Line 21: Line 21:
"नारायणं निखिलपूर्णगुणार्णमुच्चसूर्यामितद्युतिमशेषनिरस्तदोषम् ।",
"नारायणं निखिलपूर्णगुणार्णमुच्चसूर्यामितद्युतिमशेषनिरस्तदोषम् ।",
"सर्वेश्वरं गुरुमजेशनुतं प्रणम्य वक्ष्याम्यृगर्थमतितुष्टिकरं तदस्य ॥ १ ॥"
"सर्वेश्वरं गुरुमजेशनुतं प्रणम्य वक्ष्याम्यृगर्थमतितुष्टिकरं तदस्य ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "नारायणं निखिलपूर्णगुणार्णमुच्चसूर्यामितद्युतिमशेषनिरस्तदोषम् ।\nसर्वेश्वरं गुरुमजेशनुतं प्रणम्य वक्ष्याम्यृगर्थमतितुष्टिकरं तदस्य ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 33: Line 34:
"ओमशेषगुणाधार इति नारायणोऽप्यसौ ।",
"ओमशेषगुणाधार इति नारायणोऽप्यसौ ।",
"पूर्णो भूतिवरोऽनन्तसुखो यद् व्याहृतीरितः ॥ २ ॥"
"पूर्णो भूतिवरोऽनन्तसुखो यद् व्याहृतीरितः ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "ओमशेषगुणाधार इति नारायणोऽप्यसौ ।\nपूर्णो भूतिवरोऽनन्तसुखो यद् व्याहृतीरितः ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 45: Line 47:
"गुणैस्ततः प्रसविता वरणीयो गुणोन्नतेः ।",
"गुणैस्ततः प्रसविता वरणीयो गुणोन्नतेः ।",
"भारतिज्ञानरूपत्वाद् भर्गो ध्येयोऽखिलैर्जनैः ॥"
"भारतिज्ञानरूपत्वाद् भर्गो ध्येयोऽखिलैर्जनैः ॥"
]
],
"searchText": "गुणैस्ततः प्रसविता वरणीयो गुणोन्नतेः ।\nभारतिज्ञानरूपत्वाद् भर्गो ध्येयोऽखिलैर्जनैः ॥"
},
},
{
{
Line 56: Line 59:
"lines": [
"lines": [
"प्रेरकोऽशेषबुद्धीनां स गायत्र्यर्थ ईरितः ॥ ३ ॥"
"प्रेरकोऽशेषबुद्धीनां स गायत्र्यर्थ ईरितः ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "प्रेरकोऽशेषबुद्धीनां स गायत्र्यर्थ ईरितः ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 68: Line 72:
"स पूर्णत्वात् पुमान्नाम पौरुषे सूक्त ईरितः ।",
"स पूर्णत्वात् पुमान्नाम पौरुषे सूक्त ईरितः ।",
"स एवाखिलवेदार्थः सर्वशास्त्रार्थ एव च ॥ ४ ॥"
"स एवाखिलवेदार्थः सर्वशास्त्रार्थ एव च ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "स पूर्णत्वात् पुमान्नाम पौरुषे सूक्त ईरितः ।\nस एवाखिलवेदार्थः सर्वशास्त्रार्थ एव च ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 80: Line 85:
"स एव सर्वशब्दार्थः इत्याहोपनिषत् परा ।",
"स एव सर्वशब्दार्थः इत्याहोपनिषत् परा ।",
"‘ता वा एता ऋचः’ इति विशेषेणाप्यृगर्थताम् ॥ ५ ॥"
"‘ता वा एता ऋचः’ इति विशेषेणाप्यृगर्थताम् ॥ ५ ॥"
]
],
"searchText": "स एव सर्वशब्दार्थः इत्याहोपनिषत् परा ।\nऋङ्मन्त्रव्याख्यानं भगवत अतितुष्टिकरम्\n‘ता वा एता ऋचः’ इति विशेषेणाप्यृगर्थताम् ॥ ५ ॥"
},
},
{
{
Line 92: Line 98:
"‘यो देवानाम्’ इति श्रुत्या देवनाम्नां विशेषतः । स्पष्टत्वात् तद्गतत्वेन",
"‘यो देवानाम्’ इति श्रुत्या देवनाम्नां विशेषतः । स्पष्टत्वात् तद्गतत्वेन",
"तत्राहाग्रेऽग्निनामकम् ॥ ६॥"
"तत्राहाग्रेऽग्निनामकम् ॥ ६॥"
]
],
"searchText": "‘यो देवानाम्’ इति श्रुत्या देवनाम्नां विशेषतः । स्पष्टत्वात् तद्गतत्वेन\nअग्निशब्दार्थनिर्वचनम्\nतत्राहाग्रेऽग्निनामकम् ॥ ६॥"
},
},
{
{
Line 104: Line 111:
"अग्रणीत्वं यदग्नित्वमित्यग्रे नाम तद्भवेत् ।",
"अग्रणीत्वं यदग्नित्वमित्यग्रे नाम तद्भवेत् ।",
"एवमेवाह भगवान्निरुक्तिं बादरायणः ॥ ७ ॥"
"एवमेवाह भगवान्निरुक्तिं बादरायणः ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "अग्रणीत्वं यदग्नित्वमित्यग्रे नाम तद्भवेत् ।\nएवमेवाह भगवान्निरुक्तिं बादरायणः ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 116: Line 124:
"(ऋग्भाष्यम्) यथैवाग्न्यादयः शब्दाः प्रवर्तन्ते जनार्दने ।",
"(ऋग्भाष्यम्) यथैवाग्न्यादयः शब्दाः प्रवर्तन्ते जनार्दने ।",
"तथा निरुक्तिं वक्ष्यामो ज्ञानिनां ज्ञानसिद्धये ॥ ८ ॥"
"तथा निरुक्तिं वक्ष्यामो ज्ञानिनां ज्ञानसिद्धये ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "(ऋग्भाष्यम्) यथैवाग्न्यादयः शब्दाः प्रवर्तन्ते जनार्दने ।\nतथा निरुक्तिं वक्ष्यामो ज्ञानिनां ज्ञानसिद्धये ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 127: Line 136:
"lines": [
"lines": [
"अग्निसूक्तम्"
"अग्निसूक्तम्"
]
],
"searchText": "अग्निसूक्तम्\nमण्डलम्—१. अध्यायः –१. अनुवाकः–१. सूक्तम्–१.\nअग्निं नवर्चम्, वैश्वामित्रो मधुच्छन्दा ऋषिः, गायत्री छन्दः, अग्निर्देवता\nअग्निस्तुतौ आचारकथनम्\nअग्निस्तुतिः"
},
},
{
{
Line 139: Line 149:
"ओ३म् ॥ अग्निमीळेे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् ॥ होतारं रत्नधातमम् ॥ १ ॥",
"ओ३म् ॥ अग्निमीळेे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् ॥ होतारं रत्नधातमम् ॥ १ ॥",
"ओ३म् ॥ अ॒ग्निमी॑ळे पु॒रोहि॑तं य॒ज्ञस्य॑ दे॒वमृ॒त्विज॑म् । होता॑रं रत्न॒धात॑मम् ॥ १ ॥"
"ओ३म् ॥ अ॒ग्निमी॑ळे पु॒रोहि॑तं य॒ज्ञस्य॑ दे॒वमृ॒त्विज॑म् । होता॑रं रत्न॒धात॑मम् ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "ओ३म् ॥ अग्निमीळेे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् ॥ होतारं रत्नधातमम् ॥ १ ॥\nअग्निम् । ईळे । पुरःऽहितम् । यज्ञस्य । देवम् । ऋत्विजम् । होतारम् । रत्नऽधातमम् ॥ १ ॥\nओ३म् ॥ अ॒ग्निमी॑ळे पु॒रोहि॑तं य॒ज्ञस्य॑ दे॒वमृ॒त्विज॑म् । होता॑रं रत्न॒धात॑मम् ॥ १ ॥\nअग्निम् । अ॒ग्निम् । ई॒ळे॒ । पु॒रःऽहि॑तम् । य॒ज्ञस्य॑ । दे॒वम् । ऋ॒त्विज॑म् । होता॑रम् । र॒त्न॒ऽधात॑मम् ॥ १ ॥\nअग्निशब्दार्थो भगवान्\nदेवशब्दनिरुक्तिः\nहोतृशब्दस्याध्यात्मार्थनिरूपणम्"
},
},
{
{
Line 150: Line 161:
"lines": [
"lines": [
"........अग्निशब्दोऽयमग्र एवाभिपूज्यताम् । अग््रयत्वमग्रनेतृत्वमत्तिमङ्गागनेतृताम् ॥ ९ ॥"
"........अग्निशब्दोऽयमग्र एवाभिपूज्यताम् । अग््रयत्वमग्रनेतृत्वमत्तिमङ्गागनेतृताम् ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "........अग्निशब्दोऽयमग्र एवाभिपूज्यताम् । अग््रयत्वमग्रनेतृत्वमत्तिमङ्गागनेतृताम् ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 161: Line 173:
"lines": [
"lines": [
"आह तं स्तौम्यशेषस्य पूर्वमेव हितं प्रभुम् । ऋत्विङि्नयामकत्वेन यज्ञानामृत्विजं सदा ॥ १० ॥"
"आह तं स्तौम्यशेषस्य पूर्वमेव हितं प्रभुम् । ऋत्विङि्नयामकत्वेन यज्ञानामृत्विजं सदा ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "आह तं स्तौम्यशेषस्य पूर्वमेव हितं प्रभुम् । ऋत्विङि्नयामकत्वेन यज्ञानामृत्विजं सदा ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 172: Line 185:
"lines": [
"lines": [
"द्योतनाद्विजयात् कान्त्या स्तुत्या व्यवहृतेरपि । गत्या रत्या च देवाख्यं होतृसंस्थं विशेषतः ॥ ११ ॥"
"द्योतनाद्विजयात् कान्त्या स्तुत्या व्यवहृतेरपि । गत्या रत्या च देवाख्यं होतृसंस्थं विशेषतः ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": "द्योतनाद्विजयात् कान्त्या स्तुत्या व्यवहृतेरपि । गत्या रत्या च देवाख्यं होतृसंस्थं विशेषतः ॥ ११ ॥"
},
},
{
{
Line 183: Line 197:
"lines": [
"lines": [
"अग्निसंस्थेन रूपेण यतोऽग्निर्होतृदेवता ।"
"अग्निसंस्थेन रूपेण यतोऽग्निर्होतृदेवता ।"
]
],
"searchText": "अग्निसंस्थेन रूपेण यतोऽग्निर्होतृदेवता ।"
},
},
{
{
Line 194: Line 209:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रियाग्निषु चार्थानां यद्धोता होतृनामकः ॥ रतिधारकोत्तमत्वात् स रत्नधातम ईरितः  ॥ १२ ॥"
"इन्द्रियाग्निषु चार्थानां यद्धोता होतृनामकः ॥ रतिधारकोत्तमत्वात् स रत्नधातम ईरितः  ॥ १२ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रियाग्निषु चार्थानां यद्धोता होतृनामकः ॥ रतिधारकोत्तमत्वात् स रत्नधातम ईरितः ॥ १२ ॥"
},
},
{
{
Line 206: Line 222:
"अग्निः पूर्वेभिर्ऋषिभिरीड्यो नूतनैरुत॥ स देवा एह वक्षति ॥ २ ॥",
"अग्निः पूर्वेभिर्ऋषिभिरीड्यो नूतनैरुत॥ स देवा एह वक्षति ॥ २ ॥",
"अ॒ग्निः पूर्वे॑भि॒र्ऋषि॑भि॒रीड्यो॒ नूत॑नैरु॒त । स दे॒वाँ एह व॑क्षति ॥ २ ॥"
"अ॒ग्निः पूर्वे॑भि॒र्ऋषि॑भि॒रीड्यो॒ नूत॑नैरु॒त । स दे॒वाँ एह व॑क्षति ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री\nअग्निः पूर्वेभिर्ऋषिभिरीड्यो नूतनैरुत॥ स देवा एह वक्षति ॥ २ ॥\nअग्निः । पूर्वेभिः । ऋषिऽभिः । ईड्यः । नूतनैः । उत ॥ सः देवान् । आ । इह । वक्षति ॥ २ ॥\nअ॒ग्निः पूर्वे॑भि॒र्ऋषि॑भि॒रीड्यो॒ नूत॑नैरु॒त । स दे॒वाँ एह व॑क्षति ॥ २ ॥\nअ॒ग्निः । पूर्वे॑भिः । ऋषि॑ऽभिः । ईड्यः॑ । नूत॑नैः । उ॒त । सः । दे॒वान् । आ । इ॒ह । व॒क्ष॒ति॒ ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 217: Line 234:
"lines": [
"lines": [
"स पूर्वैर्नूतर्नैरेष्यैर्विज्ञानादृषिनामकैः । ईड्यो देवादिभिस्सर्वैस्स च देवानिहानयेत् ॥ १३ ॥॥"
"स पूर्वैर्नूतर्नैरेष्यैर्विज्ञानादृषिनामकैः । ईड्यो देवादिभिस्सर्वैस्स च देवानिहानयेत् ॥ १३ ॥॥"
]
],
"searchText": "स पूर्वैर्नूतर्नैरेष्यैर्विज्ञानादृषिनामकैः । ईड्यो देवादिभिस्सर्वैस्स च देवानिहानयेत् ॥ १३ ॥॥"
},
},
{
{
Line 228: Line 246:
"lines": [
"lines": [
"अग्निना रयिमश्नवत् पोषमेव दिवेदिवे । यशसं वीरवत्तमम् ॥३॥"
"अग्निना रयिमश्नवत् पोषमेव दिवेदिवे । यशसं वीरवत्तमम् ॥३॥"
]
],
"searchText": "अग्निना रयिमश्नवत् पोषमेव दिवेदिवे । यशसं वीरवत्तमम् ॥३॥\nअग्निना । रयिम् । अश्नवत् । पोषम् । एव । दिवेऽदिवे ॥ यशसम् । वीरवत्ऽतमम् ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 239: Line 258:
"lines": [
"lines": [
"तेनैव रयिमाप्नोति वित्तं विद्याधनात्मकम् ।  दिवसे दिवसे नित्यं पुष्टिमेव न हीनताम् ॥ यशश्च पुत्रसंयुक्तं वीर्यवत्तममेव वा ॥ १४ ॥॥"
"तेनैव रयिमाप्नोति वित्तं विद्याधनात्मकम् ।  दिवसे दिवसे नित्यं पुष्टिमेव न हीनताम् ॥ यशश्च पुत्रसंयुक्तं वीर्यवत्तममेव वा ॥ १४ ॥॥"
]
],
"searchText": "तेनैव रयिमाप्नोति वित्तं विद्याधनात्मकम् । दिवसे दिवसे नित्यं पुष्टिमेव न हीनताम् ॥ यशश्च पुत्रसंयुक्तं वीर्यवत्तममेव वा ॥ १४ ॥॥"
},
},
{
{
Line 250: Line 270:
"lines": [
"lines": [
"अग्ने यं यज्ञमध्वरं विश्वतः परिभूरसि । स इद्देवेषु गच्छति ॥"
"अग्ने यं यज्ञमध्वरं विश्वतः परिभूरसि । स इद्देवेषु गच्छति ॥"
]
],
"searchText": "अग्ने यं यज्ञमध्वरं विश्वतः परिभूरसि । स इद्देवेषु गच्छति ॥\nअग्ने । यम् । यज्ञम् । अध्वरम् । विश्वतः । परिऽभूः । असि ॥ सः । इत् । देवेषु । गच्छति ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 261: Line 282:
"lines": [
"lines": [
"यं यज्ञं परितो भूत्वा रक्षसि त्वं सदैव च ।  विधिमार्गस्थितं देवान् स एवाप्नोत्यसंशयम् ॥ १५ ॥"
"यं यज्ञं परितो भूत्वा रक्षसि त्वं सदैव च ।  विधिमार्गस्थितं देवान् स एवाप्नोत्यसंशयम् ॥ १५ ॥"
]
],
"searchText": "यं यज्ञं परितो भूत्वा रक्षसि त्वं सदैव च । विधिमार्गस्थितं देवान् स एवाप्नोत्यसंशयम् ॥ १५ ॥"
},
},
{
{
Line 272: Line 294:
"lines": [
"lines": [
"अग्निर्होता कविक्रतुस्सत्यश्चित्रश्रवस्तमः ॥ देवो देवेभिरागमत् ॥ ५, १ ॥"
"अग्निर्होता कविक्रतुस्सत्यश्चित्रश्रवस्तमः ॥ देवो देवेभिरागमत् ॥ ५, १ ॥"
]
],
"searchText": "अग्निर्होता कविक्रतुस्सत्यश्चित्रश्रवस्तमः ॥ देवो देवेभिरागमत् ॥ ५, १ ॥\nअग्निः । होता । कविऽक्रतुः । सत्यः । चित्रश्रवःऽतमः ॥ देवः । देवेभिः । आ । गमत् ॥ ५, १ ॥"
},
},
{
{
Line 283: Line 306:
"lines": [
"lines": [
"सोऽखिलग्रहणप्रज्ञः सद्गुणैः सन्ततोऽखिलम् । यमयत्यग््रयकीर्तीनाम् उत्तमो विबुधैः सह ।  आगन्ताऽखिलभक्तानां पूजास्वीकारतत्परः ॥ १६ ॥  ॥"
"सोऽखिलग्रहणप्रज्ञः सद्गुणैः सन्ततोऽखिलम् । यमयत्यग््रयकीर्तीनाम् उत्तमो विबुधैः सह ।  आगन्ताऽखिलभक्तानां पूजास्वीकारतत्परः ॥ १६ ॥  ॥"
]
],
"searchText": "सोऽखिलग्रहणप्रज्ञः सद्गुणैः सन्ततोऽखिलम् । यमयत्यग््रयकीर्तीनाम् उत्तमो विबुधैः सह । आगन्ताऽखिलभक्तानां पूजास्वीकारतत्परः ॥ १६ ॥ ॥"
},
},
{
{
Line 294: Line 318:
"lines": [
"lines": [
"यदङ्ग दाशुषे त्वमग्ने भद्रङ्करिष्यसि ॥ तवेत्तत् सत्यमङ्गिरः ॥ ६ ॥"
"यदङ्ग दाशुषे त्वमग्ने भद्रङ्करिष्यसि ॥ तवेत्तत् सत्यमङ्गिरः ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "निचृद् गायत्री\nयदङ्ग दाशुषे त्वमग्ने भद्रङ्करिष्यसि ॥ तवेत्तत् सत्यमङ्गिरः ॥ ६ ॥\nयत् । अङ्ग । दाशुषे । त्वम् । अग्ने । भद्रम् । करिष्यसि ॥ तव । इत् । तत् । सत्यम् । अङ्गिरः ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 305: Line 330:
"lines": [
"lines": [
"यजमानाय यद्भद्रं कर्तुमिच्छसि सत्प्रिय ।  त्वच्चेष्टयैव कर्माणि वर्तयित्वा तदीहनम्    ॥ १७ ॥"
"यजमानाय यद्भद्रं कर्तुमिच्छसि सत्प्रिय ।  त्वच्चेष्टयैव कर्माणि वर्तयित्वा तदीहनम्    ॥ १७ ॥"
]
],
"searchText": "यजमानाय यद्भद्रं कर्तुमिच्छसि सत्प्रिय । त्वच्चेष्टयैव कर्माणि वर्तयित्वा तदीहनम् ॥ १७ ॥"
},
},
{
{
Line 316: Line 342:
"lines": [
"lines": [
"तवैव सत्यमङ्गानां रसयद्वह्निगो हरिः । अङ्गिरा अङ्गिरःपुत्रो यतोऽग्निरभवत् क्वचित्    ॥ १८ ॥"
"तवैव सत्यमङ्गानां रसयद्वह्निगो हरिः । अङ्गिरा अङ्गिरःपुत्रो यतोऽग्निरभवत् क्वचित्    ॥ १८ ॥"
]
],
"searchText": "तवैव सत्यमङ्गानां रसयद्वह्निगो हरिः । अङ्गिरा अङ्गिरःपुत्रो यतोऽग्निरभवत् क्वचित् ॥ १८ ॥"
},
},
{
{
Line 327: Line 354:
"lines": [
"lines": [
"उप त्वाग्ने दिवेदिवे दोषावस्तर्धियावयम् ॥ नमो भरन्त एमसि ॥ ७ ॥"
"उप त्वाग्ने दिवेदिवे दोषावस्तर्धियावयम् ॥ नमो भरन्त एमसि ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "उप त्वाग्ने दिवेदिवे दोषावस्तर्धियावयम् ॥ नमो भरन्त एमसि ॥ ७ ॥\nउप । त्वा । अग्ने । दिवेऽदिवे । दोषाऽवस्तः । धिया । वयम् ॥ नमः । भरन्तः । आ । इमसि ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 338: Line 366:
"lines": [
"lines": [
"वस्तर्दिनमहोरात्रमभीष्ट प्राणिनां सदा । अल्पा अपि वयं बुद्ध्या त्वामुच्चगुणमीश्वरम् । उपयाम मनःकर्मवाग्भिस्त्वन्नमसम्भराः ॥ १९ ॥"
"वस्तर्दिनमहोरात्रमभीष्ट प्राणिनां सदा । अल्पा अपि वयं बुद्ध्या त्वामुच्चगुणमीश्वरम् । उपयाम मनःकर्मवाग्भिस्त्वन्नमसम्भराः ॥ १९ ॥"
]
],
"searchText": "वस्तर्दिनमहोरात्रमभीष्ट प्राणिनां सदा । अल्पा अपि वयं बुद्ध्या त्वामुच्चगुणमीश्वरम् । उपयाम मनःकर्मवाग्भिस्त्वन्नमसम्भराः ॥ १९ ॥"
},
},
{
{
Line 349: Line 378:
"lines": [
"lines": [
"राजन्तमध्वराणा ङ्गोपामृतस्य दीदिविम् । वर्धमानं स्वे दमे ॥ ८ ॥"
"राजन्तमध्वराणा ङ्गोपामृतस्य दीदिविम् । वर्धमानं स्वे दमे ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "यवमध्या विरा गायत्री\nराजन्तमध्वराणा ङ्गोपामृतस्य दीदिविम् । वर्धमानं स्वे दमे ॥ ८ ॥\nराजन्तम् । अध्वराणाम् । गोपाम् । ऋतस्य । दीदिविम् ॥ वर्धमानम् । स्वे । दमे ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 360: Line 390:
"lines": [
"lines": [
"देदीप्यमानं स्वे सद्मन्यध्वरेशं सदावृधम् ।  यथार्थज्ञानगोपं त्वामुपेमसि पितेव नः ॥ २० ॥"
"देदीप्यमानं स्वे सद्मन्यध्वरेशं सदावृधम् ।  यथार्थज्ञानगोपं त्वामुपेमसि पितेव नः ॥ २० ॥"
]
],
"searchText": "देदीप्यमानं स्वे सद्मन्यध्वरेशं सदावृधम् । यथार्थज्ञानगोपं त्वामुपेमसि पितेव नः ॥ २० ॥"
},
},
{
{
Line 371: Line 402:
"lines": [
"lines": [
"स नः पितेव सूनवेऽग्ने सूपायनो भव ॥ सचस्वानस्स्वस्तये ॥ ९, २, १ ॥"
"स नः पितेव सूनवेऽग्ने सूपायनो भव ॥ सचस्वानस्स्वस्तये ॥ ९, २, १ ॥"
]
],
"searchText": "विरा गायत्री\nस नः पितेव सूनवेऽग्ने सूपायनो भव ॥ सचस्वानस्स्वस्तये ॥ ९, २, १ ॥\nसः । नः । पिताऽइव । सूनवे । अग्ने । सुऽउपायनः । भव ॥ सचस्व । नः । स्वस्तये ॥ ९,२,१ ॥\nमन्त्रादीनाम् ऋष्यादिस्वरूपनिरूपणम्\nभगवतः सर्वविद्यानाम् ऋषित्वे प्रमाणानि\nसर्ववेदानां चतुर्मुखब्रह्मा अपि प्रथमद्रष्टा ऋषिः\nपञ्चरात्रद्रष्टा शेषः\nगरुडशेषयोः सर्वविद्यामुनित्वे द्वितीयं स्थानम्\nऋषिलक्षणम्\nविरिञ्चादीनामध्ययने कारणनिरूपणम्\nअवान्तरभेदेन यजुर्वेदादीनाम् ऋषयः\nऋषिस्मरणफलम्\nस्वायोग्यार्थप्रतिपादक(प्रार्थनादि)वाक्यानां तात्पर्यम्\nसर्ववेदाभिमानिन्यः श्रीः भारती च\nदेवतास्त्रीणामपि स्वभर्त्रनन्तरं सर्ववेदद्रष्ट्रुत्वम्\nश्रीभारत्यादीनां छन्दोऽभिमानित्वेन स्मरणकथनम्\nछन्दोऽभिमानिदेवतानिरूपणम्\nछन्दस्सु अवान्तरभेदनिरूपणम्\nसर्वविद्याप्रतिपाद्यदेवतासु तारतम्यनिरूपणम्\nमुक्तावपि ज्ञानादिगुणेषु देवानां तारतम्यम्\nविद्यावाच्यदेवतास्वरूपनिरूपणम्\nयास्कनिरुक्तिः न प्रमाणम्, व्यासनिरुक्तिरेव मानम्\nतारतम्यज्ञानेनैव मोक्षः\nलक्ष्म्याः ब्रह्माद्युत्तमत्वे मानम्\nब्रह्मणः रुद्राद्युत्तमत्वे मानम्\nवायोः रुद्राद्युत्तमत्वे प्रमाणम्\nवायोरिन्द्राद्युत्तमत्वे विप्रतिपत्तिनिरासः\nइति बर्कश्रुतिश्चाह शक्रात् सप्ताक्षितिश्रुतिः ।\nवायोः रुद्राद्युत्तमत्वे मानम्\nविष्णोरिन्द्रादाधिक्ये विप्रतिपत्तिनिराकरणम्\nवेदादिषु नैकधार्थकत्वमिति निरूपणम्\nअदोषः प्रायशो ब्रह्मा इति निरूपणम्\nविष्णौ योग-रूढ्यादिना शब्दसमन्वयक्रमः\nसूक्तभेदे कारणनिरूपणम्\nअभेदस्थलेषु व्याख्यानप्रकारनिरूपणम्\nभेद-अभेद-भेदाभेदस्थलनिरूपणम्\nमुक्तस्वरूपनिरूपणम्\nमोक्षसाधननिरूपणम्\nछन्दोज्ञानमपि अवश्यमेवेति निरूपणम्\nगायत्रीमन्त्रजप्तुरेव ब्राह्मणत्वम्\nस्वराणामर्थनिरूपणम्\nदार्ढ्यमेवानुदात्तार्थ उदात्तस्योच्चतार्थता । नीचता स्वरितस्यार्थः प्रचयस्य यथास्थितिः ॥ समाहारेऽखिला अर्थाः स्वरार्थानामियं स्थितिः ॥ ९८ ॥\nस्वरभेदे कारणनिरूपणम्\nवेदार्थव्याख्यानस्य सत्-असत्फलकत्वे कारणनिरूपणम्\nयोग्यतावशात् वेदार्थज्ञानम्\nप्राचीनव्याख्यातृवन्दनादिकरणे कारणनिरूपणम्"
},
},
{
{
Line 382: Line 414:
"lines": [
"lines": [
"सूपाश्रयो भव त्वं च यद्वदौरससूनवे । रक्ष सन्ततसौख्याय सम्यक्सत्त्वाय वा सदा ॥ २१ ॥  ॥"
"सूपाश्रयो भव त्वं च यद्वदौरससूनवे । रक्ष सन्ततसौख्याय सम्यक्सत्त्वाय वा सदा ॥ २१ ॥  ॥"
]
],
"searchText": "सूपाश्रयो भव त्वं च यद्वदौरससूनवे । रक्ष सन्ततसौख्याय सम्यक्सत्त्वाय वा सदा ॥ २१ ॥ ॥"
},
},
{
{
Line 393: Line 426:
"lines": [
"lines": [
"मुनिस्तु सर्वविद्यानां भगवान् पुरुषोत्तमः ।  विशेषतश्च वेदानां ‘यो ब्रह्माणम्’ इति श्रुतिः ॥"
"मुनिस्तु सर्वविद्यानां भगवान् पुरुषोत्तमः ।  विशेषतश्च वेदानां ‘यो ब्रह्माणम्’ इति श्रुतिः ॥"
]
],
"searchText": "मुनिस्तु सर्वविद्यानां भगवान् पुरुषोत्तमः । विशेषतश्च वेदानां ‘यो ब्रह्माणम्’ इति श्रुतिः ॥"
},
},
{
{
Line 404: Line 438:
"lines": [
"lines": [
"ऋग्वेदादिकमस्यैव श्वसितं प्राह चापरा ॥ २२ ॥"
"ऋग्वेदादिकमस्यैव श्वसितं प्राह चापरा ॥ २२ ॥"
]
],
"searchText": "ऋग्वेदादिकमस्यैव श्वसितं प्राह चापरा ॥ २२ ॥"
},
},
{
{
Line 415: Line 450:
"lines": [
"lines": [
"‘वाचो बभूवुरुशतीर्हयग्रीवात्’ इति स्फुटम् । वचो भागवतेऽप्यस्ति ब्रह्माण्डेऽपि तथा परम् ॥ २३॥"
"‘वाचो बभूवुरुशतीर्हयग्रीवात्’ इति स्फुटम् । वचो भागवतेऽप्यस्ति ब्रह्माण्डेऽपि तथा परम् ॥ २३॥"
]
],
"searchText": "‘वाचो बभूवुरुशतीर्हयग्रीवात्’ इति स्फुटम् । वचो भागवतेऽप्यस्ति ब्रह्माण्डेऽपि तथा परम् ॥ २३॥"
},
},
{
{
Line 426: Line 462:
"lines": [
"lines": [
"हयग्रीवादिमा विद्याः श्वसितत्वेन निःसृताः । ब्रह्मणा स्वीकृतास्ताश्च रुद्रशेषविपा अपि ॥ २४ ॥"
"हयग्रीवादिमा विद्याः श्वसितत्वेन निःसृताः । ब्रह्मणा स्वीकृतास्ताश्च रुद्रशेषविपा अपि ॥ २४ ॥"
]
],
"searchText": "हयग्रीवादिमा विद्याः श्वसितत्वेन निःसृताः । ब्रह्मणा स्वीकृतास्ताश्च रुद्रशेषविपा अपि ॥ २४ ॥"
},
},
{
{
Line 437: Line 474:
"lines": [
"lines": [
"दक्षाद्याः सनकाद्याश्च शक्राद्या मनवस्तथा । जगृहुस्ते च विश्वस्मिंश्चक्रुर्व्याप्तास्ततोऽखिलाः ॥ २५ ॥"
"दक्षाद्याः सनकाद्याश्च शक्राद्या मनवस्तथा । जगृहुस्ते च विश्वस्मिंश्चक्रुर्व्याप्तास्ततोऽखिलाः ॥ २५ ॥"
]
],
"searchText": "दक्षाद्याः सनकाद्याश्च शक्राद्या मनवस्तथा । जगृहुस्ते च विश्वस्मिंश्चक्रुर्व्याप्तास्ततोऽखिलाः ॥ २५ ॥"
},
},
{
{
Line 448: Line 486:
"lines": [
"lines": [
"उक्तं पद्मपुराणे च ‘कपिलो भगवानजः । प्रोवाच ब्रह्मणे विद्याः’  ‘हृदिस्थो बादरायणः ॥ २६॥"
"उक्तं पद्मपुराणे च ‘कपिलो भगवानजः । प्रोवाच ब्रह्मणे विद्याः’  ‘हृदिस्थो बादरायणः ॥ २६॥"
]
],
"searchText": "उक्तं पद्मपुराणे च ‘कपिलो भगवानजः । प्रोवाच ब्रह्मणे विद्याः’ ‘हृदिस्थो बादरायणः ॥ २६॥"
},
},
{
{
Line 459: Line 498:
"lines": [
"lines": [
"ओङ्कारपूर्विका विद्याः प्रेरयत्यखिलेष्वपि । सदैव ब्रह्मणे पूर्वम्’ इति सात्वतसंहिता ॥ २७॥"
"ओङ्कारपूर्विका विद्याः प्रेरयत्यखिलेष्वपि । सदैव ब्रह्मणे पूर्वम्’ इति सात्वतसंहिता ॥ २७॥"
]
],
"searchText": "ओङ्कारपूर्विका विद्याः प्रेरयत्यखिलेष्वपि । सदैव ब्रह्मणे पूर्वम्’ इति सात्वतसंहिता ॥ २७॥"
},
},
{
{
Line 470: Line 510:
"lines": [
"lines": [
"सकृन्निगदमात्रेण गृहीतं ब्रह्मणाऽखिलम् । अन्तर्गतस्य व्यासस्य प्रसादान्नित्यशक्तितः ॥ २८ ॥"
"सकृन्निगदमात्रेण गृहीतं ब्रह्मणाऽखिलम् । अन्तर्गतस्य व्यासस्य प्रसादान्नित्यशक्तितः ॥ २८ ॥"
]
],
"searchText": "सकृन्निगदमात्रेण गृहीतं ब्रह्मणाऽखिलम् । अन्तर्गतस्य व्यासस्य प्रसादान्नित्यशक्तितः ॥ २८ ॥"
},
},
{
{
Line 481: Line 522:
"lines": [
"lines": [
"तेन चानन्तशक्तित्वात् युुगपत् समुदीरितम् । प्रथमप्रतिपत्तृत्वान्मुनिर्ब्रह्माऽखिलस्य च ॥ २९ ॥"
"तेन चानन्तशक्तित्वात् युुगपत् समुदीरितम् । प्रथमप्रतिपत्तृत्वान्मुनिर्ब्रह्माऽखिलस्य च ॥ २९ ॥"
]
],
"searchText": "तेन चानन्तशक्तित्वात् युुगपत् समुदीरितम् । प्रथमप्रतिपत्तृत्वान्मुनिर्ब्रह्माऽखिलस्य च ॥ २९ ॥"
},
},
{
{
Line 492: Line 534:
"lines": [
"lines": [
"सुपर्णोऽखिलवेदानां पञ्चरात्रस्य नागरा ।"
"सुपर्णोऽखिलवेदानां पञ्चरात्रस्य नागरा ।"
]
],
"searchText": "सुपर्णोऽखिलवेदानां पञ्चरात्रस्य नागरा ।"
},
},
{
{
Line 503: Line 546:
"lines": [
"lines": [
"द्वितीयप्रतिपत्तृत्वान्मुनित्वे सम्प्रकीर्तितौ ॥ ३० ॥"
"द्वितीयप्रतिपत्तृत्वान्मुनित्वे सम्प्रकीर्तितौ ॥ ३० ॥"
]
],
"searchText": "द्वितीयप्रतिपत्तृत्वान्मुनित्वे सम्प्रकीर्तितौ ॥ ३० ॥"
},
},
{
{
Line 514: Line 558:
"lines": [
"lines": [
"यः पश्यति स्वयं वाक्यं स ऋषिस्तस्य कीर्तितः । अर्वाक्तु द्वादशावृत्तेरधीत्याप्यृषिरेव सः ॥ ३१॥"
"यः पश्यति स्वयं वाक्यं स ऋषिस्तस्य कीर्तितः । अर्वाक्तु द्वादशावृत्तेरधीत्याप्यृषिरेव सः ॥ ३१॥"
]
],
"searchText": "यः पश्यति स्वयं वाक्यं स ऋषिस्तस्य कीर्तितः । अर्वाक्तु द्वादशावृत्तेरधीत्याप्यृषिरेव सः ॥ ३१॥"
},
},
{
{
Line 525: Line 570:
"lines": [
"lines": [
"यत्स्वयं प्रतिभातस्य संशयार्थं गुरोर्वचः । सुपर्णादेर्विरिञ्चस्य केवलं धर्मकारणम् ॥ ३२ ॥"
"यत्स्वयं प्रतिभातस्य संशयार्थं गुरोर्वचः । सुपर्णादेर्विरिञ्चस्य केवलं धर्मकारणम् ॥ ३२ ॥"
]
],
"searchText": "यत्स्वयं प्रतिभातस्य संशयार्थं गुरोर्वचः । सुपर्णादेर्विरिञ्चस्य केवलं धर्मकारणम् ॥ ३२ ॥"
},
},
{
{
Line 536: Line 582:
"lines": [
"lines": [
"ऋचामृषिस्ततः शक्रो यजुषां सूर्य एव च । सोमः साम्नां तृतीयास्ते प्रतिपत्तार ईरिताः ॥ ३३ ॥"
"ऋचामृषिस्ततः शक्रो यजुषां सूर्य एव च । सोमः साम्नां तृतीयास्ते प्रतिपत्तार ईरिताः ॥ ३३ ॥"
]
],
"searchText": "ऋचामृषिस्ततः शक्रो यजुषां सूर्य एव च । सोमः साम्नां तृतीयास्ते प्रतिपत्तार ईरिताः ॥ ३३ ॥"
},
},
{
{
Line 547: Line 594:
"lines": [
"lines": [
"अथर्वाङ्गिरसामग्निरेकर्षिश्चाप्यथर्वणाम् । इत्युक्ताः समुदायस्य सन्त्यन्ये च पृथक् पृथक् ॥ ३४ ॥"
"अथर्वाङ्गिरसामग्निरेकर्षिश्चाप्यथर्वणाम् । इत्युक्ताः समुदायस्य सन्त्यन्ये च पृथक् पृथक् ॥ ३४ ॥"
]
],
"searchText": "अथर्वाङ्गिरसामग्निरेकर्षिश्चाप्यथर्वणाम् । इत्युक्ताः समुदायस्य सन्त्यन्ये च पृथक् पृथक् ॥ ३४ ॥"
},
},
{
{
Line 558: Line 606:
"lines": [
"lines": [
"एतज्ज्ञानाददृष्टस्य फलस्याप्तिः स्फुटं भवेत् । द्रष्टॄणां तु चतुर्थानां ज्ञानादप्यैहिकं भवेत् ॥ ३५ ॥"
"एतज्ज्ञानाददृष्टस्य फलस्याप्तिः स्फुटं भवेत् । द्रष्टॄणां तु चतुर्थानां ज्ञानादप्यैहिकं भवेत् ॥ ३५ ॥"
]
],
"searchText": "एतज्ज्ञानाददृष्टस्य फलस्याप्तिः स्फुटं भवेत् । द्रष्टॄणां तु चतुर्थानां ज्ञानादप्यैहिकं भवेत् ॥ ३५ ॥"
},
},
{
{
Line 569: Line 618:
"lines": [
"lines": [
"ते चैकस्यापि बहवः स्युः सूक्तस्यर्च एव वा ॥"
"ते चैकस्यापि बहवः स्युः सूक्तस्यर्च एव वा ॥"
]
],
"searchText": "ते चैकस्यापि बहवः स्युः सूक्तस्यर्च एव वा ॥"
},
},
{
{
Line 580: Line 630:
"lines": [
"lines": [
"तस्यां तस्यामवस्थायां तत्तत्प्राप्तिविशेषतः ॥ ३६॥"
"तस्यां तस्यामवस्थायां तत्तत्प्राप्तिविशेषतः ॥ ३६॥"
]
],
"searchText": "तस्यां तस्यामवस्थायां तत्तत्प्राप्तिविशेषतः ॥ ३६॥"
},
},
{
{
Line 591: Line 642:
"lines": [
"lines": [
"तेषां वाक्यस्वरूपेण प्रार्थनादिषु पश्यति । विष्णुर्ब्रह्मा सुपर्णो वा तत्तद्योग्यार्थभेदतः ॥ ३७ ॥"
"तेषां वाक्यस्वरूपेण प्रार्थनादिषु पश्यति । विष्णुर्ब्रह्मा सुपर्णो वा तत्तद्योग्यार्थभेदतः ॥ ३७ ॥"
]
],
"searchText": "तेषां वाक्यस्वरूपेण प्रार्थनादिषु पश्यति । विष्णुर्ब्रह्मा सुपर्णो वा तत्तद्योग्यार्थभेदतः ॥ ३७ ॥"
},
},
{
{
Line 602: Line 654:
"lines": [
"lines": [
"सर्ववेदाभिमानित्वाच्छ्रीर्ब्रह्माणी च भारती । द्रष्ट्र्यश्च सर्वविद्यानां व्याख्यातो ब्रह्मणा मरुत् ॥ ३८ ॥"
"सर्ववेदाभिमानित्वाच्छ्रीर्ब्रह्माणी च भारती । द्रष्ट्र्यश्च सर्वविद्यानां व्याख्यातो ब्रह्मणा मरुत् ॥ ३८ ॥"
]
],
"searchText": "सर्ववेदाभिमानित्वाच्छ्रीर्ब्रह्माणी च भारती । द्रष्ट्र्यश्च सर्वविद्यानां व्याख्यातो ब्रह्मणा मरुत् ॥ ३८ ॥"
},
},
{
{
Line 613: Line 666:
"lines": [
"lines": [
"स्वभर्त्रनन्तरं द्रष्ट्र्यस्तेभ्यस्तन्नोदिता हिरुक् । ताः स्तुवन्ति हरिं नित्यं विद्याभिस्ते च सर्वशः ॥ ३९ ॥"
"स्वभर्त्रनन्तरं द्रष्ट्र्यस्तेभ्यस्तन्नोदिता हिरुक् । ताः स्तुवन्ति हरिं नित्यं विद्याभिस्ते च सर्वशः ॥ ३९ ॥"
]
],
"searchText": "स्वभर्त्रनन्तरं द्रष्ट्र्यस्तेभ्यस्तन्नोदिता हिरुक् । ताः स्तुवन्ति हरिं नित्यं विद्याभिस्ते च सर्वशः ॥ ३९ ॥"
},
},
{
{
Line 624: Line 678:
"lines": [
"lines": [
"छन्दस्त्वेन मुनित्वेन तासां स्मृतिरुदीरिता । स्मर्तव्यास्ते च सर्वेऽपि मुनित्वेन पृथक्पृथक् ॥ ४०॥"
"छन्दस्त्वेन मुनित्वेन तासां स्मृतिरुदीरिता । स्मर्तव्यास्ते च सर्वेऽपि मुनित्वेन पृथक्पृथक् ॥ ४०॥"
]
],
"searchText": "छन्दस्त्वेन मुनित्वेन तासां स्मृतिरुदीरिता । स्मर्तव्यास्ते च सर्वेऽपि मुनित्वेन पृथक्पृथक् ॥ ४०॥"
},
},
{
{
Line 635: Line 690:
"lines": [
"lines": [
"गायत्री बृहती चैव ताः सर्वा गरुडस्तथा । ब्रह्माण्यनुष्टुबिन्द्राणी त्रिष्टप् स्वाहेति चोच्यते ॥ ४१ ॥"
"गायत्री बृहती चैव ताः सर्वा गरुडस्तथा । ब्रह्माण्यनुष्टुबिन्द्राणी त्रिष्टप् स्वाहेति चोच्यते ॥ ४१ ॥"
]
],
"searchText": "गायत्री बृहती चैव ताः सर्वा गरुडस्तथा । ब्रह्माण्यनुष्टुबिन्द्राणी त्रिष्टप् स्वाहेति चोच्यते ॥ ४१ ॥"
},
},
{
{
Line 646: Line 702:
"lines": [
"lines": [
"गायत्री जगती चैव वारुणी रोहिणी तथा । अनुष्टुप् बृहती चैव तारा पङ्क्तिः शची तथा ॥ ४२ ॥"
"गायत्री जगती चैव वारुणी रोहिणी तथा । अनुष्टुप् बृहती चैव तारा पङ्क्तिः शची तथा ॥ ४२ ॥"
]
],
"searchText": "गायत्री जगती चैव वारुणी रोहिणी तथा । अनुष्टुप् बृहती चैव तारा पङ्क्तिः शची तथा ॥ ४२ ॥"
},
},
{
{
Line 657: Line 714:
"lines": [
"lines": [
"उष्णिक् सौरी जगत्यश्च सर्वदेवस्त्रियो मताः । विराण्मित्रावरुणयोर्भार्ये इति च कीर्तिते ॥ ४३ ॥"
"उष्णिक् सौरी जगत्यश्च सर्वदेवस्त्रियो मताः । विराण्मित्रावरुणयोर्भार्ये इति च कीर्तिते ॥ ४३ ॥"
]
],
"searchText": "उष्णिक् सौरी जगत्यश्च सर्वदेवस्त्रियो मताः । विराण्मित्रावरुणयोर्भार्ये इति च कीर्तिते ॥ ४३ ॥"
},
},
{
{
Line 668: Line 726:
"lines": [
"lines": [
"अतिछन्दांसि सर्वाणि सर्वदेव्यः प्रकीर्किताः । विराडिति च नामासां तास्ता ऊनाधिकेष्वपि ॥ ४४ ॥"
"अतिछन्दांसि सर्वाणि सर्वदेव्यः प्रकीर्किताः । विराडिति च नामासां तास्ता ऊनाधिकेष्वपि ॥ ४४ ॥"
]
],
"searchText": "अतिछन्दांसि सर्वाणि सर्वदेव्यः प्रकीर्किताः । विराडिति च नामासां तास्ता ऊनाधिकेष्वपि ॥ ४४ ॥"
},
},
{
{
Line 679: Line 738:
"lines": [
"lines": [
"निचृद् भुरिग् विरा सञ्ज्ञा प्रस्तारेत्यादि नाम च । बह्वीनामेकमानेन त्वेकं नाम च युज्यते ॥ सर्वाभिमानिता चैव तिसृणां तु यथाक्रमम् ॥ ४५ ॥"
"निचृद् भुरिग् विरा सञ्ज्ञा प्रस्तारेत्यादि नाम च । बह्वीनामेकमानेन त्वेकं नाम च युज्यते ॥ सर्वाभिमानिता चैव तिसृणां तु यथाक्रमम् ॥ ४५ ॥"
]
],
"searchText": "निचृद् भुरिग् विरा सञ्ज्ञा प्रस्तारेत्यादि नाम च । बह्वीनामेकमानेन त्वेकं नाम च युज्यते ॥ सर्वाभिमानिता चैव तिसृणां तु यथाक्रमम् ॥ ४५ ॥"
},
},
{
{
Line 690: Line 750:
"lines": [
"lines": [
"देवता सर्वविद्यानां स्वयं नारायणः प्रभुः । ऋते तत्र प्रसिद्धाश्च देवता श्रीस्तथाऽत्र च ॥ ४६ ॥"
"देवता सर्वविद्यानां स्वयं नारायणः प्रभुः । ऋते तत्र प्रसिद्धाश्च देवता श्रीस्तथाऽत्र च ॥ ४६ ॥"
]
],
"searchText": "देवता सर्वविद्यानां स्वयं नारायणः प्रभुः । ऋते तत्र प्रसिद्धाश्च देवता श्रीस्तथाऽत्र च ॥ ४६ ॥"
},
},
{
{
Line 701: Line 762:
"lines": [
"lines": [
"ऋते प्रसिद्धा ब्रह्मैव ततस्तेन क्रमेण च ।"
"ऋते प्रसिद्धा ब्रह्मैव ततस्तेन क्रमेण च ।"
]
],
"searchText": "ऋते प्रसिद्धा ब्रह्मैव ततस्तेन क्रमेण च ।"
},
},
{
{
Line 712: Line 774:
"lines": [
"lines": [
"पूर्वप्रसिद्धवर्जं तु शक्रान्ता देवता मताः ॥ ४७॥"
"पूर्वप्रसिद्धवर्जं तु शक्रान्ता देवता मताः ॥ ४७॥"
]
],
"searchText": "पूर्वप्रसिद्धवर्जं तु शक्रान्ता देवता मताः ॥ ४७॥"
},
},
{
{
Line 723: Line 786:
"lines": [
"lines": [
"ब्रह्मवायू गिरौ वीन्द्रशेषरुद्राश्च तत्स्त्रियः । शक्रकामौ कामपुत्रमनुदक्षाङ्गिरस्सुताः ॥ ४८ ॥"
"ब्रह्मवायू गिरौ वीन्द्रशेषरुद्राश्च तत्स्त्रियः । शक्रकामौ कामपुत्रमनुदक्षाङ्गिरस्सुताः ॥ ४८ ॥"
]
],
"searchText": "ब्रह्मवायू गिरौ वीन्द्रशेषरुद्राश्च तत्स्त्रियः । शक्रकामौ कामपुत्रमनुदक्षाङ्गिरस्सुताः ॥ ४८ ॥"
},
},
{
{
Line 734: Line 798:
"lines": [
"lines": [
"तद्वच्छची रतिः सूर्यसोमधर्मादितत्स्त्रियः । प्रधानमरुतो वारिपतिरग्निश्च मारुताः ॥ ४९ ॥"
"तद्वच्छची रतिः सूर्यसोमधर्मादितत्स्त्रियः । प्रधानमरुतो वारिपतिरग्निश्च मारुताः ॥ ४९ ॥"
]
],
"searchText": "तद्वच्छची रतिः सूर्यसोमधर्मादितत्स्त्रियः । प्रधानमरुतो वारिपतिरग्निश्च मारुताः ॥ ४९ ॥"
},
},
{
{
Line 745: Line 810:
"lines": [
"lines": [
"निर्ऋतिः स्त्रियश्च सूर्यादेरश्विनावितरे तथा । अनन्तकोटिशतकदशार्धाद्यंशतः क्रमात् ॥ ५० ॥"
"निर्ऋतिः स्त्रियश्च सूर्यादेरश्विनावितरे तथा । अनन्तकोटिशतकदशार्धाद्यंशतः क्रमात् ॥ ५० ॥"
]
],
"searchText": "निर्ऋतिः स्त्रियश्च सूर्यादेरश्विनावितरे तथा । अनन्तकोटिशतकदशार्धाद्यंशतः क्रमात् ॥ ५० ॥"
},
},
{
{
Line 756: Line 822:
"lines": [
"lines": [
"ज्ञानभक्तिबलैश्वर्यपूर्वाखिलगुणैरपि । मुक्तावपि क्रमो ह्येष देवता उदिता इमाः ॥ ५१ ॥"
"ज्ञानभक्तिबलैश्वर्यपूर्वाखिलगुणैरपि । मुक्तावपि क्रमो ह्येष देवता उदिता इमाः ॥ ५१ ॥"
]
],
"searchText": "ज्ञानभक्तिबलैश्वर्यपूर्वाखिलगुणैरपि । मुक्तावपि क्रमो ह्येष देवता उदिता इमाः ॥ ५१ ॥"
},
},
{
{
Line 767: Line 834:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रावरा विशेषेण लिङ्गेनैव पृथक्पृथक् । देवतास्तत्र तत्र स्युरेष एव परो विधिः ॥ ५२॥"
"इन्द्रावरा विशेषेण लिङ्गेनैव पृथक्पृथक् । देवतास्तत्र तत्र स्युरेष एव परो विधिः ॥ ५२॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रावरा विशेषेण लिङ्गेनैव पृथक्पृथक् । देवतास्तत्र तत्र स्युरेष एव परो विधिः ॥ ५२॥"
},
},
{
{
Line 778: Line 846:
"lines": [
"lines": [
"वेदादिवर्णपर्यन्तैर्मूर्तयः केशवस्य तु । समासव्यासयोगेन वाच्यास्तात्पर्यतः पृथक् । यथायोगं यथान्यायमन्यासामपि मूर्तयः ॥ ५३ ॥"
"वेदादिवर्णपर्यन्तैर्मूर्तयः केशवस्य तु । समासव्यासयोगेन वाच्यास्तात्पर्यतः पृथक् । यथायोगं यथान्यायमन्यासामपि मूर्तयः ॥ ५३ ॥"
]
],
"searchText": "वेदादिवर्णपर्यन्तैर्मूर्तयः केशवस्य तु । समासव्यासयोगेन वाच्यास्तात्पर्यतः पृथक् । यथायोगं यथान्यायमन्यासामपि मूर्तयः ॥ ५३ ॥"
},
},
{
{
Line 789: Line 858:
"lines": [
"lines": [
"ऋक्संहितायां स्वाध्याये निरुक्ते व्यासनिर्मिते । प्रवृत्ते चैतदखिलमुक्तं हि प्रभुणा स्वयम् ॥ ५४ ॥"
"ऋक्संहितायां स्वाध्याये निरुक्ते व्यासनिर्मिते । प्रवृत्ते चैतदखिलमुक्तं हि प्रभुणा स्वयम् ॥ ५४ ॥"
]
],
"searchText": "ऋक्संहितायां स्वाध्याये निरुक्ते व्यासनिर्मिते । प्रवृत्ते चैतदखिलमुक्तं हि प्रभुणा स्वयम् ॥ ५४ ॥"
},
},
{
{
Line 800: Line 870:
"lines": [
"lines": [
"‘सर्वे वेदाश्च’ ‘नामानि’ ‘ता वा एता ऋचस्तथा । ‘इन्द्रं मित्रं वरुणम्’ इत्याद्यत्र प्रमा परा ॥ ५५ ॥"
"‘सर्वे वेदाश्च’ ‘नामानि’ ‘ता वा एता ऋचस्तथा । ‘इन्द्रं मित्रं वरुणम्’ इत्याद्यत्र प्रमा परा ॥ ५५ ॥"
]
],
"searchText": "‘सर्वे वेदाश्च’ ‘नामानि’ ‘ता वा एता ऋचस्तथा । ‘इन्द्रं मित्रं वरुणम्’ इत्याद्यत्र प्रमा परा ॥ ५५ ॥"
},
},
{
{
Line 811: Line 882:
"lines": [
"lines": [
"देवतातारतम्यं च सर्वोत्कृष्टं च केशवम् । ज्ञात्वैव मुच्यते ह्यस्मान्नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ५६॥"
"देवतातारतम्यं च सर्वोत्कृष्टं च केशवम् । ज्ञात्वैव मुच्यते ह्यस्मान्नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ५६॥"
]
],
"searchText": "देवतातारतम्यं च सर्वोत्कृष्टं च केशवम् । ज्ञात्वैव मुच्यते ह्यस्मान्नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ५६॥"
},
},
{
{
Line 822: Line 894:
"lines": [
"lines": [
"इति पैङ्गिश्रुतिश्चाह दृश्यतेऽत्र च सर्वशः । ‘न ते महित्वम्’ इत्यादिनैश्वरानेव केवलान् । गुणान् विष्णोः श्रुतिर्ह्याह नैव दोषान् कथञ्चन ॥ ५७ ॥"
"इति पैङ्गिश्रुतिश्चाह दृश्यतेऽत्र च सर्वशः । ‘न ते महित्वम्’ इत्यादिनैश्वरानेव केवलान् । गुणान् विष्णोः श्रुतिर्ह्याह नैव दोषान् कथञ्चन ॥ ५७ ॥"
]
],
"searchText": "इति पैङ्गिश्रुतिश्चाह दृश्यतेऽत्र च सर्वशः । ‘न ते महित्वम्’ इत्यादिनैश्वरानेव केवलान् । गुणान् विष्णोः श्रुतिर्ह्याह नैव दोषान् कथञ्चन ॥ ५७ ॥"
},
},
{
{
Line 833: Line 906:
"lines": [
"lines": [
"‘जाता परिबभूव’ इति मर्यादां ब्रह्मणोऽपि हि । ‘नैव रेमे बिभेद् ब्रह्मा ‘नासीत्’ इत्यादिकानपि ॥ ५८ ॥"
"‘जाता परिबभूव’ इति मर्यादां ब्रह्मणोऽपि हि । ‘नैव रेमे बिभेद् ब्रह्मा ‘नासीत्’ इत्यादिकानपि ॥ ५८ ॥"
]
],
"searchText": "‘जाता परिबभूव’ इति मर्यादां ब्रह्मणोऽपि हि । ‘नैव रेमे बिभेद् ब्रह्मा ‘नासीत्’ इत्यादिकानपि ॥ ५८ ॥"
},
},
{
{
Line 844: Line 918:
"lines": [
"lines": [
"दोषान् रुद्रे च तानेव ‘न मिनन्ति’ इति पूर्वकान् ।  ‘यं कामये तं तमुग्रं’ ‘रुद्राय धनुः’ इत्यपि  ॥ ५९ ॥"
"दोषान् रुद्रे च तानेव ‘न मिनन्ति’ इति पूर्वकान् ।  ‘यं कामये तं तमुग्रं’ ‘रुद्राय धनुः’ इत्यपि  ॥ ५९ ॥"
]
],
"searchText": "दोषान् रुद्रे च तानेव ‘न मिनन्ति’ इति पूर्वकान् । ‘यं कामये तं तमुग्रं’ ‘रुद्राय धनुः’ इत्यपि ॥ ५९ ॥"
},
},
{
{
Line 855: Line 930:
"lines": [
"lines": [
"‘अस्य देवस्य’ ‘मा शिश्नदेवा अपि गुः’ इत्यपि । ‘घ्नञ्छिश्नदेवान्’ इत्याद्या दोषा बहव ईरिताः  ॥ ६० ॥"
"‘अस्य देवस्य’ ‘मा शिश्नदेवा अपि गुः’ इत्यपि । ‘घ्नञ्छिश्नदेवान्’ इत्याद्या दोषा बहव ईरिताः  ॥ ६० ॥"
]
],
"searchText": "‘अस्य देवस्य’ ‘मा शिश्नदेवा अपि गुः’ इत्यपि । ‘घ्नञ्छिश्नदेवान्’ इत्याद्या दोषा बहव ईरिताः ॥ ६० ॥"
},
},
{
{
Line 866: Line 942:
"lines": [
"lines": [
"‘ततो वितिष्ठे योनिः’‘स एतावत्यहम्’ इत्यपि । अन्याश्रयत्वं देव्याश्च कथितं बहुशोऽपि हि ।"
"‘ततो वितिष्ठे योनिः’‘स एतावत्यहम्’ इत्यपि । अन्याश्रयत्वं देव्याश्च कथितं बहुशोऽपि हि ।"
]
],
"searchText": "‘ततो वितिष्ठे योनिः’‘स एतावत्यहम्’ इत्यपि । अन्याश्रयत्वं देव्याश्च कथितं बहुशोऽपि हि ।"
},
},
{
{
Line 877: Line 954:
"lines": [
"lines": [
"तदाश्रयत्वमन्येषामपि तत्रैव निश्चयात्    ॥ ६१ ॥"
"तदाश्रयत्वमन्येषामपि तत्रैव निश्चयात्    ॥ ६१ ॥"
]
],
"searchText": "तदाश्रयत्वमन्येषामपि तत्रैव निश्चयात् ॥ ६१ ॥"
},
},
{
{
Line 888: Line 966:
"lines": [
"lines": [
"‘ब्रह्मैवाग्रे’ इति ह्युक्त्वा रुद्रादीनां ततो जनिः । उक्ता जातानि विश्वानि स पर्यभवदित्यपि । ‘यस्य च्छायामृतं मृत्युः’ इति चादरतोऽब्रवीत्  ॥ ६२ ॥"
"‘ब्रह्मैवाग्रे’ इति ह्युक्त्वा रुद्रादीनां ततो जनिः । उक्ता जातानि विश्वानि स पर्यभवदित्यपि । ‘यस्य च्छायामृतं मृत्युः’ इति चादरतोऽब्रवीत्  ॥ ६२ ॥"
]
],
"searchText": "‘ब्रह्मैवाग्रे’ इति ह्युक्त्वा रुद्रादीनां ततो जनिः । उक्ता जातानि विश्वानि स पर्यभवदित्यपि । ‘यस्य च्छायामृतं मृत्युः’ इति चादरतोऽब्रवीत् ॥ ६२ ॥"
},
},
{
{
Line 899: Line 978:
"lines": [
"lines": [
"अनन्तादवरेशाना तस्याः प्राणस्ततश्च वाक् । तस्या रुद्र उमा तस्मादिन्द्रस्तस्यास्ततोऽपरे ।  सौपर्णश्रुतिरित्याह  सप्ताक्षितय इत्यपि ॥ ६३ ॥"
"अनन्तादवरेशाना तस्याः प्राणस्ततश्च वाक् । तस्या रुद्र उमा तस्मादिन्द्रस्तस्यास्ततोऽपरे ।  सौपर्णश्रुतिरित्याह  सप्ताक्षितय इत्यपि ॥ ६३ ॥"
]
],
"searchText": "अनन्तादवरेशाना तस्याः प्राणस्ततश्च वाक् । तस्या रुद्र उमा तस्मादिन्द्रस्तस्यास्ततोऽपरे । सौपर्णश्रुतिरित्याह सप्ताक्षितय इत्यपि ॥ ६३ ॥"
},
},
{
{
Line 910: Line 990:
"lines": [
"lines": [
"वायुरस्मा उपामन्थद् विश्वदेवाय वायवे । विश्वैर्देवैः स इत्याद्याः प्रमा अत्रापरा अपि ॥ ६४ ॥"
"वायुरस्मा उपामन्थद् विश्वदेवाय वायवे । विश्वैर्देवैः स इत्याद्याः प्रमा अत्रापरा अपि ॥ ६४ ॥"
]
],
"searchText": "वायुरस्मा उपामन्थद् विश्वदेवाय वायवे । विश्वैर्देवैः स इत्याद्याः प्रमा अत्रापरा अपि ॥ ६४ ॥"
},
},
{
{
Line 921: Line 1,002:
"lines": [
"lines": [
"नारायणोऽदितिर्वायुर्वाणी रुद्र उमा विभुः । इतरे च क्रमाद्धीनाः शतांशाद्वायुतोऽवराः ॥ ६५ ॥"
"नारायणोऽदितिर्वायुर्वाणी रुद्र उमा विभुः । इतरे च क्रमाद्धीनाः शतांशाद्वायुतोऽवराः ॥ ६५ ॥"
]
],
"searchText": "नारायणोऽदितिर्वायुर्वाणी रुद्र उमा विभुः । इतरे च क्रमाद्धीनाः शतांशाद्वायुतोऽवराः ॥ ६५ ॥"
},
},
{
{
Line 932: Line 1,014:
"lines": [
"lines": [
"‘अयं त एमि तन्वेति’ पूर्वा अन्या अपि स्फुटम् ॥  वायोराधिक्यमप्याहुः"
"‘अयं त एमि तन्वेति’ पूर्वा अन्या अपि स्फुटम् ॥  वायोराधिक्यमप्याहुः"
]
],
"searchText": "‘अयं त एमि तन्वेति’ पूर्वा अन्या अपि स्फुटम् ॥ वायोराधिक्यमप्याहुः"
},
},
{
{
Line 943: Line 1,026:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रं सोमं हुताशनम् ॥ ६६ ॥"
"इन्द्रं सोमं हुताशनम् ॥ ६६ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रं सोमं हुताशनम् ॥ ६६ ॥"
},
},
{
{
Line 954: Line 1,038:
"lines": [
"lines": [
"सूर्यं रुद्रमिमान्् पञ्च देवानेको महात्मनः । सृजत्यत्ति महान्प्राण इति चाह तुरश्रुतिः ॥ ६७ ॥"
"सूर्यं रुद्रमिमान्् पञ्च देवानेको महात्मनः । सृजत्यत्ति महान्प्राण इति चाह तुरश्रुतिः ॥ ६७ ॥"
]
],
"searchText": "सूर्यं रुद्रमिमान्् पञ्च देवानेको महात्मनः । सृजत्यत्ति महान्प्राण इति चाह तुरश्रुतिः ॥ ६७ ॥"
},
},
{
{
Line 965: Line 1,050:
"lines": [
"lines": [
"‘वि हि सोतोरसृक्षत नेन्द्रं देवममंसत । न यस्येन्द्रः’ इति ह्याह विष्णोरिन्द्रस्य हीनताम् ॥ ६८ ॥"
"‘वि हि सोतोरसृक्षत नेन्द्रं देवममंसत । न यस्येन्द्रः’ इति ह्याह विष्णोरिन्द्रस्य हीनताम् ॥ ६८ ॥"
]
],
"searchText": "‘वि हि सोतोरसृक्षत नेन्द्रं देवममंसत । न यस्येन्द्रः’ इति ह्याह विष्णोरिन्द्रस्य हीनताम् ॥ ६८ ॥"
},
},
{
{
Line 976: Line 1,062:
"lines": [
"lines": [
"‘वेधा अजिन्वत्’ इत्यादि वचनं विष्णुनामतः । आनन्दश्रुतिरप्यस्य जीवतामेव दर्शयेत् ॥ ६९ ॥"
"‘वेधा अजिन्वत्’ इत्यादि वचनं विष्णुनामतः । आनन्दश्रुतिरप्यस्य जीवतामेव दर्शयेत् ॥ ६९ ॥"
]
],
"searchText": "‘वेधा अजिन्वत्’ इत्यादि वचनं विष्णुनामतः । आनन्दश्रुतिरप्यस्य जीवतामेव दर्शयेत् ॥ ६९ ॥"
},
},
{
{
Line 987: Line 1,074:
"lines": [
"lines": [
"आह सूर्यादपीन्द्रस्य वायोर्विष्णोरपीशताम् । ‘यः सूर्यं य उषसम्’ ‘म्रियन्ते पञ्च देवताः’ ॥ ७० ॥"
"आह सूर्यादपीन्द्रस्य वायोर्विष्णोरपीशताम् । ‘यः सूर्यं य उषसम्’ ‘म्रियन्ते पञ्च देवताः’ ॥ ७० ॥"
]
],
"searchText": "आह सूर्यादपीन्द्रस्य वायोर्विष्णोरपीशताम् । ‘यः सूर्यं य उषसम्’ ‘म्रियन्ते पञ्च देवताः’ ॥ ७० ॥"
},
},
{
{
Line 998: Line 1,086:
"lines": [
"lines": [
"‘चक्षुषा द्यौश्चादित्यश्च’ ‘चक्षोः सूर्यो अजायत’ । ‘यमादित्यो न वेद’ इति पूर्वा श्रुतिरथापरा ॥ ७१ ॥"
"‘चक्षुषा द्यौश्चादित्यश्च’ ‘चक्षोः सूर्यो अजायत’ । ‘यमादित्यो न वेद’ इति पूर्वा श्रुतिरथापरा ॥ ७१ ॥"
]
],
"searchText": "‘चक्षुषा द्यौश्चादित्यश्च’ ‘चक्षोः सूर्यो अजायत’ । ‘यमादित्यो न वेद’ इति पूर्वा श्रुतिरथापरा ॥ ७१ ॥"
},
},
{
{
Line 1,009: Line 1,098:
"lines": [
"lines": [
"‘विष्णोर्वातोऽजनिष्ट वातादिन्द्रस्ततो रविः । सोमश्चेति लयोऽप्येवं पूर्वे पूर्वे गुणाधिकाः’ ॥ ७२ ॥"
"‘विष्णोर्वातोऽजनिष्ट वातादिन्द्रस्ततो रविः । सोमश्चेति लयोऽप्येवं पूर्वे पूर्वे गुणाधिकाः’ ॥ ७२ ॥"
]
],
"searchText": "‘विष्णोर्वातोऽजनिष्ट वातादिन्द्रस्ततो रविः । सोमश्चेति लयोऽप्येवं पूर्वे पूर्वे गुणाधिकाः’ ॥ ७२ ॥"
},
},
{
{
Line 1,020: Line 1,110:
"lines": [
"lines": [
"‘विष्णोः प्राणो अजनिष्ट प्राणादिन्द्रो रविर्विधुः ।  लयोऽप्येतादृशस्तेषां पूर्वः पूर्वो गुणाधिकः’  ॥ ७३ ॥"
"‘विष्णोः प्राणो अजनिष्ट प्राणादिन्द्रो रविर्विधुः ।  लयोऽप्येतादृशस्तेषां पूर्वः पूर्वो गुणाधिकः’  ॥ ७३ ॥"
]
],
"searchText": "‘विष्णोः प्राणो अजनिष्ट प्राणादिन्द्रो रविर्विधुः । लयोऽप्येतादृशस्तेषां पूर्वः पूर्वो गुणाधिकः’ ॥ ७३ ॥"
},
},
{
{
Line 1,031: Line 1,122:
"lines": [
"lines": [
"तुरश्रुतिश्च सौपर्णी पिङ्गश्रुतिरपीदृशी । अतः सर्वाधिको विष्णुर्निर्णीतः श्रुतिसञ्चयात् ॥ ७४ ॥"
"तुरश्रुतिश्च सौपर्णी पिङ्गश्रुतिरपीदृशी । अतः सर्वाधिको विष्णुर्निर्णीतः श्रुतिसञ्चयात् ॥ ७४ ॥"
]
],
"searchText": "तुरश्रुतिश्च सौपर्णी पिङ्गश्रुतिरपीदृशी । अतः सर्वाधिको विष्णुर्निर्णीतः श्रुतिसञ्चयात् ॥ ७४ ॥"
},
},
{
{
Line 1,042: Line 1,134:
"lines": [
"lines": [
"अतो दोषवचो यत्र तद्वाक्यमवरं वदेत् । निर्दोषतैव विष्णोस्तु क्रमान्मध्यगतेष्वपि  ॥ ७५ ॥"
"अतो दोषवचो यत्र तद्वाक्यमवरं वदेत् । निर्दोषतैव विष्णोस्तु क्रमान्मध्यगतेष्वपि  ॥ ७५ ॥"
]
],
"searchText": "अतो दोषवचो यत्र तद्वाक्यमवरं वदेत् । निर्दोषतैव विष्णोस्तु क्रमान्मध्यगतेष्वपि ॥ ७५ ॥"
},
},
{
{
Line 1,053: Line 1,146:
"lines": [
"lines": [
"‘त्रयोऽर्थाः सर्ववेदेषु दशार्थाः सर्वभारते । विष्णोः सहस्रनामापि निरन्तरशतार्थकम्’ ॥७६ ॥"
"‘त्रयोऽर्थाः सर्ववेदेषु दशार्थाः सर्वभारते । विष्णोः सहस्रनामापि निरन्तरशतार्थकम्’ ॥७६ ॥"
]
],
"searchText": "‘त्रयोऽर्थाः सर्ववेदेषु दशार्थाः सर्वभारते । विष्णोः सहस्रनामापि निरन्तरशतार्थकम्’ ॥७६ ॥"
},
},
{
{
Line 1,064: Line 1,158:
"lines": [
"lines": [
"इति स्कान्दवचो यस्मादर्थभेदव्यपेक्षया । निर्दोषत्वं हरेर्वक्ति दोषमन्येष्वपि क्रमात् ॥ ७७ ॥"
"इति स्कान्दवचो यस्मादर्थभेदव्यपेक्षया । निर्दोषत्वं हरेर्वक्ति दोषमन्येष्वपि क्रमात् ॥ ७७ ॥"
]
],
"searchText": "इति स्कान्दवचो यस्मादर्थभेदव्यपेक्षया । निर्दोषत्वं हरेर्वक्ति दोषमन्येष्वपि क्रमात् ॥ ७७ ॥"
},
},
{
{
Line 1,075: Line 1,170:
"lines": [
"lines": [
"तारतम्यस्य विज्ञप्त्यै वचो दोषस्य चार्थवत् ।"
"तारतम्यस्य विज्ञप्त्यै वचो दोषस्य चार्थवत् ।"
]
],
"searchText": "तारतम्यस्य विज्ञप्त्यै वचो दोषस्य चार्थवत् ।"
},
},
{
{
Line 1,086: Line 1,182:
"lines": [
"lines": [
"‘गुणाः श्रुताः’ इति ह्याह गुणैकनियतिं हरौ ॥ ७८ ॥"
"‘गुणाः श्रुताः’ इति ह्याह गुणैकनियतिं हरौ ॥ ७८ ॥"
]
],
"searchText": "‘गुणाः श्रुताः’ इति ह्याह गुणैकनियतिं हरौ ॥ ७८ ॥"
},
},
{
{
Line 1,097: Line 1,194:
"lines": [
"lines": [
"‘निर्दोषगुणपूर्णश्च विष्णुरेको न चापरः । अपूर्णा दोषरहिता मायैका तद्वशैव च ॥ ७९ ॥"
"‘निर्दोषगुणपूर्णश्च विष्णुरेको न चापरः । अपूर्णा दोषरहिता मायैका तद्वशैव च ॥ ७९ ॥"
]
],
"searchText": "‘निर्दोषगुणपूर्णश्च विष्णुरेको न चापरः । अपूर्णा दोषरहिता मायैका तद्वशैव च ॥ ७९ ॥"
},
},
{
{
Line 1,108: Line 1,206:
"lines": [
"lines": [
"अदोषः प्रायशो ब्रह्मा दोषवन्तः क्रमात् परे’ । इति मान्यश्रुतिश्चाह भेदोऽर्थानां ततो मतः॥ ८० ॥"
"अदोषः प्रायशो ब्रह्मा दोषवन्तः क्रमात् परे’ । इति मान्यश्रुतिश्चाह भेदोऽर्थानां ततो मतः॥ ८० ॥"
]
],
"searchText": "अदोषः प्रायशो ब्रह्मा दोषवन्तः क्रमात् परे’ । इति मान्यश्रुतिश्चाह भेदोऽर्थानां ततो मतः॥ ८० ॥"
},
},
{
{
Line 1,119: Line 1,218:
"lines": [
"lines": [
"रूढिमेव समाश्रित्य विभज्यार्थान् यथाक्रमम् । विदोषगुणपूर्त्यर्थं विष्णौ योगार्थमानयेत् ॥ ८१ ॥"
"रूढिमेव समाश्रित्य विभज्यार्थान् यथाक्रमम् । विदोषगुणपूर्त्यर्थं विष्णौ योगार्थमानयेत् ॥ ८१ ॥"
]
],
"searchText": "रूढिमेव समाश्रित्य विभज्यार्थान् यथाक्रमम् । विदोषगुणपूर्त्यर्थं विष्णौ योगार्थमानयेत् ॥ ८१ ॥"
},
},
{
{
Line 1,130: Line 1,230:
"lines": [
"lines": [
"पश्चादेव यथायोगमितरेष्वपि संनयेत् ।"
"पश्चादेव यथायोगमितरेष्वपि संनयेत् ।"
]
],
"searchText": "पश्चादेव यथायोगमितरेष्वपि संनयेत् ।"
},
},
{
{
Line 1,141: Line 1,242:
"lines": [
"lines": [
"ऋग्वेदसंहितायां च प्रभुणैवं समीरितम्      ॥ ८२ ॥"
"ऋग्वेदसंहितायां च प्रभुणैवं समीरितम्      ॥ ८२ ॥"
]
],
"searchText": "ऋग्वेदसंहितायां च प्रभुणैवं समीरितम् ॥ ८२ ॥"
},
},
{
{
Line 1,152: Line 1,254:
"lines": [
"lines": [
"पृथग्रूपाणि विष्णोस्तु देवतान्तरगाणि च । अग्न्यादिसूक्तवाच्यानि नाम्ना सूक्तभिदा भवेत्  ॥ ८३ ॥"
"पृथग्रूपाणि विष्णोस्तु देवतान्तरगाणि च । अग्न्यादिसूक्तवाच्यानि नाम्ना सूक्तभिदा भवेत्  ॥ ८३ ॥"
]
],
"searchText": "पृथग्रूपाणि विष्णोस्तु देवतान्तरगाणि च । अग्न्यादिसूक्तवाच्यानि नाम्ना सूक्तभिदा भवेत् ॥ ८३ ॥"
},
},
{
{
Line 1,163: Line 1,266:
"lines": [
"lines": [
"‘नकिर्माकिः स्मसि’ इत्यादि प्रोक्ताऽधिक्यविवक्षया । ‘आधिक्येऽधिकम्’ इत्येव हरिणा सूत्रमीरितम्  ॥ ८४ ॥"
"‘नकिर्माकिः स्मसि’ इत्यादि प्रोक्ताऽधिक्यविवक्षया । ‘आधिक्येऽधिकम्’ इत्येव हरिणा सूत्रमीरितम्  ॥ ८४ ॥"
]
],
"searchText": "‘नकिर्माकिः स्मसि’ इत्यादि प्रोक्ताऽधिक्यविवक्षया । ‘आधिक्येऽधिकम्’ इत्येव हरिणा सूत्रमीरितम् ॥ ८४ ॥"
},
},
{
{
Line 1,174: Line 1,278:
"lines": [
"lines": [
"‘कृत्वी हत्वी’ इति पूर्वाश्च ‘तृतीयोऽतिशये’ यतः ।  विश्लिष्टार्थे च विश्लिष्टमूनार्थे चोनमिष्यते। व्यत्ययोऽभेदकरणस्वातन्त्र्येषु समीरितः  ॥ ८५ ॥"
"‘कृत्वी हत्वी’ इति पूर्वाश्च ‘तृतीयोऽतिशये’ यतः ।  विश्लिष्टार्थे च विश्लिष्टमूनार्थे चोनमिष्यते। व्यत्ययोऽभेदकरणस्वातन्त्र्येषु समीरितः  ॥ ८५ ॥"
]
],
"searchText": "‘कृत्वी हत्वी’ इति पूर्वाश्च ‘तृतीयोऽतिशये’ यतः । विश्लिष्टार्थे च विश्लिष्टमूनार्थे चोनमिष्यते। व्यत्ययोऽभेदकरणस्वातन्त्र्येषु समीरितः ॥ ८५ ॥"
},
},
{
{
Line 1,185: Line 1,290:
"lines": [
"lines": [
"अभेदो हरिरूपाणां गुणानां च क्रियासु च । तस्यैवावयवानां च भेदः श्रीब्रह्मपूर्वकैः  ॥ ८६ ॥"
"अभेदो हरिरूपाणां गुणानां च क्रियासु च । तस्यैवावयवानां च भेदः श्रीब्रह्मपूर्वकैः  ॥ ८६ ॥"
]
],
"searchText": "अभेदो हरिरूपाणां गुणानां च क्रियासु च । तस्यैवावयवानां च भेदः श्रीब्रह्मपूर्वकैः ॥ ८६ ॥"
},
},
{
{
Line 1,196: Line 1,302:
"lines": [
"lines": [
"मुक्तैरपि जडैर्भेदः कैमुत्यादेव दृश्यते । ऋग्वेदसंहितायां च प्रोक्तमेतत्समस्तशः ॥ ८७ ॥"
"मुक्तैरपि जडैर्भेदः कैमुत्यादेव दृश्यते । ऋग्वेदसंहितायां च प्रोक्तमेतत्समस्तशः ॥ ८७ ॥"
]
],
"searchText": "मुक्तैरपि जडैर्भेदः कैमुत्यादेव दृश्यते । ऋग्वेदसंहितायां च प्रोक्तमेतत्समस्तशः ॥ ८७ ॥"
},
},
{
{
Line 1,207: Line 1,314:
"lines": [
"lines": [
"अभेदः स्वगुणाद्यैश्च मुक्तानामपि सर्वशः । भेदाभेदस्त्वभेदश्च गुणैः संसारिणामपि । जडानामंशतो भेदः समुदायेन चोभयम् ॥ ८८ ॥"
"अभेदः स्वगुणाद्यैश्च मुक्तानामपि सर्वशः । भेदाभेदस्त्वभेदश्च गुणैः संसारिणामपि । जडानामंशतो भेदः समुदायेन चोभयम् ॥ ८८ ॥"
]
],
"searchText": "अभेदः स्वगुणाद्यैश्च मुक्तानामपि सर्वशः । भेदाभेदस्त्वभेदश्च गुणैः संसारिणामपि । जडानामंशतो भेदः समुदायेन चोभयम् ॥ ८८ ॥"
},
},
{
{
Line 1,218: Line 1,326:
"lines": [
"lines": [
"मनुष्यगन्धर्वपितृगणकार्मिकतात्विकाः । देवाः शक्रः शिवो ब्रह्मा मुक्तौ सौख्यादिभिर्गुणैः ॥ ८९॥"
"मनुष्यगन्धर्वपितृगणकार्मिकतात्विकाः । देवाः शक्रः शिवो ब्रह्मा मुक्तौ सौख्यादिभिर्गुणैः ॥ ८९॥"
]
],
"searchText": "मनुष्यगन्धर्वपितृगणकार्मिकतात्विकाः । देवाः शक्रः शिवो ब्रह्मा मुक्तौ सौख्यादिभिर्गुणैः ॥ ८९॥"
},
},
{
{
Line 1,229: Line 1,338:
"lines": [
"lines": [
"शतायुतोत्तरा नित्यमन्योन्यप्रीतिसंयुताः । ’इति सिद्धान्तगं वाक्यं स्वयं भगवतेरितम्    ॥ ९०॥"
"शतायुतोत्तरा नित्यमन्योन्यप्रीतिसंयुताः । ’इति सिद्धान्तगं वाक्यं स्वयं भगवतेरितम्    ॥ ९०॥"
]
],
"searchText": "शतायुतोत्तरा नित्यमन्योन्यप्रीतिसंयुताः । ’इति सिद्धान्तगं वाक्यं स्वयं भगवतेरितम् ॥ ९०॥"
},
},
{
{
Line 1,240: Line 1,350:
"lines": [
"lines": [
"स्वाध्यायस्तत्त्वविज्ञानं विष्णुभक्तिर्विरागता । निषिद्धकर्मसन्त्यागो विहितस्य सदा क्रिया    ॥ ९१॥"
"स्वाध्यायस्तत्त्वविज्ञानं विष्णुभक्तिर्विरागता । निषिद्धकर्मसन्त्यागो विहितस्य सदा क्रिया    ॥ ९१॥"
]
],
"searchText": "स्वाध्यायस्तत्त्वविज्ञानं विष्णुभक्तिर्विरागता । निषिद्धकर्मसन्त्यागो विहितस्य सदा क्रिया ॥ ९१॥"
},
},
{
{
Line 1,251: Line 1,362:
"lines": [
"lines": [
"सदा विष्णुस्मृतिश्चैव केवलं मोक्षसाधनम् । एतैर्विना न मोक्षः स्याद्भवेदेतैरपि ध्रुवम्    ॥ ९२॥"
"सदा विष्णुस्मृतिश्चैव केवलं मोक्षसाधनम् । एतैर्विना न मोक्षः स्याद्भवेदेतैरपि ध्रुवम्    ॥ ९२॥"
]
],
"searchText": "सदा विष्णुस्मृतिश्चैव केवलं मोक्षसाधनम् । एतैर्विना न मोक्षः स्याद्भवेदेतैरपि ध्रुवम् ॥ ९२॥"
},
},
{
{
Line 1,262: Line 1,374:
"lines": [
"lines": [
"‘ऋषिच्छन्दोदैवतानि ज्ञात्वाऽर्थं चैव भक्तितः । स्वाध्यायेनैव मोक्षः स्याद्विरक्तस्य हरिस्मृतेः’    ॥ ९३॥"
"‘ऋषिच्छन्दोदैवतानि ज्ञात्वाऽर्थं चैव भक्तितः । स्वाध्यायेनैव मोक्षः स्याद्विरक्तस्य हरिस्मृतेः’    ॥ ९३॥"
]
],
"searchText": "‘ऋषिच्छन्दोदैवतानि ज्ञात्वाऽर्थं चैव भक्तितः । स्वाध्यायेनैव मोक्षः स्याद्विरक्तस्य हरिस्मृतेः’ ॥ ९३॥"
},
},
{
{
Line 1,273: Line 1,386:
"lines": [
"lines": [
"‘जप्येनैव तु संसिद्ध्येद् ब्राह्मणो नात्र संशयः । कुर्यादन्यन्न वा कुर्यान्मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥’  ९४ ॥"
"‘जप्येनैव तु संसिद्ध्येद् ब्राह्मणो नात्र संशयः । कुर्यादन्यन्न वा कुर्यान्मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥’  ९४ ॥"
]
],
"searchText": "‘जप्येनैव तु संसिद्ध्येद् ब्राह्मणो नात्र संशयः । कुर्यादन्यन्न वा कुर्यान्मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥’ ९४ ॥"
},
},
{
{
Line 1,284: Line 1,398:
"lines": [
"lines": [
"‘तस्मान्नित्यं हरिं ध्यायन्कुर्यात् स्वाध्यायमञ्जसा ।’ ‘ऐहिकामुष्मिका भोगा रक्तस्यान्यस्तु मुच्यते ।’  इति स्वाध्यायवचनं स्वयं भगवतोदितम्    ॥ ९५ ॥"
"‘तस्मान्नित्यं हरिं ध्यायन्कुर्यात् स्वाध्यायमञ्जसा ।’ ‘ऐहिकामुष्मिका भोगा रक्तस्यान्यस्तु मुच्यते ।’  इति स्वाध्यायवचनं स्वयं भगवतोदितम्    ॥ ९५ ॥"
]
],
"searchText": "‘तस्मान्नित्यं हरिं ध्यायन्कुर्यात् स्वाध्यायमञ्जसा ।’ ‘ऐहिकामुष्मिका भोगा रक्तस्यान्यस्तु मुच्यते ।’ इति स्वाध्यायवचनं स्वयं भगवतोदितम् ॥ ९५ ॥"
},
},
{
{
Line 1,295: Line 1,410:
"lines": [
"lines": [
"स्वाध्यायात्तु प्रवचने सहस्रगुणितं फलम् । अर्थद्रष्टुः कोटिगुणं ततोऽनन्तं नियामके ॥ ९६ ॥"
"स्वाध्यायात्तु प्रवचने सहस्रगुणितं फलम् । अर्थद्रष्टुः कोटिगुणं ततोऽनन्तं नियामके ॥ ९६ ॥"
]
],
"searchText": "स्वाध्यायात्तु प्रवचने सहस्रगुणितं फलम् । अर्थद्रष्टुः कोटिगुणं ततोऽनन्तं नियामके ॥ ९६ ॥"
},
},
{
{
Line 1,306: Line 1,422:
"lines": [
"lines": [
"तर्कागमाभ्यां नियतिं यः करोत्यधिकं ततः । पूर्णं वेदाखिलद्रष्टुर्ब्रह्मणः फलमुच्यते ॥। ९७ ॥"
"तर्कागमाभ्यां नियतिं यः करोत्यधिकं ततः । पूर्णं वेदाखिलद्रष्टुर्ब्रह्मणः फलमुच्यते ॥। ९७ ॥"
]
],
"searchText": "तर्कागमाभ्यां नियतिं यः करोत्यधिकं ततः । पूर्णं वेदाखिलद्रष्टुर्ब्रह्मणः फलमुच्यते ॥। ९७ ॥"
},
},
{
{
Line 1,317: Line 1,434:
"lines": [
"lines": [
"स्तुत्यधर्मस्य भेदेन पदाद्यादिस्वरे भिदा । साधारणो विधिस्त्वेष विशेषो यत्र यत्र च ॥ ९९ ॥"
"स्तुत्यधर्मस्य भेदेन पदाद्यादिस्वरे भिदा । साधारणो विधिस्त्वेष विशेषो यत्र यत्र च ॥ ९९ ॥"
]
],
"searchText": "स्तुत्यधर्मस्य भेदेन पदाद्यादिस्वरे भिदा । साधारणो विधिस्त्वेष विशेषो यत्र यत्र च ॥ ९९ ॥"
},
},
{
{
Line 1,328: Line 1,446:
"lines": [
"lines": [
"क्रमादेव तदन्येषामृष्यादीनां स्वयोग्यतः ।"
"क्रमादेव तदन्येषामृष्यादीनां स्वयोग्यतः ।"
]
],
"searchText": "क्रमादेव तदन्येषामृष्यादीनां स्वयोग्यतः ।"
},
},
{
{
Line 1,339: Line 1,458:
"lines": [
"lines": [
"विपर्ययार्थकथने विपरीतं तथा तमः ॥ १०० ॥"
"विपर्ययार्थकथने विपरीतं तथा तमः ॥ १०० ॥"
]
],
"searchText": "विपर्ययार्थकथने विपरीतं तथा तमः ॥ १०० ॥"
},
},
{
{
Line 1,350: Line 1,470:
"lines": [
"lines": [
"यावत्प्रयोजको ज्ञाने तावत्तावच्छुभाधिकः । तथैव विपरीतेऽपि स्मृतौ ज्ञाने च तत्समम् ॥ १०१ ॥"
"यावत्प्रयोजको ज्ञाने तावत्तावच्छुभाधिकः । तथैव विपरीतेऽपि स्मृतौ ज्ञाने च तत्समम् ॥ १०१ ॥"
]
],
"searchText": "यावत्प्रयोजको ज्ञाने तावत्तावच्छुभाधिकः । तथैव विपरीतेऽपि स्मृतौ ज्ञाने च तत्समम् ॥ १०१ ॥"
},
},
{
{
Line 1,361: Line 1,482:
"lines": [
"lines": [
"तमोनिरयमानुष्यस्वर्गमोक्षातिरेकतः । योग्यतातारतम्येन फलं सर्वेषु चोच्यते । इति प्रवृत्तवचनं विवेकेऽप्येतदीरितम् ॥ १०२ ॥"
"तमोनिरयमानुष्यस्वर्गमोक्षातिरेकतः । योग्यतातारतम्येन फलं सर्वेषु चोच्यते । इति प्रवृत्तवचनं विवेकेऽप्येतदीरितम् ॥ १०२ ॥"
]
],
"searchText": "तमोनिरयमानुष्यस्वर्गमोक्षातिरेकतः । योग्यतातारतम्येन फलं सर्वेषु चोच्यते । इति प्रवृत्तवचनं विवेकेऽप्येतदीरितम् ॥ १०२ ॥"
},
},
{
{
Line 1,372: Line 1,494:
"lines": [
"lines": [
"यादृशो योग्यतां यायात् स ज्ञेयोऽर्थस्तथा स्फुटम् । अनन्तनियमैर्युक्ता अनन्तार्थविशेषिणः । वेदा इति समासेन नियमोऽयं समीरितः ॥ १०३ ॥"
"यादृशो योग्यतां यायात् स ज्ञेयोऽर्थस्तथा स्फुटम् । अनन्तनियमैर्युक्ता अनन्तार्थविशेषिणः । वेदा इति समासेन नियमोऽयं समीरितः ॥ १०३ ॥"
]
],
"searchText": "यादृशो योग्यतां यायात् स ज्ञेयोऽर्थस्तथा स्फुटम् । अनन्तनियमैर्युक्ता अनन्तार्थविशेषिणः । वेदा इति समासेन नियमोऽयं समीरितः ॥ १०३ ॥"
},
},
{
{
Line 1,383: Line 1,506:
"lines": [
"lines": [
"ऋक्संहितागतं वाक्यमिति चान्यन्नियामकम् ।"
"ऋक्संहितागतं वाक्यमिति चान्यन्नियामकम् ।"
]
],
"searchText": "ऋक्संहितागतं वाक्यमिति चान्यन्नियामकम् ।"
},
},
{
{
Line 1,394: Line 1,518:
"lines": [
"lines": [
"तस्माद्वन्द्याश्च पूज्याश्च ब्रह्माद्या ज्ञानयोजकाः । गुरुत्वेन क्रमादेव विशेषेणैव केशवः ॥ १०४ ॥"
"तस्माद्वन्द्याश्च पूज्याश्च ब्रह्माद्या ज्ञानयोजकाः । गुरुत्वेन क्रमादेव विशेषेणैव केशवः ॥ १०४ ॥"
]
],
"searchText": "तस्माद्वन्द्याश्च पूज्याश्च ब्रह्माद्या ज्ञानयोजकाः । गुरुत्वेन क्रमादेव विशेषेणैव केशवः ॥ १०४ ॥"
},
},
{
{
Line 1,405: Line 1,530:
"lines": [
"lines": [
"आरभ्य स्वगुरुं यावद्विष्णुरेवोत्तरोत्तराः । क्रमान्निष्फलताऽन्यत्र गुरुतत्त्वे समीरिता ॥ १०५ ॥"
"आरभ्य स्वगुरुं यावद्विष्णुरेवोत्तरोत्तराः । क्रमान्निष्फलताऽन्यत्र गुरुतत्त्वे समीरिता ॥ १०५ ॥"
]
],
"searchText": "आरभ्य स्वगुरुं यावद्विष्णुरेवोत्तरोत्तराः । क्रमान्निष्फलताऽन्यत्र गुरुतत्त्वे समीरिता ॥ १०५ ॥"
},
},
{
{
Line 1,416: Line 1,542:
"lines": [
"lines": [
"एवं स्थितेऽग्निगं विष्णुमग्निनामानमेव च । मधुच्छन्दा ऋक्शतेन वाय्वादिगतमेव च ।  साग्न्यादिं स्तौति सद्भक्त्या तत्तन्नामानमेव च ॥ १०६ ॥"
"एवं स्थितेऽग्निगं विष्णुमग्निनामानमेव च । मधुच्छन्दा ऋक्शतेन वाय्वादिगतमेव च ।  साग्न्यादिं स्तौति सद्भक्त्या तत्तन्नामानमेव च ॥ १०६ ॥"
]
],
"searchText": "एवं स्थितेऽग्निगं विष्णुमग्निनामानमेव च । मधुच्छन्दा ऋक्शतेन वाय्वादिगतमेव च । साग्न्यादिं स्तौति सद्भक्त्या तत्तन्नामानमेव च ॥ १०६ ॥"
},
},
{
{
Line 1,427: Line 1,554:
"lines": [
"lines": [
"वायुसूक्तम्"
"वायुसूक्तम्"
]
],
"searchText": "वायुसूक्तम्\nमण्डलम्—१. अध्यायः –१.अनुवाकः–१. सूक्तम्–२.\nवायो नवर्चम् , मधुच्छन्दा वैश्वामित्रः ।१-३ वायुः,४-६ इन्द्रवायू, ७-९ मैत्रावरुणः, गायत्री छन्दः ।\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री\nपिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री\nवायुस्तुतिः यजमानाभीप्सितसाधनस्वभावा\nइन्द्रवायू देवते\nनिचृद् गायत्री\nमित्रावरुणौ देवते\n॥ इति द्वितीयं सूक्तम्॥"
},
},
{
{
Line 1,438: Line 1,566:
"lines": [
"lines": [
"वायवायाहि दर्शतेमे सोमा अरङ्कृताः ॥ तेषाम्पाहि श्रुधी हवम् ॥ १ ॥"
"वायवायाहि दर्शतेमे सोमा अरङ्कृताः ॥ तेषाम्पाहि श्रुधी हवम् ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "वायवायाहि दर्शतेमे सोमा अरङ्कृताः ॥ तेषाम्पाहि श्रुधी हवम् ॥ १ ॥\nवायो इति । आ । याहि । दर्शत । इमे । सोमाः । अरम्ऽकृताः ॥ तेषाम् । पाहि । श्रुधि । हवम् ॥ १ ॥\n(वायुशब्दनिर्वचनम् )\nवायुशब्दस्य निर्वचनान्तरम्\nवेदार्थः भगवद्गुणाधिक्यनिष्टः"
},
},
{
{
Line 1,449: Line 1,578:
"lines": [
"lines": [
"बलत्वादयनाच्चैव वायुरित्यभिधीयते ।  वात्यायुरिति वा ज्ञानात् वरणादाश्रयत्वतः ॥ १०७ ॥"
"बलत्वादयनाच्चैव वायुरित्यभिधीयते ।  वात्यायुरिति वा ज्ञानात् वरणादाश्रयत्वतः ॥ १०७ ॥"
]
],
"searchText": "बलत्वादयनाच्चैव वायुरित्यभिधीयते । वात्यायुरिति वा ज्ञानात् वरणादाश्रयत्वतः ॥ १०७ ॥"
},
},
{
{
Line 1,460: Line 1,590:
"lines": [
"lines": [
"‘वय बन्धने’ इत्यस्मात् संसारादेर्व्ययादपि । व्येत्यस्मिन्निति वा वायुः ‘वय श्रेष्ठत्वे’ इत्यपि  ॥१०८॥"
"‘वय बन्धने’ इत्यस्मात् संसारादेर्व्ययादपि । व्येत्यस्मिन्निति वा वायुः ‘वय श्रेष्ठत्वे’ इत्यपि  ॥१०८॥"
]
],
"searchText": "‘वय बन्धने’ इत्यस्मात् संसारादेर्व्ययादपि । व्येत्यस्मिन्निति वा वायुः ‘वय श्रेष्ठत्वे’ इत्यपि ॥१०८॥"
},
},
{
{
Line 1,471: Line 1,602:
"lines": [
"lines": [
"मुख्यतो वासुदेवे ते गुणाः सन्त्येव सर्वशः ।  अनिषिद्धास्तदन्येषु यथायोग्यतया मताः ॥ १०९ ॥"
"मुख्यतो वासुदेवे ते गुणाः सन्त्येव सर्वशः ।  अनिषिद्धास्तदन्येषु यथायोग्यतया मताः ॥ १०९ ॥"
]
],
"searchText": "मुख्यतो वासुदेवे ते गुणाः सन्त्येव सर्वशः । अनिषिद्धास्तदन्येषु यथायोग्यतया मताः ॥ १०९ ॥"
},
},
{
{
Line 1,482: Line 1,614:
"lines": [
"lines": [
"दर्शतस्ततदृष्टित्वात् सर्वज्ञोऽसौ यतो विभुः । भक्त्या ह्यलङ्कृताः सोमा मनांसि अन्ये हिरण्यतः ॥ हिरण्यालङ्कृता यस्माद्धूयन्ते वायवे सुताः ॥ ११० ॥"
"दर्शतस्ततदृष्टित्वात् सर्वज्ञोऽसौ यतो विभुः । भक्त्या ह्यलङ्कृताः सोमा मनांसि अन्ये हिरण्यतः ॥ हिरण्यालङ्कृता यस्माद्धूयन्ते वायवे सुताः ॥ ११० ॥"
]
],
"searchText": "दर्शतस्ततदृष्टित्वात् सर्वज्ञोऽसौ यतो विभुः । भक्त्या ह्यलङ्कृताः सोमा मनांसि अन्ये हिरण्यतः ॥ हिरण्यालङ्कृता यस्माद्धूयन्ते वायवे सुताः ॥ ११० ॥"
},
},
{
{
Line 1,493: Line 1,626:
"lines": [
"lines": [
"तान् पाहि श्रुधि चाह्वानं स्वातन्त्र्ये व्यत्ययोऽप्ययम् । मनोऽपि भोग्यमीशस्य प्रीतिमात्रेण केवलम् ॥ १११ ॥"
"तान् पाहि श्रुधि चाह्वानं स्वातन्त्र्ये व्यत्ययोऽप्ययम् । मनोऽपि भोग्यमीशस्य प्रीतिमात्रेण केवलम् ॥ १११ ॥"
]
],
"searchText": "तान् पाहि श्रुधि चाह्वानं स्वातन्त्र्ये व्यत्ययोऽप्ययम् । मनोऽपि भोग्यमीशस्य प्रीतिमात्रेण केवलम् ॥ १११ ॥"
},
},
{
{
Line 1,504: Line 1,638:
"lines": [
"lines": [
"गुणाधिक्यं येन भवेद् वेदस्यार्थः स एव हि ।  प्रयोजकत्वान्नान्यस्य फलाभावात्तदर्थता  ॥ ११२॥"
"गुणाधिक्यं येन भवेद् वेदस्यार्थः स एव हि ।  प्रयोजकत्वान्नान्यस्य फलाभावात्तदर्थता  ॥ ११२॥"
]
],
"searchText": "गुणाधिक्यं येन भवेद् वेदस्यार्थः स एव हि । प्रयोजकत्वान्नान्यस्य फलाभावात्तदर्थता ॥ ११२॥"
},
},
{
{
Line 1,515: Line 1,650:
"lines": [
"lines": [
"उपक्रमादयो यत्र तात्पर्यार्थस्स एव हि ॥ स्तुवन्ति शस्त्रैः स्तोतारो यथावद्यज्ञवेदिनः ॥ ११३ ॥ २॥"
"उपक्रमादयो यत्र तात्पर्यार्थस्स एव हि ॥ स्तुवन्ति शस्त्रैः स्तोतारो यथावद्यज्ञवेदिनः ॥ ११३ ॥ २॥"
]
],
"searchText": "उपक्रमादयो यत्र तात्पर्यार्थस्स एव हि ॥ स्तुवन्ति शस्त्रैः स्तोतारो यथावद्यज्ञवेदिनः ॥ ११३ ॥ २॥"
},
},
{
{
Line 1,526: Line 1,662:
"lines": [
"lines": [
"वाय उक्थेभिर्जरन्ते त्वामच्छा जरितारः । सुतसोमा अहर्विदः ॥ २ ॥"
"वाय उक्थेभिर्जरन्ते त्वामच्छा जरितारः । सुतसोमा अहर्विदः ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "वाय उक्थेभिर्जरन्ते त्वामच्छा जरितारः । सुतसोमा अहर्विदः ॥ २ ॥\nवायो इति । उक्थेभिः । जरन्ते । त्वाम् । अच्छ । जरितारः ॥ सुतऽसोमाः । अहःऽविदः ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 1,537: Line 1,674:
"lines": [
"lines": [
"वायो तव प्रपृञ्चती धेना जिगाति दाशुषे ॥ उरूची सोम पीतये ॥ ३ ॥"
"वायो तव प्रपृञ्चती धेना जिगाति दाशुषे ॥ उरूची सोम पीतये ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "वायो तव प्रपृञ्चती धेना जिगाति दाशुषे ॥ उरूची सोम पीतये ॥ ३ ॥\nवायो इति । तव । प्रऽपृञ्चती । धेना । जिगाति । दाशुषे ॥ उरूची । सोमऽपीतये ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 1,548: Line 1,686:
"lines": [
"lines": [
"वाक् त्वत्स्मम्पर्किणी यज्ञकृते प्रापयतीप्सितम् ।  सोमपायातिमहती महार्थत्वात्त्वदर्थतः ॥ ११४॥३ ॥"
"वाक् त्वत्स्मम्पर्किणी यज्ञकृते प्रापयतीप्सितम् ।  सोमपायातिमहती महार्थत्वात्त्वदर्थतः ॥ ११४॥३ ॥"
]
],
"searchText": "वाक् त्वत्स्मम्पर्किणी यज्ञकृते प्रापयतीप्सितम् । सोमपायातिमहती महार्थत्वात्त्वदर्थतः ॥ ११४॥३ ॥"
},
},
{
{
Line 1,559: Line 1,698:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रवायू इमे सुता उपप्रयोभिरागतम् । इन्दवो वामुशन्ति हि ॥ ४ ॥"
"इन्द्रवायू इमे सुता उपप्रयोभिरागतम् । इन्दवो वामुशन्ति हि ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रवायू इमे सुता उपप्रयोभिरागतम् । इन्दवो वामुशन्ति हि ॥ ४ ॥\nइन्द्रवायू इति । इमे । सुताः । उप । प्रयःऽभिः । आ । गतम् । इन्दवः । वाम् । उशन्ति । हि ॥ ४ ॥\nइन्द्रवायुशब्दवाच्यौ उपेन्द्रसङ्कर्षणौ\nभगवतः द्विरूपत्वाद् बहुत्वव्यपदेशः"
},
},
{
{
Line 1,570: Line 1,710:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रः स परमैश्वर्यादिदमुद्दिश्य च द्रुतेः ।  ददर्शेदं दीप्तिमत्त्वादिदं रातीति वा भवेत् ॥ ११५ ॥"
"इन्द्रः स परमैश्वर्यादिदमुद्दिश्य च द्रुतेः ।  ददर्शेदं दीप्तिमत्त्वादिदं रातीति वा भवेत् ॥ ११५ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रः स परमैश्वर्यादिदमुद्दिश्य च द्रुतेः । ददर्शेदं दीप्तिमत्त्वादिदं रातीति वा भवेत् ॥ ११५ ॥"
},
},
{
{
Line 1,581: Line 1,722:
"lines": [
"lines": [
"सोमाभिमानिनो देवा वामिच्छन्ति हि सोमगाः ।"
"सोमाभिमानिनो देवा वामिच्छन्ति हि सोमगाः ।"
]
],
"searchText": "सोमाभिमानिनो देवा वामिच्छन्ति हि सोमगाः ।"
},
},
{
{
Line 1,592: Line 1,734:
"lines": [
"lines": [
"प्रियैरुपागतं तेनोपेन्द्रः सङ्कर्षणो हरिः ॥ ११६ ॥"
"प्रियैरुपागतं तेनोपेन्द्रः सङ्कर्षणो हरिः ॥ ११६ ॥"
]
],
"searchText": "प्रियैरुपागतं तेनोपेन्द्रः सङ्कर्षणो हरिः ॥ ११६ ॥"
},
},
{
{
Line 1,603: Line 1,746:
"lines": [
"lines": [
"द्विरूपत्वाद् बहुत्वं च विशेषादेव केवलम् । एकस्यैव हरेर्नात्र भेदः शङ्क्यः कथञ्चन  ॥ ११७ ॥"
"द्विरूपत्वाद् बहुत्वं च विशेषादेव केवलम् । एकस्यैव हरेर्नात्र भेदः शङ्क्यः कथञ्चन  ॥ ११७ ॥"
]
],
"searchText": "द्विरूपत्वाद् बहुत्वं च विशेषादेव केवलम् । एकस्यैव हरेर्नात्र भेदः शङ्क्यः कथञ्चन ॥ ११७ ॥"
},
},
{
{
Line 1,614: Line 1,758:
"lines": [
"lines": [
"एकमेवाद्वितीयं तत् ‘नेह नानास्ति किञ्चन ।’ ‘मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥११८ ॥"
"एकमेवाद्वितीयं तत् ‘नेह नानास्ति किञ्चन ।’ ‘मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥११८ ॥"
]
],
"searchText": "एकमेवाद्वितीयं तत् ‘नेह नानास्ति किञ्चन ।’ ‘मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥११८ ॥"
},
},
{
{
Line 1,625: Line 1,770:
"lines": [
"lines": [
"‘यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति ।  एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानु विधावति’॥ ११९ ॥"
"‘यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति ।  एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानु विधावति’॥ ११९ ॥"
]
],
"searchText": "‘यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति । एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानु विधावति’॥ ११९ ॥"
},
},
{
{
Line 1,636: Line 1,782:
"lines": [
"lines": [
"उक्त्वा धर्मान् पृथक्त्वस्य निषेधादेवमेव हि । विशेषो ज्ञायते श्रुत्या भेदादन्यश्च साक्षितः ॥१२०॥४ ॥"
"उक्त्वा धर्मान् पृथक्त्वस्य निषेधादेवमेव हि । विशेषो ज्ञायते श्रुत्या भेदादन्यश्च साक्षितः ॥१२०॥४ ॥"
]
],
"searchText": "उक्त्वा धर्मान् पृथक्त्वस्य निषेधादेवमेव हि । विशेषो ज्ञायते श्रुत्या भेदादन्यश्च साक्षितः ॥१२०॥४ ॥"
},
},
{
{
Line 1,647: Line 1,794:
"lines": [
"lines": [
"वायविन्द्रश्च चेतथस्सुतानां वाजिनीवसू । तावायातमुपद्रवत् ॥ ५, ३ ॥"
"वायविन्द्रश्च चेतथस्सुतानां वाजिनीवसू । तावायातमुपद्रवत् ॥ ५, ३ ॥"
]
],
"searchText": "वायविन्द्रश्च चेतथस्सुतानां वाजिनीवसू । तावायातमुपद्रवत् ॥ ५, ३ ॥\nवायो इति । इन्द्रः । च । चेतथः । सुतानाम् । वाजिनीवसू इति वाजिनीऽवसू ॥ तौ । आ । यातम् । उप । द्रवत् ॥ ५, ३ ॥"
},
},
{
{
Line 1,658: Line 1,806:
"lines": [
"lines": [
"विजानतः सुतानन्नपतौ सूर्ये सदा स्थितौ । द्रवद्द्रुतं सुतात्पर्यद्योतकोऽभ्यास इष्यते ॥१२१॥ ५, ३ ॥"
"विजानतः सुतानन्नपतौ सूर्ये सदा स्थितौ । द्रवद्द्रुतं सुतात्पर्यद्योतकोऽभ्यास इष्यते ॥१२१॥ ५, ३ ॥"
]
],
"searchText": "विजानतः सुतानन्नपतौ सूर्ये सदा स्थितौ । द्रवद्द्रुतं सुतात्पर्यद्योतकोऽभ्यास इष्यते ॥१२१॥ ५, ३ ॥"
},
},
{
{
Line 1,669: Line 1,818:
"lines": [
"lines": [
"वायविन्द्रश्च सुन्वत आयातमुपनिष्कृतम् ॥ मक्ष्वि१त्था धिया नरा ॥ ६ ॥"
"वायविन्द्रश्च सुन्वत आयातमुपनिष्कृतम् ॥ मक्ष्वि१त्था धिया नरा ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "वायविन्द्रश्च सुन्वत आयातमुपनिष्कृतम् ॥ मक्ष्वि१त्था धिया नरा ॥ ६ ॥\nवायो इति इन्द्रः । च । सुन्वतः । आ । यातम् । उप । निःऽकृतम् ॥ मक्षु । इत्था । धिया । नरा ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 1,680: Line 1,830:
"lines": [
"lines": [
"यजन् सुन्वन् कृतस्यानुसारिकर्मैव निष्कृतम् । तदर्थं क्षिप्रमायातं धियेत्थम्भूतयाचलौ ॥ १२२॥"
"यजन् सुन्वन् कृतस्यानुसारिकर्मैव निष्कृतम् । तदर्थं क्षिप्रमायातं धियेत्थम्भूतयाचलौ ॥ १२२॥"
]
],
"searchText": "यजन् सुन्वन् कृतस्यानुसारिकर्मैव निष्कृतम् । तदर्थं क्षिप्रमायातं धियेत्थम्भूतयाचलौ ॥ १२२॥"
},
},
{
{
Line 1,691: Line 1,842:
"lines": [
"lines": [
"नरौ तावविनाशित्वादुपचारः क्वचिद्भवेत् । अमरत्ववद्यतो मोक्षो देवतानां सुनिश्चितः ॥ १२३॥ ६ ॥"
"नरौ तावविनाशित्वादुपचारः क्वचिद्भवेत् । अमरत्ववद्यतो मोक्षो देवतानां सुनिश्चितः ॥ १२३॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "नरौ तावविनाशित्वादुपचारः क्वचिद्भवेत् । अमरत्ववद्यतो मोक्षो देवतानां सुनिश्चितः ॥ १२३॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 1,702: Line 1,854:
"lines": [
"lines": [
"मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणञ्च रिशादसम् ॥ धियङ्घृताचीं साधन्ता ॥ ७ ॥"
"मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणञ्च रिशादसम् ॥ धियङ्घृताचीं साधन्ता ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणञ्च रिशादसम् ॥ धियङ्घृताचीं साधन्ता ॥ ७ ॥\nमित्रम् । हुवे । पूतऽदक्षम् । वरुणम् । च । रिशादसम् ॥ धियम् । घृताचीम् । साधन्ता ॥ ७ ॥\nमित्रशब्दस्य त्रेधा निरुक्तिः\nवरुणशब्दनिर्वचनम्"
},
},
{
{
Line 1,713: Line 1,866:
"lines": [
"lines": [
"मित्वा त्रातीति मित्रोऽयं मितमह्ना करोति वा ।  मितं रातीति वा नित्यं मितं रमयतीति वा ॥ १२४ ॥"
"मित्वा त्रातीति मित्रोऽयं मितमह्ना करोति वा ।  मितं रातीति वा नित्यं मितं रमयतीति वा ॥ १२४ ॥"
]
],
"searchText": "मित्वा त्रातीति मित्रोऽयं मितमह्ना करोति वा । मितं रातीति वा नित्यं मितं रमयतीति वा ॥ १२४ ॥"
},
},
{
{
Line 1,724: Line 1,878:
"lines": [
"lines": [
"आवृणोतीति वरुणस्तमसाऽज्ञानतोऽपि वा ।  वरमुन्नयतीत्यस्मात् वरानन्दत्वतोऽपि वा ॥ १२५ ॥"
"आवृणोतीति वरुणस्तमसाऽज्ञानतोऽपि वा ।  वरमुन्नयतीत्यस्मात् वरानन्दत्वतोऽपि वा ॥ १२५ ॥"
]
],
"searchText": "आवृणोतीति वरुणस्तमसाऽज्ञानतोऽपि वा । वरमुन्नयतीत्यस्मात् वरानन्दत्वतोऽपि वा ॥ १२५ ॥"
},
},
{
{
Line 1,735: Line 1,890:
"lines": [
"lines": [
"पूता दक्षा अनेनेति पूतदक्ष इतीरितः ।"
"पूता दक्षा अनेनेति पूतदक्ष इतीरितः ।"
]
],
"searchText": "पूता दक्षा अनेनेति पूतदक्ष इतीरितः ।"
},
},
{
{
Line 1,746: Line 1,902:
"lines": [
"lines": [
"तमाह्वयामि सुखिनं शमदन् रमते यतः ।  अनूनसुखभोक्तृत्वाद् रिशादा इति कीर्तितः ॥ १२६ ॥"
"तमाह्वयामि सुखिनं शमदन् रमते यतः ।  अनूनसुखभोक्तृत्वाद् रिशादा इति कीर्तितः ॥ १२६ ॥"
]
],
"searchText": "तमाह्वयामि सुखिनं शमदन् रमते यतः । अनूनसुखभोक्तृत्वाद् रिशादा इति कीर्तितः ॥ १२६ ॥"
},
},
{
{
Line 1,757: Line 1,914:
"lines": [
"lines": [
"हरिर्घृतः सुशुद्धत्वाद् घृताची च तदञ्चनात् । स्वधीतिसाधको विष्णुर्भक्तानां च यथार्थतः ॥ १२७ ॥॥"
"हरिर्घृतः सुशुद्धत्वाद् घृताची च तदञ्चनात् । स्वधीतिसाधको विष्णुर्भक्तानां च यथार्थतः ॥ १२७ ॥॥"
]
],
"searchText": "हरिर्घृतः सुशुद्धत्वाद् घृताची च तदञ्चनात् । स्वधीतिसाधको विष्णुर्भक्तानां च यथार्थतः ॥ १२७ ॥॥"
},
},
{
{
Line 1,768: Line 1,926:
"lines": [
"lines": [
"ऋतेन मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा ॥ क्रतुम्बृहन्तमाशाथे ॥ ८ ॥"
"ऋतेन मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा ॥ क्रतुम्बृहन्तमाशाथे ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "ऋतेन मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा ॥ क्रतुम्बृहन्तमाशाथे ॥ ८ ॥\nऋतेन । मित्रावरुणौ । ऋतऽवृधौ । ऋतऽस्पृशा ॥ क्रतुम् । बृहन्तम् । आशाथे इति ॥ ८ ॥\nऋतस्पृक् भगवान्\nसंहितायां दैर्घ्ये अर्थविशेषनिरूपणम्"
},
},
{
{
Line 1,779: Line 1,938:
"lines": [
"lines": [
"नित्यवृद्धः स भगवानृतेनानुपचारतः । ऋतस्पृक् वेदवाच्यत्वात् अन्यौ चेद्भगवान् ऋतः । ऋ गतावित्यतः सर्ववस्तुष्वनुगतत्वतः ॥ १२८ ॥"
"नित्यवृद्धः स भगवानृतेनानुपचारतः । ऋतस्पृक् वेदवाच्यत्वात् अन्यौ चेद्भगवान् ऋतः । ऋ गतावित्यतः सर्ववस्तुष्वनुगतत्वतः ॥ १२८ ॥"
]
],
"searchText": "नित्यवृद्धः स भगवानृतेनानुपचारतः । ऋतस्पृक् वेदवाच्यत्वात् अन्यौ चेद्भगवान् ऋतः । ऋ गतावित्यतः सर्ववस्तुष्वनुगतत्वतः ॥ १२८ ॥"
},
},
{
{
Line 1,790: Line 1,950:
"lines": [
"lines": [
"तेन वृद्धौ तत्स्पृशौ च सर्वदा मित्रवारिपौ ॥"
"तेन वृद्धौ तत्स्पृशौ च सर्वदा मित्रवारिपौ ॥"
]
],
"searchText": "तेन वृद्धौ तत्स्पृशौ च सर्वदा मित्रवारिपौ ॥"
},
},
{
{
Line 1,801: Line 1,962:
"lines": [
"lines": [
"संहितायां तु दैर्ध्यादिरुक्ताधिक्ये पदेऽन्यथा  ॥ १२९ ॥"
"संहितायां तु दैर्ध्यादिरुक्ताधिक्ये पदेऽन्यथा  ॥ १२९ ॥"
]
],
"searchText": "संहितायां तु दैर्ध्यादिरुक्ताधिक्ये पदेऽन्यथा ॥ १२९ ॥"
},
},
{
{
Line 1,812: Line 1,974:
"lines": [
"lines": [
"अनन्यार्थत्वविज्ञप्त्यै  ईशाथे च महाक्रतुम् ।"
"अनन्यार्थत्वविज्ञप्त्यै  ईशाथे च महाक्रतुम् ।"
]
],
"searchText": "अनन्यार्थत्वविज्ञप्त्यै ईशाथे च महाक्रतुम् ।"
},
},
{
{
Line 1,823: Line 1,986:
"lines": [
"lines": [
"महत्सुखं वा ........................... ॥ ८ ॥"
"महत्सुखं वा ........................... ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "महत्सुखं वा ........................... ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 1,834: Line 1,998:
"lines": [
"lines": [
"कवीनो मित्रावरुणा तुविजाता उरुक्षया । दक्षन्दधाते अपसम् ॥ ९, ४, २ ॥"
"कवीनो मित्रावरुणा तुविजाता उरुक्षया । दक्षन्दधाते अपसम् ॥ ९, ४, २ ॥"
]
],
"searchText": "कवीनो मित्रावरुणा तुविजाता उरुक्षया । दक्षन्दधाते अपसम् ॥ ९, ४, २ ॥\nकवी इति । नः । मित्रावरुणा । तुविऽजातौ । उरुऽक्षया ॥ दक्षम् । दधाते इति । अपसम् ॥ ९, ४, २ ॥"
},
},
{
{
Line 1,845: Line 2,010:
"lines": [
"lines": [
"............ तुविजौ ब्रह्मजातौ तथाविधौ ।  हरिस्तथैव भूतत्वात् स्थानं क्षय इहोच्यते ॥१३०॥"
"............ तुविजौ ब्रह्मजातौ तथाविधौ ।  हरिस्तथैव भूतत्वात् स्थानं क्षय इहोच्यते ॥१३०॥"
]
],
"searchText": "............ तुविजौ ब्रह्मजातौ तथाविधौ । हरिस्तथैव भूतत्वात् स्थानं क्षय इहोच्यते ॥१३०॥"
},
},
{
{
Line 1,856: Line 2,022:
"lines": [
"lines": [
"कर्मापसं च कर्तारं दक्षं कर्तारमेव वा । अस्मदर्थे दधाते तौ नित्यं बुद्धौ गतागतौ ॥ १३१॥"
"कर्मापसं च कर्तारं दक्षं कर्तारमेव वा । अस्मदर्थे दधाते तौ नित्यं बुद्धौ गतागतौ ॥ १३१॥"
]
],
"searchText": "कर्मापसं च कर्तारं दक्षं कर्तारमेव वा । अस्मदर्थे दधाते तौ नित्यं बुद्धौ गतागतौ ॥ १३१॥"
},
},
{
{
Line 1,867: Line 2,034:
"lines": [
"lines": [
"अश्विनीसूक्तम्"
"अश्विनीसूक्तम्"
]
],
"searchText": "अश्विनीसूक्तम्\nमण्डलम्—१. अध्यायः –१.अनुवाकः–१. सूक्तम्—३.\nअश्विना द्वादशर्चम्, मधुच्छन्दा वैश्वामित्रः, १-३ अश्विनौ । ४-६ इन्द्रः । ७-९ विश्वेदेवाः । १०-१२ सरस्वती । गायत्री छन्दः(२, ४,११ निचृत्, ४,११ पिपीलिकामध्या)\nनिचृद् गायत्री\nअश्विनीस्तुतिः\n(पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री) इन्द्रो देवता\nइन्द्रप्रार्थना\nविश्वेदेवा देवताः\nअप्शब्दः कर्मवाची\nसरस्वतीदेवता\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री\n॥ इति तृतीयं सूक्तम् ॥"
},
},
{
{
Line 1,878: Line 2,046:
"lines": [
"lines": [
"अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती ॥ पुरुभुजा चनस्यतम् ॥ १ ॥"
"अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती ॥ पुरुभुजा चनस्यतम् ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती ॥ पुरुभुजा चनस्यतम् ॥ १ ॥\nअश्विना । यज्वरीः । इषः । द्रवत्पाणी इति द्रवत्ऽपाणी । (शुभस्पती इति शुभःऽपती इति) । शुभः । पती इति ॥ पुरुऽभुजा । चनस्यतम् ॥ १ ॥\nअश्विशब्दनिर्वचनम्"
},
},
{
{
Line 1,889: Line 2,058:
"lines": [
"lines": [
"अन्नानि यज्ञयोग्यानि क्षिप्रहस्तौ शुभाधिपौ । बहुगोपौ बहुभुजौ नो योयजतमश्विनौ ॥  यज्ञे वृत्तान् स्वभागान् वा संयोजयतमाशु वै ॥१३२॥"
"अन्नानि यज्ञयोग्यानि क्षिप्रहस्तौ शुभाधिपौ । बहुगोपौ बहुभुजौ नो योयजतमश्विनौ ॥  यज्ञे वृत्तान् स्वभागान् वा संयोजयतमाशु वै ॥१३२॥"
]
],
"searchText": "अन्नानि यज्ञयोग्यानि क्षिप्रहस्तौ शुभाधिपौ । बहुगोपौ बहुभुजौ नो योयजतमश्विनौ ॥ यज्ञे वृत्तान् स्वभागान् वा संयोजयतमाशु वै ॥१३२॥"
},
},
{
{
Line 1,900: Line 2,070:
"lines": [
"lines": [
"आशुवानाद् गतेरश्वी क्षिप्रावगतितोऽथवा । अश्नुतेऽखिलमित्येवाप्यश्वजत्वात् तथाऽश्विनौ ॥ १३३ ॥"
"आशुवानाद् गतेरश्वी क्षिप्रावगतितोऽथवा । अश्नुतेऽखिलमित्येवाप्यश्वजत्वात् तथाऽश्विनौ ॥ १३३ ॥"
]
],
"searchText": "आशुवानाद् गतेरश्वी क्षिप्रावगतितोऽथवा । अश्नुतेऽखिलमित्येवाप्यश्वजत्वात् तथाऽश्विनौ ॥ १३३ ॥"
},
},
{
{
Line 1,911: Line 2,082:
"lines": [
"lines": [
"अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया ॥ धिष्ण्या वनतङ्गिरः ॥ २ ॥"
"अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया ॥ धिष्ण्या वनतङ्गिरः ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया ॥ धिष्ण्या वनतङ्गिरः ॥ २ ॥\nअश्विना । पुरुऽदंससा । नरा । शवीरया । धिया ॥ धिष्ण्या । वनतम् । गिरः ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 1,922: Line 2,094:
"lines": [
"lines": [
"बहुकर्मकृतौ सौख्यवीर्यात्मिक्या धिया गिरः ।  अस्मदीयाः सम्भजतं धिष्ण्यौ सर्वाश्रयौ सदा ॥ १३४ ॥"
"बहुकर्मकृतौ सौख्यवीर्यात्मिक्या धिया गिरः ।  अस्मदीयाः सम्भजतं धिष्ण्यौ सर्वाश्रयौ सदा ॥ १३४ ॥"
]
],
"searchText": "बहुकर्मकृतौ सौख्यवीर्यात्मिक्या धिया गिरः । अस्मदीयाः सम्भजतं धिष्ण्यौ सर्वाश्रयौ सदा ॥ १३४ ॥"
},
},
{
{
Line 1,933: Line 2,106:
"lines": [
"lines": [
"दस्रा युवाकवस्सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः ॥ आयातं रुद्रवर्तनी ॥ ३ ॥"
"दस्रा युवाकवस्सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः ॥ आयातं रुद्रवर्तनी ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "दस्रा युवाकवस्सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः ॥ आयातं रुद्रवर्तनी ॥ ३ ॥\nदस्रा । युवाकवः । सुताः । नासत्या । वृक्तऽबर्हिषः ॥ आ । यातम् । रुद्रवर्तनी इति रुद्रऽवर्तनी ॥ ३ ॥\nरुद्रवर्तनिशब्दार्थः"
},
},
{
{
Line 1,944: Line 2,118:
"lines": [
"lines": [
"भेदकौ सर्वशत्रूणां दस्रौ सम्बन्धिनौ हि वाम् ।  सुता युवाकवः सोमा यज्वनः स्तृतबर्हिषः ।  नासत्यौ नासिकासंस्थौ नैव चासद्गुणौ क्वचित् ॥ १३५॥"
"भेदकौ सर्वशत्रूणां दस्रौ सम्बन्धिनौ हि वाम् ।  सुता युवाकवः सोमा यज्वनः स्तृतबर्हिषः ।  नासत्यौ नासिकासंस्थौ नैव चासद्गुणौ क्वचित् ॥ १३५॥"
]
],
"searchText": "भेदकौ सर्वशत्रूणां दस्रौ सम्बन्धिनौ हि वाम् । सुता युवाकवः सोमा यज्वनः स्तृतबर्हिषः । नासत्यौ नासिकासंस्थौ नैव चासद्गुणौ क्वचित् ॥ १३५॥"
},
},
{
{
Line 1,955: Line 2,130:
"lines": [
"lines": [
"रुजां द्रावणतो रुद्रो वायुस्तदनुवर्तनात् । स्नेहतोऽनुवशत्वाद्वा तन्मार्गगतितोऽथवा । ‘कस्मिन्न्वहम्’ इति श्रुत्या वासुदेवोऽश्विनावपि ॥ १३६ ॥"
"रुजां द्रावणतो रुद्रो वायुस्तदनुवर्तनात् । स्नेहतोऽनुवशत्वाद्वा तन्मार्गगतितोऽथवा । ‘कस्मिन्न्वहम्’ इति श्रुत्या वासुदेवोऽश्विनावपि ॥ १३६ ॥"
]
],
"searchText": "रुजां द्रावणतो रुद्रो वायुस्तदनुवर्तनात् । स्नेहतोऽनुवशत्वाद्वा तन्मार्गगतितोऽथवा । ‘कस्मिन्न्वहम्’ इति श्रुत्या वासुदेवोऽश्विनावपि ॥ १३६ ॥"
},
},
{
{
Line 1,966: Line 2,142:
"lines": [
"lines": [
"रुद्रवर्तनिशब्दोक्ताः ................. ॥ ३ ॥"
"रुद्रवर्तनिशब्दोक्ताः ................. ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "रुद्रवर्तनिशब्दोक्ताः ................. ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 1,977: Line 2,154:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः ॥ अण्वीभिस्तना पूतासः ॥ ४ ॥"
"इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः ॥ अण्वीभिस्तना पूतासः ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः ॥ अण्वीभिस्तना पूतासः ॥ ४ ॥\nइन्द्र । आ । याहि । चित्रभानो इतिचित्रऽभानो । सुताः । इमे । त्वाऽयवः ॥ अण्वीभिः । तना । पूतासः ॥ ४ ॥\nपञ्चधा चित्रशब्दनिर्वचनम्\nसोम-मनसोरभिमानी चन्द्र एव"
},
},
{
{
Line 1,988: Line 2,166:
"lines": [
"lines": [
".................... चित्रं भद्रं रतं चितौ ॥"
".................... चित्रं भद्रं रतं चितौ ॥"
]
],
"searchText": ".................... चित्रं भद्रं रतं चितौ ॥"
},
},
{
{
Line 1,999: Line 2,178:
"lines": [
"lines": [
"चिद्रतेश्चायनीयत्वाद् अदनाद्वा चितोऽभिदा ।  तादृशा रश्मयो ज्ञानमस्येति भगवान् परः ॥ १३७ ॥"
"चिद्रतेश्चायनीयत्वाद् अदनाद्वा चितोऽभिदा ।  तादृशा रश्मयो ज्ञानमस्येति भगवान् परः ॥ १३७ ॥"
]
],
"searchText": "चिद्रतेश्चायनीयत्वाद् अदनाद्वा चितोऽभिदा । तादृशा रश्मयो ज्ञानमस्येति भगवान् परः ॥ १३७ ॥"
},
},
{
{
Line 2,010: Line 2,190:
"lines": [
"lines": [
"चित्रभानुरिति प्रोक्तस्तेजो वा तादृशं प्रभोः । त्वदिच्छव इमे सोमाः पटीभिस्सूक्ष्मतन्तुभिः ॥ विस्तृत्य शोधिताः ...."
"चित्रभानुरिति प्रोक्तस्तेजो वा तादृशं प्रभोः । त्वदिच्छव इमे सोमाः पटीभिस्सूक्ष्मतन्तुभिः ॥ विस्तृत्य शोधिताः ...."
]
],
"searchText": "चित्रभानुरिति प्रोक्तस्तेजो वा तादृशं प्रभोः । त्वदिच्छव इमे सोमाः पटीभिस्सूक्ष्मतन्तुभिः ॥ विस्तृत्य शोधिताः ...."
},
},
{
{
Line 2,021: Line 2,202:
"lines": [
"lines": [
".............सूक्ष्मप्रमाभिर्वा मनांसि च ॥१३८॥"
".............सूक्ष्मप्रमाभिर्वा मनांसि च ॥१३८॥"
]
],
"searchText": ".............सूक्ष्मप्रमाभिर्वा मनांसि च ॥१३८॥"
},
},
{
{
Line 2,032: Line 2,214:
"lines": [
"lines": [
"सोमानां मनसां चैव देवताः सोमरश्मिगाः । सोमभृत्याः समस्तस्य सोम एवाधिपो हरिः ॥ १३९ ॥"
"सोमानां मनसां चैव देवताः सोमरश्मिगाः । सोमभृत्याः समस्तस्य सोम एवाधिपो हरिः ॥ १३९ ॥"
]
],
"searchText": "सोमानां मनसां चैव देवताः सोमरश्मिगाः । सोमभृत्याः समस्तस्य सोम एवाधिपो हरिः ॥ १३९ ॥"
},
},
{
{
Line 2,043: Line 2,226:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रायाहि धियेषितो विप्रजूतस्सुतावतः ॥ उप ब्रह्माणि वाघतः ॥ ५ ॥"
"इन्द्रायाहि धियेषितो विप्रजूतस्सुतावतः ॥ उप ब्रह्माणि वाघतः ॥ ५ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रायाहि धियेषितो विप्रजूतस्सुतावतः ॥ उप ब्रह्माणि वाघतः ॥ ५ ॥\nइन्द्र । आ । याहि । धिया । इषितः । विप्रऽजूतः । सुतऽवतः । उप । ब्रह्माणि । वाघतः ॥ ५ ॥\nयज्ञ-होतृ-यजमानानामध्यात्मपरत्वम्"
},
},
{
{
Line 2,054: Line 2,238:
"lines": [
"lines": [
"अस्मद्बुद्ध्या प्रार्थितो वा स्वबुद्ध्या प्रेरितोऽपि वा ।  ब्राह्मणैः प्रेरितो भक्त्या वदतो होतुरञ्जसा ॥ १४० ॥"
"अस्मद्बुद्ध्या प्रार्थितो वा स्वबुद्ध्या प्रेरितोऽपि वा ।  ब्राह्मणैः प्रेरितो भक्त्या वदतो होतुरञ्जसा ॥ १४० ॥"
]
],
"searchText": "अस्मद्बुद्ध्या प्रार्थितो वा स्वबुद्ध्या प्रेरितोऽपि वा । ब्राह्मणैः प्रेरितो भक्त्या वदतो होतुरञ्जसा ॥ १४० ॥"
},
},
{
{
Line 2,065: Line 2,250:
"lines": [
"lines": [
"ब्रह्माणि सोमयुक्तानि यजमानस्य वेच्छतः ।"
"ब्रह्माणि सोमयुक्तानि यजमानस्य वेच्छतः ।"
]
],
"searchText": "ब्रह्माणि सोमयुक्तानि यजमानस्य वेच्छतः ।"
},
},
{
{
Line 2,076: Line 2,262:
"lines": [
"lines": [
"उपायाह्यपि यः कोऽपि साधको यज्ञकृन्मतः । मानसो वाचिको वा स्याद्यज्ञो होता ह्वयन् स च ॥ १४१॥"
"उपायाह्यपि यः कोऽपि साधको यज्ञकृन्मतः । मानसो वाचिको वा स्याद्यज्ञो होता ह्वयन् स च ॥ १४१॥"
]
],
"searchText": "उपायाह्यपि यः कोऽपि साधको यज्ञकृन्मतः । मानसो वाचिको वा स्याद्यज्ञो होता ह्वयन् स च ॥ १४१॥"
},
},
{
{
Line 2,087: Line 2,274:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः ॥ सुते दधिष्व नश्चनः ॥ ६, ५ ॥"
"इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः ॥ सुते दधिष्व नश्चनः ॥ ६, ५ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः ॥ सुते दधिष्व नश्चनः ॥ ६, ५ ॥\nइन्द्र । आ । याहि । तूतुजानः । उप । ब्रह्माणि । हरिऽवः ॥ सुते । दधिष्व । नः । चनः ॥ ६, ५ ॥\nपञ्चप्राणाः हरिशब्दवाच्याः"
},
},
{
{
Line 2,098: Line 2,286:
"lines": [
"lines": [
"वेगवांस्तूतुजानः स्यात् संसारमुपसंहरन् ।  वर्तते येन हरिवा हरिभिर्वर्ततेऽथ वा ॥ १४२ ॥"
"वेगवांस्तूतुजानः स्यात् संसारमुपसंहरन् ।  वर्तते येन हरिवा हरिभिर्वर्ततेऽथ वा ॥ १४२ ॥"
]
],
"searchText": "वेगवांस्तूतुजानः स्यात् संसारमुपसंहरन् । वर्तते येन हरिवा हरिभिर्वर्ततेऽथ वा ॥ १४२ ॥"
},
},
{
{
Line 2,109: Line 2,298:
"lines": [
"lines": [
"हरणाद्विषयाणां च प्राणा हरय ईरिताः । तेषु वर्तत इत्यस्मात्तान् वाऽथ गमयेदसौ ॥१४३ ॥"
"हरणाद्विषयाणां च प्राणा हरय ईरिताः । तेषु वर्तत इत्यस्मात्तान् वाऽथ गमयेदसौ ॥१४३ ॥"
]
],
"searchText": "हरणाद्विषयाणां च प्राणा हरय ईरिताः । तेषु वर्तत इत्यस्मात्तान् वाऽथ गमयेदसौ ॥१४३ ॥"
},
},
{
{
Line 2,120: Line 2,310:
"lines": [
"lines": [
"हरिवा हरिवान् वाऽपि विष्णुना वर्ततेऽथवा ।  चनो मन इह प्रोक्तं सुखं च क्वचिदीर्यते ॥१४४॥६,५॥"
"हरिवा हरिवान् वाऽपि विष्णुना वर्ततेऽथवा ।  चनो मन इह प्रोक्तं सुखं च क्वचिदीर्यते ॥१४४॥६,५॥"
]
],
"searchText": "हरिवा हरिवान् वाऽपि विष्णुना वर्ततेऽथवा । चनो मन इह प्रोक्तं सुखं च क्वचिदीर्यते ॥१४४॥६,५॥"
},
},
{
{
Line 2,131: Line 2,322:
"lines": [
"lines": [
"ओमासश्चर्षणीधृतो विश्वेदेवास आगत ॥ दाश्वांसो दाशुषस्सुतम् ॥ ७ ॥"
"ओमासश्चर्षणीधृतो विश्वेदेवास आगत ॥ दाश्वांसो दाशुषस्सुतम् ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "ओमासश्चर्षणीधृतो विश्वेदेवास आगत ॥ दाश्वांसो दाशुषस्सुतम् ॥ ७ ॥\nओमासः । चर्षणिऽधृतः । विश्वे । देवासः । आ । गत ॥ दाश्वांसः । दाशुषः । सुतम् ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 2,142: Line 2,334:
"lines": [
"lines": [
"आ समन्तात् स्वीकृता मा ओमा इति च शब्दिताः । ओनामा भगवान् विष्णुस्तेन वा निर्मिताः सुराः ॥ ओता मानेषु मावैषु प्रोता ओमा इतीरिताः ॥१४५॥"
"आ समन्तात् स्वीकृता मा ओमा इति च शब्दिताः । ओनामा भगवान् विष्णुस्तेन वा निर्मिताः सुराः ॥ ओता मानेषु मावैषु प्रोता ओमा इतीरिताः ॥१४५॥"
]
],
"searchText": "आ समन्तात् स्वीकृता मा ओमा इति च शब्दिताः । ओनामा भगवान् विष्णुस्तेन वा निर्मिताः सुराः ॥ ओता मानेषु मावैषु प्रोता ओमा इतीरिताः ॥१४५॥"
},
},
{
{
Line 2,153: Line 2,346:
"lines": [
"lines": [
"प्रजाश्चर्षणयः प्रोक्ता विश्वे ते च प्रवेशनात् ।  सर्वे वाऽथ विशां वानाच्छब्दः कस्मै यथा भवेत् ॥१४६॥"
"प्रजाश्चर्षणयः प्रोक्ता विश्वे ते च प्रवेशनात् ।  सर्वे वाऽथ विशां वानाच्छब्दः कस्मै यथा भवेत् ॥१४६॥"
]
],
"searchText": "प्रजाश्चर्षणयः प्रोक्ता विश्वे ते च प्रवेशनात् । सर्वे वाऽथ विशां वानाच्छब्दः कस्मै यथा भवेत् ॥१४६॥"
},
},
{
{
Line 2,164: Line 2,358:
"lines": [
"lines": [
"दातारो यजमाना वा... ..........  ॥ ७ ॥"
"दातारो यजमाना वा... ..........  ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "दातारो यजमाना वा... .......... ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 2,175: Line 2,370:
"lines": [
"lines": [
"विश्वे देवासो अप्तुरस्सुतमागन्त तूर्णयः ॥ उस्रा इव स्वसराणि ॥ ८ ॥"
"विश्वे देवासो अप्तुरस्सुतमागन्त तूर्णयः ॥ उस्रा इव स्वसराणि ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "विश्वे देवासो अप्तुरस्सुतमागन्त तूर्णयः ॥ उस्रा इव स्वसराणि ॥ ८ ॥\nविश्वे । देवासः । अप्ऽतुरः । सुतम् । आ । गन्त । तूर्णयः ॥ उस्राः ऽइव । स्वसराणि ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 2,186: Line 2,382:
"lines": [
"lines": [
"..................अप्तुरः कर्मवेगिनः ।"
"..................अप्तुरः कर्मवेगिनः ।"
]
],
"searchText": "..................अप्तुरः कर्मवेगिनः ।"
},
},
{
{
Line 2,197: Line 2,394:
"lines": [
"lines": [
"उस्रास्तु रश्मयश्चैव स्वसराणि दिनानि च ॥ १४७ ॥ ८ ॥"
"उस्रास्तु रश्मयश्चैव स्वसराणि दिनानि च ॥ १४७ ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "उस्रास्तु रश्मयश्चैव स्वसराणि दिनानि च ॥ १४७ ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 2,208: Line 2,406:
"lines": [
"lines": [
"विश्वे देवासो अस्रिध एहि मायासो अद्रुहः ॥ मेधञ्जुुषन्त वह्नयः ॥ ९ ॥"
"विश्वे देवासो अस्रिध एहि मायासो अद्रुहः ॥ मेधञ्जुुषन्त वह्नयः ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "विश्वे देवासो अस्रिध एहि मायासो अद्रुहः ॥ मेधञ्जुुषन्त वह्नयः ॥ ९ ॥\nविश्वे । देवासः । अस्रिधः । एहिऽमायासः । अद्रुहः ॥ मेधम् । जुषन्त । वह्नयः ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 2,219: Line 2,418:
"lines": [
"lines": [
"असंसारादस्रिधस्ते देवाश्चेन्मोक्षनिश्चयात् । यथेष्टनिश्चितज्ञाना एहिमायाः समन्ततः ॥१४८ ॥"
"असंसारादस्रिधस्ते देवाश्चेन्मोक्षनिश्चयात् । यथेष्टनिश्चितज्ञाना एहिमायाः समन्ततः ॥१४८ ॥"
]
],
"searchText": "असंसारादस्रिधस्ते देवाश्चेन्मोक्षनिश्चयात् । यथेष्टनिश्चितज्ञाना एहिमायाः समन्ततः ॥१४८ ॥"
},
},
{
{
Line 2,230: Line 2,430:
"lines": [
"lines": [
"अदुःखत्वादद्रुहस्ते मेधं यज्ञं जुषन्तु नः । वह्नयो वहनादस्य                    ॥ ९ ॥"
"अदुःखत्वादद्रुहस्ते मेधं यज्ञं जुषन्तु नः । वह्नयो वहनादस्य                    ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "अदुःखत्वादद्रुहस्ते मेधं यज्ञं जुषन्तु नः । वह्नयो वहनादस्य ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 2,241: Line 2,442:
"lines": [
"lines": [
"पावका नस्सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती ॥ यज्ञं वष्टु धिया वसुः ॥ १० ॥"
"पावका नस्सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती ॥ यज्ञं वष्टु धिया वसुः ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "पावका नस्सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती ॥ यज्ञं वष्टु धिया वसुः ॥ १० ॥\nपावका । नः । सरस्वती । वाजेभिः । वाजिनीऽवती ॥ यज्ञम् । वष्टु । धियाऽवसुः ॥ १० ॥\nसरस्वतीशब्दार्थो भगवान्\nवाजिनीशब्दार्थनिरूपणम्\nवाजिनीवती सरस्वती"
},
},
{
{
Line 2,252: Line 2,454:
"lines": [
"lines": [
"...............शोधकत्वात्तु पावका ॥ १४९ ॥"
"...............शोधकत्वात्तु पावका ॥ १४९ ॥"
]
],
"searchText": "...............शोधकत्वात्तु पावका ॥ १४९ ॥"
},
},
{
{
Line 2,263: Line 2,466:
"lines": [
"lines": [
"सरणात् सर्वगत्वेन सर्वज्ञो वा सरो हरिः । सरसः सरतित्वाद्वा तद्वत्येव सरस्वती । हरौ गुणाः सरश्शब्दा देवी तु हरिवाचिनी ॥ १५०॥"
"सरणात् सर्वगत्वेन सर्वज्ञो वा सरो हरिः । सरसः सरतित्वाद्वा तद्वत्येव सरस्वती । हरौ गुणाः सरश्शब्दा देवी तु हरिवाचिनी ॥ १५०॥"
]
],
"searchText": "सरणात् सर्वगत्वेन सर्वज्ञो वा सरो हरिः । सरसः सरतित्वाद्वा तद्वत्येव सरस्वती । हरौ गुणाः सरश्शब्दा देवी तु हरिवाचिनी ॥ १५०॥"
},
},
{
{
Line 2,274: Line 2,478:
"lines": [
"lines": [
"हरिप्रियत्वतो वायुः सरस्वांस्तत्प्रियाऽथवा । गुणस्त्वेन ततत्वाद्वा भगवांस्तु सरस्वती ॥ १५१॥"
"हरिप्रियत्वतो वायुः सरस्वांस्तत्प्रियाऽथवा । गुणस्त्वेन ततत्वाद्वा भगवांस्तु सरस्वती ॥ १५१॥"
]
],
"searchText": "हरिप्रियत्वतो वायुः सरस्वांस्तत्प्रियाऽथवा । गुणस्त्वेन ततत्वाद्वा भगवांस्तु सरस्वती ॥ १५१॥"
},
},
{
{
Line 2,285: Line 2,490:
"lines": [
"lines": [
"स्त्रीरूपश्चैव पुंरूपो भगवान्न नपुंसकः । स्त्रीपुन्दोषविहीनत्वादपि तच्छब्दगोचरः ॥ १५२ ॥"
"स्त्रीरूपश्चैव पुंरूपो भगवान्न नपुंसकः । स्त्रीपुन्दोषविहीनत्वादपि तच्छब्दगोचरः ॥ १५२ ॥"
]
],
"searchText": "स्त्रीरूपश्चैव पुंरूपो भगवान्न नपुंसकः । स्त्रीपुन्दोषविहीनत्वादपि तच्छब्दगोचरः ॥ १५२ ॥"
},
},
{
{
Line 2,296: Line 2,502:
"lines": [
"lines": [
"अन्नेनो वाजिनामीशो वाजिनी सूर्य उच्यते । वाजीनच्छन्दसां वाऽपि स्वामी प्रोक्तः स वाजिनी ॥ १५३॥"
"अन्नेनो वाजिनामीशो वाजिनी सूर्य उच्यते । वाजीनच्छन्दसां वाऽपि स्वामी प्रोक्तः स वाजिनी ॥ १५३॥"
]
],
"searchText": "अन्नेनो वाजिनामीशो वाजिनी सूर्य उच्यते । वाजीनच्छन्दसां वाऽपि स्वामी प्रोक्तः स वाजिनी ॥ १५३॥"
},
},
{
{
Line 2,307: Line 2,514:
"lines": [
"lines": [
"छन्दांस्यश्वा यतस्तस्य ते चेना अन्यवाजिना ।  अन्नवत्त्वाद्वाजिनी वाग् ज्ञानयुद्धत्वतोऽपि वा ॥१५४॥"
"छन्दांस्यश्वा यतस्तस्य ते चेना अन्यवाजिना ।  अन्नवत्त्वाद्वाजिनी वाग् ज्ञानयुद्धत्वतोऽपि वा ॥१५४॥"
]
],
"searchText": "छन्दांस्यश्वा यतस्तस्य ते चेना अन्यवाजिना । अन्नवत्त्वाद्वाजिनी वाग् ज्ञानयुद्धत्वतोऽपि वा ॥१५४॥"
},
},
{
{
Line 2,318: Line 2,526:
"lines": [
"lines": [
"स पुत्रो वागुमा तस्याः पुत्री तद्वाजिनीवती ॥ सरस्वती हरिर्वाऽपि यज्ञं वहतु नोऽशनैः ॥ १५५ ॥"
"स पुत्रो वागुमा तस्याः पुत्री तद्वाजिनीवती ॥ सरस्वती हरिर्वाऽपि यज्ञं वहतु नोऽशनैः ॥ १५५ ॥"
]
],
"searchText": "स पुत्रो वागुमा तस्याः पुत्री तद्वाजिनीवती ॥ सरस्वती हरिर्वाऽपि यज्ञं वहतु नोऽशनैः ॥ १५५ ॥"
},
},
{
{
Line 2,329: Line 2,538:
"lines": [
"lines": [
"अन्नदा हि सदा देवी धिया सह वसेद्यतः । धियावसुर्नित्यबोधा .............. ॥ १० ॥"
"अन्नदा हि सदा देवी धिया सह वसेद्यतः । धियावसुर्नित्यबोधा .............. ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "अन्नदा हि सदा देवी धिया सह वसेद्यतः । धियावसुर्नित्यबोधा .............. ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 2,340: Line 2,550:
"lines": [
"lines": [
"चोदयित्री सूनृतानाञ्चेेतन्ती सुमतीनाम् ॥ यज्ञन्दधे सरस्वती ॥ ११ ॥"
"चोदयित्री सूनृतानाञ्चेेतन्ती सुमतीनाम् ॥ यज्ञन्दधे सरस्वती ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": "चोदयित्री सूनृतानाञ्चेेतन्ती सुमतीनाम् ॥ यज्ञन्दधे सरस्वती ॥ ११ ॥\nचोदयित्री । सूनृतानाम् । चेतन्ती । सुऽमतीनाम् । यज्ञम् । दधे । सरस्वती ॥ ११ ॥\nसर्वकर्मणां वाक्-बुद्धिमूलत्वम्\nवेदे णिज्लोपनिमित्तकथनम्"
},
},
{
{
Line 2,351: Line 2,562:
"lines": [
"lines": [
"....................सुवाचां प्रेरका सदा ॥ १५६ ॥"
"....................सुवाचां प्रेरका सदा ॥ १५६ ॥"
]
],
"searchText": "....................सुवाचां प्रेरका सदा ॥ १५६ ॥"
},
},
{
{
Line 2,362: Line 2,574:
"lines": [
"lines": [
"सुबुद्धिज्ञापिका सैव स्वातन्त्र्याल्लुप्तयो भवेत् ।  अनेनैव प्रकारेण सैव यज्ञादिधारिणी ॥ १५७ ॥ ११ ॥"
"सुबुद्धिज्ञापिका सैव स्वातन्त्र्याल्लुप्तयो भवेत् ।  अनेनैव प्रकारेण सैव यज्ञादिधारिणी ॥ १५७ ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": "सुबुद्धिज्ञापिका सैव स्वातन्त्र्याल्लुप्तयो भवेत् । अनेनैव प्रकारेण सैव यज्ञादिधारिणी ॥ १५७ ॥ ११ ॥"
},
},
{
{
Line 2,373: Line 2,586:
"lines": [
"lines": [
"महो अर्णस्सरस्वती प्रचेतयति केतुना ॥ धियो विश्वा विराजति ॥ १२, ६, ३, १ ॥"
"महो अर्णस्सरस्वती प्रचेतयति केतुना ॥ धियो विश्वा विराजति ॥ १२, ६, ३, १ ॥"
]
],
"searchText": "महो अर्णस्सरस्वती प्रचेतयति केतुना ॥ धियो विश्वा विराजति ॥ १२, ६, ३, १ ॥\nमहः । अर्णः । सरस्वती । प्र । चेतयति । केतुना ॥ धियः । विश्वाः । वि । राजति ॥ १२,६,३,१ ॥\nअर्णो भगवान्\n॥ इति तृतीयं सूक्तम् ॥\nसूक्त-अनुवाकयोः लक्षणम्\nमूलवेदे शाखादिविभागकारणनिरूपणम्\nअष्टकाध्यायादिविभागभेदे कारणनिरूपणम्\nवेदोद्धारे कारणान्तरनिरूपणम्"
},
},
{
{
Line 2,384: Line 2,598:
"lines": [
"lines": [
"महो अर्णः परं ब्रह्म तेजस्त्वाच्च महत्त्वतः ।"
"महो अर्णः परं ब्रह्म तेजस्त्वाच्च महत्त्वतः ।"
]
],
"searchText": "महो अर्णः परं ब्रह्म तेजस्त्वाच्च महत्त्वतः ।"
},
},
{
{
Line 2,395: Line 2,610:
"lines": [
"lines": [
"अरमानन्दरूपत्वात् णो हि निर्वृतिवाचकः ॥ १५८ ॥"
"अरमानन्दरूपत्वात् णो हि निर्वृतिवाचकः ॥ १५८ ॥"
]
],
"searchText": "अरमानन्दरूपत्वात् णो हि निर्वृतिवाचकः ॥ १५८ ॥"
},
},
{
{
Line 2,406: Line 2,622:
"lines": [
"lines": [
"तज्ज्ञापयति सा देवी ज्ञानं दत्वा महत्तरम् । महो अर्णः स्वयं देवः स्वमात्मानं प्रकाशयेत् । विराजयति विश्वाश्च धियः सुज्ञानदानतः ॥ १५९ ॥"
"तज्ज्ञापयति सा देवी ज्ञानं दत्वा महत्तरम् । महो अर्णः स्वयं देवः स्वमात्मानं प्रकाशयेत् । विराजयति विश्वाश्च धियः सुज्ञानदानतः ॥ १५९ ॥"
]
],
"searchText": "तज्ज्ञापयति सा देवी ज्ञानं दत्वा महत्तरम् । महो अर्णः स्वयं देवः स्वमात्मानं प्रकाशयेत् । विराजयति विश्वाश्च धियः सुज्ञानदानतः ॥ १५९ ॥"
},
},
{
{
Line 2,417: Line 2,634:
"lines": [
"lines": [
"सूक्तं त्वनारतं प्रोक्तम् अनुवागेककालिका ॥ (वेदेषु आवापोद्वापे हेतुनिरूपणम्)  अन्यथात्वं च तत्र स्यादावापोद्वापतस्त्वृचाम् ॥ १६०॥"
"सूक्तं त्वनारतं प्रोक्तम् अनुवागेककालिका ॥ (वेदेषु आवापोद्वापे हेतुनिरूपणम्)  अन्यथात्वं च तत्र स्यादावापोद्वापतस्त्वृचाम् ॥ १६०॥"
]
],
"searchText": "सूक्तं त्वनारतं प्रोक्तम् अनुवागेककालिका ॥ (वेदेषु आवापोद्वापे हेतुनिरूपणम्) अन्यथात्वं च तत्र स्यादावापोद्वापतस्त्वृचाम् ॥ १६०॥"
},
},
{
{
Line 2,428: Line 2,646:
"lines": [
"lines": [
"वेदानन्तत्वविज्ञप्त्यै तौ चक्रे बादरायणः ।"
"वेदानन्तत्वविज्ञप्त्यै तौ चक्रे बादरायणः ।"
]
],
"searchText": "वेदानन्तत्वविज्ञप्त्यै तौ चक्रे बादरायणः ।"
},
},
{
{
Line 2,439: Line 2,658:
"lines": [
"lines": [
"ऋचः स ऋच उद्धृत्य ऋग्वेदं कृतवान् प्रभुः । यजूंषि निगदाच्चैव तथा सामानि सामतः ॥१६१॥"
"ऋचः स ऋच उद्धृत्य ऋग्वेदं कृतवान् प्रभुः । यजूंषि निगदाच्चैव तथा सामानि सामतः ॥१६१॥"
]
],
"searchText": "ऋचः स ऋच उद्धृत्य ऋग्वेदं कृतवान् प्रभुः । यजूंषि निगदाच्चैव तथा सामानि सामतः ॥१६१॥"
},
},
{
{
Line 2,450: Line 2,670:
"lines": [
"lines": [
"एवं पुराणवचनादुद्धृता हि ततस्ततः । ऋचः शाखात्वमापन्नाः शिष्यतच्छिष्यकैरिमाः ॥१६२॥"
"एवं पुराणवचनादुद्धृता हि ततस्ततः । ऋचः शाखात्वमापन्नाः शिष्यतच्छिष्यकैरिमाः ॥१६२॥"
]
],
"searchText": "एवं पुराणवचनादुद्धृता हि ततस्ततः । ऋचः शाखात्वमापन्नाः शिष्यतच्छिष्यकैरिमाः ॥१६२॥"
},
},
{
{
Line 2,461: Line 2,682:
"lines": [
"lines": [
"मानस्तेनेति पूर्वासु ह्यूनता दृश्यतेऽर्थतः । शुनःशेपोदिताभ्यश्च पठ्यन्तेऽन्यत्र काश्चन ॥ १६३॥"
"मानस्तेनेति पूर्वासु ह्यूनता दृश्यतेऽर्थतः । शुनःशेपोदिताभ्यश्च पठ्यन्तेऽन्यत्र काश्चन ॥ १६३॥"
]
],
"searchText": "मानस्तेनेति पूर्वासु ह्यूनता दृश्यतेऽर्थतः । शुनःशेपोदिताभ्यश्च पठ्यन्तेऽन्यत्र काश्चन ॥ १६३॥"
},
},
{
{
Line 2,472: Line 2,694:
"lines": [
"lines": [
"अत्राप्यक्रमतो दृष्टिरिति नैकक्रमो भवेत् ।"
"अत्राप्यक्रमतो दृष्टिरिति नैकक्रमो भवेत् ।"
]
],
"searchText": "अत्राप्यक्रमतो दृष्टिरिति नैकक्रमो भवेत् ।"
},
},
{
{
Line 2,483: Line 2,706:
"lines": [
"lines": [
"अनन्तत्वात्तु वेदानां प्रायः कर्मानुसारतः । सङ्क्षेेपं कृतवान् देवः शिष्याश्च तदनुज्ञया ॥ १६४ ॥"
"अनन्तत्वात्तु वेदानां प्रायः कर्मानुसारतः । सङ्क्षेेपं कृतवान् देवः शिष्याश्च तदनुज्ञया ॥ १६४ ॥"
]
],
"searchText": "अनन्तत्वात्तु वेदानां प्रायः कर्मानुसारतः । सङ्क्षेेपं कृतवान् देवः शिष्याश्च तदनुज्ञया ॥ १६४ ॥"
},
},
{
{
Line 2,494: Line 2,718:
"lines": [
"lines": [
"अष्टकाध्यायवर्गादि भेदं च कृतवान् प्रभुः ।  स्वाध्यायविश्रमार्थाय तस्मात् क्रमविपर्ययः  ॥ १६५ ॥"
"अष्टकाध्यायवर्गादि भेदं च कृतवान् प्रभुः ।  स्वाध्यायविश्रमार्थाय तस्मात् क्रमविपर्ययः  ॥ १६५ ॥"
]
],
"searchText": "अष्टकाध्यायवर्गादि भेदं च कृतवान् प्रभुः । स्वाध्यायविश्रमार्थाय तस्मात् क्रमविपर्ययः ॥ १६५ ॥"
},
},
{
{
Line 2,505: Line 2,730:
"lines": [
"lines": [
"तत्र तत्रैवान्तरिता दृश्यन्ते च खिला अपि । यत्रार्थे न विशेषोऽस्ति पदान्तरितताऽत्र च । यत्राल्पोऽपि विशेषोऽस्ति पदं नान्तरितं भवेत्  ॥ १६६ ॥"
"तत्र तत्रैवान्तरिता दृश्यन्ते च खिला अपि । यत्रार्थे न विशेषोऽस्ति पदान्तरितताऽत्र च । यत्राल्पोऽपि विशेषोऽस्ति पदं नान्तरितं भवेत्  ॥ १६६ ॥"
]
],
"searchText": "तत्र तत्रैवान्तरिता दृश्यन्ते च खिला अपि । यत्रार्थे न विशेषोऽस्ति पदान्तरितताऽत्र च । यत्राल्पोऽपि विशेषोऽस्ति पदं नान्तरितं भवेत् ॥ १६६ ॥"
},
},
{
{
Line 2,516: Line 2,742:
"lines": [
"lines": [
"ऐन्द्रसूक्तम्"
"ऐन्द्रसूक्तम्"
]
],
"searchText": "ऐन्द्रसूक्तम्\nमण्डलम्–१,अध्यायः–१.अनुवाकः–२ सूक्तम् – ४\nसुरूपकृत्नुं दशर्चम्, वैश्वामित्रो मधुच्छन्दा ऋषिः, गायत्री,३ विरा १० निचृत् , इन्द्रः देवतामुद्गलः– द्वितीयानुवाके चत्वारि सूक्तानि । तत्र सुरूपम् इत्यादिकम् दशर्चं प्रथमसूक्तम् । इन्द्रं पृच्छ इति चतुर्थ्याम् ऋचि लिङ्गदर्शनात् इन्द्रो देवता ॥\nसोमपानार्थमिन्द्रप्रार्थना\nविराड् गायत्री\nअज्ञानादिभिः सह युद्धे रक्षणाय इन्द्रप्रार्थना\n॥ इति चतुर्थं सूक्तम् ॥"
},
},
{
{
Line 2,527: Line 2,754:
"lines": [
"lines": [
"सुरूपकृत्नुमूतये सुदुघामिव गोदुहे ॥ जुहूमसि द्यविऽद्यवि ॥ १ ॥"
"सुरूपकृत्नुमूतये सुदुघामिव गोदुहे ॥ जुहूमसि द्यविऽद्यवि ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "सुरूपकृत्नुमूतये सुदुघामिव गोदुहे ॥ जुहूमसि द्यविऽद्यवि ॥ १ ॥\nसुरूपऽकृत्नुम् । ऊतये । सुदुघाम्ऽइव । गोऽदुहे ॥ जुहूमसि । द्यविऽद्यवि ॥ १ ॥\nइष्टार्थसिद्धये रक्षणाय च भगवति प्रार्थना"
},
},
{
{
Line 2,538: Line 2,766:
"lines": [
"lines": [
"विष्णुं सुरूपकर्तारमभिप्रेतार्थसिद्धये ।  त्राणाय वा कामधेनुमिव दोहाय तत्स्थितेः ॥१६७॥"
"विष्णुं सुरूपकर्तारमभिप्रेतार्थसिद्धये ।  त्राणाय वा कामधेनुमिव दोहाय तत्स्थितेः ॥१६७॥"
]
],
"searchText": "विष्णुं सुरूपकर्तारमभिप्रेतार्थसिद्धये । त्राणाय वा कामधेनुमिव दोहाय तत्स्थितेः ॥१६७॥"
},
},
{
{
Line 2,549: Line 2,778:
"lines": [
"lines": [
"दिने दिने स्वाह्वयामः.......... ॥ १ ॥"
"दिने दिने स्वाह्वयामः.......... ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "दिने दिने स्वाह्वयामः.......... ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 2,560: Line 2,790:
"lines": [
"lines": [
"उप नस्सवना गहि सोमस्य सोमपाः पिब ॥ गोदा इद्रेवतो मदः ॥ २ ॥"
"उप नस्सवना गहि सोमस्य सोमपाः पिब ॥ गोदा इद्रेवतो मदः ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "उप नस्सवना गहि सोमस्य सोमपाः पिब ॥ गोदा इद्रेवतो मदः ॥ २ ॥\nउप । नः । सवना । आ । गहि । सोमस्य । सोमऽपाः । पिब ॥ गोऽदाः । इत् । रेवतः । मदः ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 2,571: Line 2,802:
"lines": [
"lines": [
"................ज्ञानदोऽस्यैव चाधिकम् ।  ज्ञानाख्यरयियुक्तस्य हिरण्यादिमतोऽपि वा ॥ १६८॥"
"................ज्ञानदोऽस्यैव चाधिकम् ।  ज्ञानाख्यरयियुक्तस्य हिरण्यादिमतोऽपि वा ॥ १६८॥"
]
],
"searchText": "................ज्ञानदोऽस्यैव चाधिकम् । ज्ञानाख्यरयियुक्तस्य हिरण्यादिमतोऽपि वा ॥ १६८॥"
},
},
{
{
Line 2,582: Line 2,814:
"lines": [
"lines": [
"सुखकारी भवान् ......॥  २ ॥"
"सुखकारी भवान् ......॥  २ ॥"
]
],
"searchText": "सुखकारी भवान् ......॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 2,593: Line 2,826:
"lines": [
"lines": [
"अथा ते अन्तमानां विद्याम सुमतीनाम् ॥ मानो अतिख्य आगहि ॥ ३ ॥"
"अथा ते अन्तमानां विद्याम सुमतीनाम् ॥ मानो अतिख्य आगहि ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "अथा ते अन्तमानां विद्याम सुमतीनाम् ॥ मानो अतिख्य आगहि ॥ ३ ॥\nअथ । ते । अन्तमानाम् । विद्याम । सुऽमतीनाम् ॥ मा । नः । अति । ख्यः । आ । गहि ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 2,604: Line 2,838:
"lines": [
"lines": [
".................तस्माल्लभेम सुमतीस्तव ।  अन्ते मितास्त्वद्विषया मतयो ह्युत्तमोत्तमाः ॥  अस्मानतीत्य मा पश्य करुणार्द्रदृशा सदा ॥१६९॥ ३ ॥"
".................तस्माल्लभेम सुमतीस्तव ।  अन्ते मितास्त्वद्विषया मतयो ह्युत्तमोत्तमाः ॥  अस्मानतीत्य मा पश्य करुणार्द्रदृशा सदा ॥१६९॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": ".................तस्माल्लभेम सुमतीस्तव । अन्ते मितास्त्वद्विषया मतयो ह्युत्तमोत्तमाः ॥ अस्मानतीत्य मा पश्य करुणार्द्रदृशा सदा ॥१६९॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 2,615: Line 2,850:
"lines": [
"lines": [
"परेहि विग्रमस्तृतमिन्द्रम्पृच्छा विपश्चितम् ॥ यस्ते सखिभ्य आवरम् ॥ ४ ॥"
"परेहि विग्रमस्तृतमिन्द्रम्पृच्छा विपश्चितम् ॥ यस्ते सखिभ्य आवरम् ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "परेहि विग्रमस्तृतमिन्द्रम्पृच्छा विपश्चितम् ॥ यस्ते सखिभ्य आवरम् ॥ ४ ॥\nपरा । इहि । विग्रम् । अस्तृतम् । इन्द्रम् । पृच्छा । विपःऽचितम् ॥ यः । ते । सखिऽभ्यः । आवरम् ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 2,626: Line 2,862:
"lines": [
"lines": [
"मन्मनो वाऽथ शक्रो वा दूरेऽपि परमेश्वरम् ।  गच्छाग्राह्यमनष्टं च व्याप्तचित्तं य एव च ॥ सखिभ्य उत्तमो नित्यम् ................॥  ४ ॥"
"मन्मनो वाऽथ शक्रो वा दूरेऽपि परमेश्वरम् ।  गच्छाग्राह्यमनष्टं च व्याप्तचित्तं य एव च ॥ सखिभ्य उत्तमो नित्यम् ................॥  ४ ॥"
]
],
"searchText": "मन्मनो वाऽथ शक्रो वा दूरेऽपि परमेश्वरम् । गच्छाग्राह्यमनष्टं च व्याप्तचित्तं य एव च ॥ सखिभ्य उत्तमो नित्यम् ................॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 2,637: Line 2,874:
"lines": [
"lines": [
"उत ब्रुवन्तु नोनिदो निरन्यतश्चिदारत । दधाना इन्द्र इद्दुवः ॥ ५, ७ ॥"
"उत ब्रुवन्तु नोनिदो निरन्यतश्चिदारत । दधाना इन्द्र इद्दुवः ॥ ५, ७ ॥"
]
],
"searchText": "उत ब्रुवन्तु नोनिदो निरन्यतश्चिदारत । दधाना इन्द्र इद्दुवः ॥ ५, ७ ॥\nउत । ब्रुवन्तु । नः । निदः । निः । अन्यतः । चित् । अरत ॥ दधानाः । इन्द्रे । इत् । दुवः ॥ ५, ७ ॥"
},
},
{
{
Line 2,648: Line 2,886:
"lines": [
"lines": [
"..................निदस्तस्य समीपगाः ॥ १७०॥"
"..................निदस्तस्य समीपगाः ॥ १७०॥"
]
],
"searchText": "..................निदस्तस्य समीपगाः ॥ १७०॥"
},
},
{
{
Line 2,659: Line 2,898:
"lines": [
"lines": [
"तेऽपि ब्रुवन्तु नो देवं प्रापुर्ये चान्यतोऽपि तम् । निर्गत्याज्ञानतस्त्वस्माद् दधाना ईश एव च । दुवः प्राणान् ब्रुवं त्वेव तेऽपि नः परमेश्वरम् ॥१७१॥५ ॥"
"तेऽपि ब्रुवन्तु नो देवं प्रापुर्ये चान्यतोऽपि तम् । निर्गत्याज्ञानतस्त्वस्माद् दधाना ईश एव च । दुवः प्राणान् ब्रुवं त्वेव तेऽपि नः परमेश्वरम् ॥१७१॥५ ॥"
]
],
"searchText": "तेऽपि ब्रुवन्तु नो देवं प्रापुर्ये चान्यतोऽपि तम् । निर्गत्याज्ञानतस्त्वस्माद् दधाना ईश एव च । दुवः प्राणान् ब्रुवं त्वेव तेऽपि नः परमेश्वरम् ॥१७१॥५ ॥"
},
},
{
{
Line 2,670: Line 2,910:
"lines": [
"lines": [
"उत नः सुभगा अरिर्वोचेयुर्दस्म कृष्टयः ॥ स्यामेदिन्द्रस्य शर्मणि ॥ ६ ॥"
"उत नः सुभगा अरिर्वोचेयुर्दस्म कृष्टयः ॥ स्यामेदिन्द्रस्य शर्मणि ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "उत नः सुभगा अरिर्वोचेयुर्दस्म कृष्टयः ॥ स्यामेदिन्द्रस्य शर्मणि ॥ ६ ॥\nउत । नः । सुऽभगान् । अरिः । वोचेयुः । दस्म । कृष्टयः । स्याम । इत् । इन्द्रस्य । शर्मणि ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 2,681: Line 2,922:
"lines": [
"lines": [
"अरयोऽपि प्रजा अस्मान् वोचेयुः सुभगान् सदा ।  शत्रुभेदिंस्तवेन्द्रस्य स्यामैवानुग्रहे सुखे ॥१७२॥  ६ ॥"
"अरयोऽपि प्रजा अस्मान् वोचेयुः सुभगान् सदा ।  शत्रुभेदिंस्तवेन्द्रस्य स्यामैवानुग्रहे सुखे ॥१७२॥  ६ ॥"
]
],
"searchText": "अरयोऽपि प्रजा अस्मान् वोचेयुः सुभगान् सदा । शत्रुभेदिंस्तवेन्द्रस्य स्यामैवानुग्रहे सुखे ॥१७२॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 2,692: Line 2,934:
"lines": [
"lines": [
"एमाशुमाशवे भर यज्ञश्रियन्नृमादनम् ॥ पतयन्मन्दयत्सखम् ॥ ७ ॥"
"एमाशुमाशवे भर यज्ञश्रियन्नृमादनम् ॥ पतयन्मन्दयत्सखम् ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "एमाशुमाशवे भर यज्ञश्रियन्नृमादनम् ॥ पतयन्मन्दयत्सखम् ॥ ७ ॥\nआ । र्इम् । आशुम् । आशवे । भर । यज्ञऽश्रियम् । नृऽमादनम् । पतयत् । मन्दयत्ऽसखम् ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 2,703: Line 2,946:
"lines": [
"lines": [
"आशुवीर्य तवैवाशुं सोमं क्षिप्रं मनोऽपि वा ।  आभरस्वोदरे तुष्ट्या हृदि वा यज्ञभूषणम् ॥ १७३॥"
"आशुवीर्य तवैवाशुं सोमं क्षिप्रं मनोऽपि वा ।  आभरस्वोदरे तुष्ट्या हृदि वा यज्ञभूषणम् ॥ १७३॥"
]
],
"searchText": "आशुवीर्य तवैवाशुं सोमं क्षिप्रं मनोऽपि वा । आभरस्वोदरे तुष्ट्या हृदि वा यज्ञभूषणम् ॥ १७३॥"
},
},
{
{
Line 2,714: Line 2,958:
"lines": [
"lines": [
"ईमेव पुंमदकरं मदादुत्पतनादिके । हेतुं मन्दत्वहेतुं च तत्सखीनां पुरोगतेः ॥१७४॥७॥"
"ईमेव पुंमदकरं मदादुत्पतनादिके । हेतुं मन्दत्वहेतुं च तत्सखीनां पुरोगतेः ॥१७४॥७॥"
]
],
"searchText": "ईमेव पुंमदकरं मदादुत्पतनादिके । हेतुं मन्दत्वहेतुं च तत्सखीनां पुरोगतेः ॥१७४॥७॥"
},
},
{
{
Line 2,725: Line 2,970:
"lines": [
"lines": [
"अस्य पीत्वा शतक्रतो घनो वृत्राणामभवः ॥ प्रावो वाजेषु वाजिनम् ॥ ८ ॥"
"अस्य पीत्वा शतक्रतो घनो वृत्राणामभवः ॥ प्रावो वाजेषु वाजिनम् ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "अस्य पीत्वा शतक्रतो घनो वृत्राणामभवः ॥ प्रावो वाजेषु वाजिनम् ॥ ८ ॥\nअस्य । पीत्वा । शतक्रतो इतिशतऽक्रतो । घनः । वृत्राणाम् । अभवः । प्र । आवः । वाजेषु । वाजिनम् ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 2,736: Line 2,982:
"lines": [
"lines": [
"एनं पीत्वा बहुज्ञानाभूस्तमोभिरनावृतः । प्रसादादेव मुक्तेषु तमो सह्यतया घनः ॥ १७५॥"
"एनं पीत्वा बहुज्ञानाभूस्तमोभिरनावृतः । प्रसादादेव मुक्तेषु तमो सह्यतया घनः ॥ १७५॥"
]
],
"searchText": "एनं पीत्वा बहुज्ञानाभूस्तमोभिरनावृतः । प्रसादादेव मुक्तेषु तमो सह्यतया घनः ॥ १७५॥"
},
},
{
{
Line 2,747: Line 2,994:
"lines": [
"lines": [
"आवृतेरेव वृत्राणि ह्यज्ञानान्यन्नदं नरम् ।  प्रावो युद्धेषु योद्धारं भक्तं ज्ञानिनमेव च ॥ १७६॥  ८ ॥"
"आवृतेरेव वृत्राणि ह्यज्ञानान्यन्नदं नरम् ।  प्रावो युद्धेषु योद्धारं भक्तं ज्ञानिनमेव च ॥ १७६॥  ८ ॥"
]
],
"searchText": "आवृतेरेव वृत्राणि ह्यज्ञानान्यन्नदं नरम् । प्रावो युद्धेषु योद्धारं भक्तं ज्ञानिनमेव च ॥ १७६॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 2,758: Line 3,006:
"lines": [
"lines": [
"तन्त्वा वाजेषु वाजिनं वाजयामश्शतक्रतो । धनानामिन्द्र सातये ॥ ९ ॥"
"तन्त्वा वाजेषु वाजिनं वाजयामश्शतक्रतो । धनानामिन्द्र सातये ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "तन्त्वा वाजेषु वाजिनं वाजयामश्शतक्रतो । धनानामिन्द्र सातये ॥ ९ ॥\nतम् । त्वा । वाजेषु । वाजिनम् । वाजयामः । शतक्रतो इति शतक्रतो ॥ धनानाम् । इन्द्र । सातये ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 2,769: Line 3,018:
"lines": [
"lines": [
"योधयामो वयं तं त्वां ज्ञानादिधनलब्धये ।  अज्ञानाद्यस्मदरिभिः ..............॥  ९ ॥"
"योधयामो वयं तं त्वां ज्ञानादिधनलब्धये ।  अज्ञानाद्यस्मदरिभिः ..............॥  ९ ॥"
]
],
"searchText": "योधयामो वयं तं त्वां ज्ञानादिधनलब्धये । अज्ञानाद्यस्मदरिभिः ..............॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 2,780: Line 3,030:
"lines": [
"lines": [
"यो रायो३ऽवनिर्महान्त्सुपारस्सुन्वतस्सखा ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ १०, ८, ४ ॥"
"यो रायो३ऽवनिर्महान्त्सुपारस्सुन्वतस्सखा ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ १०, ८, ४ ॥"
]
],
"searchText": "यो रायो३ऽवनिर्महान्त्सुपारस्सुन्वतस्सखा ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ १०, ८, ४ ॥\nयः । रायः । अवनिः । महान् । सुऽपारः । सुन्वतः । सखा ॥ तस्मै । इन्द्राय । गायत ॥ १०, ८, ४ ॥\nकम्पस्वरस्य अर्थविशेषनिरूपणम्"
},
},
{
{
Line 2,791: Line 3,042:
"lines": [
"lines": [
"............ योऽशेषद्रविणावनिः । सुखदः संसृतेः पारस्तस्मा इन्द्राय गायत ॥ १७७ ॥"
"............ योऽशेषद्रविणावनिः । सुखदः संसृतेः पारस्तस्मा इन्द्राय गायत ॥ १७७ ॥"
]
],
"searchText": "............ योऽशेषद्रविणावनिः । सुखदः संसृतेः पारस्तस्मा इन्द्राय गायत ॥ १७७ ॥"
},
},
{
{
Line 2,802: Line 3,054:
"lines": [
"lines": [
"कम्पोऽशेषग्रहे क्वापि लज्जायां वा पुरातने ।  पृथक्त्वे धृष्यतायां वा हरिणर्क्संहितोदितः ॥१७८ ॥ १० ॥"
"कम्पोऽशेषग्रहे क्वापि लज्जायां वा पुरातने ।  पृथक्त्वे धृष्यतायां वा हरिणर्क्संहितोदितः ॥१७८ ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "कम्पोऽशेषग्रहे क्वापि लज्जायां वा पुरातने । पृथक्त्वे धृष्यतायां वा हरिणर्क्संहितोदितः ॥१७८ ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 2,813: Line 3,066:
"lines": [
"lines": [
"ऐन्द्रसूक्तम्"
"ऐन्द्रसूक्तम्"
]
],
"searchText": "ऐन्द्रसूक्तम्\nमण्डलम्—१. अध्यायः–१. अनुवाकः–२. सूक्तम्–५.\n‘आ त्वा’ दशर्चम् । वैश्वामित्रो मधुच्छन्दा गायत्री (१ विरा, ३ पिपीलिका मध्या निचृत्, ५-७, ९ निचृत्, ८ पादनिचृत्) इन्द्रो देवता\nविराड् गायत्री\nआर्ची उष्णिक्\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री\nनिचृद् गायत्री\nनिचृद् गायत्री\nनिचृद् गायत्री\nपादनिचृद् गायत्री\nपादनिचृद् गायत्री\nभगवति बन्धमुक्ति-संसारवधप्रार्थना\n॥ इति पञ्चमं सूक्तम् ॥"
},
},
{
{
Line 2,824: Line 3,078:
"lines": [
"lines": [
"आ त्वेता निषीदतेन्द्रमभि प्र गायत ॥ सखायस्स्तोमवाहसः ॥ १ ॥"
"आ त्वेता निषीदतेन्द्रमभि प्र गायत ॥ सखायस्स्तोमवाहसः ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "आ त्वेता निषीदतेन्द्रमभि प्र गायत ॥ सखायस्स्तोमवाहसः ॥ १ ॥\nआ । तु । आ । इत । नि । सीदत । इन्द्रम् । अभि । प्र । गायत ॥ सखायः । स्तोमऽवाहसः ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 2,835: Line 3,090:
"lines": [
"lines": [
"पुरूतमम्पुरूणामीशानं वार्याणाम् ॥ इन्द्रं सोमे सचा सुते ॥ २ ॥"
"पुरूतमम्पुरूणामीशानं वार्याणाम् ॥ इन्द्रं सोमे सचा सुते ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "पुरूतमम्पुरूणामीशानं वार्याणाम् ॥ इन्द्रं सोमे सचा सुते ॥ २ ॥\nपुरुऽतमम् । पुरूणाम् । ईशानम् । वार्याणाम् । इन्द्रम् । सोमे । सचा । सुते ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 2,846: Line 3,102:
"lines": [
"lines": [
"सुपूर्णानां पूर्णतमं वरेण्यानामधीश्वरम् ।  सुते सोमे सुखेनैव स चागायत तं प्रभुम् ॥१७१॥  २ ॥"
"सुपूर्णानां पूर्णतमं वरेण्यानामधीश्वरम् ।  सुते सोमे सुखेनैव स चागायत तं प्रभुम् ॥१७१॥  २ ॥"
]
],
"searchText": "सुपूर्णानां पूर्णतमं वरेण्यानामधीश्वरम् । सुते सोमे सुखेनैव स चागायत तं प्रभुम् ॥१७१॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 2,857: Line 3,114:
"lines": [
"lines": [
"स घा नो योग आभुवत्स राये स पुरन्ध्याम् ॥ गमद्वाजेभिरास नः ॥ ३ ॥"
"स घा नो योग आभुवत्स राये स पुरन्ध्याम् ॥ गमद्वाजेभिरास नः ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "स घा नो योग आभुवत्स राये स पुरन्ध्याम् ॥ गमद्वाजेभिरास नः ॥ ३ ॥\nसः । घ । नः । योगे । आ । भुवत् । सः । राये । सः । पुरम्ऽध्याम् ॥ गमत् । वाजेभिः । आ । सः । नः ॥ ३ ॥\nघशब्द अवधारणार्थः"
},
},
{
{
Line 2,868: Line 3,126:
"lines": [
"lines": [
"मुक्तौ योगायाऽसमन्ताद् भवेन्नो घोऽवधारणे । स एव भगवान् ज्ञानवित्ताय स च बुद्धिगः ॥ १८०॥"
"मुक्तौ योगायाऽसमन्ताद् भवेन्नो घोऽवधारणे । स एव भगवान् ज्ञानवित्ताय स च बुद्धिगः ॥ १८०॥"
]
],
"searchText": "मुक्तौ योगायाऽसमन्ताद् भवेन्नो घोऽवधारणे । स एव भगवान् ज्ञानवित्ताय स च बुद्धिगः ॥ १८०॥"
},
},
{
{
Line 2,879: Line 3,138:
"lines": [
"lines": [
"बुद्धिः पुराश्रयत्वेन पुरन्धिः पत्न््नयथापि वा । पत्न््नयर्थत्वे तु तादर्थ्यं सोऽन्नैः सह न आव्रजेत् ॥१८१॥३ ॥"
"बुद्धिः पुराश्रयत्वेन पुरन्धिः पत्न््नयथापि वा । पत्न््नयर्थत्वे तु तादर्थ्यं सोऽन्नैः सह न आव्रजेत् ॥१८१॥३ ॥"
]
],
"searchText": "बुद्धिः पुराश्रयत्वेन पुरन्धिः पत्न््नयथापि वा । पत्न््नयर्थत्वे तु तादर्थ्यं सोऽन्नैः सह न आव्रजेत् ॥१८१॥३ ॥"
},
},
{
{
Line 2,890: Line 3,150:
"lines": [
"lines": [
"यस्य संस्थे न वृण्वते हरी समत्सु शत्रवः ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ ४ ॥"
"यस्य संस्थे न वृण्वते हरी समत्सु शत्रवः ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "यस्य संस्थे न वृण्वते हरी समत्सु शत्रवः ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ ४ ॥\nयस्य । सम्ऽस्थे । न । वृण्वते । हरी इति । समत्ऽसु । शत्रवः । तस्मै । इन्द्राय । गायत ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 2,901: Line 3,162:
"lines": [
"lines": [
"यस्य स्थितौ न वृणुते हर्यग्रमपि शत्रवः ।  मनः पुरो वा विषयहरणान्मन एव च ।  बुद्धिश्च हरिशब्दोक्ते तमआदीनि शत्रवः ॥१८२॥४ ॥"
"यस्य स्थितौ न वृणुते हर्यग्रमपि शत्रवः ।  मनः पुरो वा विषयहरणान्मन एव च ।  बुद्धिश्च हरिशब्दोक्ते तमआदीनि शत्रवः ॥१८२॥४ ॥"
]
],
"searchText": "यस्य स्थितौ न वृणुते हर्यग्रमपि शत्रवः । मनः पुरो वा विषयहरणान्मन एव च । बुद्धिश्च हरिशब्दोक्ते तमआदीनि शत्रवः ॥१८२॥४ ॥"
},
},
{
{
Line 2,912: Line 3,174:
"lines": [
"lines": [
"सुतपाव्ने सुता इमे शुचयो यन्ति वीतये ॥ सोमासो दध्याशिरः ॥ ५, ९ ॥"
"सुतपाव्ने सुता इमे शुचयो यन्ति वीतये ॥ सोमासो दध्याशिरः ॥ ५, ९ ॥"
]
],
"searchText": "सुतपाव्ने सुता इमे शुचयो यन्ति वीतये ॥ सोमासो दध्याशिरः ॥ ५, ९ ॥\nसुतऽपाव्ने । सुताः । इमे । शुचयः । यन्ति । वीतये ॥ सोमासः । दधिऽआशिरः ॥ ५, ९ ॥"
},
},
{
{
Line 2,923: Line 3,186:
"lines": [
"lines": [
"सोमपे शुचयः सोमाः प्राप्त्यै दधिविमिश्रिताः । मनांसि ध्यानयुक्तानि वायान्ति हरये सदा ॥ १८३ ॥५,९ ॥"
"सोमपे शुचयः सोमाः प्राप्त्यै दधिविमिश्रिताः । मनांसि ध्यानयुक्तानि वायान्ति हरये सदा ॥ १८३ ॥५,९ ॥"
]
],
"searchText": "सोमपे शुचयः सोमाः प्राप्त्यै दधिविमिश्रिताः । मनांसि ध्यानयुक्तानि वायान्ति हरये सदा ॥ १८३ ॥५,९ ॥"
},
},
{
{
Line 2,934: Line 3,198:
"lines": [
"lines": [
"त्वं सुतस्य पीतये सद्यो वृद्धो अजायथाः ॥ इन्द्र ज्यैष्ठ्याय सुक्रतो ॥ ६ ॥"
"त्वं सुतस्य पीतये सद्यो वृद्धो अजायथाः ॥ इन्द्र ज्यैष्ठ्याय सुक्रतो ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "त्वं सुतस्य पीतये सद्यो वृद्धो अजायथाः ॥ इन्द्र ज्यैष्ठ्याय सुक्रतो ॥ ६ ॥\nत्वम् । सुतस्य । पीतये । सद्यः । वृद्धः । अजायथाः ॥ इन्द्र । ज्यैष्ठ्याय । सुक्रतो इति सुऽक्रतो ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 2,945: Line 3,210:
"lines": [
"lines": [
"सदा पूर्णः शुभज्ञानज्यैष्ठ्यव्यक्त्यै सुताप्तये ।  न क्षुदादेरभिव्यक्तोऽभवः......... ॥ ६ ॥"
"सदा पूर्णः शुभज्ञानज्यैष्ठ्यव्यक्त्यै सुताप्तये ।  न क्षुदादेरभिव्यक्तोऽभवः......... ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "सदा पूर्णः शुभज्ञानज्यैष्ठ्यव्यक्त्यै सुताप्तये । न क्षुदादेरभिव्यक्तोऽभवः......... ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 2,956: Line 3,222:
"lines": [
"lines": [
"आ त्वा विशन्त्वाशवस्सोमास इन्द्र गिर्वणः ॥ शन्ते सन्तु प्रचेतसे ॥ ७ ॥"
"आ त्वा विशन्त्वाशवस्सोमास इन्द्र गिर्वणः ॥ शन्ते सन्तु प्रचेतसे ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "आ त्वा विशन्त्वाशवस्सोमास इन्द्र गिर्वणः ॥ शन्ते सन्तु प्रचेतसे ॥ ७ ॥\nआ । त्वा । विशन्तु । । आशवः । सोमासः । इन्द्र । गिर्वणः ॥ शम् । ते । सन्तु । प्रऽचेतसे ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 2,967: Line 3,234:
"lines": [
"lines": [
"......................... गीर्भिर्वृतप्रभो ।  प्रकृष्टचेतास्त्वद्भृत्यो योऽस्मै  स्युः शङ्कराः सुताः ॥ १८४॥७ ॥"
"......................... गीर्भिर्वृतप्रभो ।  प्रकृष्टचेतास्त्वद्भृत्यो योऽस्मै  स्युः शङ्कराः सुताः ॥ १८४॥७ ॥"
]
],
"searchText": "......................... गीर्भिर्वृतप्रभो । प्रकृष्टचेतास्त्वद्भृत्यो योऽस्मै स्युः शङ्कराः सुताः ॥ १८४॥७ ॥"
},
},
{
{
Line 2,978: Line 3,246:
"lines": [
"lines": [
"त्वां स्तोमा अवीवृधन्त्वामुक्था शतक्रतो ॥ त्वां वर्धन्तु नो गिरः ॥ ८ ॥"
"त्वां स्तोमा अवीवृधन्त्वामुक्था शतक्रतो ॥ त्वां वर्धन्तु नो गिरः ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "त्वां स्तोमा अवीवृधन्त्वामुक्था शतक्रतो ॥ त्वां वर्धन्तु नो गिरः ॥ ८ ॥\nत्वाम् । स्तोमाः । अवीवृधन् । त्वाम् । उक्था । शतक्रतो इति शतऽक्रतो ॥ त्वाम् । वर्धन्तु । नः । गिरः ॥ ८ ॥\nविष्णोः वृद्धित्वे आकाशदृष्टान्तः"
},
},
{
{
Line 2,989: Line 3,258:
"lines": [
"lines": [
"व्यञ्जयन्त्यधिकं स्तोमाः साम््नयुक्थान्यृक्षु चैव हि । महागुणैः व्यञ्जयन्तु गिरोऽस्माकमपि प्रभो ॥ १८५ ॥"
"व्यञ्जयन्त्यधिकं स्तोमाः साम््नयुक्थान्यृक्षु चैव हि । महागुणैः व्यञ्जयन्तु गिरोऽस्माकमपि प्रभो ॥ १८५ ॥"
]
],
"searchText": "व्यञ्जयन्त्यधिकं स्तोमाः साम््नयुक्थान्यृक्षु चैव हि । महागुणैः व्यञ्जयन्तु गिरोऽस्माकमपि प्रभो ॥ १८५ ॥"
},
},
{
{
Line 3,000: Line 3,270:
"lines": [
"lines": [
"आकाशवृद्धिवद् वृद्धिर्विष्णोः स्यान्नैव चान्यथा । ‘न वर्धते नोकनीयान््’ इति ह्येनं श्रुतिर्जगौ ॥ १८६॥"
"आकाशवृद्धिवद् वृद्धिर्विष्णोः स्यान्नैव चान्यथा । ‘न वर्धते नोकनीयान््’ इति ह्येनं श्रुतिर्जगौ ॥ १८६॥"
]
],
"searchText": "आकाशवृद्धिवद् वृद्धिर्विष्णोः स्यान्नैव चान्यथा । ‘न वर्धते नोकनीयान््’ इति ह्येनं श्रुतिर्जगौ ॥ १८६॥"
},
},
{
{
Line 3,011: Line 3,282:
"lines": [
"lines": [
"महातात्पर्यरोधाच्च श्रुत्यर्थो नापरो भवेत् । यद्यन्यापेक्षया वृद्धिरीशत्वं स्यात् कुतोऽस्य च ॥ अक्षितोतिरिति ह्यस्मात् पूर्णाभिप्रायतोदिता ॥ १८७॥८ ॥"
"महातात्पर्यरोधाच्च श्रुत्यर्थो नापरो भवेत् । यद्यन्यापेक्षया वृद्धिरीशत्वं स्यात् कुतोऽस्य च ॥ अक्षितोतिरिति ह्यस्मात् पूर्णाभिप्रायतोदिता ॥ १८७॥८ ॥"
]
],
"searchText": "महातात्पर्यरोधाच्च श्रुत्यर्थो नापरो भवेत् । यद्यन्यापेक्षया वृद्धिरीशत्वं स्यात् कुतोऽस्य च ॥ अक्षितोतिरिति ह्यस्मात् पूर्णाभिप्रायतोदिता ॥ १८७॥८ ॥"
},
},
{
{
Line 3,022: Line 3,294:
"lines": [
"lines": [
"अक्षितोतिः सनेदिमं वाजमिन्द्रः सहस्रिणम् ॥ यस्मिन्विश्वानि पौंस्या ॥ ९ ॥"
"अक्षितोतिः सनेदिमं वाजमिन्द्रः सहस्रिणम् ॥ यस्मिन्विश्वानि पौंस्या ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "अक्षितोतिः सनेदिमं वाजमिन्द्रः सहस्रिणम् ॥ यस्मिन्विश्वानि पौंस्या ॥ ९ ॥\nअक्षितऽऊतिः । सनेत् । इमम् । वाजम् । इन्द्रः । सहस्रिणम् ॥ यस्मिन् । विश्वानि । पौंस्या ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 3,033: Line 3,306:
"lines": [
"lines": [
"अनन्तफलदं वाजमस्मत्तो लभतां स च । ददातु वा पौरुषाणि शक्तयो यत्र चाखिलाः ॥ १८८ ॥"
"अनन्तफलदं वाजमस्मत्तो लभतां स च । ददातु वा पौरुषाणि शक्तयो यत्र चाखिलाः ॥ १८८ ॥"
]
],
"searchText": "अनन्तफलदं वाजमस्मत्तो लभतां स च । ददातु वा पौरुषाणि शक्तयो यत्र चाखिलाः ॥ १८८ ॥"
},
},
{
{
Line 3,044: Line 3,318:
"lines": [
"lines": [
"अतश्चानन्तशक्तित्वान्न वृद्ध्याद्याः कथञ्चन । सर्वोपेतेत्येतमर्थमभिप्रेत्याह वेदरा ॥ १८९॥९ ॥"
"अतश्चानन्तशक्तित्वान्न वृद्ध्याद्याः कथञ्चन । सर्वोपेतेत्येतमर्थमभिप्रेत्याह वेदरा ॥ १८९॥९ ॥"
]
],
"searchText": "अतश्चानन्तशक्तित्वान्न वृद्ध्याद्याः कथञ्चन । सर्वोपेतेत्येतमर्थमभिप्रेत्याह वेदरा ॥ १८९॥९ ॥"
},
},
{
{
Line 3,055: Line 3,330:
"lines": [
"lines": [
"मानो मर्ता अभिद्रुहन्तनूनामिन्द्र गिर्वणः ॥ ईशानो यवया वधम् ॥ १०, १०, ५ ॥"
"मानो मर्ता अभिद्रुहन्तनूनामिन्द्र गिर्वणः ॥ ईशानो यवया वधम् ॥ १०, १०, ५ ॥"
]
],
"searchText": "मानो मर्ता अभिद्रुहन्तनूनामिन्द्र गिर्वणः ॥ ईशानो यवया वधम् ॥ १०, १०, ५ ॥\nमा । नः । मर्ताः । अभि । द्रुहन् । तनूनाम् । इन्द्र । गिर्वणः ॥ ईशानः । यवय । वधम् ॥ १०,१०,५ ॥"
},
},
{
{
Line 3,066: Line 3,342:
"lines": [
"lines": [
"मा मर्तानस्तनूनां तु द्रोग्धारः स्युः कथञ्चन ।  ईशोऽस्यपाकुरु वधं तेन नो मुक्तिदानतः ॥ १९०॥"
"मा मर्तानस्तनूनां तु द्रोग्धारः स्युः कथञ्चन ।  ईशोऽस्यपाकुरु वधं तेन नो मुक्तिदानतः ॥ १९०॥"
]
],
"searchText": "मा मर्तानस्तनूनां तु द्रोग्धारः स्युः कथञ्चन । ईशोऽस्यपाकुरु वधं तेन नो मुक्तिदानतः ॥ १९०॥"
},
},
{
{
Line 3,077: Line 3,354:
"lines": [
"lines": [
"मानुषेभ्यस्तनूनां च नैव नः स्युर्विपत्तयः ।  कालेन दैवतः प्राप्तः स्याददेहत्वतो वधः ॥ १९१ ॥ १० ॥"
"मानुषेभ्यस्तनूनां च नैव नः स्युर्विपत्तयः ।  कालेन दैवतः प्राप्तः स्याददेहत्वतो वधः ॥ १९१ ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "मानुषेभ्यस्तनूनां च नैव नः स्युर्विपत्तयः । कालेन दैवतः प्राप्तः स्याददेहत्वतो वधः ॥ १९१ ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 3,088: Line 3,366:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रसूक्तम्"
"इन्द्रसूक्तम्"
]
],
"searchText": "इन्द्रसूक्तम्\nमण्डलम्—१.अध्यायः–१.अनुवाकः–२. सूक्तम्—६.\nद्वितीयानुवाके तृतीयं सूक्तम् । युञ्जन्ति दशर्चम् , वैश्वामित्रो मधुच्छन्दाः ऋषिःः १-२,४ मरुतः, ३-५ इन्द्रमरुतौ, ६-१० इन्द्रो देवता गायत्रीछन्दः (१२ विरा, ४.८ निचृत्)\nविराड् गायत्री\nइन्द्रो मरुतश्च देवताः\nनिचृद् गायत्री, मरुतः देवताः\nइन्द्रो मरुतश्च देवताः\nइन्द्रो देवता\nइन्द्रो देवता\nनिचृद् गायत्री, इन्द्रो देवता\nइन्द्रो देवता\n॥ इति षष्टं सूक्तम् ॥"
},
},
{
{
Line 3,099: Line 3,378:
"lines": [
"lines": [
"युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषञ्चरन्तम्परि तस्थुषः ॥ रोचन्ते रोचना दिवि ॥ १ ॥"
"युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषञ्चरन्तम्परि तस्थुषः ॥ रोचन्ते रोचना दिवि ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषञ्चरन्तम्परि तस्थुषः ॥ रोचन्ते रोचना दिवि ॥ १ ॥\nयुञ्जन्ति । ब्रध्नम् । अरुषम् । चरन्तम् । परि । तस्थुषः । रोचन्ते । रोचना । दिवि ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 3,110: Line 3,390:
"lines": [
"lines": [
"पौंस्यानि वासुदेवस्य ब्रध्नं वृद्धं दिवाकरम् । अरुणं चरन्तं परितो गिरीन्युञ्जन्ति सर्वदा ॥ १९२ ॥"
"पौंस्यानि वासुदेवस्य ब्रध्नं वृद्धं दिवाकरम् । अरुणं चरन्तं परितो गिरीन्युञ्जन्ति सर्वदा ॥ १९२ ॥"
]
],
"searchText": "पौंस्यानि वासुदेवस्य ब्रध्नं वृद्धं दिवाकरम् । अरुणं चरन्तं परितो गिरीन्युञ्जन्ति सर्वदा ॥ १९२ ॥"
},
},
{
{
Line 3,121: Line 3,402:
"lines": [
"lines": [
"तैरेवान्यानि चन्द्रादि रोचनानि त्रिविष्टपे । रोचयन्ति ॥ १ ॥"
"तैरेवान्यानि चन्द्रादि रोचनानि त्रिविष्टपे । रोचयन्ति ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "तैरेवान्यानि चन्द्रादि रोचनानि त्रिविष्टपे । रोचयन्ति ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 3,132: Line 3,414:
"lines": [
"lines": [
"युञ्जन्त्यस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे ॥ शोणा धृष्णू नृवाहसा ॥ २ ॥"
"युञ्जन्त्यस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे ॥ शोणा धृष्णू नृवाहसा ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "युञ्जन्त्यस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे ॥ शोणा धृष्णू नृवाहसा ॥ २ ॥\nयुञ्जन्ति । अस्य । काम्या । हरी इति । विऽपक्षसा । रथे ॥ शोणा । धृष्णू इति । नृऽवाहसा ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 3,143: Line 3,426:
"lines": [
"lines": [
".........हरी चास्य मनोबुद्धी स्वशक्तयः । युञ्जन्त्यधिगुणत्वेन काम्यावश्वावथापि वा ॥ १९३ ॥"
".........हरी चास्य मनोबुद्धी स्वशक्तयः । युञ्जन्त्यधिगुणत्वेन काम्यावश्वावथापि वा ॥ १९३ ॥"
]
],
"searchText": ".........हरी चास्य मनोबुद्धी स्वशक्तयः । युञ्जन्त्यधिगुणत्वेन काम्यावश्वावथापि वा ॥ १९३ ॥"
},
},
{
{
Line 3,154: Line 3,438:
"lines": [
"lines": [
"विशिष्टपक्षसंयुक्ताविव क्षिप्रतरौ सदा । रथे देहेऽपि वा देवाः स्वमनो बुद्धिमेव च ॥ १९४ ॥"
"विशिष्टपक्षसंयुक्ताविव क्षिप्रतरौ सदा । रथे देहेऽपि वा देवाः स्वमनो बुद्धिमेव च ॥ १९४ ॥"
]
],
"searchText": "विशिष्टपक्षसंयुक्ताविव क्षिप्रतरौ सदा । रथे देहेऽपि वा देवाः स्वमनो बुद्धिमेव च ॥ १९४ ॥"
},
},
{
{
Line 3,165: Line 3,450:
"lines": [
"lines": [
"अस्य देहे प्रयुञ्जन्ति सूर्यादीन् स्थापयन्ति च । सूर्यादिस्थापकत्वं च ब्रह्मादीनां भवेत् सदा ॥ १९५॥"
"अस्य देहे प्रयुञ्जन्ति सूर्यादीन् स्थापयन्ति च । सूर्यादिस्थापकत्वं च ब्रह्मादीनां भवेत् सदा ॥ १९५॥"
]
],
"searchText": "अस्य देहे प्रयुञ्जन्ति सूर्यादीन् स्थापयन्ति च । सूर्यादिस्थापकत्वं च ब्रह्मादीनां भवेत् सदा ॥ १९५॥"
},
},
{
{
Line 3,176: Line 3,462:
"lines": [
"lines": [
"शोणौ च शमणौ प्रोक्तौ सुखप्राप्तौ यतस्सदा ।  श्यामौ मूर्धनि शोणौ च शक्राश्वावग्रगौ स्मृतौ ॥"
"शोणौ च शमणौ प्रोक्तौ सुखप्राप्तौ यतस्सदा ।  श्यामौ मूर्धनि शोणौ च शक्राश्वावग्रगौ स्मृतौ ॥"
]
],
"searchText": "शोणौ च शमणौ प्रोक्तौ सुखप्राप्तौ यतस्सदा । श्यामौ मूर्धनि शोणौ च शक्राश्वावग्रगौ स्मृतौ ॥"
},
},
{
{
Line 3,187: Line 3,474:
"lines": [
"lines": [
"धृष्टौ नॄन् प्रति तं वेशं वहन्तौ तावुभावपि ॥ १९६॥२ ॥"
"धृष्टौ नॄन् प्रति तं वेशं वहन्तौ तावुभावपि ॥ १९६॥२ ॥"
]
],
"searchText": "धृष्टौ नॄन् प्रति तं वेशं वहन्तौ तावुभावपि ॥ १९६॥२ ॥"
},
},
{
{
Line 3,198: Line 3,486:
"lines": [
"lines": [
"केतुङ्कृण्वन्नकेतवे पेशो मर्या अपेशसे ॥ समुषद्भिरजायथाः ॥ ३ ॥"
"केतुङ्कृण्वन्नकेतवे पेशो मर्या अपेशसे ॥ समुषद्भिरजायथाः ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "केतुङ्कृण्वन्नकेतवे पेशो मर्या अपेशसे ॥ समुषद्भिरजायथाः ॥ ३ ॥\nकेतुम् । कृण्वन् । अकेतवे । पेशः । मर्याः । अपेशसे ॥ सम् । उषत्ऽभिः । अजायथाः ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 3,209: Line 3,498:
"lines": [
"lines": [
"अज्ञाय कुर्वन् सज्ज्ञानं हेमाहेमाय चेश्वरः ।  उषद्भिः सम्प्रकाशद्भिः शक्तिभिर्व्यक्ततामगाः ॥ १९७ ॥"
"अज्ञाय कुर्वन् सज्ज्ञानं हेमाहेमाय चेश्वरः ।  उषद्भिः सम्प्रकाशद्भिः शक्तिभिर्व्यक्ततामगाः ॥ १९७ ॥"
]
],
"searchText": "अज्ञाय कुर्वन् सज्ज्ञानं हेमाहेमाय चेश्वरः । उषद्भिः सम्प्रकाशद्भिः शक्तिभिर्व्यक्ततामगाः ॥ १९७ ॥"
},
},
{
{
Line 3,220: Line 3,510:
"lines": [
"lines": [
"मर्या मरणवन्तोऽपि देवा एवम् ............॥ ३ ॥"
"मर्या मरणवन्तोऽपि देवा एवम् ............॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "मर्या मरणवन्तोऽपि देवा एवम् ............॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 3,231: Line 3,522:
"lines": [
"lines": [
"आदहस्वधामनु पुनर्गर्भत्वमेरिरे ॥ दधाना नाम यज्ञियम् ॥ ४ ॥"
"आदहस्वधामनु पुनर्गर्भत्वमेरिरे ॥ दधाना नाम यज्ञियम् ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "आदहस्वधामनु पुनर्गर्भत्वमेरिरे ॥ दधाना नाम यज्ञियम् ॥ ४ ॥\nआत् । अह । स्वधाम् । अनु । पुनः । गर्भऽत्वम् । आऽर्इरिरे ॥ दधानाः । नाम । यज्ञियम् ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 3,242: Line 3,534:
"lines": [
"lines": [
".......................हरेर्वशात्॥  तदैव सुखमन्वेव पुनर्गूढत्वमापिरे ॥ १९८॥"
".......................हरेर्वशात्॥  तदैव सुखमन्वेव पुनर्गूढत्वमापिरे ॥ १९८॥"
]
],
"searchText": ".......................हरेर्वशात्॥ तदैव सुखमन्वेव पुनर्गूढत्वमापिरे ॥ १९८॥"
},
},
{
{
Line 3,253: Line 3,546:
"lines": [
"lines": [
"स्वेच्छयैव परेशस्य शक्तयो देवता अपि । यज्ञे वाच्यं दधानाश्च नाम ........ ॥ ४ ॥"
"स्वेच्छयैव परेशस्य शक्तयो देवता अपि । यज्ञे वाच्यं दधानाश्च नाम ........ ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "स्वेच्छयैव परेशस्य शक्तयो देवता अपि । यज्ञे वाच्यं दधानाश्च नाम ........ ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 3,264: Line 3,558:
"lines": [
"lines": [
"वीळुचिदारुजत्नुभिर्गुहाचिदिन्द्र वह्निभिः ॥ अविन्द उस्रिया अनु ॥ ५, ११ ॥"
"वीळुचिदारुजत्नुभिर्गुहाचिदिन्द्र वह्निभिः ॥ अविन्द उस्रिया अनु ॥ ५, ११ ॥"
]
],
"searchText": "वीळुचिदारुजत्नुभिर्गुहाचिदिन्द्र वह्निभिः ॥ अविन्द उस्रिया अनु ॥ ५, ११ ॥\nवीळुु । चित् । आरुजत्नुऽभिः । गुहा । चित् । इन्द्र । वह्निऽभिः ॥ अविन्दः । उस्रियाः । अनु ॥ ५,११ ॥"
},
},
{
{
Line 3,275: Line 3,570:
"lines": [
"lines": [
"....................... वीु दृढं ह्यपि ॥ १९९ ॥"
"....................... वीु दृढं ह्यपि ॥ १९९ ॥"
]
],
"searchText": "....................... वीु दृढं ह्यपि ॥ १९९ ॥"
},
},
{
{
Line 3,286: Line 3,582:
"lines": [
"lines": [
"आरुजद्भिः स्वसामर्थ्यैर्गुहायां संस्थितोऽपि सन् । वहद्भिरखिलं लोकं प्रकाशत्वानि लब्धवान् ।"
"आरुजद्भिः स्वसामर्थ्यैर्गुहायां संस्थितोऽपि सन् । वहद्भिरखिलं लोकं प्रकाशत्वानि लब्धवान् ।"
]
],
"searchText": "आरुजद्भिः स्वसामर्थ्यैर्गुहायां संस्थितोऽपि सन् । वहद्भिरखिलं लोकं प्रकाशत्वानि लब्धवान् ।"
},
},
{
{
Line 3,297: Line 3,594:
"lines": [
"lines": [
"देवैर्वैतादृशैः  साकमानुकूल्येन लब्धवान् ॥ २००॥ ५॥"
"देवैर्वैतादृशैः  साकमानुकूल्येन लब्धवान् ॥ २००॥ ५॥"
]
],
"searchText": "देवैर्वैतादृशैः साकमानुकूल्येन लब्धवान् ॥ २००॥ ५॥"
},
},
{
{
Line 3,308: Line 3,606:
"lines": [
"lines": [
"देवयन्तो यथा मतिमच्छा विदद्वसुङ्गिरः ॥ महामनूषत श्रुतम् ॥ ६ ॥"
"देवयन्तो यथा मतिमच्छा विदद्वसुङ्गिरः ॥ महामनूषत श्रुतम् ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "देवयन्तो यथा मतिमच्छा विदद्वसुङ्गिरः ॥ महामनूषत श्रुतम् ॥ ६ ॥\nदेवऽयन्तः । यथा । मतिम् । अच्छ । विदत्ऽवसुम् । गिरः ॥ महाम् । अनूषत । श्रुतम् ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 3,319: Line 3,618:
"lines": [
"lines": [
"सम्यक्प्रद्योतयन्तोऽमुं मतिरूपं यथास्थितम् । विदद्वित्तं महान्तं च विश्रुतं सुगिरोऽस्तुवन्  ॥ २०१ ॥ ६  ॥"
"सम्यक्प्रद्योतयन्तोऽमुं मतिरूपं यथास्थितम् । विदद्वित्तं महान्तं च विश्रुतं सुगिरोऽस्तुवन्  ॥ २०१ ॥ ६  ॥"
]
],
"searchText": "सम्यक्प्रद्योतयन्तोऽमुं मतिरूपं यथास्थितम् । विदद्वित्तं महान्तं च विश्रुतं सुगिरोऽस्तुवन् ॥ २०१ ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 3,330: Line 3,630:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रेण सं हि दृक्षसे सञ्जग्मानो अबिभ्युषा ॥ मन्दू समानवर्चसा ॥ ७ ॥"
"इन्द्रेण सं हि दृक्षसे सञ्जग्मानो अबिभ्युषा ॥ मन्दू समानवर्चसा ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रेण सं हि दृक्षसे सञ्जग्मानो अबिभ्युषा ॥ मन्दू समानवर्चसा ॥ ७ ॥\nइन्द्रेण । सम् । हि । दृक्षसे । सम्ऽजग्मानः । अबिभ्युषा ॥ मन्दू इति । समानऽवर्चसा ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 3,341: Line 3,642:
"lines": [
"lines": [
"तस्य सन्दर्शनायैव सङ्गतस्तेन शङ्करः । मखात्मा पुरुहूतो वा श्रीभूमी च सुखात्मिके  ॥ २०२ ॥७  ॥"
"तस्य सन्दर्शनायैव सङ्गतस्तेन शङ्करः । मखात्मा पुरुहूतो वा श्रीभूमी च सुखात्मिके  ॥ २०२ ॥७  ॥"
]
],
"searchText": "तस्य सन्दर्शनायैव सङ्गतस्तेन शङ्करः । मखात्मा पुरुहूतो वा श्रीभूमी च सुखात्मिके ॥ २०२ ॥७ ॥"
},
},
{
{
Line 3,352: Line 3,654:
"lines": [
"lines": [
"अनवद्यैरभिद्युभिर्मखस्सहस्वदर्चति ॥ गणैरिन्द्रस्य काम्यैः ॥ ८ ॥"
"अनवद्यैरभिद्युभिर्मखस्सहस्वदर्चति ॥ गणैरिन्द्रस्य काम्यैः ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "अनवद्यैरभिद्युभिर्मखस्सहस्वदर्चति ॥ गणैरिन्द्रस्य काम्यैः ॥ ८ ॥\nअनवद्यैः । अभिद्युऽभिः । मखः । सहस्वत् । अर्चति ॥ गणैः । इन्द्रस्य । काम्यैः ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 3,363: Line 3,666:
"lines": [
"lines": [
"अनवद्यैर्महाज्ञानैः प्रियैर्देवगणैः सह । वायुना च सहार्चन्ति सुधीत्वात् परमेश्वरम्  ॥२०३ ॥ ८ ॥"
"अनवद्यैर्महाज्ञानैः प्रियैर्देवगणैः सह । वायुना च सहार्चन्ति सुधीत्वात् परमेश्वरम्  ॥२०३ ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "अनवद्यैर्महाज्ञानैः प्रियैर्देवगणैः सह । वायुना च सहार्चन्ति सुधीत्वात् परमेश्वरम् ॥२०३ ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 3,374: Line 3,678:
"lines": [
"lines": [
"अतः परिज्मन्नागहि दिवो वा रोचनादधि ॥ समस्मिन्नृञ्जते गिरः ॥ ९ ॥"
"अतः परिज्मन्नागहि दिवो वा रोचनादधि ॥ समस्मिन्नृञ्जते गिरः ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "अतः परिज्मन्नागहि दिवो वा रोचनादधि ॥ समस्मिन्नृञ्जते गिरः ॥ ९ ॥\nअतः । परिऽज्मन् । आ । गहि । दिवः । वा । रोचनात् । अधि ॥ सम् । अस्मिन् । ऋञ्जते । गिरः ॥ ९ ॥\nअनुक्रमणिकोेक्तदेवताविमर्शः"
},
},
{
{
Line 3,385: Line 3,690:
"lines": [
"lines": [
"अतो हेतोरिहायाहि दिवो वा सूर्यमण्डलात् । परिज्मन् सर्वगास्माकमधिकृत्य समर्हणम् ॥ अस्मिन् गिरः प्राप्नुवन्ति सम्यक्परममुख्यतः ॥ २०४ ॥"
"अतो हेतोरिहायाहि दिवो वा सूर्यमण्डलात् । परिज्मन् सर्वगास्माकमधिकृत्य समर्हणम् ॥ अस्मिन् गिरः प्राप्नुवन्ति सम्यक्परममुख्यतः ॥ २०४ ॥"
]
],
"searchText": "अतो हेतोरिहायाहि दिवो वा सूर्यमण्डलात् । परिज्मन् सर्वगास्माकमधिकृत्य समर्हणम् ॥ अस्मिन् गिरः प्राप्नुवन्ति सम्यक्परममुख्यतः ॥ २०४ ॥"
},
},
{
{
Line 3,396: Line 3,702:
"lines": [
"lines": [
"युञ्जन्तीत्यत्र बाहुल्यात् देवयन्तोत इत्यपि । बाहुल्यादृ(ल्यात् दृष्टि)ष्टितो गीर्भिर्विनाऽर्थो  नान्य इष्यते ॥ २०५॥ ९ ॥"
"युञ्जन्तीत्यत्र बाहुल्यात् देवयन्तोत इत्यपि । बाहुल्यादृ(ल्यात् दृष्टि)ष्टितो गीर्भिर्विनाऽर्थो  नान्य इष्यते ॥ २०५॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "युञ्जन्तीत्यत्र बाहुल्यात् देवयन्तोत इत्यपि । बाहुल्यादृ(ल्यात् दृष्टि)ष्टितो गीर्भिर्विनाऽर्थो नान्य इष्यते ॥ २०५॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 3,407: Line 3,714:
"lines": [
"lines": [
"इतो वा सातिमीमहे दिवो वा पार्थिवादधि ॥ इन्द्रं महो वा रजसः ॥ १०, १२, ६ ॥"
"इतो वा सातिमीमहे दिवो वा पार्थिवादधि ॥ इन्द्रं महो वा रजसः ॥ १०, १२, ६ ॥"
]
],
"searchText": "इतो वा सातिमीमहे दिवो वा पार्थिवादधि ॥ इन्द्रं महो वा रजसः ॥ १०, १२, ६ ॥\nइतः । वा । सातिम् । ईमहे । दिवः । वा । पार्थिवात् । अधि ॥ इन्द्रम् । महः । वा । रजसः ॥ १०, १२, ६ ॥"
},
},
{
{
Line 3,418: Line 3,726:
"lines": [
"lines": [
"इतो दिवो वा पातालात् सातिं लाभस्वरूपिणम् । महतो रञ्जकात् विष्णोर्लोकाद्वा तमधीमहे ॥ २०६ ॥ १०,१२,६  ॥"
"इतो दिवो वा पातालात् सातिं लाभस्वरूपिणम् । महतो रञ्जकात् विष्णोर्लोकाद्वा तमधीमहे ॥ २०६ ॥ १०,१२,६  ॥"
]
],
"searchText": "इतो दिवो वा पातालात् सातिं लाभस्वरूपिणम् । महतो रञ्जकात् विष्णोर्लोकाद्वा तमधीमहे ॥ २०६ ॥ १०,१२,६ ॥"
},
},
{
{
Line 3,429: Line 3,738:
"lines": [
"lines": [
"ऐन्द्रसूूक्तम्"
"ऐन्द्रसूूक्तम्"
]
],
"searchText": "ऐन्द्रसूूक्तम्\nमण्डलम् —१.अध्यायः–१. अनुवाकः-२. सूक्तम्—७.\nद्वितीयानुवाके चतुर्थम् ‘इन्द्रं’ दशर्चम्, वैश्वामित्रो मधुच्छन्दाः ऋषिः, गायत्री (२ निचृत्, ८, १० पिपीलिकामध्या निचृत्,९ पादनिचृत्) इन्द्रो देवता\nनिचृद् गायत्री\nइन्द्रस्य पर्वतादिनियन्तृत्वमहिमावर्णनम्\nनिचृद् गायत्री\nमोक्ष-सासांरिकपुरुषार्थार्थ भगवत्प्रार्थना\nअविद्यावरणापसरणार्थं भगवति प्रार्थना\nस्तोमा अपि न साकल्येन विष्णुवाचकाः\nभगवतः प्रेरकत्वे वृषदृष्टान्तः\nपिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री\nपादनिचृद् गायत्री\nकेवलशब्दवाच्य इन्द्रः पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री\n॥ इति सप्तमं सूक्तम् ॥"
},
},
{
{
Line 3,440: Line 3,750:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रमिद्गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः ॥ इन्द्रं वाणीरनूषत ॥ १ ॥"
"इन्द्रमिद्गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः ॥ इन्द्रं वाणीरनूषत ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रमिद्गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः ॥ इन्द्रं वाणीरनूषत ॥ १ ॥\nइन्द्रम् । इत् । गाथिनः । बृहत् । इन्द्रम् । अर्केभिः । अर्किणः ॥ इन्द्रम् । वाणीः । अनूषत ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 3,451: Line 3,762:
"lines": [
"lines": [
"तमेव गाथिनः साम्ना स्तुवन्त्यृग्भिश्च बह्वृचाः । बृहन्तमन्यवाणीभिरपि  .............. ॥ १ ॥"
"तमेव गाथिनः साम्ना स्तुवन्त्यृग्भिश्च बह्वृचाः । बृहन्तमन्यवाणीभिरपि  .............. ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "तमेव गाथिनः साम्ना स्तुवन्त्यृग्भिश्च बह्वृचाः । बृहन्तमन्यवाणीभिरपि .............. ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 3,462: Line 3,774:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्र इद्घर्योः सचा सम्मिश्ल आवचो युजा ॥ इन्द्रो वज्री हिरण्ययः ॥ २ ॥"
"इन्द्र इद्घर्योः सचा सम्मिश्ल आवचो युजा ॥ इन्द्रो वज्री हिरण्ययः ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्र इद्घर्योः सचा सम्मिश्ल आवचो युजा ॥ इन्द्रो वज्री हिरण्ययः ॥ २ ॥\nइन्द्रः । इत् । हर्योः । सचा । सम्ऽमिश्लः । आ । वचःऽयुजा ॥ इन्द्रः । वज्री । हिरण्ययः ॥ २ ॥\nभक्तशरीररथाधिरूढो भगवान्\nहिरण्ययो भगवान्"
},
},
{
{
Line 3,473: Line 3,786:
"lines": [
"lines": [
".................. हर्यो विमिश्रितः ॥ २०७ ॥ रथेऽथवा मनोबुद्ध्योर्वाङ्मात्रेणैव योगिनोः ॥"
".................. हर्यो विमिश्रितः ॥ २०७ ॥ रथेऽथवा मनोबुद्ध्योर्वाङ्मात्रेणैव योगिनोः ॥"
]
],
"searchText": ".................. हर्यो विमिश्रितः ॥ २०७ ॥ रथेऽथवा मनोबुद्ध्योर्वाङ्मात्रेणैव योगिनोः ॥"
},
},
{
{
Line 3,484: Line 3,798:
"lines": [
"lines": [
"सचा सुखेन वज्री च ज्ञानानन्दो हि धातुतः । हितश्च रमणीयश्च हिरण्यय इतीरितः  ॥ २०८ ॥२  ॥"
"सचा सुखेन वज्री च ज्ञानानन्दो हि धातुतः । हितश्च रमणीयश्च हिरण्यय इतीरितः  ॥ २०८ ॥२  ॥"
]
],
"searchText": "सचा सुखेन वज्री च ज्ञानानन्दो हि धातुतः । हितश्च रमणीयश्च हिरण्यय इतीरितः ॥ २०८ ॥२ ॥"
},
},
{
{
Line 3,495: Line 3,810:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रो दीर्घाय चक्षस आसूर्यं रोहयद्दिवि ॥ वि गोभिरद्रिमैरयत् ॥ ३ ॥"
"इन्द्रो दीर्घाय चक्षस आसूर्यं रोहयद्दिवि ॥ वि गोभिरद्रिमैरयत् ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रो दीर्घाय चक्षस आसूर्यं रोहयद्दिवि ॥ वि गोभिरद्रिमैरयत् ॥ ३ ॥\nइन्द्रः । दीर्घाय । चक्षसे । आ । सूर्यम् । रोहयत् । दिवि ॥ वि । गोभिः । अद्रिम् । ऐरयत् ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 3,506: Line 3,822:
"lines": [
"lines": [
"दीर्घकालं दर्शनाय सूर्यमारोहयद्दिवि । ज्ञानैरादरयोग्यं च प्राणात्मानं समैरयत्  ॥ २०९॥३  ॥"
"दीर्घकालं दर्शनाय सूर्यमारोहयद्दिवि । ज्ञानैरादरयोग्यं च प्राणात्मानं समैरयत्  ॥ २०९॥३  ॥"
]
],
"searchText": "दीर्घकालं दर्शनाय सूर्यमारोहयद्दिवि । ज्ञानैरादरयोग्यं च प्राणात्मानं समैरयत् ॥ २०९॥३ ॥"
},
},
{
{
Line 3,517: Line 3,834:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्र वाजेषु नोऽव सहस्रप्रधनेषु च ॥ उग्र उग्राभिरूतिभिः ॥ ४ ॥"
"इन्द्र वाजेषु नोऽव सहस्रप्रधनेषु च ॥ उग्र उग्राभिरूतिभिः ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्र वाजेषु नोऽव सहस्रप्रधनेषु च ॥ उग्र उग्राभिरूतिभिः ॥ ४ ॥\nइन्द्र । वाजेषु । नः । अव । सहस्रऽप्रधनेषु । च ॥ उग्रः । उग्राभिः । ऊतिऽभिः ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 3,528: Line 3,846:
"lines": [
"lines": [
"बहुभिर्युध्यमानेषु युद्धेष्वपि सदाऽव नः । दुष्टोग्रैः सदभिप्रायैः ...... ॥ ४  ॥"
"बहुभिर्युध्यमानेषु युद्धेष्वपि सदाऽव नः । दुष्टोग्रैः सदभिप्रायैः ...... ॥ ४  ॥"
]
],
"searchText": "बहुभिर्युध्यमानेषु युद्धेष्वपि सदाऽव नः । दुष्टोग्रैः सदभिप्रायैः ...... ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 3,539: Line 3,858:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे ॥ युजं वृत्रेषु वज्रिणम् ॥ ५, १३ ॥"
"इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे ॥ युजं वृत्रेषु वज्रिणम् ॥ ५, १३ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे ॥ युजं वृत्रेषु वज्रिणम् ॥ ५, १३ ॥\nइन्द्रम् । वयम् । महाऽधने । इन्द्रम् । अर्भे । हवामहे ॥ युजम् । वृत्रेषु । वज्रिणम् ॥ ५, १३ ॥"
},
},
{
{
Line 3,550: Line 3,870:
"lines": [
"lines": [
".................महदल्पधनार्थिनः ।  हवामहेऽरिवर्ज्यं तं तमसां प्रतियोगिनम्  ॥ २१० ॥ ५॥"
".................महदल्पधनार्थिनः ।  हवामहेऽरिवर्ज्यं तं तमसां प्रतियोगिनम्  ॥ २१० ॥ ५॥"
]
],
"searchText": ".................महदल्पधनार्थिनः । हवामहेऽरिवर्ज्यं तं तमसां प्रतियोगिनम् ॥ २१० ॥ ५॥"
},
},
{
{
Line 3,561: Line 3,882:
"lines": [
"lines": [
"स नो वृषन्नमुञ्चरुं सत्रादावन्नपावृधि ॥ अस्मभ्यमप्रतिष्कुतः ॥ ६ ॥"
"स नो वृषन्नमुञ्चरुं सत्रादावन्नपावृधि ॥ अस्मभ्यमप्रतिष्कुतः ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "स नो वृषन्नमुञ्चरुं सत्रादावन्नपावृधि ॥ अस्मभ्यमप्रतिष्कुतः ॥ ६ ॥\nसः । नः । वृषन् । अमुम् । चरुम् । सत्राऽदावन् । अप । वृधि ॥ अस्मभ्यम् । अप्रतिऽस्कुतः ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 3,572: Line 3,894:
"lines": [
"lines": [
"अस्मदीयं चरुं भोज्यमानन्दं त(त्व)मपावृणु । मोक्षगं सर्वदातस्त्वमप्रतिद्वन्द्व नो वृषन् ॥२११॥६ ॥"
"अस्मदीयं चरुं भोज्यमानन्दं त(त्व)मपावृणु । मोक्षगं सर्वदातस्त्वमप्रतिद्वन्द्व नो वृषन् ॥२११॥६ ॥"
]
],
"searchText": "अस्मदीयं चरुं भोज्यमानन्दं त(त्व)मपावृणु । मोक्षगं सर्वदातस्त्वमप्रतिद्वन्द्व नो वृषन् ॥२११॥६ ॥"
},
},
{
{
Line 3,583: Line 3,906:
"lines": [
"lines": [
"तुञ्जे तुञ्जे य उत्तरे स्तोमा इन्द्रस्य वज्रिणः ॥ न विन्धे अस्य सुष्टुतिम् ॥ ७ ॥"
"तुञ्जे तुञ्जे य उत्तरे स्तोमा इन्द्रस्य वज्रिणः ॥ न विन्धे अस्य सुष्टुतिम् ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "तुञ्जे तुञ्जे य उत्तरे स्तोमा इन्द्रस्य वज्रिणः ॥ न विन्धे अस्य सुष्टुतिम् ॥ ७ ॥\nतुञ्जेऽतुञ्जे । ये । उत्ऽतरे । स्तोमाः । इन्द्रस्य । वज्रिणः ॥ न । विन्धे । अस्य । सुऽस्तुतिम् ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 3,594: Line 3,918:
"lines": [
"lines": [
"त्वयैव प्रेरणे जाते तत्र तत्र य उत्तराः । तेऽपि स्तोमाः सुष्टुतित्वमस्यानन्त्यान्न चाप्नुयुः  ॥ २१२॥७  ॥"
"त्वयैव प्रेरणे जाते तत्र तत्र य उत्तराः । तेऽपि स्तोमाः सुष्टुतित्वमस्यानन्त्यान्न चाप्नुयुः  ॥ २१२॥७  ॥"
]
],
"searchText": "त्वयैव प्रेरणे जाते तत्र तत्र य उत्तराः । तेऽपि स्तोमाः सुष्टुतित्वमस्यानन्त्यान्न चाप्नुयुः ॥ २१२॥७ ॥"
},
},
{
{
Line 3,605: Line 3,930:
"lines": [
"lines": [
"वृषा यूथेव वंसगः कृष्टीरियर्त्योजसा ॥ ईशानो अप्रतिष्कुतः ॥ ८ ॥"
"वृषा यूथेव वंसगः कृष्टीरियर्त्योजसा ॥ ईशानो अप्रतिष्कुतः ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "वृषा यूथेव वंसगः कृष्टीरियर्त्योजसा ॥ ईशानो अप्रतिष्कुतः ॥ ८ ॥\nवृषा । यूथा इव । वंसगः । कृष्टीः । इयर्ति । ओजसा ॥ ईशानः । अप्रतिऽस्कुतः ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 3,616: Line 3,942:
"lines": [
"lines": [
"प्रतिवीरो वृषा वंसस्तद्गन्ता वंसगो विभीः । यूथान्याकर्षति यथा प्रजाः प्रेरयति प्रभुः । अल्पस्यापि प्रसिद्ध्यैव दृष्टान्तत्वं तु युज्यते  ॥२१३॥८॥"
"प्रतिवीरो वृषा वंसस्तद्गन्ता वंसगो विभीः । यूथान्याकर्षति यथा प्रजाः प्रेरयति प्रभुः । अल्पस्यापि प्रसिद्ध्यैव दृष्टान्तत्वं तु युज्यते  ॥२१३॥८॥"
]
],
"searchText": "प्रतिवीरो वृषा वंसस्तद्गन्ता वंसगो विभीः । यूथान्याकर्षति यथा प्रजाः प्रेरयति प्रभुः । अल्पस्यापि प्रसिद्ध्यैव दृष्टान्तत्वं तु युज्यते ॥२१३॥८॥"
},
},
{
{
Line 3,627: Line 3,954:
"lines": [
"lines": [
"य एकश्चर्षणीनां वसूनामिरज्यति ॥ इन्द्रः पञ्च क्षितीनाम् ॥ ९ ॥"
"य एकश्चर्षणीनां वसूनामिरज्यति ॥ इन्द्रः पञ्च क्षितीनाम् ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "य एकश्चर्षणीनां वसूनामिरज्यति ॥ इन्द्रः पञ्च क्षितीनाम् ॥ ९ ॥\nयः । एकः । चर्षणीनाम् । वसूनाम् । इरज्यति ॥ इन्द्रः । पञ्च । क्षितीनाम् ॥ ९ ॥\nपञ्चविधप्रजापालको भगवान्"
},
},
{
{
Line 3,638: Line 3,966:
"lines": [
"lines": [
"राजा भवति वित्तानां प्रजानां चैक एव यः । देवगन्धर्वदैतेयपितृमानुषभेदतः । प्रजानामपि पञ्चानां सामान्याच्च विशेषतः  ॥२१४॥९ ॥"
"राजा भवति वित्तानां प्रजानां चैक एव यः । देवगन्धर्वदैतेयपितृमानुषभेदतः । प्रजानामपि पञ्चानां सामान्याच्च विशेषतः  ॥२१४॥९ ॥"
]
],
"searchText": "राजा भवति वित्तानां प्रजानां चैक एव यः । देवगन्धर्वदैतेयपितृमानुषभेदतः । प्रजानामपि पञ्चानां सामान्याच्च विशेषतः ॥२१४॥९ ॥"
},
},
{
{
Line 3,649: Line 3,978:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रं वो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १०, १४, ७, २ ॥"
"इन्द्रं वो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १०, १४, ७, २ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रं वो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १०, १४, ७, २ ॥\nइन्द्रम् । वः । विश्वतः । परि । हवामहे । जनेभ्यः ॥ अस्माकम् । अस्तु । केवलः ॥ १०, १४, ७, २ ॥"
},
},
{
{
Line 3,660: Line 3,990:
"lines": [
"lines": [
"सम्यग्घवामहे सर्वगतं च व्यक्तरूपतः । स्थातुमेकत्र वोऽर्थाय जना नोऽस्तु स केवलः ॥ २१५ ॥  ॥ १०,१४,७,२ ॥"
"सम्यग्घवामहे सर्वगतं च व्यक्तरूपतः । स्थातुमेकत्र वोऽर्थाय जना नोऽस्तु स केवलः ॥ २१५ ॥  ॥ १०,१४,७,२ ॥"
]
],
"searchText": "सम्यग्घवामहे सर्वगतं च व्यक्तरूपतः । स्थातुमेकत्र वोऽर्थाय जना नोऽस्तु स केवलः ॥ २१५ ॥ ॥ १०,१४,७,२ ॥"
},
},
{
{
Line 3,671: Line 4,002:
"lines": [
"lines": [
"ऐन्द्रसूक्तम्"
"ऐन्द्रसूक्तम्"
]
],
"searchText": "ऐन्द्रसूक्तम्\nमण्डलम्—१.अध्यायः–१ .अनुवाकः–३. सूक्तम्– ८.\n‘एन्द्रम्’ दशर्चम्, वैश्वामित्रो मधुच्छन्दाः ऋषिः, गायत्री च्छन्दः (१,५,८ निचृत्, २ प्रतिष्ठा, १० वर्धमाना) इन्द्रो देवता\nनिचृद् गायत्री\nइन्द्रे ज्ञानप्रार्थना\nभगवद्दत्तज्ञानादिना बाह्य-आन्तरशत्रुपराजयः\nविराड् गायत्री\nनिचृद् गायत्री\nभगवत इष्टदत्वे समुद्रदृष्टान्तः\nनिचृद् गायत्री\nवर्धमाना गायत्री\n॥ इति अष्टमं सूक्तम् ॥"
},
},
{
{
Line 3,682: Line 4,014:
"lines": [
"lines": [
"एन्द्र सानसिं रयिं सजत्वानं सदा सहम् ॥ वर्षिष्ठमूतये भर ॥ १ ॥"
"एन्द्र सानसिं रयिं सजत्वानं सदा सहम् ॥ वर्षिष्ठमूतये भर ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "एन्द्र सानसिं रयिं सजत्वानं सदा सहम् ॥ वर्षिष्ठमूतये भर ॥ १ ॥\nआ । इन्द्र । सानसिम् । रयिम् । सऽजित्वानम् । सदाऽसहम् ॥ वर्षिष्ठम् । ऊतये । भर ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 3,693: Line 4,026:
"lines": [
"lines": [
"जयिना सहितं लाभयुक्तं वित्तं सदाबलम् । वर्षिष्ठं सुमहद्रक्षानिमित्तं नित्यदा भर  ॥ २१६ ॥ १ ॥"
"जयिना सहितं लाभयुक्तं वित्तं सदाबलम् । वर्षिष्ठं सुमहद्रक्षानिमित्तं नित्यदा भर  ॥ २१६ ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "जयिना सहितं लाभयुक्तं वित्तं सदाबलम् । वर्षिष्ठं सुमहद्रक्षानिमित्तं नित्यदा भर ॥ २१६ ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 3,704: Line 4,038:
"lines": [
"lines": [
"नियेन मुष्टिहत्यया नि वृत्रा रुणधामहै ॥ त्वोतासो न्यर्वता ॥ २ ॥"
"नियेन मुष्टिहत्यया नि वृत्रा रुणधामहै ॥ त्वोतासो न्यर्वता ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "नियेन मुष्टिहत्यया नि वृत्रा रुणधामहै ॥ त्वोतासो न्यर्वता ॥ २ ॥\nनि । येन । मुष्टिऽहत्यया । नि । वृत्रा । रुणधामहै ॥ त्वाऽऊतासः । नि । अर्वता ॥ २ ॥\nउपसर्गावृत्त्या क्रियापदावृत्तिः"
},
},
{
{
Line 3,715: Line 4,050:
"lines": [
"lines": [
"येनारीन् मुष्टियुद्धेन तमांसि ज्ञानयुद्धतः । त्वत्प्रेरिता निरुन्धामः कांश्चिद्वा तुरगादिभिः ॥"
"येनारीन् मुष्टियुद्धेन तमांसि ज्ञानयुद्धतः । त्वत्प्रेरिता निरुन्धामः कांश्चिद्वा तुरगादिभिः ॥"
]
],
"searchText": "येनारीन् मुष्टियुद्धेन तमांसि ज्ञानयुद्धतः । त्वत्प्रेरिता निरुन्धामः कांश्चिद्वा तुरगादिभिः ॥"
},
},
{
{
Line 3,726: Line 4,062:
"lines": [
"lines": [
"आवृत्त्यैवोपसर्गस्य क्रियाऽऽवृत्तिर्भविष्यति  ॥२१७॥२  ॥"
"आवृत्त्यैवोपसर्गस्य क्रियाऽऽवृत्तिर्भविष्यति  ॥२१७॥२  ॥"
]
],
"searchText": "आवृत्त्यैवोपसर्गस्य क्रियाऽऽवृत्तिर्भविष्यति ॥२१७॥२ ॥"
},
},
{
{
Line 3,737: Line 4,074:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्र त्वोतास आ वयं वज्रङ्घना ददीमहि ॥ जयेम संयुधि स्पृधः ॥ ३ ॥"
"इन्द्र त्वोतास आ वयं वज्रङ्घना ददीमहि ॥ जयेम संयुधि स्पृधः ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्र त्वोतास आ वयं वज्रङ्घना ददीमहि ॥ जयेम संयुधि स्पृधः ॥ ३ ॥\nइन्द्र । त्वाऽऊतासः । आ । वयम् । वज्रम् । घना । ददीमहि ॥ जयेम । सम् । युधि । स्पृधः ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 3,748: Line 4,086:
"lines": [
"lines": [
"त्वत्प्रेरिता ज्ञानरतिं दृढत्वेनाऽददीमहि  ॥ ३  ॥"
"त्वत्प्रेरिता ज्ञानरतिं दृढत्वेनाऽददीमहि  ॥ ३  ॥"
]
],
"searchText": "त्वत्प्रेरिता ज्ञानरतिं दृढत्वेनाऽददीमहि ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 3,759: Line 4,098:
"lines": [
"lines": [
"वयं शूरेभिरस्तृभिरिन्द्र त्वया युजा वयम् ॥ सासह्याम पृतन्यतः ॥ ४ ॥"
"वयं शूरेभिरस्तृभिरिन्द्र त्वया युजा वयम् ॥ सासह्याम पृतन्यतः ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "वयं शूरेभिरस्तृभिरिन्द्र त्वया युजा वयम् ॥ सासह्याम पृतन्यतः ॥ ४ ॥\nवयम् । शूरेभिः । अस्तृऽभिः । इन्द्र । त्वया । युजा । वयम् ॥ ससह्याम । पृतन्यतः ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 3,770: Line 4,110:
"lines": [
"lines": [
"त्वया पृतन्यतः शत्रूनभिष्याम सुयोद्धृभिः ॥२१८॥४ ॥"
"त्वया पृतन्यतः शत्रूनभिष्याम सुयोद्धृभिः ॥२१८॥४ ॥"
]
],
"searchText": "त्वया पृतन्यतः शत्रूनभिष्याम सुयोद्धृभिः ॥२१८॥४ ॥"
},
},
{
{
Line 3,781: Line 4,122:
"lines": [
"lines": [
"महा इन्द्रः परश्च नु महित्वमस्तु वज्रिणे ॥ द्यौर्न प्रथिना शवः ॥ ५, १५ ॥"
"महा इन्द्रः परश्च नु महित्वमस्तु वज्रिणे ॥ द्यौर्न प्रथिना शवः ॥ ५, १५ ॥"
]
],
"searchText": "महा इन्द्रः परश्च नु महित्वमस्तु वज्रिणे ॥ द्यौर्न प्रथिना शवः ॥ ५, १५ ॥\nमहान् । इन्द्रः । पर । च । नु । महिऽत्वम् । अस्तु । वज्रिणे ॥ द्यौः । न । प्रथिना । शवः ॥ ५, १५ ॥\nजीवस्य ब्रह्मभावो न चिन्त्यः\nशवशब्दः सुखबलवाचकः"
},
},
{
{
Line 3,792: Line 4,134:
"lines": [
"lines": [
"यस्मान्महाननादिश्च विष्णुर्जीवोऽवरस्तथा । तस्यैवास्तु महत्त्वं तन्न जीवब्रह्मतां स्मरेत् ।"
"यस्मान्महाननादिश्च विष्णुर्जीवोऽवरस्तथा । तस्यैवास्तु महत्त्वं तन्न जीवब्रह्मतां स्मरेत् ।"
]
],
"searchText": "यस्मान्महाननादिश्च विष्णुर्जीवोऽवरस्तथा । तस्यैवास्तु महत्त्वं तन्न जीवब्रह्मतां स्मरेत् ।"
},
},
{
{
Line 3,803: Line 4,146:
"lines": [
"lines": [
"आकाशवत् प्रथिम्नाऽसौ शवः सुखबले तथा  ॥ २१९॥५॥"
"आकाशवत् प्रथिम्नाऽसौ शवः सुखबले तथा  ॥ २१९॥५॥"
]
],
"searchText": "आकाशवत् प्रथिम्नाऽसौ शवः सुखबले तथा ॥ २१९॥५॥"
},
},
{
{
Line 3,814: Line 4,158:
"lines": [
"lines": [
"(७६) समोहे वाय आशत नरस्तोकस्य सनितौ ॥ विप्रासो वा धियायवः ॥ ६ ॥"
"(७६) समोहे वाय आशत नरस्तोकस्य सनितौ ॥ विप्रासो वा धियायवः ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "(७६) समोहे वाय आशत नरस्तोकस्य सनितौ ॥ विप्रासो वा धियायवः ॥ ६ ॥\nभगवदज्ञानिनः पशवः"
},
},
{
{
Line 3,825: Line 4,170:
"lines": [
"lines": [
"अन्यसंवहनेनापि ये तं प्राप्ता जनार्दनम् । ज्ञानलाभेन तु नरस्त एव पशवो परे । विप्राश्चैव धिया युक्ता मूर्खाः शूद्रसमा मताः॥२२०॥६॥"
"अन्यसंवहनेनापि ये तं प्राप्ता जनार्दनम् । ज्ञानलाभेन तु नरस्त एव पशवो परे । विप्राश्चैव धिया युक्ता मूर्खाः शूद्रसमा मताः॥२२०॥६॥"
]
],
"searchText": "अन्यसंवहनेनापि ये तं प्राप्ता जनार्दनम् । ज्ञानलाभेन तु नरस्त एव पशवो परे । विप्राश्चैव धिया युक्ता मूर्खाः शूद्रसमा मताः॥२२०॥६॥"
},
},
{
{
Line 3,836: Line 4,182:
"lines": [
"lines": [
"यः कुक्षिस्सोमपातमस्समुद्र इव पिन्वते ॥ उर्वीरापो न काकुदः ॥ ७ ॥"
"यः कुक्षिस्सोमपातमस्समुद्र इव पिन्वते ॥ उर्वीरापो न काकुदः ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "यः कुक्षिस्सोमपातमस्समुद्र इव पिन्वते ॥ उर्वीरापो न काकुदः ॥ ७ ॥\nयः । कुक्षिः । सोमऽपातमः । समुद्रःऽइव । पिन्वते ॥ उर्वीः । आपः । न । काकुदः ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 3,847: Line 4,194:
"lines": [
"lines": [
"यः कुक्षिस्तस्य देवस्य समुद्र इव सोऽखिलान् । कामान् क्षरति भक्ताय महाप इव तर्पकाः ॥ काकुदस्तस्य जिह्वास्तु बह्व्यो बहुमुखेषु याः  ॥२२१॥७  ॥"
"यः कुक्षिस्तस्य देवस्य समुद्र इव सोऽखिलान् । कामान् क्षरति भक्ताय महाप इव तर्पकाः ॥ काकुदस्तस्य जिह्वास्तु बह्व्यो बहुमुखेषु याः  ॥२२१॥७  ॥"
]
],
"searchText": "यः कुक्षिस्तस्य देवस्य समुद्र इव सोऽखिलान् । कामान् क्षरति भक्ताय महाप इव तर्पकाः ॥ काकुदस्तस्य जिह्वास्तु बह्व्यो बहुमुखेषु याः ॥२२१॥७ ॥"
},
},
{
{
Line 3,858: Line 4,206:
"lines": [
"lines": [
"एवा ह्यस्य सूनृता विरप्शी गोमती मही ॥ पक्वा शाखा न दाशुषे ॥ ८ ॥"
"एवा ह्यस्य सूनृता विरप्शी गोमती मही ॥ पक्वा शाखा न दाशुषे ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "एवा ह्यस्य सूनृता विरप्शी गोमती मही ॥ पक्वा शाखा न दाशुषे ॥ ८ ॥\nएव । हि । अस्य । सूनृता । विऽरप्शी । गोऽमती । मही ॥ पक्वा । शाखा । न । दाशुषे ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 3,869: Line 4,218:
"lines": [
"lines": [
"एवमेवास्य वाणी च वेदेता महती तथा । पक्वा शाखेव यजते वरदात्री विरप्शिनः ॥ २२२॥ बलिष्ठस्य हि ते    ................. ॥ ८  ॥"
"एवमेवास्य वाणी च वेदेता महती तथा । पक्वा शाखेव यजते वरदात्री विरप्शिनः ॥ २२२॥ बलिष्ठस्य हि ते    ................. ॥ ८  ॥"
]
],
"searchText": "एवमेवास्य वाणी च वेदेता महती तथा । पक्वा शाखेव यजते वरदात्री विरप्शिनः ॥ २२२॥ बलिष्ठस्य हि ते ................. ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 3,880: Line 4,230:
"lines": [
"lines": [
"एवा हि ते विभूतय ऊतय इन्द्र मावते ॥ सद्यश्चित् सन्ति दाशुषे ॥ ९ ॥"
"एवा हि ते विभूतय ऊतय इन्द्र मावते ॥ सद्यश्चित् सन्ति दाशुषे ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "एवा हि ते विभूतय ऊतय इन्द्र मावते ॥ सद्यश्चित् सन्ति दाशुषे ॥ ९ ॥\nएव । हि । ते । विऽभूतयः । ऊतयः । इन्द्र । मावते ॥ सद्यः । चित् । सन्ति । दाशुषे ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 3,891: Line 4,242:
"lines": [
"lines": [
"............सन्ति सद्योऽपि यजते हि ते । मावते ज्ञानिने नित्यमूतयश्च विभूतयः  ॥ २२३॥९ ॥"
"............सन्ति सद्योऽपि यजते हि ते । मावते ज्ञानिने नित्यमूतयश्च विभूतयः  ॥ २२३॥९ ॥"
]
],
"searchText": "............सन्ति सद्योऽपि यजते हि ते । मावते ज्ञानिने नित्यमूतयश्च विभूतयः ॥ २२३॥९ ॥"
},
},
{
{
Line 3,902: Line 4,254:
"lines": [
"lines": [
"एवा ह्यस्य काम्यास्तोम उक्थं च शंस्या ॥ इन्द्राय सोमपीतये ॥ १०, १६, ८ ॥"
"एवा ह्यस्य काम्यास्तोम उक्थं च शंस्या ॥ इन्द्राय सोमपीतये ॥ १०, १६, ८ ॥"
]
],
"searchText": "एवा ह्यस्य काम्यास्तोम उक्थं च शंस्या ॥ इन्द्राय सोमपीतये ॥ १०, १६, ८ ॥\nएव । हि । अस्य । काम्या । स्तोमः । उक्थम् । च । शंस्या ॥ इन्द्राय । सोमऽपीतये ॥ १०, १६, ८ ॥"
},
},
{
{
Line 3,913: Line 4,266:
"lines": [
"lines": [
"स्तोमा उक्थानि चैवास्य तस्मै काम्यानि सर्वदा । गेयाः शंस्यानि सोमस्य पीतये नान्यथा पिबेत् ॥ २२४ ॥ १० ॥"
"स्तोमा उक्थानि चैवास्य तस्मै काम्यानि सर्वदा । गेयाः शंस्यानि सोमस्य पीतये नान्यथा पिबेत् ॥ २२४ ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "स्तोमा उक्थानि चैवास्य तस्मै काम्यानि सर्वदा । गेयाः शंस्यानि सोमस्य पीतये नान्यथा पिबेत् ॥ २२४ ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 3,924: Line 4,278:
"lines": [
"lines": [
"ऐन्द्रसूक्तम्"
"ऐन्द्रसूक्तम्"
]
],
"searchText": "ऐन्द्रसूक्तम्\nमण्डलम्–१,अध्यायः–१.अनुवाकः–३. सूक्तम्—९.\nइन्द्रेहि दशर्चम् , ऋषिः - मधुच्छन्दाः, गायत्री छन्दः, इन्द्रो देवता\nनिचृद् गायत्री\nनिचृद् गायत्री\nवेदोच्चारणं भगवद्गुणप्रतिपादनार्थमेव\nपिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री\nपिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री\nनिचृद् गायत्री\nइन्द्रे विद्या-कीर्ति-अविकलदेहादिप्रार्थना\nनिचृद् गायत्री\n॥ इति नवमं सूक्तम् ॥"
},
},
{
{
Line 3,935: Line 4,290:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रेहि मत्स्यन्धसो विश्वेभिस्सोमपर्वभिः ॥ महा अभिष्टिरोजसा ॥ १ ॥"
"इन्द्रेहि मत्स्यन्धसो विश्वेभिस्सोमपर्वभिः ॥ महा अभिष्टिरोजसा ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रेहि मत्स्यन्धसो विश्वेभिस्सोमपर्वभिः ॥ महा अभिष्टिरोजसा ॥ १ ॥\nइन्द्र । आ । इहि । मत्सि । अन्धसः । विश्वेभिः । सोमपर्वऽभिः ॥ महान् । अभिष्टिः । ओजसा ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 3,946: Line 4,302:
"lines": [
"lines": [
"सोमपाः सोमपर्वाणः सर्वं यस्मात्तदिच्छया । अभिष्टिरोजसा नित्यं मदं सुखमवाप्स्यसि  ॥२२५ ॥ १ ॥"
"सोमपाः सोमपर्वाणः सर्वं यस्मात्तदिच्छया । अभिष्टिरोजसा नित्यं मदं सुखमवाप्स्यसि  ॥२२५ ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "सोमपाः सोमपर्वाणः सर्वं यस्मात्तदिच्छया । अभिष्टिरोजसा नित्यं मदं सुखमवाप्स्यसि ॥२२५ ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 3,957: Line 4,314:
"lines": [
"lines": [
"एमेनं सृजता सुते मन्दिमिन्द्राय मन्दिने ॥ चक्रिं विश्वानि चक्रये ॥ २ ॥"
"एमेनं सृजता सुते मन्दिमिन्द्राय मन्दिने ॥ चक्रिं विश्वानि चक्रये ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "एमेनं सृजता सुते मन्दिमिन्द्राय मन्दिने ॥ चक्रिं विश्वानि चक्रये ॥ २ ॥\nआ । र्इम् । एनम् । सृजत । सुते । मन्दिम् । इन्द्राय । मन्दिने ॥ चक्रिम् । विश्वानि । चक्रये ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 3,968: Line 4,326:
"lines": [
"lines": [
"एनमासृजतेन्दौ च विष्णुं तं मदकारिणम् । मन्दिने विष्णवे सम्यक्कर्मिणं सर्वकर्मिणे  ॥ २२६॥२॥"
"एनमासृजतेन्दौ च विष्णुं तं मदकारिणम् । मन्दिने विष्णवे सम्यक्कर्मिणं सर्वकर्मिणे  ॥ २२६॥२॥"
]
],
"searchText": "एनमासृजतेन्दौ च विष्णुं तं मदकारिणम् । मन्दिने विष्णवे सम्यक्कर्मिणं सर्वकर्मिणे ॥ २२६॥२॥"
},
},
{
{
Line 3,979: Line 4,338:
"lines": [
"lines": [
"मत्स्वा सुशिप्र मन्दिभिस्स्तोमेभिर्विश्वचर्षणे ॥ सचैषु सवनेष्वा ॥ ३ ॥"
"मत्स्वा सुशिप्र मन्दिभिस्स्तोमेभिर्विश्वचर्षणे ॥ सचैषु सवनेष्वा ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "मत्स्वा सुशिप्र मन्दिभिस्स्तोमेभिर्विश्वचर्षणे ॥ सचैषु सवनेष्वा ॥ ३ ॥\nमत्स्व । सुऽशिप्र । मन्दिऽभिः । स्तोमेभिः । विश्वऽचर्षणे ॥ सचा । एषु । सवनेषु । आ ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 3,990: Line 4,350:
"lines": [
"lines": [
"स्वानन्द विश्वजीवेश मत्स्वास्मद्रक्षया सह  ॥ ३  ॥"
"स्वानन्द विश्वजीवेश मत्स्वास्मद्रक्षया सह  ॥ ३  ॥"
]
],
"searchText": "स्वानन्द विश्वजीवेश मत्स्वास्मद्रक्षया सह ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 4,001: Line 4,362:
"lines": [
"lines": [
"असृग्रमिन्द्र ते गिरः प्रति त्वामुदहासत । अजोषा वृषभं पतिम् ॥ ४ ॥"
"असृग्रमिन्द्र ते गिरः प्रति त्वामुदहासत । अजोषा वृषभं पतिम् ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "असृग्रमिन्द्र ते गिरः प्रति त्वामुदहासत । अजोषा वृषभं पतिम् ॥ ४ ॥\nअसृग्रम् । इन्द्र । ते । गिरेः । प्रति । त्वाम् । उत् । अहासत ॥ अजोषाः । वृषभम् । पतिम् ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 4,012: Line 4,374:
"lines": [
"lines": [
"त्वन्निस्सृता वेदवाचस्त्वां प्रत्येवाप्यनारतम् ॥ २२७ ॥"
"त्वन्निस्सृता वेदवाचस्त्वां प्रत्येवाप्यनारतम् ॥ २२७ ॥"
]
],
"searchText": "त्वन्निस्सृता वेदवाचस्त्वां प्रत्येवाप्यनारतम् ॥ २२७ ॥"
},
},
{
{
Line 4,023: Line 4,386:
"lines": [
"lines": [
"उच्चैर्मुख्यतया सम्यग्विसृष्टाः स्वपतिं प्रति । अजोषाः स्तुत्यरूपेण त्वत्सेव्यास्त्वदृते क्वचित् ॥ २२८॥४  ॥"
"उच्चैर्मुख्यतया सम्यग्विसृष्टाः स्वपतिं प्रति । अजोषाः स्तुत्यरूपेण त्वत्सेव्यास्त्वदृते क्वचित् ॥ २२८॥४  ॥"
]
],
"searchText": "उच्चैर्मुख्यतया सम्यग्विसृष्टाः स्वपतिं प्रति । अजोषाः स्तुत्यरूपेण त्वत्सेव्यास्त्वदृते क्वचित् ॥ २२८॥४ ॥"
},
},
{
{
Line 4,034: Line 4,398:
"lines": [
"lines": [
"सञ्चोेदय चित्रमर्वाग्राध इन्द्र वरेण्यम् ॥ असदित्ते विभु प्रभु॥ ५, १७ ॥"
"सञ्चोेदय चित्रमर्वाग्राध इन्द्र वरेण्यम् ॥ असदित्ते विभु प्रभु॥ ५, १७ ॥"
]
],
"searchText": "सञ्चोेदय चित्रमर्वाग्राध इन्द्र वरेण्यम् ॥ असदित्ते विभु प्रभु॥ ५, १७ ॥\nसम् । चोदय । चित्रम् । अर्वाक् । राधः । इन्द्र । वरेण्यम् ॥ असत् । इत् । ते । विऽभु । प्रऽभु ॥ ५, १७ ॥\nइन्द्रे भगवति ऐश्वर्यार्थं प्रार्थना"
},
},
{
{
Line 4,045: Line 4,410:
"lines": [
"lines": [
"अर्वाङ् नीचान् प्रति त्वस्मान् भद्रं राधः प्रचोदय । अस्त्येव ते विशेषेण प्रकृष्टं शुभमच्युतम्  ॥ २२९॥५॥"
"अर्वाङ् नीचान् प्रति त्वस्मान् भद्रं राधः प्रचोदय । अस्त्येव ते विशेषेण प्रकृष्टं शुभमच्युतम्  ॥ २२९॥५॥"
]
],
"searchText": "अर्वाङ् नीचान् प्रति त्वस्मान् भद्रं राधः प्रचोदय । अस्त्येव ते विशेषेण प्रकृष्टं शुभमच्युतम् ॥ २२९॥५॥"
},
},
{
{
Line 4,056: Line 4,422:
"lines": [
"lines": [
"अस्मान्त्सु तत्र चोदयेन्द्र राये रभस्वतः ॥ तुविद्युम्न यशस्वतः ॥ ६ ॥"
"अस्मान्त्सु तत्र चोदयेन्द्र राये रभस्वतः ॥ तुविद्युम्न यशस्वतः ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "अस्मान्त्सु तत्र चोदयेन्द्र राये रभस्वतः ॥ तुविद्युम्न यशस्वतः ॥ ६ ॥\nअस्मान् । सु । तत्र । चोदय । इन्द्र । राये । रभस्वतः । तुविऽद्युम्न । यशस्वतः ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 4,067: Line 4,434:
"lines": [
"lines": [
"रभस्वतः शब्दवतः स्तोतॄनस्मान् यशस्वतः । तत्र त्वयि महाराये महाकीर्ते सुचोदय  ॥ २३०॥६ ।"
"रभस्वतः शब्दवतः स्तोतॄनस्मान् यशस्वतः । तत्र त्वयि महाराये महाकीर्ते सुचोदय  ॥ २३०॥६ ।"
]
],
"searchText": "रभस्वतः शब्दवतः स्तोतॄनस्मान् यशस्वतः । तत्र त्वयि महाराये महाकीर्ते सुचोदय ॥ २३०॥६ ।"
},
},
{
{
Line 4,078: Line 4,446:
"lines": [
"lines": [
"सङ्गोेमदिन्द्र वाजवदस्मे पृथु श्रवो बृहत् ॥ विश्वायुर्धेह्यक्षितम् ॥ ७ ॥"
"सङ्गोेमदिन्द्र वाजवदस्मे पृथु श्रवो बृहत् ॥ विश्वायुर्धेह्यक्षितम् ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "सङ्गोेमदिन्द्र वाजवदस्मे पृथु श्रवो बृहत् ॥ विश्वायुर्धेह्यक्षितम् ॥ ७ ॥\nसम् । गोऽमत् । इन्द्र । वाजऽवत् । अस्मे इति । पृथु । श्रवः । बृहत् ॥ विश्वऽआयुः । धेहि । अक्षितम् ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 4,089: Line 4,458:
"lines": [
"lines": [
"अस्मास्वतिबृहज्ज्ञानं नित्यं सन्धेहि चाक्षयम्  ॥ ७  ॥"
"अस्मास्वतिबृहज्ज्ञानं नित्यं सन्धेहि चाक्षयम्  ॥ ७  ॥"
]
],
"searchText": "अस्मास्वतिबृहज्ज्ञानं नित्यं सन्धेहि चाक्षयम् ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 4,100: Line 4,470:
"lines": [
"lines": [
"अस्मे धेहि श्रवो बृहद् द्युुम्नं सहस्रसातमम् ॥ इन्द्र ता रथिनीरिषः ॥ ८ ॥"
"अस्मे धेहि श्रवो बृहद् द्युुम्नं सहस्रसातमम् ॥ इन्द्र ता रथिनीरिषः ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "अस्मे धेहि श्रवो बृहद् द्युुम्नं सहस्रसातमम् ॥ इन्द्र ता रथिनीरिषः ॥ ८ ॥\nअस्मे इति । धेहि । श्रवः । बृहत् । द्युम्नम् । सहस्रऽसातमम् ॥ इन्द्र । ताः । रथिनीः । इषः ॥ ८ ॥\nप्रार्थनावाक्ये पौनरुक्त्यं न दोषाय"
},
},
{
{
Line 4,111: Line 4,482:
"lines": [
"lines": [
"विद्यां कीर्तिं सदेहान्नं बहुलाभयुतं बृहत् । प्रार्थने पौनरुक्त्यं न चोदयेति ततः पुनः  ॥२३१॥८ ॥"
"विद्यां कीर्तिं सदेहान्नं बहुलाभयुतं बृहत् । प्रार्थने पौनरुक्त्यं न चोदयेति ततः पुनः  ॥२३१॥८ ॥"
]
],
"searchText": "विद्यां कीर्तिं सदेहान्नं बहुलाभयुतं बृहत् । प्रार्थने पौनरुक्त्यं न चोदयेति ततः पुनः ॥२३१॥८ ॥"
},
},
{
{
Line 4,122: Line 4,494:
"lines": [
"lines": [
"वसोरिन्द्रं वसुपतिङ्गीर्भिर्गृणन्त ऋग्मियम् ॥ होम गन्तारमूतये ॥ ९ ॥"
"वसोरिन्द्रं वसुपतिङ्गीर्भिर्गृणन्त ऋग्मियम् ॥ होम गन्तारमूतये ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "वसोरिन्द्रं वसुपतिङ्गीर्भिर्गृणन्त ऋग्मियम् ॥ होम गन्तारमूतये ॥ ९ ॥\nवसोः । इन्द्रम् । वसुऽपतिम् । गीःऽभिः । गृणन्तः । ऋग्मियम् ॥ होम । गन्तारम् । ऊतये ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 4,133: Line 4,506:
"lines": [
"lines": [
"वसोर्वसूनां च पतिं देवदेवेश्वरं प्रभुम् । ऋङ्मेयमाह्वयामोऽत्र गृणन्तोऽभीष्टसिद्धये  ॥२३२॥९ ॥"
"वसोर्वसूनां च पतिं देवदेवेश्वरं प्रभुम् । ऋङ्मेयमाह्वयामोऽत्र गृणन्तोऽभीष्टसिद्धये  ॥२३२॥९ ॥"
]
],
"searchText": "वसोर्वसूनां च पतिं देवदेवेश्वरं प्रभुम् । ऋङ्मेयमाह्वयामोऽत्र गृणन्तोऽभीष्टसिद्धये ॥२३२॥९ ॥"
},
},
{
{
Line 4,144: Line 4,518:
"lines": [
"lines": [
"सुतेसुते न्योकसे बृहद् बृहत एदरिः । इन्द्राय शूषमर्चति ॥ १०, १८, ९ ॥"
"सुतेसुते न्योकसे बृहद् बृहत एदरिः । इन्द्राय शूषमर्चति ॥ १०, १८, ९ ॥"
]
],
"searchText": "सुतेसुते न्योकसे बृहद् बृहत एदरिः । इन्द्राय शूषमर्चति ॥ १०, १८, ९ ॥\nसुतेऽसुते । निऽओकसे । बृहत् । बृहते । आ । इत् । अरिः ॥ इन्द्राय । शूषम् । अर्चति ॥ १०, १८, ९॥"
},
},
{
{
Line 4,155: Line 4,530:
"lines": [
"lines": [
"अविनाश्यरिरुद्दिष्टो बृहच्छूषं सुखं प्रति । सुते सुते सद्गृहाय देवाय बृहतेऽर्चति  ॥ २३३ ॥ १० ॥"
"अविनाश्यरिरुद्दिष्टो बृहच्छूषं सुखं प्रति । सुते सुते सद्गृहाय देवाय बृहतेऽर्चति  ॥ २३३ ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "अविनाश्यरिरुद्दिष्टो बृहच्छूषं सुखं प्रति । सुते सुते सद्गृहाय देवाय बृहतेऽर्चति ॥ २३३ ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 4,166: Line 4,542:
"lines": [
"lines": [
"ऐन्द्रसूक्तम्"
"ऐन्द्रसूक्तम्"
]
],
"searchText": "ऐन्द्रसूक्तम्\nमण्डलम्–१,अध्यायः–१.अनुवाकः–३. सूक्तम् – १०\nतृतीयानुवाके तृतीयं सूक्तम् ऐन्द्रसूक्तम् गायन्ति द्वादश मधुच्छन्दाः अनुष्टुप्, इन्द्रो देवता\nविराडनुष्टुप्\nविराडनुष्टुप्\nइन्द्रे अस्मदीयस्तुतिश्रवणार्थं प्रार्थना\nविराडनुष्टुप्\nभुरिग् उष्णिक्\nविराडनुष्टुप्\nवाचां भगवद्विषयकत्वप्रार्थना\n॥ इति दशमं सूक्तम् ॥"
},
},
{
{
Line 4,177: Line 4,554:
"lines": [
"lines": [
"गायन्ति त्वा गायत्रिणोऽर्चन्त्यर्कमर्किणः ॥ ब्रह्माणस्त्वा शतक्रत उद्वंशमिव येमिरे ॥ १ ॥"
"गायन्ति त्वा गायत्रिणोऽर्चन्त्यर्कमर्किणः ॥ ब्रह्माणस्त्वा शतक्रत उद्वंशमिव येमिरे ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "गायन्ति त्वा गायत्रिणोऽर्चन्त्यर्कमर्किणः ॥ ब्रह्माणस्त्वा शतक्रत उद्वंशमिव येमिरे ॥ १ ॥\nगायन्ति । त्वा । गायत्रिणः । अर्चन्ति । अर्कम् । अर्किणः ॥ ब्रह्माणः । त्वा । शतक्रतो इति शतऽक्रतो । उत् । वंशम्ऽइव । येमिरे ॥ १ ॥\nऋक्-सामादिभिः भगवत्स्तुतिः"
},
},
{
{
Line 4,188: Line 4,566:
"lines": [
"lines": [
"गायन्ति सामगास्त्वृग्भिः शंसन्त्यृग्वेदिनोऽन्तिकम् । विरिञ्चास्त्वां बहुज्ञान शक्रकेतुमिवोच्छ्रितम् ॥ २३४ ॥"
"गायन्ति सामगास्त्वृग्भिः शंसन्त्यृग्वेदिनोऽन्तिकम् । विरिञ्चास्त्वां बहुज्ञान शक्रकेतुमिवोच्छ्रितम् ॥ २३४ ॥"
]
],
"searchText": "गायन्ति सामगास्त्वृग्भिः शंसन्त्यृग्वेदिनोऽन्तिकम् । विरिञ्चास्त्वां बहुज्ञान शक्रकेतुमिवोच्छ्रितम् ॥ २३४ ॥"
},
},
{
{
Line 4,199: Line 4,578:
"lines": [
"lines": [
"व्यजानन् .............. ॥ १ ॥"
"व्यजानन् .............. ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "व्यजानन् .............. ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 4,210: Line 4,590:
"lines": [
"lines": [
"यत्सानोस्सानुमारुहद् भूर्यस्पष्ट कर्त्वम् । तदिन्द्रो अर्थञ्चेतति यूथेन वृष्णिरेजति ॥ २ ॥"
"यत्सानोस्सानुमारुहद् भूर्यस्पष्ट कर्त्वम् । तदिन्द्रो अर्थञ्चेतति यूथेन वृष्णिरेजति ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "यत्सानोस्सानुमारुहद् भूर्यस्पष्ट कर्त्वम् । तदिन्द्रो अर्थञ्चेतति यूथेन वृष्णिरेजति ॥ २ ॥\nयत् । सानोः । सानुम् । आ । अरुहत् । भूरि । अस्पष्ट । कर्त्वम् ॥ तत् । इन्द्रः । अर्थम् । चेतति । यूथेन । वृष्णिः । एजति ॥ २ ॥\nमुक्तामुक्तसमूहेनापि सेव्यो भगवान्"
},
},
{
{
Line 4,221: Line 4,602:
"lines": [
"lines": [
"..........उच्चतोऽप्युच्चं सामर्थ्यं करणे तव । ततोऽपि भूरि यत्तेन चेतत्यर्थमतो भवान् ॥ मुक्तामुक्तसमूहेन शोभते गूढशक्तिमान् ॥ २३५ ॥"
"..........उच्चतोऽप्युच्चं सामर्थ्यं करणे तव । ततोऽपि भूरि यत्तेन चेतत्यर्थमतो भवान् ॥ मुक्तामुक्तसमूहेन शोभते गूढशक्तिमान् ॥ २३५ ॥"
]
],
"searchText": "..........उच्चतोऽप्युच्चं सामर्थ्यं करणे तव । ततोऽपि भूरि यत्तेन चेतत्यर्थमतो भवान् ॥ मुक्तामुक्तसमूहेन शोभते गूढशक्तिमान् ॥ २३५ ॥"
},
},
{
{
Line 4,232: Line 4,614:
"lines": [
"lines": [
"उच्चादुच्चं विरिञ्चादिगतं कर्तृत्वमेव यत् । भूरि स्पष्टमभूत्तेन परेशस्य ततश्च सः । चेतत्यर्थानशेषांश्च महायूथेन चेष्टते  ॥ २३६॥ २ ॥"
"उच्चादुच्चं विरिञ्चादिगतं कर्तृत्वमेव यत् । भूरि स्पष्टमभूत्तेन परेशस्य ततश्च सः । चेतत्यर्थानशेषांश्च महायूथेन चेष्टते  ॥ २३६॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "उच्चादुच्चं विरिञ्चादिगतं कर्तृत्वमेव यत् । भूरि स्पष्टमभूत्तेन परेशस्य ततश्च सः । चेतत्यर्थानशेषांश्च महायूथेन चेष्टते ॥ २३६॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 4,243: Line 4,626:
"lines": [
"lines": [
"युक्ष्वा हि केशिना हरी वृषणा कक्ष्यप्रा । अथान इन्द्र सोमपा गिरामुपश्रुतिञ्चर ॥ ३ ॥"
"युक्ष्वा हि केशिना हरी वृषणा कक्ष्यप्रा । अथान इन्द्र सोमपा गिरामुपश्रुतिञ्चर ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "युक्ष्वा हि केशिना हरी वृषणा कक्ष्यप्रा । अथान इन्द्र सोमपा गिरामुपश्रुतिञ्चर ॥ ३ ॥\nयुक्ष्व । हि । केशिना । हरी इति । वृषणा । कक्ष्यऽप्रा ॥ अथ । नः । इन्द्र । सोमऽपाः । गिराम् । उपऽश्रुतिम् । चर ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 4,254: Line 4,638:
"lines": [
"lines": [
"कक्ष्याभिः पूरकौ पुष्ट्या युङ्क्ष्व त्वं केशिनौ हरी ।  अथोपगम्य शृणु नो गिरः ............. ॥ ३  ॥"
"कक्ष्याभिः पूरकौ पुष्ट्या युङ्क्ष्व त्वं केशिनौ हरी ।  अथोपगम्य शृणु नो गिरः ............. ॥ ३  ॥"
]
],
"searchText": "कक्ष्याभिः पूरकौ पुष्ट्या युङ्क्ष्व त्वं केशिनौ हरी । अथोपगम्य शृणु नो गिरः ............. ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 4,265: Line 4,650:
"lines": [
"lines": [
"एहि स्तोमामभि स्वराभि गृणीह्यारुव । ब्रह्म च नो वसो सचेन्द्र यज्ञञ्च वर्धय ॥ ४ ॥"
"एहि स्तोमामभि स्वराभि गृणीह्यारुव । ब्रह्म च नो वसो सचेन्द्र यज्ञञ्च वर्धय ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "एहि स्तोमामभि स्वराभि गृणीह्यारुव । ब्रह्म च नो वसो सचेन्द्र यज्ञञ्च वर्धय ॥ ४ ॥\nआ । इहि । स्तोमान् । अभि । स्वर । अभि । गृणीहि । आ । रुव ॥ ब्रह्म । च । नः । वसा इति । सचा । इन्द्र । यज्ञम् । च । वर्धय ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 4,276: Line 4,662:
"lines": [
"lines": [
"..................अभिस्वर च स्तुतिम् ॥ २३७ ॥"
"..................अभिस्वर च स्तुतिम् ॥ २३७ ॥"
]
],
"searchText": "..................अभिस्वर च स्तुतिम् ॥ २३७ ॥"
},
},
{
{
Line 4,287: Line 4,674:
"lines": [
"lines": [
"प्रशंसां कुरु शब्दं च पुनर्हर्षान्महत्तरम् । ब्रह्म यज्ञं च नोऽन्तस्थो बहिष्ठश्चैव वर्धय  ॥ २३८॥४  ॥"
"प्रशंसां कुरु शब्दं च पुनर्हर्षान्महत्तरम् । ब्रह्म यज्ञं च नोऽन्तस्थो बहिष्ठश्चैव वर्धय  ॥ २३८॥४  ॥"
]
],
"searchText": "प्रशंसां कुरु शब्दं च पुनर्हर्षान्महत्तरम् । ब्रह्म यज्ञं च नोऽन्तस्थो बहिष्ठश्चैव वर्धय ॥ २३८॥४ ॥"
},
},
{
{
Line 4,298: Line 4,686:
"lines": [
"lines": [
"उक्थमिन्द्राय शंस्यं वर्धनम्पुरु निष्षिधे ॥ शक्रो यथा सुतेषु णो रारणत्सख्येषु च ॥ ५ ॥"
"उक्थमिन्द्राय शंस्यं वर्धनम्पुरु निष्षिधे ॥ शक्रो यथा सुतेषु णो रारणत्सख्येषु च ॥ ५ ॥"
]
],
"searchText": "उक्थमिन्द्राय शंस्यं वर्धनम्पुरु निष्षिधे ॥ शक्रो यथा सुतेषु णो रारणत्सख्येषु च ॥ ५ ॥\nउक्थम् । इन्द्राय । शंस्यम् । वर्धनम् । पुरु निःऽसिधे ॥ शक्रः । यथा । सुतेषु । नः । ररणत् । सख्येषु । च ॥ ५ ॥\nनित्यवृद्धविष्णोः वर्धनाभिप्रायः"
},
},
{
{
Line 4,309: Line 4,698:
"lines": [
"lines": [
"नित्यवृद्धत्वतो विष्णोर्वर्धनं तु प्रकाशनम् । बहुशत्रून्निष्षिदसौ हरिर्दनुजघातकः ॥ २३९ ॥"
"नित्यवृद्धत्वतो विष्णोर्वर्धनं तु प्रकाशनम् । बहुशत्रून्निष्षिदसौ हरिर्दनुजघातकः ॥ २३९ ॥"
]
],
"searchText": "नित्यवृद्धत्वतो विष्णोर्वर्धनं तु प्रकाशनम् । बहुशत्रून्निष्षिदसौ हरिर्दनुजघातकः ॥ २३९ ॥"
},
},
{
{
Line 4,320: Line 4,710:
"lines": [
"lines": [
"अस्मत्सख्याय शब्दं च चकारास्मासु संस्थितः । यथा सुतेषु सोमेषु करोत्यृत्विक्षु च स्थितः  ॥ २४०॥५ ॥"
"अस्मत्सख्याय शब्दं च चकारास्मासु संस्थितः । यथा सुतेषु सोमेषु करोत्यृत्विक्षु च स्थितः  ॥ २४०॥५ ॥"
]
],
"searchText": "अस्मत्सख्याय शब्दं च चकारास्मासु संस्थितः । यथा सुतेषु सोमेषु करोत्यृत्विक्षु च स्थितः ॥ २४०॥५ ॥"
},
},
{
{
Line 4,331: Line 4,722:
"lines": [
"lines": [
"तमित्सखित्व ईमहे तं राये तं सुवीर्ये । स शक्र उत नश्शकदिन्द्रो वसु दयमानः ॥ ६, १९ ॥"
"तमित्सखित्व ईमहे तं राये तं सुवीर्ये । स शक्र उत नश्शकदिन्द्रो वसु दयमानः ॥ ६, १९ ॥"
]
],
"searchText": "तमित्सखित्व ईमहे तं राये तं सुवीर्ये । स शक्र उत नश्शकदिन्द्रो वसु दयमानः ॥ ६, १९ ॥\nतम् । इत् । सखिऽत्वे । र्इमहे । तम् । राये । तम् । सुऽवीर्ये ॥ सः । शक्रः । उत । नः । शकत् । इन्द्रः । वसु । दयमानः ॥ ६, १९ ॥\nशक्रशब्दवाच्यो विष्णुः"
},
},
{
{
Line 4,342: Line 4,734:
"lines": [
"lines": [
"तमेव शरणं नित्यं सखित्वाद्यर्थमीमहे । शक्त्यानन्दस्वरूपत्वाच्छक्रः सर्वत्र चाशकत् ।  अस्माकं च सदा वित्तं दददेव प्रवर्तते  ॥ २४१॥६॥"
"तमेव शरणं नित्यं सखित्वाद्यर्थमीमहे । शक्त्यानन्दस्वरूपत्वाच्छक्रः सर्वत्र चाशकत् ।  अस्माकं च सदा वित्तं दददेव प्रवर्तते  ॥ २४१॥६॥"
]
],
"searchText": "तमेव शरणं नित्यं सखित्वाद्यर्थमीमहे । शक्त्यानन्दस्वरूपत्वाच्छक्रः सर्वत्र चाशकत् । अस्माकं च सदा वित्तं दददेव प्रवर्तते ॥ २४१॥६॥"
},
},
{
{
Line 4,353: Line 4,746:
"lines": [
"lines": [
"सुविवृतं सुनिरजमिन्द्र त्वादातमिद्यशः । गवामपव्रजं वृधि कृणुष्व राधो अद्रिवः ॥ ७ ॥"
"सुविवृतं सुनिरजमिन्द्र त्वादातमिद्यशः । गवामपव्रजं वृधि कृणुष्व राधो अद्रिवः ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "सुविवृतं सुनिरजमिन्द्र त्वादातमिद्यशः । गवामपव्रजं वृधि कृणुष्व राधो अद्रिवः ॥ ७ ॥\nसुऽविवृतम् । सुनिःऽअजम् । इन्द्र । त्वाऽदातम् । इत् । यशः ॥ गवाम् । अप । व्रजम् । वृधि । कृणुष्व । राधः । अद्रिऽवः ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 4,364: Line 4,758:
"lines": [
"lines": [
"विस्पष्टं सुष्ट्वकाल्यं यशस्त्वद्दत्तमेव हि । गूढं ज्ञानसमूहं त्वं विवृण्वृद्धिं च नः कुरु ॥२४२॥"
"विस्पष्टं सुष्ट्वकाल्यं यशस्त्वद्दत्तमेव हि । गूढं ज्ञानसमूहं त्वं विवृण्वृद्धिं च नः कुरु ॥२४२॥"
]
],
"searchText": "विस्पष्टं सुष्ट्वकाल्यं यशस्त्वद्दत्तमेव हि । गूढं ज्ञानसमूहं त्वं विवृण्वृद्धिं च नः कुरु ॥२४२॥"
},
},
{
{
Line 4,375: Line 4,770:
"lines": [
"lines": [
"अद्रिरादरणीयत्वात् प्राणस्तद्वर्तकोऽद्रिवाः । हरिः शक्रस्तथाऽद्रीणां छेदनाद्वारणादपि  ॥ २४३॥ ७  ॥"
"अद्रिरादरणीयत्वात् प्राणस्तद्वर्तकोऽद्रिवाः । हरिः शक्रस्तथाऽद्रीणां छेदनाद्वारणादपि  ॥ २४३॥ ७  ॥"
]
],
"searchText": "अद्रिरादरणीयत्वात् प्राणस्तद्वर्तकोऽद्रिवाः । हरिः शक्रस्तथाऽद्रीणां छेदनाद्वारणादपि ॥ २४३॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 4,386: Line 4,782:
"lines": [
"lines": [
"नहि त्वा रोदसी उभे ऋधायमाणमिन्वतः ॥ जेषस्स्वर्वतीरपस्सङ्गा अस्मभ्यन्धूनुहि ॥ ८ ॥"
"नहि त्वा रोदसी उभे ऋधायमाणमिन्वतः ॥ जेषस्स्वर्वतीरपस्सङ्गा अस्मभ्यन्धूनुहि ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "नहि त्वा रोदसी उभे ऋधायमाणमिन्वतः ॥ जेषस्स्वर्वतीरपस्सङ्गा अस्मभ्यन्धूनुहि ॥ ८ ॥\nनहि । त्वा । रोदसी इति । उभे इति । ऋघायमाणम् । इन्वतः ॥ जेषः । स्वःऽवतीः । अपः । सम् । गाः । अस्मभ्यम् । धूनुहि ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 4,397: Line 4,794:
"lines": [
"lines": [
"न त्वामृघायमाणं हि वर्धमानं तु रोदसी । सम्प्राप्नुतः श्रीभूमी च सहिते वाऽप्रसादतः ॥ २४४॥"
"न त्वामृघायमाणं हि वर्धमानं तु रोदसी । सम्प्राप्नुतः श्रीभूमी च सहिते वाऽप्रसादतः ॥ २४४॥"
]
],
"searchText": "न त्वामृघायमाणं हि वर्धमानं तु रोदसी । सम्प्राप्नुतः श्रीभूमी च सहिते वाऽप्रसादतः ॥ २४४॥"
},
},
{
{
Line 4,408: Line 4,806:
"lines": [
"lines": [
"अपः प्रजाः सुखवतीरजयस्त्वद्वशत्वतः । ज्ञानानि सन्धूनुहि च प्रापयोच्चा अपि स्वयम्  ॥ २४५॥८॥"
"अपः प्रजाः सुखवतीरजयस्त्वद्वशत्वतः । ज्ञानानि सन्धूनुहि च प्रापयोच्चा अपि स्वयम्  ॥ २४५॥८॥"
]
],
"searchText": "अपः प्रजाः सुखवतीरजयस्त्वद्वशत्वतः । ज्ञानानि सन्धूनुहि च प्रापयोच्चा अपि स्वयम् ॥ २४५॥८॥"
},
},
{
{
Line 4,419: Line 4,818:
"lines": [
"lines": [
"आश्रुत्कर्ण श्रुधी हवन्नूचिद्दधिष्व मे गिरः । इन्द्र स्तोममिमम्मम कृष्वायुजश्चिदन्तरम् ॥ ९ ॥"
"आश्रुत्कर्ण श्रुधी हवन्नूचिद्दधिष्व मे गिरः । इन्द्र स्तोममिमम्मम कृष्वायुजश्चिदन्तरम् ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "आश्रुत्कर्ण श्रुधी हवन्नूचिद्दधिष्व मे गिरः । इन्द्र स्तोममिमम्मम कृष्वायुजश्चिदन्तरम् ॥ ९ ॥\nआश्रुत्ऽकर्ण । श्रुधि । हवम् । नु । चित् । दधिष्व । मे । गिरः ॥ इन्द्र । स्तोमम् । इमम् । मम । कृष्व । युजः । चित् । अन्तरम् ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 4,430: Line 4,830:
"lines": [
"lines": [
"बहुश्रवणकर्णास्मदाह्वानं शृृणु चादरात् । औव च गिरो धेहि मयि स्तोमं च मत्कृतम् ॥ २४६॥"
"बहुश्रवणकर्णास्मदाह्वानं शृृणु चादरात् । औव च गिरो धेहि मयि स्तोमं च मत्कृतम् ॥ २४६॥"
]
],
"searchText": "बहुश्रवणकर्णास्मदाह्वानं शृृणु चादरात् । औव च गिरो धेहि मयि स्तोमं च मत्कृतम् ॥ २४६॥"
},
},
{
{
Line 4,441: Line 4,842:
"lines": [
"lines": [
"प्रियं योगादपि कुरु ........... ॥ ९  ॥"
"प्रियं योगादपि कुरु ........... ॥ ९  ॥"
]
],
"searchText": "प्रियं योगादपि कुरु ........... ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 4,452: Line 4,854:
"lines": [
"lines": [
"विद्मा हि त्वा वृषन्तमं वाजेषु हवनश्रुतम् ॥ वृषन्तमस्य हूमह ऊतिं सहस्रसातमाम् ॥ १० ॥"
"विद्मा हि त्वा वृषन्तमं वाजेषु हवनश्रुतम् ॥ वृषन्तमस्य हूमह ऊतिं सहस्रसातमाम् ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "विद्मा हि त्वा वृषन्तमं वाजेषु हवनश्रुतम् ॥ वृषन्तमस्य हूमह ऊतिं सहस्रसातमाम् ॥ १० ॥\nविद्म । हि । त्वा । वृषन्ऽतमम् । वाजेषु । हवनऽश्रुतम् ॥ वृषन्ऽतमस्य । हूमहे । ऊतिम् । सहस्रसातमाम् ॥ १० ॥\nमधुच्छन्दसः शतर्चित्वविवरणम्"
},
},
{
{
Line 4,463: Line 4,866:
"lines": [
"lines": [
"....................विद्म त्वां शक्तिमत्तमम् । श्रोतारं युत्सु चाह्वानमाह्वयामस्तवावनम् ॥ २४७॥"
"....................विद्म त्वां शक्तिमत्तमम् । श्रोतारं युत्सु चाह्वानमाह्वयामस्तवावनम् ॥ २४७॥"
]
],
"searchText": "....................विद्म त्वां शक्तिमत्तमम् । श्रोतारं युत्सु चाह्वानमाह्वयामस्तवावनम् ॥ २४७॥"
},
},
{
{
Line 4,474: Line 4,878:
"lines": [
"lines": [
"बहुलाभोत्तममिति ............... ॥ १० ॥"
"बहुलाभोत्तममिति ............... ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "बहुलाभोत्तममिति ............... ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 4,485: Line 4,890:
"lines": [
"lines": [
".................स्थानान्तरगते ऋचौ । दृष्ट्वेन्द्रं यज्ञगं याभ्यां मधुच्छन्दाः समस्तुवत् । आतून इति तेनैव न विरुद्धा शतर्चिता  ॥ २४८॥॥"
".................स्थानान्तरगते ऋचौ । दृष्ट्वेन्द्रं यज्ञगं याभ्यां मधुच्छन्दाः समस्तुवत् । आतून इति तेनैव न विरुद्धा शतर्चिता  ॥ २४८॥॥"
]
],
"searchText": ".................स्थानान्तरगते ऋचौ । दृष्ट्वेन्द्रं यज्ञगं याभ्यां मधुच्छन्दाः समस्तुवत् । आतून इति तेनैव न विरुद्धा शतर्चिता ॥ २४८॥॥"
},
},
{
{
Line 4,496: Line 4,902:
"lines": [
"lines": [
"आतून इन्द्र कौशिक मन्दसानः सुतम्पिब ॥ नव्यमायुः प्रसूतिर कृधी सहस्रसामृषिम् ॥ ११ ॥"
"आतून इन्द्र कौशिक मन्दसानः सुतम्पिब ॥ नव्यमायुः प्रसूतिर कृधी सहस्रसामृषिम् ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": "आतून इन्द्र कौशिक मन्दसानः सुतम्पिब ॥ नव्यमायुः प्रसूतिर कृधी सहस्रसामृषिम् ॥ ११ ॥\nआ । तु । नः । इन्द्र । कौशिक । मन्दसानः । सुतम् । पिब ॥ नव्यम् । आयुः । प्र । सु । तिर । कृधि । सहस्रऽसाम् । ऋषिम् ॥ ११ ॥"
},
},
{
{
Line 4,507: Line 4,914:
"lines": [
"lines": [
"मात्रा कुशैर्गृहीतत्वाज्जन्मन्यासीत् स कौशिकः । गाधित्वाद्वा हिरण्याण्डकोशस्थत्वात् हरिस्तथा ॥ २४९॥"
"मात्रा कुशैर्गृहीतत्वाज्जन्मन्यासीत् स कौशिकः । गाधित्वाद्वा हिरण्याण्डकोशस्थत्वात् हरिस्तथा ॥ २४९॥"
]
],
"searchText": "मात्रा कुशैर्गृहीतत्वाज्जन्मन्यासीत् स कौशिकः । गाधित्वाद्वा हिरण्याण्डकोशस्थत्वात् हरिस्तथा ॥ २४९॥"
},
},
{
{
Line 4,518: Line 4,926:
"lines": [
"lines": [
"मन्दसानो नित्यसुखी स्तुत्यमायुश्च नस्तिर । ऋषिं सहस्रलाभं मां कुरु च............... ॥ ११ ॥"
"मन्दसानो नित्यसुखी स्तुत्यमायुश्च नस्तिर । ऋषिं सहस्रलाभं मां कुरु च............... ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": "मन्दसानो नित्यसुखी स्तुत्यमायुश्च नस्तिर । ऋषिं सहस्रलाभं मां कुरु च............... ॥ ११ ॥"
},
},
{
{
Line 4,529: Line 4,938:
"lines": [
"lines": [
"परि त्वा गिर्वणो गिर इमा भवन्तु विश्वतः ॥ वृद्धायुमनु वृद्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः ॥ १२, २०, १० ॥"
"परि त्वा गिर्वणो गिर इमा भवन्तु विश्वतः ॥ वृद्धायुमनु वृद्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः ॥ १२, २०, १० ॥"
]
],
"searchText": "परि त्वा गिर्वणो गिर इमा भवन्तु विश्वतः ॥ वृद्धायुमनु वृद्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः ॥ १२, २०, १० ॥\nपरि । त्वा । गिर्वणः । गिरः । इमाः । भवन्तु । विश्वतः ॥ वृद्धऽआयुम् । अनु । वृद्धयः । जुष्टाः । भवन्तु । जुष्टयः ॥ १२, २०, १० ॥\nमधुच्छन्दसा पुनर्दृष्टऋक्सङ्ख्याविवरणम्"
},
},
{
{
Line 4,540: Line 4,950:
"lines": [
"lines": [
"........................त्वा इमा गिरः ॥ २५०॥"
"........................त्वा इमा गिरः ॥ २५०॥"
]
],
"searchText": "........................त्वा इमा गिरः ॥ २५०॥"
},
},
{
{
Line 4,551: Line 4,962:
"lines": [
"lines": [
"सर्वदा परितः सन्तु मदीयाः सर्वलाभिनम् । वृद्धिरूपा गिरो जुष्टाः सेवारूपाश्च सन्तु नः ॥ २५१॥१२॥"
"सर्वदा परितः सन्तु मदीयाः सर्वलाभिनम् । वृद्धिरूपा गिरो जुष्टाः सेवारूपाश्च सन्तु नः ॥ २५१॥१२॥"
]
],
"searchText": "सर्वदा परितः सन्तु मदीयाः सर्वलाभिनम् । वृद्धिरूपा गिरो जुष्टाः सेवारूपाश्च सन्तु नः ॥ २५१॥१२॥"
},
},
{
{
Line 4,562: Line 4,974:
"lines": [
"lines": [
"अष्टावृचः पुनस्तेन दृष्टा अन्यत्र गास्तपः । कुर्वता...............................॥ ॥"
"अष्टावृचः पुनस्तेन दृष्टा अन्यत्र गास्तपः । कुर्वता...............................॥ ॥"
]
],
"searchText": "अष्टावृचः पुनस्तेन दृष्टा अन्यत्र गास्तपः । कुर्वता...............................॥ ॥"
},
},
{
{
Line 4,573: Line 4,986:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रसूक्तम्"
"इन्द्रसूक्तम्"
]
],
"searchText": "इन्द्रसूक्तम्\nमण्डलम्–१,अध्यायः–१.अनुवाकः–३. सूक्तम् – ११\nइन्द्रम् अष्टौ, मधुच्छन्दाः ऋषिः, अनुष्टुप्च्छन्दः, इन्द्रो देवता\nवेदवाचः इन्द्रप्रकाशकाः\nनिचृद् अनुष्टुप्\nनिचृद् अनुष्टुप्\nनिचृद् अनुष्टुप्\nभुरिग् -उष्णिक्\nवृत्रघ्ने इन्द्रे विद्याप्रार्थना\nनिचृदनुष्टुप्\n॥ इति एकादशं सूक्तम् ॥\nइति तृतीयोऽनुवाकः\nअनुक्रमणिकोक्तऋषिविषये मानाभावः"
},
},
{
{
Line 4,584: Line 4,998:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त्समुद्र व्यचसङ्गिरः ॥ रथीतमं रथीनां वाजानां सत्पतिम्पतिम् ॥ १ ॥"
"इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त्समुद्र व्यचसङ्गिरः ॥ रथीतमं रथीनां वाजानां सत्पतिम्पतिम् ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त्समुद्र व्यचसङ्गिरः ॥ रथीतमं रथीनां वाजानां सत्पतिम्पतिम् ॥ १ ॥\nइन्द्रम् । विश्वाः । अवीवृधन् । समुद्रऽव्यचसम् । गिरः ॥ रथिऽतम् । रथिनाम् । वाजानाम् । सत्ऽपतिम् । पतिम् ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 4,595: Line 5,010:
"lines": [
"lines": [
".... सम्यगुद्रिक्तगुणव्यक्तिस्तथाऽभिधः  ॥ १५२ ॥ १ ॥"
".... सम्यगुद्रिक्तगुणव्यक्तिस्तथाऽभिधः  ॥ १५२ ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": ".... सम्यगुद्रिक्तगुणव्यक्तिस्तथाऽभिधः ॥ १५२ ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 4,606: Line 5,022:
"lines": [
"lines": [
"सख्येत इन्द्र वाजिनो मा भेम शवसस्पते ॥ त्वामभि प्रणोनुमो जेतारमपराजितम् ॥ २ ॥"
"सख्येत इन्द्र वाजिनो मा भेम शवसस्पते ॥ त्वामभि प्रणोनुमो जेतारमपराजितम् ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "सख्येत इन्द्र वाजिनो मा भेम शवसस्पते ॥ त्वामभि प्रणोनुमो जेतारमपराजितम् ॥ २ ॥\nसख्ये । ते । इन्द्र । वाजिनः । मा । भेम । शवसः । पते ॥ त्वाम् । अभि । प्र । नोनुमः । जेतारम् । अपराऽजितम् ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 4,617: Line 5,034:
"lines": [
"lines": [
"पूर्वीरिन्द्रस्य रातयो न विदस्यन्त्यूतयः ॥ यदी वाजस्य गोमतस्स्तोतृभ्यो मंहते मघम् ॥ ३ ॥"
"पूर्वीरिन्द्रस्य रातयो न विदस्यन्त्यूतयः ॥ यदी वाजस्य गोमतस्स्तोतृभ्यो मंहते मघम् ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "पूर्वीरिन्द्रस्य रातयो न विदस्यन्त्यूतयः ॥ यदी वाजस्य गोमतस्स्तोतृभ्यो मंहते मघम् ॥ ३ ॥\nपूर्वीः । इन्द्रस्य । रातयः । न । वि । दस्यन्ति । ऊतयः ॥ यदि । वाजस्य । गोऽमतः । स्तोतृऽभ्यः । मंहते । मघम् ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 4,628: Line 5,046:
"lines": [
"lines": [
"प्रथमानि महत्त्वेन ते दानान्यवनानि च । न भिद्यन्ते न नश्यन्ति गोमदन्नं यशस्तथा ॥ २५३ ॥"
"प्रथमानि महत्त्वेन ते दानान्यवनानि च । न भिद्यन्ते न नश्यन्ति गोमदन्नं यशस्तथा ॥ २५३ ॥"
]
],
"searchText": "प्रथमानि महत्त्वेन ते दानान्यवनानि च । न भिद्यन्ते न नश्यन्ति गोमदन्नं यशस्तथा ॥ २५३ ॥"
},
},
{
{
Line 4,639: Line 5,058:
"lines": [
"lines": [
"यदि मंहते ददातीशः ............. ॥ ३  ॥"
"यदि मंहते ददातीशः ............. ॥ ३  ॥"
]
],
"searchText": "यदि मंहते ददातीशः ............. ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 4,650: Line 5,070:
"lines": [
"lines": [
"पुराम्भिन्दुर्युवाकविरमितौजा अजायत ॥ इन्द्रो विश्वस्य कर्मणो धर्ता वज्री पुरुष्टुतः ॥ ४ ॥"
"पुराम्भिन्दुर्युवाकविरमितौजा अजायत ॥ इन्द्रो विश्वस्य कर्मणो धर्ता वज्री पुरुष्टुतः ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "पुराम्भिन्दुर्युवाकविरमितौजा अजायत ॥ इन्द्रो विश्वस्य कर्मणो धर्ता वज्री पुरुष्टुतः ॥ ४ ॥\nपुराम् । भिन्दुः । युवा । कविः । अमितऽओजाः । अजायत ॥ इन्द्रः । विश्वस्य । कर्मणः । धर्ता । वज्री । पुरुऽस्तुतः ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 4,661: Line 5,082:
"lines": [
"lines": [
"त्वं वलस्य गोमतोऽपावरद्रिवो बिलम् ॥ त्वान्देवा अबिभ्युषस्तुज्यमानास आविषुः ॥ ५ ॥"
"त्वं वलस्य गोमतोऽपावरद्रिवो बिलम् ॥ त्वान्देवा अबिभ्युषस्तुज्यमानास आविषुः ॥ ५ ॥"
]
],
"searchText": "त्वं वलस्य गोमतोऽपावरद्रिवो बिलम् ॥ त्वान्देवा अबिभ्युषस्तुज्यमानास आविषुः ॥ ५ ॥\nत्वम् । वलस्य । गोऽमतः । अप । अवः । अद्रिऽवः । बिलम् ॥ त्वाम् । देवाः । अबिभ्युषः । तुज्यमानासः । आविषुः ॥ ५ ॥\nवलशब्दार्थकथनम्\nसरमाकथानिरूपणम्"
},
},
{
{
Line 4,672: Line 5,094:
"lines": [
"lines": [
"................वलस्तिर्यग्गतिर्धियः । वाचामन्यार्थबुद्धेस्तु बिलं मूलं तमो हि यत् । तदपावृतवांस्त्वं च प्रदर्श्य विनिवार्य च ॥ २५४ ॥"
"................वलस्तिर्यग्गतिर्धियः । वाचामन्यार्थबुद्धेस्तु बिलं मूलं तमो हि यत् । तदपावृतवांस्त्वं च प्रदर्श्य विनिवार्य च ॥ २५४ ॥"
]
],
"searchText": "................वलस्तिर्यग्गतिर्धियः । वाचामन्यार्थबुद्धेस्तु बिलं मूलं तमो हि यत् । तदपावृतवांस्त्वं च प्रदर्श्य विनिवार्य च ॥ २५४ ॥"
},
},
{
{
Line 4,683: Line 5,106:
"lines": [
"lines": [
"त्वां हि देवा भयापेताः प्रेर्यमाणास्त्वयैव च । छाद्यमानं गिरा दैत्यैररक्षन्निव सद्गिरा ॥ २५५॥"
"त्वां हि देवा भयापेताः प्रेर्यमाणास्त्वयैव च । छाद्यमानं गिरा दैत्यैररक्षन्निव सद्गिरा ॥ २५५॥"
]
],
"searchText": "त्वां हि देवा भयापेताः प्रेर्यमाणास्त्वयैव च । छाद्यमानं गिरा दैत्यैररक्षन्निव सद्गिरा ॥ २५५॥"
},
},
{
{
Line 4,694: Line 5,118:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रस्य गोसवार्थे च समुत्सृष्टा जगत्यपि । चर्तुं गावो हृता दैत्यैः सरमारक्षिताः पुरा । तस्याः स्वसृत्वमुक्त्वैव तयोच्छिष्टं च गोपयः ॥ २५६॥"
"इन्द्रस्य गोसवार्थे च समुत्सृष्टा जगत्यपि । चर्तुं गावो हृता दैत्यैः सरमारक्षिताः पुरा । तस्याः स्वसृत्वमुक्त्वैव तयोच्छिष्टं च गोपयः ॥ २५६॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रस्य गोसवार्थे च समुत्सृष्टा जगत्यपि । चर्तुं गावो हृता दैत्यैः सरमारक्षिताः पुरा । तस्याः स्वसृत्वमुक्त्वैव तयोच्छिष्टं च गोपयः ॥ २५६॥"
},
},
{
{
Line 4,705: Line 5,130:
"lines": [
"lines": [
"तदर्थं पणयो नाम ते दैत्या बलपूर्वकाः । इन्द्रेण निहताः पश्चाज्ज्ञात्वा च सरमाकृतम् ॥ २५७॥"
"तदर्थं पणयो नाम ते दैत्या बलपूर्वकाः । इन्द्रेण निहताः पश्चाज्ज्ञात्वा च सरमाकृतम् ॥ २५७॥"
]
],
"searchText": "तदर्थं पणयो नाम ते दैत्या बलपूर्वकाः । इन्द्रेण निहताः पश्चाज्ज्ञात्वा च सरमाकृतम् ॥ २५७॥"
},
},
{
{
Line 4,716: Line 5,142:
"lines": [
"lines": [
"ताडयित्वा पदा वक्त्रात् सृते पयसि तां भयात् । शरणागतां प्रेषयित्वा दूत्येन पणिनां पुनः ॥ २५८॥"
"ताडयित्वा पदा वक्त्रात् सृते पयसि तां भयात् । शरणागतां प्रेषयित्वा दूत्येन पणिनां पुनः ॥ २५८॥"
]
],
"searchText": "ताडयित्वा पदा वक्त्रात् सृते पयसि तां भयात् । शरणागतां प्रेषयित्वा दूत्येन पणिनां पुनः ॥ २५८॥"
},
},
{
{
Line 4,727: Line 5,154:
"lines": [
"lines": [
"भित्वा गिरिव्रजं तं च गावो यत्र प्रतिष्ठिताः । निःसारिताः पुनस्ताश्च गोसवेनेष्टमेव च ॥ तदा देवा भीत्यैव परितो जुगुपुः पतिम्  ॥ २५९॥५ ॥"
"भित्वा गिरिव्रजं तं च गावो यत्र प्रतिष्ठिताः । निःसारिताः पुनस्ताश्च गोसवेनेष्टमेव च ॥ तदा देवा भीत्यैव परितो जुगुपुः पतिम्  ॥ २५९॥५ ॥"
]
],
"searchText": "भित्वा गिरिव्रजं तं च गावो यत्र प्रतिष्ठिताः । निःसारिताः पुनस्ताश्च गोसवेनेष्टमेव च ॥ तदा देवा भीत्यैव परितो जुगुपुः पतिम् ॥ २५९॥५ ॥"
},
},
{
{
Line 4,738: Line 5,166:
"lines": [
"lines": [
"तवाहं शूर रातिभिः प्रत्यायं सिन्धुमावदन् ॥ उपातिष्ठन्त गिर्वणो विदुष्टे तस्य कारवः ॥ ६ ॥"
"तवाहं शूर रातिभिः प्रत्यायं सिन्धुमावदन् ॥ उपातिष्ठन्त गिर्वणो विदुष्टे तस्य कारवः ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "तवाहं शूर रातिभिः प्रत्यायं सिन्धुमावदन् ॥ उपातिष्ठन्त गिर्वणो विदुष्टे तस्य कारवः ॥ ६ ॥\nतव । अहम् । शूर । रातिऽभिः । प्रति । आयम् । सिन्धुम् । आऽवदन् ॥ उप । अतिष्ठन्त । गिर्वणः । विदुः । ते । तस्य । कारवः ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 4,749: Line 5,178:
"lines": [
"lines": [
"तव दानैरहं सिन्धुं नदीं प्रत्यागमं पुनः । त्वामावदन् स्तुतिपदैर्यज्ञदीक्षार्थमुद्यतः ॥ २६०॥"
"तव दानैरहं सिन्धुं नदीं प्रत्यागमं पुनः । त्वामावदन् स्तुतिपदैर्यज्ञदीक्षार्थमुद्यतः ॥ २६०॥"
]
],
"searchText": "तव दानैरहं सिन्धुं नदीं प्रत्यागमं पुनः । त्वामावदन् स्तुतिपदैर्यज्ञदीक्षार्थमुद्यतः ॥ २६०॥"
},
},
{
{
Line 4,760: Line 5,190:
"lines": [
"lines": [
"उपातिष्ठन्त कर्तारो विदुस्त्वां यो गिरोदित  ॥ ६  ॥"
"उपातिष्ठन्त कर्तारो विदुस्त्वां यो गिरोदित  ॥ ६  ॥"
]
],
"searchText": "उपातिष्ठन्त कर्तारो विदुस्त्वां यो गिरोदित ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 4,771: Line 5,202:
"lines": [
"lines": [
"मायाभिरिन्द्र मायिनन्त्वं शुष्णमवातिरः ॥ विदुष्टे तस्य मेधिरास्तेषां श्रवांस्युत्तिर ॥ ७ ॥"
"मायाभिरिन्द्र मायिनन्त्वं शुष्णमवातिरः ॥ विदुष्टे तस्य मेधिरास्तेषां श्रवांस्युत्तिर ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "मायाभिरिन्द्र मायिनन्त्वं शुष्णमवातिरः ॥ विदुष्टे तस्य मेधिरास्तेषां श्रवांस्युत्तिर ॥ ७ ॥\nमायाभिः । इन्द्र । मायिनम् । त्वम् । शुष्णम् । अव । अतिरः ॥ विदुः । ते । तस्य । मेधिराः । तेषाम् । श्रवांसि । उत् । तिर ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 4,782: Line 5,214:
"lines": [
"lines": [
"शक्तिभिः शक्तिमन्तं त्वं शोषकं वृत्रमातिरः ॥ २६१॥"
"शक्तिभिः शक्तिमन्तं त्वं शोषकं वृत्रमातिरः ॥ २६१॥"
]
],
"searchText": "शक्तिभिः शक्तिमन्तं त्वं शोषकं वृत्रमातिरः ॥ २६१॥"
},
},
{
{
Line 4,793: Line 5,226:
"lines": [
"lines": [
"तमो वा त्वां विदुर्मेधारतास्तेषां श्रवांसि च । विद्या उच्चैस्तरां देहि  .................॥ ७  ॥"
"तमो वा त्वां विदुर्मेधारतास्तेषां श्रवांसि च । विद्या उच्चैस्तरां देहि  .................॥ ७  ॥"
]
],
"searchText": "तमो वा त्वां विदुर्मेधारतास्तेषां श्रवांसि च । विद्या उच्चैस्तरां देहि .................॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 4,804: Line 5,238:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रमीशानमोजसाऽभि स्तोमा अनूषत ॥ सहस्रं यस्य रातय उत वा सन्ति भूयसीः ॥ ८,२१,११,३॥"
"इन्द्रमीशानमोजसाऽभि स्तोमा अनूषत ॥ सहस्रं यस्य रातय उत वा सन्ति भूयसीः ॥ ८,२१,११,३॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रमीशानमोजसाऽभि स्तोमा अनूषत ॥ सहस्रं यस्य रातय उत वा सन्ति भूयसीः ॥ ८,२१,११,३॥\nइन्द्रम् । ईशानम् । ओजसा । अभि । स्तोमाः । अनूषत ॥ सहस्रम् । यस्य । रातयः । उत । वा । सन्ति । भूयसीः ॥ ८, २१, ११, ३ ॥"
},
},
{
{
Line 4,815: Line 5,250:
"lines": [
"lines": [
"........यस्तुवन्ति त्वां सहौजसा  ॥ २६२ ॥  ८, २१, ११, ३ ॥"
"........यस्तुवन्ति त्वां सहौजसा  ॥ २६२ ॥  ८, २१, ११, ३ ॥"
]
],
"searchText": "........यस्तुवन्ति त्वां सहौजसा ॥ २६२ ॥ ८, २१, ११, ३ ॥"
},
},
{
{
Line 4,826: Line 5,262:
"lines": [
"lines": [
"ऋक्संहितायाः स्वाध्यायात् प्रबन्धाद्व्यासनिर्मितात् । ब्राह्मणेभ्यस्तथा मानात् प्रोक्ताः स्युर्मुनयोऽत्र ये ॥ २६३॥"
"ऋक्संहितायाः स्वाध्यायात् प्रबन्धाद्व्यासनिर्मितात् । ब्राह्मणेभ्यस्तथा मानात् प्रोक्ताः स्युर्मुनयोऽत्र ये ॥ २६३॥"
]
],
"searchText": "ऋक्संहितायाः स्वाध्यायात् प्रबन्धाद्व्यासनिर्मितात् । ब्राह्मणेभ्यस्तथा मानात् प्रोक्ताः स्युर्मुनयोऽत्र ये ॥ २६३॥"
},
},
{
{
Line 4,837: Line 5,274:
"lines": [
"lines": [
"श्रुत्यभावादलिङ्गाच्च मुनिर्नान्यः प्रतीयते । श्रुतिलिङ्गान्यता यावत्तावत्पूर्वा प्रमा भवेत् ॥ २६४ ॥"
"श्रुत्यभावादलिङ्गाच्च मुनिर्नान्यः प्रतीयते । श्रुतिलिङ्गान्यता यावत्तावत्पूर्वा प्रमा भवेत् ॥ २६४ ॥"
]
],
"searchText": "श्रुत्यभावादलिङ्गाच्च मुनिर्नान्यः प्रतीयते । श्रुतिलिङ्गान्यता यावत्तावत्पूर्वा प्रमा भवेत् ॥ २६४ ॥"
},
},
{
{
Line 4,848: Line 5,286:
"lines": [
"lines": [
"शतर्ग्भिरुत्तराभिस्तु वह्निनामानमच्युतम् । अस्तौन्मेधातिथिस्ताभ्य उत्तरा अपि तद्-दृशः ॥ २६५॥"
"शतर्ग्भिरुत्तराभिस्तु वह्निनामानमच्युतम् । अस्तौन्मेधातिथिस्ताभ्य उत्तरा अपि तद्-दृशः ॥ २६५॥"
]
],
"searchText": "शतर्ग्भिरुत्तराभिस्तु वह्निनामानमच्युतम् । अस्तौन्मेधातिथिस्ताभ्य उत्तरा अपि तद्-दृशः ॥ २६५॥"
},
},
{
{
Line 4,859: Line 5,298:
"lines": [
"lines": [
"अन्यत्रगास्तपस्यन् स ता ददर्श कदाचन । कालस्थानान्तरत्वं चेत्सङ्ख्यातोऽभ्यधिकं भवेत् ॥ २६६॥"
"अन्यत्रगास्तपस्यन् स ता ददर्श कदाचन । कालस्थानान्तरत्वं चेत्सङ्ख्यातोऽभ्यधिकं भवेत् ॥ २६६॥"
]
],
"searchText": "अन्यत्रगास्तपस्यन् स ता ददर्श कदाचन । कालस्थानान्तरत्वं चेत्सङ्ख्यातोऽभ्यधिकं भवेत् ॥ २६६॥"
},
},
{
{
Line 4,870: Line 5,310:
"lines": [
"lines": [
"अन्यस्थानगता अन्यदृष्टा अप्यत्रगा यदि । सङ्ख्यान्तर्भावमेष्यन्ति ता इतोपगता यतः ॥ २६७॥"
"अन्यस्थानगता अन्यदृष्टा अप्यत्रगा यदि । सङ्ख्यान्तर्भावमेष्यन्ति ता इतोपगता यतः ॥ २६७॥"
]
],
"searchText": "अन्यस्थानगता अन्यदृष्टा अप्यत्रगा यदि । सङ्ख्यान्तर्भावमेष्यन्ति ता इतोपगता यतः ॥ २६७॥"
},
},
{
{
Line 4,881: Line 5,322:
"lines": [
"lines": [
"अग्निसूक्तम्"
"अग्निसूक्तम्"
]
],
"searchText": "अग्निसूक्तम्\nमण्डलम्—१.अध्यायः–१.अनुवाकः–४. सूक्तम्–१२.\nमेधातिथिः काण्वः ऋषिः, गायत्री च्छन्दः, अग्निः देवता\nअग्निर्देवदूतः\nअग्न्यन्तर्गतः अग्निनामा च परशुरामः\nनिचृद् गायत्री\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री\nनिचृद्गायत्री\nविराड् गायत्री\nमेधातिथिना स्वात्मानं प्रति बोधनम्\nटीकाविवृतिः\n॥ इति द्वादशं सूक्तम् ॥"
},
},
{
{
Line 4,892: Line 5,334:
"lines": [
"lines": [
"अग्निन्दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् ॥ अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्"
"अग्निन्दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् ॥ अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्"
]
],
"searchText": "अग्निन्दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् ॥ अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्\nअग्निम् । दूतम् । वृणीमहे । होतारम् । विश्वऽवेदसम् ॥ अस्य । यज्ञस्य । सुऽक्रतुम् ॥ १ ॥\nदूतलक्षणम्"
},
},
{
{
Line 4,903: Line 5,346:
"lines": [
"lines": [
"यज्ञभागार्थमत्रस्थो देवैः सम्प्रेषितो यतः । दूतोऽग्निर्वासुदेवश्च तत्तत्प्रार्थितकृद्यतः । विश्ववेदाः स सर्वज्ञो यज्ञज्ञो यज्ञसुक्रतुः  ॥ २६८ ॥ १ ॥"
"यज्ञभागार्थमत्रस्थो देवैः सम्प्रेषितो यतः । दूतोऽग्निर्वासुदेवश्च तत्तत्प्रार्थितकृद्यतः । विश्ववेदाः स सर्वज्ञो यज्ञज्ञो यज्ञसुक्रतुः  ॥ २६८ ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "यज्ञभागार्थमत्रस्थो देवैः सम्प्रेषितो यतः । दूतोऽग्निर्वासुदेवश्च तत्तत्प्रार्थितकृद्यतः । विश्ववेदाः स सर्वज्ञो यज्ञज्ञो यज्ञसुक्रतुः ॥ २६८ ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 4,914: Line 5,358:
"lines": [
"lines": [
"अग्निमग्निं हवीमभिस्सदा हवन्त विश्पतिम् ॥ हव्यवाहम्पुरुप्रियम् ॥ २ ॥"
"अग्निमग्निं हवीमभिस्सदा हवन्त विश्पतिम् ॥ हव्यवाहम्पुरुप्रियम् ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "अग्निमग्निं हवीमभिस्सदा हवन्त विश्पतिम् ॥ हव्यवाहम्पुरुप्रियम् ॥ २ ॥\nअग्निम्ऽअग्निम् । हवीमऽभिः । सदा । हवन्त । विश्पतिम् । हव्यऽवाहम् । पुरुऽप्रियम् ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 4,925: Line 5,370:
"lines": [
"lines": [
"अग्निनामा जामदग्न्यो भगवान् सम्प्रकीर्तितः । तस्य रूपबहुत्वेन वीप्सा चैवोपपद्यते । हवीमभिर्ऋगाह्वानैराह्वयन्त प्रजापतिम्  ॥ २६९॥ २  ॥"
"अग्निनामा जामदग्न्यो भगवान् सम्प्रकीर्तितः । तस्य रूपबहुत्वेन वीप्सा चैवोपपद्यते । हवीमभिर्ऋगाह्वानैराह्वयन्त प्रजापतिम्  ॥ २६९॥ २  ॥"
]
],
"searchText": "अग्निनामा जामदग्न्यो भगवान् सम्प्रकीर्तितः । तस्य रूपबहुत्वेन वीप्सा चैवोपपद्यते । हवीमभिर्ऋगाह्वानैराह्वयन्त प्रजापतिम् ॥ २६९॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 4,936: Line 5,382:
"lines": [
"lines": [
"अग्ने देवा इहावह जज्ञानो वृक्तबर्हिषे ॥ असि होता न ईड्यः ॥ ३ ॥"
"अग्ने देवा इहावह जज्ञानो वृक्तबर्हिषे ॥ असि होता न ईड्यः ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "अग्ने देवा इहावह जज्ञानो वृक्तबर्हिषे ॥ असि होता न ईड्यः ॥ ३ ॥\nअग्ने । देवान् । इह । आ । वह । जज्ञानः । वृक्तऽबर्हिषे ॥ असि । होता । नः । ईड्यः ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 4,947: Line 5,394:
"lines": [
"lines": [
"जज्ञानो व्यज्यमानस्तु वृक्तं प्रस्तुतमुच्यते । यजमानो वृक्तबर्हिः  ...................॥ ३  ॥"
"जज्ञानो व्यज्यमानस्तु वृक्तं प्रस्तुतमुच्यते । यजमानो वृक्तबर्हिः  ...................॥ ३  ॥"
]
],
"searchText": "जज्ञानो व्यज्यमानस्तु वृक्तं प्रस्तुतमुच्यते । यजमानो वृक्तबर्हिः ...................॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 4,958: Line 5,406:
"lines": [
"lines": [
"ता उशतो विबोधय यदग्ने यासि दूत्यम् ॥ देवैरासत्सि बर्हिषि ॥ ४ ॥"
"ता उशतो विबोधय यदग्ने यासि दूत्यम् ॥ देवैरासत्सि बर्हिषि ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "ता उशतो विबोधय यदग्ने यासि दूत्यम् ॥ देवैरासत्सि बर्हिषि ॥ ४ ॥\nतान् । उशतः । वि । बोधय । यत् । अग्ने । यासि । दूत्यम् । देवैः । आ । सत्सि । बर्हिषि ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 4,969: Line 5,418:
"lines": [
"lines": [
"....................बोधयेशेच्छतः सुरान् ॥ २७०॥  देवैः सहोपविशसि..........  ॥ ४  ॥"
"....................बोधयेशेच्छतः सुरान् ॥ २७०॥  देवैः सहोपविशसि..........  ॥ ४  ॥"
]
],
"searchText": "....................बोधयेशेच्छतः सुरान् ॥ २७०॥ देवैः सहोपविशसि.......... ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 4,980: Line 5,430:
"lines": [
"lines": [
"घृताहवन दीदिवः प्रतिष्म रिषतो दह ॥ अग्ने त्वं रक्षस्विनः ॥ ५ ॥"
"घृताहवन दीदिवः प्रतिष्म रिषतो दह ॥ अग्ने त्वं रक्षस्विनः ॥ ५ ॥"
]
],
"searchText": "घृताहवन दीदिवः प्रतिष्म रिषतो दह ॥ अग्ने त्वं रक्षस्विनः ॥ ५ ॥\nघृतऽआहवन । दीदिऽवः । प्रति । स्म । रिषतः । दह ॥ अग्ने । त्वम् । रक्षस्विनः ॥ ५ ॥"
},
},
{
{
Line 4,991: Line 5,442:
"lines": [
"lines": [
".................... यस्य ते सुघृतं हविः । रिषतो नाशकान् रक्षो जनान् प्रति दहैव च ॥ २७१॥५  ॥"
".................... यस्य ते सुघृतं हविः । रिषतो नाशकान् रक्षो जनान् प्रति दहैव च ॥ २७१॥५  ॥"
]
],
"searchText": ".................... यस्य ते सुघृतं हविः । रिषतो नाशकान् रक्षो जनान् प्रति दहैव च ॥ २७१॥५ ॥"
},
},
{
{
Line 5,002: Line 5,454:
"lines": [
"lines": [
"अग्निनाग्निस्समिध्यते कविर्गृहपतिर्युवा ॥ हव्यवाड् जुह्वास्यः ॥ ६, २२ ॥"
"अग्निनाग्निस्समिध्यते कविर्गृहपतिर्युवा ॥ हव्यवाड् जुह्वास्यः ॥ ६, २२ ॥"
]
],
"searchText": "अग्निनाग्निस्समिध्यते कविर्गृहपतिर्युवा ॥ हव्यवाड् जुह्वास्यः ॥ ६, २२ ॥\nअग्निना । अग्निः । सम् । इध्यते । कविः । गृहऽपतिः । युवा ॥ हव्यऽवा । जुहुऽआस्यः ॥ ६, २२ ॥\nअग्न्यादीनां दीप्त्यादिगुणदो भगवान्"
},
},
{
{
Line 5,013: Line 5,466:
"lines": [
"lines": [
"यस्याऽस्ये हूयते सोऽग्निः परेशेन समिध्यते । अथवाऽऽहवनीयोऽग्निर्मथितेन समिध्यते  ॥ २७२॥६॥"
"यस्याऽस्ये हूयते सोऽग्निः परेशेन समिध्यते । अथवाऽऽहवनीयोऽग्निर्मथितेन समिध्यते  ॥ २७२॥६॥"
]
],
"searchText": "यस्याऽस्ये हूयते सोऽग्निः परेशेन समिध्यते । अथवाऽऽहवनीयोऽग्निर्मथितेन समिध्यते ॥ २७२॥६॥"
},
},
{
{
Line 5,024: Line 5,478:
"lines": [
"lines": [
"कविमग्निमुपस्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे ॥ देवममीवचातनम् ॥ ७ ॥"
"कविमग्निमुपस्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे ॥ देवममीवचातनम् ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "कविमग्निमुपस्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे ॥ देवममीवचातनम् ॥ ७ ॥\nकविम् । अग्निम् । उप । स्तुहि । सत्यऽधर्माणम् । अध्वरे ॥ देवम् । अमीवऽचातनम् ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 5,035: Line 5,490:
"lines": [
"lines": [
"सत्यधर्मा सद्गुणभृद्  दुःखघ्नोऽमीवचातनः ।  चातनं कालनं वा स्यात् ..............॥॥"
"सत्यधर्मा सद्गुणभृद्  दुःखघ्नोऽमीवचातनः ।  चातनं कालनं वा स्यात् ..............॥॥"
]
],
"searchText": "सत्यधर्मा सद्गुणभृद् दुःखघ्नोऽमीवचातनः । चातनं कालनं वा स्यात् ..............॥॥"
},
},
{
{
Line 5,046: Line 5,502:
"lines": [
"lines": [
"यस्त्वामग्ने हविष्पतिर्दूतन्देव सपर्यति ॥ तस्य स्म प्राविता भव ॥ ८ ॥"
"यस्त्वामग्ने हविष्पतिर्दूतन्देव सपर्यति ॥ तस्य स्म प्राविता भव ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "यस्त्वामग्ने हविष्पतिर्दूतन्देव सपर्यति ॥ तस्य स्म प्राविता भव ॥ ८ ॥\nयः । त्वाम् । अग्नेे । हविःऽपतिः । दूतम् । देव । सपर्यति ॥ तस्य । स्म । प्रऽअविता । भव ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 5,057: Line 5,514:
"lines": [
"lines": [
"यो अग्निन्देववीतये हविष्मा आविवासति ॥ तस्मै पावक मृय ॥ ९ ॥"
"यो अग्निन्देववीतये हविष्मा आविवासति ॥ तस्मै पावक मृय ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "यो अग्निन्देववीतये हविष्मा आविवासति ॥ तस्मै पावक मृय ॥ ९ ॥\nयः । अग्निम् । देवऽवीतये । हविष्मान् । आऽविवासति ॥ तस्मै । पावक । मृय ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 5,068: Line 5,526:
"lines": [
"lines": [
"...................देववीतिस्तु तद्गतिः ॥ २७३॥ आवासयति यस्त्वां च तं त्वं मृय सर्वदा  ॥ ९  ॥"
"...................देववीतिस्तु तद्गतिः ॥ २७३॥ आवासयति यस्त्वां च तं त्वं मृय सर्वदा  ॥ ९  ॥"
]
],
"searchText": "...................देववीतिस्तु तद्गतिः ॥ २७३॥ आवासयति यस्त्वां च तं त्वं मृय सर्वदा ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 5,079: Line 5,538:
"lines": [
"lines": [
"स नः पावक दीदिवोऽग्ने देवा इहावह ॥ उप यज्ञं हविश्च नः ॥ १० ॥"
"स नः पावक दीदिवोऽग्ने देवा इहावह ॥ उप यज्ञं हविश्च नः ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "स नः पावक दीदिवोऽग्ने देवा इहावह ॥ उप यज्ञं हविश्च नः ॥ १० ॥\nसः । नः । पावक । दीदिऽवः । अग्ने । देवान् । इह । आ । वह ॥ उप । यज्ञम् । हविः । च । नः ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 5,090: Line 5,550:
"lines": [
"lines": [
"त्वत्पूजाविषये देवानावहेन्द्रियमानिनः  ॥ २७४ ॥ १० ॥"
"त्वत्पूजाविषये देवानावहेन्द्रियमानिनः  ॥ २७४ ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "त्वत्पूजाविषये देवानावहेन्द्रियमानिनः ॥ २७४ ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 5,101: Line 5,562:
"lines": [
"lines": [
"स नस्स्तवान आभर गायत्रेण नवीयसा ॥ रयिं वीरवतीमिषम् ॥ ११ ॥"
"स नस्स्तवान आभर गायत्रेण नवीयसा ॥ रयिं वीरवतीमिषम् ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": "स नस्स्तवान आभर गायत्रेण नवीयसा ॥ रयिं वीरवतीमिषम् ॥ ११ ॥\nसः । नः । स्तवानः । आ । भर । गायत्रेण । नवीयसा ॥ रयिम् । वीरऽवतीम् । इषम् ॥ ११ ॥"
},
},
{
{
Line 5,112: Line 5,574:
"lines": [
"lines": [
"गायत्रेण स्तूयमानो दृश्यमानेन नो रयिम् । पुत्रयुक्तामिषं चैव वीर्ययुक्तामथावह  ॥२७५ ॥ ११ ॥"
"गायत्रेण स्तूयमानो दृश्यमानेन नो रयिम् । पुत्रयुक्तामिषं चैव वीर्ययुक्तामथावह  ॥२७५ ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": "गायत्रेण स्तूयमानो दृश्यमानेन नो रयिम् । पुत्रयुक्तामिषं चैव वीर्ययुक्तामथावह ॥२७५ ॥ ११ ॥"
},
},
{
{
Line 5,123: Line 5,586:
"lines": [
"lines": [
"अग्ने शुक्रेण शोचिषा विश्वाभिर्देवहूतिभिः ॥ इमं स्तोमञ्जुुषस्व नः ॥ १२, २३, १२ ॥"
"अग्ने शुक्रेण शोचिषा विश्वाभिर्देवहूतिभिः ॥ इमं स्तोमञ्जुुषस्व नः ॥ १२, २३, १२ ॥"
]
],
"searchText": "अग्ने शुक्रेण शोचिषा विश्वाभिर्देवहूतिभिः ॥ इमं स्तोमञ्जुुषस्व नः ॥ १२, २३, १२ ॥\nअग्ने । शुक्रेण । शोचिषा । विश्वाभिः । देवहूतिऽभिः ॥ इमम् । स्तोमम् । जुषस्व । नः ॥ १२, २३, १२ ॥"
},
},
{
{
Line 5,134: Line 5,598:
"lines": [
"lines": [
"ज्वलता तेजसा विश्वदेवाह्वानैर्वृणु स्तुतिम् ॥॥ १२,२३,१२॥"
"ज्वलता तेजसा विश्वदेवाह्वानैर्वृणु स्तुतिम् ॥॥ १२,२३,१२॥"
]
],
"searchText": "ज्वलता तेजसा विश्वदेवाह्वानैर्वृणु स्तुतिम् ॥॥ १२,२३,१२॥"
},
},
{
{
Line 5,145: Line 5,610:
"lines": [
"lines": [
"unknown"
"unknown"
]
],
"searchText": "unknown\nमण्डलम्—१. अध्यायः–१- अनुवाकः–४.सूक्तम्—१३\n(सुसमिद्धो द्वादशर्चम्, मेधातिथः काण्वः, गायत्री, आप्रीदेवताः) (इध्मः- सुसमिद्धः अग्निर्देवता)\nतनूनपात् अग्निर्देवता\nनराशंसः अग्निर्देवता\nइः-ईतिः अग्निर्देवता\nबर्हिर्देवता\nश्रियो दास्यः द्वारो देव्यो देवताः\nपिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री - नक्ता, उषाश्च देवते\nपिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री - दैव्यौ होतारौ गार्हपत्याहवनीयौ देवते\nनिचृद् गायत्री - इा (श्रीः) महीः (भूः भारती च सरस्वती च देवताः\nत्वष्टा देवता\nपिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री - वनस्पतिर्देवता\nपिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री - स्वाहादेवी देवता"
},
},
{
{
Line 5,156: Line 5,622:
"lines": [
"lines": [
"सुसमिद्धो न आवह देवा अग्ने हविष्मते ॥ होतः पावक यक्षि च ॥ १ ॥"
"सुसमिद्धो न आवह देवा अग्ने हविष्मते ॥ होतः पावक यक्षि च ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "सुसमिद्धो न आवह देवा अग्ने हविष्मते ॥ होतः पावक यक्षि च ॥ १ ॥\nसुऽसमिद्धः । नः । आ । वह । देवान् । अग्ने । हविष्मते ॥ होतरिति । पावक । यक्षि । च ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 5,167: Line 5,634:
"lines": [
"lines": [
"अस्मद्धविष्मते देवानाहूय यज चादरात्  ॥२७६ ॥ १ ॥"
"अस्मद्धविष्मते देवानाहूय यज चादरात्  ॥२७६ ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "अस्मद्धविष्मते देवानाहूय यज चादरात् ॥२७६ ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 5,178: Line 5,646:
"lines": [
"lines": [
"मधुमन्तन्तनूनपाद्यज्ञन्देवेषु नः कवे ॥ अद्या कृणुहि वीतये ॥ २ ॥"
"मधुमन्तन्तनूनपाद्यज्ञन्देवेषु नः कवे ॥ अद्या कृणुहि वीतये ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "मधुमन्तन्तनूनपाद्यज्ञन्देवेषु नः कवे ॥ अद्या कृणुहि वीतये ॥ २ ॥\nमधुऽमन्तम् । तनूऽनपात् । यज्ञम् । देवेषु । नः । कवे ॥ अद्य । कृणुहि । वीतये ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 5,189: Line 5,658:
"lines": [
"lines": [
"तनूभ्यो वाक् ततो देवो व्यक्तस्तेन तनूनपात्  ॥ २  ॥"
"तनूभ्यो वाक् ततो देवो व्यक्तस्तेन तनूनपात्  ॥ २  ॥"
]
],
"searchText": "तनूभ्यो वाक् ततो देवो व्यक्तस्तेन तनूनपात् ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 5,200: Line 5,670:
"lines": [
"lines": [
"नराशंसमिह प्रियमस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ मधुजिह्वं हविष्कृतम् ॥ ३ ॥"
"नराशंसमिह प्रियमस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ मधुजिह्वं हविष्कृतम् ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "नराशंसमिह प्रियमस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ मधुजिह्वं हविष्कृतम् ॥ ३ ॥\nनराशंसम् । इह । प्रियम् । अस्मिन् । यज्ञे । उप । ह्वये ॥ मधुऽजिह्वम् । हविःऽकृतम् ॥ ३ ॥\nसुसमिद्धादयः अग्नेर्मूर्तयः"
},
},
{
{
Line 5,211: Line 5,682:
"lines": [
"lines": [
"नरैः स्तुत्यो नराशंसो वह्नेरन्याऽथवा तनूः  ॥२७७॥३॥"
"नरैः स्तुत्यो नराशंसो वह्नेरन्याऽथवा तनूः  ॥२७७॥३॥"
]
],
"searchText": "नरैः स्तुत्यो नराशंसो वह्नेरन्याऽथवा तनूः ॥२७७॥३॥"
},
},
{
{
Line 5,222: Line 5,694:
"lines": [
"lines": [
"अग्ने सुखतमे रथे देवा ईति आवह ॥ असि होता मनुर्हितः ॥ ४ ॥"
"अग्ने सुखतमे रथे देवा ईति आवह ॥ असि होता मनुर्हितः ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "अग्ने सुखतमे रथे देवा ईति आवह ॥ असि होता मनुर्हितः ॥ ४ ॥\nअग्ने । सुखऽतमे । रथे । देवान् । र्इतिः । आ । वह ॥ असि । होता । मनुःऽहितः ॥ ४ ॥\nअध्यात्मरथविवरणम्"
},
},
{
{
Line 5,233: Line 5,706:
"lines": [
"lines": [
"मनूनां च हितत्वेन मनुर्हित इतीरितः  ॥ ४  ॥"
"मनूनां च हितत्वेन मनुर्हित इतीरितः  ॥ ४  ॥"
]
],
"searchText": "मनूनां च हितत्वेन मनुर्हित इतीरितः ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 5,244: Line 5,718:
"lines": [
"lines": [
"स्तृणीत बर्हिरानुषग्घृतपृष्ठम्मनीषिणः ॥ यत्रामृतस्य चक्षणम् ॥ ५ ॥"
"स्तृणीत बर्हिरानुषग्घृतपृष्ठम्मनीषिणः ॥ यत्रामृतस्य चक्षणम् ॥ ५ ॥"
]
],
"searchText": "स्तृणीत बर्हिरानुषग्घृतपृष्ठम्मनीषिणः ॥ यत्रामृतस्य चक्षणम् ॥ ५ ॥\nस्तृणीत । बर्हिः । आनुषक् । घृतऽपृष्ठम् । मनीषिणः ॥ यत्र । अमृतस्य । चक्षणम् ॥ ५ ॥"
},
},
{
{
Line 5,255: Line 5,730:
"lines": [
"lines": [
"आनुषक् सर्वतो देवस्थानं बर्हिः स्तृणीत च ॥२७८॥"
"आनुषक् सर्वतो देवस्थानं बर्हिः स्तृणीत च ॥२७८॥"
]
],
"searchText": "आनुषक् सर्वतो देवस्थानं बर्हिः स्तृणीत च ॥२७८॥"
},
},
{
{
Line 5,266: Line 5,742:
"lines": [
"lines": [
"शुद्धस्य विष्णोर्यत् स्थानं घृतपृष्ठं हि तन्मनः । यत्र स्याद् दर्शनं विष्णोर्नित्यामरणधर्मिणः  ॥ २७९॥५॥"
"शुद्धस्य विष्णोर्यत् स्थानं घृतपृष्ठं हि तन्मनः । यत्र स्याद् दर्शनं विष्णोर्नित्यामरणधर्मिणः  ॥ २७९॥५॥"
]
],
"searchText": "शुद्धस्य विष्णोर्यत् स्थानं घृतपृष्ठं हि तन्मनः । यत्र स्याद् दर्शनं विष्णोर्नित्यामरणधर्मिणः ॥ २७९॥५॥"
},
},
{
{
Line 5,277: Line 5,754:
"lines": [
"lines": [
"विश्रयन्तामृतावृधो द्वारो देवीरसश्चतः ॥ अद्या नूनञ्च यष्टवे ॥ ६, २४ ॥"
"विश्रयन्तामृतावृधो द्वारो देवीरसश्चतः ॥ अद्या नूनञ्च यष्टवे ॥ ६, २४ ॥"
]
],
"searchText": "विश्रयन्तामृतावृधो द्वारो देवीरसश्चतः ॥ अद्या नूनञ्च यष्टवे ॥ ६, २४ ॥\nवि । श्रयन्ताम् । ऋतऽवृधः । द्वारः । देवीः । असश्चतः ॥ अद्य । नूनम् । च । यष्टवे ॥ ६, २४ ॥"
},
},
{
{
Line 5,288: Line 5,766:
"lines": [
"lines": [
"ऋतरूपेण हरिणा समृद्धाया ऋतावृधः । द्वारो देव्यः श्रियो दास्यः श्रयन्तामिह नो मखे ॥ २८०॥"
"ऋतरूपेण हरिणा समृद्धाया ऋतावृधः । द्वारो देव्यः श्रियो दास्यः श्रयन्तामिह नो मखे ॥ २८०॥"
]
],
"searchText": "ऋतरूपेण हरिणा समृद्धाया ऋतावृधः । द्वारो देव्यः श्रियो दास्यः श्रयन्तामिह नो मखे ॥ २८०॥"
},
},
{
{
Line 5,299: Line 5,778:
"lines": [
"lines": [
"मानसे बाह्ययज्ञे वा ह्यसङ्गत्वादसश्चतः । अद्याहनि तथा नूनमद्यैव यजनार्थतः ॥ २८१॥"
"मानसे बाह्ययज्ञे वा ह्यसङ्गत्वादसश्चतः । अद्याहनि तथा नूनमद्यैव यजनार्थतः ॥ २८१॥"
]
],
"searchText": "मानसे बाह्ययज्ञे वा ह्यसङ्गत्वादसश्चतः । अद्याहनि तथा नूनमद्यैव यजनार्थतः ॥ २८१॥"
},
},
{
{
Line 5,310: Line 5,790:
"lines": [
"lines": [
"द्वारभूतः स भगवानपि साक्षान्मुमुक्षतः । स्त्रीरूपश्च सः ...............            ॥  ॥ ६,२४॥"
"द्वारभूतः स भगवानपि साक्षान्मुमुक्षतः । स्त्रीरूपश्च सः ...............            ॥  ॥ ६,२४॥"
]
],
"searchText": "द्वारभूतः स भगवानपि साक्षान्मुमुक्षतः । स्त्रीरूपश्च सः ............... ॥ ॥ ६,२४॥"
},
},
{
{
Line 5,321: Line 5,802:
"lines": [
"lines": [
"नक्तोषासा सुपेशसाऽस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ इदन्नो बर्हिरासदे ॥ ७ ॥"
"नक्तोषासा सुपेशसाऽस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ इदन्नो बर्हिरासदे ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "नक्तोषासा सुपेशसाऽस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ इदन्नो बर्हिरासदे ॥ ७ ॥\nनक्तोषसा । सुऽपेशसा । अस्मिन् । यज्ञे । उप । ह्वये ॥ इदम् । नः । बर्हिः । आऽसदे ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 5,332: Line 5,814:
"lines": [
"lines": [
"........नक्ता स्यान्नाक्तो यस्मात् स सर्वतः । उषाः प्रकाशरूपत्वात् सुभद्रे ते उपह्वये ॥ २८२ ॥"
"........नक्ता स्यान्नाक्तो यस्मात् स सर्वतः । उषाः प्रकाशरूपत्वात् सुभद्रे ते उपह्वये ॥ २८२ ॥"
]
],
"searchText": "........नक्ता स्यान्नाक्तो यस्मात् स सर्वतः । उषाः प्रकाशरूपत्वात् सुभद्रे ते उपह्वये ॥ २८२ ॥"
},
},
{
{
Line 5,343: Line 5,826:
"lines": [
"lines": [
"अस्मिन् बर्हिषि संस्थित्यै  .........  ॥ ७  ॥"
"अस्मिन् बर्हिषि संस्थित्यै  .........  ॥ ७  ॥"
]
],
"searchText": "अस्मिन् बर्हिषि संस्थित्यै ......... ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 5,354: Line 5,838:
"lines": [
"lines": [
"ता सुजिह्वा उपह्वये होतारा दैव्या कवी ॥ यज्ञन्नो यक्षतामिमम् ॥ ८ ॥"
"ता सुजिह्वा उपह्वये होतारा दैव्या कवी ॥ यज्ञन्नो यक्षतामिमम् ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "ता सुजिह्वा उपह्वये होतारा दैव्या कवी ॥ यज्ञन्नो यक्षतामिमम् ॥ ८ ॥\nता । सुऽजिह्वौ । उप । ह्वये । होतारा । दैव्या । कवी इति ॥ यज्ञम् । नः । यक्षताम् । इमम् ॥ ८ ॥\nआत्मान्तरात्मेति भगवतो रूपद्वयम्"
},
},
{
{
Line 5,365: Line 5,850:
"lines": [
"lines": [
"......................होतारौ देवगावपि ।  मथ्यमानोऽपरश्चैव वह्नी तद्गोऽथ वा हरिः ॥ २८३॥"
"......................होतारौ देवगावपि ।  मथ्यमानोऽपरश्चैव वह्नी तद्गोऽथ वा हरिः ॥ २८३॥"
]
],
"searchText": "......................होतारौ देवगावपि । मथ्यमानोऽपरश्चैव वह्नी तद्गोऽथ वा हरिः ॥ २८३॥"
},
},
{
{
Line 5,376: Line 5,862:
"lines": [
"lines": [
"आत्माऽन्तरात्मरूपेण द्विरूपो वा व्यवस्थितः ।  देवेषु यजतां यज्ञमस्मदीयमिमं सदा  ॥ २८४॥८॥"
"आत्माऽन्तरात्मरूपेण द्विरूपो वा व्यवस्थितः ।  देवेषु यजतां यज्ञमस्मदीयमिमं सदा  ॥ २८४॥८॥"
]
],
"searchText": "आत्माऽन्तरात्मरूपेण द्विरूपो वा व्यवस्थितः । देवेषु यजतां यज्ञमस्मदीयमिमं सदा ॥ २८४॥८॥"
},
},
{
{
Line 5,387: Line 5,874:
"lines": [
"lines": [
"इा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः ॥ बर्हिस्सीदन्त्वस्रिधः ॥ ९ ॥"
"इा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः ॥ बर्हिस्सीदन्त्वस्रिधः ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "इा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः ॥ बर्हिस्सीदन्त्वस्रिधः ॥ ९ ॥\nइा । सरस्वती । मही । तिस्रः । देवीः । मयःऽभुवः ॥ बर्हिः । सीदन्तु । अस्रिधः ॥ ९ ॥\nइा-सरस्वत्यादिनामानः भगवत्स्त्रीरूपविशेषाः\nसरस्वती (भारती) अपि महीशब्दवाच्या"
},
},
{
{
Line 5,398: Line 5,886:
"lines": [
"lines": [
"ईेड्यत्वाद्धरिः श्रीर्वा भूरूपा सैव चापरा ।"
"ईेड्यत्वाद्धरिः श्रीर्वा भूरूपा सैव चापरा ।"
]
],
"searchText": "ईेड्यत्वाद्धरिः श्रीर्वा भूरूपा सैव चापरा ।"
},
},
{
{
Line 5,409: Line 5,898:
"lines": [
"lines": [
"मही तु भारती नाम वायव्या ब्रह्मणोऽपरा । तद्गतस्तादृशै रूपैः पृथक्स्थो वा हरिस्तथा  ॥२८५ ॥९ ॥"
"मही तु भारती नाम वायव्या ब्रह्मणोऽपरा । तद्गतस्तादृशै रूपैः पृथक्स्थो वा हरिस्तथा  ॥२८५ ॥९ ॥"
]
],
"searchText": "मही तु भारती नाम वायव्या ब्रह्मणोऽपरा । तद्गतस्तादृशै रूपैः पृथक्स्थो वा हरिस्तथा ॥२८५ ॥९ ॥"
},
},
{
{
Line 5,420: Line 5,910:
"lines": [
"lines": [
"इह त्वष्टारमग्रियं विश्वरूपमुपह्वये ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १० ॥"
"इह त्वष्टारमग्रियं विश्वरूपमुपह्वये ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "इह त्वष्टारमग्रियं विश्वरूपमुपह्वये ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १० ॥\nइह । त्वष्टारम् । अग्रियम् । विश्वऽरूपम् । उप । ह्वये ॥ अस्माकम् । अस्तु । केवलः ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 5,431: Line 5,922:
"lines": [
"lines": [
"त्वष्टा तेजस्त्वतो विष्णुर्बलत्वाद्वा समीरितः । विश्वरूपकरत्वाच्च विश्वरूपोऽथ पूर्तितः  ॥ २८६ ॥ १० ॥"
"त्वष्टा तेजस्त्वतो विष्णुर्बलत्वाद्वा समीरितः । विश्वरूपकरत्वाच्च विश्वरूपोऽथ पूर्तितः  ॥ २८६ ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "त्वष्टा तेजस्त्वतो विष्णुर्बलत्वाद्वा समीरितः । विश्वरूपकरत्वाच्च विश्वरूपोऽथ पूर्तितः ॥ २८६ ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 5,442: Line 5,934:
"lines": [
"lines": [
"अवसृजा वनस्पते देव देवेभ्यो हविः ॥ प्रदातुरस्तु चेतनम् ॥ ११ ॥"
"अवसृजा वनस्पते देव देवेभ्यो हविः ॥ प्रदातुरस्तु चेतनम् ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": "अवसृजा वनस्पते देव देवेभ्यो हविः ॥ प्रदातुरस्तु चेतनम् ॥ ११ ॥\nअव । सृज । वनस्पते । देव । देवेभ्यः । हविः ॥ प्र । दातुः । अस्तु । चेतनम् ॥ ११ ॥\nवनस्पतिर्भगवान्"
},
},
{
{
Line 5,453: Line 5,946:
"lines": [
"lines": [
"वननीयपतित्वेन वनस्पतिरितीरितः । ज्ञानं तु चेतनम्  ................. ॥ ११ ॥"
"वननीयपतित्वेन वनस्पतिरितीरितः । ज्ञानं तु चेतनम्  ................. ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": "वननीयपतित्वेन वनस्पतिरितीरितः । ज्ञानं तु चेतनम् ................. ॥ ११ ॥"
},
},
{
{
Line 5,464: Line 5,958:
"lines": [
"lines": [
"स्वाहा यज्ञङ्कृणोतनेन्द्राय यज्वनो गृहे ॥ तत्र देवा उपह्वये ॥ १२, १५, १३ ॥"
"स्वाहा यज्ञङ्कृणोतनेन्द्राय यज्वनो गृहे ॥ तत्र देवा उपह्वये ॥ १२, १५, १३ ॥"
]
],
"searchText": "स्वाहा यज्ञङ्कृणोतनेन्द्राय यज्वनो गृहे ॥ तत्र देवा उपह्वये ॥ १२, १५, १३ ॥\nस्वाहा । यज्ञम् । कृणोतन । इन्द्राय । यज्वनः । गृहे ॥ तत्र । देवान् । उप । ह्वये ॥ १२, २५, १३ ॥\nस्वाहाशब्दस्य त्रेधा अर्थविवरणम्"
},
},
{
{
Line 5,475: Line 5,970:
"lines": [
"lines": [
".......स्वाहा स्वभागगतिमान् स्मृतः ॥ २८७ ॥"
".......स्वाहा स्वभागगतिमान् स्मृतः ॥ २८७ ॥"
]
],
"searchText": ".......स्वाहा स्वभागगतिमान् स्मृतः ॥ २८७ ॥"
},
},
{
{
Line 5,486: Line 5,982:
"lines": [
"lines": [
"अव्ययत्वाद् अमोषश्च  ॥ ॥ १२, २५, १३  ॥"
"अव्ययत्वाद् अमोषश्च  ॥ ॥ १२, २५, १३  ॥"
]
],
"searchText": "अव्ययत्वाद् अमोषश्च ॥ ॥ १२, २५, १३ ॥"
},
},
{
{
Line 5,497: Line 5,994:
"lines": [
"lines": [
"वैश्वदेवसूक्तम्"
"वैश्वदेवसूक्तम्"
]
],
"searchText": "वैश्वदेवसूक्तम्\nमण्डलम् –१.अध्यायः–१. अनुवाकः–४.सूक्तम्– १४.\nऐभिरग्ने द्वादश, मेधातिथिः काण्वः ऋषिः, गायत्री विश्वेदेवाः देवताः\nसोमपानार्थं विश्वेदेवप्रार्थना\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री\nउदात्तस्वरार्थनिरूपणणम्\nनिचृद् गायत्री\nनिचृद् गायत्री\n॥ इति चतुर्दशं सूक्तम् ॥"
},
},
{
{
Line 5,508: Line 6,006:
"lines": [
"lines": [
"ऐभिरग्ने दुवो गिरो विश्वेभिस्सोमपीतये ॥ देवेभिर्याहि यक्षि च ॥ १ ॥"
"ऐभिरग्ने दुवो गिरो विश्वेभिस्सोमपीतये ॥ देवेभिर्याहि यक्षि च ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "ऐभिरग्ने दुवो गिरो विश्वेभिस्सोमपीतये ॥ देवेभिर्याहि यक्षि च ॥ १ ॥\nआ । एभिः । अग्ने । दुवः । गिरः । विश्वेभिः । सोमऽपीतये ॥ देवेभिः । याहि । यक्षि । च ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 5,519: Line 6,018:
"lines": [
"lines": [
"...............कामदोहा दुवः स्मृताः ॥ १ ॥"
"...............कामदोहा दुवः स्मृताः ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "...............कामदोहा दुवः स्मृताः ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 5,530: Line 6,030:
"lines": [
"lines": [
"आ त्वा कण्वा अहूषत गृणन्ति विप्र ते धियः ॥ देवेभिरग्न आगहि ॥ २ ॥"
"आ त्वा कण्वा अहूषत गृणन्ति विप्र ते धियः ॥ देवेभिरग्न आगहि ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "आ त्वा कण्वा अहूषत गृणन्ति विप्र ते धियः ॥ देवेभिरग्न आगहि ॥ २ ॥\nआ । त्वा । कण्वाः । अहूषत । गृणन्ति । विप्र । ते । धियः ॥ देवेभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 5,541: Line 6,042:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रवायू बृहस्पतिम्मित्राग्निम्पूषणम्भगम् ॥ आदित्यान्मारुतङ्गणम् ॥ ३ ॥"
"इन्द्रवायू बृहस्पतिम्मित्राग्निम्पूषणम्भगम् ॥ आदित्यान्मारुतङ्गणम् ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रवायू बृहस्पतिम्मित्राग्निम्पूषणम्भगम् ॥ आदित्यान्मारुतङ्गणम् ॥ ३ ॥\nइन्द्रवायू इति । बृहस्पतिम् । मित्रा । अग्निम् । पूषणम् । भगम् ॥ आदित्यान् । मारुतम् । गणम् ॥ ३ ॥\nपूषा-भग-आदित्य-मारुतादिशब्दनिर्वचनम्"
},
},
{
{
Line 5,552: Line 6,054:
"lines": [
"lines": [
"बृहन्पतिर्बृहत्या वा वाच एव बृहस्पतिः ॥२८८॥"
"बृहन्पतिर्बृहत्या वा वाच एव बृहस्पतिः ॥२८८॥"
]
],
"searchText": "बृहन्पतिर्बृहत्या वा वाच एव बृहस्पतिः ॥२८८॥"
},
},
{
{
Line 5,563: Line 6,066:
"lines": [
"lines": [
"मित्रेति मित्रावरुणौ पूषा नाम स पोषणात् । पूर्णत्वाद्वा भगः प्रोक्तः पूर्णैश्वर्यादिकत्वतः ॥ २८९ ॥"
"मित्रेति मित्रावरुणौ पूषा नाम स पोषणात् । पूर्णत्वाद्वा भगः प्रोक्तः पूर्णैश्वर्यादिकत्वतः ॥ २८९ ॥"
]
],
"searchText": "मित्रेति मित्रावरुणौ पूषा नाम स पोषणात् । पूर्णत्वाद्वा भगः प्रोक्तः पूर्णैश्वर्यादिकत्वतः ॥ २८९ ॥"
},
},
{
{
Line 5,574: Line 6,078:
"lines": [
"lines": [
"आदिस्थत्वात् स आदित्य आददानः प्रयाति वा । बहुरूपत्वतश्चैव मानोक्तत्वात्तु मारुतः  ॥ २९० ॥ ३  ॥"
"आदिस्थत्वात् स आदित्य आददानः प्रयाति वा । बहुरूपत्वतश्चैव मानोक्तत्वात्तु मारुतः  ॥ २९० ॥ ३  ॥"
]
],
"searchText": "आदिस्थत्वात् स आदित्य आददानः प्रयाति वा । बहुरूपत्वतश्चैव मानोक्तत्वात्तु मारुतः ॥ २९० ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 5,585: Line 6,090:
"lines": [
"lines": [
"प्रवो भ्रियन्त इन्दवो मत्सरा मादयिष्णवः ॥ द्रप्सा मध्वश्चमूषदः ॥ ४ ॥"
"प्रवो भ्रियन्त इन्दवो मत्सरा मादयिष्णवः ॥ द्रप्सा मध्वश्चमूषदः ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "प्रवो भ्रियन्त इन्दवो मत्सरा मादयिष्णवः ॥ द्रप्सा मध्वश्चमूषदः ॥ ४ ॥\nप्र । वः । भ्रियन्ते । इन्दवः । मत्सराः । मादयिष्णवः ॥ द्रप्साः । मध्वः । चमूऽसदः ॥ ४ ॥\nइन्दुशब्दः सोम-मनोवृत्तिपरः"
},
},
{
{
Line 5,596: Line 6,102:
"lines": [
"lines": [
"मत्सरा मदकारित्वात्ताच्छील्यादुत्तरं पदम् । द्रप्सास्ते द्रवणाच्चैव चमसस्थाश्चमूषदः । शिरश्च चमसं प्रोक्तमिष्टदानात् तथेन्दवः  ॥ २९१॥ ४  ॥"
"मत्सरा मदकारित्वात्ताच्छील्यादुत्तरं पदम् । द्रप्सास्ते द्रवणाच्चैव चमसस्थाश्चमूषदः । शिरश्च चमसं प्रोक्तमिष्टदानात् तथेन्दवः  ॥ २९१॥ ४  ॥"
]
],
"searchText": "मत्सरा मदकारित्वात्ताच्छील्यादुत्तरं पदम् । द्रप्सास्ते द्रवणाच्चैव चमसस्थाश्चमूषदः । शिरश्च चमसं प्रोक्तमिष्टदानात् तथेन्दवः ॥ २९१॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 5,607: Line 6,114:
"lines": [
"lines": [
"हविष्मन्तो अरङ्कृतः ॥ ५ ॥"
"हविष्मन्तो अरङ्कृतः ॥ ५ ॥"
]
],
"searchText": "हविष्मन्तो अरङ्कृतः ॥ ५ ॥\nईते । त्वाम् । अवस्यवः । कण्वासः । वृक्तऽबर्हिषः ॥ हविष्मन्तः । अरम्ऽकृतः । ५ ॥"
},
},
{
{
Line 5,618: Line 6,126:
"lines": [
"lines": [
"अवस्युर्यजमानः स्यादवनार्थप्रवृत्तितः । आत्मस्थं वा बहुवचो बहवो मुनयोऽत्र वा ॥२९२॥"
"अवस्युर्यजमानः स्यादवनार्थप्रवृत्तितः । आत्मस्थं वा बहुवचो बहवो मुनयोऽत्र वा ॥२९२॥"
]
],
"searchText": "अवस्युर्यजमानः स्यादवनार्थप्रवृत्तितः । आत्मस्थं वा बहुवचो बहवो मुनयोऽत्र वा ॥२९२॥"
},
},
{
{
Line 5,629: Line 6,138:
"lines": [
"lines": [
"उत्तराणां वचस्त्वेन स्वयं वदति चेश्वरः । अरङ्कृतोऽतिकर्तारस्त्वलङ्कर्तार एव वा  ॥ २९३॥५ ॥"
"उत्तराणां वचस्त्वेन स्वयं वदति चेश्वरः । अरङ्कृतोऽतिकर्तारस्त्वलङ्कर्तार एव वा  ॥ २९३॥५ ॥"
]
],
"searchText": "उत्तराणां वचस्त्वेन स्वयं वदति चेश्वरः । अरङ्कृतोऽतिकर्तारस्त्वलङ्कर्तार एव वा ॥ २९३॥५ ॥"
},
},
{
{
Line 5,640: Line 6,150:
"lines": [
"lines": [
"घृतपृष्ठा मनोयुजो ये त्वा वहन्ति वह्नयः ॥ आ देवान् सोमपीतये ॥ ६, २६ ॥"
"घृतपृष्ठा मनोयुजो ये त्वा वहन्ति वह्नयः ॥ आ देवान् सोमपीतये ॥ ६, २६ ॥"
]
],
"searchText": "घृतपृष्ठा मनोयुजो ये त्वा वहन्ति वह्नयः ॥ आ देवान् सोमपीतये ॥ ६, २६ ॥\nघृतऽपृष्ठाः । मनःऽयुजः । ये । त्वा । वहन्ति । वह्नयः ॥ आ । देवान् । सोमऽपीतये ॥ ६, २६ ॥"
},
},
{
{
Line 5,651: Line 6,162:
"lines": [
"lines": [
"स्निग्धपृष्ठाः समारूढा हरिणा वा विदोषिणा । मनोमात्रेण योज्याश्च त्वां देवांश्च वहन्ति ये  ॥ २९४॥६॥"
"स्निग्धपृष्ठाः समारूढा हरिणा वा विदोषिणा । मनोमात्रेण योज्याश्च त्वां देवांश्च वहन्ति ये  ॥ २९४॥६॥"
]
],
"searchText": "स्निग्धपृष्ठाः समारूढा हरिणा वा विदोषिणा । मनोमात्रेण योज्याश्च त्वां देवांश्च वहन्ति ये ॥ २९४॥६॥"
},
},
{
{
Line 5,662: Line 6,174:
"lines": [
"lines": [
"तान्यजत्रा ऋतावृधोऽग्ने पत्नीवतस्कृधि ॥ मध्वस्सुजिह्व पायय ॥ ७ ॥"
"तान्यजत्रा ऋतावृधोऽग्ने पत्नीवतस्कृधि ॥ मध्वस्सुजिह्व पायय ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "तान्यजत्रा ऋतावृधोऽग्ने पत्नीवतस्कृधि ॥ मध्वस्सुजिह्व पायय ॥ ७ ॥\nतान् । यजत्रान् । ऋतऽवृधः । अग्ने । पत्नीऽवतः । कृधि ॥ मध्वः । सुऽजिह्व । पायय ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 5,673: Line 6,186:
"lines": [
"lines": [
"तैर्देवान् यजतः स्तोतॄन् ज्ञातेन ब्रह्मणैधितान् । पत्नीभिर्योजया गन्तुं सह मध्वश्च पायय  ॥ ७  ॥"
"तैर्देवान् यजतः स्तोतॄन् ज्ञातेन ब्रह्मणैधितान् । पत्नीभिर्योजया गन्तुं सह मध्वश्च पायय  ॥ ७  ॥"
]
],
"searchText": "तैर्देवान् यजतः स्तोतॄन् ज्ञातेन ब्रह्मणैधितान् । पत्नीभिर्योजया गन्तुं सह मध्वश्च पायय ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 5,684: Line 6,198:
"lines": [
"lines": [
"ये यजत्रा य ईड्यास्तेते पिबन्तु जिह्वया ॥ मधोरग्ने वषकृति ॥ ८ ॥"
"ये यजत्रा य ईड्यास्तेते पिबन्तु जिह्वया ॥ मधोरग्ने वषकृति ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "ये यजत्रा य ईड्यास्तेते पिबन्तु जिह्वया ॥ मधोरग्ने वषकृति ॥ ८ ॥\nये । यजत्राः । ये । ईड्याः । ते । ते । पिबन्तु । जिह्वया ॥ मधोः । अग्ने । वषऽकृति ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 5,695: Line 6,210:
"lines": [
"lines": [
"ते षष्ठ्यतोऽनुदात्तः स्यादुदात्तो बहुवाचकः । आवृत्तस्तु भवेदर्थस्ते पिबन्तु वषकृतौ  ॥ २९६॥८  ॥"
"ते षष्ठ्यतोऽनुदात्तः स्यादुदात्तो बहुवाचकः । आवृत्तस्तु भवेदर्थस्ते पिबन्तु वषकृतौ  ॥ २९६॥८  ॥"
]
],
"searchText": "ते षष्ठ्यतोऽनुदात्तः स्यादुदात्तो बहुवाचकः । आवृत्तस्तु भवेदर्थस्ते पिबन्तु वषकृतौ ॥ २९६॥८ ॥"
},
},
{
{
Line 5,706: Line 6,222:
"lines": [
"lines": [
"आकीं सूर्यस्य रोचनाद्विश्वान् देवा उषर्बुधः ॥ विप्रो होतेह वक्षति ॥ ९ ॥"
"आकीं सूर्यस्य रोचनाद्विश्वान् देवा उषर्बुधः ॥ विप्रो होतेह वक्षति ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "आकीं सूर्यस्य रोचनाद्विश्वान् देवा उषर्बुधः ॥ विप्रो होतेह वक्षति ॥ ९ ॥\nआकीम् । सूर्यस्य । रोचनात् । विश्वान् । देवान् । उषःऽबुधः ॥ विप्रः । होता । इह । वक्षति ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 5,717: Line 6,234:
"lines": [
"lines": [
"सूर्यस्य रोचनात् स्वर्गादावक्षत्यग्निरिन्दुपान् । उषःप्रकाशनाद् ब्रह्म तद्विदस्त उषर्बुधः  ॥ ९  ॥"
"सूर्यस्य रोचनात् स्वर्गादावक्षत्यग्निरिन्दुपान् । उषःप्रकाशनाद् ब्रह्म तद्विदस्त उषर्बुधः  ॥ ९  ॥"
]
],
"searchText": "सूर्यस्य रोचनात् स्वर्गादावक्षत्यग्निरिन्दुपान् । उषःप्रकाशनाद् ब्रह्म तद्विदस्त उषर्बुधः ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 5,728: Line 6,246:
"lines": [
"lines": [
"विश्वेभिस्सोम्यम्मध्वग्न इन्द्रेण वायुना ॥ पिबा मित्रस्य धामभिः ॥ १० ॥"
"विश्वेभिस्सोम्यम्मध्वग्न इन्द्रेण वायुना ॥ पिबा मित्रस्य धामभिः ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "विश्वेभिस्सोम्यम्मध्वग्न इन्द्रेण वायुना ॥ पिबा मित्रस्य धामभिः ॥ १० ॥\nविश्वेभिः । सोम्यम् । मधु । अग्ने । इन्द्रेण । वायुना ॥ पिब । मित्रस्य । धामऽभिः ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 5,739: Line 6,258:
"lines": [
"lines": [
"देवास्ते विष्णुधामत्वान्मित्रधामान ईरिताः  ॥ २९७ ॥ १० ॥"
"देवास्ते विष्णुधामत्वान्मित्रधामान ईरिताः  ॥ २९७ ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "देवास्ते विष्णुधामत्वान्मित्रधामान ईरिताः ॥ २९७ ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 5,750: Line 6,270:
"lines": [
"lines": [
"त्वं होता मनुर्हितोऽग्ने यज्ञेषु सीदसि ॥ सेम नो अध्वरं यज ॥ ११ ॥"
"त्वं होता मनुर्हितोऽग्ने यज्ञेषु सीदसि ॥ सेम नो अध्वरं यज ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": "त्वं होता मनुर्हितोऽग्ने यज्ञेषु सीदसि ॥ सेम नो अध्वरं यज ॥ ११ ॥\nत्वम् । होता । मनुःऽहितः । अग्ने । यज्ञेषु । सीदसि ॥ सः । इमम् । नः । अध्वरम् । यज ॥ ११ ॥"
},
},
{
{
Line 5,761: Line 6,282:
"lines": [
"lines": [
"युक्ष्वा ह्यरुषी रथे हरितो देव रोहितः ॥ ताभिर्देवा इहावह ॥ १२, २७, १४ ॥"
"युक्ष्वा ह्यरुषी रथे हरितो देव रोहितः ॥ ताभिर्देवा इहावह ॥ १२, २७, १४ ॥"
]
],
"searchText": "युक्ष्वा ह्यरुषी रथे हरितो देव रोहितः ॥ ताभिर्देवा इहावह ॥ १२, २७, १४ ॥\nयुक्ष्व । हि । अरुषीः । रथे । हरितः । देव । रोहितः ॥ ताभिः । देवान् । इह । आ । वह ॥ १२ ॥"
},
},
{
{
Line 5,772: Line 6,294:
"lines": [
"lines": [
"अग्निवाहा अश्वतर्यो दूर्वापद्माग्निसप्रभाः । लोहिताः  क्वचिदश्वाश्च  रोहिन्मृग्योऽपि कुत्रचित् ॥ २९८॥ १२,२७,१४॥"
"अग्निवाहा अश्वतर्यो दूर्वापद्माग्निसप्रभाः । लोहिताः  क्वचिदश्वाश्च  रोहिन्मृग्योऽपि कुत्रचित् ॥ २९८॥ १२,२७,१४॥"
]
],
"searchText": "अग्निवाहा अश्वतर्यो दूर्वापद्माग्निसप्रभाः । लोहिताः क्वचिदश्वाश्च रोहिन्मृग्योऽपि कुत्रचित् ॥ २९८॥ १२,२७,१४॥"
},
},
{
{
Line 5,783: Line 6,306:
"lines": [
"lines": [
"ऋतुसूक्तम्"
"ऋतुसूक्तम्"
]
],
"searchText": "ऋतुसूक्तम्\nमण्डलम् -१अध्यायः–१.अनुवाकः–४. सूक्तम्–१५\n(इन्द्रसोमं द्वादशर्चम्, मेधातिथिः काण्वः, गायत्री) (पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) ऋतवः(कालाभिमानिदेवताः, इन्द्रश्च देवताः\n(भुरिक् गायत्री) ऋतवः, मरुतश्च देवताः\nऋतवः, नेष्टा च (विष्णुः, इन्द्रः, अग्निः, त्वष्टा च)देवताः\n(भुरिग् गायत्री) ऋतवः, अग्निश्च देवताः\nऋतवः, इन्द्रश्च देवताः\nऋतवः, मित्रावरुणौ च देवताः\nऋतवः, द्रविणोदाश्च (अग्निः) देवताः\nऋतवः, द्रविणोदाश्च (अग्निः) देवताः\nऋतवः, द्रविणोदाश्च (अग्निः) देवताः\n(पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) - ऋतवः, अश्विनौ च देवते\n(पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) - ऋतवः, विष्णुः अग्निश्च देवताः\n(इति एकोनविंशो वर्गः – पञ्चदशं सूक्तम् )"
},
},
{
{
Line 5,794: Line 6,318:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्र सोमम्पिब ऋतुना त्वा विशन्त्विन्दवः ॥ मत्सरासस्तदोकसः ॥ १ ॥"
"इन्द्र सोमम्पिब ऋतुना त्वा विशन्त्विन्दवः ॥ मत्सरासस्तदोकसः ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्र सोमम्पिब ऋतुना त्वा विशन्त्विन्दवः ॥ मत्सरासस्तदोकसः ॥ १ ॥\nइन्द्र । सोमम् । पिब । ऋतुना । आ । त्वा । विशन्तु । इन्दवः ॥ मत्सरासः । तत्ऽओकसः ॥ १ ॥\nऋतुशब्दार्थजिज्ञासा\nपोतृदेवताः मरुतः"
},
},
{
{
Line 5,805: Line 6,330:
"lines": [
"lines": [
"ऋतुर्मार्गस्तु नेतृत्वान्नेष्टाऽग्निर्हरिरेव वा । ईष्टे न कश्चिदस्येति ग्ना नद्यश्च समीरिताः ॥ गतिशीलत्वतो ग्नास्ता ज्ञातृनेतृत्वतो हरिः ॥२९९॥"
"ऋतुर्मार्गस्तु नेतृत्वान्नेष्टाऽग्निर्हरिरेव वा । ईष्टे न कश्चिदस्येति ग्ना नद्यश्च समीरिताः ॥ गतिशीलत्वतो ग्नास्ता ज्ञातृनेतृत्वतो हरिः ॥२९९॥"
]
],
"searchText": "ऋतुर्मार्गस्तु नेतृत्वान्नेष्टाऽग्निर्हरिरेव वा । ईष्टे न कश्चिदस्येति ग्ना नद्यश्च समीरिताः ॥ गतिशीलत्वतो ग्नास्ता ज्ञातृनेतृत्वतो हरिः ॥२९९॥"
},
},
{
{
Line 5,816: Line 6,342:
"lines": [
"lines": [
"गमनान्नयनाद्वा ग्ना .............."
"गमनान्नयनाद्वा ग्ना .............."
]
],
"searchText": "गमनान्नयनाद्वा ग्ना .............."
},
},
{
{
Line 5,827: Line 6,354:
"lines": [
"lines": [
"....................ऋतुपात्रमृतुस्तथा । सोमास्तदोकसः प्रोक्ता ऋतुपात्रस्थिता यतः ॥३००॥"
"....................ऋतुपात्रमृतुस्तथा । सोमास्तदोकसः प्रोक्ता ऋतुपात्रस्थिता यतः ॥३००॥"
]
],
"searchText": "....................ऋतुपात्रमृतुस्तथा । सोमास्तदोकसः प्रोक्ता ऋतुपात्रस्थिता यतः ॥३००॥"
},
},
{
{
Line 5,838: Line 6,366:
"lines": [
"lines": [
"पत्नीनेतृत्वतो नेष्टा नेष्टर्त्विक् सम्प्रकीर्तितः ।"
"पत्नीनेतृत्वतो नेष्टा नेष्टर्त्विक् सम्प्रकीर्तितः ।"
]
],
"searchText": "पत्नीनेतृत्वतो नेष्टा नेष्टर्त्विक् सम्प्रकीर्तितः ।"
},
},
{
{
Line 5,849: Line 6,378:
"lines": [
"lines": [
"ज्ञापयन्ति स्वलिङ्गानीत्यृतवः ष  प्रकीर्तिताः ॥३०१॥"
"ज्ञापयन्ति स्वलिङ्गानीत्यृतवः ष  प्रकीर्तिताः ॥३०१॥"
]
],
"searchText": "ज्ञापयन्ति स्वलिङ्गानीत्यृतवः ष प्रकीर्तिताः ॥३०१॥"
},
},
{
{
Line 5,860: Line 6,390:
"lines": [
"lines": [
"पावनाच्चैव पोतारो मरुतः पोतृदेवताः । अग्निस्तु देवतानेष्ठुस्त्वष्टेन्द्रो विष्णुरेव वा  ॥ ३०२॥१,२,३ ॥"
"पावनाच्चैव पोतारो मरुतः पोतृदेवताः । अग्निस्तु देवतानेष्ठुस्त्वष्टेन्द्रो विष्णुरेव वा  ॥ ३०२॥१,२,३ ॥"
]
],
"searchText": "पावनाच्चैव पोतारो मरुतः पोतृदेवताः । अग्निस्तु देवतानेष्ठुस्त्वष्टेन्द्रो विष्णुरेव वा ॥ ३०२॥१,२,३ ॥"
},
},
{
{
Line 5,871: Line 6,402:
"lines": [
"lines": [
"मरुतः पिबत ऋतुना पोत्राद्यज्ञम्पुनीतन ॥ यूयं हिष्ठा सुदानवः ॥ २ ॥"
"मरुतः पिबत ऋतुना पोत्राद्यज्ञम्पुनीतन ॥ यूयं हिष्ठा सुदानवः ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "मरुतः पिबत ऋतुना पोत्राद्यज्ञम्पुनीतन ॥ यूयं हिष्ठा सुदानवः ॥ २ ॥\nमरुतः । पिबत । ऋतुना । पोत्रात् । यज्ञम् । पुनीतन ॥ यूयम् । हि । स्थ । सुऽदानवः ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 5,882: Line 6,414:
"lines": [
"lines": [
"अभि यज्ञङ्गृृणीहि नोऽग्नावो नेष्टः पिब ऋतुना ॥ त्वं हि रत्नधा असि ॥ ३ ॥"
"अभि यज्ञङ्गृृणीहि नोऽग्नावो नेष्टः पिब ऋतुना ॥ त्वं हि रत्नधा असि ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "अभि यज्ञङ्गृृणीहि नोऽग्नावो नेष्टः पिब ऋतुना ॥ त्वं हि रत्नधा असि ॥ ३ ॥\nअभि । यज्ञम् । गृणीहि । नः । ग्नावः । नेष्टरिति । पिब । ऋतुना ॥ त्वम् । हि । रत्नऽधाः । असि ॥"
},
},
{
{
Line 5,893: Line 6,426:
"lines": [
"lines": [
"अग्ने देवा इहावह सादया योनिषु त्रिषु ॥ परि भूष पिब ऋतुना ॥ ४ ॥"
"अग्ने देवा इहावह सादया योनिषु त्रिषु ॥ परि भूष पिब ऋतुना ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "अग्ने देवा इहावह सादया योनिषु त्रिषु ॥ परि भूष पिब ऋतुना ॥ ४ ॥\nअग्ने । देवान् । इह । आ । वह । सादय । योनिषु । त्रिषु ॥ परि । भूष । पिब । ऋतुना ॥ ४ ॥\nप्राग्वंशादिस्थानत्रयनिरूपणम्"
},
},
{
{
Line 5,904: Line 6,438:
"lines": [
"lines": [
"वेद्युत्तरासदश्चैव प्राग्वंशो योनयः स्मृताः । भूष भूषय नो यज्ञम् ........ ॥ ४  ॥"
"वेद्युत्तरासदश्चैव प्राग्वंशो योनयः स्मृताः । भूष भूषय नो यज्ञम् ........ ॥ ४  ॥"
]
],
"searchText": "वेद्युत्तरासदश्चैव प्राग्वंशो योनयः स्मृताः । भूष भूषय नो यज्ञम् ........ ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 5,915: Line 6,450:
"lines": [
"lines": [
"ब्राह्मणादिन्द्र राधसः पिबा सोममृतूरनु ॥ तवेद्धि सख्यमस्तृतम् ॥ ५ ॥"
"ब्राह्मणादिन्द्र राधसः पिबा सोममृतूरनु ॥ तवेद्धि सख्यमस्तृतम् ॥ ५ ॥"
]
],
"searchText": "ब्राह्मणादिन्द्र राधसः पिबा सोममृतूरनु ॥ तवेद्धि सख्यमस्तृतम् ॥ ५ ॥\nब्राह्मणात् । इन्द्र । राधसः । पिब । सोमम् । ऋतून् । अनु । तव । इत् । हि । सख्यम् । अस्तृतम् ॥ ५ ॥"
},
},
{
{
Line 5,926: Line 6,462:
"lines": [
"lines": [
"..................ब्राह्मणाच्छंसिपात्रतः । पिबेन्द्र नो राधसोऽर्थे त्वामनु त्वृतुदेवताः ॥३०३॥"
"..................ब्राह्मणाच्छंसिपात्रतः । पिबेन्द्र नो राधसोऽर्थे त्वामनु त्वृतुदेवताः ॥३०३॥"
]
],
"searchText": "..................ब्राह्मणाच्छंसिपात्रतः । पिबेन्द्र नो राधसोऽर्थे त्वामनु त्वृतुदेवताः ॥३०३॥"
},
},
{
{
Line 5,937: Line 6,474:
"lines": [
"lines": [
"स्तृतं छिन्नमिति प्रोक्तम् .......... ॥ ५  ॥"
"स्तृतं छिन्नमिति प्रोक्तम् .......... ॥ ५  ॥"
]
],
"searchText": "स्तृतं छिन्नमिति प्रोक्तम् .......... ॥ ५ ॥"
},
},
{
{
Line 5,948: Line 6,486:
"lines": [
"lines": [
"युवन्दक्षन्धृतव्रतमित्रावरुणदूभम् ॥ ऋतुना यज्ञमाशाथे ॥ ६, २८ ॥"
"युवन्दक्षन्धृतव्रतमित्रावरुणदूभम् ॥ ऋतुना यज्ञमाशाथे ॥ ६, २८ ॥"
]
],
"searchText": "युवन्दक्षन्धृतव्रतमित्रावरुणदूभम् ॥ ऋतुना यज्ञमाशाथे ॥ ६, २८ ॥\nयुवम् । दक्षम् । धृतऽव्रता । मित्रावरुणा । दुःऽदभम् ॥ ऋतुना । यज्ञम् । अशाथे इति ॥ ६, २८ ॥"
},
},
{
{
Line 5,959: Line 6,498:
"lines": [
"lines": [
".............अस्तभ्यं दुर्दभं स्मृतम् ।  दक्षाख्यं यजमानं चापीशाथे यज्ञमेव च ।  सोमं पीत्वर्तुपात्रेण सहवा तेन चर्तुना  ॥ ६, २८  ॥"
".............अस्तभ्यं दुर्दभं स्मृतम् ।  दक्षाख्यं यजमानं चापीशाथे यज्ञमेव च ।  सोमं पीत्वर्तुपात्रेण सहवा तेन चर्तुना  ॥ ६, २८  ॥"
]
],
"searchText": ".............अस्तभ्यं दुर्दभं स्मृतम् । दक्षाख्यं यजमानं चापीशाथे यज्ञमेव च । सोमं पीत्वर्तुपात्रेण सहवा तेन चर्तुना ॥ ६, २८ ॥"
},
},
{
{
Line 5,970: Line 6,510:
"lines": [
"lines": [
"द्रविणोदा द्रविणसो ग्रावहस्तासो अध्वरे ॥ यज्ञेषु देवमीते ॥ ७ ॥"
"द्रविणोदा द्रविणसो ग्रावहस्तासो अध्वरे ॥ यज्ञेषु देवमीते ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "द्रविणोदा द्रविणसो ग्रावहस्तासो अध्वरे ॥ यज्ञेषु देवमीते ॥ ७ ॥\nद्रविणःऽदाः । द्रविणसः । ग्रावऽहस्तासः । अध्वरे ॥ यज्ञेषु । देवम् । र्इते ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 5,981: Line 6,522:
"lines": [
"lines": [
"होता च होतृकाश्चैव द्रविणोदा द्रवीणसः । अग्निश्चैवाग्नयस्तेषां देवता विष्णुमीते  ॥३०५॥ ७ ॥"
"होता च होतृकाश्चैव द्रविणोदा द्रवीणसः । अग्निश्चैवाग्नयस्तेषां देवता विष्णुमीते  ॥३०५॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "होता च होतृकाश्चैव द्रविणोदा द्रवीणसः । अग्निश्चैवाग्नयस्तेषां देवता विष्णुमीते ॥३०५॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 5,992: Line 6,534:
"lines": [
"lines": [
"द्रविणोदा ददातु नो वसूनि यानि शृण्विरे ॥ देवेषु ता वनामहे ॥ ८ ॥"
"द्रविणोदा ददातु नो वसूनि यानि शृण्विरे ॥ देवेषु ता वनामहे ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "द्रविणोदा ददातु नो वसूनि यानि शृण्विरे ॥ देवेषु ता वनामहे ॥ ८ ॥\nद्रविणःऽदाः । ददातु । नः । वसूनि । यानि । शृण्विरे ॥ देवेषु । ता । वनामहे ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 6,003: Line 6,546:
"lines": [
"lines": [
"द्रविणोदाः पिपीषति जुहोत प्र च तिष्ठत ॥ नेष्ट्रादृतुभिरिष्यत ॥ ९ ॥"
"द्रविणोदाः पिपीषति जुहोत प्र च तिष्ठत ॥ नेष्ट्रादृतुभिरिष्यत ॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "द्रविणोदाः पिपीषति जुहोत प्र च तिष्ठत ॥ नेष्ट्रादृतुभिरिष्यत ॥ ९ ॥\nद्रविणःऽदाः । पिपीषति । जुहोत । प्र । च । तिष्ठत ॥ नेष्ट्रात् । ऋतुऽभिः । इष्यत ॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 6,014: Line 6,558:
"lines": [
"lines": [
"पातुमिच्छति सोमं स सोमास्तस्मै प्रतिष्ठिताः । ऋतुपात्रैर्देवताभिः सहैवैनमभीप्सत  ॥३०६॥ ९ ॥"
"पातुमिच्छति सोमं स सोमास्तस्मै प्रतिष्ठिताः । ऋतुपात्रैर्देवताभिः सहैवैनमभीप्सत  ॥३०६॥ ९ ॥"
]
],
"searchText": "पातुमिच्छति सोमं स सोमास्तस्मै प्रतिष्ठिताः । ऋतुपात्रैर्देवताभिः सहैवैनमभीप्सत ॥३०६॥ ९ ॥"
},
},
{
{
Line 6,025: Line 6,570:
"lines": [
"lines": [
"यत्त्वा तुरीयमृतुभिर्द्रविणोदो यजामहे ॥ अध स्मानो ददिर्भव ॥ १० ॥"
"यत्त्वा तुरीयमृतुभिर्द्रविणोदो यजामहे ॥ अध स्मानो ददिर्भव ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "यत्त्वा तुरीयमृतुभिर्द्रविणोदो यजामहे ॥ अध स्मानो ददिर्भव ॥ १० ॥\nयत् । त्वा । तुरीयम् । ऋतुऽभिः । द्रविणःऽदः । यजामहे ॥ अध । स्म । नः । ददिः । भव ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 6,036: Line 6,582:
"lines": [
"lines": [
"चतुर्थवारमपि यत्त्वां यजामो ददिर्भव ॥ १० ॥"
"चतुर्थवारमपि यत्त्वां यजामो ददिर्भव ॥ १० ॥"
]
],
"searchText": "चतुर्थवारमपि यत्त्वां यजामो ददिर्भव ॥ १० ॥"
},
},
{
{
Line 6,047: Line 6,594:
"lines": [
"lines": [
"अश्विना पिबतम्मधु दीद्यग्नी शुचिव्रता ॥ ऋतुना यज्ञवाहसा ॥ ११ ॥"
"अश्विना पिबतम्मधु दीद्यग्नी शुचिव्रता ॥ ऋतुना यज्ञवाहसा ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": "अश्विना पिबतम्मधु दीद्यग्नी शुचिव्रता ॥ ऋतुना यज्ञवाहसा ॥ ११ ॥\nअश्विना । पिबतम् । मधु । दीद्यग्नी इति दीदिऽअग्नी । शुचिऽव्रता ॥ ऋतुना । यज्ञऽवाहसा ॥ ११ ॥"
},
},
{
{
Line 6,058: Line 6,606:
"lines": [
"lines": [
".................दीद्यग्नी इति दीप्ताग्नी ॥ ११ ॥"
".................दीद्यग्नी इति दीप्ताग्नी ॥ ११ ॥"
]
],
"searchText": ".................दीद्यग्नी इति दीप्ताग्नी ॥ ११ ॥"
},
},
{
{
Line 6,069: Line 6,618:
"lines": [
"lines": [
"गार्हपत्येन सन्त्य ऋतुना यज्ञनीरसि ॥ देवान्देवय ते यज ॥ १२, २९, १५ ॥"
"गार्हपत्येन सन्त्य ऋतुना यज्ञनीरसि ॥ देवान्देवय ते यज ॥ १२, २९, १५ ॥"
]
],
"searchText": "गार्हपत्येन सन्त्य ऋतुना यज्ञनीरसि ॥ देवान्देवय ते यज ॥ १२, २९, १५ ॥\nगार्हऽपत्येन । सन्त्य । ऋतुना । यज्ञऽनीः । असि ॥ देवान् । देवऽयते । यज ॥ १२, २९, १५ ॥\nमासभेदेन भगवतो द्वे द्वे रूपे"
},
},
{
{
Line 6,080: Line 6,630:
"lines": [
"lines": [
"...............सन्त्योऽग्निः सन्ततत्वतः ॥३०७॥"
"...............सन्त्योऽग्निः सन्ततत्वतः ॥३०७॥"
]
],
"searchText": "...............सन्त्योऽग्निः सन्ततत्वतः ॥३०७॥"
},
},
{
{
Line 6,091: Line 6,642:
"lines": [
"lines": [
"विष्णुर्वर्त्वधिपो विष्णुः केशवादिस्वरूपतः । ‘ग्रहान् सोमस्य मिमते’ इति तस्यैव कथ्यते ॥ गार्हपत्येन पात्रेण यजमानस्तु देवयन् ॥ ३०८॥"
"विष्णुर्वर्त्वधिपो विष्णुः केशवादिस्वरूपतः । ‘ग्रहान् सोमस्य मिमते’ इति तस्यैव कथ्यते ॥ गार्हपत्येन पात्रेण यजमानस्तु देवयन् ॥ ३०८॥"
]
],
"searchText": "विष्णुर्वर्त्वधिपो विष्णुः केशवादिस्वरूपतः । ‘ग्रहान् सोमस्य मिमते’ इति तस्यैव कथ्यते ॥ गार्हपत्येन पात्रेण यजमानस्तु देवयन् ॥ ३०८॥"
},
},
{
{
Line 6,102: Line 6,654:
"lines": [
"lines": [
"देवान्पातीति .............  ॥ १२, २९, १५  ॥"
"देवान्पातीति .............  ॥ १२, २९, १५  ॥"
]
],
"searchText": "देवान्पातीति ............. ॥ १२, २९, १५ ॥"
},
},
{
{
Line 6,113: Line 6,666:
"lines": [
"lines": [
"ऐन्द्रसूक्तम्"
"ऐन्द्रसूक्तम्"
]
],
"searchText": "ऐन्द्रसूक्तम्\nमण्डलम्—१.अध्यायः–१. अनुवाकः–४. सूक्तम्– १६.\nआत्वा नवर्चं, मेधातिथिः काण्वः गायत्री(३ पिपीलिका मध्या निचृत्,९ विरा) इन्द्रो देवता\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री\nसोमपाने गौरमृगदृष्टान्तः\nविराड् गायत्री"
},
},
{
{
Line 6,124: Line 6,678:
"lines": [
"lines": [
"आ त्वा वहन्तु हरयो वृषणं सोमपीतये ॥ इन्द्र त्वा सूरऽचक्षसः ॥ १ ॥"
"आ त्वा वहन्तु हरयो वृषणं सोमपीतये ॥ इन्द्र त्वा सूरऽचक्षसः ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "आ त्वा वहन्तु हरयो वृषणं सोमपीतये ॥ इन्द्र त्वा सूरऽचक्षसः ॥ १ ॥\nआ । त्वा । वहन्तु । हरयः । वृषणम् । सोमऽपीतये ॥ इन्द्र । त्वा । सूरऽचक्षसः ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 6,135: Line 6,690:
"lines": [
"lines": [
"..............सुष्ठूरीकुर्वति विषयान् यतः । चक्षूंषीन्द्रस्य हरयस्तेनोक्ताः सूरचक्षसः  ॥ ३०९ ॥ १ ॥"
"..............सुष्ठूरीकुर्वति विषयान् यतः । चक्षूंषीन्द्रस्य हरयस्तेनोक्ताः सूरचक्षसः  ॥ ३०९ ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "..............सुष्ठूरीकुर्वति विषयान् यतः । चक्षूंषीन्द्रस्य हरयस्तेनोक्ताः सूरचक्षसः ॥ ३०९ ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 6,146: Line 6,702:
"lines": [
"lines": [
"इमा धाना घृतस्नुवो हरी इहोपवक्षतः ॥ इन्द्रं सुखतमे रथे ॥ २ ॥"
"इमा धाना घृतस्नुवो हरी इहोपवक्षतः ॥ इन्द्रं सुखतमे रथे ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "इमा धाना घृतस्नुवो हरी इहोपवक्षतः ॥ इन्द्रं सुखतमे रथे ॥ २ ॥\nइमाः । धानाः । घृतस्नुवः । हरी इति । इह । उप । वक्षतः ॥ इन्द्रम् । सुखऽतमे । रथे ॥ २ ॥\nधानाशब्दस्याध्यात्मार्थनिर्वचनम्"
},
},
{
{
Line 6,157: Line 6,714:
"lines": [
"lines": [
"भक्तिस्नुतानि धानानि बुद्धेर्धाना इति ह्यपि  ॥२  ॥"
"भक्तिस्नुतानि धानानि बुद्धेर्धाना इति ह्यपि  ॥२  ॥"
]
],
"searchText": "भक्तिस्नुतानि धानानि बुद्धेर्धाना इति ह्यपि ॥२ ॥"
},
},
{
{
Line 6,168: Line 6,726:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रम् प्रातर्हवामह इन्द्रम् प्रयत्यध्वरे ॥ इन्द्रं सोमस्य पीतये ॥ ३ ॥"
"इन्द्रम् प्रातर्हवामह इन्द्रम् प्रयत्यध्वरे ॥ इन्द्रं सोमस्य पीतये ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रम् प्रातर्हवामह इन्द्रम् प्रयत्यध्वरे ॥ इन्द्रं सोमस्य पीतये ॥ ३ ॥\nइन्द्रम् । प्रातः । हवामहे । इन्द्रम् । प्रऽयति । अध्वरे ॥ इन्द्रम् । सोमस्य । पीतये ॥ ३ ॥\nसोमपीतिशब्दः तृतीयसवनवाची"
},
},
{
{
Line 6,179: Line 6,738:
"lines": [
"lines": [
"‘प्रातः’ इत्यादिवाक्येन सवनत्रयमीरितम् । समाप्तत्वात् सोमपीतिस्तृतीयं सवनं स्मृतम् ॥३१०॥"
"‘प्रातः’ इत्यादिवाक्येन सवनत्रयमीरितम् । समाप्तत्वात् सोमपीतिस्तृतीयं सवनं स्मृतम् ॥३१०॥"
]
],
"searchText": "‘प्रातः’ इत्यादिवाक्येन सवनत्रयमीरितम् । समाप्तत्वात् सोमपीतिस्तृतीयं सवनं स्मृतम् ॥३१०॥"
},
},
{
{
Line 6,190: Line 6,750:
"lines": [
"lines": [
"सदा ........ ॥ ३  ॥"
"सदा ........ ॥ ३  ॥"
]
],
"searchText": "सदा ........ ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 6,201: Line 6,762:
"lines": [
"lines": [
"(१६२) उप नस्सुतमागहि हरिभिरिन्द्र केशिभिः ॥ सुते हि त्वा हवामहे ॥ ४ ॥"
"(१६२) उप नस्सुतमागहि हरिभिरिन्द्र केशिभिः ॥ सुते हि त्वा हवामहे ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "(१६२) उप नस्सुतमागहि हरिभिरिन्द्र केशिभिः ॥ सुते हि त्वा हवामहे ॥ ४ ॥\nउप । नः । सुतम् । आ । गहि । हरिऽभिः । इन्द्र । केशिऽभिः ॥ सुते । हि । त्वा । हवामहे ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 6,212: Line 6,774:
"lines": [
"lines": [
"सेमन्नः स्तोममागह्युपेदं सवनं सुतम् ॥ गौरो न तृषितः पिब ॥ ५, ३० ॥"
"सेमन्नः स्तोममागह्युपेदं सवनं सुतम् ॥ गौरो न तृषितः पिब ॥ ५, ३० ॥"
]
],
"searchText": "सेमन्नः स्तोममागह्युपेदं सवनं सुतम् ॥ गौरो न तृषितः पिब ॥ ५, ३० ॥\nसः । इमम् । नः । स्तोमम् । आ । गहि । उप । इदम् । सवनम् । सुतम् ॥ गौरः । न । तृषितः । पिब ॥ ५, ३० ॥"
},
},
{
{
Line 6,223: Line 6,786:
"lines": [
"lines": [
"इमे सोमास इन्दवस्सुतासो अधि बर्हिषि ॥ ता इन्द्र सहसे पिब ॥ ६ ॥"
"इमे सोमास इन्दवस्सुतासो अधि बर्हिषि ॥ ता इन्द्र सहसे पिब ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "इमे सोमास इन्दवस्सुतासो अधि बर्हिषि ॥ ता इन्द्र सहसे पिब ॥ ६ ॥\nइमे । सोमासः । इन्दवः । सुतासः । अधि । बर्हिषि ॥ तान् । इन्द्र । सहसे । पिब ॥ ६ ॥\nभगवतो वृद्धिर्नास्तीति निरूपणम्"
},
},
{
{
Line 6,234: Line 6,798:
"lines": [
"lines": [
"..... विष्णुविवक्षायां यजमानबलं सहः । तदिष्टस्यैव दानाय तद्गुणव्यक्तिरेव वा ॥ ३११॥"
"..... विष्णुविवक्षायां यजमानबलं सहः । तदिष्टस्यैव दानाय तद्गुणव्यक्तिरेव वा ॥ ३११॥"
]
],
"searchText": "..... विष्णुविवक्षायां यजमानबलं सहः । तदिष्टस्यैव दानाय तद्गुणव्यक्तिरेव वा ॥ ३११॥"
},
},
{
{
Line 6,245: Line 6,810:
"lines": [
"lines": [
"‘पूर्णमदः पूर्णमिदम्पूर्णात् पूर्णमुदच्यते’ । ‘हेयोपादेयरहितगुणपूर्णो हरिः सदा । अनुग्रहव्यक्तिरेव तद्गुणानां च नान्यथा’॥ ३१२ ॥"
"‘पूर्णमदः पूर्णमिदम्पूर्णात् पूर्णमुदच्यते’ । ‘हेयोपादेयरहितगुणपूर्णो हरिः सदा । अनुग्रहव्यक्तिरेव तद्गुणानां च नान्यथा’॥ ३१२ ॥"
]
],
"searchText": "‘पूर्णमदः पूर्णमिदम्पूर्णात् पूर्णमुदच्यते’ । ‘हेयोपादेयरहितगुणपूर्णो हरिः सदा । अनुग्रहव्यक्तिरेव तद्गुणानां च नान्यथा’॥ ३१२ ॥"
},
},
{
{
Line 6,256: Line 6,822:
"lines": [
"lines": [
"इत्यादि वेदवाक्येभ्यो नैव वृद्धिर्हरेः क्वचित्  ॥ ६  ॥"
"इत्यादि वेदवाक्येभ्यो नैव वृद्धिर्हरेः क्वचित्  ॥ ६  ॥"
]
],
"searchText": "इत्यादि वेदवाक्येभ्यो नैव वृद्धिर्हरेः क्वचित् ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 6,267: Line 6,834:
"lines": [
"lines": [
"अयन्ते स्तोमो अग्रियो हृदिस्पृगस्तु शन्तमः ॥ अथा सोमं सुतम् पिब ॥ ७ ॥"
"अयन्ते स्तोमो अग्रियो हृदिस्पृगस्तु शन्तमः ॥ अथा सोमं सुतम् पिब ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "अयन्ते स्तोमो अग्रियो हृदिस्पृगस्तु शन्तमः ॥ अथा सोमं सुतम् पिब ॥ ७ ॥\nअयम् । ते । स्तोमः । अग्रियः । हृदिऽस्पृक् । अस्तु । शम्ऽतमः ॥ अथ । सोमम् । सुतम् । पिब ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 6,278: Line 6,846:
"lines": [
"lines": [
"विश्वमित्सवनं सुतमिन्द्रो मदाय गच्छति ॥ वृत्रहा सोमपीतये ॥ ८ ॥"
"विश्वमित्सवनं सुतमिन्द्रो मदाय गच्छति ॥ वृत्रहा सोमपीतये ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "विश्वमित्सवनं सुतमिन्द्रो मदाय गच्छति ॥ वृत्रहा सोमपीतये ॥ ८ ॥\nविश्वम् । इत् । सवनम् । सुतम् । इन्द्रः । मदाय । गच्छति ॥ वृत्रऽहा । सोमऽपीतये ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 6,289: Line 6,858:
"lines": [
"lines": [
"सेमन्नः काममापृण गोभिरश्वैश्शतक्रतो ॥ स्तवाम त्वा स्वाध्यः ॥ ९, ३१, १६ ॥"
"सेमन्नः काममापृण गोभिरश्वैश्शतक्रतो ॥ स्तवाम त्वा स्वाध्यः ॥ ९, ३१, १६ ॥"
]
],
"searchText": "सेमन्नः काममापृण गोभिरश्वैश्शतक्रतो ॥ स्तवाम त्वा स्वाध्यः ॥ ९, ३१, १६ ॥\nकामम् । आ । पृण । गोभिः । अश्वैः । शतक्रतो इति शतऽक्रतो ॥ स्तवाम । त्वा । सुऽआध्यः ॥ ९, ३१, १६ ॥"
},
},
{
{
Line 6,300: Line 6,870:
"lines": [
"lines": [
"पृण सम्पूरय स्वाध्यः सुधीतय इतीरिताः ॥३१३ ॥  ९, ३१, १६  ॥"
"पृण सम्पूरय स्वाध्यः सुधीतय इतीरिताः ॥३१३ ॥  ९, ३१, १६  ॥"
]
],
"searchText": "पृण सम्पूरय स्वाध्यः सुधीतय इतीरिताः ॥३१३ ॥ ९, ३१, १६ ॥"
},
},
{
{
Line 6,311: Line 6,882:
"lines": [
"lines": [
"ऐन्द्रावरुणसूक्तम्"
"ऐन्द्रावरुणसूक्तम्"
]
],
"searchText": "ऐन्द्रावरुणसूक्तम्\nमण्डलम्–१. अध्यायः-१.अनुवाकः–४– सूक्तम् – १७.\n(इन्द्रावरुणयोर्नवर्चम् , मेधातिथिः काण्वः, छन्दः– गायत्री, २ यवमध्या विरा, ४ पादनिचृत्(ह्रसीयसी),६ निचृत्, ५ भुरिगार्ची, ८ पिपीलिकामध्या निचृत्, इन्द्रावरुणौ देवते)\nयवमध्या विरा गायत्री\nपादनिचृद् गायत्री\nभुरिगार्ची ह्रसीयसी - गायत्री\nनिचृद् गायत्री\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री"
},
},
{
{
Line 6,322: Line 6,894:
"lines": [
"lines": [
"(१६८) इन्द्रावरुणयोरहं सम्राजोरव आ वृणे ॥ ता नो मृात र्इदृशे ॥ १ ॥"
"(१६८) इन्द्रावरुणयोरहं सम्राजोरव आ वृणे ॥ ता नो मृात र्इदृशे ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "(१६८) इन्द्रावरुणयोरहं सम्राजोरव आ वृणे ॥ ता नो मृात र्इदृशे ॥ १ ॥\nइन्द्रावरुणयोः । अहम् । सम्ऽराजोः । अवः । आ । वृणे ॥ ता । नः । मृातः । र्इदृशे ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 6,333: Line 6,906:
"lines": [
"lines": [
"अविकारेण संस्थानमीदृक्त्वं नाम कीर्तितम् ॥ १ ॥"
"अविकारेण संस्थानमीदृक्त्वं नाम कीर्तितम् ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "अविकारेण संस्थानमीदृक्त्वं नाम कीर्तितम् ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 6,344: Line 6,918:
"lines": [
"lines": [
"गन्तारा हि स्थोऽवसे हवं विप्रस्य मावतः ॥ धर्तारा चर्षणीनाम् ॥ २ ॥"
"गन्तारा हि स्थोऽवसे हवं विप्रस्य मावतः ॥ धर्तारा चर्षणीनाम् ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "गन्तारा हि स्थोऽवसे हवं विप्रस्य मावतः ॥ धर्तारा चर्षणीनाम् ॥ २ ॥\nगन्तारा । हि । स्थः । अवसे । हवम् । विप्रस्य । माऽवतः ॥ धर्तारा । चर्षणीनाम् ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 6,355: Line 6,930:
"lines": [
"lines": [
"मावतो ज्ञानयुक्तस्य प्रजाश्चर्षणयः स्मृताः  ॥ २  ॥"
"मावतो ज्ञानयुक्तस्य प्रजाश्चर्षणयः स्मृताः  ॥ २  ॥"
]
],
"searchText": "मावतो ज्ञानयुक्तस्य प्रजाश्चर्षणयः स्मृताः ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 6,366: Line 6,942:
"lines": [
"lines": [
"अनुकामन्तर्पयेथामिन्द्रावरुण राय आ ॥ ता वान्नेदिष्ठमीमहे ॥ ३ ॥"
"अनुकामन्तर्पयेथामिन्द्रावरुण राय आ ॥ ता वान्नेदिष्ठमीमहे ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "अनुकामन्तर्पयेथामिन्द्रावरुण राय आ ॥ ता वान्नेदिष्ठमीमहे ॥ ३ ॥\nअनुऽकामम् । तर्पयेथाम् । इन्द्रावरुणा । रायः । आ ॥ ता । वाम् । नेदिष्ठम् । र्इमहे ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 6,377: Line 6,954:
"lines": [
"lines": [
"नेदिष्ठत्वं समीपत्वं क्षिप्रं शरणमीमहे  ॥३१४॥ ३  ॥"
"नेदिष्ठत्वं समीपत्वं क्षिप्रं शरणमीमहे  ॥३१४॥ ३  ॥"
]
],
"searchText": "नेदिष्ठत्वं समीपत्वं क्षिप्रं शरणमीमहे ॥३१४॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 6,388: Line 6,966:
"lines": [
"lines": [
"युवाकु हि शचीनां युवाकु सुमतीनाम् ॥ भूयाम वाजदाव्नाम् ॥ ४ ॥"
"युवाकु हि शचीनां युवाकु सुमतीनाम् ॥ भूयाम वाजदाव्नाम् ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "युवाकु हि शचीनां युवाकु सुमतीनाम् ॥ भूयाम वाजदाव्नाम् ॥ ४ ॥\nयुवाकु । हि । शचीनाम् । युवाकु । सुऽमतीनाम् ॥ भूयाम । वाजऽदाव्नाम् ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 6,399: Line 6,978:
"lines": [
"lines": [
"युवयोरेव वाक्यानां सुमतीनां च सर्वशः । भवेमान्नप्रदातॄणां सर्वदा विषया वयम्  ॥ ३१५॥४  ॥"
"युवयोरेव वाक्यानां सुमतीनां च सर्वशः । भवेमान्नप्रदातॄणां सर्वदा विषया वयम्  ॥ ३१५॥४  ॥"
]
],
"searchText": "युवयोरेव वाक्यानां सुमतीनां च सर्वशः । भवेमान्नप्रदातॄणां सर्वदा विषया वयम् ॥ ३१५॥४ ॥"
},
},
{
{
Line 6,410: Line 6,990:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रस्सहस्रदाव्नां वरुणश्शंस्यानाम् ॥ क्रतुर्भवत्युक्थ्यः ॥ ५, ३२ ॥"
"इन्द्रस्सहस्रदाव्नां वरुणश्शंस्यानाम् ॥ क्रतुर्भवत्युक्थ्यः ॥ ५, ३२ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रस्सहस्रदाव्नां वरुणश्शंस्यानाम् ॥ क्रतुर्भवत्युक्थ्यः ॥ ५, ३२ ॥\nइन्द्रः । सहस्रऽदाव्नाम् । वरुणः । शंस्यानाम् ॥ क्रतुः । भवति । उक्थ्यः ॥ ५, ३२ ॥"
},
},
{
{
Line 6,421: Line 7,002:
"lines": [
"lines": [
"क्रतुः प्रधान उक्थ्यश्च शस्त्रैस्स्तुत्यो विशेषतः  ॥ ५,३२  ॥"
"क्रतुः प्रधान उक्थ्यश्च शस्त्रैस्स्तुत्यो विशेषतः  ॥ ५,३२  ॥"
]
],
"searchText": "क्रतुः प्रधान उक्थ्यश्च शस्त्रैस्स्तुत्यो विशेषतः ॥ ५,३२ ॥"
},
},
{
{
Line 6,432: Line 7,014:
"lines": [
"lines": [
"तयोरिदवसा वयं सनेम नि च धीमहि ॥ स्यादुत प्ररेचनम् ॥ ६ ॥"
"तयोरिदवसा वयं सनेम नि च धीमहि ॥ स्यादुत प्ररेचनम् ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "तयोरिदवसा वयं सनेम नि च धीमहि ॥ स्यादुत प्ररेचनम् ॥ ६ ॥\nतयोः । इत् । अवसा । वयम् । सनेम । नि । च । धीमहि ॥ स्यात् । उत । प्रऽरेचनम् ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 6,443: Line 7,026:
"lines": [
"lines": [
"रक्षणेन तयोर्वित्तं ज्ञानं वा प्राप्नुमः सदा । निधीमहि च दानं च स्यादेवास्माकमर्थिने ॥ ३१६॥६  ॥"
"रक्षणेन तयोर्वित्तं ज्ञानं वा प्राप्नुमः सदा । निधीमहि च दानं च स्यादेवास्माकमर्थिने ॥ ३१६॥६  ॥"
]
],
"searchText": "रक्षणेन तयोर्वित्तं ज्ञानं वा प्राप्नुमः सदा । निधीमहि च दानं च स्यादेवास्माकमर्थिने ॥ ३१६॥६ ॥"
},
},
{
{
Line 6,454: Line 7,038:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रावरुण वामहं हुवे चित्राय राधसे ॥ अस्मान्त्सु जिग्युषस्कृतम् ॥ ७ ॥"
"इन्द्रावरुण वामहं हुवे चित्राय राधसे ॥ अस्मान्त्सु जिग्युषस्कृतम् ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रावरुण वामहं हुवे चित्राय राधसे ॥ अस्मान्त्सु जिग्युषस्कृतम् ॥ ७ ॥\nइन्द्रावरुणा ॥ वाम् । अहम् । हुवे । चित्राय । राधसे ॥ अस्मान् । सु । जिग्युषः । कृतम् ॥ ७ ॥\nसंहितायां ह्रस्वान्तपदप्रयोगे कारणनिरूपणम्"
},
},
{
{
Line 6,465: Line 7,050:
"lines": [
"lines": [
"ह्रस्वता संहितायां तु देवतैक्यप्रदर्शिनी । स्वरूपैक्यं हरौ तत्तु मत्यैक्यं भिन्नयोरपि  ॥३१७॥ ७॥"
"ह्रस्वता संहितायां तु देवतैक्यप्रदर्शिनी । स्वरूपैक्यं हरौ तत्तु मत्यैक्यं भिन्नयोरपि  ॥३१७॥ ७॥"
]
],
"searchText": "ह्रस्वता संहितायां तु देवतैक्यप्रदर्शिनी । स्वरूपैक्यं हरौ तत्तु मत्यैक्यं भिन्नयोरपि ॥३१७॥ ७॥"
},
},
{
{
Line 6,476: Line 7,062:
"lines": [
"lines": [
"इन्द्रावरुण नूनुवां सिषासन्तीषु धीष्वा ॥ अस्मभ्यं शर्म यच्छतम् ॥ ८ ॥"
"इन्द्रावरुण नूनुवां सिषासन्तीषु धीष्वा ॥ अस्मभ्यं शर्म यच्छतम् ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "इन्द्रावरुण नूनुवां सिषासन्तीषु धीष्वा ॥ अस्मभ्यं शर्म यच्छतम् ॥ ८ ॥\nइन्द्रावरुणा । नु । नु । वाम् । सिसासन्तीषु । धीषु । आ ॥ अस्मभ्यम् । शर्म । यच्छतम् ॥ ८ ॥\nस्तुत्यादौ परमेश्वर एव स्वतन्त्रः, न जीवः"
},
},
{
{
Line 6,487: Line 7,074:
"lines": [
"lines": [
"अद्य वां नु नुमो लोपः स्वातन्त्र्यार्थे हि सूत्रतः । साधयन्तीषु धीष्वेव शर्मास्मभ्यं प्रयच्छतम्  ॥ ८  ॥"
"अद्य वां नु नुमो लोपः स्वातन्त्र्यार्थे हि सूत्रतः । साधयन्तीषु धीष्वेव शर्मास्मभ्यं प्रयच्छतम्  ॥ ८  ॥"
]
],
"searchText": "अद्य वां नु नुमो लोपः स्वातन्त्र्यार्थे हि सूत्रतः । साधयन्तीषु धीष्वेव शर्मास्मभ्यं प्रयच्छतम् ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 6,498: Line 7,086:
"lines": [
"lines": [
"प्रवामश्नोतु सुष्टुतिरिन्द्रावरुण यां हुवे ॥ या मृधाथे सधस्तुतिम् ॥ ९, ३३, १७, ४ ॥"
"प्रवामश्नोतु सुष्टुतिरिन्द्रावरुण यां हुवे ॥ या मृधाथे सधस्तुतिम् ॥ ९, ३३, १७, ४ ॥"
]
],
"searchText": "प्रवामश्नोतु सुष्टुतिरिन्द्रावरुण यां हुवे ॥ या मृधाथे सधस्तुतिम् ॥ ९, ३३, १७, ४ ॥\nप्र । वाम् । अश्नोतु । सुऽस्तुतिः । इन्द्रावरुणा । याम् । हुवे ॥ याम् । ऋधाथे इति । सधऽस्तुतिम् ॥ ९, ३३, १७, ४ ॥"
},
},
{
{
Line 6,509: Line 7,098:
"lines": [
"lines": [
"यथास्थितस्तुतिं यां च वर्धयेथे सदैवमे ॥ ३१८ ॥९॥"
"यथास्थितस्तुतिं यां च वर्धयेथे सदैवमे ॥ ३१८ ॥९॥"
]
],
"searchText": "यथास्थितस्तुतिं यां च वर्धयेथे सदैवमे ॥ ३१८ ॥९॥"
},
},
{
{
Line 6,520: Line 7,110:
"lines": [
"lines": [
"unknown"
"unknown"
]
],
"searchText": "unknown\nमण्डलम्–१.अध्यायः–१.अनुवाकः-५. सूक्तम् –१८.\nसोमानं नवर्चम्, मेधातिथिः काण्वः ऋषिः, छन्दः– गायत्री,१ विरा,३-६-८ पिपीलिकामध्या निचृत्, ४ निचृत्,,५ पादनिचृत्, छन्दः । देवता–१-३ ब्रह्मणस्पतिः, ४ (सोमः) ब्रह्मणस्पतिरिन्द्रश्च, ५ बृहस्पतिः दक्षिणः, ६-८ सदसस्पतिः, ९ सदसस्पतिः नाराशंसो वा देवताः\nविरा गायत्री - ब्रह्मणस्पतिः (विष्णुः वायुश्च) देवता\nविरा गायत्री - ब्रह्मणस्पतिः (विष्णुः वायुश्च) देवता\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री - ब्रह्मणस्पतिः (विष्णुः वायुश्च) देवता\nनिचृद् गायत्री - ब्रह्मणस्पतिः इन्द्रः सोमश्च देवताः\nपादनिचृद् गायत्री - ब्रह्मणस्पतिः, सोमः, इन्द्रः, दक्षिणा च देवताः\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री - सदसस्पतिः( विष्णुर्वायुः अग्निर्वा) देवता\nसदसस्पतिर्देवता\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री - सदसस्पतिः देवता\nसदसस्पतिः(वायुः), नराशंसो (विष्णुः,अग्निः - वा देवता"
},
},
{
{
Line 6,531: Line 7,122:
"lines": [
"lines": [
"सोमानं स्वरणङ्कृणुहि ब्रह्मणस्पते ॥ कक्षीवन्तं य औशिजः ॥ १ ॥"
"सोमानं स्वरणङ्कृणुहि ब्रह्मणस्पते ॥ कक्षीवन्तं य औशिजः ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "सोमानं स्वरणङ्कृणुहि ब्रह्मणस्पते ॥ कक्षीवन्तं य औशिजः ॥ १ ॥\nसोमानम् । स्वरणम् । कृणुहि । ब्रह्मणः । पते ॥ कक्षीवन्तम् । यः । औशिजः ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 6,542: Line 7,134:
"lines": [
"lines": [
"सौम्यं शब्दं कृणु त्वं नो विष्णो वायो सुवाक्पते । कक्षीवन्तं प्रति हि यो दत्तो यः स उशिक्सुतः । विवक्षितो मुनिः सोऽपि तस्मादर्थोऽपि मां प्रति  ॥३१९ ॥ १ ॥"
"सौम्यं शब्दं कृणु त्वं नो विष्णो वायो सुवाक्पते । कक्षीवन्तं प्रति हि यो दत्तो यः स उशिक्सुतः । विवक्षितो मुनिः सोऽपि तस्मादर्थोऽपि मां प्रति  ॥३१९ ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "सौम्यं शब्दं कृणु त्वं नो विष्णो वायो सुवाक्पते । कक्षीवन्तं प्रति हि यो दत्तो यः स उशिक्सुतः । विवक्षितो मुनिः सोऽपि तस्मादर्थोऽपि मां प्रति ॥३१९ ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 6,553: Line 7,146:
"lines": [
"lines": [
"यो रेवान्यो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः ॥ सनस्सिषक्तु यस्तुरः ॥ २ ॥"
"यो रेवान्यो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः ॥ सनस्सिषक्तु यस्तुरः ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "यो रेवान्यो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः ॥ सनस्सिषक्तु यस्तुरः ॥ २ ॥\nयः । रेवान् । यः । अमीवऽहा । वसुऽवित् । पुष्टिऽवर्धनः ॥ सः । नः । सिषक्तु । यः । तुरः ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 6,564: Line 7,158:
"lines": [
"lines": [
"वित्तवान् रोेगहा ज्ञानवेत्ताऽस्माभिः सयुग् भवेत् । तुरो वेगाद्धरिर्वायुः ..................... ॥ २  ॥"
"वित्तवान् रोेगहा ज्ञानवेत्ताऽस्माभिः सयुग् भवेत् । तुरो वेगाद्धरिर्वायुः ..................... ॥ २  ॥"
]
],
"searchText": "वित्तवान् रोेगहा ज्ञानवेत्ताऽस्माभिः सयुग् भवेत् । तुरो वेगाद्धरिर्वायुः ..................... ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 6,575: Line 7,170:
"lines": [
"lines": [
"मानश्शंसो अररुषो धूर्तिः प्रणङ्मर्त्यस्य ॥ रक्षाणो ब्रह्मणस्पते ॥ ३ ॥"
"मानश्शंसो अररुषो धूर्तिः प्रणङ्मर्त्यस्य ॥ रक्षाणो ब्रह्मणस्पते ॥ ३ ॥"
]
],
"searchText": "मानश्शंसो अररुषो धूर्तिः प्रणङ्मर्त्यस्य ॥ रक्षाणो ब्रह्मणस्पते ॥ ३ ॥\nमा । नः । शंसः । अररुषः । धूर्तिः । प्रणक् । मर्त्यस्य ॥ रक्ष । नः । ब्रह्मणः । पते ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 6,586: Line 7,182:
"lines": [
"lines": [
"..................अररुचातिरोषणात् ।  तस्य धूर्तिर्वचो नोऽस्मान् पूरयेद्रक्ष नो हरे  ॥३॥"
"..................अररुचातिरोषणात् ।  तस्य धूर्तिर्वचो नोऽस्मान् पूरयेद्रक्ष नो हरे  ॥३॥"
]
],
"searchText": "..................अररुचातिरोषणात् । तस्य धूर्तिर्वचो नोऽस्मान् पूरयेद्रक्ष नो हरे ॥३॥"
},
},
{
{
Line 6,597: Line 7,194:
"lines": [
"lines": [
"सघा वीरो न रिष्यति यमिन्द्रो ब्रह्मणस्पतिः ॥ सोमो हिनोति मर्त्यम् ॥ ४ ॥"
"सघा वीरो न रिष्यति यमिन्द्रो ब्रह्मणस्पतिः ॥ सोमो हिनोति मर्त्यम् ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "सघा वीरो न रिष्यति यमिन्द्रो ब्रह्मणस्पतिः ॥ सोमो हिनोति मर्त्यम् ॥ ४ ॥\nसः । घ । वीरः । न । रिष्यति । यम् । इन्द्रः । ब्रह्मणः । पतिः ॥ सोमः । हिनोति । मर्त्यम् ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 6,608: Line 7,206:
"lines": [
"lines": [
"घेति हावधृतिश्चैव सोमः सौम्यत्वतो हरिः । उना मया च युक्तत्वादूमैर्युक्तत्वतोऽपि वा ॥३२१ ॥  अमः स इति वा ....................... ॥ ४  ॥"
"घेति हावधृतिश्चैव सोमः सौम्यत्वतो हरिः । उना मया च युक्तत्वादूमैर्युक्तत्वतोऽपि वा ॥३२१ ॥  अमः स इति वा ....................... ॥ ४  ॥"
]
],
"searchText": "घेति हावधृतिश्चैव सोमः सौम्यत्वतो हरिः । उना मया च युक्तत्वादूमैर्युक्तत्वतोऽपि वा ॥३२१ ॥ अमः स इति वा ....................... ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 6,619: Line 7,218:
"lines": [
"lines": [
"त्वन्तम्ब्रह्मणस्पते सोम इन्द्रश्च मर्त्यम् ॥ दक्षिणा पात्वंहसः ॥ ५, ३४ ॥"
"त्वन्तम्ब्रह्मणस्पते सोम इन्द्रश्च मर्त्यम् ॥ दक्षिणा पात्वंहसः ॥ ५, ३४ ॥"
]
],
"searchText": "त्वन्तम्ब्रह्मणस्पते सोम इन्द्रश्च मर्त्यम् ॥ दक्षिणा पात्वंहसः ॥ ५, ३४ ॥\nत्वम् । तम् । ब्रह्मणः । पते । सोमः । इन्द्रः । च । मर्त्यम् ॥ दक्षिणा । पातु । अंहसः ॥ ५, ३४ ॥"
},
},
{
{
Line 6,630: Line 7,230:
"lines": [
"lines": [
".................साक्षाच्छ्रीर्दक्षेनेति तु दक्षिणा । दक्षिणा चतुरत्वाद्वा स्वयमेव जनार्दनः  ॥ ५, ३४  ॥"
".................साक्षाच्छ्रीर्दक्षेनेति तु दक्षिणा । दक्षिणा चतुरत्वाद्वा स्वयमेव जनार्दनः  ॥ ५, ३४  ॥"
]
],
"searchText": ".................साक्षाच्छ्रीर्दक्षेनेति तु दक्षिणा । दक्षिणा चतुरत्वाद्वा स्वयमेव जनार्दनः ॥ ५, ३४ ॥"
},
},
{
{
Line 6,641: Line 7,242:
"lines": [
"lines": [
"सदसस्पतिमद्भुतम्प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् ॥ सनिम्मेधामयासिषम् ॥ ६ ॥"
"सदसस्पतिमद्भुतम्प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् ॥ सनिम्मेधामयासिषम् ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "सदसस्पतिमद्भुतम्प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् ॥ सनिम्मेधामयासिषम् ॥ ६ ॥\nसदसः । पतिम् । अद्भुतम् । प्रियम् । इन्द्रस्य । काम्यम् ॥ सनिम् । मेधाम् । अयासिषम् ॥ ६ ॥\nहरि-वायु-अग्निषु शरणागतिः"
},
},
{
{
Line 6,652: Line 7,254:
"lines": [
"lines": [
"सदसस्पतिर्हरिस्साक्षाद् वायुरग्निरथापि वा । लाभज्ञानस्वरूपोऽसौ शरणं तमयासिषम्  ॥३२३॥६॥"
"सदसस्पतिर्हरिस्साक्षाद् वायुरग्निरथापि वा । लाभज्ञानस्वरूपोऽसौ शरणं तमयासिषम्  ॥३२३॥६॥"
]
],
"searchText": "सदसस्पतिर्हरिस्साक्षाद् वायुरग्निरथापि वा । लाभज्ञानस्वरूपोऽसौ शरणं तमयासिषम् ॥३२३॥६॥"
},
},
{
{
Line 6,663: Line 7,266:
"lines": [
"lines": [
"यस्मादृतेन सिध्यति यज्ञो विपश्चितश्चन ॥ सधीनां योगमिन्वति ॥ ७ ॥"
"यस्मादृतेन सिध्यति यज्ञो विपश्चितश्चन ॥ सधीनां योगमिन्वति ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "यस्मादृतेन सिध्यति यज्ञो विपश्चितश्चन ॥ सधीनां योगमिन्वति ॥ ७ ॥\nयस्मात् । ऋते । न । सिध्यति । यज्ञः । विपःऽचितः । चन ॥ सः । धीनाम् । योगम् । इन्वति ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 6,674: Line 7,278:
"lines": [
"lines": [
"धीप्रेरकः स ध्येयश्च धीभिर्योगं तदाऽप्नुते  ॥ ७  ॥"
"धीप्रेरकः स ध्येयश्च धीभिर्योगं तदाऽप्नुते  ॥ ७  ॥"
]
],
"searchText": "धीप्रेरकः स ध्येयश्च धीभिर्योगं तदाऽप्नुते ॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 6,685: Line 7,290:
"lines": [
"lines": [
"आदृध्नोति हविष्कृतिम्प्राञ्चङ्कृणोत्यध्वरम् ॥ होत्रा देवेषु गच्छति ॥ ८ ॥"
"आदृध्नोति हविष्कृतिम्प्राञ्चङ्कृणोत्यध्वरम् ॥ होत्रा देवेषु गच्छति ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "आदृध्नोति हविष्कृतिम्प्राञ्चङ्कृणोत्यध्वरम् ॥ होत्रा देवेषु गच्छति ॥ ८ ॥\nआत् । ऋध्नोति । हविःऽकृतिम् । प्राञ्चम् । कृणोति । अध्वरम् ॥ होत्रा । देवेषु । गच्छति ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 6,696: Line 7,302:
"lines": [
"lines": [
"तस्माद्धविष्कृतः स्वृद्धिं करोति यजतो विभुः । करोति चोत्तमं यज्ञं देवाह्वानानि गच्छति  ॥ ३२४॥८  ॥"
"तस्माद्धविष्कृतः स्वृद्धिं करोति यजतो विभुः । करोति चोत्तमं यज्ञं देवाह्वानानि गच्छति  ॥ ३२४॥८  ॥"
]
],
"searchText": "तस्माद्धविष्कृतः स्वृद्धिं करोति यजतो विभुः । करोति चोत्तमं यज्ञं देवाह्वानानि गच्छति ॥ ३२४॥८ ॥"
},
},
{
{
Line 6,707: Line 7,314:
"lines": [
"lines": [
"नराशंसं सुधृष्टममपश्यं सप्रथस्तमम् ॥ दिवो न सद्ममखसम् ॥ ९, ३५, १९ ॥"
"नराशंसं सुधृष्टममपश्यं सप्रथस्तमम् ॥ दिवो न सद्ममखसम् ॥ ९, ३५, १९ ॥"
]
],
"searchText": "नराशंसं सुधृष्टममपश्यं सप्रथस्तमम् ॥ दिवो न सद्ममखसम् ॥ ९, ३५, १९ ॥\nनराशंसम् । सुऽधृष्टमम् । अपश्यम् । सप्रथःऽतमम् ॥ दिवः । न । सद्मऽमखसम् ॥ ९, ३५, १८ ॥\nनराशंसो विष्णुः"
},
},
{
{
Line 6,718: Line 7,326:
"lines": [
"lines": [
"नरैः स्तुत्यो नराशंसो हरिर्धृष्टतमश्च सः । गुणानां प्रथिमाधिक्यात् सप्रथस्तम ईरितः ।  यस्य स्वर्गादपि गृहं मखः प्रियमिवेयते ॥ ३२५॥९, ३५, १८  ॥"
"नरैः स्तुत्यो नराशंसो हरिर्धृष्टतमश्च सः । गुणानां प्रथिमाधिक्यात् सप्रथस्तम ईरितः ।  यस्य स्वर्गादपि गृहं मखः प्रियमिवेयते ॥ ३२५॥९, ३५, १८  ॥"
]
],
"searchText": "नरैः स्तुत्यो नराशंसो हरिर्धृष्टतमश्च सः । गुणानां प्रथिमाधिक्यात् सप्रथस्तम ईरितः । यस्य स्वर्गादपि गृहं मखः प्रियमिवेयते ॥ ३२५॥९, ३५, १८ ॥"
},
},
{
{
Line 6,729: Line 7,338:
"lines": [
"lines": [
"अग्निमारुतसूक्तम्"
"अग्निमारुतसूक्तम्"
]
],
"searchText": "अग्निमारुतसूक्तम्\nमण्डलम्–१. अध्यायः–१.अनुवाकः – ५.सूक्तम्–१९.\n(प्रतित्यं नवर्चंं, मेधातिथिः काण्वः ऋषिः, अग्नामरुतश्च देवते, छन्दः– गायत्री,(२ निचृत्, ९ पिपीलिकामध्या निचृत्,)\nनिचृद् गायत्री\n॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते ऋक्संहिताभाष्ये प्रथमोध्यायः ॥ १ ॥\nऋतवः, द्रविणोदाश्च (अग्निः) देवताः\nपिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री\nइत्येकोनविंशं सूक्तम्\n॥ इति प्रथममण्डले प्रथमाष्टके प्रथमोऽध्यायः ॥"
},
},
{
{
Line 6,740: Line 7,350:
"lines": [
"lines": [
"प्रतित्यञ्चारुमध्वरङ्गोेपीथाय प्रहूयसे ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ १ ॥"
"प्रतित्यञ्चारुमध्वरङ्गोेपीथाय प्रहूयसे ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "प्रतित्यञ्चारुमध्वरङ्गोेपीथाय प्रहूयसे ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ १ ॥\nप्रति । त्यम् । चारुम् । अध्वरम् । गोऽपीथाय । प्र । हूयसे ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 6,751: Line 7,362:
"lines": [
"lines": [
"यज्ञं प्रतिप्रति त्यं तं सम्यक् शास्त्रोक्तलक्षणम् । आहूयसे  ............................ ॥ १ ॥"
"यज्ञं प्रतिप्रति त्यं तं सम्यक् शास्त्रोक्तलक्षणम् । आहूयसे  ............................ ॥ १ ॥"
]
],
"searchText": "यज्ञं प्रतिप्रति त्यं तं सम्यक् शास्त्रोक्तलक्षणम् । आहूयसे ............................ ॥ १ ॥"
},
},
{
{
Line 6,762: Line 7,374:
"lines": [
"lines": [
"न हि देवो न मर्त्यो महस्तव क्रतुम्परः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ २ ॥"
"न हि देवो न मर्त्यो महस्तव क्रतुम्परः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ २ ॥"
]
],
"searchText": "न हि देवो न मर्त्यो महस्तव क्रतुम्परः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ २ ॥\nनहि । देवः । न । मर्त्यः । महः । तव । क्रतुम् । परः । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 6,773: Line 7,386:
"lines": [
"lines": [
"महान्नैव त्वदन्योऽस्ति (हि) क्रतुं प्रति ॥ ३२६ ॥"
"महान्नैव त्वदन्योऽस्ति (हि) क्रतुं प्रति ॥ ३२६ ॥"
]
],
"searchText": "महान्नैव त्वदन्योऽस्ति (हि) क्रतुं प्रति ॥ ३२६ ॥"
},
},
{
{
Line 6,784: Line 7,398:
"lines": [
"lines": [
"विष्णौ हि मुख्यतोऽर्थोऽयमग्नौ कांश्चिदृते सुरान्  ॥ २  ॥"
"विष्णौ हि मुख्यतोऽर्थोऽयमग्नौ कांश्चिदृते सुरान्  ॥ २  ॥"
]
],
"searchText": "विष्णौ हि मुख्यतोऽर्थोऽयमग्नौ कांश्चिदृते सुरान् ॥ २ ॥"
},
},
{
{
Line 6,795: Line 7,410:
"lines": [
"lines": [
"ये महो रजसो विदुर्विश्वे देवासो अद्रुहः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ३॥"
"ये महो रजसो विदुर्विश्वे देवासो अद्रुहः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ३॥"
]
],
"searchText": "ये महो रजसो विदुर्विश्वे देवासो अद्रुहः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ३॥\nये । महः । रजसः । विदुः । विश्वे । देवासः । अद्रुहः । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 6,806: Line 7,422:
"lines": [
"lines": [
"महतो रञ्जकात् स्वर्गादद्रोग्धारोऽखिलं विदुः  ॥ ३  ॥"
"महतो रञ्जकात् स्वर्गादद्रोग्धारोऽखिलं विदुः  ॥ ३  ॥"
]
],
"searchText": "महतो रञ्जकात् स्वर्गादद्रोग्धारोऽखिलं विदुः ॥ ३ ॥"
},
},
{
{
Line 6,817: Line 7,434:
"lines": [
"lines": [
"य उग्रा अर्कमानृचुरनाधृष्टास ओजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ४ ॥"
"य उग्रा अर्कमानृचुरनाधृष्टास ओजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ४ ॥"
]
],
"searchText": "य उग्रा अर्कमानृचुरनाधृष्टास ओजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ४ ॥\nये । उग्राः । अर्कम् । आनृचुः । अनाधृष्टासः । ओजसा ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 6,828: Line 7,446:
"lines": [
"lines": [
"प्राप्ता अर्कं विशेषेण सन्निधिस्तत्र यद्धरेः ॥ ४  ॥"
"प्राप्ता अर्कं विशेषेण सन्निधिस्तत्र यद्धरेः ॥ ४  ॥"
]
],
"searchText": "प्राप्ता अर्कं विशेषेण सन्निधिस्तत्र यद्धरेः ॥ ४ ॥"
},
},
{
{
Line 6,839: Line 7,458:
"lines": [
"lines": [
"ये शुभ्रा घोरवर्पस सुक्षत्रासो रिशादसः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ५, ३६ ॥"
"ये शुभ्रा घोरवर्पस सुक्षत्रासो रिशादसः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ५, ३६ ॥"
]
],
"searchText": "ये शुभ्रा घोरवर्पस सुक्षत्रासो रिशादसः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ५, ३६ ॥\nये । शुभ्राः । घोरऽवर्पसः । सुऽक्षत्रासः । रिशादसः ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ५, ३६ ॥\nप्राण-इन्द्रिय-अग्न्यादिगतभगवद्रूपविशेषाः"
},
},
{
{
Line 6,850: Line 7,470:
"lines": [
"lines": [
"शुद्धा घोरबलाः क्षेत्रत्रातारः क्षतितोऽपि वा ।  रम्यसत्सुखभोक्तारो मरुतो मारुतत्वतः ॥ ३२८ ॥"
"शुद्धा घोरबलाः क्षेत्रत्रातारः क्षतितोऽपि वा ।  रम्यसत्सुखभोक्तारो मरुतो मारुतत्वतः ॥ ३२८ ॥"
]
],
"searchText": "शुद्धा घोरबलाः क्षेत्रत्रातारः क्षतितोऽपि वा । रम्यसत्सुखभोक्तारो मरुतो मारुतत्वतः ॥ ३२८ ॥"
},
},
{
{
Line 6,861: Line 7,482:
"lines": [
"lines": [
"एतादृशानि रूपाणि प्राणाग्निस्थानि चेशितुः । पृथग् वा तादृशान्येव देवगान्यपि सर्वशः  ॥३२९॥५॥"
"एतादृशानि रूपाणि प्राणाग्निस्थानि चेशितुः । पृथग् वा तादृशान्येव देवगान्यपि सर्वशः  ॥३२९॥५॥"
]
],
"searchText": "एतादृशानि रूपाणि प्राणाग्निस्थानि चेशितुः । पृथग् वा तादृशान्येव देवगान्यपि सर्वशः ॥३२९॥५॥"
},
},
{
{
Line 6,872: Line 7,494:
"lines": [
"lines": [
"येनाकस्याधि रोचने दिवि देवास आसते ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ६ ॥"
"येनाकस्याधि रोचने दिवि देवास आसते ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ६ ॥"
]
],
"searchText": "येनाकस्याधि रोचने दिवि देवास आसते ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ६ ॥\nये । नाकस्य । अधि । रोचने । दिवि । देवासः । आसते । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ६ ॥"
},
},
{
{
Line 6,883: Line 7,506:
"lines": [
"lines": [
"स्वर्गोपरि प्रकाशे च सूर्यादावासते सुराः । नाको निर्दुःखरूपत्वाद् द्यौः प्रकाशस्वरूपतः  ॥३३०॥६॥"
"स्वर्गोपरि प्रकाशे च सूर्यादावासते सुराः । नाको निर्दुःखरूपत्वाद् द्यौः प्रकाशस्वरूपतः  ॥३३०॥६॥"
]
],
"searchText": "स्वर्गोपरि प्रकाशे च सूर्यादावासते सुराः । नाको निर्दुःखरूपत्वाद् द्यौः प्रकाशस्वरूपतः ॥३३०॥६॥"
},
},
{
{
Line 6,894: Line 7,518:
"lines": [
"lines": [
"य ईङ्खयन्ति पर्वतान् तिरस्समुद्रमर्णवम् ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ७ ॥"
"य ईङ्खयन्ति पर्वतान् तिरस्समुद्रमर्णवम् ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "य ईङ्खयन्ति पर्वतान् तिरस्समुद्रमर्णवम् ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ७ ॥\nये । ईङ्खयन्ति । पर्वतान् । तिरः । समुद्रम् । अर्णवम् ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ७ ॥\nसमुद्रशब्दार्थः प्रकृतिः"
},
},
{
{
Line 6,905: Line 7,530:
"lines": [
"lines": [
"प्रतोलयन्ति च गिरींस्तिरस्कृत्य च सागरम् । पुरुषान् प्रकृतिं वाऽपि पर्ववन्तो हि जन्मना ॥"
"प्रतोलयन्ति च गिरींस्तिरस्कृत्य च सागरम् । पुरुषान् प्रकृतिं वाऽपि पर्ववन्तो हि जन्मना ॥"
]
],
"searchText": "प्रतोलयन्ति च गिरींस्तिरस्कृत्य च सागरम् । पुरुषान् प्रकृतिं वाऽपि पर्ववन्तो हि जन्मना ॥"
},
},
{
{
Line 6,916: Line 7,542:
"lines": [
"lines": [
"पुरुषाः सुसमुद्रेकात् समुद्रः प्रकृतिर्मता ॥ ३३१॥"
"पुरुषाः सुसमुद्रेकात् समुद्रः प्रकृतिर्मता ॥ ३३१॥"
]
],
"searchText": "पुरुषाः सुसमुद्रेकात् समुद्रः प्रकृतिर्मता ॥ ३३१॥"
},
},
{
{
Line 6,927: Line 7,554:
"lines": [
"lines": [
"प्रकृतेः पुरुषाणां च प्रेरकः सन् सदा हरे । स्वरूपैर्बहुभिर्युक्त आयाहि सम सद्गुणैः  ॥३३२॥ ७ ॥"
"प्रकृतेः पुरुषाणां च प्रेरकः सन् सदा हरे । स्वरूपैर्बहुभिर्युक्त आयाहि सम सद्गुणैः  ॥३३२॥ ७ ॥"
]
],
"searchText": "प्रकृतेः पुरुषाणां च प्रेरकः सन् सदा हरे । स्वरूपैर्बहुभिर्युक्त आयाहि सम सद्गुणैः ॥३३२॥ ७ ॥"
},
},
{
{
Line 6,938: Line 7,566:
"lines": [
"lines": [
"आये तन्वन्ति रश्मिभिस्तिरस्समुद्रमोजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ८ ॥"
"आये तन्वन्ति रश्मिभिस्तिरस्समुद्रमोजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ८ ॥"
]
],
"searchText": "आये तन्वन्ति रश्मिभिस्तिरस्समुद्रमोजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ८ ॥\nआ । ये । तन्वन्ति । रश्मिऽभिः । तिरः । समुद्रम् । ओजसा । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ८ ॥"
},
},
{
{
Line 6,949: Line 7,578:
"lines": [
"lines": [
"अभि त्वा पूर्वपीतये सृजामि सोम्यम्मधु ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ९, ३७, १, १९ ॥"
"अभि त्वा पूर्वपीतये सृजामि सोम्यम्मधु ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ९, ३७, १, १९ ॥"
]
],
"searchText": "अभि त्वा पूर्वपीतये सृजामि सोम्यम्मधु ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ९, ३७, १, १९ ॥\nअभि । त्वा । पूर्वऽपीतये । सृजामि । सोम्यम् ॥ मधु । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ९, ३७, १, १९ ॥"
},
{
"id": "Rigbhashyam#note-1",
"oldKey": null,
"type": "note",
"parent": "RG_C01",
"chapter": "RG_C01",
"searchOnly": true,
"lines": [],
"searchText": "प्रथमोध्यायः\nमङ्गलाचरणम्\nव्याहृत्यर्थः गायत्र्यर्थश्च एक एव\nनारायणो ध्येयः\nभगवान् सर्ववेदार्थः\nऋङ्मन्त्रव्याख्यानकरणे हेतुप्रदर्शनम्\nशब्दार्थनिर्वचने विशेषकारणनिरूपणम्"
}
}
]
]
}
}

Latest revision as of 11:20, 17 September 2026

schema3
doc
slug"Rigbhashyam"
title"श्रीश्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम् ऋग्भाष्यम्"
type"bhashya"
docId"RG"
parentnull
related
Empty array
nextId631
blocks
id"Rigbhashyam-1"
oldKey"RG_C01_I01_V01"
type"verse"
parent"RG_C01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"नारायणं निखिलपूर्णगुणार्णमुच्चसूर्यामितद्युतिमशेषनिरस्तदोषम् ।"
"सर्वेश्वरं गुरुमजेशनुतं प्रणम्य वक्ष्याम्यृगर्थमतितुष्टिकरं तदस्य ॥ १ ॥"
searchText"नारायणं निखिलपूर्णगुणार्णमुच्चसूर्यामितद्युतिमशेषनिरस्तदोषम् । सर्वेश्वरं गुरुमजेशनुतं प्रणम्य वक्ष्याम्यृगर्थमतितुष्टिकरं तदस्य ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-2"
oldKey"RG_C01_I01_V02"
type"verse"
parent"RG_C01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"ओमशेषगुणाधार इति नारायणोऽप्यसौ ।"
"पूर्णो भूतिवरोऽनन्तसुखो यद् व्याहृतीरितः ॥ २ ॥"
searchText"ओमशेषगुणाधार इति नारायणोऽप्यसौ । पूर्णो भूतिवरोऽनन्तसुखो यद् व्याहृतीरितः ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-3"
oldKey"RG_C01_I01_V03"
type"verse"
parent"RG_C01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"गुणैस्ततः प्रसविता वरणीयो गुणोन्नतेः ।"
"भारतिज्ञानरूपत्वाद् भर्गो ध्येयोऽखिलैर्जनैः ॥"
searchText"गुणैस्ततः प्रसविता वरणीयो गुणोन्नतेः । भारतिज्ञानरूपत्वाद् भर्गो ध्येयोऽखिलैर्जनैः ॥"
id"Rigbhashyam-4"
oldKey"RG_C01_I01_V04"
type"verse"
parent"RG_C01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"प्रेरकोऽशेषबुद्धीनां स गायत्र्यर्थ ईरितः ॥ ३ ॥"
searchText"प्रेरकोऽशेषबुद्धीनां स गायत्र्यर्थ ईरितः ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-5"
oldKey"RG_C01_I01_V05"
type"verse"
parent"RG_C01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"स पूर्णत्वात् पुमान्नाम पौरुषे सूक्त ईरितः ।"
"स एवाखिलवेदार्थः सर्वशास्त्रार्थ एव च ॥ ४ ॥"
searchText"स पूर्णत्वात् पुमान्नाम पौरुषे सूक्त ईरितः । स एवाखिलवेदार्थः सर्वशास्त्रार्थ एव च ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-6"
oldKey"RG_C01_I01_V06"
type"verse"
parent"RG_C01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"स एव सर्वशब्दार्थः इत्याहोपनिषत् परा ।"
"‘ता वा एता ऋचः’ इति विशेषेणाप्यृगर्थताम् ॥ ५ ॥"
searchText"स एव सर्वशब्दार्थः इत्याहोपनिषत् परा । ऋङ्मन्त्रव्याख्यानं भगवत अतितुष्टिकरम् ‘ता वा एता ऋचः’ इति विशेषेणाप्यृगर्थताम् ॥ ५ ॥"
id"Rigbhashyam-7"
oldKey"RG_C01_I01_V07"
type"verse"
parent"RG_C01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"‘यो देवानाम्’ इति श्रुत्या देवनाम्नां विशेषतः । स्पष्टत्वात् तद्गतत्वेन"
"तत्राहाग्रेऽग्निनामकम् ॥ ६॥"
searchText"‘यो देवानाम्’ इति श्रुत्या देवनाम्नां विशेषतः । स्पष्टत्वात् तद्गतत्वेन अग्निशब्दार्थनिर्वचनम् तत्राहाग्रेऽग्निनामकम् ॥ ६॥"
id"Rigbhashyam-8"
oldKey"RG_C01_I01_V08"
type"verse"
parent"RG_C01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्रणीत्वं यदग्नित्वमित्यग्रे नाम तद्भवेत् ।"
"एवमेवाह भगवान्निरुक्तिं बादरायणः ॥ ७ ॥"
searchText"अग्रणीत्वं यदग्नित्वमित्यग्रे नाम तद्भवेत् । एवमेवाह भगवान्निरुक्तिं बादरायणः ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-9"
oldKey"RG_C01_I01_V09"
type"verse"
parent"RG_C01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"(ऋग्भाष्यम्) यथैवाग्न्यादयः शब्दाः प्रवर्तन्ते जनार्दने ।"
"तथा निरुक्तिं वक्ष्यामो ज्ञानिनां ज्ञानसिद्धये ॥ ८ ॥"
searchText"(ऋग्भाष्यम्) यथैवाग्न्यादयः शब्दाः प्रवर्तन्ते जनार्दने । तथा निरुक्तिं वक्ष्यामो ज्ञानिनां ज्ञानसिद्धये ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-10"
oldKey"RG_C01_S01"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"अग्निसूक्तम्"
searchText"अग्निसूक्तम् मण्डलम्—१. अध्यायः –१. अनुवाकः–१. सूक्तम्–१. अग्निं नवर्चम्, वैश्वामित्रो मधुच्छन्दा ऋषिः, गायत्री छन्दः, अग्निर्देवता अग्निस्तुतौ आचारकथनम् अग्निस्तुतिः"
id"Rigbhashyam-11"
oldKey"RG_C01_S01_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"ओ३म् ॥ अग्निमीळेे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् ॥ होतारं रत्नधातमम् ॥ १ ॥"
"ओ३म् ॥ अ॒ग्निमी॑ळे पु॒रोहि॑तं य॒ज्ञस्य॑ दे॒वमृ॒त्विज॑म् । होता॑रं रत्न॒धात॑मम् ॥ १ ॥"
searchText"ओ३म् ॥ अग्निमीळेे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् ॥ होतारं रत्नधातमम् ॥ १ ॥ अग्निम् । ईळे । पुरःऽहितम् । यज्ञस्य । देवम् । ऋत्विजम् । होतारम् । रत्नऽधातमम् ॥ १ ॥ ओ३म् ॥ अ॒ग्निमी॑ळे पु॒रोहि॑तं य॒ज्ञस्य॑ दे॒वमृ॒त्विज॑म् । होता॑रं रत्न॒धात॑मम् ॥ १ ॥ अग्निम् । अ॒ग्निम् । ई॒ळे॒ । पु॒रःऽहि॑तम् । य॒ज्ञस्य॑ । दे॒वम् । ऋ॒त्विज॑म् । होता॑रम् । र॒त्न॒ऽधात॑मम् ॥ १ ॥ अग्निशब्दार्थो भगवान् देवशब्दनिरुक्तिः होतृशब्दस्याध्यात्मार्थनिरूपणम्"
id"Rigbhashyam-12"
oldKey"RG_C01_S01_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"........अग्निशब्दोऽयमग्र एवाभिपूज्यताम् । अग््रयत्वमग्रनेतृत्वमत्तिमङ्गागनेतृताम् ॥ ९ ॥"
searchText"........अग्निशब्दोऽयमग्र एवाभिपूज्यताम् । अग््रयत्वमग्रनेतृत्वमत्तिमङ्गागनेतृताम् ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-13"
oldKey"RG_C01_S01_V01_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आह तं स्तौम्यशेषस्य पूर्वमेव हितं प्रभुम् । ऋत्विङि्नयामकत्वेन यज्ञानामृत्विजं सदा ॥ १० ॥"
searchText"आह तं स्तौम्यशेषस्य पूर्वमेव हितं प्रभुम् । ऋत्विङि्नयामकत्वेन यज्ञानामृत्विजं सदा ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-14"
oldKey"RG_C01_S01_V01_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"द्योतनाद्विजयात् कान्त्या स्तुत्या व्यवहृतेरपि । गत्या रत्या च देवाख्यं होतृसंस्थं विशेषतः ॥ ११ ॥"
searchText"द्योतनाद्विजयात् कान्त्या स्तुत्या व्यवहृतेरपि । गत्या रत्या च देवाख्यं होतृसंस्थं विशेषतः ॥ ११ ॥"
id"Rigbhashyam-15"
oldKey"RG_C01_S01_V01_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अग्निसंस्थेन रूपेण यतोऽग्निर्होतृदेवता ।"
searchText"अग्निसंस्थेन रूपेण यतोऽग्निर्होतृदेवता ।"
id"Rigbhashyam-16"
oldKey"RG_C01_S01_V01_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"इन्द्रियाग्निषु चार्थानां यद्धोता होतृनामकः ॥ रतिधारकोत्तमत्वात् स रत्नधातम ईरितः ॥ १२ ॥"
searchText"इन्द्रियाग्निषु चार्थानां यद्धोता होतृनामकः ॥ रतिधारकोत्तमत्वात् स रत्नधातम ईरितः ॥ १२ ॥"
id"Rigbhashyam-17"
oldKey"RG_C01_S01_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्निः पूर्वेभिर्ऋषिभिरीड्यो नूतनैरुत॥ स देवा एह वक्षति ॥ २ ॥"
"अ॒ग्निः पूर्वे॑भि॒र्ऋषि॑भि॒रीड्यो॒ नूत॑नैरु॒त । स दे॒वाँ एह व॑क्षति ॥ २ ॥"
searchText"पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री अग्निः पूर्वेभिर्ऋषिभिरीड्यो नूतनैरुत॥ स देवा एह वक्षति ॥ २ ॥ अग्निः । पूर्वेभिः । ऋषिऽभिः । ईड्यः । नूतनैः । उत ॥ सः देवान् । आ । इह । वक्षति ॥ २ ॥ अ॒ग्निः पूर्वे॑भि॒र्ऋषि॑भि॒रीड्यो॒ नूत॑नैरु॒त । स दे॒वाँ एह व॑क्षति ॥ २ ॥ अ॒ग्निः । पूर्वे॑भिः । ऋषि॑ऽभिः । ईड्यः॑ । नूत॑नैः । उ॒त । सः । दे॒वान् । आ । इ॒ह । व॒क्ष॒ति॒ ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-18"
oldKey"RG_C01_S01_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स पूर्वैर्नूतर्नैरेष्यैर्विज्ञानादृषिनामकैः । ईड्यो देवादिभिस्सर्वैस्स च देवानिहानयेत् ॥ १३ ॥॥"
searchText"स पूर्वैर्नूतर्नैरेष्यैर्विज्ञानादृषिनामकैः । ईड्यो देवादिभिस्सर्वैस्स च देवानिहानयेत् ॥ १३ ॥॥"
id"Rigbhashyam-19"
oldKey"RG_C01_S01_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्निना रयिमश्नवत् पोषमेव दिवेदिवे । यशसं वीरवत्तमम् ॥३॥"
searchText"अग्निना रयिमश्नवत् पोषमेव दिवेदिवे । यशसं वीरवत्तमम् ॥३॥ अग्निना । रयिम् । अश्नवत् । पोषम् । एव । दिवेऽदिवे ॥ यशसम् । वीरवत्ऽतमम् ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-20"
oldKey"RG_C01_S01_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तेनैव रयिमाप्नोति वित्तं विद्याधनात्मकम् । दिवसे दिवसे नित्यं पुष्टिमेव न हीनताम् ॥ यशश्च पुत्रसंयुक्तं वीर्यवत्तममेव वा ॥ १४ ॥॥"
searchText"तेनैव रयिमाप्नोति वित्तं विद्याधनात्मकम् । दिवसे दिवसे नित्यं पुष्टिमेव न हीनताम् ॥ यशश्च पुत्रसंयुक्तं वीर्यवत्तममेव वा ॥ १४ ॥॥"
id"Rigbhashyam-21"
oldKey"RG_C01_S01_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्ने यं यज्ञमध्वरं विश्वतः परिभूरसि । स इद्देवेषु गच्छति ॥"
searchText"अग्ने यं यज्ञमध्वरं विश्वतः परिभूरसि । स इद्देवेषु गच्छति ॥ अग्ने । यम् । यज्ञम् । अध्वरम् । विश्वतः । परिऽभूः । असि ॥ सः । इत् । देवेषु । गच्छति ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-22"
oldKey"RG_C01_S01_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यं यज्ञं परितो भूत्वा रक्षसि त्वं सदैव च । विधिमार्गस्थितं देवान् स एवाप्नोत्यसंशयम् ॥ १५ ॥"
searchText"यं यज्ञं परितो भूत्वा रक्षसि त्वं सदैव च । विधिमार्गस्थितं देवान् स एवाप्नोत्यसंशयम् ॥ १५ ॥"
id"Rigbhashyam-23"
oldKey"RG_C01_S01_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्निर्होता कविक्रतुस्सत्यश्चित्रश्रवस्तमः ॥ देवो देवेभिरागमत् ॥ ५, १ ॥"
searchText"अग्निर्होता कविक्रतुस्सत्यश्चित्रश्रवस्तमः ॥ देवो देवेभिरागमत् ॥ ५, १ ॥ अग्निः । होता । कविऽक्रतुः । सत्यः । चित्रश्रवःऽतमः ॥ देवः । देवेभिः । आ । गमत् ॥ ५, १ ॥"
id"Rigbhashyam-24"
oldKey"RG_C01_S01_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सोऽखिलग्रहणप्रज्ञः सद्गुणैः सन्ततोऽखिलम् । यमयत्यग््रयकीर्तीनाम् उत्तमो विबुधैः सह । आगन्ताऽखिलभक्तानां पूजास्वीकारतत्परः ॥ १६ ॥ ॥"
searchText"सोऽखिलग्रहणप्रज्ञः सद्गुणैः सन्ततोऽखिलम् । यमयत्यग््रयकीर्तीनाम् उत्तमो विबुधैः सह । आगन्ताऽखिलभक्तानां पूजास्वीकारतत्परः ॥ १६ ॥ ॥"
id"Rigbhashyam-25"
oldKey"RG_C01_S01_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"यदङ्ग दाशुषे त्वमग्ने भद्रङ्करिष्यसि ॥ तवेत्तत् सत्यमङ्गिरः ॥ ६ ॥"
searchText"निचृद् गायत्री यदङ्ग दाशुषे त्वमग्ने भद्रङ्करिष्यसि ॥ तवेत्तत् सत्यमङ्गिरः ॥ ६ ॥ यत् । अङ्ग । दाशुषे । त्वम् । अग्ने । भद्रम् । करिष्यसि ॥ तव । इत् । तत् । सत्यम् । अङ्गिरः ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-26"
oldKey"RG_C01_S01_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यजमानाय यद्भद्रं कर्तुमिच्छसि सत्प्रिय । त्वच्चेष्टयैव कर्माणि वर्तयित्वा तदीहनम् ॥ १७ ॥"
searchText"यजमानाय यद्भद्रं कर्तुमिच्छसि सत्प्रिय । त्वच्चेष्टयैव कर्माणि वर्तयित्वा तदीहनम् ॥ १७ ॥"
id"Rigbhashyam-27"
oldKey"RG_C01_S01_V06_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तवैव सत्यमङ्गानां रसयद्वह्निगो हरिः । अङ्गिरा अङ्गिरःपुत्रो यतोऽग्निरभवत् क्वचित् ॥ १८ ॥"
searchText"तवैव सत्यमङ्गानां रसयद्वह्निगो हरिः । अङ्गिरा अङ्गिरःपुत्रो यतोऽग्निरभवत् क्वचित् ॥ १८ ॥"
id"Rigbhashyam-28"
oldKey"RG_C01_S01_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"उप त्वाग्ने दिवेदिवे दोषावस्तर्धियावयम् ॥ नमो भरन्त एमसि ॥ ७ ॥"
searchText"उप त्वाग्ने दिवेदिवे दोषावस्तर्धियावयम् ॥ नमो भरन्त एमसि ॥ ७ ॥ उप । त्वा । अग्ने । दिवेऽदिवे । दोषाऽवस्तः । धिया । वयम् ॥ नमः । भरन्तः । आ । इमसि ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-29"
oldKey"RG_C01_S01_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"वस्तर्दिनमहोरात्रमभीष्ट प्राणिनां सदा । अल्पा अपि वयं बुद्ध्या त्वामुच्चगुणमीश्वरम् । उपयाम मनःकर्मवाग्भिस्त्वन्नमसम्भराः ॥ १९ ॥"
searchText"वस्तर्दिनमहोरात्रमभीष्ट प्राणिनां सदा । अल्पा अपि वयं बुद्ध्या त्वामुच्चगुणमीश्वरम् । उपयाम मनःकर्मवाग्भिस्त्वन्नमसम्भराः ॥ १९ ॥"
id"Rigbhashyam-30"
oldKey"RG_C01_S01_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"राजन्तमध्वराणा ङ्गोपामृतस्य दीदिविम् । वर्धमानं स्वे दमे ॥ ८ ॥"
searchText"यवमध्या विरा गायत्री राजन्तमध्वराणा ङ्गोपामृतस्य दीदिविम् । वर्धमानं स्वे दमे ॥ ८ ॥ राजन्तम् । अध्वराणाम् । गोपाम् । ऋतस्य । दीदिविम् ॥ वर्धमानम् । स्वे । दमे ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-31"
oldKey"RG_C01_S01_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"देदीप्यमानं स्वे सद्मन्यध्वरेशं सदावृधम् । यथार्थज्ञानगोपं त्वामुपेमसि पितेव नः ॥ २० ॥"
searchText"देदीप्यमानं स्वे सद्मन्यध्वरेशं सदावृधम् । यथार्थज्ञानगोपं त्वामुपेमसि पितेव नः ॥ २० ॥"
id"Rigbhashyam-32"
oldKey"RG_C01_S01_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"स नः पितेव सूनवेऽग्ने सूपायनो भव ॥ सचस्वानस्स्वस्तये ॥ ९, २, १ ॥"
searchText"विरा गायत्री स नः पितेव सूनवेऽग्ने सूपायनो भव ॥ सचस्वानस्स्वस्तये ॥ ९, २, १ ॥ सः । नः । पिताऽइव । सूनवे । अग्ने । सुऽउपायनः । भव ॥ सचस्व । नः । स्वस्तये ॥ ९,२,१ ॥ मन्त्रादीनाम् ऋष्यादिस्वरूपनिरूपणम् भगवतः सर्वविद्यानाम् ऋषित्वे प्रमाणानि सर्ववेदानां चतुर्मुखब्रह्मा अपि प्रथमद्रष्टा ऋषिः पञ्चरात्रद्रष्टा शेषः गरुडशेषयोः सर्वविद्यामुनित्वे द्वितीयं स्थानम् ऋषिलक्षणम् विरिञ्चादीनामध्ययने कारणनिरूपणम् अवान्तरभेदेन यजुर्वेदादीनाम् ऋषयः ऋषिस्मरणफलम् स्वायोग्यार्थप्रतिपादक(प्रार्थनादि)वाक्यानां तात्पर्यम् सर्ववेदाभिमानिन्यः श्रीः भारती च देवतास्त्रीणामपि स्वभर्त्रनन्तरं सर्ववेदद्रष्ट्रुत्वम् श्रीभारत्यादीनां छन्दोऽभिमानित्वेन स्मरणकथनम् छन्दोऽभिमानिदेवतानिरूपणम् छन्दस्सु अवान्तरभेदनिरूपणम् सर्वविद्याप्रतिपाद्यदेवतासु तारतम्यनिरूपणम् मुक्तावपि ज्ञानादिगुणेषु देवानां तारतम्यम् विद्यावाच्यदेवतास्वरूपनिरूपणम् यास्कनिरुक्तिः न प्रमाणम्, व्यासनिरुक्तिरेव मानम् तारतम्यज्ञानेनैव मोक्षः लक्ष्म्याः ब्रह्माद्युत्तमत्वे मानम् ब्रह्मणः रुद्राद्युत्तमत्वे मानम् वायोः रुद्राद्युत्तमत्वे प्रमाणम् वायोरिन्द्राद्युत्तमत्वे विप्रतिपत्तिनिरासः इति बर्कश्रुतिश्चाह शक्रात् सप्ताक्षितिश्रुतिः । वायोः रुद्राद्युत्तमत्वे मानम् विष्णोरिन्द्रादाधिक्ये विप्रतिपत्तिनिराकरणम् वेदादिषु नैकधार्थकत्वमिति निरूपणम् अदोषः प्रायशो ब्रह्मा इति निरूपणम् विष्णौ योग-रूढ्यादिना शब्दसमन्वयक्रमः सूक्तभेदे कारणनिरूपणम् अभेदस्थलेषु व्याख्यानप्रकारनिरूपणम् भेद-अभेद-भेदाभेदस्थलनिरूपणम् मुक्तस्वरूपनिरूपणम् मोक्षसाधननिरूपणम् छन्दोज्ञानमपि अवश्यमेवेति निरूपणम् गायत्रीमन्त्रजप्तुरेव ब्राह्मणत्वम् स्वराणामर्थनिरूपणम् दार्ढ्यमेवानुदात्तार्थ उदात्तस्योच्चतार्थता । नीचता स्वरितस्यार्थः प्रचयस्य यथास्थितिः ॥ समाहारेऽखिला अर्थाः स्वरार्थानामियं स्थितिः ॥ ९८ ॥ स्वरभेदे कारणनिरूपणम् वेदार्थव्याख्यानस्य सत्-असत्फलकत्वे कारणनिरूपणम् योग्यतावशात् वेदार्थज्ञानम् प्राचीनव्याख्यातृवन्दनादिकरणे कारणनिरूपणम्"
id"Rigbhashyam-33"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सूपाश्रयो भव त्वं च यद्वदौरससूनवे । रक्ष सन्ततसौख्याय सम्यक्सत्त्वाय वा सदा ॥ २१ ॥ ॥"
searchText"सूपाश्रयो भव त्वं च यद्वदौरससूनवे । रक्ष सन्ततसौख्याय सम्यक्सत्त्वाय वा सदा ॥ २१ ॥ ॥"
id"Rigbhashyam-34"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मुनिस्तु सर्वविद्यानां भगवान् पुरुषोत्तमः । विशेषतश्च वेदानां ‘यो ब्रह्माणम्’ इति श्रुतिः ॥"
searchText"मुनिस्तु सर्वविद्यानां भगवान् पुरुषोत्तमः । विशेषतश्च वेदानां ‘यो ब्रह्माणम्’ इति श्रुतिः ॥"
id"Rigbhashyam-35"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ऋग्वेदादिकमस्यैव श्वसितं प्राह चापरा ॥ २२ ॥"
searchText"ऋग्वेदादिकमस्यैव श्वसितं प्राह चापरा ॥ २२ ॥"
id"Rigbhashyam-36"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘वाचो बभूवुरुशतीर्हयग्रीवात्’ इति स्फुटम् । वचो भागवतेऽप्यस्ति ब्रह्माण्डेऽपि तथा परम् ॥ २३॥"
searchText"‘वाचो बभूवुरुशतीर्हयग्रीवात्’ इति स्फुटम् । वचो भागवतेऽप्यस्ति ब्रह्माण्डेऽपि तथा परम् ॥ २३॥"
id"Rigbhashyam-37"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"हयग्रीवादिमा विद्याः श्वसितत्वेन निःसृताः । ब्रह्मणा स्वीकृतास्ताश्च रुद्रशेषविपा अपि ॥ २४ ॥"
searchText"हयग्रीवादिमा विद्याः श्वसितत्वेन निःसृताः । ब्रह्मणा स्वीकृतास्ताश्च रुद्रशेषविपा अपि ॥ २४ ॥"
id"Rigbhashyam-38"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B06"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"दक्षाद्याः सनकाद्याश्च शक्राद्या मनवस्तथा । जगृहुस्ते च विश्वस्मिंश्चक्रुर्व्याप्तास्ततोऽखिलाः ॥ २५ ॥"
searchText"दक्षाद्याः सनकाद्याश्च शक्राद्या मनवस्तथा । जगृहुस्ते च विश्वस्मिंश्चक्रुर्व्याप्तास्ततोऽखिलाः ॥ २५ ॥"
id"Rigbhashyam-39"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B07"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"उक्तं पद्मपुराणे च ‘कपिलो भगवानजः । प्रोवाच ब्रह्मणे विद्याः’ ‘हृदिस्थो बादरायणः ॥ २६॥"
searchText"उक्तं पद्मपुराणे च ‘कपिलो भगवानजः । प्रोवाच ब्रह्मणे विद्याः’ ‘हृदिस्थो बादरायणः ॥ २६॥"
id"Rigbhashyam-40"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B08"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ओङ्कारपूर्विका विद्याः प्रेरयत्यखिलेष्वपि । सदैव ब्रह्मणे पूर्वम्’ इति सात्वतसंहिता ॥ २७॥"
searchText"ओङ्कारपूर्विका विद्याः प्रेरयत्यखिलेष्वपि । सदैव ब्रह्मणे पूर्वम्’ इति सात्वतसंहिता ॥ २७॥"
id"Rigbhashyam-41"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B09"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सकृन्निगदमात्रेण गृहीतं ब्रह्मणाऽखिलम् । अन्तर्गतस्य व्यासस्य प्रसादान्नित्यशक्तितः ॥ २८ ॥"
searchText"सकृन्निगदमात्रेण गृहीतं ब्रह्मणाऽखिलम् । अन्तर्गतस्य व्यासस्य प्रसादान्नित्यशक्तितः ॥ २८ ॥"
id"Rigbhashyam-42"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B10"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तेन चानन्तशक्तित्वात् युुगपत् समुदीरितम् । प्रथमप्रतिपत्तृत्वान्मुनिर्ब्रह्माऽखिलस्य च ॥ २९ ॥"
searchText"तेन चानन्तशक्तित्वात् युुगपत् समुदीरितम् । प्रथमप्रतिपत्तृत्वान्मुनिर्ब्रह्माऽखिलस्य च ॥ २९ ॥"
id"Rigbhashyam-43"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B11"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सुपर्णोऽखिलवेदानां पञ्चरात्रस्य नागरा ।"
searchText"सुपर्णोऽखिलवेदानां पञ्चरात्रस्य नागरा ।"
id"Rigbhashyam-44"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B12"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"द्वितीयप्रतिपत्तृत्वान्मुनित्वे सम्प्रकीर्तितौ ॥ ३० ॥"
searchText"द्वितीयप्रतिपत्तृत्वान्मुनित्वे सम्प्रकीर्तितौ ॥ ३० ॥"
id"Rigbhashyam-45"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B13"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यः पश्यति स्वयं वाक्यं स ऋषिस्तस्य कीर्तितः । अर्वाक्तु द्वादशावृत्तेरधीत्याप्यृषिरेव सः ॥ ३१॥"
searchText"यः पश्यति स्वयं वाक्यं स ऋषिस्तस्य कीर्तितः । अर्वाक्तु द्वादशावृत्तेरधीत्याप्यृषिरेव सः ॥ ३१॥"
id"Rigbhashyam-46"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B14"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यत्स्वयं प्रतिभातस्य संशयार्थं गुरोर्वचः । सुपर्णादेर्विरिञ्चस्य केवलं धर्मकारणम् ॥ ३२ ॥"
searchText"यत्स्वयं प्रतिभातस्य संशयार्थं गुरोर्वचः । सुपर्णादेर्विरिञ्चस्य केवलं धर्मकारणम् ॥ ३२ ॥"
id"Rigbhashyam-47"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B15"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ऋचामृषिस्ततः शक्रो यजुषां सूर्य एव च । सोमः साम्नां तृतीयास्ते प्रतिपत्तार ईरिताः ॥ ३३ ॥"
searchText"ऋचामृषिस्ततः शक्रो यजुषां सूर्य एव च । सोमः साम्नां तृतीयास्ते प्रतिपत्तार ईरिताः ॥ ३३ ॥"
id"Rigbhashyam-48"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B16"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अथर्वाङ्गिरसामग्निरेकर्षिश्चाप्यथर्वणाम् । इत्युक्ताः समुदायस्य सन्त्यन्ये च पृथक् पृथक् ॥ ३४ ॥"
searchText"अथर्वाङ्गिरसामग्निरेकर्षिश्चाप्यथर्वणाम् । इत्युक्ताः समुदायस्य सन्त्यन्ये च पृथक् पृथक् ॥ ३४ ॥"
id"Rigbhashyam-49"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B17"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"एतज्ज्ञानाददृष्टस्य फलस्याप्तिः स्फुटं भवेत् । द्रष्टॄणां तु चतुर्थानां ज्ञानादप्यैहिकं भवेत् ॥ ३५ ॥"
searchText"एतज्ज्ञानाददृष्टस्य फलस्याप्तिः स्फुटं भवेत् । द्रष्टॄणां तु चतुर्थानां ज्ञानादप्यैहिकं भवेत् ॥ ३५ ॥"
id"Rigbhashyam-50"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B18"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ते चैकस्यापि बहवः स्युः सूक्तस्यर्च एव वा ॥"
searchText"ते चैकस्यापि बहवः स्युः सूक्तस्यर्च एव वा ॥"
id"Rigbhashyam-51"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B19"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तस्यां तस्यामवस्थायां तत्तत्प्राप्तिविशेषतः ॥ ३६॥"
searchText"तस्यां तस्यामवस्थायां तत्तत्प्राप्तिविशेषतः ॥ ३६॥"
id"Rigbhashyam-52"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B20"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तेषां वाक्यस्वरूपेण प्रार्थनादिषु पश्यति । विष्णुर्ब्रह्मा सुपर्णो वा तत्तद्योग्यार्थभेदतः ॥ ३७ ॥"
searchText"तेषां वाक्यस्वरूपेण प्रार्थनादिषु पश्यति । विष्णुर्ब्रह्मा सुपर्णो वा तत्तद्योग्यार्थभेदतः ॥ ३७ ॥"
id"Rigbhashyam-53"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B21"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सर्ववेदाभिमानित्वाच्छ्रीर्ब्रह्माणी च भारती । द्रष्ट्र्यश्च सर्वविद्यानां व्याख्यातो ब्रह्मणा मरुत् ॥ ३८ ॥"
searchText"सर्ववेदाभिमानित्वाच्छ्रीर्ब्रह्माणी च भारती । द्रष्ट्र्यश्च सर्वविद्यानां व्याख्यातो ब्रह्मणा मरुत् ॥ ३८ ॥"
id"Rigbhashyam-54"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B22"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स्वभर्त्रनन्तरं द्रष्ट्र्यस्तेभ्यस्तन्नोदिता हिरुक् । ताः स्तुवन्ति हरिं नित्यं विद्याभिस्ते च सर्वशः ॥ ३९ ॥"
searchText"स्वभर्त्रनन्तरं द्रष्ट्र्यस्तेभ्यस्तन्नोदिता हिरुक् । ताः स्तुवन्ति हरिं नित्यं विद्याभिस्ते च सर्वशः ॥ ३९ ॥"
id"Rigbhashyam-55"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B23"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"छन्दस्त्वेन मुनित्वेन तासां स्मृतिरुदीरिता । स्मर्तव्यास्ते च सर्वेऽपि मुनित्वेन पृथक्पृथक् ॥ ४०॥"
searchText"छन्दस्त्वेन मुनित्वेन तासां स्मृतिरुदीरिता । स्मर्तव्यास्ते च सर्वेऽपि मुनित्वेन पृथक्पृथक् ॥ ४०॥"
id"Rigbhashyam-56"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B24"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"गायत्री बृहती चैव ताः सर्वा गरुडस्तथा । ब्रह्माण्यनुष्टुबिन्द्राणी त्रिष्टप् स्वाहेति चोच्यते ॥ ४१ ॥"
searchText"गायत्री बृहती चैव ताः सर्वा गरुडस्तथा । ब्रह्माण्यनुष्टुबिन्द्राणी त्रिष्टप् स्वाहेति चोच्यते ॥ ४१ ॥"
id"Rigbhashyam-57"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B25"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"गायत्री जगती चैव वारुणी रोहिणी तथा । अनुष्टुप् बृहती चैव तारा पङ्क्तिः शची तथा ॥ ४२ ॥"
searchText"गायत्री जगती चैव वारुणी रोहिणी तथा । अनुष्टुप् बृहती चैव तारा पङ्क्तिः शची तथा ॥ ४२ ॥"
id"Rigbhashyam-58"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B26"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"उष्णिक् सौरी जगत्यश्च सर्वदेवस्त्रियो मताः । विराण्मित्रावरुणयोर्भार्ये इति च कीर्तिते ॥ ४३ ॥"
searchText"उष्णिक् सौरी जगत्यश्च सर्वदेवस्त्रियो मताः । विराण्मित्रावरुणयोर्भार्ये इति च कीर्तिते ॥ ४३ ॥"
id"Rigbhashyam-59"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B27"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अतिछन्दांसि सर्वाणि सर्वदेव्यः प्रकीर्किताः । विराडिति च नामासां तास्ता ऊनाधिकेष्वपि ॥ ४४ ॥"
searchText"अतिछन्दांसि सर्वाणि सर्वदेव्यः प्रकीर्किताः । विराडिति च नामासां तास्ता ऊनाधिकेष्वपि ॥ ४४ ॥"
id"Rigbhashyam-60"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B28"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"निचृद् भुरिग् विरा सञ्ज्ञा प्रस्तारेत्यादि नाम च । बह्वीनामेकमानेन त्वेकं नाम च युज्यते ॥ सर्वाभिमानिता चैव तिसृणां तु यथाक्रमम् ॥ ४५ ॥"
searchText"निचृद् भुरिग् विरा सञ्ज्ञा प्रस्तारेत्यादि नाम च । बह्वीनामेकमानेन त्वेकं नाम च युज्यते ॥ सर्वाभिमानिता चैव तिसृणां तु यथाक्रमम् ॥ ४५ ॥"
id"Rigbhashyam-61"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B29"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"देवता सर्वविद्यानां स्वयं नारायणः प्रभुः । ऋते तत्र प्रसिद्धाश्च देवता श्रीस्तथाऽत्र च ॥ ४६ ॥"
searchText"देवता सर्वविद्यानां स्वयं नारायणः प्रभुः । ऋते तत्र प्रसिद्धाश्च देवता श्रीस्तथाऽत्र च ॥ ४६ ॥"
id"Rigbhashyam-62"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B30"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ऋते प्रसिद्धा ब्रह्मैव ततस्तेन क्रमेण च ।"
searchText"ऋते प्रसिद्धा ब्रह्मैव ततस्तेन क्रमेण च ।"
id"Rigbhashyam-63"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B31"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"पूर्वप्रसिद्धवर्जं तु शक्रान्ता देवता मताः ॥ ४७॥"
searchText"पूर्वप्रसिद्धवर्जं तु शक्रान्ता देवता मताः ॥ ४७॥"
id"Rigbhashyam-64"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B32"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ब्रह्मवायू गिरौ वीन्द्रशेषरुद्राश्च तत्स्त्रियः । शक्रकामौ कामपुत्रमनुदक्षाङ्गिरस्सुताः ॥ ४८ ॥"
searchText"ब्रह्मवायू गिरौ वीन्द्रशेषरुद्राश्च तत्स्त्रियः । शक्रकामौ कामपुत्रमनुदक्षाङ्गिरस्सुताः ॥ ४८ ॥"
id"Rigbhashyam-65"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B33"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तद्वच्छची रतिः सूर्यसोमधर्मादितत्स्त्रियः । प्रधानमरुतो वारिपतिरग्निश्च मारुताः ॥ ४९ ॥"
searchText"तद्वच्छची रतिः सूर्यसोमधर्मादितत्स्त्रियः । प्रधानमरुतो वारिपतिरग्निश्च मारुताः ॥ ४९ ॥"
id"Rigbhashyam-66"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B34"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"निर्ऋतिः स्त्रियश्च सूर्यादेरश्विनावितरे तथा । अनन्तकोटिशतकदशार्धाद्यंशतः क्रमात् ॥ ५० ॥"
searchText"निर्ऋतिः स्त्रियश्च सूर्यादेरश्विनावितरे तथा । अनन्तकोटिशतकदशार्धाद्यंशतः क्रमात् ॥ ५० ॥"
id"Rigbhashyam-67"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B35"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ज्ञानभक्तिबलैश्वर्यपूर्वाखिलगुणैरपि । मुक्तावपि क्रमो ह्येष देवता उदिता इमाः ॥ ५१ ॥"
searchText"ज्ञानभक्तिबलैश्वर्यपूर्वाखिलगुणैरपि । मुक्तावपि क्रमो ह्येष देवता उदिता इमाः ॥ ५१ ॥"
id"Rigbhashyam-68"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B36"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"इन्द्रावरा विशेषेण लिङ्गेनैव पृथक्पृथक् । देवतास्तत्र तत्र स्युरेष एव परो विधिः ॥ ५२॥"
searchText"इन्द्रावरा विशेषेण लिङ्गेनैव पृथक्पृथक् । देवतास्तत्र तत्र स्युरेष एव परो विधिः ॥ ५२॥"
id"Rigbhashyam-69"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B37"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"वेदादिवर्णपर्यन्तैर्मूर्तयः केशवस्य तु । समासव्यासयोगेन वाच्यास्तात्पर्यतः पृथक् । यथायोगं यथान्यायमन्यासामपि मूर्तयः ॥ ५३ ॥"
searchText"वेदादिवर्णपर्यन्तैर्मूर्तयः केशवस्य तु । समासव्यासयोगेन वाच्यास्तात्पर्यतः पृथक् । यथायोगं यथान्यायमन्यासामपि मूर्तयः ॥ ५३ ॥"
id"Rigbhashyam-70"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B38"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ऋक्संहितायां स्वाध्याये निरुक्ते व्यासनिर्मिते । प्रवृत्ते चैतदखिलमुक्तं हि प्रभुणा स्वयम् ॥ ५४ ॥"
searchText"ऋक्संहितायां स्वाध्याये निरुक्ते व्यासनिर्मिते । प्रवृत्ते चैतदखिलमुक्तं हि प्रभुणा स्वयम् ॥ ५४ ॥"
id"Rigbhashyam-71"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B39"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘सर्वे वेदाश्च’ ‘नामानि’ ‘ता वा एता ऋचस्तथा । ‘इन्द्रं मित्रं वरुणम्’ इत्याद्यत्र प्रमा परा ॥ ५५ ॥"
searchText"‘सर्वे वेदाश्च’ ‘नामानि’ ‘ता वा एता ऋचस्तथा । ‘इन्द्रं मित्रं वरुणम्’ इत्याद्यत्र प्रमा परा ॥ ५५ ॥"
id"Rigbhashyam-72"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B40"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"देवतातारतम्यं च सर्वोत्कृष्टं च केशवम् । ज्ञात्वैव मुच्यते ह्यस्मान्नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ५६॥"
searchText"देवतातारतम्यं च सर्वोत्कृष्टं च केशवम् । ज्ञात्वैव मुच्यते ह्यस्मान्नान्यथा तु कथञ्चन ॥ ५६॥"
id"Rigbhashyam-73"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B41"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"इति पैङ्गिश्रुतिश्चाह दृश्यतेऽत्र च सर्वशः । ‘न ते महित्वम्’ इत्यादिनैश्वरानेव केवलान् । गुणान् विष्णोः श्रुतिर्ह्याह नैव दोषान् कथञ्चन ॥ ५७ ॥"
searchText"इति पैङ्गिश्रुतिश्चाह दृश्यतेऽत्र च सर्वशः । ‘न ते महित्वम्’ इत्यादिनैश्वरानेव केवलान् । गुणान् विष्णोः श्रुतिर्ह्याह नैव दोषान् कथञ्चन ॥ ५७ ॥"
id"Rigbhashyam-74"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B42"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘जाता परिबभूव’ इति मर्यादां ब्रह्मणोऽपि हि । ‘नैव रेमे बिभेद् ब्रह्मा ‘नासीत्’ इत्यादिकानपि ॥ ५८ ॥"
searchText"‘जाता परिबभूव’ इति मर्यादां ब्रह्मणोऽपि हि । ‘नैव रेमे बिभेद् ब्रह्मा ‘नासीत्’ इत्यादिकानपि ॥ ५८ ॥"
id"Rigbhashyam-75"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B43"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"दोषान् रुद्रे च तानेव ‘न मिनन्ति’ इति पूर्वकान् । ‘यं कामये तं तमुग्रं’ ‘रुद्राय धनुः’ इत्यपि ॥ ५९ ॥"
searchText"दोषान् रुद्रे च तानेव ‘न मिनन्ति’ इति पूर्वकान् । ‘यं कामये तं तमुग्रं’ ‘रुद्राय धनुः’ इत्यपि ॥ ५९ ॥"
id"Rigbhashyam-76"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B44"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘अस्य देवस्य’ ‘मा शिश्नदेवा अपि गुः’ इत्यपि । ‘घ्नञ्छिश्नदेवान्’ इत्याद्या दोषा बहव ईरिताः ॥ ६० ॥"
searchText"‘अस्य देवस्य’ ‘मा शिश्नदेवा अपि गुः’ इत्यपि । ‘घ्नञ्छिश्नदेवान्’ इत्याद्या दोषा बहव ईरिताः ॥ ६० ॥"
id"Rigbhashyam-77"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B45"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘ततो वितिष्ठे योनिः’‘स एतावत्यहम्’ इत्यपि । अन्याश्रयत्वं देव्याश्च कथितं बहुशोऽपि हि ।"
searchText"‘ततो वितिष्ठे योनिः’‘स एतावत्यहम्’ इत्यपि । अन्याश्रयत्वं देव्याश्च कथितं बहुशोऽपि हि ।"
id"Rigbhashyam-78"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B46"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तदाश्रयत्वमन्येषामपि तत्रैव निश्चयात् ॥ ६१ ॥"
searchText"तदाश्रयत्वमन्येषामपि तत्रैव निश्चयात् ॥ ६१ ॥"
id"Rigbhashyam-79"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B47"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘ब्रह्मैवाग्रे’ इति ह्युक्त्वा रुद्रादीनां ततो जनिः । उक्ता जातानि विश्वानि स पर्यभवदित्यपि । ‘यस्य च्छायामृतं मृत्युः’ इति चादरतोऽब्रवीत् ॥ ६२ ॥"
searchText"‘ब्रह्मैवाग्रे’ इति ह्युक्त्वा रुद्रादीनां ततो जनिः । उक्ता जातानि विश्वानि स पर्यभवदित्यपि । ‘यस्य च्छायामृतं मृत्युः’ इति चादरतोऽब्रवीत् ॥ ६२ ॥"
id"Rigbhashyam-80"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B48"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अनन्तादवरेशाना तस्याः प्राणस्ततश्च वाक् । तस्या रुद्र उमा तस्मादिन्द्रस्तस्यास्ततोऽपरे । सौपर्णश्रुतिरित्याह सप्ताक्षितय इत्यपि ॥ ६३ ॥"
searchText"अनन्तादवरेशाना तस्याः प्राणस्ततश्च वाक् । तस्या रुद्र उमा तस्मादिन्द्रस्तस्यास्ततोऽपरे । सौपर्णश्रुतिरित्याह सप्ताक्षितय इत्यपि ॥ ६३ ॥"
id"Rigbhashyam-81"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B49"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"वायुरस्मा उपामन्थद् विश्वदेवाय वायवे । विश्वैर्देवैः स इत्याद्याः प्रमा अत्रापरा अपि ॥ ६४ ॥"
searchText"वायुरस्मा उपामन्थद् विश्वदेवाय वायवे । विश्वैर्देवैः स इत्याद्याः प्रमा अत्रापरा अपि ॥ ६४ ॥"
id"Rigbhashyam-82"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B50"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"नारायणोऽदितिर्वायुर्वाणी रुद्र उमा विभुः । इतरे च क्रमाद्धीनाः शतांशाद्वायुतोऽवराः ॥ ६५ ॥"
searchText"नारायणोऽदितिर्वायुर्वाणी रुद्र उमा विभुः । इतरे च क्रमाद्धीनाः शतांशाद्वायुतोऽवराः ॥ ६५ ॥"
id"Rigbhashyam-83"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B51"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘अयं त एमि तन्वेति’ पूर्वा अन्या अपि स्फुटम् ॥ वायोराधिक्यमप्याहुः"
searchText"‘अयं त एमि तन्वेति’ पूर्वा अन्या अपि स्फुटम् ॥ वायोराधिक्यमप्याहुः"
id"Rigbhashyam-84"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B52"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"इन्द्रं सोमं हुताशनम् ॥ ६६ ॥"
searchText"इन्द्रं सोमं हुताशनम् ॥ ६६ ॥"
id"Rigbhashyam-85"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B53"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सूर्यं रुद्रमिमान्् पञ्च देवानेको महात्मनः । सृजत्यत्ति महान्प्राण इति चाह तुरश्रुतिः ॥ ६७ ॥"
searchText"सूर्यं रुद्रमिमान्् पञ्च देवानेको महात्मनः । सृजत्यत्ति महान्प्राण इति चाह तुरश्रुतिः ॥ ६७ ॥"
id"Rigbhashyam-86"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B54"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘वि हि सोतोरसृक्षत नेन्द्रं देवममंसत । न यस्येन्द्रः’ इति ह्याह विष्णोरिन्द्रस्य हीनताम् ॥ ६८ ॥"
searchText"‘वि हि सोतोरसृक्षत नेन्द्रं देवममंसत । न यस्येन्द्रः’ इति ह्याह विष्णोरिन्द्रस्य हीनताम् ॥ ६८ ॥"
id"Rigbhashyam-87"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B55"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘वेधा अजिन्वत्’ इत्यादि वचनं विष्णुनामतः । आनन्दश्रुतिरप्यस्य जीवतामेव दर्शयेत् ॥ ६९ ॥"
searchText"‘वेधा अजिन्वत्’ इत्यादि वचनं विष्णुनामतः । आनन्दश्रुतिरप्यस्य जीवतामेव दर्शयेत् ॥ ६९ ॥"
id"Rigbhashyam-88"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B56"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आह सूर्यादपीन्द्रस्य वायोर्विष्णोरपीशताम् । ‘यः सूर्यं य उषसम्’ ‘म्रियन्ते पञ्च देवताः’ ॥ ७० ॥"
searchText"आह सूर्यादपीन्द्रस्य वायोर्विष्णोरपीशताम् । ‘यः सूर्यं य उषसम्’ ‘म्रियन्ते पञ्च देवताः’ ॥ ७० ॥"
id"Rigbhashyam-89"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B57"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘चक्षुषा द्यौश्चादित्यश्च’ ‘चक्षोः सूर्यो अजायत’ । ‘यमादित्यो न वेद’ इति पूर्वा श्रुतिरथापरा ॥ ७१ ॥"
searchText"‘चक्षुषा द्यौश्चादित्यश्च’ ‘चक्षोः सूर्यो अजायत’ । ‘यमादित्यो न वेद’ इति पूर्वा श्रुतिरथापरा ॥ ७१ ॥"
id"Rigbhashyam-90"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B58"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘विष्णोर्वातोऽजनिष्ट वातादिन्द्रस्ततो रविः । सोमश्चेति लयोऽप्येवं पूर्वे पूर्वे गुणाधिकाः’ ॥ ७२ ॥"
searchText"‘विष्णोर्वातोऽजनिष्ट वातादिन्द्रस्ततो रविः । सोमश्चेति लयोऽप्येवं पूर्वे पूर्वे गुणाधिकाः’ ॥ ७२ ॥"
id"Rigbhashyam-91"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B59"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘विष्णोः प्राणो अजनिष्ट प्राणादिन्द्रो रविर्विधुः । लयोऽप्येतादृशस्तेषां पूर्वः पूर्वो गुणाधिकः’ ॥ ७३ ॥"
searchText"‘विष्णोः प्राणो अजनिष्ट प्राणादिन्द्रो रविर्विधुः । लयोऽप्येतादृशस्तेषां पूर्वः पूर्वो गुणाधिकः’ ॥ ७३ ॥"
id"Rigbhashyam-92"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B60"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तुरश्रुतिश्च सौपर्णी पिङ्गश्रुतिरपीदृशी । अतः सर्वाधिको विष्णुर्निर्णीतः श्रुतिसञ्चयात् ॥ ७४ ॥"
searchText"तुरश्रुतिश्च सौपर्णी पिङ्गश्रुतिरपीदृशी । अतः सर्वाधिको विष्णुर्निर्णीतः श्रुतिसञ्चयात् ॥ ७४ ॥"
id"Rigbhashyam-93"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B61"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अतो दोषवचो यत्र तद्वाक्यमवरं वदेत् । निर्दोषतैव विष्णोस्तु क्रमान्मध्यगतेष्वपि ॥ ७५ ॥"
searchText"अतो दोषवचो यत्र तद्वाक्यमवरं वदेत् । निर्दोषतैव विष्णोस्तु क्रमान्मध्यगतेष्वपि ॥ ७५ ॥"
id"Rigbhashyam-94"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B62"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘त्रयोऽर्थाः सर्ववेदेषु दशार्थाः सर्वभारते । विष्णोः सहस्रनामापि निरन्तरशतार्थकम्’ ॥७६ ॥"
searchText"‘त्रयोऽर्थाः सर्ववेदेषु दशार्थाः सर्वभारते । विष्णोः सहस्रनामापि निरन्तरशतार्थकम्’ ॥७६ ॥"
id"Rigbhashyam-95"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B63"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"इति स्कान्दवचो यस्मादर्थभेदव्यपेक्षया । निर्दोषत्वं हरेर्वक्ति दोषमन्येष्वपि क्रमात् ॥ ७७ ॥"
searchText"इति स्कान्दवचो यस्मादर्थभेदव्यपेक्षया । निर्दोषत्वं हरेर्वक्ति दोषमन्येष्वपि क्रमात् ॥ ७७ ॥"
id"Rigbhashyam-96"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B64"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तारतम्यस्य विज्ञप्त्यै वचो दोषस्य चार्थवत् ।"
searchText"तारतम्यस्य विज्ञप्त्यै वचो दोषस्य चार्थवत् ।"
id"Rigbhashyam-97"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B65"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘गुणाः श्रुताः’ इति ह्याह गुणैकनियतिं हरौ ॥ ७८ ॥"
searchText"‘गुणाः श्रुताः’ इति ह्याह गुणैकनियतिं हरौ ॥ ७८ ॥"
id"Rigbhashyam-98"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B66"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘निर्दोषगुणपूर्णश्च विष्णुरेको न चापरः । अपूर्णा दोषरहिता मायैका तद्वशैव च ॥ ७९ ॥"
searchText"‘निर्दोषगुणपूर्णश्च विष्णुरेको न चापरः । अपूर्णा दोषरहिता मायैका तद्वशैव च ॥ ७९ ॥"
id"Rigbhashyam-99"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B67"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अदोषः प्रायशो ब्रह्मा दोषवन्तः क्रमात् परे’ । इति मान्यश्रुतिश्चाह भेदोऽर्थानां ततो मतः॥ ८० ॥"
searchText"अदोषः प्रायशो ब्रह्मा दोषवन्तः क्रमात् परे’ । इति मान्यश्रुतिश्चाह भेदोऽर्थानां ततो मतः॥ ८० ॥"
id"Rigbhashyam-100"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B68"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"रूढिमेव समाश्रित्य विभज्यार्थान् यथाक्रमम् । विदोषगुणपूर्त्यर्थं विष्णौ योगार्थमानयेत् ॥ ८१ ॥"
searchText"रूढिमेव समाश्रित्य विभज्यार्थान् यथाक्रमम् । विदोषगुणपूर्त्यर्थं विष्णौ योगार्थमानयेत् ॥ ८१ ॥"
id"Rigbhashyam-101"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B69"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"पश्चादेव यथायोगमितरेष्वपि संनयेत् ।"
searchText"पश्चादेव यथायोगमितरेष्वपि संनयेत् ।"
id"Rigbhashyam-102"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B70"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ऋग्वेदसंहितायां च प्रभुणैवं समीरितम् ॥ ८२ ॥"
searchText"ऋग्वेदसंहितायां च प्रभुणैवं समीरितम् ॥ ८२ ॥"
id"Rigbhashyam-103"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B71"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"पृथग्रूपाणि विष्णोस्तु देवतान्तरगाणि च । अग्न्यादिसूक्तवाच्यानि नाम्ना सूक्तभिदा भवेत् ॥ ८३ ॥"
searchText"पृथग्रूपाणि विष्णोस्तु देवतान्तरगाणि च । अग्न्यादिसूक्तवाच्यानि नाम्ना सूक्तभिदा भवेत् ॥ ८३ ॥"
id"Rigbhashyam-104"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B72"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘नकिर्माकिः स्मसि’ इत्यादि प्रोक्ताऽधिक्यविवक्षया । ‘आधिक्येऽधिकम्’ इत्येव हरिणा सूत्रमीरितम् ॥ ८४ ॥"
searchText"‘नकिर्माकिः स्मसि’ इत्यादि प्रोक्ताऽधिक्यविवक्षया । ‘आधिक्येऽधिकम्’ इत्येव हरिणा सूत्रमीरितम् ॥ ८४ ॥"
id"Rigbhashyam-105"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B73"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘कृत्वी हत्वी’ इति पूर्वाश्च ‘तृतीयोऽतिशये’ यतः । विश्लिष्टार्थे च विश्लिष्टमूनार्थे चोनमिष्यते। व्यत्ययोऽभेदकरणस्वातन्त्र्येषु समीरितः ॥ ८५ ॥"
searchText"‘कृत्वी हत्वी’ इति पूर्वाश्च ‘तृतीयोऽतिशये’ यतः । विश्लिष्टार्थे च विश्लिष्टमूनार्थे चोनमिष्यते। व्यत्ययोऽभेदकरणस्वातन्त्र्येषु समीरितः ॥ ८५ ॥"
id"Rigbhashyam-106"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B74"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अभेदो हरिरूपाणां गुणानां च क्रियासु च । तस्यैवावयवानां च भेदः श्रीब्रह्मपूर्वकैः ॥ ८६ ॥"
searchText"अभेदो हरिरूपाणां गुणानां च क्रियासु च । तस्यैवावयवानां च भेदः श्रीब्रह्मपूर्वकैः ॥ ८६ ॥"
id"Rigbhashyam-107"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B75"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मुक्तैरपि जडैर्भेदः कैमुत्यादेव दृश्यते । ऋग्वेदसंहितायां च प्रोक्तमेतत्समस्तशः ॥ ८७ ॥"
searchText"मुक्तैरपि जडैर्भेदः कैमुत्यादेव दृश्यते । ऋग्वेदसंहितायां च प्रोक्तमेतत्समस्तशः ॥ ८७ ॥"
id"Rigbhashyam-108"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B76"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अभेदः स्वगुणाद्यैश्च मुक्तानामपि सर्वशः । भेदाभेदस्त्वभेदश्च गुणैः संसारिणामपि । जडानामंशतो भेदः समुदायेन चोभयम् ॥ ८८ ॥"
searchText"अभेदः स्वगुणाद्यैश्च मुक्तानामपि सर्वशः । भेदाभेदस्त्वभेदश्च गुणैः संसारिणामपि । जडानामंशतो भेदः समुदायेन चोभयम् ॥ ८८ ॥"
id"Rigbhashyam-109"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B77"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मनुष्यगन्धर्वपितृगणकार्मिकतात्विकाः । देवाः शक्रः शिवो ब्रह्मा मुक्तौ सौख्यादिभिर्गुणैः ॥ ८९॥"
searchText"मनुष्यगन्धर्वपितृगणकार्मिकतात्विकाः । देवाः शक्रः शिवो ब्रह्मा मुक्तौ सौख्यादिभिर्गुणैः ॥ ८९॥"
id"Rigbhashyam-110"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B78"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"शतायुतोत्तरा नित्यमन्योन्यप्रीतिसंयुताः । ’इति सिद्धान्तगं वाक्यं स्वयं भगवतेरितम् ॥ ९०॥"
searchText"शतायुतोत्तरा नित्यमन्योन्यप्रीतिसंयुताः । ’इति सिद्धान्तगं वाक्यं स्वयं भगवतेरितम् ॥ ९०॥"
id"Rigbhashyam-111"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B79"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स्वाध्यायस्तत्त्वविज्ञानं विष्णुभक्तिर्विरागता । निषिद्धकर्मसन्त्यागो विहितस्य सदा क्रिया ॥ ९१॥"
searchText"स्वाध्यायस्तत्त्वविज्ञानं विष्णुभक्तिर्विरागता । निषिद्धकर्मसन्त्यागो विहितस्य सदा क्रिया ॥ ९१॥"
id"Rigbhashyam-112"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B80"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सदा विष्णुस्मृतिश्चैव केवलं मोक्षसाधनम् । एतैर्विना न मोक्षः स्याद्भवेदेतैरपि ध्रुवम् ॥ ९२॥"
searchText"सदा विष्णुस्मृतिश्चैव केवलं मोक्षसाधनम् । एतैर्विना न मोक्षः स्याद्भवेदेतैरपि ध्रुवम् ॥ ९२॥"
id"Rigbhashyam-113"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B81"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘ऋषिच्छन्दोदैवतानि ज्ञात्वाऽर्थं चैव भक्तितः । स्वाध्यायेनैव मोक्षः स्याद्विरक्तस्य हरिस्मृतेः’ ॥ ९३॥"
searchText"‘ऋषिच्छन्दोदैवतानि ज्ञात्वाऽर्थं चैव भक्तितः । स्वाध्यायेनैव मोक्षः स्याद्विरक्तस्य हरिस्मृतेः’ ॥ ९३॥"
id"Rigbhashyam-114"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B82"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘जप्येनैव तु संसिद्ध्येद् ब्राह्मणो नात्र संशयः । कुर्यादन्यन्न वा कुर्यान्मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥’ ९४ ॥"
searchText"‘जप्येनैव तु संसिद्ध्येद् ब्राह्मणो नात्र संशयः । कुर्यादन्यन्न वा कुर्यान्मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥’ ९४ ॥"
id"Rigbhashyam-115"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B83"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘तस्मान्नित्यं हरिं ध्यायन्कुर्यात् स्वाध्यायमञ्जसा ।’ ‘ऐहिकामुष्मिका भोगा रक्तस्यान्यस्तु मुच्यते ।’ इति स्वाध्यायवचनं स्वयं भगवतोदितम् ॥ ९५ ॥"
searchText"‘तस्मान्नित्यं हरिं ध्यायन्कुर्यात् स्वाध्यायमञ्जसा ।’ ‘ऐहिकामुष्मिका भोगा रक्तस्यान्यस्तु मुच्यते ।’ इति स्वाध्यायवचनं स्वयं भगवतोदितम् ॥ ९५ ॥"
id"Rigbhashyam-116"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B84"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स्वाध्यायात्तु प्रवचने सहस्रगुणितं फलम् । अर्थद्रष्टुः कोटिगुणं ततोऽनन्तं नियामके ॥ ९६ ॥"
searchText"स्वाध्यायात्तु प्रवचने सहस्रगुणितं फलम् । अर्थद्रष्टुः कोटिगुणं ततोऽनन्तं नियामके ॥ ९६ ॥"
id"Rigbhashyam-117"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B85"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तर्कागमाभ्यां नियतिं यः करोत्यधिकं ततः । पूर्णं वेदाखिलद्रष्टुर्ब्रह्मणः फलमुच्यते ॥। ९७ ॥"
searchText"तर्कागमाभ्यां नियतिं यः करोत्यधिकं ततः । पूर्णं वेदाखिलद्रष्टुर्ब्रह्मणः फलमुच्यते ॥। ९७ ॥"
id"Rigbhashyam-118"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B86"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स्तुत्यधर्मस्य भेदेन पदाद्यादिस्वरे भिदा । साधारणो विधिस्त्वेष विशेषो यत्र यत्र च ॥ ९९ ॥"
searchText"स्तुत्यधर्मस्य भेदेन पदाद्यादिस्वरे भिदा । साधारणो विधिस्त्वेष विशेषो यत्र यत्र च ॥ ९९ ॥"
id"Rigbhashyam-119"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B87"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"क्रमादेव तदन्येषामृष्यादीनां स्वयोग्यतः ।"
searchText"क्रमादेव तदन्येषामृष्यादीनां स्वयोग्यतः ।"
id"Rigbhashyam-120"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B88"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"विपर्ययार्थकथने विपरीतं तथा तमः ॥ १०० ॥"
searchText"विपर्ययार्थकथने विपरीतं तथा तमः ॥ १०० ॥"
id"Rigbhashyam-121"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B89"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यावत्प्रयोजको ज्ञाने तावत्तावच्छुभाधिकः । तथैव विपरीतेऽपि स्मृतौ ज्ञाने च तत्समम् ॥ १०१ ॥"
searchText"यावत्प्रयोजको ज्ञाने तावत्तावच्छुभाधिकः । तथैव विपरीतेऽपि स्मृतौ ज्ञाने च तत्समम् ॥ १०१ ॥"
id"Rigbhashyam-122"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B90"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तमोनिरयमानुष्यस्वर्गमोक्षातिरेकतः । योग्यतातारतम्येन फलं सर्वेषु चोच्यते । इति प्रवृत्तवचनं विवेकेऽप्येतदीरितम् ॥ १०२ ॥"
searchText"तमोनिरयमानुष्यस्वर्गमोक्षातिरेकतः । योग्यतातारतम्येन फलं सर्वेषु चोच्यते । इति प्रवृत्तवचनं विवेकेऽप्येतदीरितम् ॥ १०२ ॥"
id"Rigbhashyam-123"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B91"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यादृशो योग्यतां यायात् स ज्ञेयोऽर्थस्तथा स्फुटम् । अनन्तनियमैर्युक्ता अनन्तार्थविशेषिणः । वेदा इति समासेन नियमोऽयं समीरितः ॥ १०३ ॥"
searchText"यादृशो योग्यतां यायात् स ज्ञेयोऽर्थस्तथा स्फुटम् । अनन्तनियमैर्युक्ता अनन्तार्थविशेषिणः । वेदा इति समासेन नियमोऽयं समीरितः ॥ १०३ ॥"
id"Rigbhashyam-124"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B92"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ऋक्संहितागतं वाक्यमिति चान्यन्नियामकम् ।"
searchText"ऋक्संहितागतं वाक्यमिति चान्यन्नियामकम् ।"
id"Rigbhashyam-125"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B93"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तस्माद्वन्द्याश्च पूज्याश्च ब्रह्माद्या ज्ञानयोजकाः । गुरुत्वेन क्रमादेव विशेषेणैव केशवः ॥ १०४ ॥"
searchText"तस्माद्वन्द्याश्च पूज्याश्च ब्रह्माद्या ज्ञानयोजकाः । गुरुत्वेन क्रमादेव विशेषेणैव केशवः ॥ १०४ ॥"
id"Rigbhashyam-126"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B94"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आरभ्य स्वगुरुं यावद्विष्णुरेवोत्तरोत्तराः । क्रमान्निष्फलताऽन्यत्र गुरुतत्त्वे समीरिता ॥ १०५ ॥"
searchText"आरभ्य स्वगुरुं यावद्विष्णुरेवोत्तरोत्तराः । क्रमान्निष्फलताऽन्यत्र गुरुतत्त्वे समीरिता ॥ १०५ ॥"
id"Rigbhashyam-127"
oldKey"RG_C01_S01_V09_B95"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S01"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"एवं स्थितेऽग्निगं विष्णुमग्निनामानमेव च । मधुच्छन्दा ऋक्शतेन वाय्वादिगतमेव च । साग्न्यादिं स्तौति सद्भक्त्या तत्तन्नामानमेव च ॥ १०६ ॥"
searchText"एवं स्थितेऽग्निगं विष्णुमग्निनामानमेव च । मधुच्छन्दा ऋक्शतेन वाय्वादिगतमेव च । साग्न्यादिं स्तौति सद्भक्त्या तत्तन्नामानमेव च ॥ १०६ ॥"
id"Rigbhashyam-128"
oldKey"RG_C01_S02"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"वायुसूक्तम्"
searchText"वायुसूक्तम् मण्डलम्—१. अध्यायः –१.अनुवाकः–१. सूक्तम्–२. वायो नवर्चम् , मधुच्छन्दा वैश्वामित्रः ।१-३ वायुः,४-६ इन्द्रवायू, ७-९ मैत्रावरुणः, गायत्री छन्दः । पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री वायुस्तुतिः यजमानाभीप्सितसाधनस्वभावा इन्द्रवायू देवते निचृद् गायत्री मित्रावरुणौ देवते ॥ इति द्वितीयं सूक्तम्॥"
id"Rigbhashyam-129"
oldKey"RG_C01_S02_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"वायवायाहि दर्शतेमे सोमा अरङ्कृताः ॥ तेषाम्पाहि श्रुधी हवम् ॥ १ ॥"
searchText"वायवायाहि दर्शतेमे सोमा अरङ्कृताः ॥ तेषाम्पाहि श्रुधी हवम् ॥ १ ॥ वायो इति । आ । याहि । दर्शत । इमे । सोमाः । अरम्ऽकृताः ॥ तेषाम् । पाहि । श्रुधि । हवम् ॥ १ ॥ (वायुशब्दनिर्वचनम् ) वायुशब्दस्य निर्वचनान्तरम् वेदार्थः भगवद्गुणाधिक्यनिष्टः"
id"Rigbhashyam-130"
oldKey"RG_C01_S02_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"बलत्वादयनाच्चैव वायुरित्यभिधीयते । वात्यायुरिति वा ज्ञानात् वरणादाश्रयत्वतः ॥ १०७ ॥"
searchText"बलत्वादयनाच्चैव वायुरित्यभिधीयते । वात्यायुरिति वा ज्ञानात् वरणादाश्रयत्वतः ॥ १०७ ॥"
id"Rigbhashyam-131"
oldKey"RG_C01_S02_V01_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘वय बन्धने’ इत्यस्मात् संसारादेर्व्ययादपि । व्येत्यस्मिन्निति वा वायुः ‘वय श्रेष्ठत्वे’ इत्यपि ॥१०८॥"
searchText"‘वय बन्धने’ इत्यस्मात् संसारादेर्व्ययादपि । व्येत्यस्मिन्निति वा वायुः ‘वय श्रेष्ठत्वे’ इत्यपि ॥१०८॥"
id"Rigbhashyam-132"
oldKey"RG_C01_S02_V01_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मुख्यतो वासुदेवे ते गुणाः सन्त्येव सर्वशः । अनिषिद्धास्तदन्येषु यथायोग्यतया मताः ॥ १०९ ॥"
searchText"मुख्यतो वासुदेवे ते गुणाः सन्त्येव सर्वशः । अनिषिद्धास्तदन्येषु यथायोग्यतया मताः ॥ १०९ ॥"
id"Rigbhashyam-133"
oldKey"RG_C01_S02_V01_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"दर्शतस्ततदृष्टित्वात् सर्वज्ञोऽसौ यतो विभुः । भक्त्या ह्यलङ्कृताः सोमा मनांसि अन्ये हिरण्यतः ॥ हिरण्यालङ्कृता यस्माद्धूयन्ते वायवे सुताः ॥ ११० ॥"
searchText"दर्शतस्ततदृष्टित्वात् सर्वज्ञोऽसौ यतो विभुः । भक्त्या ह्यलङ्कृताः सोमा मनांसि अन्ये हिरण्यतः ॥ हिरण्यालङ्कृता यस्माद्धूयन्ते वायवे सुताः ॥ ११० ॥"
id"Rigbhashyam-134"
oldKey"RG_C01_S02_V01_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तान् पाहि श्रुधि चाह्वानं स्वातन्त्र्ये व्यत्ययोऽप्ययम् । मनोऽपि भोग्यमीशस्य प्रीतिमात्रेण केवलम् ॥ १११ ॥"
searchText"तान् पाहि श्रुधि चाह्वानं स्वातन्त्र्ये व्यत्ययोऽप्ययम् । मनोऽपि भोग्यमीशस्य प्रीतिमात्रेण केवलम् ॥ १११ ॥"
id"Rigbhashyam-135"
oldKey"RG_C01_S02_V01_B06"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"गुणाधिक्यं येन भवेद् वेदस्यार्थः स एव हि । प्रयोजकत्वान्नान्यस्य फलाभावात्तदर्थता ॥ ११२॥"
searchText"गुणाधिक्यं येन भवेद् वेदस्यार्थः स एव हि । प्रयोजकत्वान्नान्यस्य फलाभावात्तदर्थता ॥ ११२॥"
id"Rigbhashyam-136"
oldKey"RG_C01_S02_V01_B07"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"उपक्रमादयो यत्र तात्पर्यार्थस्स एव हि ॥ स्तुवन्ति शस्त्रैः स्तोतारो यथावद्यज्ञवेदिनः ॥ ११३ ॥ २॥"
searchText"उपक्रमादयो यत्र तात्पर्यार्थस्स एव हि ॥ स्तुवन्ति शस्त्रैः स्तोतारो यथावद्यज्ञवेदिनः ॥ ११३ ॥ २॥"
id"Rigbhashyam-137"
oldKey"RG_C01_S02_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"वाय उक्थेभिर्जरन्ते त्वामच्छा जरितारः । सुतसोमा अहर्विदः ॥ २ ॥"
searchText"वाय उक्थेभिर्जरन्ते त्वामच्छा जरितारः । सुतसोमा अहर्विदः ॥ २ ॥ वायो इति । उक्थेभिः । जरन्ते । त्वाम् । अच्छ । जरितारः ॥ सुतऽसोमाः । अहःऽविदः ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-138"
oldKey"RG_C01_S02_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"वायो तव प्रपृञ्चती धेना जिगाति दाशुषे ॥ उरूची सोम पीतये ॥ ३ ॥"
searchText"वायो तव प्रपृञ्चती धेना जिगाति दाशुषे ॥ उरूची सोम पीतये ॥ ३ ॥ वायो इति । तव । प्रऽपृञ्चती । धेना । जिगाति । दाशुषे ॥ उरूची । सोमऽपीतये ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-139"
oldKey"RG_C01_S02_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"वाक् त्वत्स्मम्पर्किणी यज्ञकृते प्रापयतीप्सितम् । सोमपायातिमहती महार्थत्वात्त्वदर्थतः ॥ ११४॥३ ॥"
searchText"वाक् त्वत्स्मम्पर्किणी यज्ञकृते प्रापयतीप्सितम् । सोमपायातिमहती महार्थत्वात्त्वदर्थतः ॥ ११४॥३ ॥"
id"Rigbhashyam-140"
oldKey"RG_C01_S02_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रवायू इमे सुता उपप्रयोभिरागतम् । इन्दवो वामुशन्ति हि ॥ ४ ॥"
searchText"इन्द्रवायू इमे सुता उपप्रयोभिरागतम् । इन्दवो वामुशन्ति हि ॥ ४ ॥ इन्द्रवायू इति । इमे । सुताः । उप । प्रयःऽभिः । आ । गतम् । इन्दवः । वाम् । उशन्ति । हि ॥ ४ ॥ इन्द्रवायुशब्दवाच्यौ उपेन्द्रसङ्कर्षणौ भगवतः द्विरूपत्वाद् बहुत्वव्यपदेशः"
id"Rigbhashyam-141"
oldKey"RG_C01_S02_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"इन्द्रः स परमैश्वर्यादिदमुद्दिश्य च द्रुतेः । ददर्शेदं दीप्तिमत्त्वादिदं रातीति वा भवेत् ॥ ११५ ॥"
searchText"इन्द्रः स परमैश्वर्यादिदमुद्दिश्य च द्रुतेः । ददर्शेदं दीप्तिमत्त्वादिदं रातीति वा भवेत् ॥ ११५ ॥"
id"Rigbhashyam-142"
oldKey"RG_C01_S02_V04_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सोमाभिमानिनो देवा वामिच्छन्ति हि सोमगाः ।"
searchText"सोमाभिमानिनो देवा वामिच्छन्ति हि सोमगाः ।"
id"Rigbhashyam-143"
oldKey"RG_C01_S02_V04_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"प्रियैरुपागतं तेनोपेन्द्रः सङ्कर्षणो हरिः ॥ ११६ ॥"
searchText"प्रियैरुपागतं तेनोपेन्द्रः सङ्कर्षणो हरिः ॥ ११६ ॥"
id"Rigbhashyam-144"
oldKey"RG_C01_S02_V04_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"द्विरूपत्वाद् बहुत्वं च विशेषादेव केवलम् । एकस्यैव हरेर्नात्र भेदः शङ्क्यः कथञ्चन ॥ ११७ ॥"
searchText"द्विरूपत्वाद् बहुत्वं च विशेषादेव केवलम् । एकस्यैव हरेर्नात्र भेदः शङ्क्यः कथञ्चन ॥ ११७ ॥"
id"Rigbhashyam-145"
oldKey"RG_C01_S02_V04_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"एकमेवाद्वितीयं तत् ‘नेह नानास्ति किञ्चन ।’ ‘मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥११८ ॥"
searchText"एकमेवाद्वितीयं तत् ‘नेह नानास्ति किञ्चन ।’ ‘मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥११८ ॥"
id"Rigbhashyam-146"
oldKey"RG_C01_S02_V04_B06"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति । एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानु विधावति’॥ ११९ ॥"
searchText"‘यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति । एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानु विधावति’॥ ११९ ॥"
id"Rigbhashyam-147"
oldKey"RG_C01_S02_V04_B07"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"उक्त्वा धर्मान् पृथक्त्वस्य निषेधादेवमेव हि । विशेषो ज्ञायते श्रुत्या भेदादन्यश्च साक्षितः ॥१२०॥४ ॥"
searchText"उक्त्वा धर्मान् पृथक्त्वस्य निषेधादेवमेव हि । विशेषो ज्ञायते श्रुत्या भेदादन्यश्च साक्षितः ॥१२०॥४ ॥"
id"Rigbhashyam-148"
oldKey"RG_C01_S02_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"वायविन्द्रश्च चेतथस्सुतानां वाजिनीवसू । तावायातमुपद्रवत् ॥ ५, ३ ॥"
searchText"वायविन्द्रश्च चेतथस्सुतानां वाजिनीवसू । तावायातमुपद्रवत् ॥ ५, ३ ॥ वायो इति । इन्द्रः । च । चेतथः । सुतानाम् । वाजिनीवसू इति वाजिनीऽवसू ॥ तौ । आ । यातम् । उप । द्रवत् ॥ ५, ३ ॥"
id"Rigbhashyam-149"
oldKey"RG_C01_S02_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"विजानतः सुतानन्नपतौ सूर्ये सदा स्थितौ । द्रवद्द्रुतं सुतात्पर्यद्योतकोऽभ्यास इष्यते ॥१२१॥ ५, ३ ॥"
searchText"विजानतः सुतानन्नपतौ सूर्ये सदा स्थितौ । द्रवद्द्रुतं सुतात्पर्यद्योतकोऽभ्यास इष्यते ॥१२१॥ ५, ३ ॥"
id"Rigbhashyam-150"
oldKey"RG_C01_S02_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"वायविन्द्रश्च सुन्वत आयातमुपनिष्कृतम् ॥ मक्ष्वि१त्था धिया नरा ॥ ६ ॥"
searchText"वायविन्द्रश्च सुन्वत आयातमुपनिष्कृतम् ॥ मक्ष्वि१त्था धिया नरा ॥ ६ ॥ वायो इति इन्द्रः । च । सुन्वतः । आ । यातम् । उप । निःऽकृतम् ॥ मक्षु । इत्था । धिया । नरा ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-151"
oldKey"RG_C01_S02_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यजन् सुन्वन् कृतस्यानुसारिकर्मैव निष्कृतम् । तदर्थं क्षिप्रमायातं धियेत्थम्भूतयाचलौ ॥ १२२॥"
searchText"यजन् सुन्वन् कृतस्यानुसारिकर्मैव निष्कृतम् । तदर्थं क्षिप्रमायातं धियेत्थम्भूतयाचलौ ॥ १२२॥"
id"Rigbhashyam-152"
oldKey"RG_C01_S02_V06_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"नरौ तावविनाशित्वादुपचारः क्वचिद्भवेत् । अमरत्ववद्यतो मोक्षो देवतानां सुनिश्चितः ॥ १२३॥ ६ ॥"
searchText"नरौ तावविनाशित्वादुपचारः क्वचिद्भवेत् । अमरत्ववद्यतो मोक्षो देवतानां सुनिश्चितः ॥ १२३॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-153"
oldKey"RG_C01_S02_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणञ्च रिशादसम् ॥ धियङ्घृताचीं साधन्ता ॥ ७ ॥"
searchText"मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणञ्च रिशादसम् ॥ धियङ्घृताचीं साधन्ता ॥ ७ ॥ मित्रम् । हुवे । पूतऽदक्षम् । वरुणम् । च । रिशादसम् ॥ धियम् । घृताचीम् । साधन्ता ॥ ७ ॥ मित्रशब्दस्य त्रेधा निरुक्तिः वरुणशब्दनिर्वचनम्"
id"Rigbhashyam-154"
oldKey"RG_C01_S02_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मित्वा त्रातीति मित्रोऽयं मितमह्ना करोति वा । मितं रातीति वा नित्यं मितं रमयतीति वा ॥ १२४ ॥"
searchText"मित्वा त्रातीति मित्रोऽयं मितमह्ना करोति वा । मितं रातीति वा नित्यं मितं रमयतीति वा ॥ १२४ ॥"
id"Rigbhashyam-155"
oldKey"RG_C01_S02_V07_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आवृणोतीति वरुणस्तमसाऽज्ञानतोऽपि वा । वरमुन्नयतीत्यस्मात् वरानन्दत्वतोऽपि वा ॥ १२५ ॥"
searchText"आवृणोतीति वरुणस्तमसाऽज्ञानतोऽपि वा । वरमुन्नयतीत्यस्मात् वरानन्दत्वतोऽपि वा ॥ १२५ ॥"
id"Rigbhashyam-156"
oldKey"RG_C01_S02_V07_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"पूता दक्षा अनेनेति पूतदक्ष इतीरितः ।"
searchText"पूता दक्षा अनेनेति पूतदक्ष इतीरितः ।"
id"Rigbhashyam-157"
oldKey"RG_C01_S02_V07_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तमाह्वयामि सुखिनं शमदन् रमते यतः । अनूनसुखभोक्तृत्वाद् रिशादा इति कीर्तितः ॥ १२६ ॥"
searchText"तमाह्वयामि सुखिनं शमदन् रमते यतः । अनूनसुखभोक्तृत्वाद् रिशादा इति कीर्तितः ॥ १२६ ॥"
id"Rigbhashyam-158"
oldKey"RG_C01_S02_V07_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"हरिर्घृतः सुशुद्धत्वाद् घृताची च तदञ्चनात् । स्वधीतिसाधको विष्णुर्भक्तानां च यथार्थतः ॥ १२७ ॥॥"
searchText"हरिर्घृतः सुशुद्धत्वाद् घृताची च तदञ्चनात् । स्वधीतिसाधको विष्णुर्भक्तानां च यथार्थतः ॥ १२७ ॥॥"
id"Rigbhashyam-159"
oldKey"RG_C01_S02_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"ऋतेन मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा ॥ क्रतुम्बृहन्तमाशाथे ॥ ८ ॥"
searchText"ऋतेन मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा ॥ क्रतुम्बृहन्तमाशाथे ॥ ८ ॥ ऋतेन । मित्रावरुणौ । ऋतऽवृधौ । ऋतऽस्पृशा ॥ क्रतुम् । बृहन्तम् । आशाथे इति ॥ ८ ॥ ऋतस्पृक् भगवान् संहितायां दैर्घ्ये अर्थविशेषनिरूपणम्"
id"Rigbhashyam-160"
oldKey"RG_C01_S02_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"नित्यवृद्धः स भगवानृतेनानुपचारतः । ऋतस्पृक् वेदवाच्यत्वात् अन्यौ चेद्भगवान् ऋतः । ऋ गतावित्यतः सर्ववस्तुष्वनुगतत्वतः ॥ १२८ ॥"
searchText"नित्यवृद्धः स भगवानृतेनानुपचारतः । ऋतस्पृक् वेदवाच्यत्वात् अन्यौ चेद्भगवान् ऋतः । ऋ गतावित्यतः सर्ववस्तुष्वनुगतत्वतः ॥ १२८ ॥"
id"Rigbhashyam-161"
oldKey"RG_C01_S02_V08_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तेन वृद्धौ तत्स्पृशौ च सर्वदा मित्रवारिपौ ॥"
searchText"तेन वृद्धौ तत्स्पृशौ च सर्वदा मित्रवारिपौ ॥"
id"Rigbhashyam-162"
oldKey"RG_C01_S02_V08_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"संहितायां तु दैर्ध्यादिरुक्ताधिक्ये पदेऽन्यथा ॥ १२९ ॥"
searchText"संहितायां तु दैर्ध्यादिरुक्ताधिक्ये पदेऽन्यथा ॥ १२९ ॥"
id"Rigbhashyam-163"
oldKey"RG_C01_S02_V08_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अनन्यार्थत्वविज्ञप्त्यै ईशाथे च महाक्रतुम् ।"
searchText"अनन्यार्थत्वविज्ञप्त्यै ईशाथे च महाक्रतुम् ।"
id"Rigbhashyam-164"
oldKey"RG_C01_S02_V08_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"महत्सुखं वा ........................... ॥ ८ ॥"
searchText"महत्सुखं वा ........................... ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-165"
oldKey"RG_C01_S02_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"कवीनो मित्रावरुणा तुविजाता उरुक्षया । दक्षन्दधाते अपसम् ॥ ९, ४, २ ॥"
searchText"कवीनो मित्रावरुणा तुविजाता उरुक्षया । दक्षन्दधाते अपसम् ॥ ९, ४, २ ॥ कवी इति । नः । मित्रावरुणा । तुविऽजातौ । उरुऽक्षया ॥ दक्षम् । दधाते इति । अपसम् ॥ ९, ४, २ ॥"
id"Rigbhashyam-166"
oldKey"RG_C01_S02_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"............ तुविजौ ब्रह्मजातौ तथाविधौ । हरिस्तथैव भूतत्वात् स्थानं क्षय इहोच्यते ॥१३०॥"
searchText"............ तुविजौ ब्रह्मजातौ तथाविधौ । हरिस्तथैव भूतत्वात् स्थानं क्षय इहोच्यते ॥१३०॥"
id"Rigbhashyam-167"
oldKey"RG_C01_S02_V09_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S02"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"कर्मापसं च कर्तारं दक्षं कर्तारमेव वा । अस्मदर्थे दधाते तौ नित्यं बुद्धौ गतागतौ ॥ १३१॥"
searchText"कर्मापसं च कर्तारं दक्षं कर्तारमेव वा । अस्मदर्थे दधाते तौ नित्यं बुद्धौ गतागतौ ॥ १३१॥"
id"Rigbhashyam-168"
oldKey"RG_C01_S03"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"अश्विनीसूक्तम्"
searchText"अश्विनीसूक्तम् मण्डलम्—१. अध्यायः –१.अनुवाकः–१. सूक्तम्—३. अश्विना द्वादशर्चम्, मधुच्छन्दा वैश्वामित्रः, १-३ अश्विनौ । ४-६ इन्द्रः । ७-९ विश्वेदेवाः । १०-१२ सरस्वती । गायत्री छन्दः(२, ४,११ निचृत्, ४,११ पिपीलिकामध्या) निचृद् गायत्री अश्विनीस्तुतिः (पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री) इन्द्रो देवता इन्द्रप्रार्थना विश्वेदेवा देवताः अप्शब्दः कर्मवाची सरस्वतीदेवता पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री ॥ इति तृतीयं सूक्तम् ॥"
id"Rigbhashyam-169"
oldKey"RG_C01_S03_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती ॥ पुरुभुजा चनस्यतम् ॥ १ ॥"
searchText"अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती ॥ पुरुभुजा चनस्यतम् ॥ १ ॥ अश्विना । यज्वरीः । इषः । द्रवत्पाणी इति द्रवत्ऽपाणी । (शुभस्पती इति शुभःऽपती इति) । शुभः । पती इति ॥ पुरुऽभुजा । चनस्यतम् ॥ १ ॥ अश्विशब्दनिर्वचनम्"
id"Rigbhashyam-170"
oldKey"RG_C01_S03_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अन्नानि यज्ञयोग्यानि क्षिप्रहस्तौ शुभाधिपौ । बहुगोपौ बहुभुजौ नो योयजतमश्विनौ ॥ यज्ञे वृत्तान् स्वभागान् वा संयोजयतमाशु वै ॥१३२॥"
searchText"अन्नानि यज्ञयोग्यानि क्षिप्रहस्तौ शुभाधिपौ । बहुगोपौ बहुभुजौ नो योयजतमश्विनौ ॥ यज्ञे वृत्तान् स्वभागान् वा संयोजयतमाशु वै ॥१३२॥"
id"Rigbhashyam-171"
oldKey"RG_C01_S03_V01_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आशुवानाद् गतेरश्वी क्षिप्रावगतितोऽथवा । अश्नुतेऽखिलमित्येवाप्यश्वजत्वात् तथाऽश्विनौ ॥ १३३ ॥"
searchText"आशुवानाद् गतेरश्वी क्षिप्रावगतितोऽथवा । अश्नुतेऽखिलमित्येवाप्यश्वजत्वात् तथाऽश्विनौ ॥ १३३ ॥"
id"Rigbhashyam-172"
oldKey"RG_C01_S03_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया ॥ धिष्ण्या वनतङ्गिरः ॥ २ ॥"
searchText"अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया ॥ धिष्ण्या वनतङ्गिरः ॥ २ ॥ अश्विना । पुरुऽदंससा । नरा । शवीरया । धिया ॥ धिष्ण्या । वनतम् । गिरः ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-173"
oldKey"RG_C01_S03_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"बहुकर्मकृतौ सौख्यवीर्यात्मिक्या धिया गिरः । अस्मदीयाः सम्भजतं धिष्ण्यौ सर्वाश्रयौ सदा ॥ १३४ ॥"
searchText"बहुकर्मकृतौ सौख्यवीर्यात्मिक्या धिया गिरः । अस्मदीयाः सम्भजतं धिष्ण्यौ सर्वाश्रयौ सदा ॥ १३४ ॥"
id"Rigbhashyam-174"
oldKey"RG_C01_S03_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"दस्रा युवाकवस्सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः ॥ आयातं रुद्रवर्तनी ॥ ३ ॥"
searchText"दस्रा युवाकवस्सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः ॥ आयातं रुद्रवर्तनी ॥ ३ ॥ दस्रा । युवाकवः । सुताः । नासत्या । वृक्तऽबर्हिषः ॥ आ । यातम् । रुद्रवर्तनी इति रुद्रऽवर्तनी ॥ ३ ॥ रुद्रवर्तनिशब्दार्थः"
id"Rigbhashyam-175"
oldKey"RG_C01_S03_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"भेदकौ सर्वशत्रूणां दस्रौ सम्बन्धिनौ हि वाम् । सुता युवाकवः सोमा यज्वनः स्तृतबर्हिषः । नासत्यौ नासिकासंस्थौ नैव चासद्गुणौ क्वचित् ॥ १३५॥"
searchText"भेदकौ सर्वशत्रूणां दस्रौ सम्बन्धिनौ हि वाम् । सुता युवाकवः सोमा यज्वनः स्तृतबर्हिषः । नासत्यौ नासिकासंस्थौ नैव चासद्गुणौ क्वचित् ॥ १३५॥"
id"Rigbhashyam-176"
oldKey"RG_C01_S03_V03_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"रुजां द्रावणतो रुद्रो वायुस्तदनुवर्तनात् । स्नेहतोऽनुवशत्वाद्वा तन्मार्गगतितोऽथवा । ‘कस्मिन्न्वहम्’ इति श्रुत्या वासुदेवोऽश्विनावपि ॥ १३६ ॥"
searchText"रुजां द्रावणतो रुद्रो वायुस्तदनुवर्तनात् । स्नेहतोऽनुवशत्वाद्वा तन्मार्गगतितोऽथवा । ‘कस्मिन्न्वहम्’ इति श्रुत्या वासुदेवोऽश्विनावपि ॥ १३६ ॥"
id"Rigbhashyam-177"
oldKey"RG_C01_S03_V03_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"रुद्रवर्तनिशब्दोक्ताः ................. ॥ ३ ॥"
searchText"रुद्रवर्तनिशब्दोक्ताः ................. ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-178"
oldKey"RG_C01_S03_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः ॥ अण्वीभिस्तना पूतासः ॥ ४ ॥"
searchText"इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः ॥ अण्वीभिस्तना पूतासः ॥ ४ ॥ इन्द्र । आ । याहि । चित्रभानो इतिचित्रऽभानो । सुताः । इमे । त्वाऽयवः ॥ अण्वीभिः । तना । पूतासः ॥ ४ ॥ पञ्चधा चित्रशब्दनिर्वचनम् सोम-मनसोरभिमानी चन्द्र एव"
id"Rigbhashyam-179"
oldKey"RG_C01_S03_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".................... चित्रं भद्रं रतं चितौ ॥"
searchText".................... चित्रं भद्रं रतं चितौ ॥"
id"Rigbhashyam-180"
oldKey"RG_C01_S03_V04_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"चिद्रतेश्चायनीयत्वाद् अदनाद्वा चितोऽभिदा । तादृशा रश्मयो ज्ञानमस्येति भगवान् परः ॥ १३७ ॥"
searchText"चिद्रतेश्चायनीयत्वाद् अदनाद्वा चितोऽभिदा । तादृशा रश्मयो ज्ञानमस्येति भगवान् परः ॥ १३७ ॥"
id"Rigbhashyam-181"
oldKey"RG_C01_S03_V04_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"चित्रभानुरिति प्रोक्तस्तेजो वा तादृशं प्रभोः । त्वदिच्छव इमे सोमाः पटीभिस्सूक्ष्मतन्तुभिः ॥ विस्तृत्य शोधिताः ...."
searchText"चित्रभानुरिति प्रोक्तस्तेजो वा तादृशं प्रभोः । त्वदिच्छव इमे सोमाः पटीभिस्सूक्ष्मतन्तुभिः ॥ विस्तृत्य शोधिताः ...."
id"Rigbhashyam-182"
oldKey"RG_C01_S03_V04_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".............सूक्ष्मप्रमाभिर्वा मनांसि च ॥१३८॥"
searchText".............सूक्ष्मप्रमाभिर्वा मनांसि च ॥१३८॥"
id"Rigbhashyam-183"
oldKey"RG_C01_S03_V04_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सोमानां मनसां चैव देवताः सोमरश्मिगाः । सोमभृत्याः समस्तस्य सोम एवाधिपो हरिः ॥ १३९ ॥"
searchText"सोमानां मनसां चैव देवताः सोमरश्मिगाः । सोमभृत्याः समस्तस्य सोम एवाधिपो हरिः ॥ १३९ ॥"
id"Rigbhashyam-184"
oldKey"RG_C01_S03_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रायाहि धियेषितो विप्रजूतस्सुतावतः ॥ उप ब्रह्माणि वाघतः ॥ ५ ॥"
searchText"इन्द्रायाहि धियेषितो विप्रजूतस्सुतावतः ॥ उप ब्रह्माणि वाघतः ॥ ५ ॥ इन्द्र । आ । याहि । धिया । इषितः । विप्रऽजूतः । सुतऽवतः । उप । ब्रह्माणि । वाघतः ॥ ५ ॥ यज्ञ-होतृ-यजमानानामध्यात्मपरत्वम्"
id"Rigbhashyam-185"
oldKey"RG_C01_S03_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अस्मद्बुद्ध्या प्रार्थितो वा स्वबुद्ध्या प्रेरितोऽपि वा । ब्राह्मणैः प्रेरितो भक्त्या वदतो होतुरञ्जसा ॥ १४० ॥"
searchText"अस्मद्बुद्ध्या प्रार्थितो वा स्वबुद्ध्या प्रेरितोऽपि वा । ब्राह्मणैः प्रेरितो भक्त्या वदतो होतुरञ्जसा ॥ १४० ॥"
id"Rigbhashyam-186"
oldKey"RG_C01_S03_V05_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ब्रह्माणि सोमयुक्तानि यजमानस्य वेच्छतः ।"
searchText"ब्रह्माणि सोमयुक्तानि यजमानस्य वेच्छतः ।"
id"Rigbhashyam-187"
oldKey"RG_C01_S03_V05_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"उपायाह्यपि यः कोऽपि साधको यज्ञकृन्मतः । मानसो वाचिको वा स्याद्यज्ञो होता ह्वयन् स च ॥ १४१॥"
searchText"उपायाह्यपि यः कोऽपि साधको यज्ञकृन्मतः । मानसो वाचिको वा स्याद्यज्ञो होता ह्वयन् स च ॥ १४१॥"
id"Rigbhashyam-188"
oldKey"RG_C01_S03_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः ॥ सुते दधिष्व नश्चनः ॥ ६, ५ ॥"
searchText"इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः ॥ सुते दधिष्व नश्चनः ॥ ६, ५ ॥ इन्द्र । आ । याहि । तूतुजानः । उप । ब्रह्माणि । हरिऽवः ॥ सुते । दधिष्व । नः । चनः ॥ ६, ५ ॥ पञ्चप्राणाः हरिशब्दवाच्याः"
id"Rigbhashyam-189"
oldKey"RG_C01_S03_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"वेगवांस्तूतुजानः स्यात् संसारमुपसंहरन् । वर्तते येन हरिवा हरिभिर्वर्ततेऽथ वा ॥ १४२ ॥"
searchText"वेगवांस्तूतुजानः स्यात् संसारमुपसंहरन् । वर्तते येन हरिवा हरिभिर्वर्ततेऽथ वा ॥ १४२ ॥"
id"Rigbhashyam-190"
oldKey"RG_C01_S03_V06_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"हरणाद्विषयाणां च प्राणा हरय ईरिताः । तेषु वर्तत इत्यस्मात्तान् वाऽथ गमयेदसौ ॥१४३ ॥"
searchText"हरणाद्विषयाणां च प्राणा हरय ईरिताः । तेषु वर्तत इत्यस्मात्तान् वाऽथ गमयेदसौ ॥१४३ ॥"
id"Rigbhashyam-191"
oldKey"RG_C01_S03_V06_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"हरिवा हरिवान् वाऽपि विष्णुना वर्ततेऽथवा । चनो मन इह प्रोक्तं सुखं च क्वचिदीर्यते ॥१४४॥६,५॥"
searchText"हरिवा हरिवान् वाऽपि विष्णुना वर्ततेऽथवा । चनो मन इह प्रोक्तं सुखं च क्वचिदीर्यते ॥१४४॥६,५॥"
id"Rigbhashyam-192"
oldKey"RG_C01_S03_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"ओमासश्चर्षणीधृतो विश्वेदेवास आगत ॥ दाश्वांसो दाशुषस्सुतम् ॥ ७ ॥"
searchText"ओमासश्चर्षणीधृतो विश्वेदेवास आगत ॥ दाश्वांसो दाशुषस्सुतम् ॥ ७ ॥ ओमासः । चर्षणिऽधृतः । विश्वे । देवासः । आ । गत ॥ दाश्वांसः । दाशुषः । सुतम् ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-193"
oldKey"RG_C01_S03_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आ समन्तात् स्वीकृता मा ओमा इति च शब्दिताः । ओनामा भगवान् विष्णुस्तेन वा निर्मिताः सुराः ॥ ओता मानेषु मावैषु प्रोता ओमा इतीरिताः ॥१४५॥"
searchText"आ समन्तात् स्वीकृता मा ओमा इति च शब्दिताः । ओनामा भगवान् विष्णुस्तेन वा निर्मिताः सुराः ॥ ओता मानेषु मावैषु प्रोता ओमा इतीरिताः ॥१४५॥"
id"Rigbhashyam-194"
oldKey"RG_C01_S03_V07_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"प्रजाश्चर्षणयः प्रोक्ता विश्वे ते च प्रवेशनात् । सर्वे वाऽथ विशां वानाच्छब्दः कस्मै यथा भवेत् ॥१४६॥"
searchText"प्रजाश्चर्षणयः प्रोक्ता विश्वे ते च प्रवेशनात् । सर्वे वाऽथ विशां वानाच्छब्दः कस्मै यथा भवेत् ॥१४६॥"
id"Rigbhashyam-195"
oldKey"RG_C01_S03_V07_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"दातारो यजमाना वा... .......... ॥ ७ ॥"
searchText"दातारो यजमाना वा... .......... ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-196"
oldKey"RG_C01_S03_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"विश्वे देवासो अप्तुरस्सुतमागन्त तूर्णयः ॥ उस्रा इव स्वसराणि ॥ ८ ॥"
searchText"विश्वे देवासो अप्तुरस्सुतमागन्त तूर्णयः ॥ उस्रा इव स्वसराणि ॥ ८ ॥ विश्वे । देवासः । अप्ऽतुरः । सुतम् । आ । गन्त । तूर्णयः ॥ उस्राः ऽइव । स्वसराणि ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-197"
oldKey"RG_C01_S03_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"..................अप्तुरः कर्मवेगिनः ।"
searchText"..................अप्तुरः कर्मवेगिनः ।"
id"Rigbhashyam-198"
oldKey"RG_C01_S03_V08_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"उस्रास्तु रश्मयश्चैव स्वसराणि दिनानि च ॥ १४७ ॥ ८ ॥"
searchText"उस्रास्तु रश्मयश्चैव स्वसराणि दिनानि च ॥ १४७ ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-199"
oldKey"RG_C01_S03_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"विश्वे देवासो अस्रिध एहि मायासो अद्रुहः ॥ मेधञ्जुुषन्त वह्नयः ॥ ९ ॥"
searchText"विश्वे देवासो अस्रिध एहि मायासो अद्रुहः ॥ मेधञ्जुुषन्त वह्नयः ॥ ९ ॥ विश्वे । देवासः । अस्रिधः । एहिऽमायासः । अद्रुहः ॥ मेधम् । जुषन्त । वह्नयः ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-200"
oldKey"RG_C01_S03_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"असंसारादस्रिधस्ते देवाश्चेन्मोक्षनिश्चयात् । यथेष्टनिश्चितज्ञाना एहिमायाः समन्ततः ॥१४८ ॥"
searchText"असंसारादस्रिधस्ते देवाश्चेन्मोक्षनिश्चयात् । यथेष्टनिश्चितज्ञाना एहिमायाः समन्ततः ॥१४८ ॥"
id"Rigbhashyam-201"
oldKey"RG_C01_S03_V09_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अदुःखत्वादद्रुहस्ते मेधं यज्ञं जुषन्तु नः । वह्नयो वहनादस्य ॥ ९ ॥"
searchText"अदुःखत्वादद्रुहस्ते मेधं यज्ञं जुषन्तु नः । वह्नयो वहनादस्य ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-202"
oldKey"RG_C01_S03_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"पावका नस्सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती ॥ यज्ञं वष्टु धिया वसुः ॥ १० ॥"
searchText"पावका नस्सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती ॥ यज्ञं वष्टु धिया वसुः ॥ १० ॥ पावका । नः । सरस्वती । वाजेभिः । वाजिनीऽवती ॥ यज्ञम् । वष्टु । धियाऽवसुः ॥ १० ॥ सरस्वतीशब्दार्थो भगवान् वाजिनीशब्दार्थनिरूपणम् वाजिनीवती सरस्वती"
id"Rigbhashyam-203"
oldKey"RG_C01_S03_V10_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"...............शोधकत्वात्तु पावका ॥ १४९ ॥"
searchText"...............शोधकत्वात्तु पावका ॥ १४९ ॥"
id"Rigbhashyam-204"
oldKey"RG_C01_S03_V10_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सरणात् सर्वगत्वेन सर्वज्ञो वा सरो हरिः । सरसः सरतित्वाद्वा तद्वत्येव सरस्वती । हरौ गुणाः सरश्शब्दा देवी तु हरिवाचिनी ॥ १५०॥"
searchText"सरणात् सर्वगत्वेन सर्वज्ञो वा सरो हरिः । सरसः सरतित्वाद्वा तद्वत्येव सरस्वती । हरौ गुणाः सरश्शब्दा देवी तु हरिवाचिनी ॥ १५०॥"
id"Rigbhashyam-205"
oldKey"RG_C01_S03_V10_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"हरिप्रियत्वतो वायुः सरस्वांस्तत्प्रियाऽथवा । गुणस्त्वेन ततत्वाद्वा भगवांस्तु सरस्वती ॥ १५१॥"
searchText"हरिप्रियत्वतो वायुः सरस्वांस्तत्प्रियाऽथवा । गुणस्त्वेन ततत्वाद्वा भगवांस्तु सरस्वती ॥ १५१॥"
id"Rigbhashyam-206"
oldKey"RG_C01_S03_V10_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स्त्रीरूपश्चैव पुंरूपो भगवान्न नपुंसकः । स्त्रीपुन्दोषविहीनत्वादपि तच्छब्दगोचरः ॥ १५२ ॥"
searchText"स्त्रीरूपश्चैव पुंरूपो भगवान्न नपुंसकः । स्त्रीपुन्दोषविहीनत्वादपि तच्छब्दगोचरः ॥ १५२ ॥"
id"Rigbhashyam-207"
oldKey"RG_C01_S03_V10_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अन्नेनो वाजिनामीशो वाजिनी सूर्य उच्यते । वाजीनच्छन्दसां वाऽपि स्वामी प्रोक्तः स वाजिनी ॥ १५३॥"
searchText"अन्नेनो वाजिनामीशो वाजिनी सूर्य उच्यते । वाजीनच्छन्दसां वाऽपि स्वामी प्रोक्तः स वाजिनी ॥ १५३॥"
id"Rigbhashyam-208"
oldKey"RG_C01_S03_V10_B06"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"छन्दांस्यश्वा यतस्तस्य ते चेना अन्यवाजिना । अन्नवत्त्वाद्वाजिनी वाग् ज्ञानयुद्धत्वतोऽपि वा ॥१५४॥"
searchText"छन्दांस्यश्वा यतस्तस्य ते चेना अन्यवाजिना । अन्नवत्त्वाद्वाजिनी वाग् ज्ञानयुद्धत्वतोऽपि वा ॥१५४॥"
id"Rigbhashyam-209"
oldKey"RG_C01_S03_V10_B07"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स पुत्रो वागुमा तस्याः पुत्री तद्वाजिनीवती ॥ सरस्वती हरिर्वाऽपि यज्ञं वहतु नोऽशनैः ॥ १५५ ॥"
searchText"स पुत्रो वागुमा तस्याः पुत्री तद्वाजिनीवती ॥ सरस्वती हरिर्वाऽपि यज्ञं वहतु नोऽशनैः ॥ १५५ ॥"
id"Rigbhashyam-210"
oldKey"RG_C01_S03_V10_B08"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अन्नदा हि सदा देवी धिया सह वसेद्यतः । धियावसुर्नित्यबोधा .............. ॥ १० ॥"
searchText"अन्नदा हि सदा देवी धिया सह वसेद्यतः । धियावसुर्नित्यबोधा .............. ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-211"
oldKey"RG_C01_S03_V11"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"चोदयित्री सूनृतानाञ्चेेतन्ती सुमतीनाम् ॥ यज्ञन्दधे सरस्वती ॥ ११ ॥"
searchText"चोदयित्री सूनृतानाञ्चेेतन्ती सुमतीनाम् ॥ यज्ञन्दधे सरस्वती ॥ ११ ॥ चोदयित्री । सूनृतानाम् । चेतन्ती । सुऽमतीनाम् । यज्ञम् । दधे । सरस्वती ॥ ११ ॥ सर्वकर्मणां वाक्-बुद्धिमूलत्वम् वेदे णिज्लोपनिमित्तकथनम्"
id"Rigbhashyam-212"
oldKey"RG_C01_S03_V11_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"....................सुवाचां प्रेरका सदा ॥ १५६ ॥"
searchText"....................सुवाचां प्रेरका सदा ॥ १५६ ॥"
id"Rigbhashyam-213"
oldKey"RG_C01_S03_V11_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सुबुद्धिज्ञापिका सैव स्वातन्त्र्याल्लुप्तयो भवेत् । अनेनैव प्रकारेण सैव यज्ञादिधारिणी ॥ १५७ ॥ ११ ॥"
searchText"सुबुद्धिज्ञापिका सैव स्वातन्त्र्याल्लुप्तयो भवेत् । अनेनैव प्रकारेण सैव यज्ञादिधारिणी ॥ १५७ ॥ ११ ॥"
id"Rigbhashyam-214"
oldKey"RG_C01_S03_V12"
type"verse"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"महो अर्णस्सरस्वती प्रचेतयति केतुना ॥ धियो विश्वा विराजति ॥ १२, ६, ३, १ ॥"
searchText"महो अर्णस्सरस्वती प्रचेतयति केतुना ॥ धियो विश्वा विराजति ॥ १२, ६, ३, १ ॥ महः । अर्णः । सरस्वती । प्र । चेतयति । केतुना ॥ धियः । विश्वाः । वि । राजति ॥ १२,६,३,१ ॥ अर्णो भगवान् ॥ इति तृतीयं सूक्तम् ॥ सूक्त-अनुवाकयोः लक्षणम् मूलवेदे शाखादिविभागकारणनिरूपणम् अष्टकाध्यायादिविभागभेदे कारणनिरूपणम् वेदोद्धारे कारणान्तरनिरूपणम्"
id"Rigbhashyam-215"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"महो अर्णः परं ब्रह्म तेजस्त्वाच्च महत्त्वतः ।"
searchText"महो अर्णः परं ब्रह्म तेजस्त्वाच्च महत्त्वतः ।"
id"Rigbhashyam-216"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अरमानन्दरूपत्वात् णो हि निर्वृतिवाचकः ॥ १५८ ॥"
searchText"अरमानन्दरूपत्वात् णो हि निर्वृतिवाचकः ॥ १५८ ॥"
id"Rigbhashyam-217"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तज्ज्ञापयति सा देवी ज्ञानं दत्वा महत्तरम् । महो अर्णः स्वयं देवः स्वमात्मानं प्रकाशयेत् । विराजयति विश्वाश्च धियः सुज्ञानदानतः ॥ १५९ ॥"
searchText"तज्ज्ञापयति सा देवी ज्ञानं दत्वा महत्तरम् । महो अर्णः स्वयं देवः स्वमात्मानं प्रकाशयेत् । विराजयति विश्वाश्च धियः सुज्ञानदानतः ॥ १५९ ॥"
id"Rigbhashyam-218"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सूक्तं त्वनारतं प्रोक्तम् अनुवागेककालिका ॥ (वेदेषु आवापोद्वापे हेतुनिरूपणम्) अन्यथात्वं च तत्र स्यादावापोद्वापतस्त्वृचाम् ॥ १६०॥"
searchText"सूक्तं त्वनारतं प्रोक्तम् अनुवागेककालिका ॥ (वेदेषु आवापोद्वापे हेतुनिरूपणम्) अन्यथात्वं च तत्र स्यादावापोद्वापतस्त्वृचाम् ॥ १६०॥"
id"Rigbhashyam-219"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"वेदानन्तत्वविज्ञप्त्यै तौ चक्रे बादरायणः ।"
searchText"वेदानन्तत्वविज्ञप्त्यै तौ चक्रे बादरायणः ।"
id"Rigbhashyam-220"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B06"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ऋचः स ऋच उद्धृत्य ऋग्वेदं कृतवान् प्रभुः । यजूंषि निगदाच्चैव तथा सामानि सामतः ॥१६१॥"
searchText"ऋचः स ऋच उद्धृत्य ऋग्वेदं कृतवान् प्रभुः । यजूंषि निगदाच्चैव तथा सामानि सामतः ॥१६१॥"
id"Rigbhashyam-221"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B07"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"एवं पुराणवचनादुद्धृता हि ततस्ततः । ऋचः शाखात्वमापन्नाः शिष्यतच्छिष्यकैरिमाः ॥१६२॥"
searchText"एवं पुराणवचनादुद्धृता हि ततस्ततः । ऋचः शाखात्वमापन्नाः शिष्यतच्छिष्यकैरिमाः ॥१६२॥"
id"Rigbhashyam-222"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B08"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मानस्तेनेति पूर्वासु ह्यूनता दृश्यतेऽर्थतः । शुनःशेपोदिताभ्यश्च पठ्यन्तेऽन्यत्र काश्चन ॥ १६३॥"
searchText"मानस्तेनेति पूर्वासु ह्यूनता दृश्यतेऽर्थतः । शुनःशेपोदिताभ्यश्च पठ्यन्तेऽन्यत्र काश्चन ॥ १६३॥"
id"Rigbhashyam-223"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B09"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अत्राप्यक्रमतो दृष्टिरिति नैकक्रमो भवेत् ।"
searchText"अत्राप्यक्रमतो दृष्टिरिति नैकक्रमो भवेत् ।"
id"Rigbhashyam-224"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B10"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अनन्तत्वात्तु वेदानां प्रायः कर्मानुसारतः । सङ्क्षेेपं कृतवान् देवः शिष्याश्च तदनुज्ञया ॥ १६४ ॥"
searchText"अनन्तत्वात्तु वेदानां प्रायः कर्मानुसारतः । सङ्क्षेेपं कृतवान् देवः शिष्याश्च तदनुज्ञया ॥ १६४ ॥"
id"Rigbhashyam-225"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B11"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अष्टकाध्यायवर्गादि भेदं च कृतवान् प्रभुः । स्वाध्यायविश्रमार्थाय तस्मात् क्रमविपर्ययः ॥ १६५ ॥"
searchText"अष्टकाध्यायवर्गादि भेदं च कृतवान् प्रभुः । स्वाध्यायविश्रमार्थाय तस्मात् क्रमविपर्ययः ॥ १६५ ॥"
id"Rigbhashyam-226"
oldKey"RG_C01_S03_V12_B12"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S03"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तत्र तत्रैवान्तरिता दृश्यन्ते च खिला अपि । यत्रार्थे न विशेषोऽस्ति पदान्तरितताऽत्र च । यत्राल्पोऽपि विशेषोऽस्ति पदं नान्तरितं भवेत् ॥ १६६ ॥"
searchText"तत्र तत्रैवान्तरिता दृश्यन्ते च खिला अपि । यत्रार्थे न विशेषोऽस्ति पदान्तरितताऽत्र च । यत्राल्पोऽपि विशेषोऽस्ति पदं नान्तरितं भवेत् ॥ १६६ ॥"
id"Rigbhashyam-227"
oldKey"RG_C01_S04"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"ऐन्द्रसूक्तम्"
searchText"ऐन्द्रसूक्तम् मण्डलम्–१,अध्यायः–१.अनुवाकः–२ सूक्तम् – ४ सुरूपकृत्नुं दशर्चम्, वैश्वामित्रो मधुच्छन्दा ऋषिः, गायत्री,३ विरा १० निचृत् , इन्द्रः देवतामुद्गलः– द्वितीयानुवाके चत्वारि सूक्तानि । तत्र सुरूपम् इत्यादिकम् दशर्चं प्रथमसूक्तम् । इन्द्रं पृच्छ इति चतुर्थ्याम् ऋचि लिङ्गदर्शनात् इन्द्रो देवता ॥ सोमपानार्थमिन्द्रप्रार्थना विराड् गायत्री अज्ञानादिभिः सह युद्धे रक्षणाय इन्द्रप्रार्थना ॥ इति चतुर्थं सूक्तम् ॥"
id"Rigbhashyam-228"
oldKey"RG_C01_S04_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सुरूपकृत्नुमूतये सुदुघामिव गोदुहे ॥ जुहूमसि द्यविऽद्यवि ॥ १ ॥"
searchText"सुरूपकृत्नुमूतये सुदुघामिव गोदुहे ॥ जुहूमसि द्यविऽद्यवि ॥ १ ॥ सुरूपऽकृत्नुम् । ऊतये । सुदुघाम्ऽइव । गोऽदुहे ॥ जुहूमसि । द्यविऽद्यवि ॥ १ ॥ इष्टार्थसिद्धये रक्षणाय च भगवति प्रार्थना"
id"Rigbhashyam-229"
oldKey"RG_C01_S04_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"विष्णुं सुरूपकर्तारमभिप्रेतार्थसिद्धये । त्राणाय वा कामधेनुमिव दोहाय तत्स्थितेः ॥१६७॥"
searchText"विष्णुं सुरूपकर्तारमभिप्रेतार्थसिद्धये । त्राणाय वा कामधेनुमिव दोहाय तत्स्थितेः ॥१६७॥"
id"Rigbhashyam-230"
oldKey"RG_C01_S04_V01_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"दिने दिने स्वाह्वयामः.......... ॥ १ ॥"
searchText"दिने दिने स्वाह्वयामः.......... ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-231"
oldKey"RG_C01_S04_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"उप नस्सवना गहि सोमस्य सोमपाः पिब ॥ गोदा इद्रेवतो मदः ॥ २ ॥"
searchText"उप नस्सवना गहि सोमस्य सोमपाः पिब ॥ गोदा इद्रेवतो मदः ॥ २ ॥ उप । नः । सवना । आ । गहि । सोमस्य । सोमऽपाः । पिब ॥ गोऽदाः । इत् । रेवतः । मदः ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-232"
oldKey"RG_C01_S04_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"................ज्ञानदोऽस्यैव चाधिकम् । ज्ञानाख्यरयियुक्तस्य हिरण्यादिमतोऽपि वा ॥ १६८॥"
searchText"................ज्ञानदोऽस्यैव चाधिकम् । ज्ञानाख्यरयियुक्तस्य हिरण्यादिमतोऽपि वा ॥ १६८॥"
id"Rigbhashyam-233"
oldKey"RG_C01_S04_V02_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सुखकारी भवान् ......॥ २ ॥"
searchText"सुखकारी भवान् ......॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-234"
oldKey"RG_C01_S04_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अथा ते अन्तमानां विद्याम सुमतीनाम् ॥ मानो अतिख्य आगहि ॥ ३ ॥"
searchText"अथा ते अन्तमानां विद्याम सुमतीनाम् ॥ मानो अतिख्य आगहि ॥ ३ ॥ अथ । ते । अन्तमानाम् । विद्याम । सुऽमतीनाम् ॥ मा । नः । अति । ख्यः । आ । गहि ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-235"
oldKey"RG_C01_S04_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".................तस्माल्लभेम सुमतीस्तव । अन्ते मितास्त्वद्विषया मतयो ह्युत्तमोत्तमाः ॥ अस्मानतीत्य मा पश्य करुणार्द्रदृशा सदा ॥१६९॥ ३ ॥"
searchText".................तस्माल्लभेम सुमतीस्तव । अन्ते मितास्त्वद्विषया मतयो ह्युत्तमोत्तमाः ॥ अस्मानतीत्य मा पश्य करुणार्द्रदृशा सदा ॥१६९॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-236"
oldKey"RG_C01_S04_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"परेहि विग्रमस्तृतमिन्द्रम्पृच्छा विपश्चितम् ॥ यस्ते सखिभ्य आवरम् ॥ ४ ॥"
searchText"परेहि विग्रमस्तृतमिन्द्रम्पृच्छा विपश्चितम् ॥ यस्ते सखिभ्य आवरम् ॥ ४ ॥ परा । इहि । विग्रम् । अस्तृतम् । इन्द्रम् । पृच्छा । विपःऽचितम् ॥ यः । ते । सखिऽभ्यः । आवरम् ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-237"
oldKey"RG_C01_S04_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मन्मनो वाऽथ शक्रो वा दूरेऽपि परमेश्वरम् । गच्छाग्राह्यमनष्टं च व्याप्तचित्तं य एव च ॥ सखिभ्य उत्तमो नित्यम् ................॥ ४ ॥"
searchText"मन्मनो वाऽथ शक्रो वा दूरेऽपि परमेश्वरम् । गच्छाग्राह्यमनष्टं च व्याप्तचित्तं य एव च ॥ सखिभ्य उत्तमो नित्यम् ................॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-238"
oldKey"RG_C01_S04_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"उत ब्रुवन्तु नोनिदो निरन्यतश्चिदारत । दधाना इन्द्र इद्दुवः ॥ ५, ७ ॥"
searchText"उत ब्रुवन्तु नोनिदो निरन्यतश्चिदारत । दधाना इन्द्र इद्दुवः ॥ ५, ७ ॥ उत । ब्रुवन्तु । नः । निदः । निः । अन्यतः । चित् । अरत ॥ दधानाः । इन्द्रे । इत् । दुवः ॥ ५, ७ ॥"
id"Rigbhashyam-239"
oldKey"RG_C01_S04_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"..................निदस्तस्य समीपगाः ॥ १७०॥"
searchText"..................निदस्तस्य समीपगाः ॥ १७०॥"
id"Rigbhashyam-240"
oldKey"RG_C01_S04_V05_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तेऽपि ब्रुवन्तु नो देवं प्रापुर्ये चान्यतोऽपि तम् । निर्गत्याज्ञानतस्त्वस्माद् दधाना ईश एव च । दुवः प्राणान् ब्रुवं त्वेव तेऽपि नः परमेश्वरम् ॥१७१॥५ ॥"
searchText"तेऽपि ब्रुवन्तु नो देवं प्रापुर्ये चान्यतोऽपि तम् । निर्गत्याज्ञानतस्त्वस्माद् दधाना ईश एव च । दुवः प्राणान् ब्रुवं त्वेव तेऽपि नः परमेश्वरम् ॥१७१॥५ ॥"
id"Rigbhashyam-241"
oldKey"RG_C01_S04_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"उत नः सुभगा अरिर्वोचेयुर्दस्म कृष्टयः ॥ स्यामेदिन्द्रस्य शर्मणि ॥ ६ ॥"
searchText"उत नः सुभगा अरिर्वोचेयुर्दस्म कृष्टयः ॥ स्यामेदिन्द्रस्य शर्मणि ॥ ६ ॥ उत । नः । सुऽभगान् । अरिः । वोचेयुः । दस्म । कृष्टयः । स्याम । इत् । इन्द्रस्य । शर्मणि ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-242"
oldKey"RG_C01_S04_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अरयोऽपि प्रजा अस्मान् वोचेयुः सुभगान् सदा । शत्रुभेदिंस्तवेन्द्रस्य स्यामैवानुग्रहे सुखे ॥१७२॥ ६ ॥"
searchText"अरयोऽपि प्रजा अस्मान् वोचेयुः सुभगान् सदा । शत्रुभेदिंस्तवेन्द्रस्य स्यामैवानुग्रहे सुखे ॥१७२॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-243"
oldKey"RG_C01_S04_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"एमाशुमाशवे भर यज्ञश्रियन्नृमादनम् ॥ पतयन्मन्दयत्सखम् ॥ ७ ॥"
searchText"एमाशुमाशवे भर यज्ञश्रियन्नृमादनम् ॥ पतयन्मन्दयत्सखम् ॥ ७ ॥ आ । र्इम् । आशुम् । आशवे । भर । यज्ञऽश्रियम् । नृऽमादनम् । पतयत् । मन्दयत्ऽसखम् ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-244"
oldKey"RG_C01_S04_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आशुवीर्य तवैवाशुं सोमं क्षिप्रं मनोऽपि वा । आभरस्वोदरे तुष्ट्या हृदि वा यज्ञभूषणम् ॥ १७३॥"
searchText"आशुवीर्य तवैवाशुं सोमं क्षिप्रं मनोऽपि वा । आभरस्वोदरे तुष्ट्या हृदि वा यज्ञभूषणम् ॥ १७३॥"
id"Rigbhashyam-245"
oldKey"RG_C01_S04_V07_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ईमेव पुंमदकरं मदादुत्पतनादिके । हेतुं मन्दत्वहेतुं च तत्सखीनां पुरोगतेः ॥१७४॥७॥"
searchText"ईमेव पुंमदकरं मदादुत्पतनादिके । हेतुं मन्दत्वहेतुं च तत्सखीनां पुरोगतेः ॥१७४॥७॥"
id"Rigbhashyam-246"
oldKey"RG_C01_S04_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अस्य पीत्वा शतक्रतो घनो वृत्राणामभवः ॥ प्रावो वाजेषु वाजिनम् ॥ ८ ॥"
searchText"अस्य पीत्वा शतक्रतो घनो वृत्राणामभवः ॥ प्रावो वाजेषु वाजिनम् ॥ ८ ॥ अस्य । पीत्वा । शतक्रतो इतिशतऽक्रतो । घनः । वृत्राणाम् । अभवः । प्र । आवः । वाजेषु । वाजिनम् ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-247"
oldKey"RG_C01_S04_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"एनं पीत्वा बहुज्ञानाभूस्तमोभिरनावृतः । प्रसादादेव मुक्तेषु तमो सह्यतया घनः ॥ १७५॥"
searchText"एनं पीत्वा बहुज्ञानाभूस्तमोभिरनावृतः । प्रसादादेव मुक्तेषु तमो सह्यतया घनः ॥ १७५॥"
id"Rigbhashyam-248"
oldKey"RG_C01_S04_V08_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आवृतेरेव वृत्राणि ह्यज्ञानान्यन्नदं नरम् । प्रावो युद्धेषु योद्धारं भक्तं ज्ञानिनमेव च ॥ १७६॥ ८ ॥"
searchText"आवृतेरेव वृत्राणि ह्यज्ञानान्यन्नदं नरम् । प्रावो युद्धेषु योद्धारं भक्तं ज्ञानिनमेव च ॥ १७६॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-249"
oldKey"RG_C01_S04_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"तन्त्वा वाजेषु वाजिनं वाजयामश्शतक्रतो । धनानामिन्द्र सातये ॥ ९ ॥"
searchText"तन्त्वा वाजेषु वाजिनं वाजयामश्शतक्रतो । धनानामिन्द्र सातये ॥ ९ ॥ तम् । त्वा । वाजेषु । वाजिनम् । वाजयामः । शतक्रतो इति शतक्रतो ॥ धनानाम् । इन्द्र । सातये ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-250"
oldKey"RG_C01_S04_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"योधयामो वयं तं त्वां ज्ञानादिधनलब्धये । अज्ञानाद्यस्मदरिभिः ..............॥ ९ ॥"
searchText"योधयामो वयं तं त्वां ज्ञानादिधनलब्धये । अज्ञानाद्यस्मदरिभिः ..............॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-251"
oldKey"RG_C01_S04_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"यो रायो३ऽवनिर्महान्त्सुपारस्सुन्वतस्सखा ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ १०, ८, ४ ॥"
searchText"यो रायो३ऽवनिर्महान्त्सुपारस्सुन्वतस्सखा ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ १०, ८, ४ ॥ यः । रायः । अवनिः । महान् । सुऽपारः । सुन्वतः । सखा ॥ तस्मै । इन्द्राय । गायत ॥ १०, ८, ४ ॥ कम्पस्वरस्य अर्थविशेषनिरूपणम्"
id"Rigbhashyam-252"
oldKey"RG_C01_S04_V10_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"............ योऽशेषद्रविणावनिः । सुखदः संसृतेः पारस्तस्मा इन्द्राय गायत ॥ १७७ ॥"
searchText"............ योऽशेषद्रविणावनिः । सुखदः संसृतेः पारस्तस्मा इन्द्राय गायत ॥ १७७ ॥"
id"Rigbhashyam-253"
oldKey"RG_C01_S04_V10_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S04"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"कम्पोऽशेषग्रहे क्वापि लज्जायां वा पुरातने । पृथक्त्वे धृष्यतायां वा हरिणर्क्संहितोदितः ॥१७८ ॥ १० ॥"
searchText"कम्पोऽशेषग्रहे क्वापि लज्जायां वा पुरातने । पृथक्त्वे धृष्यतायां वा हरिणर्क्संहितोदितः ॥१७८ ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-254"
oldKey"RG_C01_S05"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"ऐन्द्रसूक्तम्"
searchText"ऐन्द्रसूक्तम् मण्डलम्—१. अध्यायः–१. अनुवाकः–२. सूक्तम्–५. ‘आ त्वा’ दशर्चम् । वैश्वामित्रो मधुच्छन्दा गायत्री (१ विरा, ३ पिपीलिका मध्या निचृत्, ५-७, ९ निचृत्, ८ पादनिचृत्) इन्द्रो देवता विराड् गायत्री आर्ची उष्णिक् पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री निचृद् गायत्री निचृद् गायत्री निचृद् गायत्री पादनिचृद् गायत्री पादनिचृद् गायत्री भगवति बन्धमुक्ति-संसारवधप्रार्थना ॥ इति पञ्चमं सूक्तम् ॥"
id"Rigbhashyam-255"
oldKey"RG_C01_S05_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"आ त्वेता निषीदतेन्द्रमभि प्र गायत ॥ सखायस्स्तोमवाहसः ॥ १ ॥"
searchText"आ त्वेता निषीदतेन्द्रमभि प्र गायत ॥ सखायस्स्तोमवाहसः ॥ १ ॥ आ । तु । आ । इत । नि । सीदत । इन्द्रम् । अभि । प्र । गायत ॥ सखायः । स्तोमऽवाहसः ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-256"
oldKey"RG_C01_S05_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"पुरूतमम्पुरूणामीशानं वार्याणाम् ॥ इन्द्रं सोमे सचा सुते ॥ २ ॥"
searchText"पुरूतमम्पुरूणामीशानं वार्याणाम् ॥ इन्द्रं सोमे सचा सुते ॥ २ ॥ पुरुऽतमम् । पुरूणाम् । ईशानम् । वार्याणाम् । इन्द्रम् । सोमे । सचा । सुते ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-257"
oldKey"RG_C01_S05_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सुपूर्णानां पूर्णतमं वरेण्यानामधीश्वरम् । सुते सोमे सुखेनैव स चागायत तं प्रभुम् ॥१७१॥ २ ॥"
searchText"सुपूर्णानां पूर्णतमं वरेण्यानामधीश्वरम् । सुते सोमे सुखेनैव स चागायत तं प्रभुम् ॥१७१॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-258"
oldKey"RG_C01_S05_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"स घा नो योग आभुवत्स राये स पुरन्ध्याम् ॥ गमद्वाजेभिरास नः ॥ ३ ॥"
searchText"स घा नो योग आभुवत्स राये स पुरन्ध्याम् ॥ गमद्वाजेभिरास नः ॥ ३ ॥ सः । घ । नः । योगे । आ । भुवत् । सः । राये । सः । पुरम्ऽध्याम् ॥ गमत् । वाजेभिः । आ । सः । नः ॥ ३ ॥ घशब्द अवधारणार्थः"
id"Rigbhashyam-259"
oldKey"RG_C01_S05_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मुक्तौ योगायाऽसमन्ताद् भवेन्नो घोऽवधारणे । स एव भगवान् ज्ञानवित्ताय स च बुद्धिगः ॥ १८०॥"
searchText"मुक्तौ योगायाऽसमन्ताद् भवेन्नो घोऽवधारणे । स एव भगवान् ज्ञानवित्ताय स च बुद्धिगः ॥ १८०॥"
id"Rigbhashyam-260"
oldKey"RG_C01_S05_V03_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"बुद्धिः पुराश्रयत्वेन पुरन्धिः पत्न््नयथापि वा । पत्न््नयर्थत्वे तु तादर्थ्यं सोऽन्नैः सह न आव्रजेत् ॥१८१॥३ ॥"
searchText"बुद्धिः पुराश्रयत्वेन पुरन्धिः पत्न््नयथापि वा । पत्न््नयर्थत्वे तु तादर्थ्यं सोऽन्नैः सह न आव्रजेत् ॥१८१॥३ ॥"
id"Rigbhashyam-261"
oldKey"RG_C01_S05_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"यस्य संस्थे न वृण्वते हरी समत्सु शत्रवः ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ ४ ॥"
searchText"यस्य संस्थे न वृण्वते हरी समत्सु शत्रवः ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ ४ ॥ यस्य । सम्ऽस्थे । न । वृण्वते । हरी इति । समत्ऽसु । शत्रवः । तस्मै । इन्द्राय । गायत ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-262"
oldKey"RG_C01_S05_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यस्य स्थितौ न वृणुते हर्यग्रमपि शत्रवः । मनः पुरो वा विषयहरणान्मन एव च । बुद्धिश्च हरिशब्दोक्ते तमआदीनि शत्रवः ॥१८२॥४ ॥"
searchText"यस्य स्थितौ न वृणुते हर्यग्रमपि शत्रवः । मनः पुरो वा विषयहरणान्मन एव च । बुद्धिश्च हरिशब्दोक्ते तमआदीनि शत्रवः ॥१८२॥४ ॥"
id"Rigbhashyam-263"
oldKey"RG_C01_S05_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सुतपाव्ने सुता इमे शुचयो यन्ति वीतये ॥ सोमासो दध्याशिरः ॥ ५, ९ ॥"
searchText"सुतपाव्ने सुता इमे शुचयो यन्ति वीतये ॥ सोमासो दध्याशिरः ॥ ५, ९ ॥ सुतऽपाव्ने । सुताः । इमे । शुचयः । यन्ति । वीतये ॥ सोमासः । दधिऽआशिरः ॥ ५, ९ ॥"
id"Rigbhashyam-264"
oldKey"RG_C01_S05_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सोमपे शुचयः सोमाः प्राप्त्यै दधिविमिश्रिताः । मनांसि ध्यानयुक्तानि वायान्ति हरये सदा ॥ १८३ ॥५,९ ॥"
searchText"सोमपे शुचयः सोमाः प्राप्त्यै दधिविमिश्रिताः । मनांसि ध्यानयुक्तानि वायान्ति हरये सदा ॥ १८३ ॥५,९ ॥"
id"Rigbhashyam-265"
oldKey"RG_C01_S05_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"त्वं सुतस्य पीतये सद्यो वृद्धो अजायथाः ॥ इन्द्र ज्यैष्ठ्याय सुक्रतो ॥ ६ ॥"
searchText"त्वं सुतस्य पीतये सद्यो वृद्धो अजायथाः ॥ इन्द्र ज्यैष्ठ्याय सुक्रतो ॥ ६ ॥ त्वम् । सुतस्य । पीतये । सद्यः । वृद्धः । अजायथाः ॥ इन्द्र । ज्यैष्ठ्याय । सुक्रतो इति सुऽक्रतो ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-266"
oldKey"RG_C01_S05_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सदा पूर्णः शुभज्ञानज्यैष्ठ्यव्यक्त्यै सुताप्तये । न क्षुदादेरभिव्यक्तोऽभवः......... ॥ ६ ॥"
searchText"सदा पूर्णः शुभज्ञानज्यैष्ठ्यव्यक्त्यै सुताप्तये । न क्षुदादेरभिव्यक्तोऽभवः......... ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-267"
oldKey"RG_C01_S05_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"आ त्वा विशन्त्वाशवस्सोमास इन्द्र गिर्वणः ॥ शन्ते सन्तु प्रचेतसे ॥ ७ ॥"
searchText"आ त्वा विशन्त्वाशवस्सोमास इन्द्र गिर्वणः ॥ शन्ते सन्तु प्रचेतसे ॥ ७ ॥ आ । त्वा । विशन्तु । । आशवः । सोमासः । इन्द्र । गिर्वणः ॥ शम् । ते । सन्तु । प्रऽचेतसे ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-268"
oldKey"RG_C01_S05_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"......................... गीर्भिर्वृतप्रभो । प्रकृष्टचेतास्त्वद्भृत्यो योऽस्मै स्युः शङ्कराः सुताः ॥ १८४॥७ ॥"
searchText"......................... गीर्भिर्वृतप्रभो । प्रकृष्टचेतास्त्वद्भृत्यो योऽस्मै स्युः शङ्कराः सुताः ॥ १८४॥७ ॥"
id"Rigbhashyam-269"
oldKey"RG_C01_S05_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"त्वां स्तोमा अवीवृधन्त्वामुक्था शतक्रतो ॥ त्वां वर्धन्तु नो गिरः ॥ ८ ॥"
searchText"त्वां स्तोमा अवीवृधन्त्वामुक्था शतक्रतो ॥ त्वां वर्धन्तु नो गिरः ॥ ८ ॥ त्वाम् । स्तोमाः । अवीवृधन् । त्वाम् । उक्था । शतक्रतो इति शतऽक्रतो ॥ त्वाम् । वर्धन्तु । नः । गिरः ॥ ८ ॥ विष्णोः वृद्धित्वे आकाशदृष्टान्तः"
id"Rigbhashyam-270"
oldKey"RG_C01_S05_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"व्यञ्जयन्त्यधिकं स्तोमाः साम््नयुक्थान्यृक्षु चैव हि । महागुणैः व्यञ्जयन्तु गिरोऽस्माकमपि प्रभो ॥ १८५ ॥"
searchText"व्यञ्जयन्त्यधिकं स्तोमाः साम््नयुक्थान्यृक्षु चैव हि । महागुणैः व्यञ्जयन्तु गिरोऽस्माकमपि प्रभो ॥ १८५ ॥"
id"Rigbhashyam-271"
oldKey"RG_C01_S05_V08_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आकाशवृद्धिवद् वृद्धिर्विष्णोः स्यान्नैव चान्यथा । ‘न वर्धते नोकनीयान््’ इति ह्येनं श्रुतिर्जगौ ॥ १८६॥"
searchText"आकाशवृद्धिवद् वृद्धिर्विष्णोः स्यान्नैव चान्यथा । ‘न वर्धते नोकनीयान््’ इति ह्येनं श्रुतिर्जगौ ॥ १८६॥"
id"Rigbhashyam-272"
oldKey"RG_C01_S05_V08_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"महातात्पर्यरोधाच्च श्रुत्यर्थो नापरो भवेत् । यद्यन्यापेक्षया वृद्धिरीशत्वं स्यात् कुतोऽस्य च ॥ अक्षितोतिरिति ह्यस्मात् पूर्णाभिप्रायतोदिता ॥ १८७॥८ ॥"
searchText"महातात्पर्यरोधाच्च श्रुत्यर्थो नापरो भवेत् । यद्यन्यापेक्षया वृद्धिरीशत्वं स्यात् कुतोऽस्य च ॥ अक्षितोतिरिति ह्यस्मात् पूर्णाभिप्रायतोदिता ॥ १८७॥८ ॥"
id"Rigbhashyam-273"
oldKey"RG_C01_S05_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अक्षितोतिः सनेदिमं वाजमिन्द्रः सहस्रिणम् ॥ यस्मिन्विश्वानि पौंस्या ॥ ९ ॥"
searchText"अक्षितोतिः सनेदिमं वाजमिन्द्रः सहस्रिणम् ॥ यस्मिन्विश्वानि पौंस्या ॥ ९ ॥ अक्षितऽऊतिः । सनेत् । इमम् । वाजम् । इन्द्रः । सहस्रिणम् ॥ यस्मिन् । विश्वानि । पौंस्या ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-274"
oldKey"RG_C01_S05_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अनन्तफलदं वाजमस्मत्तो लभतां स च । ददातु वा पौरुषाणि शक्तयो यत्र चाखिलाः ॥ १८८ ॥"
searchText"अनन्तफलदं वाजमस्मत्तो लभतां स च । ददातु वा पौरुषाणि शक्तयो यत्र चाखिलाः ॥ १८८ ॥"
id"Rigbhashyam-275"
oldKey"RG_C01_S05_V09_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अतश्चानन्तशक्तित्वान्न वृद्ध्याद्याः कथञ्चन । सर्वोपेतेत्येतमर्थमभिप्रेत्याह वेदरा ॥ १८९॥९ ॥"
searchText"अतश्चानन्तशक्तित्वान्न वृद्ध्याद्याः कथञ्चन । सर्वोपेतेत्येतमर्थमभिप्रेत्याह वेदरा ॥ १८९॥९ ॥"
id"Rigbhashyam-276"
oldKey"RG_C01_S05_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"मानो मर्ता अभिद्रुहन्तनूनामिन्द्र गिर्वणः ॥ ईशानो यवया वधम् ॥ १०, १०, ५ ॥"
searchText"मानो मर्ता अभिद्रुहन्तनूनामिन्द्र गिर्वणः ॥ ईशानो यवया वधम् ॥ १०, १०, ५ ॥ मा । नः । मर्ताः । अभि । द्रुहन् । तनूनाम् । इन्द्र । गिर्वणः ॥ ईशानः । यवय । वधम् ॥ १०,१०,५ ॥"
id"Rigbhashyam-277"
oldKey"RG_C01_S05_V10_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मा मर्तानस्तनूनां तु द्रोग्धारः स्युः कथञ्चन । ईशोऽस्यपाकुरु वधं तेन नो मुक्तिदानतः ॥ १९०॥"
searchText"मा मर्तानस्तनूनां तु द्रोग्धारः स्युः कथञ्चन । ईशोऽस्यपाकुरु वधं तेन नो मुक्तिदानतः ॥ १९०॥"
id"Rigbhashyam-278"
oldKey"RG_C01_S05_V10_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S05"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मानुषेभ्यस्तनूनां च नैव नः स्युर्विपत्तयः । कालेन दैवतः प्राप्तः स्याददेहत्वतो वधः ॥ १९१ ॥ १० ॥"
searchText"मानुषेभ्यस्तनूनां च नैव नः स्युर्विपत्तयः । कालेन दैवतः प्राप्तः स्याददेहत्वतो वधः ॥ १९१ ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-279"
oldKey"RG_C01_S06"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"इन्द्रसूक्तम्"
searchText"इन्द्रसूक्तम् मण्डलम्—१.अध्यायः–१.अनुवाकः–२. सूक्तम्—६. द्वितीयानुवाके तृतीयं सूक्तम् । युञ्जन्ति दशर्चम् , वैश्वामित्रो मधुच्छन्दाः ऋषिःः १-२,४ मरुतः, ३-५ इन्द्रमरुतौ, ६-१० इन्द्रो देवता गायत्रीछन्दः (१२ विरा, ४.८ निचृत्) विराड् गायत्री इन्द्रो मरुतश्च देवताः निचृद् गायत्री, मरुतः देवताः इन्द्रो मरुतश्च देवताः इन्द्रो देवता इन्द्रो देवता निचृद् गायत्री, इन्द्रो देवता इन्द्रो देवता ॥ इति षष्टं सूक्तम् ॥"
id"Rigbhashyam-280"
oldKey"RG_C01_S06_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषञ्चरन्तम्परि तस्थुषः ॥ रोचन्ते रोचना दिवि ॥ १ ॥"
searchText"युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषञ्चरन्तम्परि तस्थुषः ॥ रोचन्ते रोचना दिवि ॥ १ ॥ युञ्जन्ति । ब्रध्नम् । अरुषम् । चरन्तम् । परि । तस्थुषः । रोचन्ते । रोचना । दिवि ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-281"
oldKey"RG_C01_S06_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"पौंस्यानि वासुदेवस्य ब्रध्नं वृद्धं दिवाकरम् । अरुणं चरन्तं परितो गिरीन्युञ्जन्ति सर्वदा ॥ १९२ ॥"
searchText"पौंस्यानि वासुदेवस्य ब्रध्नं वृद्धं दिवाकरम् । अरुणं चरन्तं परितो गिरीन्युञ्जन्ति सर्वदा ॥ १९२ ॥"
id"Rigbhashyam-282"
oldKey"RG_C01_S06_V01_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तैरेवान्यानि चन्द्रादि रोचनानि त्रिविष्टपे । रोचयन्ति ॥ १ ॥"
searchText"तैरेवान्यानि चन्द्रादि रोचनानि त्रिविष्टपे । रोचयन्ति ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-283"
oldKey"RG_C01_S06_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"युञ्जन्त्यस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे ॥ शोणा धृष्णू नृवाहसा ॥ २ ॥"
searchText"युञ्जन्त्यस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे ॥ शोणा धृष्णू नृवाहसा ॥ २ ॥ युञ्जन्ति । अस्य । काम्या । हरी इति । विऽपक्षसा । रथे ॥ शोणा । धृष्णू इति । नृऽवाहसा ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-284"
oldKey"RG_C01_S06_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".........हरी चास्य मनोबुद्धी स्वशक्तयः । युञ्जन्त्यधिगुणत्वेन काम्यावश्वावथापि वा ॥ १९३ ॥"
searchText".........हरी चास्य मनोबुद्धी स्वशक्तयः । युञ्जन्त्यधिगुणत्वेन काम्यावश्वावथापि वा ॥ १९३ ॥"
id"Rigbhashyam-285"
oldKey"RG_C01_S06_V02_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"विशिष्टपक्षसंयुक्ताविव क्षिप्रतरौ सदा । रथे देहेऽपि वा देवाः स्वमनो बुद्धिमेव च ॥ १९४ ॥"
searchText"विशिष्टपक्षसंयुक्ताविव क्षिप्रतरौ सदा । रथे देहेऽपि वा देवाः स्वमनो बुद्धिमेव च ॥ १९४ ॥"
id"Rigbhashyam-286"
oldKey"RG_C01_S06_V02_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अस्य देहे प्रयुञ्जन्ति सूर्यादीन् स्थापयन्ति च । सूर्यादिस्थापकत्वं च ब्रह्मादीनां भवेत् सदा ॥ १९५॥"
searchText"अस्य देहे प्रयुञ्जन्ति सूर्यादीन् स्थापयन्ति च । सूर्यादिस्थापकत्वं च ब्रह्मादीनां भवेत् सदा ॥ १९५॥"
id"Rigbhashyam-287"
oldKey"RG_C01_S06_V02_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"शोणौ च शमणौ प्रोक्तौ सुखप्राप्तौ यतस्सदा । श्यामौ मूर्धनि शोणौ च शक्राश्वावग्रगौ स्मृतौ ॥"
searchText"शोणौ च शमणौ प्रोक्तौ सुखप्राप्तौ यतस्सदा । श्यामौ मूर्धनि शोणौ च शक्राश्वावग्रगौ स्मृतौ ॥"
id"Rigbhashyam-288"
oldKey"RG_C01_S06_V02_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"धृष्टौ नॄन् प्रति तं वेशं वहन्तौ तावुभावपि ॥ १९६॥२ ॥"
searchText"धृष्टौ नॄन् प्रति तं वेशं वहन्तौ तावुभावपि ॥ १९६॥२ ॥"
id"Rigbhashyam-289"
oldKey"RG_C01_S06_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"केतुङ्कृण्वन्नकेतवे पेशो मर्या अपेशसे ॥ समुषद्भिरजायथाः ॥ ३ ॥"
searchText"केतुङ्कृण्वन्नकेतवे पेशो मर्या अपेशसे ॥ समुषद्भिरजायथाः ॥ ३ ॥ केतुम् । कृण्वन् । अकेतवे । पेशः । मर्याः । अपेशसे ॥ सम् । उषत्ऽभिः । अजायथाः ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-290"
oldKey"RG_C01_S06_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अज्ञाय कुर्वन् सज्ज्ञानं हेमाहेमाय चेश्वरः । उषद्भिः सम्प्रकाशद्भिः शक्तिभिर्व्यक्ततामगाः ॥ १९७ ॥"
searchText"अज्ञाय कुर्वन् सज्ज्ञानं हेमाहेमाय चेश्वरः । उषद्भिः सम्प्रकाशद्भिः शक्तिभिर्व्यक्ततामगाः ॥ १९७ ॥"
id"Rigbhashyam-291"
oldKey"RG_C01_S06_V03_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मर्या मरणवन्तोऽपि देवा एवम् ............॥ ३ ॥"
searchText"मर्या मरणवन्तोऽपि देवा एवम् ............॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-292"
oldKey"RG_C01_S06_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"आदहस्वधामनु पुनर्गर्भत्वमेरिरे ॥ दधाना नाम यज्ञियम् ॥ ४ ॥"
searchText"आदहस्वधामनु पुनर्गर्भत्वमेरिरे ॥ दधाना नाम यज्ञियम् ॥ ४ ॥ आत् । अह । स्वधाम् । अनु । पुनः । गर्भऽत्वम् । आऽर्इरिरे ॥ दधानाः । नाम । यज्ञियम् ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-293"
oldKey"RG_C01_S06_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".......................हरेर्वशात्॥ तदैव सुखमन्वेव पुनर्गूढत्वमापिरे ॥ १९८॥"
searchText".......................हरेर्वशात्॥ तदैव सुखमन्वेव पुनर्गूढत्वमापिरे ॥ १९८॥"
id"Rigbhashyam-294"
oldKey"RG_C01_S06_V04_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स्वेच्छयैव परेशस्य शक्तयो देवता अपि । यज्ञे वाच्यं दधानाश्च नाम ........ ॥ ४ ॥"
searchText"स्वेच्छयैव परेशस्य शक्तयो देवता अपि । यज्ञे वाच्यं दधानाश्च नाम ........ ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-295"
oldKey"RG_C01_S06_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"वीळुचिदारुजत्नुभिर्गुहाचिदिन्द्र वह्निभिः ॥ अविन्द उस्रिया अनु ॥ ५, ११ ॥"
searchText"वीळुचिदारुजत्नुभिर्गुहाचिदिन्द्र वह्निभिः ॥ अविन्द उस्रिया अनु ॥ ५, ११ ॥ वीळुु । चित् । आरुजत्नुऽभिः । गुहा । चित् । इन्द्र । वह्निऽभिः ॥ अविन्दः । उस्रियाः । अनु ॥ ५,११ ॥"
id"Rigbhashyam-296"
oldKey"RG_C01_S06_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"....................... वीु दृढं ह्यपि ॥ १९९ ॥"
searchText"....................... वीु दृढं ह्यपि ॥ १९९ ॥"
id"Rigbhashyam-297"
oldKey"RG_C01_S06_V05_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आरुजद्भिः स्वसामर्थ्यैर्गुहायां संस्थितोऽपि सन् । वहद्भिरखिलं लोकं प्रकाशत्वानि लब्धवान् ।"
searchText"आरुजद्भिः स्वसामर्थ्यैर्गुहायां संस्थितोऽपि सन् । वहद्भिरखिलं लोकं प्रकाशत्वानि लब्धवान् ।"
id"Rigbhashyam-298"
oldKey"RG_C01_S06_V05_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"देवैर्वैतादृशैः साकमानुकूल्येन लब्धवान् ॥ २००॥ ५॥"
searchText"देवैर्वैतादृशैः साकमानुकूल्येन लब्धवान् ॥ २००॥ ५॥"
id"Rigbhashyam-299"
oldKey"RG_C01_S06_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"देवयन्तो यथा मतिमच्छा विदद्वसुङ्गिरः ॥ महामनूषत श्रुतम् ॥ ६ ॥"
searchText"देवयन्तो यथा मतिमच्छा विदद्वसुङ्गिरः ॥ महामनूषत श्रुतम् ॥ ६ ॥ देवऽयन्तः । यथा । मतिम् । अच्छ । विदत्ऽवसुम् । गिरः ॥ महाम् । अनूषत । श्रुतम् ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-300"
oldKey"RG_C01_S06_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सम्यक्प्रद्योतयन्तोऽमुं मतिरूपं यथास्थितम् । विदद्वित्तं महान्तं च विश्रुतं सुगिरोऽस्तुवन् ॥ २०१ ॥ ६ ॥"
searchText"सम्यक्प्रद्योतयन्तोऽमुं मतिरूपं यथास्थितम् । विदद्वित्तं महान्तं च विश्रुतं सुगिरोऽस्तुवन् ॥ २०१ ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-301"
oldKey"RG_C01_S06_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रेण सं हि दृक्षसे सञ्जग्मानो अबिभ्युषा ॥ मन्दू समानवर्चसा ॥ ७ ॥"
searchText"इन्द्रेण सं हि दृक्षसे सञ्जग्मानो अबिभ्युषा ॥ मन्दू समानवर्चसा ॥ ७ ॥ इन्द्रेण । सम् । हि । दृक्षसे । सम्ऽजग्मानः । अबिभ्युषा ॥ मन्दू इति । समानऽवर्चसा ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-302"
oldKey"RG_C01_S06_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तस्य सन्दर्शनायैव सङ्गतस्तेन शङ्करः । मखात्मा पुरुहूतो वा श्रीभूमी च सुखात्मिके ॥ २०२ ॥७ ॥"
searchText"तस्य सन्दर्शनायैव सङ्गतस्तेन शङ्करः । मखात्मा पुरुहूतो वा श्रीभूमी च सुखात्मिके ॥ २०२ ॥७ ॥"
id"Rigbhashyam-303"
oldKey"RG_C01_S06_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अनवद्यैरभिद्युभिर्मखस्सहस्वदर्चति ॥ गणैरिन्द्रस्य काम्यैः ॥ ८ ॥"
searchText"अनवद्यैरभिद्युभिर्मखस्सहस्वदर्चति ॥ गणैरिन्द्रस्य काम्यैः ॥ ८ ॥ अनवद्यैः । अभिद्युऽभिः । मखः । सहस्वत् । अर्चति ॥ गणैः । इन्द्रस्य । काम्यैः ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-304"
oldKey"RG_C01_S06_V08_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अनवद्यैर्महाज्ञानैः प्रियैर्देवगणैः सह । वायुना च सहार्चन्ति सुधीत्वात् परमेश्वरम् ॥२०३ ॥ ८ ॥"
searchText"अनवद्यैर्महाज्ञानैः प्रियैर्देवगणैः सह । वायुना च सहार्चन्ति सुधीत्वात् परमेश्वरम् ॥२०३ ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-305"
oldKey"RG_C01_S06_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अतः परिज्मन्नागहि दिवो वा रोचनादधि ॥ समस्मिन्नृञ्जते गिरः ॥ ९ ॥"
searchText"अतः परिज्मन्नागहि दिवो वा रोचनादधि ॥ समस्मिन्नृञ्जते गिरः ॥ ९ ॥ अतः । परिऽज्मन् । आ । गहि । दिवः । वा । रोचनात् । अधि ॥ सम् । अस्मिन् । ऋञ्जते । गिरः ॥ ९ ॥ अनुक्रमणिकोेक्तदेवताविमर्शः"
id"Rigbhashyam-306"
oldKey"RG_C01_S06_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अतो हेतोरिहायाहि दिवो वा सूर्यमण्डलात् । परिज्मन् सर्वगास्माकमधिकृत्य समर्हणम् ॥ अस्मिन् गिरः प्राप्नुवन्ति सम्यक्परममुख्यतः ॥ २०४ ॥"
searchText"अतो हेतोरिहायाहि दिवो वा सूर्यमण्डलात् । परिज्मन् सर्वगास्माकमधिकृत्य समर्हणम् ॥ अस्मिन् गिरः प्राप्नुवन्ति सम्यक्परममुख्यतः ॥ २०४ ॥"
id"Rigbhashyam-307"
oldKey"RG_C01_S06_V09_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"युञ्जन्तीत्यत्र बाहुल्यात् देवयन्तोत इत्यपि । बाहुल्यादृ(ल्यात् दृष्टि)ष्टितो गीर्भिर्विनाऽर्थो नान्य इष्यते ॥ २०५॥ ९ ॥"
searchText"युञ्जन्तीत्यत्र बाहुल्यात् देवयन्तोत इत्यपि । बाहुल्यादृ(ल्यात् दृष्टि)ष्टितो गीर्भिर्विनाऽर्थो नान्य इष्यते ॥ २०५॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-308"
oldKey"RG_C01_S06_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इतो वा सातिमीमहे दिवो वा पार्थिवादधि ॥ इन्द्रं महो वा रजसः ॥ १०, १२, ६ ॥"
searchText"इतो वा सातिमीमहे दिवो वा पार्थिवादधि ॥ इन्द्रं महो वा रजसः ॥ १०, १२, ६ ॥ इतः । वा । सातिम् । ईमहे । दिवः । वा । पार्थिवात् । अधि ॥ इन्द्रम् । महः । वा । रजसः ॥ १०, १२, ६ ॥"
id"Rigbhashyam-309"
oldKey"RG_C01_S06_V10_B10"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S06"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"इतो दिवो वा पातालात् सातिं लाभस्वरूपिणम् । महतो रञ्जकात् विष्णोर्लोकाद्वा तमधीमहे ॥ २०६ ॥ १०,१२,६ ॥"
searchText"इतो दिवो वा पातालात् सातिं लाभस्वरूपिणम् । महतो रञ्जकात् विष्णोर्लोकाद्वा तमधीमहे ॥ २०६ ॥ १०,१२,६ ॥"
id"Rigbhashyam-310"
oldKey"RG_C01_S07"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"ऐन्द्रसूूक्तम्"
searchText"ऐन्द्रसूूक्तम् मण्डलम् —१.अध्यायः–१. अनुवाकः-२. सूक्तम्—७. द्वितीयानुवाके चतुर्थम् ‘इन्द्रं’ दशर्चम्, वैश्वामित्रो मधुच्छन्दाः ऋषिः, गायत्री (२ निचृत्, ८, १० पिपीलिकामध्या निचृत्,९ पादनिचृत्) इन्द्रो देवता निचृद् गायत्री इन्द्रस्य पर्वतादिनियन्तृत्वमहिमावर्णनम् निचृद् गायत्री मोक्ष-सासांरिकपुरुषार्थार्थ भगवत्प्रार्थना अविद्यावरणापसरणार्थं भगवति प्रार्थना स्तोमा अपि न साकल्येन विष्णुवाचकाः भगवतः प्रेरकत्वे वृषदृष्टान्तः पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री पादनिचृद् गायत्री केवलशब्दवाच्य इन्द्रः पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री ॥ इति सप्तमं सूक्तम् ॥"
id"Rigbhashyam-311"
oldKey"RG_C01_S07_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रमिद्गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः ॥ इन्द्रं वाणीरनूषत ॥ १ ॥"
searchText"इन्द्रमिद्गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः ॥ इन्द्रं वाणीरनूषत ॥ १ ॥ इन्द्रम् । इत् । गाथिनः । बृहत् । इन्द्रम् । अर्केभिः । अर्किणः ॥ इन्द्रम् । वाणीः । अनूषत ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-312"
oldKey"RG_C01_S07_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तमेव गाथिनः साम्ना स्तुवन्त्यृग्भिश्च बह्वृचाः । बृहन्तमन्यवाणीभिरपि .............. ॥ १ ॥"
searchText"तमेव गाथिनः साम्ना स्तुवन्त्यृग्भिश्च बह्वृचाः । बृहन्तमन्यवाणीभिरपि .............. ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-313"
oldKey"RG_C01_S07_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्र इद्घर्योः सचा सम्मिश्ल आवचो युजा ॥ इन्द्रो वज्री हिरण्ययः ॥ २ ॥"
searchText"इन्द्र इद्घर्योः सचा सम्मिश्ल आवचो युजा ॥ इन्द्रो वज्री हिरण्ययः ॥ २ ॥ इन्द्रः । इत् । हर्योः । सचा । सम्ऽमिश्लः । आ । वचःऽयुजा ॥ इन्द्रः । वज्री । हिरण्ययः ॥ २ ॥ भक्तशरीररथाधिरूढो भगवान् हिरण्ययो भगवान्"
id"Rigbhashyam-314"
oldKey"RG_C01_S07_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".................. हर्यो विमिश्रितः ॥ २०७ ॥ रथेऽथवा मनोबुद्ध्योर्वाङ्मात्रेणैव योगिनोः ॥"
searchText".................. हर्यो विमिश्रितः ॥ २०७ ॥ रथेऽथवा मनोबुद्ध्योर्वाङ्मात्रेणैव योगिनोः ॥"
id"Rigbhashyam-315"
oldKey"RG_C01_S07_V02_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सचा सुखेन वज्री च ज्ञानानन्दो हि धातुतः । हितश्च रमणीयश्च हिरण्यय इतीरितः ॥ २०८ ॥२ ॥"
searchText"सचा सुखेन वज्री च ज्ञानानन्दो हि धातुतः । हितश्च रमणीयश्च हिरण्यय इतीरितः ॥ २०८ ॥२ ॥"
id"Rigbhashyam-316"
oldKey"RG_C01_S07_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रो दीर्घाय चक्षस आसूर्यं रोहयद्दिवि ॥ वि गोभिरद्रिमैरयत् ॥ ३ ॥"
searchText"इन्द्रो दीर्घाय चक्षस आसूर्यं रोहयद्दिवि ॥ वि गोभिरद्रिमैरयत् ॥ ३ ॥ इन्द्रः । दीर्घाय । चक्षसे । आ । सूर्यम् । रोहयत् । दिवि ॥ वि । गोभिः । अद्रिम् । ऐरयत् ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-317"
oldKey"RG_C01_S07_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"दीर्घकालं दर्शनाय सूर्यमारोहयद्दिवि । ज्ञानैरादरयोग्यं च प्राणात्मानं समैरयत् ॥ २०९॥३ ॥"
searchText"दीर्घकालं दर्शनाय सूर्यमारोहयद्दिवि । ज्ञानैरादरयोग्यं च प्राणात्मानं समैरयत् ॥ २०९॥३ ॥"
id"Rigbhashyam-318"
oldKey"RG_C01_S07_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्र वाजेषु नोऽव सहस्रप्रधनेषु च ॥ उग्र उग्राभिरूतिभिः ॥ ४ ॥"
searchText"इन्द्र वाजेषु नोऽव सहस्रप्रधनेषु च ॥ उग्र उग्राभिरूतिभिः ॥ ४ ॥ इन्द्र । वाजेषु । नः । अव । सहस्रऽप्रधनेषु । च ॥ उग्रः । उग्राभिः । ऊतिऽभिः ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-319"
oldKey"RG_C01_S07_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"बहुभिर्युध्यमानेषु युद्धेष्वपि सदाऽव नः । दुष्टोग्रैः सदभिप्रायैः ...... ॥ ४ ॥"
searchText"बहुभिर्युध्यमानेषु युद्धेष्वपि सदाऽव नः । दुष्टोग्रैः सदभिप्रायैः ...... ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-320"
oldKey"RG_C01_S07_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे ॥ युजं वृत्रेषु वज्रिणम् ॥ ५, १३ ॥"
searchText"इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे ॥ युजं वृत्रेषु वज्रिणम् ॥ ५, १३ ॥ इन्द्रम् । वयम् । महाऽधने । इन्द्रम् । अर्भे । हवामहे ॥ युजम् । वृत्रेषु । वज्रिणम् ॥ ५, १३ ॥"
id"Rigbhashyam-321"
oldKey"RG_C01_S07_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".................महदल्पधनार्थिनः । हवामहेऽरिवर्ज्यं तं तमसां प्रतियोगिनम् ॥ २१० ॥ ५॥"
searchText".................महदल्पधनार्थिनः । हवामहेऽरिवर्ज्यं तं तमसां प्रतियोगिनम् ॥ २१० ॥ ५॥"
id"Rigbhashyam-322"
oldKey"RG_C01_S07_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"स नो वृषन्नमुञ्चरुं सत्रादावन्नपावृधि ॥ अस्मभ्यमप्रतिष्कुतः ॥ ६ ॥"
searchText"स नो वृषन्नमुञ्चरुं सत्रादावन्नपावृधि ॥ अस्मभ्यमप्रतिष्कुतः ॥ ६ ॥ सः । नः । वृषन् । अमुम् । चरुम् । सत्राऽदावन् । अप । वृधि ॥ अस्मभ्यम् । अप्रतिऽस्कुतः ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-323"
oldKey"RG_C01_S07_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अस्मदीयं चरुं भोज्यमानन्दं त(त्व)मपावृणु । मोक्षगं सर्वदातस्त्वमप्रतिद्वन्द्व नो वृषन् ॥२११॥६ ॥"
searchText"अस्मदीयं चरुं भोज्यमानन्दं त(त्व)मपावृणु । मोक्षगं सर्वदातस्त्वमप्रतिद्वन्द्व नो वृषन् ॥२११॥६ ॥"
id"Rigbhashyam-324"
oldKey"RG_C01_S07_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"तुञ्जे तुञ्जे य उत्तरे स्तोमा इन्द्रस्य वज्रिणः ॥ न विन्धे अस्य सुष्टुतिम् ॥ ७ ॥"
searchText"तुञ्जे तुञ्जे य उत्तरे स्तोमा इन्द्रस्य वज्रिणः ॥ न विन्धे अस्य सुष्टुतिम् ॥ ७ ॥ तुञ्जेऽतुञ्जे । ये । उत्ऽतरे । स्तोमाः । इन्द्रस्य । वज्रिणः ॥ न । विन्धे । अस्य । सुऽस्तुतिम् ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-325"
oldKey"RG_C01_S07_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"त्वयैव प्रेरणे जाते तत्र तत्र य उत्तराः । तेऽपि स्तोमाः सुष्टुतित्वमस्यानन्त्यान्न चाप्नुयुः ॥ २१२॥७ ॥"
searchText"त्वयैव प्रेरणे जाते तत्र तत्र य उत्तराः । तेऽपि स्तोमाः सुष्टुतित्वमस्यानन्त्यान्न चाप्नुयुः ॥ २१२॥७ ॥"
id"Rigbhashyam-326"
oldKey"RG_C01_S07_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"वृषा यूथेव वंसगः कृष्टीरियर्त्योजसा ॥ ईशानो अप्रतिष्कुतः ॥ ८ ॥"
searchText"वृषा यूथेव वंसगः कृष्टीरियर्त्योजसा ॥ ईशानो अप्रतिष्कुतः ॥ ८ ॥ वृषा । यूथा इव । वंसगः । कृष्टीः । इयर्ति । ओजसा ॥ ईशानः । अप्रतिऽस्कुतः ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-327"
oldKey"RG_C01_S07_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"प्रतिवीरो वृषा वंसस्तद्गन्ता वंसगो विभीः । यूथान्याकर्षति यथा प्रजाः प्रेरयति प्रभुः । अल्पस्यापि प्रसिद्ध्यैव दृष्टान्तत्वं तु युज्यते ॥२१३॥८॥"
searchText"प्रतिवीरो वृषा वंसस्तद्गन्ता वंसगो विभीः । यूथान्याकर्षति यथा प्रजाः प्रेरयति प्रभुः । अल्पस्यापि प्रसिद्ध्यैव दृष्टान्तत्वं तु युज्यते ॥२१३॥८॥"
id"Rigbhashyam-328"
oldKey"RG_C01_S07_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"य एकश्चर्षणीनां वसूनामिरज्यति ॥ इन्द्रः पञ्च क्षितीनाम् ॥ ९ ॥"
searchText"य एकश्चर्षणीनां वसूनामिरज्यति ॥ इन्द्रः पञ्च क्षितीनाम् ॥ ९ ॥ यः । एकः । चर्षणीनाम् । वसूनाम् । इरज्यति ॥ इन्द्रः । पञ्च । क्षितीनाम् ॥ ९ ॥ पञ्चविधप्रजापालको भगवान्"
id"Rigbhashyam-329"
oldKey"RG_C01_S07_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"राजा भवति वित्तानां प्रजानां चैक एव यः । देवगन्धर्वदैतेयपितृमानुषभेदतः । प्रजानामपि पञ्चानां सामान्याच्च विशेषतः ॥२१४॥९ ॥"
searchText"राजा भवति वित्तानां प्रजानां चैक एव यः । देवगन्धर्वदैतेयपितृमानुषभेदतः । प्रजानामपि पञ्चानां सामान्याच्च विशेषतः ॥२१४॥९ ॥"
id"Rigbhashyam-330"
oldKey"RG_C01_S07_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रं वो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १०, १४, ७, २ ॥"
searchText"इन्द्रं वो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १०, १४, ७, २ ॥ इन्द्रम् । वः । विश्वतः । परि । हवामहे । जनेभ्यः ॥ अस्माकम् । अस्तु । केवलः ॥ १०, १४, ७, २ ॥"
id"Rigbhashyam-331"
oldKey"RG_C01_S07_V10_B10"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S07"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सम्यग्घवामहे सर्वगतं च व्यक्तरूपतः । स्थातुमेकत्र वोऽर्थाय जना नोऽस्तु स केवलः ॥ २१५ ॥ ॥ १०,१४,७,२ ॥"
searchText"सम्यग्घवामहे सर्वगतं च व्यक्तरूपतः । स्थातुमेकत्र वोऽर्थाय जना नोऽस्तु स केवलः ॥ २१५ ॥ ॥ १०,१४,७,२ ॥"
id"Rigbhashyam-332"
oldKey"RG_C01_S08"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"ऐन्द्रसूक्तम्"
searchText"ऐन्द्रसूक्तम् मण्डलम्—१.अध्यायः–१ .अनुवाकः–३. सूक्तम्– ८. ‘एन्द्रम्’ दशर्चम्, वैश्वामित्रो मधुच्छन्दाः ऋषिः, गायत्री च्छन्दः (१,५,८ निचृत्, २ प्रतिष्ठा, १० वर्धमाना) इन्द्रो देवता निचृद् गायत्री इन्द्रे ज्ञानप्रार्थना भगवद्दत्तज्ञानादिना बाह्य-आन्तरशत्रुपराजयः विराड् गायत्री निचृद् गायत्री भगवत इष्टदत्वे समुद्रदृष्टान्तः निचृद् गायत्री वर्धमाना गायत्री ॥ इति अष्टमं सूक्तम् ॥"
id"Rigbhashyam-333"
oldKey"RG_C01_S08_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"एन्द्र सानसिं रयिं सजत्वानं सदा सहम् ॥ वर्षिष्ठमूतये भर ॥ १ ॥"
searchText"एन्द्र सानसिं रयिं सजत्वानं सदा सहम् ॥ वर्षिष्ठमूतये भर ॥ १ ॥ आ । इन्द्र । सानसिम् । रयिम् । सऽजित्वानम् । सदाऽसहम् ॥ वर्षिष्ठम् । ऊतये । भर ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-334"
oldKey"RG_C01_S08_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"जयिना सहितं लाभयुक्तं वित्तं सदाबलम् । वर्षिष्ठं सुमहद्रक्षानिमित्तं नित्यदा भर ॥ २१६ ॥ १ ॥"
searchText"जयिना सहितं लाभयुक्तं वित्तं सदाबलम् । वर्षिष्ठं सुमहद्रक्षानिमित्तं नित्यदा भर ॥ २१६ ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-335"
oldKey"RG_C01_S08_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"नियेन मुष्टिहत्यया नि वृत्रा रुणधामहै ॥ त्वोतासो न्यर्वता ॥ २ ॥"
searchText"नियेन मुष्टिहत्यया नि वृत्रा रुणधामहै ॥ त्वोतासो न्यर्वता ॥ २ ॥ नि । येन । मुष्टिऽहत्यया । नि । वृत्रा । रुणधामहै ॥ त्वाऽऊतासः । नि । अर्वता ॥ २ ॥ उपसर्गावृत्त्या क्रियापदावृत्तिः"
id"Rigbhashyam-336"
oldKey"RG_C01_S08_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"येनारीन् मुष्टियुद्धेन तमांसि ज्ञानयुद्धतः । त्वत्प्रेरिता निरुन्धामः कांश्चिद्वा तुरगादिभिः ॥"
searchText"येनारीन् मुष्टियुद्धेन तमांसि ज्ञानयुद्धतः । त्वत्प्रेरिता निरुन्धामः कांश्चिद्वा तुरगादिभिः ॥"
id"Rigbhashyam-337"
oldKey"RG_C01_S08_V02_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आवृत्त्यैवोपसर्गस्य क्रियाऽऽवृत्तिर्भविष्यति ॥२१७॥२ ॥"
searchText"आवृत्त्यैवोपसर्गस्य क्रियाऽऽवृत्तिर्भविष्यति ॥२१७॥२ ॥"
id"Rigbhashyam-338"
oldKey"RG_C01_S08_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्र त्वोतास आ वयं वज्रङ्घना ददीमहि ॥ जयेम संयुधि स्पृधः ॥ ३ ॥"
searchText"इन्द्र त्वोतास आ वयं वज्रङ्घना ददीमहि ॥ जयेम संयुधि स्पृधः ॥ ३ ॥ इन्द्र । त्वाऽऊतासः । आ । वयम् । वज्रम् । घना । ददीमहि ॥ जयेम । सम् । युधि । स्पृधः ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-339"
oldKey"RG_C01_S08_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"त्वत्प्रेरिता ज्ञानरतिं दृढत्वेनाऽददीमहि ॥ ३ ॥"
searchText"त्वत्प्रेरिता ज्ञानरतिं दृढत्वेनाऽददीमहि ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-340"
oldKey"RG_C01_S08_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"वयं शूरेभिरस्तृभिरिन्द्र त्वया युजा वयम् ॥ सासह्याम पृतन्यतः ॥ ४ ॥"
searchText"वयं शूरेभिरस्तृभिरिन्द्र त्वया युजा वयम् ॥ सासह्याम पृतन्यतः ॥ ४ ॥ वयम् । शूरेभिः । अस्तृऽभिः । इन्द्र । त्वया । युजा । वयम् ॥ ससह्याम । पृतन्यतः ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-341"
oldKey"RG_C01_S08_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"त्वया पृतन्यतः शत्रूनभिष्याम सुयोद्धृभिः ॥२१८॥४ ॥"
searchText"त्वया पृतन्यतः शत्रूनभिष्याम सुयोद्धृभिः ॥२१८॥४ ॥"
id"Rigbhashyam-342"
oldKey"RG_C01_S08_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"महा इन्द्रः परश्च नु महित्वमस्तु वज्रिणे ॥ द्यौर्न प्रथिना शवः ॥ ५, १५ ॥"
searchText"महा इन्द्रः परश्च नु महित्वमस्तु वज्रिणे ॥ द्यौर्न प्रथिना शवः ॥ ५, १५ ॥ महान् । इन्द्रः । पर । च । नु । महिऽत्वम् । अस्तु । वज्रिणे ॥ द्यौः । न । प्रथिना । शवः ॥ ५, १५ ॥ जीवस्य ब्रह्मभावो न चिन्त्यः शवशब्दः सुखबलवाचकः"
id"Rigbhashyam-343"
oldKey"RG_C01_S08_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यस्मान्महाननादिश्च विष्णुर्जीवोऽवरस्तथा । तस्यैवास्तु महत्त्वं तन्न जीवब्रह्मतां स्मरेत् ।"
searchText"यस्मान्महाननादिश्च विष्णुर्जीवोऽवरस्तथा । तस्यैवास्तु महत्त्वं तन्न जीवब्रह्मतां स्मरेत् ।"
id"Rigbhashyam-344"
oldKey"RG_C01_S08_V05_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आकाशवत् प्रथिम्नाऽसौ शवः सुखबले तथा ॥ २१९॥५॥"
searchText"आकाशवत् प्रथिम्नाऽसौ शवः सुखबले तथा ॥ २१९॥५॥"
id"Rigbhashyam-345"
oldKey"RG_C01_S08_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"(७६) समोहे वाय आशत नरस्तोकस्य सनितौ ॥ विप्रासो वा धियायवः ॥ ६ ॥"
searchText"(७६) समोहे वाय आशत नरस्तोकस्य सनितौ ॥ विप्रासो वा धियायवः ॥ ६ ॥ भगवदज्ञानिनः पशवः"
id"Rigbhashyam-346"
oldKey"RG_C01_S08_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अन्यसंवहनेनापि ये तं प्राप्ता जनार्दनम् । ज्ञानलाभेन तु नरस्त एव पशवो परे । विप्राश्चैव धिया युक्ता मूर्खाः शूद्रसमा मताः॥२२०॥६॥"
searchText"अन्यसंवहनेनापि ये तं प्राप्ता जनार्दनम् । ज्ञानलाभेन तु नरस्त एव पशवो परे । विप्राश्चैव धिया युक्ता मूर्खाः शूद्रसमा मताः॥२२०॥६॥"
id"Rigbhashyam-347"
oldKey"RG_C01_S08_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"यः कुक्षिस्सोमपातमस्समुद्र इव पिन्वते ॥ उर्वीरापो न काकुदः ॥ ७ ॥"
searchText"यः कुक्षिस्सोमपातमस्समुद्र इव पिन्वते ॥ उर्वीरापो न काकुदः ॥ ७ ॥ यः । कुक्षिः । सोमऽपातमः । समुद्रःऽइव । पिन्वते ॥ उर्वीः । आपः । न । काकुदः ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-348"
oldKey"RG_C01_S08_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यः कुक्षिस्तस्य देवस्य समुद्र इव सोऽखिलान् । कामान् क्षरति भक्ताय महाप इव तर्पकाः ॥ काकुदस्तस्य जिह्वास्तु बह्व्यो बहुमुखेषु याः ॥२२१॥७ ॥"
searchText"यः कुक्षिस्तस्य देवस्य समुद्र इव सोऽखिलान् । कामान् क्षरति भक्ताय महाप इव तर्पकाः ॥ काकुदस्तस्य जिह्वास्तु बह्व्यो बहुमुखेषु याः ॥२२१॥७ ॥"
id"Rigbhashyam-349"
oldKey"RG_C01_S08_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"एवा ह्यस्य सूनृता विरप्शी गोमती मही ॥ पक्वा शाखा न दाशुषे ॥ ८ ॥"
searchText"एवा ह्यस्य सूनृता विरप्शी गोमती मही ॥ पक्वा शाखा न दाशुषे ॥ ८ ॥ एव । हि । अस्य । सूनृता । विऽरप्शी । गोऽमती । मही ॥ पक्वा । शाखा । न । दाशुषे ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-350"
oldKey"RG_C01_S08_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"एवमेवास्य वाणी च वेदेता महती तथा । पक्वा शाखेव यजते वरदात्री विरप्शिनः ॥ २२२॥ बलिष्ठस्य हि ते ................. ॥ ८ ॥"
searchText"एवमेवास्य वाणी च वेदेता महती तथा । पक्वा शाखेव यजते वरदात्री विरप्शिनः ॥ २२२॥ बलिष्ठस्य हि ते ................. ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-351"
oldKey"RG_C01_S08_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"एवा हि ते विभूतय ऊतय इन्द्र मावते ॥ सद्यश्चित् सन्ति दाशुषे ॥ ९ ॥"
searchText"एवा हि ते विभूतय ऊतय इन्द्र मावते ॥ सद्यश्चित् सन्ति दाशुषे ॥ ९ ॥ एव । हि । ते । विऽभूतयः । ऊतयः । इन्द्र । मावते ॥ सद्यः । चित् । सन्ति । दाशुषे ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-352"
oldKey"RG_C01_S08_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"............सन्ति सद्योऽपि यजते हि ते । मावते ज्ञानिने नित्यमूतयश्च विभूतयः ॥ २२३॥९ ॥"
searchText"............सन्ति सद्योऽपि यजते हि ते । मावते ज्ञानिने नित्यमूतयश्च विभूतयः ॥ २२३॥९ ॥"
id"Rigbhashyam-353"
oldKey"RG_C01_S08_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"एवा ह्यस्य काम्यास्तोम उक्थं च शंस्या ॥ इन्द्राय सोमपीतये ॥ १०, १६, ८ ॥"
searchText"एवा ह्यस्य काम्यास्तोम उक्थं च शंस्या ॥ इन्द्राय सोमपीतये ॥ १०, १६, ८ ॥ एव । हि । अस्य । काम्या । स्तोमः । उक्थम् । च । शंस्या ॥ इन्द्राय । सोमऽपीतये ॥ १०, १६, ८ ॥"
id"Rigbhashyam-354"
oldKey"RG_C01_S08_V10_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S08"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स्तोमा उक्थानि चैवास्य तस्मै काम्यानि सर्वदा । गेयाः शंस्यानि सोमस्य पीतये नान्यथा पिबेत् ॥ २२४ ॥ १० ॥"
searchText"स्तोमा उक्थानि चैवास्य तस्मै काम्यानि सर्वदा । गेयाः शंस्यानि सोमस्य पीतये नान्यथा पिबेत् ॥ २२४ ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-355"
oldKey"RG_C01_S09"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"ऐन्द्रसूक्तम्"
searchText"ऐन्द्रसूक्तम् मण्डलम्–१,अध्यायः–१.अनुवाकः–३. सूक्तम्—९. इन्द्रेहि दशर्चम् , ऋषिः - मधुच्छन्दाः, गायत्री छन्दः, इन्द्रो देवता निचृद् गायत्री निचृद् गायत्री वेदोच्चारणं भगवद्गुणप्रतिपादनार्थमेव पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री निचृद् गायत्री इन्द्रे विद्या-कीर्ति-अविकलदेहादिप्रार्थना निचृद् गायत्री ॥ इति नवमं सूक्तम् ॥"
id"Rigbhashyam-356"
oldKey"RG_C01_S09_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रेहि मत्स्यन्धसो विश्वेभिस्सोमपर्वभिः ॥ महा अभिष्टिरोजसा ॥ १ ॥"
searchText"इन्द्रेहि मत्स्यन्धसो विश्वेभिस्सोमपर्वभिः ॥ महा अभिष्टिरोजसा ॥ १ ॥ इन्द्र । आ । इहि । मत्सि । अन्धसः । विश्वेभिः । सोमपर्वऽभिः ॥ महान् । अभिष्टिः । ओजसा ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-357"
oldKey"RG_C01_S09_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सोमपाः सोमपर्वाणः सर्वं यस्मात्तदिच्छया । अभिष्टिरोजसा नित्यं मदं सुखमवाप्स्यसि ॥२२५ ॥ १ ॥"
searchText"सोमपाः सोमपर्वाणः सर्वं यस्मात्तदिच्छया । अभिष्टिरोजसा नित्यं मदं सुखमवाप्स्यसि ॥२२५ ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-358"
oldKey"RG_C01_S09_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"एमेनं सृजता सुते मन्दिमिन्द्राय मन्दिने ॥ चक्रिं विश्वानि चक्रये ॥ २ ॥"
searchText"एमेनं सृजता सुते मन्दिमिन्द्राय मन्दिने ॥ चक्रिं विश्वानि चक्रये ॥ २ ॥ आ । र्इम् । एनम् । सृजत । सुते । मन्दिम् । इन्द्राय । मन्दिने ॥ चक्रिम् । विश्वानि । चक्रये ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-359"
oldKey"RG_C01_S09_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"एनमासृजतेन्दौ च विष्णुं तं मदकारिणम् । मन्दिने विष्णवे सम्यक्कर्मिणं सर्वकर्मिणे ॥ २२६॥२॥"
searchText"एनमासृजतेन्दौ च विष्णुं तं मदकारिणम् । मन्दिने विष्णवे सम्यक्कर्मिणं सर्वकर्मिणे ॥ २२६॥२॥"
id"Rigbhashyam-360"
oldKey"RG_C01_S09_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"मत्स्वा सुशिप्र मन्दिभिस्स्तोमेभिर्विश्वचर्षणे ॥ सचैषु सवनेष्वा ॥ ३ ॥"
searchText"मत्स्वा सुशिप्र मन्दिभिस्स्तोमेभिर्विश्वचर्षणे ॥ सचैषु सवनेष्वा ॥ ३ ॥ मत्स्व । सुऽशिप्र । मन्दिऽभिः । स्तोमेभिः । विश्वऽचर्षणे ॥ सचा । एषु । सवनेषु । आ ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-361"
oldKey"RG_C01_S09_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स्वानन्द विश्वजीवेश मत्स्वास्मद्रक्षया सह ॥ ३ ॥"
searchText"स्वानन्द विश्वजीवेश मत्स्वास्मद्रक्षया सह ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-362"
oldKey"RG_C01_S09_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"असृग्रमिन्द्र ते गिरः प्रति त्वामुदहासत । अजोषा वृषभं पतिम् ॥ ४ ॥"
searchText"असृग्रमिन्द्र ते गिरः प्रति त्वामुदहासत । अजोषा वृषभं पतिम् ॥ ४ ॥ असृग्रम् । इन्द्र । ते । गिरेः । प्रति । त्वाम् । उत् । अहासत ॥ अजोषाः । वृषभम् । पतिम् ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-363"
oldKey"RG_C01_S09_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"त्वन्निस्सृता वेदवाचस्त्वां प्रत्येवाप्यनारतम् ॥ २२७ ॥"
searchText"त्वन्निस्सृता वेदवाचस्त्वां प्रत्येवाप्यनारतम् ॥ २२७ ॥"
id"Rigbhashyam-364"
oldKey"RG_C01_S09_V04_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"उच्चैर्मुख्यतया सम्यग्विसृष्टाः स्वपतिं प्रति । अजोषाः स्तुत्यरूपेण त्वत्सेव्यास्त्वदृते क्वचित् ॥ २२८॥४ ॥"
searchText"उच्चैर्मुख्यतया सम्यग्विसृष्टाः स्वपतिं प्रति । अजोषाः स्तुत्यरूपेण त्वत्सेव्यास्त्वदृते क्वचित् ॥ २२८॥४ ॥"
id"Rigbhashyam-365"
oldKey"RG_C01_S09_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सञ्चोेदय चित्रमर्वाग्राध इन्द्र वरेण्यम् ॥ असदित्ते विभु प्रभु॥ ५, १७ ॥"
searchText"सञ्चोेदय चित्रमर्वाग्राध इन्द्र वरेण्यम् ॥ असदित्ते विभु प्रभु॥ ५, १७ ॥ सम् । चोदय । चित्रम् । अर्वाक् । राधः । इन्द्र । वरेण्यम् ॥ असत् । इत् । ते । विऽभु । प्रऽभु ॥ ५, १७ ॥ इन्द्रे भगवति ऐश्वर्यार्थं प्रार्थना"
id"Rigbhashyam-366"
oldKey"RG_C01_S09_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अर्वाङ् नीचान् प्रति त्वस्मान् भद्रं राधः प्रचोदय । अस्त्येव ते विशेषेण प्रकृष्टं शुभमच्युतम् ॥ २२९॥५॥"
searchText"अर्वाङ् नीचान् प्रति त्वस्मान् भद्रं राधः प्रचोदय । अस्त्येव ते विशेषेण प्रकृष्टं शुभमच्युतम् ॥ २२९॥५॥"
id"Rigbhashyam-367"
oldKey"RG_C01_S09_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अस्मान्त्सु तत्र चोदयेन्द्र राये रभस्वतः ॥ तुविद्युम्न यशस्वतः ॥ ६ ॥"
searchText"अस्मान्त्सु तत्र चोदयेन्द्र राये रभस्वतः ॥ तुविद्युम्न यशस्वतः ॥ ६ ॥ अस्मान् । सु । तत्र । चोदय । इन्द्र । राये । रभस्वतः । तुविऽद्युम्न । यशस्वतः ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-368"
oldKey"RG_C01_S09_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"रभस्वतः शब्दवतः स्तोतॄनस्मान् यशस्वतः । तत्र त्वयि महाराये महाकीर्ते सुचोदय ॥ २३०॥६ ।"
searchText"रभस्वतः शब्दवतः स्तोतॄनस्मान् यशस्वतः । तत्र त्वयि महाराये महाकीर्ते सुचोदय ॥ २३०॥६ ।"
id"Rigbhashyam-369"
oldKey"RG_C01_S09_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सङ्गोेमदिन्द्र वाजवदस्मे पृथु श्रवो बृहत् ॥ विश्वायुर्धेह्यक्षितम् ॥ ७ ॥"
searchText"सङ्गोेमदिन्द्र वाजवदस्मे पृथु श्रवो बृहत् ॥ विश्वायुर्धेह्यक्षितम् ॥ ७ ॥ सम् । गोऽमत् । इन्द्र । वाजऽवत् । अस्मे इति । पृथु । श्रवः । बृहत् ॥ विश्वऽआयुः । धेहि । अक्षितम् ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-370"
oldKey"RG_C01_S09_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अस्मास्वतिबृहज्ज्ञानं नित्यं सन्धेहि चाक्षयम् ॥ ७ ॥"
searchText"अस्मास्वतिबृहज्ज्ञानं नित्यं सन्धेहि चाक्षयम् ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-371"
oldKey"RG_C01_S09_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अस्मे धेहि श्रवो बृहद् द्युुम्नं सहस्रसातमम् ॥ इन्द्र ता रथिनीरिषः ॥ ८ ॥"
searchText"अस्मे धेहि श्रवो बृहद् द्युुम्नं सहस्रसातमम् ॥ इन्द्र ता रथिनीरिषः ॥ ८ ॥ अस्मे इति । धेहि । श्रवः । बृहत् । द्युम्नम् । सहस्रऽसातमम् ॥ इन्द्र । ताः । रथिनीः । इषः ॥ ८ ॥ प्रार्थनावाक्ये पौनरुक्त्यं न दोषाय"
id"Rigbhashyam-372"
oldKey"RG_C01_S09_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"विद्यां कीर्तिं सदेहान्नं बहुलाभयुतं बृहत् । प्रार्थने पौनरुक्त्यं न चोदयेति ततः पुनः ॥२३१॥८ ॥"
searchText"विद्यां कीर्तिं सदेहान्नं बहुलाभयुतं बृहत् । प्रार्थने पौनरुक्त्यं न चोदयेति ततः पुनः ॥२३१॥८ ॥"
id"Rigbhashyam-373"
oldKey"RG_C01_S09_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"वसोरिन्द्रं वसुपतिङ्गीर्भिर्गृणन्त ऋग्मियम् ॥ होम गन्तारमूतये ॥ ९ ॥"
searchText"वसोरिन्द्रं वसुपतिङ्गीर्भिर्गृणन्त ऋग्मियम् ॥ होम गन्तारमूतये ॥ ९ ॥ वसोः । इन्द्रम् । वसुऽपतिम् । गीःऽभिः । गृणन्तः । ऋग्मियम् ॥ होम । गन्तारम् । ऊतये ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-374"
oldKey"RG_C01_S09_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"वसोर्वसूनां च पतिं देवदेवेश्वरं प्रभुम् । ऋङ्मेयमाह्वयामोऽत्र गृणन्तोऽभीष्टसिद्धये ॥२३२॥९ ॥"
searchText"वसोर्वसूनां च पतिं देवदेवेश्वरं प्रभुम् । ऋङ्मेयमाह्वयामोऽत्र गृणन्तोऽभीष्टसिद्धये ॥२३२॥९ ॥"
id"Rigbhashyam-375"
oldKey"RG_C01_S09_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सुतेसुते न्योकसे बृहद् बृहत एदरिः । इन्द्राय शूषमर्चति ॥ १०, १८, ९ ॥"
searchText"सुतेसुते न्योकसे बृहद् बृहत एदरिः । इन्द्राय शूषमर्चति ॥ १०, १८, ९ ॥ सुतेऽसुते । निऽओकसे । बृहत् । बृहते । आ । इत् । अरिः ॥ इन्द्राय । शूषम् । अर्चति ॥ १०, १८, ९॥"
id"Rigbhashyam-376"
oldKey"RG_C01_S09_V10_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S09"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अविनाश्यरिरुद्दिष्टो बृहच्छूषं सुखं प्रति । सुते सुते सद्गृहाय देवाय बृहतेऽर्चति ॥ २३३ ॥ १० ॥"
searchText"अविनाश्यरिरुद्दिष्टो बृहच्छूषं सुखं प्रति । सुते सुते सद्गृहाय देवाय बृहतेऽर्चति ॥ २३३ ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-377"
oldKey"RG_C01_S10"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"ऐन्द्रसूक्तम्"
searchText"ऐन्द्रसूक्तम् मण्डलम्–१,अध्यायः–१.अनुवाकः–३. सूक्तम् – १० तृतीयानुवाके तृतीयं सूक्तम् ऐन्द्रसूक्तम् गायन्ति द्वादश मधुच्छन्दाः अनुष्टुप्, इन्द्रो देवता विराडनुष्टुप् विराडनुष्टुप् इन्द्रे अस्मदीयस्तुतिश्रवणार्थं प्रार्थना विराडनुष्टुप् भुरिग् उष्णिक् विराडनुष्टुप् वाचां भगवद्विषयकत्वप्रार्थना ॥ इति दशमं सूक्तम् ॥"
id"Rigbhashyam-378"
oldKey"RG_C01_S10_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"गायन्ति त्वा गायत्रिणोऽर्चन्त्यर्कमर्किणः ॥ ब्रह्माणस्त्वा शतक्रत उद्वंशमिव येमिरे ॥ १ ॥"
searchText"गायन्ति त्वा गायत्रिणोऽर्चन्त्यर्कमर्किणः ॥ ब्रह्माणस्त्वा शतक्रत उद्वंशमिव येमिरे ॥ १ ॥ गायन्ति । त्वा । गायत्रिणः । अर्चन्ति । अर्कम् । अर्किणः ॥ ब्रह्माणः । त्वा । शतक्रतो इति शतऽक्रतो । उत् । वंशम्ऽइव । येमिरे ॥ १ ॥ ऋक्-सामादिभिः भगवत्स्तुतिः"
id"Rigbhashyam-379"
oldKey"RG_C01_S10_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"गायन्ति सामगास्त्वृग्भिः शंसन्त्यृग्वेदिनोऽन्तिकम् । विरिञ्चास्त्वां बहुज्ञान शक्रकेतुमिवोच्छ्रितम् ॥ २३४ ॥"
searchText"गायन्ति सामगास्त्वृग्भिः शंसन्त्यृग्वेदिनोऽन्तिकम् । विरिञ्चास्त्वां बहुज्ञान शक्रकेतुमिवोच्छ्रितम् ॥ २३४ ॥"
id"Rigbhashyam-380"
oldKey"RG_C01_S10_V01_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"व्यजानन् .............. ॥ १ ॥"
searchText"व्यजानन् .............. ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-381"
oldKey"RG_C01_S10_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"यत्सानोस्सानुमारुहद् भूर्यस्पष्ट कर्त्वम् । तदिन्द्रो अर्थञ्चेतति यूथेन वृष्णिरेजति ॥ २ ॥"
searchText"यत्सानोस्सानुमारुहद् भूर्यस्पष्ट कर्त्वम् । तदिन्द्रो अर्थञ्चेतति यूथेन वृष्णिरेजति ॥ २ ॥ यत् । सानोः । सानुम् । आ । अरुहत् । भूरि । अस्पष्ट । कर्त्वम् ॥ तत् । इन्द्रः । अर्थम् । चेतति । यूथेन । वृष्णिः । एजति ॥ २ ॥ मुक्तामुक्तसमूहेनापि सेव्यो भगवान्"
id"Rigbhashyam-382"
oldKey"RG_C01_S10_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"..........उच्चतोऽप्युच्चं सामर्थ्यं करणे तव । ततोऽपि भूरि यत्तेन चेतत्यर्थमतो भवान् ॥ मुक्तामुक्तसमूहेन शोभते गूढशक्तिमान् ॥ २३५ ॥"
searchText"..........उच्चतोऽप्युच्चं सामर्थ्यं करणे तव । ततोऽपि भूरि यत्तेन चेतत्यर्थमतो भवान् ॥ मुक्तामुक्तसमूहेन शोभते गूढशक्तिमान् ॥ २३५ ॥"
id"Rigbhashyam-383"
oldKey"RG_C01_S10_V02_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"उच्चादुच्चं विरिञ्चादिगतं कर्तृत्वमेव यत् । भूरि स्पष्टमभूत्तेन परेशस्य ततश्च सः । चेतत्यर्थानशेषांश्च महायूथेन चेष्टते ॥ २३६॥ २ ॥"
searchText"उच्चादुच्चं विरिञ्चादिगतं कर्तृत्वमेव यत् । भूरि स्पष्टमभूत्तेन परेशस्य ततश्च सः । चेतत्यर्थानशेषांश्च महायूथेन चेष्टते ॥ २३६॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-384"
oldKey"RG_C01_S10_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"युक्ष्वा हि केशिना हरी वृषणा कक्ष्यप्रा । अथान इन्द्र सोमपा गिरामुपश्रुतिञ्चर ॥ ३ ॥"
searchText"युक्ष्वा हि केशिना हरी वृषणा कक्ष्यप्रा । अथान इन्द्र सोमपा गिरामुपश्रुतिञ्चर ॥ ३ ॥ युक्ष्व । हि । केशिना । हरी इति । वृषणा । कक्ष्यऽप्रा ॥ अथ । नः । इन्द्र । सोमऽपाः । गिराम् । उपऽश्रुतिम् । चर ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-385"
oldKey"RG_C01_S10_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"कक्ष्याभिः पूरकौ पुष्ट्या युङ्क्ष्व त्वं केशिनौ हरी । अथोपगम्य शृणु नो गिरः ............. ॥ ३ ॥"
searchText"कक्ष्याभिः पूरकौ पुष्ट्या युङ्क्ष्व त्वं केशिनौ हरी । अथोपगम्य शृणु नो गिरः ............. ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-386"
oldKey"RG_C01_S10_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"एहि स्तोमामभि स्वराभि गृणीह्यारुव । ब्रह्म च नो वसो सचेन्द्र यज्ञञ्च वर्धय ॥ ४ ॥"
searchText"एहि स्तोमामभि स्वराभि गृणीह्यारुव । ब्रह्म च नो वसो सचेन्द्र यज्ञञ्च वर्धय ॥ ४ ॥ आ । इहि । स्तोमान् । अभि । स्वर । अभि । गृणीहि । आ । रुव ॥ ब्रह्म । च । नः । वसा इति । सचा । इन्द्र । यज्ञम् । च । वर्धय ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-387"
oldKey"RG_C01_S10_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"..................अभिस्वर च स्तुतिम् ॥ २३७ ॥"
searchText"..................अभिस्वर च स्तुतिम् ॥ २३७ ॥"
id"Rigbhashyam-388"
oldKey"RG_C01_S10_V04_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"प्रशंसां कुरु शब्दं च पुनर्हर्षान्महत्तरम् । ब्रह्म यज्ञं च नोऽन्तस्थो बहिष्ठश्चैव वर्धय ॥ २३८॥४ ॥"
searchText"प्रशंसां कुरु शब्दं च पुनर्हर्षान्महत्तरम् । ब्रह्म यज्ञं च नोऽन्तस्थो बहिष्ठश्चैव वर्धय ॥ २३८॥४ ॥"
id"Rigbhashyam-389"
oldKey"RG_C01_S10_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"उक्थमिन्द्राय शंस्यं वर्धनम्पुरु निष्षिधे ॥ शक्रो यथा सुतेषु णो रारणत्सख्येषु च ॥ ५ ॥"
searchText"उक्थमिन्द्राय शंस्यं वर्धनम्पुरु निष्षिधे ॥ शक्रो यथा सुतेषु णो रारणत्सख्येषु च ॥ ५ ॥ उक्थम् । इन्द्राय । शंस्यम् । वर्धनम् । पुरु निःऽसिधे ॥ शक्रः । यथा । सुतेषु । नः । ररणत् । सख्येषु । च ॥ ५ ॥ नित्यवृद्धविष्णोः वर्धनाभिप्रायः"
id"Rigbhashyam-390"
oldKey"RG_C01_S10_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"नित्यवृद्धत्वतो विष्णोर्वर्धनं तु प्रकाशनम् । बहुशत्रून्निष्षिदसौ हरिर्दनुजघातकः ॥ २३९ ॥"
searchText"नित्यवृद्धत्वतो विष्णोर्वर्धनं तु प्रकाशनम् । बहुशत्रून्निष्षिदसौ हरिर्दनुजघातकः ॥ २३९ ॥"
id"Rigbhashyam-391"
oldKey"RG_C01_S10_V05_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अस्मत्सख्याय शब्दं च चकारास्मासु संस्थितः । यथा सुतेषु सोमेषु करोत्यृत्विक्षु च स्थितः ॥ २४०॥५ ॥"
searchText"अस्मत्सख्याय शब्दं च चकारास्मासु संस्थितः । यथा सुतेषु सोमेषु करोत्यृत्विक्षु च स्थितः ॥ २४०॥५ ॥"
id"Rigbhashyam-392"
oldKey"RG_C01_S10_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"तमित्सखित्व ईमहे तं राये तं सुवीर्ये । स शक्र उत नश्शकदिन्द्रो वसु दयमानः ॥ ६, १९ ॥"
searchText"तमित्सखित्व ईमहे तं राये तं सुवीर्ये । स शक्र उत नश्शकदिन्द्रो वसु दयमानः ॥ ६, १९ ॥ तम् । इत् । सखिऽत्वे । र्इमहे । तम् । राये । तम् । सुऽवीर्ये ॥ सः । शक्रः । उत । नः । शकत् । इन्द्रः । वसु । दयमानः ॥ ६, १९ ॥ शक्रशब्दवाच्यो विष्णुः"
id"Rigbhashyam-393"
oldKey"RG_C01_S10_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तमेव शरणं नित्यं सखित्वाद्यर्थमीमहे । शक्त्यानन्दस्वरूपत्वाच्छक्रः सर्वत्र चाशकत् । अस्माकं च सदा वित्तं दददेव प्रवर्तते ॥ २४१॥६॥"
searchText"तमेव शरणं नित्यं सखित्वाद्यर्थमीमहे । शक्त्यानन्दस्वरूपत्वाच्छक्रः सर्वत्र चाशकत् । अस्माकं च सदा वित्तं दददेव प्रवर्तते ॥ २४१॥६॥"
id"Rigbhashyam-394"
oldKey"RG_C01_S10_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सुविवृतं सुनिरजमिन्द्र त्वादातमिद्यशः । गवामपव्रजं वृधि कृणुष्व राधो अद्रिवः ॥ ७ ॥"
searchText"सुविवृतं सुनिरजमिन्द्र त्वादातमिद्यशः । गवामपव्रजं वृधि कृणुष्व राधो अद्रिवः ॥ ७ ॥ सुऽविवृतम् । सुनिःऽअजम् । इन्द्र । त्वाऽदातम् । इत् । यशः ॥ गवाम् । अप । व्रजम् । वृधि । कृणुष्व । राधः । अद्रिऽवः ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-395"
oldKey"RG_C01_S10_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"विस्पष्टं सुष्ट्वकाल्यं यशस्त्वद्दत्तमेव हि । गूढं ज्ञानसमूहं त्वं विवृण्वृद्धिं च नः कुरु ॥२४२॥"
searchText"विस्पष्टं सुष्ट्वकाल्यं यशस्त्वद्दत्तमेव हि । गूढं ज्ञानसमूहं त्वं विवृण्वृद्धिं च नः कुरु ॥२४२॥"
id"Rigbhashyam-396"
oldKey"RG_C01_S10_V07_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अद्रिरादरणीयत्वात् प्राणस्तद्वर्तकोऽद्रिवाः । हरिः शक्रस्तथाऽद्रीणां छेदनाद्वारणादपि ॥ २४३॥ ७ ॥"
searchText"अद्रिरादरणीयत्वात् प्राणस्तद्वर्तकोऽद्रिवाः । हरिः शक्रस्तथाऽद्रीणां छेदनाद्वारणादपि ॥ २४३॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-397"
oldKey"RG_C01_S10_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"नहि त्वा रोदसी उभे ऋधायमाणमिन्वतः ॥ जेषस्स्वर्वतीरपस्सङ्गा अस्मभ्यन्धूनुहि ॥ ८ ॥"
searchText"नहि त्वा रोदसी उभे ऋधायमाणमिन्वतः ॥ जेषस्स्वर्वतीरपस्सङ्गा अस्मभ्यन्धूनुहि ॥ ८ ॥ नहि । त्वा । रोदसी इति । उभे इति । ऋघायमाणम् । इन्वतः ॥ जेषः । स्वःऽवतीः । अपः । सम् । गाः । अस्मभ्यम् । धूनुहि ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-398"
oldKey"RG_C01_S10_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"न त्वामृघायमाणं हि वर्धमानं तु रोदसी । सम्प्राप्नुतः श्रीभूमी च सहिते वाऽप्रसादतः ॥ २४४॥"
searchText"न त्वामृघायमाणं हि वर्धमानं तु रोदसी । सम्प्राप्नुतः श्रीभूमी च सहिते वाऽप्रसादतः ॥ २४४॥"
id"Rigbhashyam-399"
oldKey"RG_C01_S10_V08_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अपः प्रजाः सुखवतीरजयस्त्वद्वशत्वतः । ज्ञानानि सन्धूनुहि च प्रापयोच्चा अपि स्वयम् ॥ २४५॥८॥"
searchText"अपः प्रजाः सुखवतीरजयस्त्वद्वशत्वतः । ज्ञानानि सन्धूनुहि च प्रापयोच्चा अपि स्वयम् ॥ २४५॥८॥"
id"Rigbhashyam-400"
oldKey"RG_C01_S10_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"आश्रुत्कर्ण श्रुधी हवन्नूचिद्दधिष्व मे गिरः । इन्द्र स्तोममिमम्मम कृष्वायुजश्चिदन्तरम् ॥ ९ ॥"
searchText"आश्रुत्कर्ण श्रुधी हवन्नूचिद्दधिष्व मे गिरः । इन्द्र स्तोममिमम्मम कृष्वायुजश्चिदन्तरम् ॥ ९ ॥ आश्रुत्ऽकर्ण । श्रुधि । हवम् । नु । चित् । दधिष्व । मे । गिरः ॥ इन्द्र । स्तोमम् । इमम् । मम । कृष्व । युजः । चित् । अन्तरम् ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-401"
oldKey"RG_C01_S10_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"बहुश्रवणकर्णास्मदाह्वानं शृृणु चादरात् । औव च गिरो धेहि मयि स्तोमं च मत्कृतम् ॥ २४६॥"
searchText"बहुश्रवणकर्णास्मदाह्वानं शृृणु चादरात् । औव च गिरो धेहि मयि स्तोमं च मत्कृतम् ॥ २४६॥"
id"Rigbhashyam-402"
oldKey"RG_C01_S10_V09_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"प्रियं योगादपि कुरु ........... ॥ ९ ॥"
searchText"प्रियं योगादपि कुरु ........... ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-403"
oldKey"RG_C01_S10_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"विद्मा हि त्वा वृषन्तमं वाजेषु हवनश्रुतम् ॥ वृषन्तमस्य हूमह ऊतिं सहस्रसातमाम् ॥ १० ॥"
searchText"विद्मा हि त्वा वृषन्तमं वाजेषु हवनश्रुतम् ॥ वृषन्तमस्य हूमह ऊतिं सहस्रसातमाम् ॥ १० ॥ विद्म । हि । त्वा । वृषन्ऽतमम् । वाजेषु । हवनऽश्रुतम् ॥ वृषन्ऽतमस्य । हूमहे । ऊतिम् । सहस्रसातमाम् ॥ १० ॥ मधुच्छन्दसः शतर्चित्वविवरणम्"
id"Rigbhashyam-404"
oldKey"RG_C01_S10_V10_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"....................विद्म त्वां शक्तिमत्तमम् । श्रोतारं युत्सु चाह्वानमाह्वयामस्तवावनम् ॥ २४७॥"
searchText"....................विद्म त्वां शक्तिमत्तमम् । श्रोतारं युत्सु चाह्वानमाह्वयामस्तवावनम् ॥ २४७॥"
id"Rigbhashyam-405"
oldKey"RG_C01_S10_V10_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"बहुलाभोत्तममिति ............... ॥ १० ॥"
searchText"बहुलाभोत्तममिति ............... ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-406"
oldKey"RG_C01_S10_V10_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".................स्थानान्तरगते ऋचौ । दृष्ट्वेन्द्रं यज्ञगं याभ्यां मधुच्छन्दाः समस्तुवत् । आतून इति तेनैव न विरुद्धा शतर्चिता ॥ २४८॥॥"
searchText".................स्थानान्तरगते ऋचौ । दृष्ट्वेन्द्रं यज्ञगं याभ्यां मधुच्छन्दाः समस्तुवत् । आतून इति तेनैव न विरुद्धा शतर्चिता ॥ २४८॥॥"
id"Rigbhashyam-407"
oldKey"RG_C01_S10_V11"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"आतून इन्द्र कौशिक मन्दसानः सुतम्पिब ॥ नव्यमायुः प्रसूतिर कृधी सहस्रसामृषिम् ॥ ११ ॥"
searchText"आतून इन्द्र कौशिक मन्दसानः सुतम्पिब ॥ नव्यमायुः प्रसूतिर कृधी सहस्रसामृषिम् ॥ ११ ॥ आ । तु । नः । इन्द्र । कौशिक । मन्दसानः । सुतम् । पिब ॥ नव्यम् । आयुः । प्र । सु । तिर । कृधि । सहस्रऽसाम् । ऋषिम् ॥ ११ ॥"
id"Rigbhashyam-408"
oldKey"RG_C01_S10_V11_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मात्रा कुशैर्गृहीतत्वाज्जन्मन्यासीत् स कौशिकः । गाधित्वाद्वा हिरण्याण्डकोशस्थत्वात् हरिस्तथा ॥ २४९॥"
searchText"मात्रा कुशैर्गृहीतत्वाज्जन्मन्यासीत् स कौशिकः । गाधित्वाद्वा हिरण्याण्डकोशस्थत्वात् हरिस्तथा ॥ २४९॥"
id"Rigbhashyam-409"
oldKey"RG_C01_S10_V11_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मन्दसानो नित्यसुखी स्तुत्यमायुश्च नस्तिर । ऋषिं सहस्रलाभं मां कुरु च............... ॥ ११ ॥"
searchText"मन्दसानो नित्यसुखी स्तुत्यमायुश्च नस्तिर । ऋषिं सहस्रलाभं मां कुरु च............... ॥ ११ ॥"
id"Rigbhashyam-410"
oldKey"RG_C01_S10_V12"
type"verse"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"परि त्वा गिर्वणो गिर इमा भवन्तु विश्वतः ॥ वृद्धायुमनु वृद्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः ॥ १२, २०, १० ॥"
searchText"परि त्वा गिर्वणो गिर इमा भवन्तु विश्वतः ॥ वृद्धायुमनु वृद्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः ॥ १२, २०, १० ॥ परि । त्वा । गिर्वणः । गिरः । इमाः । भवन्तु । विश्वतः ॥ वृद्धऽआयुम् । अनु । वृद्धयः । जुष्टाः । भवन्तु । जुष्टयः ॥ १२, २०, १० ॥ मधुच्छन्दसा पुनर्दृष्टऋक्सङ्ख्याविवरणम्"
id"Rigbhashyam-411"
oldKey"RG_C01_S10_V12_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"........................त्वा इमा गिरः ॥ २५०॥"
searchText"........................त्वा इमा गिरः ॥ २५०॥"
id"Rigbhashyam-412"
oldKey"RG_C01_S10_V12_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सर्वदा परितः सन्तु मदीयाः सर्वलाभिनम् । वृद्धिरूपा गिरो जुष्टाः सेवारूपाश्च सन्तु नः ॥ २५१॥१२॥"
searchText"सर्वदा परितः सन्तु मदीयाः सर्वलाभिनम् । वृद्धिरूपा गिरो जुष्टाः सेवारूपाश्च सन्तु नः ॥ २५१॥१२॥"
id"Rigbhashyam-413"
oldKey"RG_C01_S10_V12_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S10"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अष्टावृचः पुनस्तेन दृष्टा अन्यत्र गास्तपः । कुर्वता...............................॥ ॥"
searchText"अष्टावृचः पुनस्तेन दृष्टा अन्यत्र गास्तपः । कुर्वता...............................॥ ॥"
id"Rigbhashyam-414"
oldKey"RG_C01_S11"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"इन्द्रसूक्तम्"
searchText"इन्द्रसूक्तम् मण्डलम्–१,अध्यायः–१.अनुवाकः–३. सूक्तम् – ११ इन्द्रम् अष्टौ, मधुच्छन्दाः ऋषिः, अनुष्टुप्च्छन्दः, इन्द्रो देवता वेदवाचः इन्द्रप्रकाशकाः निचृद् अनुष्टुप् निचृद् अनुष्टुप् निचृद् अनुष्टुप् भुरिग् -उष्णिक् वृत्रघ्ने इन्द्रे विद्याप्रार्थना निचृदनुष्टुप् ॥ इति एकादशं सूक्तम् ॥ इति तृतीयोऽनुवाकः अनुक्रमणिकोक्तऋषिविषये मानाभावः"
id"Rigbhashyam-415"
oldKey"RG_C01_S11_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त्समुद्र व्यचसङ्गिरः ॥ रथीतमं रथीनां वाजानां सत्पतिम्पतिम् ॥ १ ॥"
searchText"इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त्समुद्र व्यचसङ्गिरः ॥ रथीतमं रथीनां वाजानां सत्पतिम्पतिम् ॥ १ ॥ इन्द्रम् । विश्वाः । अवीवृधन् । समुद्रऽव्यचसम् । गिरः ॥ रथिऽतम् । रथिनाम् । वाजानाम् । सत्ऽपतिम् । पतिम् ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-416"
oldKey"RG_C01_S11_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".... सम्यगुद्रिक्तगुणव्यक्तिस्तथाऽभिधः ॥ १५२ ॥ १ ॥"
searchText".... सम्यगुद्रिक्तगुणव्यक्तिस्तथाऽभिधः ॥ १५२ ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-417"
oldKey"RG_C01_S11_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सख्येत इन्द्र वाजिनो मा भेम शवसस्पते ॥ त्वामभि प्रणोनुमो जेतारमपराजितम् ॥ २ ॥"
searchText"सख्येत इन्द्र वाजिनो मा भेम शवसस्पते ॥ त्वामभि प्रणोनुमो जेतारमपराजितम् ॥ २ ॥ सख्ये । ते । इन्द्र । वाजिनः । मा । भेम । शवसः । पते ॥ त्वाम् । अभि । प्र । नोनुमः । जेतारम् । अपराऽजितम् ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-418"
oldKey"RG_C01_S11_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"पूर्वीरिन्द्रस्य रातयो न विदस्यन्त्यूतयः ॥ यदी वाजस्य गोमतस्स्तोतृभ्यो मंहते मघम् ॥ ३ ॥"
searchText"पूर्वीरिन्द्रस्य रातयो न विदस्यन्त्यूतयः ॥ यदी वाजस्य गोमतस्स्तोतृभ्यो मंहते मघम् ॥ ३ ॥ पूर्वीः । इन्द्रस्य । रातयः । न । वि । दस्यन्ति । ऊतयः ॥ यदि । वाजस्य । गोऽमतः । स्तोतृऽभ्यः । मंहते । मघम् ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-419"
oldKey"RG_C01_S11_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"प्रथमानि महत्त्वेन ते दानान्यवनानि च । न भिद्यन्ते न नश्यन्ति गोमदन्नं यशस्तथा ॥ २५३ ॥"
searchText"प्रथमानि महत्त्वेन ते दानान्यवनानि च । न भिद्यन्ते न नश्यन्ति गोमदन्नं यशस्तथा ॥ २५३ ॥"
id"Rigbhashyam-420"
oldKey"RG_C01_S11_V03_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यदि मंहते ददातीशः ............. ॥ ३ ॥"
searchText"यदि मंहते ददातीशः ............. ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-421"
oldKey"RG_C01_S11_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"पुराम्भिन्दुर्युवाकविरमितौजा अजायत ॥ इन्द्रो विश्वस्य कर्मणो धर्ता वज्री पुरुष्टुतः ॥ ४ ॥"
searchText"पुराम्भिन्दुर्युवाकविरमितौजा अजायत ॥ इन्द्रो विश्वस्य कर्मणो धर्ता वज्री पुरुष्टुतः ॥ ४ ॥ पुराम् । भिन्दुः । युवा । कविः । अमितऽओजाः । अजायत ॥ इन्द्रः । विश्वस्य । कर्मणः । धर्ता । वज्री । पुरुऽस्तुतः ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-422"
oldKey"RG_C01_S11_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"त्वं वलस्य गोमतोऽपावरद्रिवो बिलम् ॥ त्वान्देवा अबिभ्युषस्तुज्यमानास आविषुः ॥ ५ ॥"
searchText"त्वं वलस्य गोमतोऽपावरद्रिवो बिलम् ॥ त्वान्देवा अबिभ्युषस्तुज्यमानास आविषुः ॥ ५ ॥ त्वम् । वलस्य । गोऽमतः । अप । अवः । अद्रिऽवः । बिलम् ॥ त्वाम् । देवाः । अबिभ्युषः । तुज्यमानासः । आविषुः ॥ ५ ॥ वलशब्दार्थकथनम् सरमाकथानिरूपणम्"
id"Rigbhashyam-423"
oldKey"RG_C01_S11_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"................वलस्तिर्यग्गतिर्धियः । वाचामन्यार्थबुद्धेस्तु बिलं मूलं तमो हि यत् । तदपावृतवांस्त्वं च प्रदर्श्य विनिवार्य च ॥ २५४ ॥"
searchText"................वलस्तिर्यग्गतिर्धियः । वाचामन्यार्थबुद्धेस्तु बिलं मूलं तमो हि यत् । तदपावृतवांस्त्वं च प्रदर्श्य विनिवार्य च ॥ २५४ ॥"
id"Rigbhashyam-424"
oldKey"RG_C01_S11_V05_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"त्वां हि देवा भयापेताः प्रेर्यमाणास्त्वयैव च । छाद्यमानं गिरा दैत्यैररक्षन्निव सद्गिरा ॥ २५५॥"
searchText"त्वां हि देवा भयापेताः प्रेर्यमाणास्त्वयैव च । छाद्यमानं गिरा दैत्यैररक्षन्निव सद्गिरा ॥ २५५॥"
id"Rigbhashyam-425"
oldKey"RG_C01_S11_V05_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"इन्द्रस्य गोसवार्थे च समुत्सृष्टा जगत्यपि । चर्तुं गावो हृता दैत्यैः सरमारक्षिताः पुरा । तस्याः स्वसृत्वमुक्त्वैव तयोच्छिष्टं च गोपयः ॥ २५६॥"
searchText"इन्द्रस्य गोसवार्थे च समुत्सृष्टा जगत्यपि । चर्तुं गावो हृता दैत्यैः सरमारक्षिताः पुरा । तस्याः स्वसृत्वमुक्त्वैव तयोच्छिष्टं च गोपयः ॥ २५६॥"
id"Rigbhashyam-426"
oldKey"RG_C01_S11_V05_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तदर्थं पणयो नाम ते दैत्या बलपूर्वकाः । इन्द्रेण निहताः पश्चाज्ज्ञात्वा च सरमाकृतम् ॥ २५७॥"
searchText"तदर्थं पणयो नाम ते दैत्या बलपूर्वकाः । इन्द्रेण निहताः पश्चाज्ज्ञात्वा च सरमाकृतम् ॥ २५७॥"
id"Rigbhashyam-427"
oldKey"RG_C01_S11_V05_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ताडयित्वा पदा वक्त्रात् सृते पयसि तां भयात् । शरणागतां प्रेषयित्वा दूत्येन पणिनां पुनः ॥ २५८॥"
searchText"ताडयित्वा पदा वक्त्रात् सृते पयसि तां भयात् । शरणागतां प्रेषयित्वा दूत्येन पणिनां पुनः ॥ २५८॥"
id"Rigbhashyam-428"
oldKey"RG_C01_S11_V05_B06"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"भित्वा गिरिव्रजं तं च गावो यत्र प्रतिष्ठिताः । निःसारिताः पुनस्ताश्च गोसवेनेष्टमेव च ॥ तदा देवा भीत्यैव परितो जुगुपुः पतिम् ॥ २५९॥५ ॥"
searchText"भित्वा गिरिव्रजं तं च गावो यत्र प्रतिष्ठिताः । निःसारिताः पुनस्ताश्च गोसवेनेष्टमेव च ॥ तदा देवा भीत्यैव परितो जुगुपुः पतिम् ॥ २५९॥५ ॥"
id"Rigbhashyam-429"
oldKey"RG_C01_S11_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"तवाहं शूर रातिभिः प्रत्यायं सिन्धुमावदन् ॥ उपातिष्ठन्त गिर्वणो विदुष्टे तस्य कारवः ॥ ६ ॥"
searchText"तवाहं शूर रातिभिः प्रत्यायं सिन्धुमावदन् ॥ उपातिष्ठन्त गिर्वणो विदुष्टे तस्य कारवः ॥ ६ ॥ तव । अहम् । शूर । रातिऽभिः । प्रति । आयम् । सिन्धुम् । आऽवदन् ॥ उप । अतिष्ठन्त । गिर्वणः । विदुः । ते । तस्य । कारवः ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-430"
oldKey"RG_C01_S11_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तव दानैरहं सिन्धुं नदीं प्रत्यागमं पुनः । त्वामावदन् स्तुतिपदैर्यज्ञदीक्षार्थमुद्यतः ॥ २६०॥"
searchText"तव दानैरहं सिन्धुं नदीं प्रत्यागमं पुनः । त्वामावदन् स्तुतिपदैर्यज्ञदीक्षार्थमुद्यतः ॥ २६०॥"
id"Rigbhashyam-431"
oldKey"RG_C01_S11_V06_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"उपातिष्ठन्त कर्तारो विदुस्त्वां यो गिरोदित ॥ ६ ॥"
searchText"उपातिष्ठन्त कर्तारो विदुस्त्वां यो गिरोदित ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-432"
oldKey"RG_C01_S11_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"मायाभिरिन्द्र मायिनन्त्वं शुष्णमवातिरः ॥ विदुष्टे तस्य मेधिरास्तेषां श्रवांस्युत्तिर ॥ ७ ॥"
searchText"मायाभिरिन्द्र मायिनन्त्वं शुष्णमवातिरः ॥ विदुष्टे तस्य मेधिरास्तेषां श्रवांस्युत्तिर ॥ ७ ॥ मायाभिः । इन्द्र । मायिनम् । त्वम् । शुष्णम् । अव । अतिरः ॥ विदुः । ते । तस्य । मेधिराः । तेषाम् । श्रवांसि । उत् । तिर ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-433"
oldKey"RG_C01_S11_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"शक्तिभिः शक्तिमन्तं त्वं शोषकं वृत्रमातिरः ॥ २६१॥"
searchText"शक्तिभिः शक्तिमन्तं त्वं शोषकं वृत्रमातिरः ॥ २६१॥"
id"Rigbhashyam-434"
oldKey"RG_C01_S11_V07_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तमो वा त्वां विदुर्मेधारतास्तेषां श्रवांसि च । विद्या उच्चैस्तरां देहि .................॥ ७ ॥"
searchText"तमो वा त्वां विदुर्मेधारतास्तेषां श्रवांसि च । विद्या उच्चैस्तरां देहि .................॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-435"
oldKey"RG_C01_S11_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रमीशानमोजसाऽभि स्तोमा अनूषत ॥ सहस्रं यस्य रातय उत वा सन्ति भूयसीः ॥ ८,२१,११,३॥"
searchText"इन्द्रमीशानमोजसाऽभि स्तोमा अनूषत ॥ सहस्रं यस्य रातय उत वा सन्ति भूयसीः ॥ ८,२१,११,३॥ इन्द्रम् । ईशानम् । ओजसा । अभि । स्तोमाः । अनूषत ॥ सहस्रम् । यस्य । रातयः । उत । वा । सन्ति । भूयसीः ॥ ८, २१, ११, ३ ॥"
id"Rigbhashyam-436"
oldKey"RG_C01_S11_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"........यस्तुवन्ति त्वां सहौजसा ॥ २६२ ॥ ८, २१, ११, ३ ॥"
searchText"........यस्तुवन्ति त्वां सहौजसा ॥ २६२ ॥ ८, २१, ११, ३ ॥"
id"Rigbhashyam-437"
oldKey"RG_C01_S11_V08_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ऋक्संहितायाः स्वाध्यायात् प्रबन्धाद्व्यासनिर्मितात् । ब्राह्मणेभ्यस्तथा मानात् प्रोक्ताः स्युर्मुनयोऽत्र ये ॥ २६३॥"
searchText"ऋक्संहितायाः स्वाध्यायात् प्रबन्धाद्व्यासनिर्मितात् । ब्राह्मणेभ्यस्तथा मानात् प्रोक्ताः स्युर्मुनयोऽत्र ये ॥ २६३॥"
id"Rigbhashyam-438"
oldKey"RG_C01_S11_V08_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"श्रुत्यभावादलिङ्गाच्च मुनिर्नान्यः प्रतीयते । श्रुतिलिङ्गान्यता यावत्तावत्पूर्वा प्रमा भवेत् ॥ २६४ ॥"
searchText"श्रुत्यभावादलिङ्गाच्च मुनिर्नान्यः प्रतीयते । श्रुतिलिङ्गान्यता यावत्तावत्पूर्वा प्रमा भवेत् ॥ २६४ ॥"
id"Rigbhashyam-439"
oldKey"RG_C01_S11_V08_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"शतर्ग्भिरुत्तराभिस्तु वह्निनामानमच्युतम् । अस्तौन्मेधातिथिस्ताभ्य उत्तरा अपि तद्-दृशः ॥ २६५॥"
searchText"शतर्ग्भिरुत्तराभिस्तु वह्निनामानमच्युतम् । अस्तौन्मेधातिथिस्ताभ्य उत्तरा अपि तद्-दृशः ॥ २६५॥"
id"Rigbhashyam-440"
oldKey"RG_C01_S11_V08_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अन्यत्रगास्तपस्यन् स ता ददर्श कदाचन । कालस्थानान्तरत्वं चेत्सङ्ख्यातोऽभ्यधिकं भवेत् ॥ २६६॥"
searchText"अन्यत्रगास्तपस्यन् स ता ददर्श कदाचन । कालस्थानान्तरत्वं चेत्सङ्ख्यातोऽभ्यधिकं भवेत् ॥ २६६॥"
id"Rigbhashyam-441"
oldKey"RG_C01_S11_V08_B06"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S11"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अन्यस्थानगता अन्यदृष्टा अप्यत्रगा यदि । सङ्ख्यान्तर्भावमेष्यन्ति ता इतोपगता यतः ॥ २६७॥"
searchText"अन्यस्थानगता अन्यदृष्टा अप्यत्रगा यदि । सङ्ख्यान्तर्भावमेष्यन्ति ता इतोपगता यतः ॥ २६७॥"
id"Rigbhashyam-442"
oldKey"RG_C01_S12"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"अग्निसूक्तम्"
searchText"अग्निसूक्तम् मण्डलम्—१.अध्यायः–१.अनुवाकः–४. सूक्तम्–१२. मेधातिथिः काण्वः ऋषिः, गायत्री च्छन्दः, अग्निः देवता अग्निर्देवदूतः अग्न्यन्तर्गतः अग्निनामा च परशुरामः निचृद् गायत्री पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री निचृद्गायत्री विराड् गायत्री मेधातिथिना स्वात्मानं प्रति बोधनम् टीकाविवृतिः ॥ इति द्वादशं सूक्तम् ॥"
id"Rigbhashyam-443"
oldKey"RG_C01_S12_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्निन्दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् ॥ अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्"
searchText"अग्निन्दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् ॥ अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम् अग्निम् । दूतम् । वृणीमहे । होतारम् । विश्वऽवेदसम् ॥ अस्य । यज्ञस्य । सुऽक्रतुम् ॥ १ ॥ दूतलक्षणम्"
id"Rigbhashyam-444"
oldKey"RG_C01_S12_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यज्ञभागार्थमत्रस्थो देवैः सम्प्रेषितो यतः । दूतोऽग्निर्वासुदेवश्च तत्तत्प्रार्थितकृद्यतः । विश्ववेदाः स सर्वज्ञो यज्ञज्ञो यज्ञसुक्रतुः ॥ २६८ ॥ १ ॥"
searchText"यज्ञभागार्थमत्रस्थो देवैः सम्प्रेषितो यतः । दूतोऽग्निर्वासुदेवश्च तत्तत्प्रार्थितकृद्यतः । विश्ववेदाः स सर्वज्ञो यज्ञज्ञो यज्ञसुक्रतुः ॥ २६८ ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-445"
oldKey"RG_C01_S12_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्निमग्निं हवीमभिस्सदा हवन्त विश्पतिम् ॥ हव्यवाहम्पुरुप्रियम् ॥ २ ॥"
searchText"अग्निमग्निं हवीमभिस्सदा हवन्त विश्पतिम् ॥ हव्यवाहम्पुरुप्रियम् ॥ २ ॥ अग्निम्ऽअग्निम् । हवीमऽभिः । सदा । हवन्त । विश्पतिम् । हव्यऽवाहम् । पुरुऽप्रियम् ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-446"
oldKey"RG_C01_S12_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अग्निनामा जामदग्न्यो भगवान् सम्प्रकीर्तितः । तस्य रूपबहुत्वेन वीप्सा चैवोपपद्यते । हवीमभिर्ऋगाह्वानैराह्वयन्त प्रजापतिम् ॥ २६९॥ २ ॥"
searchText"अग्निनामा जामदग्न्यो भगवान् सम्प्रकीर्तितः । तस्य रूपबहुत्वेन वीप्सा चैवोपपद्यते । हवीमभिर्ऋगाह्वानैराह्वयन्त प्रजापतिम् ॥ २६९॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-447"
oldKey"RG_C01_S12_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्ने देवा इहावह जज्ञानो वृक्तबर्हिषे ॥ असि होता न ईड्यः ॥ ३ ॥"
searchText"अग्ने देवा इहावह जज्ञानो वृक्तबर्हिषे ॥ असि होता न ईड्यः ॥ ३ ॥ अग्ने । देवान् । इह । आ । वह । जज्ञानः । वृक्तऽबर्हिषे ॥ असि । होता । नः । ईड्यः ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-448"
oldKey"RG_C01_S12_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"जज्ञानो व्यज्यमानस्तु वृक्तं प्रस्तुतमुच्यते । यजमानो वृक्तबर्हिः ...................॥ ३ ॥"
searchText"जज्ञानो व्यज्यमानस्तु वृक्तं प्रस्तुतमुच्यते । यजमानो वृक्तबर्हिः ...................॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-449"
oldKey"RG_C01_S12_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"ता उशतो विबोधय यदग्ने यासि दूत्यम् ॥ देवैरासत्सि बर्हिषि ॥ ४ ॥"
searchText"ता उशतो विबोधय यदग्ने यासि दूत्यम् ॥ देवैरासत्सि बर्हिषि ॥ ४ ॥ तान् । उशतः । वि । बोधय । यत् । अग्ने । यासि । दूत्यम् । देवैः । आ । सत्सि । बर्हिषि ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-450"
oldKey"RG_C01_S12_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"....................बोधयेशेच्छतः सुरान् ॥ २७०॥ देवैः सहोपविशसि.......... ॥ ४ ॥"
searchText"....................बोधयेशेच्छतः सुरान् ॥ २७०॥ देवैः सहोपविशसि.......... ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-451"
oldKey"RG_C01_S12_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"घृताहवन दीदिवः प्रतिष्म रिषतो दह ॥ अग्ने त्वं रक्षस्विनः ॥ ५ ॥"
searchText"घृताहवन दीदिवः प्रतिष्म रिषतो दह ॥ अग्ने त्वं रक्षस्विनः ॥ ५ ॥ घृतऽआहवन । दीदिऽवः । प्रति । स्म । रिषतः । दह ॥ अग्ने । त्वम् । रक्षस्विनः ॥ ५ ॥"
id"Rigbhashyam-452"
oldKey"RG_C01_S12_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".................... यस्य ते सुघृतं हविः । रिषतो नाशकान् रक्षो जनान् प्रति दहैव च ॥ २७१॥५ ॥"
searchText".................... यस्य ते सुघृतं हविः । रिषतो नाशकान् रक्षो जनान् प्रति दहैव च ॥ २७१॥५ ॥"
id"Rigbhashyam-453"
oldKey"RG_C01_S12_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्निनाग्निस्समिध्यते कविर्गृहपतिर्युवा ॥ हव्यवाड् जुह्वास्यः ॥ ६, २२ ॥"
searchText"अग्निनाग्निस्समिध्यते कविर्गृहपतिर्युवा ॥ हव्यवाड् जुह्वास्यः ॥ ६, २२ ॥ अग्निना । अग्निः । सम् । इध्यते । कविः । गृहऽपतिः । युवा ॥ हव्यऽवा । जुहुऽआस्यः ॥ ६, २२ ॥ अग्न्यादीनां दीप्त्यादिगुणदो भगवान्"
id"Rigbhashyam-454"
oldKey"RG_C01_S12_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यस्याऽस्ये हूयते सोऽग्निः परेशेन समिध्यते । अथवाऽऽहवनीयोऽग्निर्मथितेन समिध्यते ॥ २७२॥६॥"
searchText"यस्याऽस्ये हूयते सोऽग्निः परेशेन समिध्यते । अथवाऽऽहवनीयोऽग्निर्मथितेन समिध्यते ॥ २७२॥६॥"
id"Rigbhashyam-455"
oldKey"RG_C01_S12_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"कविमग्निमुपस्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे ॥ देवममीवचातनम् ॥ ७ ॥"
searchText"कविमग्निमुपस्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे ॥ देवममीवचातनम् ॥ ७ ॥ कविम् । अग्निम् । उप । स्तुहि । सत्यऽधर्माणम् । अध्वरे ॥ देवम् । अमीवऽचातनम् ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-456"
oldKey"RG_C01_S12_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सत्यधर्मा सद्गुणभृद् दुःखघ्नोऽमीवचातनः । चातनं कालनं वा स्यात् ..............॥॥"
searchText"सत्यधर्मा सद्गुणभृद् दुःखघ्नोऽमीवचातनः । चातनं कालनं वा स्यात् ..............॥॥"
id"Rigbhashyam-457"
oldKey"RG_C01_S12_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"यस्त्वामग्ने हविष्पतिर्दूतन्देव सपर्यति ॥ तस्य स्म प्राविता भव ॥ ८ ॥"
searchText"यस्त्वामग्ने हविष्पतिर्दूतन्देव सपर्यति ॥ तस्य स्म प्राविता भव ॥ ८ ॥ यः । त्वाम् । अग्नेे । हविःऽपतिः । दूतम् । देव । सपर्यति ॥ तस्य । स्म । प्रऽअविता । भव ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-458"
oldKey"RG_C01_S12_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"यो अग्निन्देववीतये हविष्मा आविवासति ॥ तस्मै पावक मृय ॥ ९ ॥"
searchText"यो अग्निन्देववीतये हविष्मा आविवासति ॥ तस्मै पावक मृय ॥ ९ ॥ यः । अग्निम् । देवऽवीतये । हविष्मान् । आऽविवासति ॥ तस्मै । पावक । मृय ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-459"
oldKey"RG_C01_S12_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"...................देववीतिस्तु तद्गतिः ॥ २७३॥ आवासयति यस्त्वां च तं त्वं मृय सर्वदा ॥ ९ ॥"
searchText"...................देववीतिस्तु तद्गतिः ॥ २७३॥ आवासयति यस्त्वां च तं त्वं मृय सर्वदा ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-460"
oldKey"RG_C01_S12_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"स नः पावक दीदिवोऽग्ने देवा इहावह ॥ उप यज्ञं हविश्च नः ॥ १० ॥"
searchText"स नः पावक दीदिवोऽग्ने देवा इहावह ॥ उप यज्ञं हविश्च नः ॥ १० ॥ सः । नः । पावक । दीदिऽवः । अग्ने । देवान् । इह । आ । वह ॥ उप । यज्ञम् । हविः । च । नः ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-461"
oldKey"RG_C01_S12_V10_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"त्वत्पूजाविषये देवानावहेन्द्रियमानिनः ॥ २७४ ॥ १० ॥"
searchText"त्वत्पूजाविषये देवानावहेन्द्रियमानिनः ॥ २७४ ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-462"
oldKey"RG_C01_S12_V11"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"स नस्स्तवान आभर गायत्रेण नवीयसा ॥ रयिं वीरवतीमिषम् ॥ ११ ॥"
searchText"स नस्स्तवान आभर गायत्रेण नवीयसा ॥ रयिं वीरवतीमिषम् ॥ ११ ॥ सः । नः । स्तवानः । आ । भर । गायत्रेण । नवीयसा ॥ रयिम् । वीरऽवतीम् । इषम् ॥ ११ ॥"
id"Rigbhashyam-463"
oldKey"RG_C01_S12_V11_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"गायत्रेण स्तूयमानो दृश्यमानेन नो रयिम् । पुत्रयुक्तामिषं चैव वीर्ययुक्तामथावह ॥२७५ ॥ ११ ॥"
searchText"गायत्रेण स्तूयमानो दृश्यमानेन नो रयिम् । पुत्रयुक्तामिषं चैव वीर्ययुक्तामथावह ॥२७५ ॥ ११ ॥"
id"Rigbhashyam-464"
oldKey"RG_C01_S12_V12"
type"verse"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्ने शुक्रेण शोचिषा विश्वाभिर्देवहूतिभिः ॥ इमं स्तोमञ्जुुषस्व नः ॥ १२, २३, १२ ॥"
searchText"अग्ने शुक्रेण शोचिषा विश्वाभिर्देवहूतिभिः ॥ इमं स्तोमञ्जुुषस्व नः ॥ १२, २३, १२ ॥ अग्ने । शुक्रेण । शोचिषा । विश्वाभिः । देवहूतिऽभिः ॥ इमम् । स्तोमम् । जुषस्व । नः ॥ १२, २३, १२ ॥"
id"Rigbhashyam-465"
oldKey"RG_C01_S12_V12_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S12"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ज्वलता तेजसा विश्वदेवाह्वानैर्वृणु स्तुतिम् ॥॥ १२,२३,१२॥"
searchText"ज्वलता तेजसा विश्वदेवाह्वानैर्वृणु स्तुतिम् ॥॥ १२,२३,१२॥"
id"Rigbhashyam-466"
oldKey"RG_C01_S13"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"unknown"
searchText"unknown मण्डलम्—१. अध्यायः–१- अनुवाकः–४.सूक्तम्—१३ (सुसमिद्धो द्वादशर्चम्, मेधातिथः काण्वः, गायत्री, आप्रीदेवताः) (इध्मः- सुसमिद्धः अग्निर्देवता) तनूनपात् अग्निर्देवता नराशंसः अग्निर्देवता इः-ईतिः अग्निर्देवता बर्हिर्देवता श्रियो दास्यः द्वारो देव्यो देवताः पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री - नक्ता, उषाश्च देवते पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री - दैव्यौ होतारौ गार्हपत्याहवनीयौ देवते निचृद् गायत्री - इा (श्रीः) महीः (भूः भारती च सरस्वती च देवताः त्वष्टा देवता पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री - वनस्पतिर्देवता पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री - स्वाहादेवी देवता"
id"Rigbhashyam-467"
oldKey"RG_C01_S13_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सुसमिद्धो न आवह देवा अग्ने हविष्मते ॥ होतः पावक यक्षि च ॥ १ ॥"
searchText"सुसमिद्धो न आवह देवा अग्ने हविष्मते ॥ होतः पावक यक्षि च ॥ १ ॥ सुऽसमिद्धः । नः । आ । वह । देवान् । अग्ने । हविष्मते ॥ होतरिति । पावक । यक्षि । च ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-468"
oldKey"RG_C01_S13_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अस्मद्धविष्मते देवानाहूय यज चादरात् ॥२७६ ॥ १ ॥"
searchText"अस्मद्धविष्मते देवानाहूय यज चादरात् ॥२७६ ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-469"
oldKey"RG_C01_S13_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"मधुमन्तन्तनूनपाद्यज्ञन्देवेषु नः कवे ॥ अद्या कृणुहि वीतये ॥ २ ॥"
searchText"मधुमन्तन्तनूनपाद्यज्ञन्देवेषु नः कवे ॥ अद्या कृणुहि वीतये ॥ २ ॥ मधुऽमन्तम् । तनूऽनपात् । यज्ञम् । देवेषु । नः । कवे ॥ अद्य । कृणुहि । वीतये ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-470"
oldKey"RG_C01_S13_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तनूभ्यो वाक् ततो देवो व्यक्तस्तेन तनूनपात् ॥ २ ॥"
searchText"तनूभ्यो वाक् ततो देवो व्यक्तस्तेन तनूनपात् ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-471"
oldKey"RG_C01_S13_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"नराशंसमिह प्रियमस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ मधुजिह्वं हविष्कृतम् ॥ ३ ॥"
searchText"नराशंसमिह प्रियमस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ मधुजिह्वं हविष्कृतम् ॥ ३ ॥ नराशंसम् । इह । प्रियम् । अस्मिन् । यज्ञे । उप । ह्वये ॥ मधुऽजिह्वम् । हविःऽकृतम् ॥ ३ ॥ सुसमिद्धादयः अग्नेर्मूर्तयः"
id"Rigbhashyam-472"
oldKey"RG_C01_S13_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"नरैः स्तुत्यो नराशंसो वह्नेरन्याऽथवा तनूः ॥२७७॥३॥"
searchText"नरैः स्तुत्यो नराशंसो वह्नेरन्याऽथवा तनूः ॥२७७॥३॥"
id"Rigbhashyam-473"
oldKey"RG_C01_S13_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्ने सुखतमे रथे देवा ईति आवह ॥ असि होता मनुर्हितः ॥ ४ ॥"
searchText"अग्ने सुखतमे रथे देवा ईति आवह ॥ असि होता मनुर्हितः ॥ ४ ॥ अग्ने । सुखऽतमे । रथे । देवान् । र्इतिः । आ । वह ॥ असि । होता । मनुःऽहितः ॥ ४ ॥ अध्यात्मरथविवरणम्"
id"Rigbhashyam-474"
oldKey"RG_C01_S13_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मनूनां च हितत्वेन मनुर्हित इतीरितः ॥ ४ ॥"
searchText"मनूनां च हितत्वेन मनुर्हित इतीरितः ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-475"
oldKey"RG_C01_S13_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"स्तृणीत बर्हिरानुषग्घृतपृष्ठम्मनीषिणः ॥ यत्रामृतस्य चक्षणम् ॥ ५ ॥"
searchText"स्तृणीत बर्हिरानुषग्घृतपृष्ठम्मनीषिणः ॥ यत्रामृतस्य चक्षणम् ॥ ५ ॥ स्तृणीत । बर्हिः । आनुषक् । घृतऽपृष्ठम् । मनीषिणः ॥ यत्र । अमृतस्य । चक्षणम् ॥ ५ ॥"
id"Rigbhashyam-476"
oldKey"RG_C01_S13_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आनुषक् सर्वतो देवस्थानं बर्हिः स्तृणीत च ॥२७८॥"
searchText"आनुषक् सर्वतो देवस्थानं बर्हिः स्तृणीत च ॥२७८॥"
id"Rigbhashyam-477"
oldKey"RG_C01_S13_V05_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"शुद्धस्य विष्णोर्यत् स्थानं घृतपृष्ठं हि तन्मनः । यत्र स्याद् दर्शनं विष्णोर्नित्यामरणधर्मिणः ॥ २७९॥५॥"
searchText"शुद्धस्य विष्णोर्यत् स्थानं घृतपृष्ठं हि तन्मनः । यत्र स्याद् दर्शनं विष्णोर्नित्यामरणधर्मिणः ॥ २७९॥५॥"
id"Rigbhashyam-478"
oldKey"RG_C01_S13_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"विश्रयन्तामृतावृधो द्वारो देवीरसश्चतः ॥ अद्या नूनञ्च यष्टवे ॥ ६, २४ ॥"
searchText"विश्रयन्तामृतावृधो द्वारो देवीरसश्चतः ॥ अद्या नूनञ्च यष्टवे ॥ ६, २४ ॥ वि । श्रयन्ताम् । ऋतऽवृधः । द्वारः । देवीः । असश्चतः ॥ अद्य । नूनम् । च । यष्टवे ॥ ६, २४ ॥"
id"Rigbhashyam-479"
oldKey"RG_C01_S13_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ऋतरूपेण हरिणा समृद्धाया ऋतावृधः । द्वारो देव्यः श्रियो दास्यः श्रयन्तामिह नो मखे ॥ २८०॥"
searchText"ऋतरूपेण हरिणा समृद्धाया ऋतावृधः । द्वारो देव्यः श्रियो दास्यः श्रयन्तामिह नो मखे ॥ २८०॥"
id"Rigbhashyam-480"
oldKey"RG_C01_S13_V06_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मानसे बाह्ययज्ञे वा ह्यसङ्गत्वादसश्चतः । अद्याहनि तथा नूनमद्यैव यजनार्थतः ॥ २८१॥"
searchText"मानसे बाह्ययज्ञे वा ह्यसङ्गत्वादसश्चतः । अद्याहनि तथा नूनमद्यैव यजनार्थतः ॥ २८१॥"
id"Rigbhashyam-481"
oldKey"RG_C01_S13_V06_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"द्वारभूतः स भगवानपि साक्षान्मुमुक्षतः । स्त्रीरूपश्च सः ............... ॥ ॥ ६,२४॥"
searchText"द्वारभूतः स भगवानपि साक्षान्मुमुक्षतः । स्त्रीरूपश्च सः ............... ॥ ॥ ६,२४॥"
id"Rigbhashyam-482"
oldKey"RG_C01_S13_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"नक्तोषासा सुपेशसाऽस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ इदन्नो बर्हिरासदे ॥ ७ ॥"
searchText"नक्तोषासा सुपेशसाऽस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ इदन्नो बर्हिरासदे ॥ ७ ॥ नक्तोषसा । सुऽपेशसा । अस्मिन् । यज्ञे । उप । ह्वये ॥ इदम् । नः । बर्हिः । आऽसदे ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-483"
oldKey"RG_C01_S13_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"........नक्ता स्यान्नाक्तो यस्मात् स सर्वतः । उषाः प्रकाशरूपत्वात् सुभद्रे ते उपह्वये ॥ २८२ ॥"
searchText"........नक्ता स्यान्नाक्तो यस्मात् स सर्वतः । उषाः प्रकाशरूपत्वात् सुभद्रे ते उपह्वये ॥ २८२ ॥"
id"Rigbhashyam-484"
oldKey"RG_C01_S13_V07_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अस्मिन् बर्हिषि संस्थित्यै ......... ॥ ७ ॥"
searchText"अस्मिन् बर्हिषि संस्थित्यै ......... ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-485"
oldKey"RG_C01_S13_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"ता सुजिह्वा उपह्वये होतारा दैव्या कवी ॥ यज्ञन्नो यक्षतामिमम् ॥ ८ ॥"
searchText"ता सुजिह्वा उपह्वये होतारा दैव्या कवी ॥ यज्ञन्नो यक्षतामिमम् ॥ ८ ॥ ता । सुऽजिह्वौ । उप । ह्वये । होतारा । दैव्या । कवी इति ॥ यज्ञम् । नः । यक्षताम् । इमम् ॥ ८ ॥ आत्मान्तरात्मेति भगवतो रूपद्वयम्"
id"Rigbhashyam-486"
oldKey"RG_C01_S13_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"......................होतारौ देवगावपि । मथ्यमानोऽपरश्चैव वह्नी तद्गोऽथ वा हरिः ॥ २८३॥"
searchText"......................होतारौ देवगावपि । मथ्यमानोऽपरश्चैव वह्नी तद्गोऽथ वा हरिः ॥ २८३॥"
id"Rigbhashyam-487"
oldKey"RG_C01_S13_V08_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आत्माऽन्तरात्मरूपेण द्विरूपो वा व्यवस्थितः । देवेषु यजतां यज्ञमस्मदीयमिमं सदा ॥ २८४॥८॥"
searchText"आत्माऽन्तरात्मरूपेण द्विरूपो वा व्यवस्थितः । देवेषु यजतां यज्ञमस्मदीयमिमं सदा ॥ २८४॥८॥"
id"Rigbhashyam-488"
oldKey"RG_C01_S13_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः ॥ बर्हिस्सीदन्त्वस्रिधः ॥ ९ ॥"
searchText"इा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः ॥ बर्हिस्सीदन्त्वस्रिधः ॥ ९ ॥ इा । सरस्वती । मही । तिस्रः । देवीः । मयःऽभुवः ॥ बर्हिः । सीदन्तु । अस्रिधः ॥ ९ ॥ इा-सरस्वत्यादिनामानः भगवत्स्त्रीरूपविशेषाः सरस्वती (भारती) अपि महीशब्दवाच्या"
id"Rigbhashyam-489"
oldKey"RG_C01_S13_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ईेड्यत्वाद्धरिः श्रीर्वा भूरूपा सैव चापरा ।"
searchText"ईेड्यत्वाद्धरिः श्रीर्वा भूरूपा सैव चापरा ।"
id"Rigbhashyam-490"
oldKey"RG_C01_S13_V09_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मही तु भारती नाम वायव्या ब्रह्मणोऽपरा । तद्गतस्तादृशै रूपैः पृथक्स्थो वा हरिस्तथा ॥२८५ ॥९ ॥"
searchText"मही तु भारती नाम वायव्या ब्रह्मणोऽपरा । तद्गतस्तादृशै रूपैः पृथक्स्थो वा हरिस्तथा ॥२८५ ॥९ ॥"
id"Rigbhashyam-491"
oldKey"RG_C01_S13_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इह त्वष्टारमग्रियं विश्वरूपमुपह्वये ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १० ॥"
searchText"इह त्वष्टारमग्रियं विश्वरूपमुपह्वये ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १० ॥ इह । त्वष्टारम् । अग्रियम् । विश्वऽरूपम् । उप । ह्वये ॥ अस्माकम् । अस्तु । केवलः ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-492"
oldKey"RG_C01_S13_V10_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"त्वष्टा तेजस्त्वतो विष्णुर्बलत्वाद्वा समीरितः । विश्वरूपकरत्वाच्च विश्वरूपोऽथ पूर्तितः ॥ २८६ ॥ १० ॥"
searchText"त्वष्टा तेजस्त्वतो विष्णुर्बलत्वाद्वा समीरितः । विश्वरूपकरत्वाच्च विश्वरूपोऽथ पूर्तितः ॥ २८६ ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-493"
oldKey"RG_C01_S13_V11"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अवसृजा वनस्पते देव देवेभ्यो हविः ॥ प्रदातुरस्तु चेतनम् ॥ ११ ॥"
searchText"अवसृजा वनस्पते देव देवेभ्यो हविः ॥ प्रदातुरस्तु चेतनम् ॥ ११ ॥ अव । सृज । वनस्पते । देव । देवेभ्यः । हविः ॥ प्र । दातुः । अस्तु । चेतनम् ॥ ११ ॥ वनस्पतिर्भगवान्"
id"Rigbhashyam-494"
oldKey"RG_C01_S13_V11_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"वननीयपतित्वेन वनस्पतिरितीरितः । ज्ञानं तु चेतनम् ................. ॥ ११ ॥"
searchText"वननीयपतित्वेन वनस्पतिरितीरितः । ज्ञानं तु चेतनम् ................. ॥ ११ ॥"
id"Rigbhashyam-495"
oldKey"RG_C01_S13_V12"
type"verse"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"स्वाहा यज्ञङ्कृणोतनेन्द्राय यज्वनो गृहे ॥ तत्र देवा उपह्वये ॥ १२, १५, १३ ॥"
searchText"स्वाहा यज्ञङ्कृणोतनेन्द्राय यज्वनो गृहे ॥ तत्र देवा उपह्वये ॥ १२, १५, १३ ॥ स्वाहा । यज्ञम् । कृणोतन । इन्द्राय । यज्वनः । गृहे ॥ तत्र । देवान् । उप । ह्वये ॥ १२, २५, १३ ॥ स्वाहाशब्दस्य त्रेधा अर्थविवरणम्"
id"Rigbhashyam-496"
oldKey"RG_C01_S13_V12_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".......स्वाहा स्वभागगतिमान् स्मृतः ॥ २८७ ॥"
searchText".......स्वाहा स्वभागगतिमान् स्मृतः ॥ २८७ ॥"
id"Rigbhashyam-497"
oldKey"RG_C01_S13_V12_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S13"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अव्ययत्वाद् अमोषश्च ॥ ॥ १२, २५, १३ ॥"
searchText"अव्ययत्वाद् अमोषश्च ॥ ॥ १२, २५, १३ ॥"
id"Rigbhashyam-498"
oldKey"RG_C01_S14"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"वैश्वदेवसूक्तम्"
searchText"वैश्वदेवसूक्तम् मण्डलम् –१.अध्यायः–१. अनुवाकः–४.सूक्तम्– १४. ऐभिरग्ने द्वादश, मेधातिथिः काण्वः ऋषिः, गायत्री विश्वेदेवाः देवताः सोमपानार्थं विश्वेदेवप्रार्थना पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री उदात्तस्वरार्थनिरूपणणम् निचृद् गायत्री निचृद् गायत्री ॥ इति चतुर्दशं सूक्तम् ॥"
id"Rigbhashyam-499"
oldKey"RG_C01_S14_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"ऐभिरग्ने दुवो गिरो विश्वेभिस्सोमपीतये ॥ देवेभिर्याहि यक्षि च ॥ १ ॥"
searchText"ऐभिरग्ने दुवो गिरो विश्वेभिस्सोमपीतये ॥ देवेभिर्याहि यक्षि च ॥ १ ॥ आ । एभिः । अग्ने । दुवः । गिरः । विश्वेभिः । सोमऽपीतये ॥ देवेभिः । याहि । यक्षि । च ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-500"
oldKey"RG_C01_S14_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"...............कामदोहा दुवः स्मृताः ॥ १ ॥"
searchText"...............कामदोहा दुवः स्मृताः ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-501"
oldKey"RG_C01_S14_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"आ त्वा कण्वा अहूषत गृणन्ति विप्र ते धियः ॥ देवेभिरग्न आगहि ॥ २ ॥"
searchText"आ त्वा कण्वा अहूषत गृणन्ति विप्र ते धियः ॥ देवेभिरग्न आगहि ॥ २ ॥ आ । त्वा । कण्वाः । अहूषत । गृणन्ति । विप्र । ते । धियः ॥ देवेभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-502"
oldKey"RG_C01_S14_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रवायू बृहस्पतिम्मित्राग्निम्पूषणम्भगम् ॥ आदित्यान्मारुतङ्गणम् ॥ ३ ॥"
searchText"इन्द्रवायू बृहस्पतिम्मित्राग्निम्पूषणम्भगम् ॥ आदित्यान्मारुतङ्गणम् ॥ ३ ॥ इन्द्रवायू इति । बृहस्पतिम् । मित्रा । अग्निम् । पूषणम् । भगम् ॥ आदित्यान् । मारुतम् । गणम् ॥ ३ ॥ पूषा-भग-आदित्य-मारुतादिशब्दनिर्वचनम्"
id"Rigbhashyam-503"
oldKey"RG_C01_S14_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"बृहन्पतिर्बृहत्या वा वाच एव बृहस्पतिः ॥२८८॥"
searchText"बृहन्पतिर्बृहत्या वा वाच एव बृहस्पतिः ॥२८८॥"
id"Rigbhashyam-504"
oldKey"RG_C01_S14_V03_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मित्रेति मित्रावरुणौ पूषा नाम स पोषणात् । पूर्णत्वाद्वा भगः प्रोक्तः पूर्णैश्वर्यादिकत्वतः ॥ २८९ ॥"
searchText"मित्रेति मित्रावरुणौ पूषा नाम स पोषणात् । पूर्णत्वाद्वा भगः प्रोक्तः पूर्णैश्वर्यादिकत्वतः ॥ २८९ ॥"
id"Rigbhashyam-505"
oldKey"RG_C01_S14_V03_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"आदिस्थत्वात् स आदित्य आददानः प्रयाति वा । बहुरूपत्वतश्चैव मानोक्तत्वात्तु मारुतः ॥ २९० ॥ ३ ॥"
searchText"आदिस्थत्वात् स आदित्य आददानः प्रयाति वा । बहुरूपत्वतश्चैव मानोक्तत्वात्तु मारुतः ॥ २९० ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-506"
oldKey"RG_C01_S14_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"प्रवो भ्रियन्त इन्दवो मत्सरा मादयिष्णवः ॥ द्रप्सा मध्वश्चमूषदः ॥ ४ ॥"
searchText"प्रवो भ्रियन्त इन्दवो मत्सरा मादयिष्णवः ॥ द्रप्सा मध्वश्चमूषदः ॥ ४ ॥ प्र । वः । भ्रियन्ते । इन्दवः । मत्सराः । मादयिष्णवः ॥ द्रप्साः । मध्वः । चमूऽसदः ॥ ४ ॥ इन्दुशब्दः सोम-मनोवृत्तिपरः"
id"Rigbhashyam-507"
oldKey"RG_C01_S14_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मत्सरा मदकारित्वात्ताच्छील्यादुत्तरं पदम् । द्रप्सास्ते द्रवणाच्चैव चमसस्थाश्चमूषदः । शिरश्च चमसं प्रोक्तमिष्टदानात् तथेन्दवः ॥ २९१॥ ४ ॥"
searchText"मत्सरा मदकारित्वात्ताच्छील्यादुत्तरं पदम् । द्रप्सास्ते द्रवणाच्चैव चमसस्थाश्चमूषदः । शिरश्च चमसं प्रोक्तमिष्टदानात् तथेन्दवः ॥ २९१॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-508"
oldKey"RG_C01_S14_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"हविष्मन्तो अरङ्कृतः ॥ ५ ॥"
searchText"हविष्मन्तो अरङ्कृतः ॥ ५ ॥ ईते । त्वाम् । अवस्यवः । कण्वासः । वृक्तऽबर्हिषः ॥ हविष्मन्तः । अरम्ऽकृतः । ५ ॥"
id"Rigbhashyam-509"
oldKey"RG_C01_S14_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अवस्युर्यजमानः स्यादवनार्थप्रवृत्तितः । आत्मस्थं वा बहुवचो बहवो मुनयोऽत्र वा ॥२९२॥"
searchText"अवस्युर्यजमानः स्यादवनार्थप्रवृत्तितः । आत्मस्थं वा बहुवचो बहवो मुनयोऽत्र वा ॥२९२॥"
id"Rigbhashyam-510"
oldKey"RG_C01_S14_V05_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"उत्तराणां वचस्त्वेन स्वयं वदति चेश्वरः । अरङ्कृतोऽतिकर्तारस्त्वलङ्कर्तार एव वा ॥ २९३॥५ ॥"
searchText"उत्तराणां वचस्त्वेन स्वयं वदति चेश्वरः । अरङ्कृतोऽतिकर्तारस्त्वलङ्कर्तार एव वा ॥ २९३॥५ ॥"
id"Rigbhashyam-511"
oldKey"RG_C01_S14_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"घृतपृष्ठा मनोयुजो ये त्वा वहन्ति वह्नयः ॥ आ देवान् सोमपीतये ॥ ६, २६ ॥"
searchText"घृतपृष्ठा मनोयुजो ये त्वा वहन्ति वह्नयः ॥ आ देवान् सोमपीतये ॥ ६, २६ ॥ घृतऽपृष्ठाः । मनःऽयुजः । ये । त्वा । वहन्ति । वह्नयः ॥ आ । देवान् । सोमऽपीतये ॥ ६, २६ ॥"
id"Rigbhashyam-512"
oldKey"RG_C01_S14_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स्निग्धपृष्ठाः समारूढा हरिणा वा विदोषिणा । मनोमात्रेण योज्याश्च त्वां देवांश्च वहन्ति ये ॥ २९४॥६॥"
searchText"स्निग्धपृष्ठाः समारूढा हरिणा वा विदोषिणा । मनोमात्रेण योज्याश्च त्वां देवांश्च वहन्ति ये ॥ २९४॥६॥"
id"Rigbhashyam-513"
oldKey"RG_C01_S14_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"तान्यजत्रा ऋतावृधोऽग्ने पत्नीवतस्कृधि ॥ मध्वस्सुजिह्व पायय ॥ ७ ॥"
searchText"तान्यजत्रा ऋतावृधोऽग्ने पत्नीवतस्कृधि ॥ मध्वस्सुजिह्व पायय ॥ ७ ॥ तान् । यजत्रान् । ऋतऽवृधः । अग्ने । पत्नीऽवतः । कृधि ॥ मध्वः । सुऽजिह्व । पायय ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-514"
oldKey"RG_C01_S14_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तैर्देवान् यजतः स्तोतॄन् ज्ञातेन ब्रह्मणैधितान् । पत्नीभिर्योजया गन्तुं सह मध्वश्च पायय ॥ ७ ॥"
searchText"तैर्देवान् यजतः स्तोतॄन् ज्ञातेन ब्रह्मणैधितान् । पत्नीभिर्योजया गन्तुं सह मध्वश्च पायय ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-515"
oldKey"RG_C01_S14_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"ये यजत्रा य ईड्यास्तेते पिबन्तु जिह्वया ॥ मधोरग्ने वषकृति ॥ ८ ॥"
searchText"ये यजत्रा य ईड्यास्तेते पिबन्तु जिह्वया ॥ मधोरग्ने वषकृति ॥ ८ ॥ ये । यजत्राः । ये । ईड्याः । ते । ते । पिबन्तु । जिह्वया ॥ मधोः । अग्ने । वषऽकृति ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-516"
oldKey"RG_C01_S14_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ते षष्ठ्यतोऽनुदात्तः स्यादुदात्तो बहुवाचकः । आवृत्तस्तु भवेदर्थस्ते पिबन्तु वषकृतौ ॥ २९६॥८ ॥"
searchText"ते षष्ठ्यतोऽनुदात्तः स्यादुदात्तो बहुवाचकः । आवृत्तस्तु भवेदर्थस्ते पिबन्तु वषकृतौ ॥ २९६॥८ ॥"
id"Rigbhashyam-517"
oldKey"RG_C01_S14_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"आकीं सूर्यस्य रोचनाद्विश्वान् देवा उषर्बुधः ॥ विप्रो होतेह वक्षति ॥ ९ ॥"
searchText"आकीं सूर्यस्य रोचनाद्विश्वान् देवा उषर्बुधः ॥ विप्रो होतेह वक्षति ॥ ९ ॥ आकीम् । सूर्यस्य । रोचनात् । विश्वान् । देवान् । उषःऽबुधः ॥ विप्रः । होता । इह । वक्षति ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-518"
oldKey"RG_C01_S14_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सूर्यस्य रोचनात् स्वर्गादावक्षत्यग्निरिन्दुपान् । उषःप्रकाशनाद् ब्रह्म तद्विदस्त उषर्बुधः ॥ ९ ॥"
searchText"सूर्यस्य रोचनात् स्वर्गादावक्षत्यग्निरिन्दुपान् । उषःप्रकाशनाद् ब्रह्म तद्विदस्त उषर्बुधः ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-519"
oldKey"RG_C01_S14_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"विश्वेभिस्सोम्यम्मध्वग्न इन्द्रेण वायुना ॥ पिबा मित्रस्य धामभिः ॥ १० ॥"
searchText"विश्वेभिस्सोम्यम्मध्वग्न इन्द्रेण वायुना ॥ पिबा मित्रस्य धामभिः ॥ १० ॥ विश्वेभिः । सोम्यम् । मधु । अग्ने । इन्द्रेण । वायुना ॥ पिब । मित्रस्य । धामऽभिः ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-520"
oldKey"RG_C01_S14_V10_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"देवास्ते विष्णुधामत्वान्मित्रधामान ईरिताः ॥ २९७ ॥ १० ॥"
searchText"देवास्ते विष्णुधामत्वान्मित्रधामान ईरिताः ॥ २९७ ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-521"
oldKey"RG_C01_S14_V11"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"त्वं होता मनुर्हितोऽग्ने यज्ञेषु सीदसि ॥ सेम नो अध्वरं यज ॥ ११ ॥"
searchText"त्वं होता मनुर्हितोऽग्ने यज्ञेषु सीदसि ॥ सेम नो अध्वरं यज ॥ ११ ॥ त्वम् । होता । मनुःऽहितः । अग्ने । यज्ञेषु । सीदसि ॥ सः । इमम् । नः । अध्वरम् । यज ॥ ११ ॥"
id"Rigbhashyam-522"
oldKey"RG_C01_S14_V12"
type"verse"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"युक्ष्वा ह्यरुषी रथे हरितो देव रोहितः ॥ ताभिर्देवा इहावह ॥ १२, २७, १४ ॥"
searchText"युक्ष्वा ह्यरुषी रथे हरितो देव रोहितः ॥ ताभिर्देवा इहावह ॥ १२, २७, १४ ॥ युक्ष्व । हि । अरुषीः । रथे । हरितः । देव । रोहितः ॥ ताभिः । देवान् । इह । आ । वह ॥ १२ ॥"
id"Rigbhashyam-523"
oldKey"RG_C01_S14_V12_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S14"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अग्निवाहा अश्वतर्यो दूर्वापद्माग्निसप्रभाः । लोहिताः क्वचिदश्वाश्च रोहिन्मृग्योऽपि कुत्रचित् ॥ २९८॥ १२,२७,१४॥"
searchText"अग्निवाहा अश्वतर्यो दूर्वापद्माग्निसप्रभाः । लोहिताः क्वचिदश्वाश्च रोहिन्मृग्योऽपि कुत्रचित् ॥ २९८॥ १२,२७,१४॥"
id"Rigbhashyam-524"
oldKey"RG_C01_S15"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"ऋतुसूक्तम्"
searchText"ऋतुसूक्तम् मण्डलम् -१अध्यायः–१.अनुवाकः–४. सूक्तम्–१५ (इन्द्रसोमं द्वादशर्चम्, मेधातिथिः काण्वः, गायत्री) (पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) ऋतवः(कालाभिमानिदेवताः, इन्द्रश्च देवताः (भुरिक् गायत्री) ऋतवः, मरुतश्च देवताः ऋतवः, नेष्टा च (विष्णुः, इन्द्रः, अग्निः, त्वष्टा च)देवताः (भुरिग् गायत्री) ऋतवः, अग्निश्च देवताः ऋतवः, इन्द्रश्च देवताः ऋतवः, मित्रावरुणौ च देवताः ऋतवः, द्रविणोदाश्च (अग्निः) देवताः ऋतवः, द्रविणोदाश्च (अग्निः) देवताः ऋतवः, द्रविणोदाश्च (अग्निः) देवताः (पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) - ऋतवः, अश्विनौ च देवते (पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) - ऋतवः, विष्णुः अग्निश्च देवताः (इति एकोनविंशो वर्गः – पञ्चदशं सूक्तम् )"
id"Rigbhashyam-525"
oldKey"RG_C01_S15_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्र सोमम्पिब ऋतुना त्वा विशन्त्विन्दवः ॥ मत्सरासस्तदोकसः ॥ १ ॥"
searchText"इन्द्र सोमम्पिब ऋतुना त्वा विशन्त्विन्दवः ॥ मत्सरासस्तदोकसः ॥ १ ॥ इन्द्र । सोमम् । पिब । ऋतुना । आ । त्वा । विशन्तु । इन्दवः ॥ मत्सरासः । तत्ऽओकसः ॥ १ ॥ ऋतुशब्दार्थजिज्ञासा पोतृदेवताः मरुतः"
id"Rigbhashyam-526"
oldKey"RG_C01_S15_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ऋतुर्मार्गस्तु नेतृत्वान्नेष्टाऽग्निर्हरिरेव वा । ईष्टे न कश्चिदस्येति ग्ना नद्यश्च समीरिताः ॥ गतिशीलत्वतो ग्नास्ता ज्ञातृनेतृत्वतो हरिः ॥२९९॥"
searchText"ऋतुर्मार्गस्तु नेतृत्वान्नेष्टाऽग्निर्हरिरेव वा । ईष्टे न कश्चिदस्येति ग्ना नद्यश्च समीरिताः ॥ गतिशीलत्वतो ग्नास्ता ज्ञातृनेतृत्वतो हरिः ॥२९९॥"
id"Rigbhashyam-527"
oldKey"RG_C01_S15_V01_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"गमनान्नयनाद्वा ग्ना .............."
searchText"गमनान्नयनाद्वा ग्ना .............."
id"Rigbhashyam-528"
oldKey"RG_C01_S15_V01_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"....................ऋतुपात्रमृतुस्तथा । सोमास्तदोकसः प्रोक्ता ऋतुपात्रस्थिता यतः ॥३००॥"
searchText"....................ऋतुपात्रमृतुस्तथा । सोमास्तदोकसः प्रोक्ता ऋतुपात्रस्थिता यतः ॥३००॥"
id"Rigbhashyam-529"
oldKey"RG_C01_S15_V01_B04"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"पत्नीनेतृत्वतो नेष्टा नेष्टर्त्विक् सम्प्रकीर्तितः ।"
searchText"पत्नीनेतृत्वतो नेष्टा नेष्टर्त्विक् सम्प्रकीर्तितः ।"
id"Rigbhashyam-530"
oldKey"RG_C01_S15_V01_B05"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ज्ञापयन्ति स्वलिङ्गानीत्यृतवः ष प्रकीर्तिताः ॥३०१॥"
searchText"ज्ञापयन्ति स्वलिङ्गानीत्यृतवः ष प्रकीर्तिताः ॥३०१॥"
id"Rigbhashyam-531"
oldKey"RG_C01_S15_V01_B06"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"पावनाच्चैव पोतारो मरुतः पोतृदेवताः । अग्निस्तु देवतानेष्ठुस्त्वष्टेन्द्रो विष्णुरेव वा ॥ ३०२॥१,२,३ ॥"
searchText"पावनाच्चैव पोतारो मरुतः पोतृदेवताः । अग्निस्तु देवतानेष्ठुस्त्वष्टेन्द्रो विष्णुरेव वा ॥ ३०२॥१,२,३ ॥"
id"Rigbhashyam-532"
oldKey"RG_C01_S15_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"मरुतः पिबत ऋतुना पोत्राद्यज्ञम्पुनीतन ॥ यूयं हिष्ठा सुदानवः ॥ २ ॥"
searchText"मरुतः पिबत ऋतुना पोत्राद्यज्ञम्पुनीतन ॥ यूयं हिष्ठा सुदानवः ॥ २ ॥ मरुतः । पिबत । ऋतुना । पोत्रात् । यज्ञम् । पुनीतन ॥ यूयम् । हि । स्थ । सुऽदानवः ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-533"
oldKey"RG_C01_S15_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अभि यज्ञङ्गृृणीहि नोऽग्नावो नेष्टः पिब ऋतुना ॥ त्वं हि रत्नधा असि ॥ ३ ॥"
searchText"अभि यज्ञङ्गृृणीहि नोऽग्नावो नेष्टः पिब ऋतुना ॥ त्वं हि रत्नधा असि ॥ ३ ॥ अभि । यज्ञम् । गृणीहि । नः । ग्नावः । नेष्टरिति । पिब । ऋतुना ॥ त्वम् । हि । रत्नऽधाः । असि ॥"
id"Rigbhashyam-534"
oldKey"RG_C01_S15_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अग्ने देवा इहावह सादया योनिषु त्रिषु ॥ परि भूष पिब ऋतुना ॥ ४ ॥"
searchText"अग्ने देवा इहावह सादया योनिषु त्रिषु ॥ परि भूष पिब ऋतुना ॥ ४ ॥ अग्ने । देवान् । इह । आ । वह । सादय । योनिषु । त्रिषु ॥ परि । भूष । पिब । ऋतुना ॥ ४ ॥ प्राग्वंशादिस्थानत्रयनिरूपणम्"
id"Rigbhashyam-535"
oldKey"RG_C01_S15_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"वेद्युत्तरासदश्चैव प्राग्वंशो योनयः स्मृताः । भूष भूषय नो यज्ञम् ........ ॥ ४ ॥"
searchText"वेद्युत्तरासदश्चैव प्राग्वंशो योनयः स्मृताः । भूष भूषय नो यज्ञम् ........ ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-536"
oldKey"RG_C01_S15_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"ब्राह्मणादिन्द्र राधसः पिबा सोममृतूरनु ॥ तवेद्धि सख्यमस्तृतम् ॥ ५ ॥"
searchText"ब्राह्मणादिन्द्र राधसः पिबा सोममृतूरनु ॥ तवेद्धि सख्यमस्तृतम् ॥ ५ ॥ ब्राह्मणात् । इन्द्र । राधसः । पिब । सोमम् । ऋतून् । अनु । तव । इत् । हि । सख्यम् । अस्तृतम् ॥ ५ ॥"
id"Rigbhashyam-537"
oldKey"RG_C01_S15_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"..................ब्राह्मणाच्छंसिपात्रतः । पिबेन्द्र नो राधसोऽर्थे त्वामनु त्वृतुदेवताः ॥३०३॥"
searchText"..................ब्राह्मणाच्छंसिपात्रतः । पिबेन्द्र नो राधसोऽर्थे त्वामनु त्वृतुदेवताः ॥३०३॥"
id"Rigbhashyam-538"
oldKey"RG_C01_S15_V05_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स्तृतं छिन्नमिति प्रोक्तम् .......... ॥ ५ ॥"
searchText"स्तृतं छिन्नमिति प्रोक्तम् .......... ॥ ५ ॥"
id"Rigbhashyam-539"
oldKey"RG_C01_S15_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"युवन्दक्षन्धृतव्रतमित्रावरुणदूभम् ॥ ऋतुना यज्ञमाशाथे ॥ ६, २८ ॥"
searchText"युवन्दक्षन्धृतव्रतमित्रावरुणदूभम् ॥ ऋतुना यज्ञमाशाथे ॥ ६, २८ ॥ युवम् । दक्षम् । धृतऽव्रता । मित्रावरुणा । दुःऽदभम् ॥ ऋतुना । यज्ञम् । अशाथे इति ॥ ६, २८ ॥"
id"Rigbhashyam-540"
oldKey"RG_C01_S15_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".............अस्तभ्यं दुर्दभं स्मृतम् । दक्षाख्यं यजमानं चापीशाथे यज्ञमेव च । सोमं पीत्वर्तुपात्रेण सहवा तेन चर्तुना ॥ ६, २८ ॥"
searchText".............अस्तभ्यं दुर्दभं स्मृतम् । दक्षाख्यं यजमानं चापीशाथे यज्ञमेव च । सोमं पीत्वर्तुपात्रेण सहवा तेन चर्तुना ॥ ६, २८ ॥"
id"Rigbhashyam-541"
oldKey"RG_C01_S15_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"द्रविणोदा द्रविणसो ग्रावहस्तासो अध्वरे ॥ यज्ञेषु देवमीते ॥ ७ ॥"
searchText"द्रविणोदा द्रविणसो ग्रावहस्तासो अध्वरे ॥ यज्ञेषु देवमीते ॥ ७ ॥ द्रविणःऽदाः । द्रविणसः । ग्रावऽहस्तासः । अध्वरे ॥ यज्ञेषु । देवम् । र्इते ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-542"
oldKey"RG_C01_S15_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"होता च होतृकाश्चैव द्रविणोदा द्रवीणसः । अग्निश्चैवाग्नयस्तेषां देवता विष्णुमीते ॥३०५॥ ७ ॥"
searchText"होता च होतृकाश्चैव द्रविणोदा द्रवीणसः । अग्निश्चैवाग्नयस्तेषां देवता विष्णुमीते ॥३०५॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-543"
oldKey"RG_C01_S15_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"द्रविणोदा ददातु नो वसूनि यानि शृण्विरे ॥ देवेषु ता वनामहे ॥ ८ ॥"
searchText"द्रविणोदा ददातु नो वसूनि यानि शृण्विरे ॥ देवेषु ता वनामहे ॥ ८ ॥ द्रविणःऽदाः । ददातु । नः । वसूनि । यानि । शृण्विरे ॥ देवेषु । ता । वनामहे ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-544"
oldKey"RG_C01_S15_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"द्रविणोदाः पिपीषति जुहोत प्र च तिष्ठत ॥ नेष्ट्रादृतुभिरिष्यत ॥ ९ ॥"
searchText"द्रविणोदाः पिपीषति जुहोत प्र च तिष्ठत ॥ नेष्ट्रादृतुभिरिष्यत ॥ ९ ॥ द्रविणःऽदाः । पिपीषति । जुहोत । प्र । च । तिष्ठत ॥ नेष्ट्रात् । ऋतुऽभिः । इष्यत ॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-545"
oldKey"RG_C01_S15_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"पातुमिच्छति सोमं स सोमास्तस्मै प्रतिष्ठिताः । ऋतुपात्रैर्देवताभिः सहैवैनमभीप्सत ॥३०६॥ ९ ॥"
searchText"पातुमिच्छति सोमं स सोमास्तस्मै प्रतिष्ठिताः । ऋतुपात्रैर्देवताभिः सहैवैनमभीप्सत ॥३०६॥ ९ ॥"
id"Rigbhashyam-546"
oldKey"RG_C01_S15_V10"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"यत्त्वा तुरीयमृतुभिर्द्रविणोदो यजामहे ॥ अध स्मानो ददिर्भव ॥ १० ॥"
searchText"यत्त्वा तुरीयमृतुभिर्द्रविणोदो यजामहे ॥ अध स्मानो ददिर्भव ॥ १० ॥ यत् । त्वा । तुरीयम् । ऋतुऽभिः । द्रविणःऽदः । यजामहे ॥ अध । स्म । नः । ददिः । भव ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-547"
oldKey"RG_C01_S15_V10_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"चतुर्थवारमपि यत्त्वां यजामो ददिर्भव ॥ १० ॥"
searchText"चतुर्थवारमपि यत्त्वां यजामो ददिर्भव ॥ १० ॥"
id"Rigbhashyam-548"
oldKey"RG_C01_S15_V11"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अश्विना पिबतम्मधु दीद्यग्नी शुचिव्रता ॥ ऋतुना यज्ञवाहसा ॥ ११ ॥"
searchText"अश्विना पिबतम्मधु दीद्यग्नी शुचिव्रता ॥ ऋतुना यज्ञवाहसा ॥ ११ ॥ अश्विना । पिबतम् । मधु । दीद्यग्नी इति दीदिऽअग्नी । शुचिऽव्रता ॥ ऋतुना । यज्ञऽवाहसा ॥ ११ ॥"
id"Rigbhashyam-549"
oldKey"RG_C01_S15_V11_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".................दीद्यग्नी इति दीप्ताग्नी ॥ ११ ॥"
searchText".................दीद्यग्नी इति दीप्ताग्नी ॥ ११ ॥"
id"Rigbhashyam-550"
oldKey"RG_C01_S15_V12"
type"verse"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"गार्हपत्येन सन्त्य ऋतुना यज्ञनीरसि ॥ देवान्देवय ते यज ॥ १२, २९, १५ ॥"
searchText"गार्हपत्येन सन्त्य ऋतुना यज्ञनीरसि ॥ देवान्देवय ते यज ॥ १२, २९, १५ ॥ गार्हऽपत्येन । सन्त्य । ऋतुना । यज्ञऽनीः । असि ॥ देवान् । देवऽयते । यज ॥ १२, २९, १५ ॥ मासभेदेन भगवतो द्वे द्वे रूपे"
id"Rigbhashyam-551"
oldKey"RG_C01_S15_V12_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"...............सन्त्योऽग्निः सन्ततत्वतः ॥३०७॥"
searchText"...............सन्त्योऽग्निः सन्ततत्वतः ॥३०७॥"
id"Rigbhashyam-552"
oldKey"RG_C01_S15_V12_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"विष्णुर्वर्त्वधिपो विष्णुः केशवादिस्वरूपतः । ‘ग्रहान् सोमस्य मिमते’ इति तस्यैव कथ्यते ॥ गार्हपत्येन पात्रेण यजमानस्तु देवयन् ॥ ३०८॥"
searchText"विष्णुर्वर्त्वधिपो विष्णुः केशवादिस्वरूपतः । ‘ग्रहान् सोमस्य मिमते’ इति तस्यैव कथ्यते ॥ गार्हपत्येन पात्रेण यजमानस्तु देवयन् ॥ ३०८॥"
id"Rigbhashyam-553"
oldKey"RG_C01_S15_V12_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S15"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"देवान्पातीति ............. ॥ १२, २९, १५ ॥"
searchText"देवान्पातीति ............. ॥ १२, २९, १५ ॥"
id"Rigbhashyam-554"
oldKey"RG_C01_S16"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"ऐन्द्रसूक्तम्"
searchText"ऐन्द्रसूक्तम् मण्डलम्—१.अध्यायः–१. अनुवाकः–४. सूक्तम्– १६. आत्वा नवर्चं, मेधातिथिः काण्वः गायत्री(३ पिपीलिका मध्या निचृत्,९ विरा) इन्द्रो देवता पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री सोमपाने गौरमृगदृष्टान्तः विराड् गायत्री"
id"Rigbhashyam-555"
oldKey"RG_C01_S16_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"आ त्वा वहन्तु हरयो वृषणं सोमपीतये ॥ इन्द्र त्वा सूरऽचक्षसः ॥ १ ॥"
searchText"आ त्वा वहन्तु हरयो वृषणं सोमपीतये ॥ इन्द्र त्वा सूरऽचक्षसः ॥ १ ॥ आ । त्वा । वहन्तु । हरयः । वृषणम् । सोमऽपीतये ॥ इन्द्र । त्वा । सूरऽचक्षसः ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-556"
oldKey"RG_C01_S16_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"..............सुष्ठूरीकुर्वति विषयान् यतः । चक्षूंषीन्द्रस्य हरयस्तेनोक्ताः सूरचक्षसः ॥ ३०९ ॥ १ ॥"
searchText"..............सुष्ठूरीकुर्वति विषयान् यतः । चक्षूंषीन्द्रस्य हरयस्तेनोक्ताः सूरचक्षसः ॥ ३०९ ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-557"
oldKey"RG_C01_S16_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इमा धाना घृतस्नुवो हरी इहोपवक्षतः ॥ इन्द्रं सुखतमे रथे ॥ २ ॥"
searchText"इमा धाना घृतस्नुवो हरी इहोपवक्षतः ॥ इन्द्रं सुखतमे रथे ॥ २ ॥ इमाः । धानाः । घृतस्नुवः । हरी इति । इह । उप । वक्षतः ॥ इन्द्रम् । सुखऽतमे । रथे ॥ २ ॥ धानाशब्दस्याध्यात्मार्थनिर्वचनम्"
id"Rigbhashyam-558"
oldKey"RG_C01_S16_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"भक्तिस्नुतानि धानानि बुद्धेर्धाना इति ह्यपि ॥२ ॥"
searchText"भक्तिस्नुतानि धानानि बुद्धेर्धाना इति ह्यपि ॥२ ॥"
id"Rigbhashyam-559"
oldKey"RG_C01_S16_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रम् प्रातर्हवामह इन्द्रम् प्रयत्यध्वरे ॥ इन्द्रं सोमस्य पीतये ॥ ३ ॥"
searchText"इन्द्रम् प्रातर्हवामह इन्द्रम् प्रयत्यध्वरे ॥ इन्द्रं सोमस्य पीतये ॥ ३ ॥ इन्द्रम् । प्रातः । हवामहे । इन्द्रम् । प्रऽयति । अध्वरे ॥ इन्द्रम् । सोमस्य । पीतये ॥ ३ ॥ सोमपीतिशब्दः तृतीयसवनवाची"
id"Rigbhashyam-560"
oldKey"RG_C01_S16_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘प्रातः’ इत्यादिवाक्येन सवनत्रयमीरितम् । समाप्तत्वात् सोमपीतिस्तृतीयं सवनं स्मृतम् ॥३१०॥"
searchText"‘प्रातः’ इत्यादिवाक्येन सवनत्रयमीरितम् । समाप्तत्वात् सोमपीतिस्तृतीयं सवनं स्मृतम् ॥३१०॥"
id"Rigbhashyam-561"
oldKey"RG_C01_S16_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सदा ........ ॥ ३ ॥"
searchText"सदा ........ ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-562"
oldKey"RG_C01_S16_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"(१६२) उप नस्सुतमागहि हरिभिरिन्द्र केशिभिः ॥ सुते हि त्वा हवामहे ॥ ४ ॥"
searchText"(१६२) उप नस्सुतमागहि हरिभिरिन्द्र केशिभिः ॥ सुते हि त्वा हवामहे ॥ ४ ॥ उप । नः । सुतम् । आ । गहि । हरिऽभिः । इन्द्र । केशिऽभिः ॥ सुते । हि । त्वा । हवामहे ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-563"
oldKey"RG_C01_S16_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सेमन्नः स्तोममागह्युपेदं सवनं सुतम् ॥ गौरो न तृषितः पिब ॥ ५, ३० ॥"
searchText"सेमन्नः स्तोममागह्युपेदं सवनं सुतम् ॥ गौरो न तृषितः पिब ॥ ५, ३० ॥ सः । इमम् । नः । स्तोमम् । आ । गहि । उप । इदम् । सवनम् । सुतम् ॥ गौरः । न । तृषितः । पिब ॥ ५, ३० ॥"
id"Rigbhashyam-564"
oldKey"RG_C01_S16_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इमे सोमास इन्दवस्सुतासो अधि बर्हिषि ॥ ता इन्द्र सहसे पिब ॥ ६ ॥"
searchText"इमे सोमास इन्दवस्सुतासो अधि बर्हिषि ॥ ता इन्द्र सहसे पिब ॥ ६ ॥ इमे । सोमासः । इन्दवः । सुतासः । अधि । बर्हिषि ॥ तान् । इन्द्र । सहसे । पिब ॥ ६ ॥ भगवतो वृद्धिर्नास्तीति निरूपणम्"
id"Rigbhashyam-565"
oldKey"RG_C01_S16_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"..... विष्णुविवक्षायां यजमानबलं सहः । तदिष्टस्यैव दानाय तद्गुणव्यक्तिरेव वा ॥ ३११॥"
searchText"..... विष्णुविवक्षायां यजमानबलं सहः । तदिष्टस्यैव दानाय तद्गुणव्यक्तिरेव वा ॥ ३११॥"
id"Rigbhashyam-566"
oldKey"RG_C01_S16_V06_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"‘पूर्णमदः पूर्णमिदम्पूर्णात् पूर्णमुदच्यते’ । ‘हेयोपादेयरहितगुणपूर्णो हरिः सदा । अनुग्रहव्यक्तिरेव तद्गुणानां च नान्यथा’॥ ३१२ ॥"
searchText"‘पूर्णमदः पूर्णमिदम्पूर्णात् पूर्णमुदच्यते’ । ‘हेयोपादेयरहितगुणपूर्णो हरिः सदा । अनुग्रहव्यक्तिरेव तद्गुणानां च नान्यथा’॥ ३१२ ॥"
id"Rigbhashyam-567"
oldKey"RG_C01_S16_V06_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"इत्यादि वेदवाक्येभ्यो नैव वृद्धिर्हरेः क्वचित् ॥ ६ ॥"
searchText"इत्यादि वेदवाक्येभ्यो नैव वृद्धिर्हरेः क्वचित् ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-568"
oldKey"RG_C01_S16_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अयन्ते स्तोमो अग्रियो हृदिस्पृगस्तु शन्तमः ॥ अथा सोमं सुतम् पिब ॥ ७ ॥"
searchText"अयन्ते स्तोमो अग्रियो हृदिस्पृगस्तु शन्तमः ॥ अथा सोमं सुतम् पिब ॥ ७ ॥ अयम् । ते । स्तोमः । अग्रियः । हृदिऽस्पृक् । अस्तु । शम्ऽतमः ॥ अथ । सोमम् । सुतम् । पिब ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-569"
oldKey"RG_C01_S16_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"विश्वमित्सवनं सुतमिन्द्रो मदाय गच्छति ॥ वृत्रहा सोमपीतये ॥ ८ ॥"
searchText"विश्वमित्सवनं सुतमिन्द्रो मदाय गच्छति ॥ वृत्रहा सोमपीतये ॥ ८ ॥ विश्वम् । इत् । सवनम् । सुतम् । इन्द्रः । मदाय । गच्छति ॥ वृत्रऽहा । सोमऽपीतये ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-570"
oldKey"RG_C01_S16_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सेमन्नः काममापृण गोभिरश्वैश्शतक्रतो ॥ स्तवाम त्वा स्वाध्यः ॥ ९, ३१, १६ ॥"
searchText"सेमन्नः काममापृण गोभिरश्वैश्शतक्रतो ॥ स्तवाम त्वा स्वाध्यः ॥ ९, ३१, १६ ॥ कामम् । आ । पृण । गोभिः । अश्वैः । शतक्रतो इति शतऽक्रतो ॥ स्तवाम । त्वा । सुऽआध्यः ॥ ९, ३१, १६ ॥"
id"Rigbhashyam-571"
oldKey"RG_C01_S16_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S16"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"पृण सम्पूरय स्वाध्यः सुधीतय इतीरिताः ॥३१३ ॥ ९, ३१, १६ ॥"
searchText"पृण सम्पूरय स्वाध्यः सुधीतय इतीरिताः ॥३१३ ॥ ९, ३१, १६ ॥"
id"Rigbhashyam-572"
oldKey"RG_C01_S17"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"ऐन्द्रावरुणसूक्तम्"
searchText"ऐन्द्रावरुणसूक्तम् मण्डलम्–१. अध्यायः-१.अनुवाकः–४– सूक्तम् – १७. (इन्द्रावरुणयोर्नवर्चम् , मेधातिथिः काण्वः, छन्दः– गायत्री, २ यवमध्या विरा, ४ पादनिचृत्(ह्रसीयसी),६ निचृत्, ५ भुरिगार्ची, ८ पिपीलिकामध्या निचृत्, इन्द्रावरुणौ देवते) यवमध्या विरा गायत्री पादनिचृद् गायत्री भुरिगार्ची ह्रसीयसी - गायत्री निचृद् गायत्री पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री"
id"Rigbhashyam-573"
oldKey"RG_C01_S17_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"(१६८) इन्द्रावरुणयोरहं सम्राजोरव आ वृणे ॥ ता नो मृात र्इदृशे ॥ १ ॥"
searchText"(१६८) इन्द्रावरुणयोरहं सम्राजोरव आ वृणे ॥ ता नो मृात र्इदृशे ॥ १ ॥ इन्द्रावरुणयोः । अहम् । सम्ऽराजोः । अवः । आ । वृणे ॥ ता । नः । मृातः । र्इदृशे ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-574"
oldKey"RG_C01_S17_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अविकारेण संस्थानमीदृक्त्वं नाम कीर्तितम् ॥ १ ॥"
searchText"अविकारेण संस्थानमीदृक्त्वं नाम कीर्तितम् ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-575"
oldKey"RG_C01_S17_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"गन्तारा हि स्थोऽवसे हवं विप्रस्य मावतः ॥ धर्तारा चर्षणीनाम् ॥ २ ॥"
searchText"गन्तारा हि स्थोऽवसे हवं विप्रस्य मावतः ॥ धर्तारा चर्षणीनाम् ॥ २ ॥ गन्तारा । हि । स्थः । अवसे । हवम् । विप्रस्य । माऽवतः ॥ धर्तारा । चर्षणीनाम् ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-576"
oldKey"RG_C01_S17_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"मावतो ज्ञानयुक्तस्य प्रजाश्चर्षणयः स्मृताः ॥ २ ॥"
searchText"मावतो ज्ञानयुक्तस्य प्रजाश्चर्षणयः स्मृताः ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-577"
oldKey"RG_C01_S17_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अनुकामन्तर्पयेथामिन्द्रावरुण राय आ ॥ ता वान्नेदिष्ठमीमहे ॥ ३ ॥"
searchText"अनुकामन्तर्पयेथामिन्द्रावरुण राय आ ॥ ता वान्नेदिष्ठमीमहे ॥ ३ ॥ अनुऽकामम् । तर्पयेथाम् । इन्द्रावरुणा । रायः । आ ॥ ता । वाम् । नेदिष्ठम् । र्इमहे ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-578"
oldKey"RG_C01_S17_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"नेदिष्ठत्वं समीपत्वं क्षिप्रं शरणमीमहे ॥३१४॥ ३ ॥"
searchText"नेदिष्ठत्वं समीपत्वं क्षिप्रं शरणमीमहे ॥३१४॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-579"
oldKey"RG_C01_S17_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"युवाकु हि शचीनां युवाकु सुमतीनाम् ॥ भूयाम वाजदाव्नाम् ॥ ४ ॥"
searchText"युवाकु हि शचीनां युवाकु सुमतीनाम् ॥ भूयाम वाजदाव्नाम् ॥ ४ ॥ युवाकु । हि । शचीनाम् । युवाकु । सुऽमतीनाम् ॥ भूयाम । वाजऽदाव्नाम् ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-580"
oldKey"RG_C01_S17_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"युवयोरेव वाक्यानां सुमतीनां च सर्वशः । भवेमान्नप्रदातॄणां सर्वदा विषया वयम् ॥ ३१५॥४ ॥"
searchText"युवयोरेव वाक्यानां सुमतीनां च सर्वशः । भवेमान्नप्रदातॄणां सर्वदा विषया वयम् ॥ ३१५॥४ ॥"
id"Rigbhashyam-581"
oldKey"RG_C01_S17_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रस्सहस्रदाव्नां वरुणश्शंस्यानाम् ॥ क्रतुर्भवत्युक्थ्यः ॥ ५, ३२ ॥"
searchText"इन्द्रस्सहस्रदाव्नां वरुणश्शंस्यानाम् ॥ क्रतुर्भवत्युक्थ्यः ॥ ५, ३२ ॥ इन्द्रः । सहस्रऽदाव्नाम् । वरुणः । शंस्यानाम् ॥ क्रतुः । भवति । उक्थ्यः ॥ ५, ३२ ॥"
id"Rigbhashyam-582"
oldKey"RG_C01_S17_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"क्रतुः प्रधान उक्थ्यश्च शस्त्रैस्स्तुत्यो विशेषतः ॥ ५,३२ ॥"
searchText"क्रतुः प्रधान उक्थ्यश्च शस्त्रैस्स्तुत्यो विशेषतः ॥ ५,३२ ॥"
id"Rigbhashyam-583"
oldKey"RG_C01_S17_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"तयोरिदवसा वयं सनेम नि च धीमहि ॥ स्यादुत प्ररेचनम् ॥ ६ ॥"
searchText"तयोरिदवसा वयं सनेम नि च धीमहि ॥ स्यादुत प्ररेचनम् ॥ ६ ॥ तयोः । इत् । अवसा । वयम् । सनेम । नि । च । धीमहि ॥ स्यात् । उत । प्रऽरेचनम् ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-584"
oldKey"RG_C01_S17_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"रक्षणेन तयोर्वित्तं ज्ञानं वा प्राप्नुमः सदा । निधीमहि च दानं च स्यादेवास्माकमर्थिने ॥ ३१६॥६ ॥"
searchText"रक्षणेन तयोर्वित्तं ज्ञानं वा प्राप्नुमः सदा । निधीमहि च दानं च स्यादेवास्माकमर्थिने ॥ ३१६॥६ ॥"
id"Rigbhashyam-585"
oldKey"RG_C01_S17_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रावरुण वामहं हुवे चित्राय राधसे ॥ अस्मान्त्सु जिग्युषस्कृतम् ॥ ७ ॥"
searchText"इन्द्रावरुण वामहं हुवे चित्राय राधसे ॥ अस्मान्त्सु जिग्युषस्कृतम् ॥ ७ ॥ इन्द्रावरुणा ॥ वाम् । अहम् । हुवे । चित्राय । राधसे ॥ अस्मान् । सु । जिग्युषः । कृतम् ॥ ७ ॥ संहितायां ह्रस्वान्तपदप्रयोगे कारणनिरूपणम्"
id"Rigbhashyam-586"
oldKey"RG_C01_S17_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"ह्रस्वता संहितायां तु देवतैक्यप्रदर्शिनी । स्वरूपैक्यं हरौ तत्तु मत्यैक्यं भिन्नयोरपि ॥३१७॥ ७॥"
searchText"ह्रस्वता संहितायां तु देवतैक्यप्रदर्शिनी । स्वरूपैक्यं हरौ तत्तु मत्यैक्यं भिन्नयोरपि ॥३१७॥ ७॥"
id"Rigbhashyam-587"
oldKey"RG_C01_S17_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"इन्द्रावरुण नूनुवां सिषासन्तीषु धीष्वा ॥ अस्मभ्यं शर्म यच्छतम् ॥ ८ ॥"
searchText"इन्द्रावरुण नूनुवां सिषासन्तीषु धीष्वा ॥ अस्मभ्यं शर्म यच्छतम् ॥ ८ ॥ इन्द्रावरुणा । नु । नु । वाम् । सिसासन्तीषु । धीषु । आ ॥ अस्मभ्यम् । शर्म । यच्छतम् ॥ ८ ॥ स्तुत्यादौ परमेश्वर एव स्वतन्त्रः, न जीवः"
id"Rigbhashyam-588"
oldKey"RG_C01_S17_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"अद्य वां नु नुमो लोपः स्वातन्त्र्यार्थे हि सूत्रतः । साधयन्तीषु धीष्वेव शर्मास्मभ्यं प्रयच्छतम् ॥ ८ ॥"
searchText"अद्य वां नु नुमो लोपः स्वातन्त्र्यार्थे हि सूत्रतः । साधयन्तीषु धीष्वेव शर्मास्मभ्यं प्रयच्छतम् ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-589"
oldKey"RG_C01_S17_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"प्रवामश्नोतु सुष्टुतिरिन्द्रावरुण यां हुवे ॥ या मृधाथे सधस्तुतिम् ॥ ९, ३३, १७, ४ ॥"
searchText"प्रवामश्नोतु सुष्टुतिरिन्द्रावरुण यां हुवे ॥ या मृधाथे सधस्तुतिम् ॥ ९, ३३, १७, ४ ॥ प्र । वाम् । अश्नोतु । सुऽस्तुतिः । इन्द्रावरुणा । याम् । हुवे ॥ याम् । ऋधाथे इति । सधऽस्तुतिम् ॥ ९, ३३, १७, ४ ॥"
id"Rigbhashyam-590"
oldKey"RG_C01_S17_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S17"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यथास्थितस्तुतिं यां च वर्धयेथे सदैवमे ॥ ३१८ ॥९॥"
searchText"यथास्थितस्तुतिं यां च वर्धयेथे सदैवमे ॥ ३१८ ॥९॥"
id"Rigbhashyam-591"
oldKey"RG_C01_S18"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"unknown"
searchText"unknown मण्डलम्–१.अध्यायः–१.अनुवाकः-५. सूक्तम् –१८. सोमानं नवर्चम्, मेधातिथिः काण्वः ऋषिः, छन्दः– गायत्री,१ विरा,३-६-८ पिपीलिकामध्या निचृत्, ४ निचृत्,,५ पादनिचृत्, छन्दः । देवता–१-३ ब्रह्मणस्पतिः, ४ (सोमः) ब्रह्मणस्पतिरिन्द्रश्च, ५ बृहस्पतिः दक्षिणः, ६-८ सदसस्पतिः, ९ सदसस्पतिः नाराशंसो वा देवताः विरा गायत्री - ब्रह्मणस्पतिः (विष्णुः वायुश्च) देवता विरा गायत्री - ब्रह्मणस्पतिः (विष्णुः वायुश्च) देवता पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री - ब्रह्मणस्पतिः (विष्णुः वायुश्च) देवता निचृद् गायत्री - ब्रह्मणस्पतिः इन्द्रः सोमश्च देवताः पादनिचृद् गायत्री - ब्रह्मणस्पतिः, सोमः, इन्द्रः, दक्षिणा च देवताः पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री - सदसस्पतिः( विष्णुर्वायुः अग्निर्वा) देवता सदसस्पतिर्देवता पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री - सदसस्पतिः देवता सदसस्पतिः(वायुः), नराशंसो (विष्णुः,अग्निः - वा देवता"
id"Rigbhashyam-592"
oldKey"RG_C01_S18_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सोमानं स्वरणङ्कृणुहि ब्रह्मणस्पते ॥ कक्षीवन्तं य औशिजः ॥ १ ॥"
searchText"सोमानं स्वरणङ्कृणुहि ब्रह्मणस्पते ॥ कक्षीवन्तं य औशिजः ॥ १ ॥ सोमानम् । स्वरणम् । कृणुहि । ब्रह्मणः । पते ॥ कक्षीवन्तम् । यः । औशिजः ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-593"
oldKey"RG_C01_S18_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सौम्यं शब्दं कृणु त्वं नो विष्णो वायो सुवाक्पते । कक्षीवन्तं प्रति हि यो दत्तो यः स उशिक्सुतः । विवक्षितो मुनिः सोऽपि तस्मादर्थोऽपि मां प्रति ॥३१९ ॥ १ ॥"
searchText"सौम्यं शब्दं कृणु त्वं नो विष्णो वायो सुवाक्पते । कक्षीवन्तं प्रति हि यो दत्तो यः स उशिक्सुतः । विवक्षितो मुनिः सोऽपि तस्मादर्थोऽपि मां प्रति ॥३१९ ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-594"
oldKey"RG_C01_S18_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"यो रेवान्यो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः ॥ सनस्सिषक्तु यस्तुरः ॥ २ ॥"
searchText"यो रेवान्यो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः ॥ सनस्सिषक्तु यस्तुरः ॥ २ ॥ यः । रेवान् । यः । अमीवऽहा । वसुऽवित् । पुष्टिऽवर्धनः ॥ सः । नः । सिषक्तु । यः । तुरः ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-595"
oldKey"RG_C01_S18_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"वित्तवान् रोेगहा ज्ञानवेत्ताऽस्माभिः सयुग् भवेत् । तुरो वेगाद्धरिर्वायुः ..................... ॥ २ ॥"
searchText"वित्तवान् रोेगहा ज्ञानवेत्ताऽस्माभिः सयुग् भवेत् । तुरो वेगाद्धरिर्वायुः ..................... ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-596"
oldKey"RG_C01_S18_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"मानश्शंसो अररुषो धूर्तिः प्रणङ्मर्त्यस्य ॥ रक्षाणो ब्रह्मणस्पते ॥ ३ ॥"
searchText"मानश्शंसो अररुषो धूर्तिः प्रणङ्मर्त्यस्य ॥ रक्षाणो ब्रह्मणस्पते ॥ ३ ॥ मा । नः । शंसः । अररुषः । धूर्तिः । प्रणक् । मर्त्यस्य ॥ रक्ष । नः । ब्रह्मणः । पते ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-597"
oldKey"RG_C01_S18_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"..................अररुचातिरोषणात् । तस्य धूर्तिर्वचो नोऽस्मान् पूरयेद्रक्ष नो हरे ॥३॥"
searchText"..................अररुचातिरोषणात् । तस्य धूर्तिर्वचो नोऽस्मान् पूरयेद्रक्ष नो हरे ॥३॥"
id"Rigbhashyam-598"
oldKey"RG_C01_S18_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सघा वीरो न रिष्यति यमिन्द्रो ब्रह्मणस्पतिः ॥ सोमो हिनोति मर्त्यम् ॥ ४ ॥"
searchText"सघा वीरो न रिष्यति यमिन्द्रो ब्रह्मणस्पतिः ॥ सोमो हिनोति मर्त्यम् ॥ ४ ॥ सः । घ । वीरः । न । रिष्यति । यम् । इन्द्रः । ब्रह्मणः । पतिः ॥ सोमः । हिनोति । मर्त्यम् ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-599"
oldKey"RG_C01_S18_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"घेति हावधृतिश्चैव सोमः सौम्यत्वतो हरिः । उना मया च युक्तत्वादूमैर्युक्तत्वतोऽपि वा ॥३२१ ॥ अमः स इति वा ....................... ॥ ४ ॥"
searchText"घेति हावधृतिश्चैव सोमः सौम्यत्वतो हरिः । उना मया च युक्तत्वादूमैर्युक्तत्वतोऽपि वा ॥३२१ ॥ अमः स इति वा ....................... ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-600"
oldKey"RG_C01_S18_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"त्वन्तम्ब्रह्मणस्पते सोम इन्द्रश्च मर्त्यम् ॥ दक्षिणा पात्वंहसः ॥ ५, ३४ ॥"
searchText"त्वन्तम्ब्रह्मणस्पते सोम इन्द्रश्च मर्त्यम् ॥ दक्षिणा पात्वंहसः ॥ ५, ३४ ॥ त्वम् । तम् । ब्रह्मणः । पते । सोमः । इन्द्रः । च । मर्त्यम् ॥ दक्षिणा । पातु । अंहसः ॥ ५, ३४ ॥"
id"Rigbhashyam-601"
oldKey"RG_C01_S18_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
".................साक्षाच्छ्रीर्दक्षेनेति तु दक्षिणा । दक्षिणा चतुरत्वाद्वा स्वयमेव जनार्दनः ॥ ५, ३४ ॥"
searchText".................साक्षाच्छ्रीर्दक्षेनेति तु दक्षिणा । दक्षिणा चतुरत्वाद्वा स्वयमेव जनार्दनः ॥ ५, ३४ ॥"
id"Rigbhashyam-602"
oldKey"RG_C01_S18_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"सदसस्पतिमद्भुतम्प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् ॥ सनिम्मेधामयासिषम् ॥ ६ ॥"
searchText"सदसस्पतिमद्भुतम्प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् ॥ सनिम्मेधामयासिषम् ॥ ६ ॥ सदसः । पतिम् । अद्भुतम् । प्रियम् । इन्द्रस्य । काम्यम् ॥ सनिम् । मेधाम् । अयासिषम् ॥ ६ ॥ हरि-वायु-अग्निषु शरणागतिः"
id"Rigbhashyam-603"
oldKey"RG_C01_S18_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"सदसस्पतिर्हरिस्साक्षाद् वायुरग्निरथापि वा । लाभज्ञानस्वरूपोऽसौ शरणं तमयासिषम् ॥३२३॥६॥"
searchText"सदसस्पतिर्हरिस्साक्षाद् वायुरग्निरथापि वा । लाभज्ञानस्वरूपोऽसौ शरणं तमयासिषम् ॥३२३॥६॥"
id"Rigbhashyam-604"
oldKey"RG_C01_S18_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"यस्मादृतेन सिध्यति यज्ञो विपश्चितश्चन ॥ सधीनां योगमिन्वति ॥ ७ ॥"
searchText"यस्मादृतेन सिध्यति यज्ञो विपश्चितश्चन ॥ सधीनां योगमिन्वति ॥ ७ ॥ यस्मात् । ऋते । न । सिध्यति । यज्ञः । विपःऽचितः । चन ॥ सः । धीनाम् । योगम् । इन्वति ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-605"
oldKey"RG_C01_S18_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"धीप्रेरकः स ध्येयश्च धीभिर्योगं तदाऽप्नुते ॥ ७ ॥"
searchText"धीप्रेरकः स ध्येयश्च धीभिर्योगं तदाऽप्नुते ॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-606"
oldKey"RG_C01_S18_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"आदृध्नोति हविष्कृतिम्प्राञ्चङ्कृणोत्यध्वरम् ॥ होत्रा देवेषु गच्छति ॥ ८ ॥"
searchText"आदृध्नोति हविष्कृतिम्प्राञ्चङ्कृणोत्यध्वरम् ॥ होत्रा देवेषु गच्छति ॥ ८ ॥ आत् । ऋध्नोति । हविःऽकृतिम् । प्राञ्चम् । कृणोति । अध्वरम् ॥ होत्रा । देवेषु । गच्छति ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-607"
oldKey"RG_C01_S18_V08_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"तस्माद्धविष्कृतः स्वृद्धिं करोति यजतो विभुः । करोति चोत्तमं यज्ञं देवाह्वानानि गच्छति ॥ ३२४॥८ ॥"
searchText"तस्माद्धविष्कृतः स्वृद्धिं करोति यजतो विभुः । करोति चोत्तमं यज्ञं देवाह्वानानि गच्छति ॥ ३२४॥८ ॥"
id"Rigbhashyam-608"
oldKey"RG_C01_S18_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"नराशंसं सुधृष्टममपश्यं सप्रथस्तमम् ॥ दिवो न सद्ममखसम् ॥ ९, ३५, १९ ॥"
searchText"नराशंसं सुधृष्टममपश्यं सप्रथस्तमम् ॥ दिवो न सद्ममखसम् ॥ ९, ३५, १९ ॥ नराशंसम् । सुऽधृष्टमम् । अपश्यम् । सप्रथःऽतमम् ॥ दिवः । न । सद्मऽमखसम् ॥ ९, ३५, १८ ॥ नराशंसो विष्णुः"
id"Rigbhashyam-609"
oldKey"RG_C01_S18_V09_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S18"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"नरैः स्तुत्यो नराशंसो हरिर्धृष्टतमश्च सः । गुणानां प्रथिमाधिक्यात् सप्रथस्तम ईरितः । यस्य स्वर्गादपि गृहं मखः प्रियमिवेयते ॥ ३२५॥९, ३५, १८ ॥"
searchText"नरैः स्तुत्यो नराशंसो हरिर्धृष्टतमश्च सः । गुणानां प्रथिमाधिक्यात् सप्रथस्तम ईरितः । यस्य स्वर्गादपि गृहं मखः प्रियमिवेयते ॥ ३२५॥९, ३५, १८ ॥"
id"Rigbhashyam-610"
oldKey"RG_C01_S19"
type"section"
parentnull
chapter"RG_C01"
verseType"sukta"
lines
"अग्निमारुतसूक्तम्"
searchText"अग्निमारुतसूक्तम् मण्डलम्–१. अध्यायः–१.अनुवाकः – ५.सूक्तम्–१९. (प्रतित्यं नवर्चंं, मेधातिथिः काण्वः ऋषिः, अग्नामरुतश्च देवते, छन्दः– गायत्री,(२ निचृत्, ९ पिपीलिकामध्या निचृत्,) निचृद् गायत्री ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते ऋक्संहिताभाष्ये प्रथमोध्यायः ॥ १ ॥ ऋतवः, द्रविणोदाश्च (अग्निः) देवताः पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री इत्येकोनविंशं सूक्तम् ॥ इति प्रथममण्डले प्रथमाष्टके प्रथमोऽध्यायः ॥"
id"Rigbhashyam-611"
oldKey"RG_C01_S19_V01"
type"verse"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"प्रतित्यञ्चारुमध्वरङ्गोेपीथाय प्रहूयसे ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ १ ॥"
searchText"प्रतित्यञ्चारुमध्वरङ्गोेपीथाय प्रहूयसे ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ १ ॥ प्रति । त्यम् । चारुम् । अध्वरम् । गोऽपीथाय । प्र । हूयसे ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-612"
oldKey"RG_C01_S19_V01_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"यज्ञं प्रतिप्रति त्यं तं सम्यक् शास्त्रोक्तलक्षणम् । आहूयसे ............................ ॥ १ ॥"
searchText"यज्ञं प्रतिप्रति त्यं तं सम्यक् शास्त्रोक्तलक्षणम् । आहूयसे ............................ ॥ १ ॥"
id"Rigbhashyam-613"
oldKey"RG_C01_S19_V02"
type"verse"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"न हि देवो न मर्त्यो महस्तव क्रतुम्परः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ २ ॥"
searchText"न हि देवो न मर्त्यो महस्तव क्रतुम्परः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ २ ॥ नहि । देवः । न । मर्त्यः । महः । तव । क्रतुम् । परः । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-614"
oldKey"RG_C01_S19_V02_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"महान्नैव त्वदन्योऽस्ति (हि) क्रतुं प्रति ॥ ३२६ ॥"
searchText"महान्नैव त्वदन्योऽस्ति (हि) क्रतुं प्रति ॥ ३२६ ॥"
id"Rigbhashyam-615"
oldKey"RG_C01_S19_V02_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"विष्णौ हि मुख्यतोऽर्थोऽयमग्नौ कांश्चिदृते सुरान् ॥ २ ॥"
searchText"विष्णौ हि मुख्यतोऽर्थोऽयमग्नौ कांश्चिदृते सुरान् ॥ २ ॥"
id"Rigbhashyam-616"
oldKey"RG_C01_S19_V03"
type"verse"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"ये महो रजसो विदुर्विश्वे देवासो अद्रुहः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ३॥"
searchText"ये महो रजसो विदुर्विश्वे देवासो अद्रुहः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ३॥ ये । महः । रजसः । विदुः । विश्वे । देवासः । अद्रुहः । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-617"
oldKey"RG_C01_S19_V03_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"महतो रञ्जकात् स्वर्गादद्रोग्धारोऽखिलं विदुः ॥ ३ ॥"
searchText"महतो रञ्जकात् स्वर्गादद्रोग्धारोऽखिलं विदुः ॥ ३ ॥"
id"Rigbhashyam-618"
oldKey"RG_C01_S19_V04"
type"verse"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"य उग्रा अर्कमानृचुरनाधृष्टास ओजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ४ ॥"
searchText"य उग्रा अर्कमानृचुरनाधृष्टास ओजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ४ ॥ ये । उग्राः । अर्कम् । आनृचुः । अनाधृष्टासः । ओजसा ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-619"
oldKey"RG_C01_S19_V04_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"प्राप्ता अर्कं विशेषेण सन्निधिस्तत्र यद्धरेः ॥ ४ ॥"
searchText"प्राप्ता अर्कं विशेषेण सन्निधिस्तत्र यद्धरेः ॥ ४ ॥"
id"Rigbhashyam-620"
oldKey"RG_C01_S19_V05"
type"verse"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"ये शुभ्रा घोरवर्पस सुक्षत्रासो रिशादसः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ५, ३६ ॥"
searchText"ये शुभ्रा घोरवर्पस सुक्षत्रासो रिशादसः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ५, ३६ ॥ ये । शुभ्राः । घोरऽवर्पसः । सुऽक्षत्रासः । रिशादसः ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ५, ३६ ॥ प्राण-इन्द्रिय-अग्न्यादिगतभगवद्रूपविशेषाः"
id"Rigbhashyam-621"
oldKey"RG_C01_S19_V05_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"शुद्धा घोरबलाः क्षेत्रत्रातारः क्षतितोऽपि वा । रम्यसत्सुखभोक्तारो मरुतो मारुतत्वतः ॥ ३२८ ॥"
searchText"शुद्धा घोरबलाः क्षेत्रत्रातारः क्षतितोऽपि वा । रम्यसत्सुखभोक्तारो मरुतो मारुतत्वतः ॥ ३२८ ॥"
id"Rigbhashyam-622"
oldKey"RG_C01_S19_V05_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"एतादृशानि रूपाणि प्राणाग्निस्थानि चेशितुः । पृथग् वा तादृशान्येव देवगान्यपि सर्वशः ॥३२९॥५॥"
searchText"एतादृशानि रूपाणि प्राणाग्निस्थानि चेशितुः । पृथग् वा तादृशान्येव देवगान्यपि सर्वशः ॥३२९॥५॥"
id"Rigbhashyam-623"
oldKey"RG_C01_S19_V06"
type"verse"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"येनाकस्याधि रोचने दिवि देवास आसते ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ६ ॥"
searchText"येनाकस्याधि रोचने दिवि देवास आसते ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ६ ॥ ये । नाकस्य । अधि । रोचने । दिवि । देवासः । आसते । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ६ ॥"
id"Rigbhashyam-624"
oldKey"RG_C01_S19_V06_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"स्वर्गोपरि प्रकाशे च सूर्यादावासते सुराः । नाको निर्दुःखरूपत्वाद् द्यौः प्रकाशस्वरूपतः ॥३३०॥६॥"
searchText"स्वर्गोपरि प्रकाशे च सूर्यादावासते सुराः । नाको निर्दुःखरूपत्वाद् द्यौः प्रकाशस्वरूपतः ॥३३०॥६॥"
id"Rigbhashyam-625"
oldKey"RG_C01_S19_V07"
type"verse"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"य ईङ्खयन्ति पर्वतान् तिरस्समुद्रमर्णवम् ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ७ ॥"
searchText"य ईङ्खयन्ति पर्वतान् तिरस्समुद्रमर्णवम् ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ७ ॥ ये । ईङ्खयन्ति । पर्वतान् । तिरः । समुद्रम् । अर्णवम् ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ७ ॥ समुद्रशब्दार्थः प्रकृतिः"
id"Rigbhashyam-626"
oldKey"RG_C01_S19_V07_B01"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"प्रतोलयन्ति च गिरींस्तिरस्कृत्य च सागरम् । पुरुषान् प्रकृतिं वाऽपि पर्ववन्तो हि जन्मना ॥"
searchText"प्रतोलयन्ति च गिरींस्तिरस्कृत्य च सागरम् । पुरुषान् प्रकृतिं वाऽपि पर्ववन्तो हि जन्मना ॥"
id"Rigbhashyam-627"
oldKey"RG_C01_S19_V07_B02"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"पुरुषाः सुसमुद्रेकात् समुद्रः प्रकृतिर्मता ॥ ३३१॥"
searchText"पुरुषाः सुसमुद्रेकात् समुद्रः प्रकृतिर्मता ॥ ३३१॥"
id"Rigbhashyam-628"
oldKey"RG_C01_S19_V07_B03"
type"bhashya"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseTypenull
lines
"प्रकृतेः पुरुषाणां च प्रेरकः सन् सदा हरे । स्वरूपैर्बहुभिर्युक्त आयाहि सम सद्गुणैः ॥३३२॥ ७ ॥"
searchText"प्रकृतेः पुरुषाणां च प्रेरकः सन् सदा हरे । स्वरूपैर्बहुभिर्युक्त आयाहि सम सद्गुणैः ॥३३२॥ ७ ॥"
id"Rigbhashyam-629"
oldKey"RG_C01_S19_V08"
type"verse"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"आये तन्वन्ति रश्मिभिस्तिरस्समुद्रमोजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ८ ॥"
searchText"आये तन्वन्ति रश्मिभिस्तिरस्समुद्रमोजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ८ ॥ आ । ये । तन्वन्ति । रश्मिऽभिः । तिरः । समुद्रम् । ओजसा । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ८ ॥"
id"Rigbhashyam-630"
oldKey"RG_C01_S19_V09"
type"verse"
parent"RG_C01_S19"
chapter"RG_C01"
verseType"mantra"
lines
"अभि त्वा पूर्वपीतये सृजामि सोम्यम्मधु ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ९, ३७, १, १९ ॥"
searchText"अभि त्वा पूर्वपीतये सृजामि सोम्यम्मधु ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ९, ३७, १, १९ ॥ अभि । त्वा । पूर्वऽपीतये । सृजामि । सोम्यम् ॥ मधु । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ९, ३७, १, १९ ॥"
id"Rigbhashyam#note-1"
oldKeynull
type"note"
parent"RG_C01"
chapter"RG_C01"
searchOnlytrue
lines
Empty array
searchText"प्रथमोध्यायः मङ्गलाचरणम् व्याहृत्यर्थः गायत्र्यर्थश्च एक एव नारायणो ध्येयः भगवान् सर्ववेदार्थः ऋङ्मन्त्रव्याख्यानकरणे हेतुप्रदर्शनम् शब्दार्थनिर्वचने विशेषकारणनिरूपणम्"
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/index.php?title=JSON:Rigbhashyam&oldid=7431"