Brahmasutra: Difference between revisions

Edited via QuickEdit (flattens templates to raw HTML — see extension README)
Edited via QuickEdit (flattens templates to raw HTML — see extension README)
 
Line 1: Line 1:
<div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="en" dir="ltr"><div class="gr-doc-title" data-has-moola="1" data-has-ullekha="1"><span data-deva="ब्रह्मसूत्रभाष्यम्">ब्रह्मसूत्रभाष्यम्</span></div>
<div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="en" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="en" dir="ltr"><div class="gr-doc-title" data-has-moola="1" data-has-ullekha="1"><span data-deva="ब्रह्मसूत्रभाष्यम्">ब्रह्मसूत्रभाष्यम्</span></div>
<meta property="mw:PageProp/toc">
<p></p><div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="(समन्वयाध्यायः)_प्रथमाध्यायः" class="mw-html-heading"><span data-deva="(समन्वयाध्यायः) प्रथमाध्यायः">(समन्वयाध्यायः) प्रथमाध्यायः</span></h2></div>
<p><span id="gr-C1" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="(समन्वयाध्यायः) प्रथमाध्यायः"></span>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="(समन्वयाध्यायः)_प्रथमाध्यायः"><span id=".28.E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.29_.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83"></span><span data-deva="(समन्वयाध्यायः) प्रथमाध्यायः">(समन्वयाध्यायः) प्रथमाध्यायः</span></h2></div>
<p><span id="gr-C1-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमः पादः"></span>
<p><span id="gr-C1-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="प्रथमः_पादः"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span data-deva="प्रथमः पादः">प्रथमः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="प्रथमः_पादः" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span data-deva="प्रथमः पादः">प्रथमः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C01_S01_I01" data-block-id="BS_C01_S01_I01" data-verse="BS_C01_S01" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C01_S01_I01" data-block-id="BS_C01_S01_I01" data-verse="BS_C01_S01" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="नारायणं गुणैः सर्वैरुदीर्णं दोषवर्जितम् ।">नारायणं गुणैः सर्वैरुदीर्णं दोषवर्जितम् ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="नारायणं गुणैः सर्वैरुदीर्णं दोषवर्जितम् ।">नारायणं गुणैः सर्वैरुदीर्णं दोषवर्जितम् ।</span></div>
Line 36: Line 33:
<div class="introduction-line"><span data-deva="ज्ञानं संस्थाप्य भगवान् क्रीडते पुरुषोत्तमः ॥ इत्यादि ।">ज्ञानं संस्थाप्य भगवान् क्रीडते पुरुषोत्तमः ॥ इत्यादि ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="ज्ञानं संस्थाप्य भगवान् क्रीडते पुरुषोत्तमः ॥ इत्यादि ।">ज्ञानं संस्थाप्य भगवान् क्रीडते पुरुषोत्तमः ॥ इत्यादि ।</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A001" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जिज्ञासाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A001"></span></p><h4 id="जिज्ञासाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A4.BF.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="जिज्ञासाधिकरणम्">जिज्ञासाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A001" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जिज्ञासाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A001"></span></p><h4 id="जिज्ञासाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A4.BF.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.9C.E0.A4.BF.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="जिज्ञासाधिकरणम्">जिज्ञासाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् ओम् अथातो ब्रह्मजिज्ञासा ओम् ॥ 01-01-01 ॥">ओम् ओम् अथातो ब्रह्मजिज्ञासा ओम् ॥ 01-01-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् ओम् अथातो ब्रह्मजिज्ञासा ओम् ॥ 01-01-01 ॥">ओम् ओम् अथातो ब्रह्मजिज्ञासा ओम् ॥ 01-01-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V01" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V01" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B01" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B01" style="position: relative;"><span data-deva="‘अथ’ शब्दो मङ्गलार्थोऽधिकारानन्तर्यार्थश्च । ‘अतः’ शब्दो हेत्वर्थः।">‘अथ’ शब्दो मङ्गलार्थोऽधिकारानन्तर्यार्थश्च । ‘अतः’ शब्दो हेत्वर्थः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B01" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B01" style="position: relative;"><span data-deva="‘अथ’ शब्दो मङ्गलार्थोऽधिकारानन्तर्यार्थश्च । ‘अतः’ शब्दो हेत्वर्थः।">‘अथ’ शब्दो मङ्गलार्थोऽधिकारानन्तर्यार्थश्च । ‘अतः’ शब्दो हेत्वर्थः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B02" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B02" style="position: relative;"><span data-deva="उक्तं च गारुडे –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B02" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B02" style="position: relative;"><span data-deva="उक्तं च गारुडे –">उक्तं च गारुडे –
">उक्तं च गारुडे –
</span><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="अथातः शब्दपूर्वाणि सूत्राणि निखिलान्यपि ।">अथातः शब्दपूर्वाणि सूत्राणि निखिलान्यपि ।</span><br><span data-deva="प्रारभन्ते नियत्यैव तत् किमत्र नियामकम् ॥">प्रारभन्ते नियत्यैव तत् किमत्र नियामकम् ॥</span><br><span data-deva="कश्चार्थस्तु तयोर्विद्वन् कथमुत्तमता तयोः ।">कश्चार्थस्तु तयोर्विद्वन् कथमुत्तमता तयोः ।</span><br><span data-deva="एतदाख्याहि मे ब्रह्मन् यथा ज्ञास्यामि तत्त्वतः ॥">एतदाख्याहि मे ब्रह्मन् यथा ज्ञास्यामि तत्त्वतः ॥</span></span></div>
</span><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="अथातः शब्दपूर्वाणि सूत्राणि निखिलान्यपि ।">अथातः शब्दपूर्वाणि सूत्राणि निखिलान्यपि ।</span><br><span data-deva="प्रारभन्ते नियत्यैव तत् किमत्र नियामकम् ॥">प्रारभन्ते नियत्यैव तत् किमत्र नियामकम् ॥</span><br><span data-deva="कश्चार्थस्तु तयोर्विद्वन् कथमुत्तमता तयोः ।">कश्चार्थस्तु तयोर्विद्वन् कथमुत्तमता तयोः ।</span><br><span data-deva="एतदाख्याहि मे ब्रह्मन् यथा ज्ञास्यामि तत्त्वतः ॥">एतदाख्याहि मे ब्रह्मन् यथा ज्ञास्यामि तत्त्वतः ॥</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B03" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B03" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="एवमुक्तो नारदेन ब्रह्मा प्रोवाच सत्तमः ।">एवमुक्तो नारदेन ब्रह्मा प्रोवाच सत्तमः ।</span><br><span data-deva="आनन्तर्येऽधिकारस्य मङ्गलार्थे तथैव च ॥">आनन्तर्येऽधिकारस्य मङ्गलार्थे तथैव च ॥</span><br><span data-deva="अतशब्दस्त्वतः शब्दो हेत्वर्थे समुदीरितः ।">अतशब्दस्त्वतः शब्दो हेत्वर्थे समुदीरितः ।</span><br><span data-deva="परस्य ब्रह्मणो विष्णोः प्रसादादिति वा भवेत् ॥">परस्य ब्रह्मणो विष्णोः प्रसादादिति वा भवेत् ॥</span><br><span data-deva="स हि सर्वमनोवृत्तिप्रेरकः समुदाहृतः ।">स हि सर्वमनोवृत्तिप्रेरकः समुदाहृतः ।</span><br><span data-deva="सिसृक्षोः परमाद्विष्णोः प्रथमं द्वौ विनिःसृतौ ॥">सिसृक्षोः परमाद्विष्णोः प्रथमं द्वौ विनिःसृतौ ॥</span><br><span data-deva="ओङ्कारश्चाथशब्दश्च तस्मात् प्राथमिकौ क्रमात् ।">ओङ्कारश्चाथशब्दश्च तस्मात् प्राथमिकौ क्रमात् ।</span><br><span data-deva="तद्धेतुत्वं वदंश्चापि तृतीयोऽत उदाहृतः॥">तद्धेतुत्वं वदंश्चापि तृतीयोऽत उदाहृतः॥</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B03" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B03" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="एवमुक्तो नारदेन ब्रह्मा प्रोवाच सत्तमः ।">एवमुक्तो नारदेन ब्रह्मा प्रोवाच सत्तमः ।</span><br><span data-deva="आनन्तर्येऽधिकारस्य मङ्गलार्थे तथैव च ॥">आनन्तर्येऽधिकारस्य मङ्गलार्थे तथैव च ॥</span><br><span data-deva="अतशब्दस्त्वतः शब्दो हेत्वर्थे समुदीरितः ।">अतशब्दस्त्वतः शब्दो हेत्वर्थे समुदीरितः ।</span><br><span data-deva="परस्य ब्रह्मणो विष्णोः प्रसादादिति वा भवेत् ॥">परस्य ब्रह्मणो विष्णोः प्रसादादिति वा भवेत् ॥</span><br><span data-deva="स हि सर्वमनोवृत्तिप्रेरकः समुदाहृतः ।">स हि सर्वमनोवृत्तिप्रेरकः समुदाहृतः ।</span><br><span data-deva="सिसृक्षोः परमाद्विष्णोः प्रथमं द्वौ विनिःसृतौ ॥">सिसृक्षोः परमाद्विष्णोः प्रथमं द्वौ विनिःसृतौ ॥</span><br><span data-deva="ओङ्कारश्चाथशब्दश्च तस्मात् प्राथमिकौ क्रमात् ।">ओङ्कारश्चाथशब्दश्च तस्मात् प्राथमिकौ क्रमात् ।</span><br><span data-deva="तद्धेतुत्वं वदंश्चापि तृतीयोऽत उदाहृतः॥">तद्धेतुत्वं वदंश्चापि तृतीयोऽत उदाहृतः॥</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B04" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B04" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="अकारः सर्ववागात्मा परब्रह्माभिधायकः ।">अकारः सर्ववागात्मा परब्रह्माभिधायकः ।</span><br><span data-deva="तथौ प्राणात्मकौ प्रोक्तौ व्याप्तिस्थितिविधायकौ ॥">तथौ प्राणात्मकौ प्रोक्तौ व्याप्तिस्थितिविधायकौ ॥</span><br><span data-deva="अतश्च पूर्वमुच्चार्याः सर्व एते सतां मताः ।">अतश्च पूर्वमुच्चार्याः सर्व एते सतां मताः ।</span><br><span data-deva="अथातःशब्दयोरेवं वीर्यमाज्ञाय तत्त्वतः ॥">अथातःशब्दयोरेवं वीर्यमाज्ञाय तत्त्वतः ॥</span><br><span data-deva="सूत्रेषु तु महाप्राज्ञास्तावेवादौ प्रयुञ्जते ॥ इति।">सूत्रेषु तु महाप्राज्ञास्तावेवादौ प्रयुञ्जते ॥ इति।</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B04" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B04" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="अकारः सर्ववागात्मा परब्रह्माभिधायकः ।">अकारः सर्ववागात्मा परब्रह्माभिधायकः ।</span><br><span data-deva="तथौ प्राणात्मकौ प्रोक्तौ व्याप्तिस्थितिविधायकौ ॥">तथौ प्राणात्मकौ प्रोक्तौ व्याप्तिस्थितिविधायकौ ॥</span><br><span data-deva="अतश्च पूर्वमुच्चार्याः सर्व एते सतां मताः ।">अतश्च पूर्वमुच्चार्याः सर्व एते सतां मताः ।</span><br><span data-deva="अथातःशब्दयोरेवं वीर्यमाज्ञाय तत्त्वतः ॥">अथातःशब्दयोरेवं वीर्यमाज्ञाय तत्त्वतः ॥</span><br><span data-deva="सूत्रेषु तु महाप्राज्ञास्तावेवादौ प्रयुञ्जते ॥ इति।">सूत्रेषु तु महाप्राज्ञास्तावेवादौ प्रयुञ्जते ॥ इति।</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B05" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B05" style="position: relative;"><span data-deva="अधिकारश्चोक्तो भागवततन्त्रे –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B05" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B05" style="position: relative;"><span data-deva="अधिकारश्चोक्तो भागवततन्त्रे –">अधिकारश्चोक्तो भागवततन्त्रे –
">अधिकारश्चोक्तो भागवततन्त्रे –
</span><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavatatantra-id"><span data-deva="मन्दमध्योत्तमत्वेन त्रिविधा ह्यधिकारिणः ।">मन्दमध्योत्तमत्वेन त्रिविधा ह्यधिकारिणः ।</span><br><span data-deva="तत्र मन्दा मनुष्येषु य उत्तमगणा मताः ॥">तत्र मन्दा मनुष्येषु य उत्तमगणा मताः ॥</span><br><span data-deva="मध्यमा ऋषिगन्धर्वा देवास्तत्रोत्तमा मताः ।">मध्यमा ऋषिगन्धर्वा देवास्तत्रोत्तमा मताः ।</span><br><span data-deva="इति जातिकृतो भेदस्तथाऽन्यो गुणपूर्वकः ॥">इति जातिकृतो भेदस्तथाऽन्यो गुणपूर्वकः ॥</span><br><span data-deva="भक्तिमान् परमे विष्णौ यस्त्वध्ययनवान् नरः ।">भक्तिमान् परमे विष्णौ यस्त्वध्ययनवान् नरः ।</span><br><span data-deva="अधमः शमादिसंयुक्तो मध्यमः समुदाहृतः ॥">अधमः शमादिसंयुक्तो मध्यमः समुदाहृतः ॥</span><br><span data-deva="आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तमसारं चाप्यनित्यकम् ।">आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तमसारं चाप्यनित्यकम् ।</span><br><span data-deva="विज्ञाय जातवैराग्यो विष्णुपादैकसंश्रयः ॥">विज्ञाय जातवैराग्यो विष्णुपादैकसंश्रयः ॥</span><br><span data-deva="स उत्तमोऽधिकारी स्यात् सन्न्यस्ताखिलकर्मवान् इति ।">स उत्तमोऽधिकारी स्यात् सन्न्यस्ताखिलकर्मवान् इति ।</span></span></div>
</span><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavatatantra-id"><span data-deva="मन्दमध्योत्तमत्वेन त्रिविधा ह्यधिकारिणः ।">मन्दमध्योत्तमत्वेन त्रिविधा ह्यधिकारिणः ।</span><br><span data-deva="तत्र मन्दा मनुष्येषु य उत्तमगणा मताः ॥">तत्र मन्दा मनुष्येषु य उत्तमगणा मताः ॥</span><br><span data-deva="मध्यमा ऋषिगन्धर्वा देवास्तत्रोत्तमा मताः ।">मध्यमा ऋषिगन्धर्वा देवास्तत्रोत्तमा मताः ।</span><br><span data-deva="इति जातिकृतो भेदस्तथाऽन्यो गुणपूर्वकः ॥">इति जातिकृतो भेदस्तथाऽन्यो गुणपूर्वकः ॥</span><br><span data-deva="भक्तिमान् परमे विष्णौ यस्त्वध्ययनवान् नरः ।">भक्तिमान् परमे विष्णौ यस्त्वध्ययनवान् नरः ।</span><br><span data-deva="अधमः शमादिसंयुक्तो मध्यमः समुदाहृतः ॥">अधमः शमादिसंयुक्तो मध्यमः समुदाहृतः ॥</span><br><span data-deva="आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तमसारं चाप्यनित्यकम् ।">आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तमसारं चाप्यनित्यकम् ।</span><br><span data-deva="विज्ञाय जातवैराग्यो विष्णुपादैकसंश्रयः ॥">विज्ञाय जातवैराग्यो विष्णुपादैकसंश्रयः ॥</span><br><span data-deva="स उत्तमोऽधिकारी स्यात् सन्न्यस्ताखिलकर्मवान् इति ।">स उत्तमोऽधिकारी स्यात् सन्न्यस्ताखिलकर्मवान् इति ।</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B06" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B06" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id"><span data-deva="‘अध्ययनमात्रवतः’(ब्र.सू.३.४.१२)">‘अध्ययनमात्रवतः’(ब्र.सू.३.४.१२)</span></span> <span class="gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id"><span data-deva="‘नाविशेषात्’(ब्र.सू.३.४.१३)">‘नाविशेषात्’(ब्र.सू.३.४.१३)</span></span><span data-deva=" इति चोपरि ।"> इति चोपरि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B06" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B06" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id"><span data-deva="‘अध्ययनमात्रवतः’(ब्र.सू.३.४.१२)">‘अध्ययनमात्रवतः’(ब्र.सू.३.४.१२)</span></span> <span class="gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id"><span data-deva="‘नाविशेषात्’(ब्र.सू.३.४.१३)">‘नाविशेषात्’(ब्र.सू.३.४.१३)</span></span><span data-deva="इति चोपरि ।"> इति चोपरि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B07" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B07" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakaupanishad-id"><span data-deva="‘शान्तो दान्त उपरतस्तितिक्षुः समाहितो भूत्वाऽऽत्मन्येवाऽत्मानं पश्येत्’(बृ.उ.४.४.२३)।">‘<span class="gr-crosslink" data-gr-href="https://dev.anandamakaranda.in/Bruhadaranyaka#Bruhadaranyaka-851">शान्तो दान्त उपरतस्तितिक्षुः समाहितो भूत्वाऽऽत्मन्येवाऽत्मानं पश्येत्</span>’(बृ.उ.४.४.२३)।</span></span> <span class="gr-reference gr-ref-Mundakaupanishad-id"><span data-deva="‘परीक्ष्य लोकान् कर्मचितान् ब्राह्मणो निर्वेदमायात् । नास्त्यकृतः कृतेन । तद्विज्ञानार्थं स गुरुमेवाभिगच्छेत् समित्पाणिः श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठम् ।”(मुण्डक.उ.१.२.१२)">‘परीक्ष्य लोकान् कर्मचितान् ब्राह्मणो निर्वेदमायात् । नास्त्यकृतः कृतेन । तद्विज्ञानार्थं स गुरुमेवाभिगच्छेत् समित्पाणिः श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठम् ।”(मुण्डक.उ.१.२.१२)</span></span> <span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ।’(क.उ.२.२३)">‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ।’(क.उ.२.२३)</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B07" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B07" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakaupanishad-id"><span data-deva="‘शान्तो दान्त उपरतस्तितिक्षुः समाहितो भूत्वाऽऽत्मन्येवाऽत्मानं पश्येत्’(बृ.उ.४.४.२३)।">‘<span class="gr-crosslink" data-gr-href="https://dev.anandamakaranda.in/Bruhadaranyaka#Bruhadaranyaka-851">शान्तो दान्त उपरतस्तितिक्षुः समाहितो भूत्वाऽऽत्मन्येवाऽत्मानं पश्येत्</span>’(बृ.उ.४.४.२३)।</span></span> <span class="gr-reference gr-ref-Mundakaupanishad-id"><span data-deva="‘परीक्ष्य लोकान् कर्मचितान् ब्राह्मणो निर्वेदमायात् । नास्त्यकृतः कृतेन । तद्विज्ञानार्थं स गुरुमेवाभिगच्छेत् समित्पाणिः श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठम् ।”(मुण्डक.उ.१.२.१२)">‘परीक्ष्य लोकान् कर्मचितान् ब्राह्मणो निर्वेदमायात् । नास्त्यकृतः कृतेन । तद्विज्ञानार्थं स गुरुमेवाभिगच्छेत् समित्पाणिः श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठम् ।”(मुण्डक.उ.१.२.१२)</span></span> <span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ।’(क.उ.२.२३)">‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ।’(क.उ.२.२३)</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B08" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B08" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Shwetashwataropanishad-id"><span data-deva="“ यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ ।">“ यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ ।</span><br><span data-deva="तस्यैते कथिता(तस्यैतेऽकथिता) ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः ॥”(श्वे.उ.६.२३)">तस्यैते कथिता(तस्यैतेऽकथिता) ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः ॥”(श्वे.उ.६.२३)</span></span><span data-deva="
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B08" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B08" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Shwetashwataropanishad-id"><span data-deva="“ यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ ।">“ यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ ।</span><br><span data-deva="तस्यैते कथिता(तस्यैतेऽकथिता) ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः ॥”(श्वे.उ.६.२३)">तस्यैते कथिता(तस्यैतेऽकथिता) ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः ॥”(श्वे.उ.६.२३)</span></span><span data-deva="इत्यादि श्रुतिभ्यश्च ॥">
इत्यादि श्रुतिभ्यश्च ॥">
इत्यादि श्रुतिभ्यश्च ॥</span></div>
इत्यादि श्रुतिभ्यश्च ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B09" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B09" style="position: relative;"><span data-deva="व्योमसंहितायां च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B09" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B09" style="position: relative;"><span data-deva="व्योमसंहितायां च –">व्योमसंहितायां च –
">व्योमसंहितायां च –
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Vyomasamhita-id"><span data-deva="‘अन्त्यजा अपि ये भक्ता नामज्ञानाधिकारिणः ।">‘अन्त्यजा अपि ये भक्ता नामज्ञानाधिकारिणः ।</span><br><span data-deva="स्त्रीशूद्रब्रह्मबन्धूनां तन्त्रज्ञानेऽधिकारिता ॥">स्त्रीशूद्रब्रह्मबन्धूनां तन्त्रज्ञानेऽधिकारिता ॥</span></span>
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Vyomasamhita-id"><span data-deva="‘अन्त्यजा अपि ये भक्ता नामज्ञानाधिकारिणः ।">‘अन्त्यजा अपि ये भक्ता नामज्ञानाधिकारिणः ।</span><br><span data-deva="स्त्रीशूद्रब्रह्मबन्धूनां तन्त्रज्ञानेऽधिकारिता ॥">स्त्रीशूद्रब्रह्मबन्धूनां तन्त्रज्ञानेऽधिकारिता ॥</span></span>
<span class="gr-reference gr-ref-Vyomasamhita-id"><span data-deva="एकदेशे परोक्ते तु न तु ग्रन्थपुरस्सरे ।">एकदेशे परोक्ते तु न तु ग्रन्थपुरस्सरे ।</span><br><span data-deva="त्रैवर्णिकानां वेदोक्ते सम्यग्भक्तिमतां हरौ ॥">त्रैवर्णिकानां वेदोक्ते सम्यग्भक्तिमतां हरौ ॥</span></span>
<span class="gr-reference gr-ref-Vyomasamhita-id"><span data-deva="एकदेशे परोक्ते तु न तु ग्रन्थपुरस्सरे ।">एकदेशे परोक्ते तु न तु ग्रन्थपुरस्सरे ।</span><br><span data-deva="त्रैवर्णिकानां वेदोक्ते सम्यग्भक्तिमतां हरौ ॥">त्रैवर्णिकानां वेदोक्ते सम्यग्भक्तिमतां हरौ ॥</span></span>
Line 64: Line 57:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B13" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B13" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ।’(भ.गी.७.१७)">‘प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ।’(भ.गी.७.१७)</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B13" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B13" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ।’(भ.गी.७.१७)">‘प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ।’(भ.गी.७.१७)</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B14" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B14" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः ।’(क.उ.२.२३)">‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः ।’(क.उ.२.२३)</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B14" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B14" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः ।’(क.उ.२.२३)">‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः ।’(क.उ.२.२३)</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B15" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B15" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निधिध्यासितव्यः।’(बृ.उ.६.५.६)">‘आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निधिध्यासितव्यः।’(बृ.उ.६.५.६)</span></span><span data-deva="
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B15" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B15" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निधिध्यासितव्यः।’(बृ.उ.६.५.६)">‘आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निधिध्यासितव्यः।’(बृ.उ.६.५.६)</span></span><span data-deva="इत्यादिश्रुतिस्मृतिभ्यः ।">
इत्यादिश्रुतिस्मृतिभ्यः ।">
इत्यादिश्रुतिस्मृतिभ्यः ।</span></div>
इत्यादिश्रुतिस्मृतिभ्यः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B16" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B16" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Naradiya-id"><span data-deva="‘कर्मणात्वधमः प्रोक्तः प्रसादः, श्रवणादिभिः । ">‘कर्मणात्वधमः प्रोक्तः प्रसादः, श्रवणादिभिः । </span><br><span data-deva="मध्यमो, ज्ञानसम्पत्त्या प्रसादस्तूत्तमो मतः ॥">मध्यमो, ज्ञानसम्पत्त्या प्रसादस्तूत्तमो मतः ॥</span><br><span data-deva="प्रसादात्त्वधमाद्विष्णोः स्वर्गलोकः प्रकीर्तितः । ">प्रसादात्त्वधमाद्विष्णोः स्वर्गलोकः प्रकीर्तितः । </span><br><span data-deva="मध्यमाज्जनलोकादिः, उत्तमस्त्वेव मुक्तिदः ॥">मध्यमाज्जनलोकादिः, उत्तमस्त्वेव मुक्तिदः ॥</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B16" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B16" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Naradiya-id"><span data-deva="‘कर्मणात्वधमः प्रोक्तः प्रसादः, श्रवणादिभिः ।">‘कर्मणात्वधमः प्रोक्तः प्रसादः, श्रवणादिभिः । </span><br><span data-deva="मध्यमो, ज्ञानसम्पत्त्या प्रसादस्तूत्तमो मतः ॥">मध्यमो, ज्ञानसम्पत्त्या प्रसादस्तूत्तमो मतः ॥</span><br><span data-deva="प्रसादात्त्वधमाद्विष्णोः स्वर्गलोकः प्रकीर्तितः ।">प्रसादात्त्वधमाद्विष्णोः स्वर्गलोकः प्रकीर्तितः । </span><br><span data-deva="मध्यमाज्जनलोकादिः, उत्तमस्त्वेव मुक्तिदः ॥">मध्यमाज्जनलोकादिः, उत्तमस्त्वेव मुक्तिदः ॥</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B17" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B17" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Naradiya-id"><span data-deva="श्रवणं मननं चैव ध्यानं भक्तिस्तथैव च । ">श्रवणं मननं चैव ध्यानं भक्तिस्तथैव च । </span><br><span data-deva="साधनं ज्ञानसम्पत्तौ प्रधानं नान्यदिष्यते ॥">साधनं ज्ञानसम्पत्तौ प्रधानं नान्यदिष्यते ॥</span><br><span data-deva="न चैतानि विना कश्चिज्ज्ञानमाप कुतश्चन’।">न चैतानि विना कश्चिज्ज्ञानमाप कुतश्चन’।</span></span><span data-deva="
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B17" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B17" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Naradiya-id"><span data-deva="श्रवणं मननं चैव ध्यानं भक्तिस्तथैव च ।">श्रवणं मननं चैव ध्यानं भक्तिस्तथैव च । </span><br><span data-deva="साधनं ज्ञानसम्पत्तौ प्रधानं नान्यदिष्यते ॥">साधनं ज्ञानसम्पत्तौ प्रधानं नान्यदिष्यते ॥</span><br><span data-deva="न चैतानि विना कश्चिज्ज्ञानमाप कुतश्चन’।">न चैतानि विना कश्चिज्ज्ञानमाप कुतश्चन’।</span></span><span data-deva="इति नारदीये ।">
इति नारदीये ।">
इति नारदीये ।</span></div>
इति नारदीये ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B18" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B18" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मशब्दश्च विष्ण्वावेव">ब्रह्मशब्दश्च विष्ण्वावेव</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B18" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B18" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मशब्दश्च विष्ण्वावेव">ब्रह्मशब्दश्च विष्ण्वावेव</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B19" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B19" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanishat-id"><span data-deva="‘यमन्तः समुद्रे कवयोऽवयन्ति तदक्षरे परमे प्रजाः ।">‘यमन्तः समुद्रे कवयोऽवयन्ति तदक्षरे परमे प्रजाः ।</span><br><span data-deva="यतः प्रसूता जगतः प्रसूती तोयेन जीवान्व्यससर्ज भूम्याम्’(म.ना.उ.१.३)">यतः प्रसूता जगतः प्रसूती तोयेन जीवान्व्यससर्ज भूम्याम्’(म.ना.उ.१.३)</span></span></span><br><span data-deva="इत्युक्त्वा">इत्युक्त्वा</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanishat-id"><span data-deva="‘तदेवर्तं तदु सत्यमाहुस्तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)">‘तदेवर्तं तदु सत्यमाहुस्तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)</span></span></span><span data-deva=" इति हि शृतिः ॥"> इति हि शृतिः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B19" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B19" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanishat-id"><span data-deva="‘यमन्तः समुद्रे कवयोऽवयन्ति तदक्षरे परमे प्रजाः ।">‘यमन्तः समुद्रे कवयोऽवयन्ति तदक्षरे परमे प्रजाः ।</span><br><span data-deva="यतः प्रसूता जगतः प्रसूती तोयेन जीवान्व्यससर्ज भूम्याम्’(म.ना.उ.१.३)">यतः प्रसूता जगतः प्रसूती तोयेन जीवान्व्यससर्ज भूम्याम्’(म.ना.उ.१.३)</span></span></span><br><span data-deva="इत्युक्त्वा">इत्युक्त्वा</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanishat-id"><span data-deva="‘तदेवर्तं तदु सत्यमाहुस्तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)">‘तदेवर्तं तदु सत्यमाहुस्तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)</span></span></span><span data-deva="इति हि शृतिः ॥"> इति हि शृतिः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B20" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B20" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanishat-id"><span data-deva="‘तन्नो विष्णुः’(म.ना.उ.३.१६)">‘तन्नो विष्णुः’(म.ना.उ.३.१६)</span></span></span><span data-deva=" इति वचनाद्विष्णुरेव हि तत्रोच्यते ॥ न चेतरशब्दात् तत्प्राप्तिः"> इति वचनाद्विष्णुरेव हि तत्रोच्यते ॥ न चेतरशब्दात् तत्प्राप्तिः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B20" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B20" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanishat-id"><span data-deva="‘तन्नो विष्णुः’(म.ना.उ.३.१६)">‘तन्नो विष्णुः’(म.ना.उ.३.१६)</span></span></span><span data-deva="इति वचनाद्विष्णुरेव हि तत्रोच्यते ॥ न चेतरशब्दात् तत्प्राप्तिः"> इति वचनाद्विष्णुरेव हि तत्रोच्यते ॥ न चेतरशब्दात् तत्प्राप्तिः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B21" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B21" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhallaveyashruti-id"><span data-deva="‘नामानि विश्वाऽभि न सन्ति लोके यदाविरासीदनृतस्य सर्वम् ।">‘नामानि विश्वाऽभि न सन्ति लोके यदाविरासीदनृतस्य सर्वम् ।</span><br><span data-deva="नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति’">नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति’</span></span></span><span data-deva=" इति भाल्लवेयश्रुतिः"> इति भाल्लवेयश्रुतिः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B21" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B21" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhallaveyashruti-id"><span data-deva="‘नामानि विश्वाऽभि न सन्ति लोके यदाविरासीदनृतस्य सर्वम् ।">‘नामानि विश्वाऽभि न सन्ति लोके यदाविरासीदनृतस्य सर्वम् ।</span><br><span data-deva="नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति’">नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति’</span></span></span><span data-deva="इति भाल्लवेयश्रुतिः"> इति भाल्लवेयश्रुतिः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B22" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B22" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या’(ऋ.सं.१०.८२.३)">‘यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या’(ऋ.सं.१०.८२.३)</span></span><span data-deva=" इत्येवशब्दान्नान्येषां सर्वनामता ।"> इत्येवशब्दान्नान्येषां सर्वनामता ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B22" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B22" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या’(ऋ.सं.१०.८२.३)">‘यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या’(ऋ.सं.१०.८२.३)</span></span><span data-deva="इत्येवशब्दान्नान्येषां सर्वनामता ।"> इत्येवशब्दान्नान्येषां सर्वनामता ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B23" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B23" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘अजस्य नाभावध्येकमर्पितं यस्मिन् विश्वानि भुवनानि तस्थुः’(ऋ.सं.१०.८२.६)">‘अजस्य नाभावध्येकमर्पितं यस्मिन् विश्वानि भुवनानि तस्थुः’(ऋ.सं.१०.८२.६)</span></span></span><span data-deva=" इति विष्णोर्हि लिङ्गम् ।"> इति विष्णोर्हि लिङ्गम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B23" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B23" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘अजस्य नाभावध्येकमर्पितं यस्मिन् विश्वानि भुवनानि तस्थुः’(ऋ.सं.१०.८२.६)">‘अजस्य नाभावध्येकमर्पितं यस्मिन् विश्वानि भुवनानि तस्थुः’(ऋ.सं.१०.८२.६)</span></span></span><span data-deva="इति विष्णोर्हि लिङ्गम् ।"> इति विष्णोर्हि लिङ्गम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B24" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B24" style="position: relative;"><span data-deva="न च प्रसिद्धार्थं विनाऽन्योऽर्थो युज्यते ॥">न च प्रसिद्धार्थं विनाऽन्योऽर्थो युज्यते ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B24" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B24" style="position: relative;"><span data-deva="न च प्रसिद्धार्थं विनाऽन्योऽर्थो युज्यते ॥">न च प्रसिद्धार्थं विनाऽन्योऽर्थो युज्यते ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B25" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B25" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘‘अजस्य नाभौ’ इति, यस्य नाभेरभूच्छ्रुतेः पुष्करं लोकसारम् ।">‘‘अजस्य नाभौ’ इति, यस्य नाभेरभूच्छ्रुतेः पुष्करं लोकसारम् ।</span><br><span data-deva=" तस्मै नमो व्यस्तसमस्तविश्वविभूतये विष्णवे लोककर्त्रे’’"> तस्मै नमो व्यस्तसमस्तविश्वविभूतये विष्णवे लोककर्त्रे’’</span></span></span><span data-deva=" इति स्कान्दे ।"> इति स्कान्दे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B25" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B25" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘‘अजस्य नाभौ’ इति, यस्य नाभेरभूच्छ्रुतेः पुष्करं लोकसारम् ।">‘‘अजस्य नाभौ’ इति, यस्य नाभेरभूच्छ्रुतेः पुष्करं लोकसारम् ।</span><br><span data-deva="तस्मै नमो व्यस्तसमस्तविश्वविभूतये विष्णवे लोककर्त्रे’’"> तस्मै नमो व्यस्तसमस्तविश्वविभूतये विष्णवे लोककर्त्रे’’</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे ।"> इति स्कान्दे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B26" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B26" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘परो दिवा पर एना पृथिव्या’(ऋ.सं.१०.८२.५)">‘परो दिवा पर एना पृथिव्या’(ऋ.सं.१०.८२.५)</span></span></span><span data-deva=" इति समाख्याश्रुतौ ॥"> इति समाख्याश्रुतौ ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B26" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B26" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘परो दिवा पर एना पृथिव्या’(ऋ.सं.१०.८२.५)">‘परो दिवा पर एना पृथिव्या’(ऋ.सं.१०.८२.५)</span></span></span><span data-deva="इति समाख्याश्रुतौ ॥"> इति समाख्याश्रुतौ ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B27" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B27" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’(ऋ.सं.१०.१२५.५)">‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’(ऋ.सं.१०.१२५.५)</span></span></span><span data-deva=" इत्युक्त्वा "> इत्युक्त्वा </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे’(ऋ.सं.१०.१२५.७)">‘मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे’(ऋ.सं.१०.१२५.७)</span></span></span><span data-deva=" इत्याह ।"> इत्याह ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B27" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B27" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’(ऋ.सं.१०.१२५.५)">‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’(ऋ.सं.१०.१२५.५)</span></span></span><span data-deva="इत्युक्त्वा"> इत्युक्त्वा </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे’(ऋ.सं.१०.१२५.७)">‘मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे’(ऋ.सं.१०.१२५.७)</span></span></span><span data-deva="इत्याह ।"> इत्याह ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B28" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B28" style="position: relative;"><span data-deva="उग्रो रुद्रः । समुद्रेऽन्तर्नारायणः । प्रसिद्धत्वात्, सूचितत्वाच्चास्यार्थस्य । न चाविरोधे प्रसिद्धः परित्यज्यते । उक्तान्यायेन च श्रुतय एतमेव वदन्ति ।">उग्रो रुद्रः । समुद्रेऽन्तर्नारायणः । प्रसिद्धत्वात्, सूचितत्वाच्चास्यार्थस्य । न चाविरोधे प्रसिद्धः परित्यज्यते । उक्तान्यायेन च श्रुतय एतमेव वदन्ति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B28" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B28" style="position: relative;"><span data-deva="उग्रो रुद्रः । समुद्रेऽन्तर्नारायणः । प्रसिद्धत्वात्, सूचितत्वाच्चास्यार्थस्य । न चाविरोधे प्रसिद्धः परित्यज्यते । उक्तान्यायेन च श्रुतय एतमेव वदन्ति ।">उग्रो रुद्रः । समुद्रेऽन्तर्नारायणः । प्रसिद्धत्वात्, सूचितत्वाच्चास्यार्थस्य । न चाविरोधे प्रसिद्धः परित्यज्यते । उक्तान्यायेन च श्रुतय एतमेव वदन्ति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B29" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B29" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Harivamsha-id"><span data-deva="‘वेदे रामायणे चैव पुराणे भारते तथा ।">‘वेदे रामायणे चैव पुराणे भारते तथा ।</span><br><span data-deva="आदावन्ते च मध्ये च विष्णुः सर्वत्र गीयते’">आदावन्ते च मध्ये च विष्णुः सर्वत्र गीयते’</span></span></span><span data-deva=" इति हरिवंशेषु ॥"> इति हरिवंशेषु ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B29" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B29" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Harivamsha-id"><span data-deva="‘वेदे रामायणे चैव पुराणे भारते तथा ।">‘वेदे रामायणे चैव पुराणे भारते तथा ।</span><br><span data-deva="आदावन्ते च मध्ये च विष्णुः सर्वत्र गीयते’">आदावन्ते च मध्ये च विष्णुः सर्वत्र गीयते’</span></span></span><span data-deva="इति हरिवंशेषु ॥"> इति हरिवंशेषु ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B30" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B30" style="position: relative;"><span data-deva="न चेतरग्रन्थविरोधः">न चेतरग्रन्थविरोधः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B30" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B30" style="position: relative;"><span data-deva="न चेतरग्रन्थविरोधः">न चेतरग्रन्थविरोधः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B31" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B31" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘एषं मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति ।">‘एषं मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति ।</span><br><span data-deva="त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥">त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥</span><br><span data-deva="अतथ्यानि वितथ्यानि दर्शयस्व महाभुज ।">अतथ्यानि वितथ्यानि दर्शयस्व महाभुज ।</span><br><span data-deva="प्रकाशं कुरु चात्मानामप्रकाशं च मां कुरु’">प्रकाशं कुरु चात्मानामप्रकाशं च मां कुरु’</span></span><span data-deva=" इति वाराह वचनात् ॥"> इति वाराह वचनात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B31" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B31" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘एषं मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति ।">‘एषं मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति ।</span><br><span data-deva="त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥">त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ॥</span><br><span data-deva="अतथ्यानि वितथ्यानि दर्शयस्व महाभुज ।">अतथ्यानि वितथ्यानि दर्शयस्व महाभुज ।</span><br><span data-deva="प्रकाशं कुरु चात्मानामप्रकाशं च मां कुरु’">प्रकाशं कुरु चात्मानामप्रकाशं च मां कुरु’</span></span><span data-deva="इति वाराह वचनात् ॥"> इति वाराह वचनात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B32" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B32" style="position: relative;"><span data-deva="शैव च स्कान्दे –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B32" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B32" style="position: relative;"><span data-deva="शैव च स्कान्दे –">शैव च स्कान्दे –
">शैव च स्कान्दे –
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘श्वपचादपि कष्टत्वं ब्रह्मेशानादयः सुराः ।">‘श्वपचादपि कष्टत्वं ब्रह्मेशानादयः सुराः ।</span><br><span data-deva="तदैवाच्युत यान्त्येव यदैव त्वं पराङ्‍मुखः॥’">तदैवाच्युत यान्त्येव यदैव त्वं पराङ्‍मुखः॥’</span></span><span data-deva="इति ॥ ब्राह्मे च ब्रह्मवैवर्ते –"> इति ॥
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘श्वपचादपि कष्टत्वं ब्रह्मेशानादयः सुराः ।">‘श्वपचादपि कष्टत्वं ब्रह्मेशानादयः सुराः ।</span><br><span data-deva="तदैवाच्युत यान्त्येव यदैव त्वं पराङ्‍मुखः॥’">तदैवाच्युत यान्त्येव यदैव त्वं पराङ्‍मुखः॥’</span></span><span data-deva=" इति ॥
ब्राह्मे च ब्रह्मवैवर्ते –
"> इति ॥
ब्राह्मे च ब्रह्मवैवर्ते –
ब्राह्मे च ब्रह्मवैवर्ते –
</span></p>
</span></p>
<span class="gr-reference gr-ref-Brahmavaivarta-id"><span data-deva="‘नाहं न च शिवोऽन्ये च तच्छक्त्येकांशभागिनः ।">‘नाहं न च शिवोऽन्ये च तच्छक्त्येकांशभागिनः ।</span><br><span data-deva="बालः क्रीडनकैर्यद्वत् क्रीडतेऽस्माभिरच्युतः’">बालः क्रीडनकैर्यद्वत् क्रीडतेऽस्माभिरच्युतः’</span></span><span data-deva=" इति ॥"> इति ॥</span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Brahmavaivarta-id"><span data-deva="‘नाहं न च शिवोऽन्ये च तच्छक्त्येकांशभागिनः ।">‘नाहं न च शिवोऽन्ये च तच्छक्त्येकांशभागिनः ।</span><br><span data-deva="बालः क्रीडनकैर्यद्वत् क्रीडतेऽस्माभिरच्युतः’">बालः क्रीडनकैर्यद्वत् क्रीडतेऽस्माभिरच्युतः’</span></span><span data-deva="इति ॥"> इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B33" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B33" style="position: relative;"><span data-deva="न च वैष्णवेषु तथा । तच्च ‘एष मोहम्’ इत्युक्तम् ॥
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V01_B33" data-verse="BS_C01_S01_V01" data-block-id="BS_C01_S01_V01_B33" style="position: relative;"><span data-deva="न च वैष्णवेषु तथा । तच्च ‘एष मोहम्’ इत्युक्तम् ॥ इति जिज्ञासाधिकरणम् ॥">न च वैष्णवेषु तथा । तच्च ‘एष मोहम्’ इत्युक्तम् ॥
इति जिज्ञासाधिकरणम् ॥">न च वैष्णवेषु तथा । तच्च ‘एष मोहम्’ इत्युक्तम् ॥
इति जिज्ञासाधिकरणम् ॥</span></div>
इति जिज्ञासाधिकरणम् ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A002" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जन्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A002"></span></p><h4 id="जन्माधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="जन्माधिकरणम्">जन्माधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A002" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जन्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A002"></span></p><h4 id="जन्माधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.9C.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="जन्माधिकरणम्">जन्माधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V02_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V02_I01" data-verse="BS_C01_S01_V02" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V02_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V02_I01" data-verse="BS_C01_S01_V02" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="ब्रह्मणो लक्षणमाह –">ब्रह्मणो लक्षणमाह  –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="ब्रह्मणो लक्षणमाह –">ब्रह्मणो लक्षणमाह  –</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं जन्माद्यस्य यतः ओम् ॥ 01-01-02 ॥">ओं जन्माद्यस्य यतः ओम् ॥ 01-01-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं जन्माद्यस्य यतः ओम् ॥ 01-01-02 ॥">ओं जन्माद्यस्य यतः ओम् ॥ 01-01-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V02" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V02" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V02" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V02" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B1" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सृष्टि-स्थिति-संहार-नियमन-ज्ञान-अज्ञान-बन्ध-मोक्षाः यतः ।">सृष्टि-स्थिति-संहार-नियमन-ज्ञान-अज्ञान-बन्ध-मोक्षाः यतः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B1" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सृष्टि-स्थिति-संहार-नियमन-ज्ञान-अज्ञान-बन्ध-मोक्षाः यतः ।">सृष्टि-स्थिति-संहार-नियमन-ज्ञान-अज्ञान-बन्ध-मोक्षाः यतः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B2" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘उत्पत्तिस्थितिसंहारा नियतिर्ज्ञानमावृतिः ।">‘उत्पत्तिस्थितिसंहारा नियतिर्ज्ञानमावृतिः ।</span><br><span data-deva=" बन्धमोक्षौ च पुरुषाद्यस्मात् स हरिरेकराट्’"> बन्धमोक्षौ च पुरुषाद्यस्मात् स हरिरेकराट्’</span></span></span><span data-deva=" इति स्कान्दे ।"> इति स्कान्दे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B2" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘उत्पत्तिस्थितिसंहारा नियतिर्ज्ञानमावृतिः ।">‘उत्पत्तिस्थितिसंहारा नियतिर्ज्ञानमावृतिः ।</span><br><span data-deva="बन्धमोक्षौ च पुरुषाद्यस्मात् स हरिरेकराट्’"> बन्धमोक्षौ च पुरुषाद्यस्मात् स हरिरेकराट्’</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे ।"> इति स्कान्दे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B3" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते । येन जातानि जीवन्ति । यत्प्रयन्त्यभिसंविशन्ति । तद्विजिज्ञासस्व । तद्ब्रह्म’(तै.उ.३.१)">‘यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते । येन जातानि जीवन्ति । यत्प्रयन्त्यभिसंविशन्ति । तद्विजिज्ञासस्व । तद्ब्रह्म’(तै.उ.३.१)</span></span></span><span data-deva=" इति ।"> इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B3" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते । येन जातानि जीवन्ति । यत्प्रयन्त्यभिसंविशन्ति । तद्विजिज्ञासस्व । तद्ब्रह्म’(तै.उ.३.१)">‘यतो वा इमानि भूतानि जायन्ते । येन जातानि जीवन्ति । यत्प्रयन्त्यभिसंविशन्ति । तद्विजिज्ञासस्व । तद्ब्रह्म’(तै.उ.३.१)</span></span></span><span data-deva="इति ।"> इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B4" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा ।’(ऋ.सं.१.१५४.४)">‘य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा ।’(ऋ.सं.१.१५४.४)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B4" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा ।’(ऋ.सं.१.१५४.४)">‘य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा ।’(ऋ.सं.१.१५४.४)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B5" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘चतुर्भिस्साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तिं व्यतीरँवीविपत् ।’(ऋ.सं.१.१५५.६)">‘चतुर्भिस्साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तिं व्यतीरँवीविपत् ।’(ऋ.सं.१.१५५.६)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B5" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘चतुर्भिस्साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तिं व्यतीरँवीविपत् ।’(ऋ.सं.१.१५५.६)">‘चतुर्भिस्साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तिं व्यतीरँवीविपत् ।’(ऋ.सं.१.१५५.६)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B6" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९.१)">‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९.१)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B6" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९.१)">‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९.१)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B7" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘न ते विष्णो जायमानो न जातो देव महिम्नः परमन्तमाप।’(ऋ.सं.७.९९.२)">‘न ते विष्णो जायमानो न जातो देव महिम्नः परमन्तमाप।’(ऋ.सं.७.९९.२)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B7" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘न ते विष्णो जायमानो न जातो देव महिम्नः परमन्तमाप।’(ऋ.सं.७.९९.२)">‘न ते विष्णो जायमानो न जातो देव महिम्नः परमन्तमाप।’(ऋ.सं.७.९९.२)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B8" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B8" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा’(ऋ.सं.१०.८२.३)">‘यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा’(ऋ.सं.१०.८२.३)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादि च ॥02॥"> इत्यादि च ॥02॥</span><br><span data-deva="॥ इति जन्माधिकरणम् ॥">॥ इति जन्माधिकरणम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V02_B8" data-verse="BS_C01_S01_V02" data-block-id="BS_C01_S01_V02_B8" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा’(ऋ.सं.१०.८२.३)">‘यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा’(ऋ.सं.१०.८२.३)</span></span></span><span data-deva="इत्यादि च ॥02॥"> इत्यादि च ॥02॥</span><br><span data-deva="॥ इति जन्माधिकरणम् ॥">॥ इति जन्माधिकरणम् ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A003"></span></p><h4 id="शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्">शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A003"></span></p><h4 id="शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्">शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V03_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V03_I01" data-verse="BS_C01_S01_V03" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V03_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V03_I01" data-verse="BS_C01_S01_V03" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अनुमानतोऽन्ये न कल्पनीयाः –">अनुमानतोऽन्ये न कल्पनीयाः –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अनुमानतोऽन्ये न कल्पनीयाः –">अनुमानतोऽन्ये न कल्पनीयाः –</span></div>
Line 119: Line 106:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V03" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V03" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B1" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyabrahmana-id"><span data-deva="‘नावेदविन्मनुते तं बृहन्तं सर्वानुभूमात्मानं साम्पराये’ ॥(तै.ब्रा.३.१२.९)">‘नावेदविन्मनुते तं बृहन्तं सर्वानुभूमात्मानं साम्पराये’ ॥(तै.ब्रा.३.१२.९)</span></span>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B1" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyabrahmana-id"><span data-deva="‘नावेदविन्मनुते तं बृहन्तं सर्वानुभूमात्मानं साम्पराये’ ॥(तै.ब्रा.३.१२.९)">‘नावेदविन्मनुते तं बृहन्तं सर्वानुभूमात्मानं साम्पराये’ ॥(तै.ब्रा.३.१२.९)</span></span>
<span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘औपनिषदः पुरुषः’">‘औपनिषदः पुरुषः’</span></span><span data-deva=" इत्यादिश्रुतिभ्यः ॥"> इत्यादिश्रुतिभ्यः ॥</span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘औपनिषदः पुरुषः’">‘औपनिषदः पुरुषः’</span></span><span data-deva="इत्यादिश्रुतिभ्यः ॥"> इत्यादिश्रुतिभ्यः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B2" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न चानुमानस्य नियतप्रामाण्यम् ॥">न चानुमानस्य नियतप्रामाण्यम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B2" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न चानुमानस्य नियतप्रामाण्यम् ॥">न चानुमानस्य नियतप्रामाण्यम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B3" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘श्रुतिसाहाय्यरहितमनुमानं न कुत्रचित् ।">‘श्रुतिसाहाय्यरहितमनुमानं न कुत्रचित् ।</span><br><span data-deva="निश्चयात् साधयेदर्थं प्रमाणान्तरमेव च ॥">निश्चयात् साधयेदर्थं प्रमाणान्तरमेव च ॥</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B3" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘श्रुतिसाहाय्यरहितमनुमानं न कुत्रचित् ।">‘श्रुतिसाहाय्यरहितमनुमानं न कुत्रचित् ।</span><br><span data-deva="निश्चयात् साधयेदर्थं प्रमाणान्तरमेव च ॥">निश्चयात् साधयेदर्थं प्रमाणान्तरमेव च ॥</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B4" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="श्रुतिस्मृतिसहायं यत् प्रमाणान्तरमुत्तमम् ।">श्रुतिस्मृतिसहायं यत् प्रमाणान्तरमुत्तमम् ।</span><br><span data-deva="प्रमाणपदवीं गच्छेन्नात्र कार्याविचारणा ॥">प्रमाणपदवीं गच्छेन्नात्र कार्याविचारणा ॥</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B4" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="श्रुतिस्मृतिसहायं यत् प्रमाणान्तरमुत्तमम् ।">श्रुतिस्मृतिसहायं यत् प्रमाणान्तरमुत्तमम् ।</span><br><span data-deva="प्रमाणपदवीं गच्छेन्नात्र कार्याविचारणा ॥">प्रमाणपदवीं गच्छेन्नात्र कार्याविचारणा ॥</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B5" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="पूर्वोत्तराविरोधेन कोऽत्रार्थोऽभिमतो भवेत् ।">पूर्वोत्तराविरोधेन कोऽत्रार्थोऽभिमतो भवेत् ।</span><br><span data-deva="इत्याद्यमूहनं तर्कः शुष्कतर्कं तु वर्जयेत्’">इत्याद्यमूहनं तर्कः शुष्कतर्कं तु वर्जयेत्’</span></span></span><span data-deva=" इत्यादि कौर्मे॥"> इत्यादि कौर्मे॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B5" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="पूर्वोत्तराविरोधेन कोऽत्रार्थोऽभिमतो भवेत् ।">पूर्वोत्तराविरोधेन कोऽत्रार्थोऽभिमतो भवेत् ।</span><br><span data-deva="इत्याद्यमूहनं तर्कः शुष्कतर्कं तु वर्जयेत्’">इत्याद्यमूहनं तर्कः शुष्कतर्कं तु वर्जयेत्’</span></span></span><span data-deva="इत्यादि कौर्मे॥"> इत्यादि कौर्मे॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B6" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B6" style="position: relative;"><span data-deva="शक्यत्वाच्चानुमानानां सर्वत्र ।">शक्यत्वाच्चानुमानानां सर्वत्र ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B6" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B6" style="position: relative;"><span data-deva="शक्यत्वाच्चानुमानानां सर्वत्र ।">शक्यत्वाच्चानुमानानां सर्वत्र ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B7" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘सर्वत्र शक्यते कर्तुमागमं हि विनाऽनुमा ।">‘सर्वत्र शक्यते कर्तुमागमं हि विनाऽनुमा ।</span><br><span data-deva="तस्मान्न सा शक्तिमती विनागममुदीक्षितुम् ।’">तस्मान्न सा शक्तिमती विनागममुदीक्षितुम् ।’</span></span></span><span data-deva=" इति वाराहे ।"> इति वाराहे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B7" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘सर्वत्र शक्यते कर्तुमागमं हि विनाऽनुमा ।">‘सर्वत्र शक्यते कर्तुमागमं हि विनाऽनुमा ।</span><br><span data-deva="तस्मान्न सा शक्तिमती विनागममुदीक्षितुम् ।’">तस्मान्न सा शक्तिमती विनागममुदीक्षितुम् ।’</span></span></span><span data-deva="इति वाराहे ।"> इति वाराहे ।</span></div>
<div class="pramana">
<div class="pramana">
<p><span data-deva="(नास्तिक्यवादनिरासः )">(नास्तिक्यवादनिरासः )</span></p>
<p><span data-deva="(नास्तिक्यवादनिरासः )">(नास्तिक्यवादनिरासः )</span></p>
Line 131: Line 118:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B8" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B8" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id"><span data-deva="‘रेतो धातुर्वटकणिका घृतधूमाधिवासनम् ।">‘रेतो धातुर्वटकणिका घृतधूमाधिवासनम् ।</span><br><span data-deva="जातिस्मृतिरयस्कान्तः सूर्यकान्तोऽम्बुभक्षणम् ॥">जातिस्मृतिरयस्कान्तः सूर्यकान्तोऽम्बुभक्षणम् ॥</span></span>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B8" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B8" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id"><span data-deva="‘रेतो धातुर्वटकणिका घृतधूमाधिवासनम् ।">‘रेतो धातुर्वटकणिका घृतधूमाधिवासनम् ।</span><br><span data-deva="जातिस्मृतिरयस्कान्तः सूर्यकान्तोऽम्बुभक्षणम् ॥">जातिस्मृतिरयस्कान्तः सूर्यकान्तोऽम्बुभक्षणम् ॥</span></span>
<p><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id"><span data-deva="प्रेत्य भूताप्ययश्चैव देवताभ्युपयाचनम् ।">प्रेत्य भूताप्ययश्चैव देवताभ्युपयाचनम् ।</span><br><span data-deva="मृते कर्मनिवृत्तिश्च प्रमाणमिति निश्चयः ॥’(म.भा.१२.२२०.३०-३१)">मृते कर्मनिवृत्तिश्च प्रमाणमिति निश्चयः ॥’(म.भा.१२.२२०.३०-३१)</span></span>
<p><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id"><span data-deva="प्रेत्य भूताप्ययश्चैव देवताभ्युपयाचनम् ।">प्रेत्य भूताप्ययश्चैव देवताभ्युपयाचनम् ।</span><br><span data-deva="मृते कर्मनिवृत्तिश्च प्रमाणमिति निश्चयः ॥’(म.भा.१२.२२०.३०-३१)">मृते कर्मनिवृत्तिश्च प्रमाणमिति निश्चयः ॥’(म.भा.१२.२२०.३०-३१)</span></span>
</p><span data-deva="
</p><span data-deva="इति मोक्षधर्मवचनान्न नास्तिक्यवादो युज्यते ।">
इति मोक्षधर्मवचनान्न नास्तिक्यवादो युज्यते ।">
इति मोक्षधर्मवचनान्न नास्तिक्यवादो युज्यते ।</span></div>
इति मोक्षधर्मवचनान्न नास्तिक्यवादो युज्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B9" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B9" style="position: relative;"><span data-deva="दर्शनाच्च तप आधिफलस्य ॥">दर्शनाच्च तप आधिफलस्य ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B9" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B9" style="position: relative;"><span data-deva="दर्शनाच्च तप आधिफलस्य ॥">दर्शनाच्च तप आधिफलस्य ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B10" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B10" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘ऋग्यजुःसामाथर्वाश्च भारतं पञ्चरात्रकम्।">‘ऋग्यजुःसामाथर्वाश्च भारतं पञ्चरात्रकम्।</span><br><span data-deva=" मूलरामायणं चैव शास्त्रमित्यभिदीयते ॥"> मूलरामायणं चैव शास्त्रमित्यभिदीयते ॥</span><br><span data-deva="यच्चानुकूलमेतस्य तच्च शास्त्रं प्रकीर्तितम् ।">यच्चानुकूलमेतस्य तच्च शास्त्रं प्रकीर्तितम् ।</span><br><span data-deva=" अतोऽन्यो ग्रन्थविस्तारो नैव शास्त्रं कुवर्त्म तत्’॥"> अतोऽन्यो ग्रन्थविस्तारो नैव शास्त्रं कुवर्त्म तत्’॥</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे ॥">इति स्कान्दे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B10" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B10" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘ऋग्यजुःसामाथर्वाश्च भारतं पञ्चरात्रकम्।">‘ऋग्यजुःसामाथर्वाश्च भारतं पञ्चरात्रकम्।</span><br><span data-deva="मूलरामायणं चैव शास्त्रमित्यभिदीयते ॥"> मूलरामायणं चैव शास्त्रमित्यभिदीयते ॥</span><br><span data-deva="यच्चानुकूलमेतस्य तच्च शास्त्रं प्रकीर्तितम् ।">यच्चानुकूलमेतस्य तच्च शास्त्रं प्रकीर्तितम् ।</span><br><span data-deva="अतोऽन्यो ग्रन्थविस्तारो नैव शास्त्रं कुवर्त्म तत्’॥"> अतोऽन्यो ग्रन्थविस्तारो नैव शास्त्रं कुवर्त्म तत्’॥</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे ॥">इति स्कान्दे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B11" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B11" style="position: relative;"><span data-deva="‘साङ्ख्यं योगः पाशुपतं वेदारण्यकमेव च’। इत्यारभ्य, वेदपञ्चरात्रयोरैक्याभिप्रायेण पञ्चरात्रस्यैव प्रामाण्यमुक्तम्, इतरेषां भिन्नमतत्वं प्रदर्श्य मोक्षधर्मेष्वपि । ‘शास्त्रं योनिः= प्रमाणमस्य’ इति शास्त्रयोनि ॥ 03 ॥
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V03_B11" data-verse="BS_C01_S01_V03" data-block-id="BS_C01_S01_V03_B11" style="position: relative;"><span data-deva="‘साङ्ख्यं योगः पाशुपतं वेदारण्यकमेव च’। इत्यारभ्य, वेदपञ्चरात्रयोरैक्याभिप्रायेण पञ्चरात्रस्यैव प्रामाण्यमुक्तम्, इतरेषां भिन्नमतत्वं प्रदर्श्य मोक्षधर्मेष्वपि । ‘शास्त्रं योनिः= प्रमाणमस्य’ इति शास्त्रयोनि ॥ 03 ॥ इति शास्त्रयोनित्वाधिकरणम् ॥ 03 ॥">‘साङ्ख्यं योगः पाशुपतं वेदारण्यकमेव च’। इत्यारभ्य, वेदपञ्चरात्रयोरैक्याभिप्रायेण पञ्चरात्रस्यैव प्रामाण्यमुक्तम्, इतरेषां भिन्नमतत्वं प्रदर्श्य मोक्षधर्मेष्वपि । ‘शास्त्रं योनिः= प्रमाणमस्य’ इति शास्त्रयोनि ॥ 03 ॥
इति शास्त्रयोनित्वाधिकरणम् ॥ 03 ॥">‘साङ्ख्यं योगः पाशुपतं वेदारण्यकमेव च’। इत्यारभ्य, वेदपञ्चरात्रयोरैक्याभिप्रायेण पञ्चरात्रस्यैव प्रामाण्यमुक्तम्, इतरेषां भिन्नमतत्वं प्रदर्श्य मोक्षधर्मेष्वपि । ‘शास्त्रं योनिः= प्रमाणमस्य’ इति शास्त्रयोनि ॥ 03 ॥
इति शास्त्रयोनित्वाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
इति शास्त्रयोनित्वाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समन्वयाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A004"></span></p><h4 id="समन्वयाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="समन्वयाधिकरणम्">समन्वयाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समन्वयाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A004"></span></p><h4 id="समन्वयाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="समन्वयाधिकरणम्">समन्वयाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V04_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V04_I01" data-verse="BS_C01_S01_V04" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V04_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V04_I01" data-verse="BS_C01_S01_V04" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अज्ञानां प्रतीयमानमपि नेतरेषां शास्त्रयोनित्वम् , कुतः&nbsp;? ।">अज्ञानां प्रतीयमानमपि नेतरेषां शास्त्रयोनित्वम् , कुतः&nbsp;? ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अज्ञानां प्रतीयमानमपि नेतरेषां शास्त्रयोनित्वम् , कुतः&nbsp;? ।">अज्ञानां प्रतीयमानमपि नेतरेषां शास्त्रयोनित्वम् , कुतः&nbsp;? ।</span></div>
Line 147: Line 132:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V04" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V04" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V04_B1" data-verse="BS_C01_S01_V04" data-block-id="BS_C01_S01_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अन्वय उपपत्यादि लिङ्गम् ।">अन्वय उपपत्यादि लिङ्गम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V04_B1" data-verse="BS_C01_S01_V04" data-block-id="BS_C01_S01_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अन्वय उपपत्यादि लिङ्गम् ।">अन्वय उपपत्यादि लिङ्गम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V04_B2" data-verse="BS_C01_S01_V04" data-block-id="BS_C01_S01_V04_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhatsamhita-id"><span data-deva="‘उपक्रमोपसंहारावभ्यासोऽपूर्वता फलम् ।">‘उपक्रमोपसंहारावभ्यासोऽपूर्वता फलम् ।</span><br><span data-deva="अर्थवादोपपत्ती च लिङ्गं तात्पर्यनिर्णये॥’">अर्थवादोपपत्ती च लिङ्गं तात्पर्यनिर्णये॥’</span></span><span data-deva=" इति ॥"> इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V04_B2" data-verse="BS_C01_S01_V04" data-block-id="BS_C01_S01_V04_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhatsamhita-id"><span data-deva="‘उपक्रमोपसंहारावभ्यासोऽपूर्वता फलम् ।">‘उपक्रमोपसंहारावभ्यासोऽपूर्वता फलम् ।</span><br><span data-deva="अर्थवादोपपत्ती च लिङ्गं तात्पर्यनिर्णये॥’">अर्थवादोपपत्ती च लिङ्गं तात्पर्यनिर्णये॥’</span></span><span data-deva="इति ॥"> इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V04_B5" data-verse="BS_C01_S01_V04" data-block-id="BS_C01_S01_V04_B5" style="position: relative;"><span data-deva="उपक्रमादितात्पर्यलिङ्गैः सम्यङ् निरूप्यमाणे तदेव शास्त्रगम्यम् ।">उपक्रमादितात्पर्यलिङ्गैः सम्यङ् निरूप्यमाणे तदेव शास्त्रगम्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V04_B5" data-verse="BS_C01_S01_V04" data-block-id="BS_C01_S01_V04_B5" style="position: relative;"><span data-deva="उपक्रमादितात्पर्यलिङ्गैः सम्यङ् निरूप्यमाणे तदेव शास्त्रगम्यम् ।">उपक्रमादितात्पर्यलिङ्गैः सम्यङ् निरूप्यमाणे तदेव शास्त्रगम्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V04_B6" data-verse="BS_C01_S01_V04" data-block-id="BS_C01_S01_V04_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavatha-id"><span data-deva="‘मां विधत्तेऽभिदत्ते मां विकल्प्योऽपोह्य इत्यहम् ।">‘मां विधत्तेऽभिदत्ते मां विकल्प्योऽपोह्य इत्यहम् ।</span><br><span data-deva="इत्यस्या हृदयं साक्षान्नान्यो मद्वेद कश्चन’(भाग.११.२१.४३)">इत्यस्या हृदयं साक्षान्नान्यो मद्वेद कश्चन’(भाग.११.२१.४३)</span></span></span><span data-deva=" इति भागवते ॥ 04 ॥"> इति भागवते ॥ 04 ॥</span><br><span data-deva="॥ इति समन्वयाधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति समन्वयाधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V04_B6" data-verse="BS_C01_S01_V04" data-block-id="BS_C01_S01_V04_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavatha-id"><span data-deva="‘मां विधत्तेऽभिदत्ते मां विकल्प्योऽपोह्य इत्यहम् ।">‘मां विधत्तेऽभिदत्ते मां विकल्प्योऽपोह्य इत्यहम् ।</span><br><span data-deva="इत्यस्या हृदयं साक्षान्नान्यो मद्वेद कश्चन’(भाग.११.२१.४३)">इत्यस्या हृदयं साक्षान्नान्यो मद्वेद कश्चन’(भाग.११.२१.४३)</span></span></span><span data-deva="इति भागवते ॥ 04 ॥"> इति भागवते ॥ 04 ॥</span><br><span data-deva="॥ इति समन्वयाधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति समन्वयाधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A005" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ईक्षत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A005"></span></p><h4 id="ईक्षत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.88.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ईक्षत्यधिकरणम्">ईक्षत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A005" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ईक्षत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A005"></span></p><h4 id="ईक्षत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.88.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.88.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ईक्षत्यधिकरणम्">ईक्षत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="introduction" id="BS_C01_S01_V05_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V05_I01" data-verse="BS_C01_S01_V05" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C01_S01_V05_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V05_I01" data-verse="BS_C01_S01_V05" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="ननु ">ननु </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishat-id"><span data-deva="‘यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह’(तै.उ.२.४.२२)">‘यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह’(तै.उ.२.४.२२)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishat-id"><span data-deva="‘अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत्’(क.उ.१.३.१५)">‘अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत्’(क.उ.१.३.१५)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bashkalashruti-id"><span data-deva="‘अवचनेनैव प्रोवाच’(बाष्कलश्रुति)">‘अवचनेनैव प्रोवाच’(बाष्कलश्रुति)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishat-id"><span data-deva="‘यद्वाचाऽनभ्युदितम् । येन वागभ्युद्यते । यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम्’(क.उ.१)">‘यद्वाचाऽनभ्युदितम् । येन वागभ्युद्यते । यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम्’(क.उ.१)</span></span><span data-deva=" इत्यादिभिर्न तच्छब्दगोचरम् ।"> इत्यादिभिर्न तच्छब्दगोचरम् ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="ननु">ननु </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishat-id"><span data-deva="‘यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह’(तै.उ.२.४.२२)">‘यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह’(तै.उ.२.४.२२)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishat-id"><span data-deva="‘अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत्’(क.उ.१.३.१५)">‘अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत्’(क.उ.१.३.१५)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bashkalashruti-id"><span data-deva="‘अवचनेनैव प्रोवाच’(बाष्कलश्रुति)">‘अवचनेनैव प्रोवाच’(बाष्कलश्रुति)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishat-id"><span data-deva="‘यद्वाचाऽनभ्युदितम् । येन वागभ्युद्यते । यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम्’(क.उ.१)">‘यद्वाचाऽनभ्युदितम् । येन वागभ्युद्यते । यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम्’(क.उ.१)</span></span><span data-deva="इत्यादिभिर्न तच्छब्दगोचरम् ।"> इत्यादिभिर्न तच्छब्दगोचरम् ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="नेत्याह –">नेत्याह –</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="नेत्याह –">नेत्याह –</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् ईक्षतेर्नाशब्दम् ओम् ॥ 01-01-05 ॥">ओम् ईक्षतेर्नाशब्दम् ओम् ॥ 01-01-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् ईक्षतेर्नाशब्दम् ओम् ॥ 01-01-05 ॥">ओम् ईक्षतेर्नाशब्दम् ओम् ॥ 01-01-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V05" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V05" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V05_B1" data-verse="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Shatprashnopanishat-id"><span data-deva="‘स एतस्मात् जीवघनात् परात् परं पुरिशयं पुरुषमीक्षते’(प्र.उ.५.५)">‘स एतस्मात् जीवघनात् परात् परं पुरिशयं पुरुषमीक्षते’(प्र.उ.५.५)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishat-id"><span data-deva="‘आत्मन्येवात्मनं पश्येत्’(बृ.उ.६.४.२३)">‘आत्मन्येवात्मनं पश्येत्’(बृ.उ.६.४.२३)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishat-id"><span data-deva="‘विज्ञाय प्रज्ञां कुर्वीत’(बृ.उ.६.४.२१)">‘विज्ञाय प्रज्ञां कुर्वीत’(बृ.उ.६.४.२१)</span></span><span data-deva=" इत्यादिवचनैः ईक्षणीयत्वाद् वाच्यमेव । औपनिषदत्वात् न अवचनेनेक्षणम् ॥"> इत्यादिवचनैः ईक्षणीयत्वाद् वाच्यमेव । औपनिषदत्वात् न अवचनेनेक्षणम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V05_B1" data-verse="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Shatprashnopanishat-id"><span data-deva="‘स एतस्मात् जीवघनात् परात् परं पुरिशयं पुरुषमीक्षते’(प्र.उ.५.५)">‘स एतस्मात् जीवघनात् परात् परं पुरिशयं पुरुषमीक्षते’(प्र.उ.५.५)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishat-id"><span data-deva="‘आत्मन्येवात्मनं पश्येत्’(बृ.उ.६.४.२३)">‘आत्मन्येवात्मनं पश्येत्’(बृ.उ.६.४.२३)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishat-id"><span data-deva="‘विज्ञाय प्रज्ञां कुर्वीत’(बृ.उ.६.४.२१)">‘विज्ञाय प्रज्ञां कुर्वीत’(बृ.उ.६.४.२१)</span></span><span data-deva="इत्यादिवचनैः ईक्षणीयत्वाद् वाच्यमेव । औपनिषदत्वात् न अवचनेनेक्षणम् ॥"> इत्यादिवचनैः ईक्षणीयत्वाद् वाच्यमेव । औपनिषदत्वात् न अवचनेनेक्षणम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V05_B2" data-verse="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishat-id"><span data-deva="‘सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति’(कठ.२.१५)">‘सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति’(कठ.२.१५)</span></span></span><span data-deva=", ">, </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavdgeeta-id"><span data-deva="‘वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद् वेदविदेव चाहम्’(भ.गी.१५.१५)">‘वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद् वेदविदेव चाहम्’(भ.गी.१५.१५)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिशृतिस्मृतिभ्यश्च ॥"> इत्यादिशृतिस्मृतिभ्यश्च ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V05_B2" data-verse="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishat-id"><span data-deva="‘सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति’(कठ.२.१५)">‘सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति’(कठ.२.१५)</span></span></span><span data-deva=",">, </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavdgeeta-id"><span data-deva="‘वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद् वेदविदेव चाहम्’(भ.गी.१५.१५)">‘वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद् वेदविदेव चाहम्’(भ.गी.१५.१५)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिशृतिस्मृतिभ्यश्च ॥"> इत्यादिशृतिस्मृतिभ्यश्च ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V05_B3" data-verse="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05_B3" style="position: relative;"><span data-deva="अवाच्यत्वादिकं त्वप्रसिद्धत्वात् ।">अवाच्यत्वादिकं त्वप्रसिद्धत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V05_B3" data-verse="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05_B3" style="position: relative;"><span data-deva="अवाच्यत्वादिकं त्वप्रसिद्धत्वात् ।">अवाच्यत्वादिकं त्वप्रसिद्धत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V05_B4" data-verse="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘न तदीदृगिति ज्ञेयं न वाच्यं न च तर्क्यते ।">‘न तदीदृगिति ज्ञेयं न वाच्यं न च तर्क्यते ।</span><br><span data-deva=" पश्यन्तोऽपि न पश्यन्ति मेरो रूपं विपश्चितः’"> पश्यन्तोऽपि न पश्यन्ति मेरो रूपं विपश्चितः’</span></span></span><span data-deva=" इति वत् ॥"> इति वत् ॥</span><br> <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="अप्रसिद्धेरवाच्यं तद्वाच्यं सर्वागमोक्तितः ।">अप्रसिद्धेरवाच्यं तद्वाच्यं सर्वागमोक्तितः ।</span><br><span data-deva=" अतर्क्यं तर्क्यमज्ञेयं ज्ञेयमेवं परं स्मृतम्॥’"> अतर्क्यं तर्क्यमज्ञेयं ज्ञेयमेवं परं स्मृतम्॥’</span></span></span><span data-deva=" इति गारुडे ॥"> इति गारुडे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V05_B4" data-verse="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘न तदीदृगिति ज्ञेयं न वाच्यं न च तर्क्यते ।">‘न तदीदृगिति ज्ञेयं न वाच्यं न च तर्क्यते ।</span><br><span data-deva="पश्यन्तोऽपि न पश्यन्ति मेरो रूपं विपश्चितः’"> पश्यन्तोऽपि न पश्यन्ति मेरो रूपं विपश्चितः’</span></span></span><span data-deva="इति वत् ॥"> इति वत् ॥</span><br> <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="अप्रसिद्धेरवाच्यं तद्वाच्यं सर्वागमोक्तितः ।">अप्रसिद्धेरवाच्यं तद्वाच्यं सर्वागमोक्तितः ।</span><br><span data-deva="अतर्क्यं तर्क्यमज्ञेयं ज्ञेयमेवं परं स्मृतम्॥’"> अतर्क्यं तर्क्यमज्ञेयं ज्ञेयमेवं परं स्मृतम्॥’</span></span></span><span data-deva="इति गारुडे ॥"> इति गारुडे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V05_B15" data-verse="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05_B15" style="position: relative;"><span data-deva="न चाशब्दत्वमितरसिद्धम् ॥05॥">न चाशब्दत्वमितरसिद्धम् ॥05॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V05_B15" data-verse="BS_C01_S01_V05" data-block-id="BS_C01_S01_V05_B15" style="position: relative;"><span data-deva="न चाशब्दत्वमितरसिद्धम् ॥05॥">न चाशब्दत्वमितरसिद्धम् ॥05॥</span></div>
</div>
</div>
Line 167: Line 152:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V06" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V06" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V06_B1" data-verse="BS_C01_S01_V06" data-block-id="BS_C01_S01_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च गौण आत्मा दृश्यो वाच्यश्च, न निर्गुण इति युक्तम् । आत्मशब्दात्।">न च गौण आत्मा दृश्यो वाच्यश्च, न निर्गुण इति युक्तम् । आत्मशब्दात्।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V06_B1" data-verse="BS_C01_S01_V06" data-block-id="BS_C01_S01_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च गौण आत्मा दृश्यो वाच्यश्च, न निर्गुण इति युक्तम् । आत्मशब्दात्।">न च गौण आत्मा दृश्यो वाच्यश्च, न निर्गुण इति युक्तम् । आत्मशब्दात्।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V06_B2" data-verse="BS_C01_S01_V06" data-block-id="BS_C01_S01_V06_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamana-id"><span data-deva="‘यो गुणैः सर्वतोहीनो यश्च दोषविवर्जितः ।">‘यो गुणैः सर्वतोहीनो यश्च दोषविवर्जितः ।</span><br><span data-deva=" हेयोपादेयरहितः स आत्मेत्यभिधीयते ॥"> हेयोपादेयरहितः स आत्मेत्यभिधीयते ॥</span><br><span data-deva=" एतदन्यस्वभावो यः सोऽनात्मेति सतां मतम् ॥"> एतदन्यस्वभावो यः सोऽनात्मेति सतां मतम् ॥</span><br><span data-deva=" अनात्मन्यात्मशब्दस्तु सोपचारः प्रयुज्यते॥’"> अनात्मन्यात्मशब्दस्तु सोपचारः प्रयुज्यते॥’</span></span></span><span data-deva=" इति वामने ॥"> इति वामने ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V06_B2" data-verse="BS_C01_S01_V06" data-block-id="BS_C01_S01_V06_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamana-id"><span data-deva="‘यो गुणैः सर्वतोहीनो यश्च दोषविवर्जितः ।">‘यो गुणैः सर्वतोहीनो यश्च दोषविवर्जितः ।</span><br><span data-deva="हेयोपादेयरहितः स आत्मेत्यभिधीयते ॥"> हेयोपादेयरहितः स आत्मेत्यभिधीयते ॥</span><br><span data-deva="एतदन्यस्वभावो यः सोऽनात्मेति सतां मतम् ॥"> एतदन्यस्वभावो यः सोऽनात्मेति सतां मतम् ॥</span><br><span data-deva="अनात्मन्यात्मशब्दस्तु सोपचारः प्रयुज्यते॥’"> अनात्मन्यात्मशब्दस्तु सोपचारः प्रयुज्यते॥’</span></span></span><span data-deva="इति वामने ॥"> इति वामने ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V06_B3" data-verse="BS_C01_S01_V06" data-block-id="BS_C01_S01_V06_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Talavakarabrahmanam-id"><span data-deva="‘द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे-आत्मा चैव अनात्मा च । तत्र यः स आत्मा स नित्यः शुद्धः केवलो निर्गुणश्च । अथ ह योऽनीदृशः सोऽनात्मा’">‘द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे-आत्मा चैव अनात्मा च । तत्र यः स आत्मा स नित्यः शुद्धः केवलो निर्गुणश्च । अथ ह योऽनीदृशः सोऽनात्मा’</span></span></span><span data-deva="इति तलवकारब्राह्मणम् ।">इति तलवकारब्राह्मणम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V06_B3" data-verse="BS_C01_S01_V06" data-block-id="BS_C01_S01_V06_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Talavakarabrahmanam-id"><span data-deva="‘द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे-आत्मा चैव अनात्मा च । तत्र यः स आत्मा स नित्यः शुद्धः केवलो निर्गुणश्च । अथ ह योऽनीदृशः सोऽनात्मा’">‘द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे-आत्मा चैव अनात्मा च । तत्र यः स आत्मा स नित्यः शुद्धः केवलो निर्गुणश्च । अथ ह योऽनीदृशः सोऽनात्मा’</span></span></span><span data-deva="इति तलवकारब्राह्मणम् ।">इति तलवकारब्राह्मणम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V06_B9" data-verse="BS_C01_S01_V06" data-block-id="BS_C01_S01_V06_B9" style="position: relative;"><span data-deva="न च मुख्ये सति अमुख्यं युज्यते ॥ 06 ॥">न च मुख्ये सति अमुख्यं युज्यते ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V06_B9" data-verse="BS_C01_S01_V06" data-block-id="BS_C01_S01_V06_B9" style="position: relative;"><span data-deva="न च मुख्ये सति अमुख्यं युज्यते ॥ 06 ॥">न च मुख्ये सति अमुख्यं युज्यते ॥ 06 ॥</span></div>
Line 174: Line 159:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V07" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V07" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V07_B1" data-verse="BS_C01_S01_V07" data-block-id="BS_C01_S01_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न हि गौणात्मनिष्ठस्य मोक्षः ।">न हि गौणात्मनिष्ठस्य मोक्षः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V07_B1" data-verse="BS_C01_S01_V07" data-block-id="BS_C01_S01_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न हि गौणात्मनिष्ठस्य मोक्षः ।">न हि गौणात्मनिष्ठस्य मोक्षः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V07_B2" data-verse="BS_C01_S01_V07" data-block-id="BS_C01_S01_V07_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishat-id"><span data-deva="‘यस्यानुवित्तः प्रतिबुद्ध आत्माऽस्मिन् सन्दोहे गहने प्रविष्टः ।">‘यस्यानुवित्तः प्रतिबुद्ध आत्माऽस्मिन् सन्दोहे गहने प्रविष्टः ।</span><br><span data-deva="स विश्वकृत् स हि सर्वस्य कर्ता तस्य लोकः स उ लोक एव’(बृ.उ.६.४.१३)">स विश्वकृत् स हि सर्वस्य कर्ता तस्य लोकः स उ लोक एव’(बृ.उ.६.४.१३)</span></span><span data-deva="
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V07_B2" data-verse="BS_C01_S01_V07" data-block-id="BS_C01_S01_V07_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishat-id"><span data-deva="‘यस्यानुवित्तः प्रतिबुद्ध आत्माऽस्मिन् सन्दोहे गहने प्रविष्टः ।">‘यस्यानुवित्तः प्रतिबुद्ध आत्माऽस्मिन् सन्दोहे गहने प्रविष्टः ।</span><br><span data-deva="स विश्वकृत् स हि सर्वस्य कर्ता तस्य लोकः स उ लोक एव’(बृ.उ.६.४.१३)">स विश्वकृत् स हि सर्वस्य कर्ता तस्य लोकः स उ लोक एव’(बृ.उ.६.४.१३)</span></span><span data-deva="इत्यात्मनिष्ठस्य मोक्ष उपदिश्यते ।">
इत्यात्मनिष्ठस्य मोक्ष उपदिश्यते ।">
इत्यात्मनिष्ठस्य मोक्ष उपदिश्यते ।</span></div>
इत्यात्मनिष्ठस्य मोक्ष उपदिश्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V07_B3" data-verse="BS_C01_S01_V07" data-block-id="BS_C01_S01_V07_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishat-id"><span data-deva="‘अयमात्मा ब्रह्म॥’(बृ.उ.४.५.१९,माण्डूक्य.उ.१.२)">‘अयमात्मा ब्रह्म॥’(बृ.उ.४.५.१९,माण्डूक्य.उ.१.२)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते’(भाग.१.२.११)">‘ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते’(भाग.१.२.११)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘दत्तं दूर्वाससं सोममात्मेशब्रह्मसम्भवान्’(भाग.३.१.१५)">‘दत्तं दूर्वाससं सोममात्मेशब्रह्मसम्भवान्’(भाग.३.१.१५)</span></span><span data-deva=" ॥
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V07_B3" data-verse="BS_C01_S01_V07" data-block-id="BS_C01_S01_V07_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishat-id"><span data-deva="‘अयमात्मा ब्रह्म॥’(बृ.उ.४.५.१९,माण्डूक्य.उ.१.२)">‘अयमात्मा ब्रह्म॥’(बृ.उ.४.५.१९,माण्डूक्य.उ.१.२)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते’(भाग.१.२.११)">‘ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते’(भाग.१.२.११)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘दत्तं दूर्वाससं सोममात्मेशब्रह्मसम्भवान्’(भाग.३.१.१५)">‘दत्तं दूर्वाससं सोममात्मेशब्रह्मसम्भवान्’(भाग.३.१.१५)</span></span><span data-deva="॥"> ॥
"> ॥
</span><p><span data-deva="‘चेतनस्तु द्विधा प्रोक्तो जीव आत्मेति च प्रभो । जीवा ब्रह्मादयः प्रोक्ता आत्मैकस्तु जनार्दनः ॥ इतरेष्वात्मशब्दस्तु सोपचारः प्रयुज्यते(रोऽभिधीयते) ॥">‘चेतनस्तु द्विधा प्रोक्तो जीव आत्मेति च प्रभो ।
</span><p><span data-deva="‘चेतनस्तु द्विधा प्रोक्तो जीव आत्मेति च प्रभो ।
जीवा ब्रह्मादयः प्रोक्ता आत्मैकस्तु जनार्दनः ॥
जीवा ब्रह्मादयः प्रोक्ता आत्मैकस्तु जनार्दनः ॥
इतरेष्वात्मशब्दस्तु सोपचारः प्रयुज्यते(रोऽभिधीयते) ॥
इतरेष्वात्मशब्दस्तु सोपचारः प्रयुज्यते(रोऽभिधीयते) ॥
">‘चेतनस्तु द्विधा प्रोक्तो जीव आत्मेति च प्रभो ।
</span></p><span data-deva="तस्यात्मनो निर्गुणस्य ज्ञानान्मोक्ष उदाहृतः ॥">
जीवा ब्रह्मादयः प्रोक्ता आत्मैकस्तु जनार्दनः ॥
इतरेष्वात्मशब्दस्तु सोपचारः प्रयुज्यते(रोऽभिधीयते) ॥
</span></p><span data-deva="
तस्यात्मनो निर्गुणस्य ज्ञानान्मोक्ष उदाहृतः ॥">
तस्यात्मनो निर्गुणस्य ज्ञानान्मोक्ष उदाहृतः ॥</span></div>
तस्यात्मनो निर्गुणस्य ज्ञानान्मोक्ष उदाहृतः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V07_B4" data-verse="BS_C01_S01_V07" data-block-id="BS_C01_S01_V07_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘सगुणास्त्वपरे प्रोक्तास्तज्ज्ञानान्नैव मुच्यते ।">‘सगुणास्त्वपरे प्रोक्तास्तज्ज्ञानान्नैव मुच्यते ।</span><br><span data-deva="परो हि पुरुषो विष्णुः तस्मान्मोक्षस्ततः स्मृतः’">परो हि पुरुषो विष्णुः तस्मान्मोक्षस्ततः स्मृतः’</span></span></span><span data-deva=" इति पाद्मे ॥ 07 ॥"> इति पाद्मे ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V07_B4" data-verse="BS_C01_S01_V07" data-block-id="BS_C01_S01_V07_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘सगुणास्त्वपरे प्रोक्तास्तज्ज्ञानान्नैव मुच्यते ।">‘सगुणास्त्वपरे प्रोक्तास्तज्ज्ञानान्नैव मुच्यते ।</span><br><span data-deva="परो हि पुरुषो विष्णुः तस्मान्मोक्षस्ततः स्मृतः’">परो हि पुरुषो विष्णुः तस्मान्मोक्षस्ततः स्मृतः’</span></span></span><span data-deva="इति पाद्मे ॥ 07 ॥"> इति पाद्मे ॥ 07 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V08" data-block-id="BS_C01_S01_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं हेयत्वावचनाच्च ओम् ॥ 01-01-08 ॥">ओं हेयत्वावचनाच्च ओम् ॥ 01-01-08 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V08" data-block-id="BS_C01_S01_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं हेयत्वावचनाच्च ओम् ॥ 01-01-08 ॥">ओं हेयत्वावचनाच्च ओम् ॥ 01-01-08 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V08" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V08" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V08_B1" data-verse="BS_C01_S01_V08" data-block-id="BS_C01_S01_V08_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishat-id"><span data-deva="‘तमेवैकं जानथ आत्मानमन्या वाचो विमुञ्चथ । अमृतस्यैष सेतुः’(मुण्डक.उ.२.२.५)">‘तमेवैकं जानथ आत्मानमन्या वाचो विमुञ्चथ । अमृतस्यैष सेतुः’(मुण्डक.उ.२.२.५)</span></span><span data-deva=" इति अन्येषां हेयत्ववचनात्, अस्य अहेयत्ववचनात् न गौण आत्मा ॥ 08 ॥"> इति अन्येषां हेयत्ववचनात्, अस्य अहेयत्ववचनात् न गौण आत्मा ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V08_B1" data-verse="BS_C01_S01_V08" data-block-id="BS_C01_S01_V08_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishat-id"><span data-deva="‘तमेवैकं जानथ आत्मानमन्या वाचो विमुञ्चथ । अमृतस्यैष सेतुः’(मुण्डक.उ.२.२.५)">‘तमेवैकं जानथ आत्मानमन्या वाचो विमुञ्चथ । अमृतस्यैष सेतुः’(मुण्डक.उ.२.२.५)</span></span><span data-deva="इति अन्येषां हेयत्ववचनात्, अस्य अहेयत्ववचनात् न गौण आत्मा ॥ 08 ॥"> इति अन्येषां हेयत्ववचनात्, अस्य अहेयत्ववचनात् न गौण आत्मा ॥ 08 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V09" data-block-id="BS_C01_S01_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं स्वाप्ययात् ओम् ॥ 01-01-09 ॥">ओं स्वाप्ययात् ओम् ॥ 01-01-09 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V09" data-block-id="BS_C01_S01_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं स्वाप्ययात् ओम् ॥ 01-01-09 ॥">ओं स्वाप्ययात् ओम् ॥ 01-01-09 ॥</span></span></span></div>
Line 198: Line 177:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V09_B1" data-verse="BS_C01_S01_V09" data-block-id="BS_C01_S01_V09_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishat-id"><span data-deva="‘पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते ।">‘पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते ।</span><br><span data-deva="पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते॥’(बृ.उ.५.१.१)">पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते॥’(बृ.उ.५.१.१)</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V09_B1" data-verse="BS_C01_S01_V09" data-block-id="BS_C01_S01_V09_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishat-id"><span data-deva="‘पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते ।">‘पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते ।</span><br><span data-deva="पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते॥’(बृ.उ.५.१.१)">पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते॥’(बृ.उ.५.१.१)</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V09_B2" data-verse="BS_C01_S01_V09" data-block-id="BS_C01_S01_V09_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘स आत्मन आत्मानमुद्धृत्य आत्मन्येव विलापयति, अथ आत्मैव भवति’।">‘स आत्मन आत्मानमुद्धृत्य आत्मन्येव विलापयति, अथ आत्मैव भवति’।</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V09_B2" data-verse="BS_C01_S01_V09" data-block-id="BS_C01_S01_V09_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘स आत्मन आत्मानमुद्धृत्य आत्मन्येव विलापयति, अथ आत्मैव भवति’।">‘स आत्मन आत्मानमुद्धृत्य आत्मन्येव विलापयति, अथ आत्मैव भवति’।</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V09_B3" data-verse="BS_C01_S01_V09" data-block-id="BS_C01_S01_V09_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘स देवो बहुधा भूत्वा निर्गुणः पुरुषोत्तमः।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V09_B3" data-verse="BS_C01_S01_V09" data-block-id="BS_C01_S01_V09_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘स देवो बहुधा भूत्वा निर्गुणः पुरुषोत्तमः।">‘स देवो बहुधा भूत्वा निर्गुणः पुरुषोत्तमः।
">‘स देवो बहुधा भूत्वा निर्गुणः पुरुषोत्तमः।
</span><p><span data-deva="एकीभूय पुनः शेते निर्दोषो हरिरादिकृत्॥’">एकीभूय पुनः शेते निर्दोषो हरिरादिकृत्॥’
</span><p><span data-deva="एकीभूय पुनः शेते निर्दोषो हरिरादिकृत्॥’
</span></p><span data-deva="इति स्वस्यैव स्वस्मिन्नप्ययवचनात् ।">
">एकीभूय पुनः शेते निर्दोषो हरिरादिकृत्॥’
</span></p><span data-deva="
इति स्वस्यैव स्वस्मिन्नप्ययवचनात् ।">
इति स्वस्यैव स्वस्मिन्नप्ययवचनात् ।</span></div>
इति स्वस्यैव स्वस्मिन्नप्ययवचनात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V09_B4" data-verse="BS_C01_S01_V09" data-block-id="BS_C01_S01_V09_B4" style="position: relative;"><span data-deva="न हि गौणात्मनि निर्दोषस्य लयः ॥ 09 ॥">न हि गौणात्मनि निर्दोषस्य लयः ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V09_B4" data-verse="BS_C01_S01_V09" data-block-id="BS_C01_S01_V09_B4" style="position: relative;"><span data-deva="न हि गौणात्मनि निर्दोषस्य लयः ॥ 09 ॥">न हि गौणात्मनि निर्दोषस्य लयः ॥ 09 ॥</span></div>
Line 216: Line 192:
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V11" data-block-id="BS_C01_S01_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं श्रुतत्वाच्च ओम् ॥ 01-01-11 ॥">ओं श्रुतत्वाच्च ओम् ॥ 01-01-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V11" data-block-id="BS_C01_S01_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं श्रुतत्वाच्च ओम् ॥ 01-01-11 ॥">ओं श्रुतत्वाच्च ओम् ॥ 01-01-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V11" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V11" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V11_B1" data-verse="BS_C01_S01_V11" data-block-id="BS_C01_S01_V11_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Shwetashvataropanishat-id"><span data-deva="‘एको देवः सर्वभूतेषु गूढः सर्वव्यापी सर्वभूतान्तरात्मा ।">‘एको देवः सर्वभूतेषु गूढः सर्वव्यापी सर्वभूतान्तरात्मा ।</span><br><span data-deva="कर्माध्यक्षः सर्वभूताधिवासः साक्षी चेता केवलो निर्गुणश्च॥’(श्वे.उ१.१)">कर्माध्यक्षः सर्वभूताधिवासः साक्षी चेता केवलो निर्गुणश्च॥’(श्वे.उ१.१)</span></span><span data-deva=" इति ॥"> इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V11_B1" data-verse="BS_C01_S01_V11" data-block-id="BS_C01_S01_V11_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Shwetashvataropanishat-id"><span data-deva="‘एको देवः सर्वभूतेषु गूढः सर्वव्यापी सर्वभूतान्तरात्मा ।">‘एको देवः सर्वभूतेषु गूढः सर्वव्यापी सर्वभूतान्तरात्मा ।</span><br><span data-deva="कर्माध्यक्षः सर्वभूताधिवासः साक्षी चेता केवलो निर्गुणश्च॥’(श्वे.उ१.१)">कर्माध्यक्षः सर्वभूताधिवासः साक्षी चेता केवलो निर्गुणश्च॥’(श्वे.उ१.१)</span></span><span data-deva="इति ॥"> इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V11_B2" data-verse="BS_C01_S01_V11" data-block-id="BS_C01_S01_V11_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न हि अशब्दः श्रूयते ।">न हि अशब्दः श्रूयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V11_B2" data-verse="BS_C01_S01_V11" data-block-id="BS_C01_S01_V11_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न हि अशब्दः श्रूयते ।">न हि अशब्दः श्रूयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V11_B3" data-verse="BS_C01_S01_V11" data-block-id="BS_C01_S01_V11_B3" style="position: relative;"><span data-deva="न चाप्रसिद्धं कल्प्यम् ।">न चाप्रसिद्धं कल्प्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V11_B3" data-verse="BS_C01_S01_V11" data-block-id="BS_C01_S01_V11_B3" style="position: relative;"><span data-deva="न चाप्रसिद्धं कल्प्यम् ।">न चाप्रसिद्धं कल्प्यम् ।</span></div>
Line 228: Line 204:
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="नान्यथा तददृष्टेः ।">नान्यथा तददृष्टेः ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="नान्यथा तददृष्टेः ।">नान्यथा तददृष्टेः ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V12_I03" data-verse="BS_C01_S01" data-block-id="BS_C01_S01_V12_I03" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मजिज्ञासा कर्तव्या’ इत्युक्तम् । तच्च ब्रह्म ">‘ब्रह्मजिज्ञासा कर्तव्या’ इत्युक्तम् । तच्च ब्रह्म </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishat-id"><span data-deva="‘ब्रह्म पुच्छं प्रतिष्ठा’(तै.उ.२.५.२)">‘ब्रह्म पुच्छं प्रतिष्ठा’(तै.उ.२.५.२)</span></span></span><span data-deva=" इत्यानन्दमयावयवरूपं प्रतीयते ।"> इत्यानन्दमयावयवरूपं प्रतीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V12_I03" data-verse="BS_C01_S01" data-block-id="BS_C01_S01_V12_I03" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मजिज्ञासा कर्तव्या’ इत्युक्तम् । तच्च ब्रह्म">‘ब्रह्मजिज्ञासा कर्तव्या’ इत्युक्तम् । तच्च ब्रह्म </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishat-id"><span data-deva="‘ब्रह्म पुच्छं प्रतिष्ठा’(तै.उ.२.५.२)">‘ब्रह्म पुच्छं प्रतिष्ठा’(तै.उ.२.५.२)</span></span></span><span data-deva="इत्यानन्दमयावयवरूपं प्रतीयते ।"> इत्यानन्दमयावयवरूपं प्रतीयते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V12_I04" data-block-id="BS_C01_S01_V12_I04" data-verse="BS_C01_S01" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V12_I04" data-block-id="BS_C01_S01_V12_I04" data-verse="BS_C01_S01" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="न ह्यवयविनं विना अवयवमात्रस्य ज्ञेयतेत्यत आह –">न ह्यवयविनं विना अवयवमात्रस्य ज्ञेयतेत्यत आह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="न ह्यवयविनं विना अवयवमात्रस्य ज्ञेयतेत्यत आह –">न ह्यवयविनं विना अवयवमात्रस्य ज्ञेयतेत्यत आह –</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A006" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आनन्दमयाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A006"></span></p><h4 id="आनन्दमयाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.AE.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आनन्दमयाधिकरणम्">आनन्दमयाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A006" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आनन्दमयाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A006"></span></p><h4 id="आनन्दमयाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.AE.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.AE.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आनन्दमयाधिकरणम्">आनन्दमयाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V12" data-block-id="BS_C01_S01_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् आनन्दमयोऽभ्यासात् ओम् ॥ 01-01-12 ॥">ओम् आनन्दमयोऽभ्यासात् ओम् ॥ 01-01-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V12" data-block-id="BS_C01_S01_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् आनन्दमयोऽभ्यासात् ओम् ॥ 01-01-12 ॥">ओम् आनन्दमयोऽभ्यासात् ओम् ॥ 01-01-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V12" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V12" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V12_B1" data-verse="BS_C01_S01_V12" data-block-id="BS_C01_S01_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आनन्दमयो ब्रह्मादिः, प्रकृतिः,विष्णुः वा&nbsp;?">आनन्दमयो ब्रह्मादिः, प्रकृतिः,विष्णुः वा&nbsp;?</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V12_B1" data-verse="BS_C01_S01_V12" data-block-id="BS_C01_S01_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आनन्दमयो ब्रह्मादिः, प्रकृतिः,विष्णुः वा&nbsp;?">आनन्दमयो ब्रह्मादिः, प्रकृतिः,विष्णुः वा&nbsp;?</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V12_B2" data-verse="BS_C01_S01_V12" data-block-id="BS_C01_S01_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मशब्दात् हिरण्यगर्भस्य प्राप्तिः, शतानन्दनाम्ना च । अष्टमूर्तित्वात्, सूर्ये प्रोक्तत्वाच्च रुद्रस्य । एवमन्येषामपि।">ब्रह्मशब्दात् हिरण्यगर्भस्य प्राप्तिः, शतानन्दनाम्ना च । अष्टमूर्तित्वात्, सूर्ये प्रोक्तत्वाच्च रुद्रस्य । एवमन्येषामपि।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘मम योनिर्महद्ब्रह्म’(भ.गी.१४.३)">‘मम योनिर्महद्ब्रह्म’(भ.गी.१४.३)</span></span></span><span data-deva=" इति ब्रह्मशब्दात्, बहुभावाच्च प्रकृतेः । ‘बृह= जाति-जीव-कमलासन-शब्दराशिषु’ इति ब्रह्मशब्दादेव सर्वजीवानाम्, अन्नमयत्वादेश्च ।">  इति ब्रह्मशब्दात्, बहुभावाच्च प्रकृतेः । ‘बृह= जाति-जीव-कमलासन-शब्दराशिषु’ इति ब्रह्मशब्दादेव सर्वजीवानाम्, अन्नमयत्वादेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V12_B2" data-verse="BS_C01_S01_V12" data-block-id="BS_C01_S01_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मशब्दात् हिरण्यगर्भस्य प्राप्तिः, शतानन्दनाम्ना च । अष्टमूर्तित्वात्, सूर्ये प्रोक्तत्वाच्च रुद्रस्य । एवमन्येषामपि।">ब्रह्मशब्दात् हिरण्यगर्भस्य प्राप्तिः, शतानन्दनाम्ना च । अष्टमूर्तित्वात्, सूर्ये प्रोक्तत्वाच्च रुद्रस्य । एवमन्येषामपि।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘मम योनिर्महद्ब्रह्म’(भ.गी.१४.३)">‘मम योनिर्महद्ब्रह्म’(भ.गी.१४.३)</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्मशब्दात्, बहुभावाच्च प्रकृतेः । ‘बृह= जाति-जीव-कमलासन-शब्दराशिषु’ इति ब्रह्मशब्दादेव सर्वजीवानाम्, अन्नमयत्वादेश्च ।">  इति ब्रह्मशब्दात्, बहुभावाच्च प्रकृतेः । ‘बृह= जाति-जीव-कमलासन-शब्दराशिषु’ इति ब्रह्मशब्दादेव सर्वजीवानाम्, अन्नमयत्वादेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V12_B3" data-verse="BS_C01_S01_V12" data-block-id="BS_C01_S01_V12_B3" style="position: relative;"><span data-deva="तथाऽपि न त आनन्दमयशब्देनोच्यन्ते, किन्तु विष्णुरेव ।">तथाऽपि न त आनन्दमयशब्देनोच्यन्ते, किन्तु विष्णुरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V12_B3" data-verse="BS_C01_S01_V12" data-block-id="BS_C01_S01_V12_B3" style="position: relative;"><span data-deva="तथाऽपि न त आनन्दमयशब्देनोच्यन्ते, किन्तु विष्णुरेव ।">तथाऽपि न त आनन्दमयशब्देनोच्यन्ते, किन्तु विष्णुरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V12_B4" data-verse="BS_C01_S01_V12" data-block-id="BS_C01_S01_V12_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanishat-id"><span data-deva="‘तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)">‘तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyopanishat-id"><span data-deva="‘एतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३.१२)">‘एतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३.१२)</span></span><span data-deva=" ,
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V12_B4" data-verse="BS_C01_S01_V12" data-block-id="BS_C01_S01_V12_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanishat-id"><span data-deva="‘तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)">‘तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyopanishat-id"><span data-deva="‘एतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३.१२)">‘एतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३.१२)</span></span><span data-deva=","> ,
"> ,
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘ब्रह्मशब्दः परे विष्णौ नान्यत्र क्वचिदिष्यते ।">‘ब्रह्मशब्दः परे विष्णौ नान्यत्र क्वचिदिष्यते ।</span><br><span data-deva="असम्पूर्णाः परे यस्माद् उपचारेण वा भवेत्॥’">असम्पूर्णाः परे यस्माद् उपचारेण वा भवेत्॥’</span></span>
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘ब्रह्मशब्दः परे विष्णौ नान्यत्र क्वचिदिष्यते ।">‘ब्रह्मशब्दः परे विष्णौ नान्यत्र क्वचिदिष्यते ।</span><br><span data-deva="असम्पूर्णाः परे यस्माद् उपचारेण वा भवेत्॥’">असम्पूर्णाः परे यस्माद् उपचारेण वा भवेत्॥’</span></span>
</p>
</p>
<span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते’(भाग.१.२.११)">‘ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते’(भाग.१.२.११)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Vyasasmriti-id"><span data-deva="‘वासुदेवात्मकं ब्रह्म मूलमन्त्रेण वा यतिः’(व्या.स्मृ.)">‘वासुदेवात्मकं ब्रह्म मूलमन्त्रेण वा यतिः’(व्या.स्मृ.)</span></span><span data-deva=" इत्यादिषु तस्मिन्नेव प्रसिद्धब्रह्मशब्दाभ्यासात् ॥ 12 ॥"> इत्यादिषु तस्मिन्नेव प्रसिद्धब्रह्मशब्दाभ्यासात् ॥ 12 ॥</span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते’(भाग.१.२.११)">‘ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते’(भाग.१.२.११)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Vyasasmriti-id"><span data-deva="‘वासुदेवात्मकं ब्रह्म मूलमन्त्रेण वा यतिः’(व्या.स्मृ.)">‘वासुदेवात्मकं ब्रह्म मूलमन्त्रेण वा यतिः’(व्या.स्मृ.)</span></span><span data-deva="इत्यादिषु तस्मिन्नेव प्रसिद्धब्रह्मशब्दाभ्यासात् ॥ 12 ॥"> इत्यादिषु तस्मिन्नेव प्रसिद्धब्रह्मशब्दाभ्यासात् ॥ 12 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं विकारशब्दान्नेति चेन्न प्राचुर्यात् ओम् ॥ 01-01-13 ॥">ओं विकारशब्दान्नेति चेन्न प्राचुर्यात् ओम् ॥ 01-01-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं विकारशब्दान्नेति चेन्न प्राचुर्यात् ओम् ॥ 01-01-13 ॥">ओं विकारशब्दान्नेति चेन्न प्राचुर्यात् ओम् ॥ 01-01-13 ॥</span></span></span></div>
Line 248: Line 223:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V13_B1" data-verse="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="विकारात्मकत्वात् तदभिमानित्वाच्च युज्यते प्रकृत्यादीनां मयट् शब्दः । न तु परमात्मन इति मा भूत् । प्रचुरानन्दत्वाद्धि आनन्दमयः । न तु तद्विकारत्वात् ॥">विकारात्मकत्वात् तदभिमानित्वाच्च युज्यते प्रकृत्यादीनां मयट् शब्दः । न तु परमात्मन इति मा भूत् । प्रचुरानन्दत्वाद्धि आनन्दमयः । न तु तद्विकारत्वात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V13_B1" data-verse="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="विकारात्मकत्वात् तदभिमानित्वाच्च युज्यते प्रकृत्यादीनां मयट् शब्दः । न तु परमात्मन इति मा भूत् । प्रचुरानन्दत्वाद्धि आनन्दमयः । न तु तद्विकारत्वात् ॥">विकारात्मकत्वात् तदभिमानित्वाच्च युज्यते प्रकृत्यादीनां मयट् शब्दः । न तु परमात्मन इति मा भूत् । प्रचुरानन्दत्वाद्धि आनन्दमयः । न तु तद्विकारत्वात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V13_B2" data-verse="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13_B2" style="position: relative;"><span data-deva="अन्नादीनां च प्राचुर्यमेव ॥">अन्नादीनां च प्राचुर्यमेव ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V13_B2" data-verse="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13_B2" style="position: relative;"><span data-deva="अन्नादीनां च प्राचुर्यमेव ॥">अन्नादीनां च प्राचुर्यमेव ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V13_B3" data-verse="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘अद्यतेऽत्ति च’(तै.उ.२.२)">‘अद्यतेऽत्ति च’(तै.उ.२.२)</span></span></span><span data-deva=" इति व्याखानात् तत्प्राचुर्यं च युज्यते ॥"> इति व्याखानात् तत्प्राचुर्यं च युज्यते ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V13_B3" data-verse="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘अद्यतेऽत्ति च’(तै.उ.२.२)">‘अद्यतेऽत्ति च’(तै.उ.२.२)</span></span></span><span data-deva="इति व्याखानात् तत्प्राचुर्यं च युज्यते ॥"> इति व्याखानात् तत्प्राचुर्यं च युज्यते ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V13_B4" data-verse="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13_B4" style="position: relative;"><span data-deva="उपजीव्यत्वमेव आद्यत्वम् ।">उपजीव्यत्वमेव आद्यत्वम् ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘स वा एषः’(तै.उ.२.२)">‘स वा एषः’(तै.उ.२.२)</span></span></span><span data-deva="इत्यन्यप्रारम्भात् ॥">इत्यन्यप्रारम्भात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V13_B4" data-verse="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13_B4" style="position: relative;"><span data-deva="उपजीव्यत्वमेव आद्यत्वम् ।">उपजीव्यत्वमेव आद्यत्वम् ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘स वा एषः’(तै.उ.२.२)">‘स वा एषः’(तै.उ.२.२)</span></span></span><span data-deva="इत्यन्यप्रारम्भात् ॥">इत्यन्यप्रारम्भात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V13_B5" data-verse="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘येऽन्नं ब्रह्मोपासते’(तै.उ.२.२)">‘येऽन्नं ब्रह्मोपासते’(तै.उ.२.२)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिब्रह्मशब्दाद् बहुरूपत्त्वाच्च न विकारित्वमविरोधश्च ।">इत्यादिब्रह्मशब्दाद् बहुरूपत्त्वाच्च न विकारित्वमविरोधश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V13_B5" data-verse="BS_C01_S01_V13" data-block-id="BS_C01_S01_V13_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘येऽन्नं ब्रह्मोपासते’(तै.उ.२.२)">‘येऽन्नं ब्रह्मोपासते’(तै.उ.२.२)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिब्रह्मशब्दाद् बहुरूपत्त्वाच्च न विकारित्वमविरोधश्च ।">इत्यादिब्रह्मशब्दाद् बहुरूपत्त्वाच्च न विकारित्वमविरोधश्च ।</span></div>
Line 256: Line 231:
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V14" data-block-id="BS_C01_S01_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं तद्धेतुव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-01-14 ॥">ओं तद्धेतुव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-01-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V14" data-block-id="BS_C01_S01_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं तद्धेतुव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-01-14 ॥">ओं तद्धेतुव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-01-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V14" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V14" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V14_B1" data-verse="BS_C01_S01_V14" data-block-id="BS_C01_S01_V14_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’(तै.उ.२.७)">‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’(तै.उ.२.७)</span></span></span><span data-deva=" इति ॥14॥"> इति ॥14॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V14_B1" data-verse="BS_C01_S01_V14" data-block-id="BS_C01_S01_V14_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’(तै.उ.२.७)">‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’(तै.उ.२.७)</span></span></span><span data-deva="इति ॥14॥"> इति ॥14॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं मान्त्रवर्णिकमेव च गीयते ओम् ॥ 01-01-15 ॥">ओं मान्त्रवर्णिकमेव च गीयते ओम् ॥ 01-01-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं मान्त्रवर्णिकमेव च गीयते ओम् ॥ 01-01-15 ॥">ओं मान्त्रवर्णिकमेव च गीयते ओम् ॥ 01-01-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V15" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V15" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B1" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘ब्रह्मविदाप्नोति परम्’(तै.उ.२.१)">‘ब्रह्मविदाप्नोति परम्’(तै.उ.२.१)</span></span></span><span data-deva=" इति सूचयित्वा"> इति सूचयित्वा</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म’(तै.उ.२.१)">‘सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म’(तै.उ.२.१)</span></span></span><span data-deva=" इति मन्त्रवर्णलक्षितं परमेव ब्रह्म शब्दानुसन्धानाद् गीयते ।"> इति मन्त्रवर्णलक्षितं परमेव ब्रह्म शब्दानुसन्धानाद् गीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B1" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘ब्रह्मविदाप्नोति परम्’(तै.उ.२.१)">‘ब्रह्मविदाप्नोति परम्’(तै.उ.२.१)</span></span></span><span data-deva="इति सूचयित्वा"> इति सूचयित्वा</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म’(तै.उ.२.१)">‘सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म’(तै.उ.२.१)</span></span></span><span data-deva="इति मन्त्रवर्णलक्षितं परमेव ब्रह्म शब्दानुसन्धानाद् गीयते ।"> इति मन्त्रवर्णलक्षितं परमेव ब्रह्म शब्दानुसन्धानाद् गीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B2" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न चावयवत्वविरोधः । ">न चावयवत्वविरोधः । </span><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘स शिरः स दक्षिणः पक्षः स उत्तरः पक्षः स आत्मा स पुच्छम्’">‘स शिरः स दक्षिणः पक्षः स उत्तरः पक्षः स आत्मा स पुच्छम्’</span></span><span data-deva="
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B2" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न चावयवत्वविरोधः ।">न चावयवत्वविरोधः । </span><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘स शिरः स दक्षिणः पक्षः स उत्तरः पक्षः स आत्मा स पुच्छम्’">‘स शिरः स दक्षिणः पक्षः स उत्तरः पक्षः स आत्मा स पुच्छम्’</span></span><span data-deva="इति तस्यैवावयवत्वोक्तेश्चतुर्वेदशिखायाम्">
इति तस्यैवावयवत्वोक्तेश्चतुर्वेदशिखायाम्">
इति तस्यैवावयवत्वोक्तेश्चतुर्वेदशिखायाम्</span></div>
इति तस्यैवावयवत्वोक्तेश्चतुर्वेदशिखायाम्</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B3" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhathsamhita-id"><span data-deva="‘शिरो नारायणः पक्षो दक्षिणः सव्य एव च ।">‘शिरो नारायणः पक्षो दक्षिणः सव्य एव च ।</span><br><span data-deva="प्रद्युम्नश्चानिरुद्धश्च सन्दोहो वासुदेवकः ॥">प्रद्युम्नश्चानिरुद्धश्च सन्दोहो वासुदेवकः ॥</span><br><span data-deva="नारायणोऽथ सन्दोहो वासुदेवः शिरोऽपि वा ।">नारायणोऽथ सन्दोहो वासुदेवः शिरोऽपि वा ।</span><br><span data-deva="पुच्छं सङ्कर्षणः प्रोक्त एक एव तु पञ्चधा ॥">पुच्छं सङ्कर्षणः प्रोक्त एक एव तु पञ्चधा ॥</span><br><span data-deva="अङ्गाङ्गित्वेन भगवान् क्रीडते पुरुषोत्तमः ।">अङ्गाङ्गित्वेन भगवान् क्रीडते पुरुषोत्तमः ।</span><br><span data-deva="ऐश्वर्यान्न विरोधश्च चिन्त्यस्तस्मिन् जनार्दने ॥">ऐश्वर्यान्न विरोधश्च चिन्त्यस्तस्मिन् जनार्दने ॥</span><br><span data-deva="अतर्क्ये हि कुतस्तर्कस्त्वप्रमेये कुतः प्रमा’">अतर्क्ये हि कुतस्तर्कस्त्वप्रमेये कुतः प्रमा’</span></span><span data-deva=" इति बृहत्संहितायाम् ॥"> इति बृहत्संहितायाम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B3" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhathsamhita-id"><span data-deva="‘शिरो नारायणः पक्षो दक्षिणः सव्य एव च ।">‘शिरो नारायणः पक्षो दक्षिणः सव्य एव च ।</span><br><span data-deva="प्रद्युम्नश्चानिरुद्धश्च सन्दोहो वासुदेवकः ॥">प्रद्युम्नश्चानिरुद्धश्च सन्दोहो वासुदेवकः ॥</span><br><span data-deva="नारायणोऽथ सन्दोहो वासुदेवः शिरोऽपि वा ।">नारायणोऽथ सन्दोहो वासुदेवः शिरोऽपि वा ।</span><br><span data-deva="पुच्छं सङ्कर्षणः प्रोक्त एक एव तु पञ्चधा ॥">पुच्छं सङ्कर्षणः प्रोक्त एक एव तु पञ्चधा ॥</span><br><span data-deva="अङ्गाङ्गित्वेन भगवान् क्रीडते पुरुषोत्तमः ।">अङ्गाङ्गित्वेन भगवान् क्रीडते पुरुषोत्तमः ।</span><br><span data-deva="ऐश्वर्यान्न विरोधश्च चिन्त्यस्तस्मिन् जनार्दने ॥">ऐश्वर्यान्न विरोधश्च चिन्त्यस्तस्मिन् जनार्दने ॥</span><br><span data-deva="अतर्क्ये हि कुतस्तर्कस्त्वप्रमेये कुतः प्रमा’">अतर्क्ये हि कुतस्तर्कस्त्वप्रमेये कुतः प्रमा’</span></span><span data-deva="इति बृहत्संहितायाम् ॥"> इति बृहत्संहितायाम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B4" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B4" style="position: relative;"><span data-deva="रसशब्देन विशेषणात् तत्सारभूतं चिन्मात्रमेवोच्यते ।">रसशब्देन विशेषणात् तत्सारभूतं चिन्मात्रमेवोच्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B4" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B4" style="position: relative;"><span data-deva="रसशब्देन विशेषणात् तत्सारभूतं चिन्मात्रमेवोच्यते ।">रसशब्देन विशेषणात् तत्सारभूतं चिन्मात्रमेवोच्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B5" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B5" style="position: relative;"><span data-deva="इदमिति च दृश्यमानसन्निहितत्वात् ।">इदमिति च दृश्यमानसन्निहितत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B5" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B5" style="position: relative;"><span data-deva="इदमिति च दृश्यमानसन्निहितत्वात् ।">इदमिति च दृश्यमानसन्निहितत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B6" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B6" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘अनन्योऽप्यन्यशब्देन तथैको बहुरूपवान् ।">‘अनन्योऽप्यन्यशब्देन तथैको बहुरूपवान् ।</span><br><span data-deva="प्रोच्यते भगवान् विष्णुरैश्वर्यात् पुरुषोत्तमः॥’">प्रोच्यते भगवान् विष्णुरैश्वर्यात् पुरुषोत्तमः॥’</span></span><span data-deva=" इति ब्रह्माण्डे ।"> इति ब्रह्माण्डे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B6" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B6" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘अनन्योऽप्यन्यशब्देन तथैको बहुरूपवान् ।">‘अनन्योऽप्यन्यशब्देन तथैको बहुरूपवान् ।</span><br><span data-deva="प्रोच्यते भगवान् विष्णुरैश्वर्यात् पुरुषोत्तमः॥’">प्रोच्यते भगवान् विष्णुरैश्वर्यात् पुरुषोत्तमः॥’</span></span><span data-deva="इति ब्रह्माण्डे ।"> इति ब्रह्माण्डे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B7" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B7" style="position: relative;"><span data-deva="न चोक्तप्राप्त्या विरिञ्चादिरुच्यते ॥ 15 ॥">न चोक्तप्राप्त्या विरिञ्चादिरुच्यते ॥ 15 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V15_B7" data-verse="BS_C01_S01_V15" data-block-id="BS_C01_S01_V15_B7" style="position: relative;"><span data-deva="न चोक्तप्राप्त्या विरिञ्चादिरुच्यते ॥ 15 ॥">न चोक्तप्राप्त्या विरिञ्चादिरुच्यते ॥ 15 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 273: Line 247:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V16" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V16" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V16_B1" data-verse="BS_C01_S01_V16" data-block-id="BS_C01_S01_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न ह्यन्यज्ञानान्मोक्ष उपपद्यते ।">न ह्यन्यज्ञानान्मोक्ष उपपद्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V16_B1" data-verse="BS_C01_S01_V16" data-block-id="BS_C01_S01_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न ह्यन्यज्ञानान्मोक्ष उपपद्यते ।">न ह्यन्यज्ञानान्मोक्ष उपपद्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V16_B2" data-verse="BS_C01_S01_V16" data-block-id="BS_C01_S01_V16_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते’(तै.आ.३.१२.७)">‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते’(तै.आ.३.१२.७)</span></span></span><span data-deva=" इति ह्युक्तम् ॥16॥"> इति ह्युक्तम् ॥16॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V16_B2" data-verse="BS_C01_S01_V16" data-block-id="BS_C01_S01_V16_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते’(तै.आ.३.१२.७)">‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते’(तै.आ.३.१२.७)</span></span></span><span data-deva="इति ह्युक्तम् ॥16॥"> इति ह्युक्तम् ॥16॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं भेदव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-01-17 ॥">ओं भेदव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-01-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं भेदव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-01-17 ॥">ओं भेदव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-01-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V17" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V17" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B1" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘ते ये शतं प्रजापतेरानन्दाः’(तै.उ.२.२०(२८))">‘ते ये शतं प्रजापतेरानन्दाः’(तै.उ.२.२०(२८))</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘अदृश्येऽनात्म्येऽनिरुक्तेऽनिलयनेऽभयं प्रतिष्ठां विन्दते अथ सोऽभयं गतो भवति’(तै.आ.२.१६)">‘अदृश्येऽनात्म्येऽनिरुक्तेऽनिलयनेऽभयं प्रतिष्ठां विन्दते अथ सोऽभयं गतो भवति’(तै.आ.२.१६)</span></span>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B1" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘ते ये शतं प्रजापतेरानन्दाः’(तै.उ.२.२०(२८))">‘ते ये शतं प्रजापतेरानन्दाः’(तै.उ.२.२०(२८))</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘अदृश्येऽनात्म्येऽनिरुक्तेऽनिलयनेऽभयं प्रतिष्ठां विन्दते अथ सोऽभयं गतो भवति’(तै.आ.२.१६)">‘अदृश्येऽनात्म्येऽनिरुक्तेऽनिलयनेऽभयं प्रतिष्ठां विन्दते अथ सोऽभयं गतो भवति’(तै.आ.२.१६)</span></span>
<span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘स यश्चायं पुरुषे’(तै.उ.२.२१(२७))">‘स यश्चायं पुरुषे’(तै.उ.२.२१(२७))</span></span><span data-deva=" इत्यादिभेदव्यपदेशात् ।"> इत्यादिभेदव्यपदेशात् ।</span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘स यश्चायं पुरुषे’(तै.उ.२.२१(२७))">‘स यश्चायं पुरुषे’(तै.उ.२.२१(२७))</span></span><span data-deva="इत्यादिभेदव्यपदेशात् ।"> इत्यादिभेदव्यपदेशात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B2" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न च">न च</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘तत्त्वमसि’(छा.उ.६.८)">‘तत्त्वमसि’(छा.उ.६.८)</span></span></span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.३.५.४)">‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.३.५.४)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिश्रुतिविरोधः ॥ "> इत्यादिश्रुतिविरोधः ॥ </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhallaveyashruti-id"><span data-deva="‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति’">‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति’</span></span></span><span data-deva=" इति तत्तच्छब्दवाच्यत्वोक्तेः ॥"> इति तत्तच्छब्दवाच्यत्वोक्तेः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B2" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न च">न च</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘तत्त्वमसि’(छा.उ.६.८)">‘तत्त्वमसि’(छा.उ.६.८)</span></span></span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.३.५.४)">‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.३.५.४)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिश्रुतिविरोधः ॥"> इत्यादिश्रुतिविरोधः ॥ </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhallaveyashruti-id"><span data-deva="‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति’">‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति’</span></span></span><span data-deva="इति तत्तच्छब्दवाच्यत्वोक्तेः ॥"> इति तत्तच्छब्दवाच्यत्वोक्तेः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B3" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘इदं हि विश्वं भगवानिवेतरो यतो जगत्स्थाननिरोधसम्भवः’(भाग.१.५.२०)">‘इदं हि विश्वं भगवानिवेतरो यतो जगत्स्थाननिरोधसम्भवः’(भाग.१.५.२०)</span></span>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B3" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘इदं हि विश्वं भगवानिवेतरो यतो जगत्स्थाननिरोधसम्भवः’(भाग.१.५.२०)">‘इदं हि विश्वं भगवानिवेतरो यतो जगत्स्थाननिरोधसम्भवः’(भाग.१.५.२०)</span></span>
<span class="gr-reference gr-ref-Turashruti-id"><span data-deva="‘असर्वः सर्व इत्यपि’">‘असर्वः सर्व इत्यपि’</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘विद्याऽऽत्मनि भिदाभोधः’(भाग.११.१९.३९)">‘विद्याऽऽत्मनि भिदाभोधः’(भाग.११.१९.३९)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘भेददृष्ट्वाऽभिमानेन निस्सङ्गेनापि कर्मणा’(भाग.३.३.१२)">‘भेददृष्ट्वाऽभिमानेन निस्सङ्गेनापि कर्मणा’(भाग.३.३.१२)</span></span> <span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः ।’(मु.उ.३.१.२)">‘जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः ।’(मु.उ.३.१.२)</span></span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Turashruti-id"><span data-deva="‘असर्वः सर्व इत्यपि’">‘असर्वः सर्व इत्यपि’</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘विद्याऽऽत्मनि भिदाभोधः’(भाग.११.१९.३९)">‘विद्याऽऽत्मनि भिदाभोधः’(भाग.११.१९.३९)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘भेददृष्ट्वाऽभिमानेन निस्सङ्गेनापि कर्मणा’(भाग.३.३.१२)">‘भेददृष्ट्वाऽभिमानेन निस्सङ्गेनापि कर्मणा’(भाग.३.३.१२)</span></span> <span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः ।’(मु.उ.३.१.२)">‘जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः ।’(मु.उ.३.१.२)</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B4" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘असर्वः सर्व इवात्मैव सन्ननात्मेव प्रत्यङ् पराङ् वैक ईयते बहुधेयते’,‘स पुरुषः’, ‘स ईश्वरः’, ‘स ब्रह्म’ ।">‘असर्वः सर्व इवात्मैव सन्ननात्मेव प्रत्यङ् पराङ् वैक ईयते बहुधेयते’,‘स पुरुषः’, ‘स ईश्वरः’, ‘स ब्रह्म’ ।</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B4" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘असर्वः सर्व इवात्मैव सन्ननात्मेव प्रत्यङ् पराङ् वैक ईयते बहुधेयते’,‘स पुरुषः’, ‘स ईश्वरः’, ‘स ब्रह्म’ ।">‘असर्वः सर्व इवात्मैव सन्ननात्मेव प्रत्यङ् पराङ् वैक ईयते बहुधेयते’,‘स पुरुषः’, ‘स ईश्वरः’, ‘स ब्रह्म’ ।</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B5" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B5" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘सर्वान्तर्यामको विष्णुः सर्वनाम्नाऽभिधीयते ।">‘सर्वान्तर्यामको विष्णुः सर्वनाम्नाऽभिधीयते ।</span><br><span data-deva="एषोऽहं त्वमसौ चेति न तु सर्वस्वरूपतः’">एषोऽहं त्वमसौ चेति न तु सर्वस्वरूपतः’</span></span><span data-deva=" ॥"> ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B5" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B5" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘सर्वान्तर्यामको विष्णुः सर्वनाम्नाऽभिधीयते ।">‘सर्वान्तर्यामको विष्णुः सर्वनाम्नाऽभिधीयते ।</span><br><span data-deva="एषोऽहं त्वमसौ चेति न तु सर्वस्वरूपतः’">एषोऽहं त्वमसौ चेति न तु सर्वस्वरूपतः’</span></span><span data-deva="॥"> ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B6" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id"><span data-deva="‘नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह’(म.भा.१२.३६०.२)">‘नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह’(म.भा.१२.३६०.२)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादेश्च ।"> इत्यादेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B6" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id"><span data-deva="‘नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह’(म.भा.१२.३६०.२)">‘नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह’(म.भा.१२.३६०.२)</span></span></span><span data-deva="इत्यादेश्च ।"> इत्यादेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B7" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B7" style="position: relative;"><span data-deva="उक्ता च प्राप्तिः ।">उक्ता च प्राप्तिः ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhdaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘ब्रह्मैव सन्’(बृ.उ.६.४)">‘ब्रह्मैव सन्’(बृ.उ.६.४)</span></span></span><span data-deva=" इत्यपि जीव एव ब्रह्मशब्दः ।"> इत्यपि जीव एव ब्रह्मशब्दः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B7" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B7" style="position: relative;"><span data-deva="उक्ता च प्राप्तिः ।">उक्ता च प्राप्तिः ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhdaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘ब्रह्मैव सन्’(बृ.उ.६.४)">‘ब्रह्मैव सन्’(बृ.उ.६.४)</span></span></span><span data-deva="इत्यपि जीव एव ब्रह्मशब्दः ।"> इत्यपि जीव एव ब्रह्मशब्दः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B8" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B8" style="position: relative;"><span data-deva="उपपद्यते च विरोधे । प्रमादात्मकत्वाद्बन्धस्य विमुक्तत्वं च युज्यते ।">उपपद्यते च विरोधे । प्रमादात्मकत्वाद्बन्धस्य विमुक्तत्वं च युज्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B8" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B8" style="position: relative;"><span data-deva="उपपद्यते च विरोधे । प्रमादात्मकत्वाद्बन्धस्य विमुक्तत्वं च युज्यते ।">उपपद्यते च विरोधे । प्रमादात्मकत्वाद्बन्धस्य विमुक्तत्वं च युज्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B9" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B9" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘मुक्तिर्हित्वाऽन्यथारूपं स्वरूपेण व्यवस्थितिः’(भाग.२.१०.६)">‘मुक्तिर्हित्वाऽन्यथारूपं स्वरूपेण व्यवस्थितिः’(भाग.२.१०.६)</span></span></span><span data-deva=" इति हि भागवते ॥17॥"> इति हि भागवते ॥17॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V17_B9" data-verse="BS_C01_S01_V17" data-block-id="BS_C01_S01_V17_B9" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘मुक्तिर्हित्वाऽन्यथारूपं स्वरूपेण व्यवस्थितिः’(भाग.२.१०.६)">‘मुक्तिर्हित्वाऽन्यथारूपं स्वरूपेण व्यवस्थितिः’(भाग.२.१०.६)</span></span></span><span data-deva="इति हि भागवते ॥17॥"> इति हि भागवते ॥17॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V18_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V18_I01" data-verse="BS_C01_S01_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V18_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V18_I01" data-verse="BS_C01_S01_V18" style="position: relative;">
Line 296: Line 270:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V18_B1" data-verse="BS_C01_S01_V18" data-block-id="BS_C01_S01_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथाकामं ह्यनुमातुं शक्यते । अतो न तत्त्वे पृथगनुमानमपेक्ष्यते ।">यथाकामं ह्यनुमातुं शक्यते । अतो न तत्त्वे पृथगनुमानमपेक्ष्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V18_B1" data-verse="BS_C01_S01_V18" data-block-id="BS_C01_S01_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथाकामं ह्यनुमातुं शक्यते । अतो न तत्त्वे पृथगनुमानमपेक्ष्यते ।">यथाकामं ह्यनुमातुं शक्यते । अतो न तत्त्वे पृथगनुमानमपेक्ष्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V18_B2" data-verse="BS_C01_S01_V18" data-block-id="BS_C01_S01_V18_B2" style="position: relative;"><span data-deva="उक्तं च स्कान्दे –‘यथाकामाऽनुमा यस्मात् तस्मात् साऽनपगा श्रुतेः ।">उक्तं च स्कान्दे –‘यथाकामाऽनुमा यस्मात् तस्मात् साऽनपगा श्रुतेः ।</span><br><span data-deva="पूर्वापराविरोधाय(पूर्वोत्तराविरोधाय) चेष्यते नान्यथा क्वचित्’ इति ॥">पूर्वापराविरोधाय(पूर्वोत्तराविरोधाय) चेष्यते नान्यथा क्वचित्’ इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V18_B2" data-verse="BS_C01_S01_V18" data-block-id="BS_C01_S01_V18_B2" style="position: relative;"><span data-deva="उक्तं च स्कान्दे –‘यथाकामाऽनुमा यस्मात् तस्मात् साऽनपगा श्रुतेः ।">उक्तं च स्कान्दे –‘यथाकामाऽनुमा यस्मात् तस्मात् साऽनपगा श्रुतेः ।</span><br><span data-deva="पूर्वापराविरोधाय(पूर्वोत्तराविरोधाय) चेष्यते नान्यथा क्वचित्’ इति ॥">पूर्वापराविरोधाय(पूर्वोत्तराविरोधाय) चेष्यते नान्यथा क्वचित्’ इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V18_B3" data-verse="BS_C01_S01_V18" data-block-id="BS_C01_S01_V18_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘नैषा तर्केण मतिराऽऽपनेया’(कठ.उ.२.९)">‘नैषा तर्केण मतिराऽऽपनेया’(कठ.उ.२.९)</span></span></span><span data-deva=" इति च ॥ 18 ॥"> इति च ॥ 18 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V18_B3" data-verse="BS_C01_S01_V18" data-block-id="BS_C01_S01_V18_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘नैषा तर्केण मतिराऽऽपनेया’(कठ.उ.२.९)">‘नैषा तर्केण मतिराऽऽपनेया’(कठ.उ.२.९)</span></span></span><span data-deva="इति च ॥ 18 ॥"> इति च ॥ 18 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V19" data-block-id="BS_C01_S01_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अस्मिन्नस्य च तद्योगं शास्ति ओम् ॥ 01-01-19 ॥">ओम् अस्मिन्नस्य च तद्योगं शास्ति ओम् ॥ 01-01-19 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V19" data-block-id="BS_C01_S01_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अस्मिन्नस्य च तद्योगं शास्ति ओम् ॥ 01-01-19 ॥">ओम् अस्मिन्नस्य च तद्योगं शास्ति ओम् ॥ 01-01-19 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V19" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V19" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V19" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V19" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V19_B1" data-verse="BS_C01_S01_V19" data-block-id="BS_C01_S01_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अस्य जीवस्य । युक्तिसमुच्चये चशब्दः ।">अस्य जीवस्य । युक्तिसमुच्चये चशब्दः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V19_B1" data-verse="BS_C01_S01_V19" data-block-id="BS_C01_S01_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अस्य जीवस्य । युक्तिसमुच्चये चशब्दः ।">अस्य जीवस्य । युक्तिसमुच्चये चशब्दः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V19_B2" data-verse="BS_C01_S01_V19" data-block-id="BS_C01_S01_V19_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘सोऽश्नुते सर्वान् कामान् सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(तै.उ.२.१)">‘सोऽश्नुते सर्वान् कामान् सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(तै.उ.२.१)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘अनिलयनेऽभयं प्रतिष्ठां विन्दते’(तै.उ.२.७)">‘अनिलयनेऽभयं प्रतिष्ठां विन्दते’(तै.उ.२.७)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्‍क्रामति’(तै.उ.२.८)">‘एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्‍क्रामति’(तै.उ.२.८)</span></span><span data-deva=" इत्यादि ॥19॥"> इत्यादि ॥19॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V19_B2" data-verse="BS_C01_S01_V19" data-block-id="BS_C01_S01_V19_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘सोऽश्नुते सर्वान् कामान् सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(तै.उ.२.१)">‘सोऽश्नुते सर्वान् कामान् सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(तै.उ.२.१)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘अनिलयनेऽभयं प्रतिष्ठां विन्दते’(तै.उ.२.७)">‘अनिलयनेऽभयं प्रतिष्ठां विन्दते’(तै.उ.२.७)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्‍क्रामति’(तै.उ.२.८)">‘एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्‍क्रामति’(तै.उ.२.८)</span></span><span data-deva="इत्यादि ॥19॥"> इत्यादि ॥19॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्तःस्थत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A007"></span></p><h4 id="अन्तःस्थत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.83.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्तःस्थत्वाधिकरणम्">अन्तःस्थत्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्तःस्थत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A007"></span></p><h4 id="अन्तःस्थत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.83.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.83.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्तःस्थत्वाधिकरणम्">अन्तःस्थत्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="introduction" id="BS_C01_S01_V20_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V20_I01" data-verse="BS_C01_S01_V20" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C01_S01_V20_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V20_I01" data-verse="BS_C01_S01_V20" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘अदृश्येऽनात्म्ये’(तै.उ.२.७.१)">‘अदृश्येऽनात्म्ये’(तै.उ.२.७.१)</span></span></span><span data-deva=" इत्युक्तम् । तच्चादृष्यत्वम्,"> इत्युक्तम् । तच्चादृष्यत्वम्,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘अन्तः प्रविष्टं कर्तारमेतम् । अन्तश्चन्द्रमसि मनसा चरन्ततम् । सहैव सन्तं न विजानन्ति देवाः’(तै.आ.३.११)">‘अन्तः प्रविष्टं कर्तारमेतम् । अन्तश्चन्द्रमसि मनसा चरन्ततम् । सहैव सन्तं न विजानन्ति देवाः’(तै.आ.३.११)</span></span></span><span data-deva=" इत्यन्तःस्थस्य कस्यचिदुच्यते ।"> इत्यन्तःस्थस्य कस्यचिदुच्यते ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘अदृश्येऽनात्म्ये’(तै.उ.२.७.१)">‘अदृश्येऽनात्म्ये’(तै.उ.२.७.१)</span></span></span><span data-deva="इत्युक्तम् । तच्चादृष्यत्वम्,"> इत्युक्तम् । तच्चादृष्यत्वम्,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘अन्तः प्रविष्टं कर्तारमेतम् । अन्तश्चन्द्रमसि मनसा चरन्ततम् । सहैव सन्तं न विजानन्ति देवाः’(तै.आ.३.११)">‘अन्तः प्रविष्टं कर्तारमेतम् । अन्तश्चन्द्रमसि मनसा चरन्ततम् । सहैव सन्तं न विजानन्ति देवाः’(तै.आ.३.११)</span></span></span><span data-deva="इत्यन्तःस्थस्य कस्यचिदुच्यते ।"> इत्यन्तःस्थस्य कस्यचिदुच्यते ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-blockquote"><span data-deva="‘अदृश्येऽनात्म्ये’(तै.उ.२.७.१)">‘अदृश्येऽनात्म्ये’(तै.उ.२.७.१)</span></div>
<div class="gr-blockquote"><span data-deva="‘अदृश्येऽनात्म्ये’(तै.उ.२.७.१)">‘अदृश्येऽनात्म्ये’(तै.उ.२.७.१)</span></div>
<div class="gr-blockquote"><span data-deva="‘अन्तः प्रविष्टं कर्तारमेतम् । अन्तश्चन्द्रमसि मनसा चरन्ततम् । सहैव सन्तं न विजानन्ति देवाः’(तै.आ.३.११)">‘अन्तः प्रविष्टं कर्तारमेतम् । अन्तश्चन्द्रमसि मनसा चरन्ततम् । सहैव सन्तं न विजानन्ति देवाः’(तै.आ.३.११)</span></div>
<div class="gr-blockquote"><span data-deva="‘अन्तः प्रविष्टं कर्तारमेतम् । अन्तश्चन्द्रमसि मनसा चरन्ततम् । सहैव सन्तं न विजानन्ति देवाः’(तै.आ.३.११)">‘अन्तः प्रविष्टं कर्तारमेतम् । अन्तश्चन्द्रमसि मनसा चरन्ततम् । सहैव सन्तं न विजानन्ति देवाः’(तै.आ.३.११)</span></div>
<div class="introduction" id="BS_C01_S01_V20_I02" data-block-id="BS_C01_S01_V20_I02" data-verse="BS_C01_S01_V20" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C01_S01_V20_I02" data-block-id="BS_C01_S01_V20_I02" data-verse="BS_C01_S01_V20" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="स च">स च</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘इन्द्रो राजा’(तै.आ.३.११.६)">‘इन्द्रो राजा’(तै.आ.३.११.६)</span></span></span><span data-deva=",">,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘सप्तयुञ्जन्ति’(तै.आ.३.११.८)">‘सप्तयुञ्जन्ति’(तै.आ.३.११.८)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिभिरन्यः प्रतीयते । तस्मात् स एवानन्दमय इति न मन्तव्यम् ।"> इत्यादिभिरन्यः प्रतीयते । तस्मात् स एवानन्दमय इति न मन्तव्यम् ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="स च">स च</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘इन्द्रो राजा’(तै.आ.३.११.६)">‘इन्द्रो राजा’(तै.आ.३.११.६)</span></span></span><span data-deva=",">,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘सप्तयुञ्जन्ति’(तै.आ.३.११.८)">‘सप्तयुञ्जन्ति’(तै.आ.३.११.८)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिभिरन्यः प्रतीयते । तस्मात् स एवानन्दमय इति न मन्तव्यम् ।"> इत्यादिभिरन्यः प्रतीयते । तस्मात् स एवानन्दमय इति न मन्तव्यम् ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-blockquote"><span data-deva="‘इन्द्रो राजा’(तै.आ.३.११.६)">‘इन्द्रो राजा’(तै.आ.३.११.६)</span></div>
<div class="gr-blockquote"><span data-deva="‘इन्द्रो राजा’(तै.आ.३.११.६)">‘इन्द्रो राजा’(तै.आ.३.११.६)</span></div>
Line 317: Line 291:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V20" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V20" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B1" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अन्तः श्रूयमाणो विष्णुरेव ।">अन्तः श्रूयमाणो विष्णुरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B1" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अन्तः श्रूयमाणो विष्णुरेव ।">अन्तः श्रूयमाणो विष्णुरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B2" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘अन्तः समुद्रे मनसा चरन्तम् ब्रह्मान्वविन्दद्दशहोतारमर्णे’(तै.उ.३.११.१)">‘अन्तः समुद्रे मनसा चरन्तम् ब्रह्मान्वविन्दद्दशहोतारमर्णे’(तै.उ.३.११.१)</span></span></span><span data-deva=" ।"> ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B2" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘अन्तः समुद्रे मनसा चरन्तम् ब्रह्मान्वविन्दद्दशहोतारमर्णे’(तै.उ.३.११.१)">‘अन्तः समुद्रे मनसा चरन्तम् ब्रह्मान्वविन्दद्दशहोतारमर्णे’(तै.उ.३.११.१)</span></span></span><span data-deva="।"> ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B3" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘समुद्रेऽन्तः कवयो विचक्षते मरीचीनां पदमिच्छन्ति वेधसः’(तै.आ.३.११.११)">‘समुद्रेऽन्तः कवयो विचक्षते मरीचीनां पदमिच्छन्ति वेधसः’(तै.आ.३.११.११)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B3" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘समुद्रेऽन्तः कवयो विचक्षते मरीचीनां पदमिच्छन्ति वेधसः’(तै.आ.३.११.११)">‘समुद्रेऽन्तः कवयो विचक्षते मरीचीनां पदमिच्छन्ति वेधसः’(तै.आ.३.११.११)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B4" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘यस्याण्डकोशं शुष्ममाहुः’(तै.आ.३.११.४)">‘यस्याण्डकोशं शुष्ममाहुः’(तै.आ.३.११.४)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादि तद्धर्मोपदेशात् ।"> इत्यादि तद्धर्मोपदेशात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B4" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘यस्याण्डकोशं शुष्ममाहुः’(तै.आ.३.११.४)">‘यस्याण्डकोशं शुष्ममाहुः’(तै.आ.३.११.४)</span></span></span><span data-deva="इत्यादि तद्धर्मोपदेशात् ।"> इत्यादि तद्धर्मोपदेशात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B5" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B5" style="position: relative;"><span data-deva="स हि क्षीरसमुद्रशायी । तस्य च वीर्यमण्डकोशः ।">स हि क्षीरसमुद्रशायी । तस्य च वीर्यमण्डकोशः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B5" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B5" style="position: relative;"><span data-deva="स हि क्षीरसमुद्रशायी । तस्य च वीर्यमण्डकोशः ।">स हि क्षीरसमुद्रशायी । तस्य च वीर्यमण्डकोशः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B6" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B6" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Vyasasmruti-id"><span data-deva="‘सोऽभिध्याय शरीरात् स्वात् सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः ।">‘सोऽभिध्याय शरीरात् स्वात् सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः ।</span><br><span data-deva="अप एव ससर्जादौ तासु वीर्यमवासृजत् ॥">अप एव ससर्जादौ तासु वीर्यमवासृजत् ॥</span><br><span data-deva="तदण्डमभवद्धैमं सहस्रांशुसमप्रभम् ।">तदण्डमभवद्धैमं सहस्रांशुसमप्रभम् ।</span><br><span data-deva="यस्मिन् जज्ञे स्वयं ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ॥">यस्मिन् जज्ञे स्वयं ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ॥</span><br><span data-deva="आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः ।">आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः ।</span><br><span data-deva="अयनं तस्य ताः पूर्वं तेन नारायणः स्मृतः’">अयनं तस्य ताः पूर्वं तेन नारायणः स्मृतः’</span></span><span data-deva=" इति व्यासस्मृतौ ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V20_B6" data-verse="BS_C01_S01_V20" data-block-id="BS_C01_S01_V20_B6" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Vyasasmruti-id"><span data-deva="‘सोऽभिध्याय शरीरात् स्वात् सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः ।">‘सोऽभिध्याय शरीरात् स्वात् सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः ।</span><br><span data-deva="अप एव ससर्जादौ तासु वीर्यमवासृजत् ॥">अप एव ससर्जादौ तासु वीर्यमवासृजत् ॥</span><br><span data-deva="तदण्डमभवद्धैमं सहस्रांशुसमप्रभम् ।">तदण्डमभवद्धैमं सहस्रांशुसमप्रभम् ।</span><br><span data-deva="यस्मिन् जज्ञे स्वयं ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ॥">यस्मिन् जज्ञे स्वयं ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ॥</span><br><span data-deva="आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः ।">आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः ।</span><br><span data-deva="अयनं तस्य ताः पूर्वं तेन नारायणः स्मृतः’">अयनं तस्य ताः पूर्वं तेन नारायणः स्मृतः’</span></span><span data-deva="इति व्यासस्मृतौ ।"> इति व्यासस्मृतौ ।
"> इति व्यासस्मृतौ ।
</span><span class="gr-reference gr-ref-Chaturvedashikha-id"><span data-deva="‘अहं तत्तेजो रश्मीन्नारायणम् पुरुषं जातमग्रतः । पुरुषात् प्रकृतिर्जगदण्डम्’ इति चतुर्वेदशिखायाम् ॥ 20 ॥">‘अहं तत्तेजो रश्मीन्नारायणम् पुरुषं जातमग्रतः । पुरुषात् प्रकृतिर्जगदण्डम्’ इति चतुर्वेदशिखायाम् ॥ 20 ॥</span></span></div>
</span><span class="gr-reference gr-ref-Chaturvedashikha-id"><span data-deva="‘अहं तत्तेजो रश्मीन्नारायणम् पुरुषं जातमग्रतः । पुरुषात् प्रकृतिर्जगदण्डम्’ इति चतुर्वेदशिखायाम् ॥ 20 ॥">‘अहं तत्तेजो रश्मीन्नारायणम् पुरुषं जातमग्रतः । पुरुषात् प्रकृतिर्जगदण्डम्’ इति चतुर्वेदशिखायाम् ॥ 20 ॥</span></span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V21" data-block-id="BS_C01_S01_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं भेदव्यपदेशाच्चान्यः ओम् ॥ 01-01-21 ॥">ओं भेदव्यपदेशाच्चान्यः ओम् ॥ 01-01-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V21" data-block-id="BS_C01_S01_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं भेदव्यपदेशाच्चान्यः ओम् ॥ 01-01-21 ॥">ओं भेदव्यपदेशाच्चान्यः ओम् ॥ 01-01-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V21" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V21" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V21_B1" data-verse="BS_C01_S01_V21" data-block-id="BS_C01_S01_V21_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Shruti-id"><span data-deva="‘इन्द्रस्यात्मानिहितः पञ्च होता’">‘इन्द्रस्यात्मानिहितः पञ्च होता’</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘वायोरात्मानं कवयो निचिक्युः’(तै.आ.३.११)">‘वायोरात्मानं कवयो निचिक्युः’(तै.आ.३.११)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘अन्तरादित्ये मनसा चरन्तम्’(तै.आ.३.११)">‘अन्तरादित्ये मनसा चरन्तम्’(तै.आ.३.११)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘देवानां हृदयं ब्रह्मान्वविन्दत्(तै.आ.३.११)’">‘देवानां हृदयं ब्रह्मान्वविन्दत्(तै.आ.३.११)’</span></span><span data-deva=" इत्यादिभेदव्यपदेशात् ॥ 21 ॥
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V21_B1" data-verse="BS_C01_S01_V21" data-block-id="BS_C01_S01_V21_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Shruti-id"><span data-deva="‘इन्द्रस्यात्मानिहितः पञ्च होता’">‘इन्द्रस्यात्मानिहितः पञ्च होता’</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘वायोरात्मानं कवयो निचिक्युः’(तै.आ.३.११)">‘वायोरात्मानं कवयो निचिक्युः’(तै.आ.३.११)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘अन्तरादित्ये मनसा चरन्तम्’(तै.आ.३.११)">‘अन्तरादित्ये मनसा चरन्तम्’(तै.आ.३.११)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘देवानां हृदयं ब्रह्मान्वविन्दत्(तै.आ.३.११)’">‘देवानां हृदयं ब्रह्मान्वविन्दत्(तै.आ.३.११)’</span></span><span data-deva="इत्यादिभेदव्यपदेशात् ॥ 21 ॥ ॥इति अन्तस्थत्वाधिकरणम् ॥ 07 ॥"> इत्यादिभेदव्यपदेशात् ॥ 21 ॥
॥इति अन्तस्थत्वाधिकरणम् ॥ 07 ॥"> इत्यादिभेदव्यपदेशात् ॥ 21 ॥
॥इति अन्तस्थत्वाधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
॥इति अन्तस्थत्वाधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A008"></span></p><h4 id="आकाशाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आकाशाधिकरणम्">आकाशाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A008"></span></p><h4 id="आकाशाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आकाशाधिकरणम्">आकाशाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V22_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V22_I01" data-verse="BS_C01_S01_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V22_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V22_I01" data-verse="BS_C01_S01_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’(तै.उ.२.१५)">‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’(तै.उ.२.१५)</span></span></span><span data-deva=" इति आकाशस्यऽऽनन्दमयत्वे हेतुरुक्तः, न तु विष्णोः । इति न मन्तव्यम् । यतः –"> इति आकाशस्यऽऽनन्दमयत्वे हेतुरुक्तः, न तु विष्णोः । इति न मन्तव्यम् । यतः –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’(तै.उ.२.१५)">‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’(तै.उ.२.१५)</span></span></span><span data-deva="इति आकाशस्यऽऽनन्दमयत्वे हेतुरुक्तः, न तु विष्णोः । इति न मन्तव्यम् । यतः –"> इति आकाशस्यऽऽनन्दमयत्वे हेतुरुक्तः, न तु विष्णोः । इति न मन्तव्यम् । यतः –</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् आकाशस्तल्लिङ्गात् ओम् ॥ 01-01-22 ॥">ओम् आकाशस्तल्लिङ्गात् ओम् ॥ 01-01-22 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् आकाशस्तल्लिङ्गात् ओम् ॥ 01-01-22 ॥">ओम् आकाशस्तल्लिङ्गात् ओम् ॥ 01-01-22 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V22" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V22" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V22" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V22" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V22_B1" data-verse="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘अस्य लोकस्य का गतिरित्याकाश इति होवाच’(छा.उ.१.९)">‘अस्य लोकस्य का गतिरित्याकाश इति होवाच’(छा.उ.१.९)</span></span></span><span data-deva=" इत्यत्र भूताकाशस्य प्राप्तिः । न चासौ युज्यते, किन्तु विष्णुरेव ।"> इत्यत्र भूताकाशस्य प्राप्तिः । न चासौ युज्यते, किन्तु विष्णुरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V22_B1" data-verse="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘अस्य लोकस्य का गतिरित्याकाश इति होवाच’(छा.उ.१.९)">‘अस्य लोकस्य का गतिरित्याकाश इति होवाच’(छा.उ.१.९)</span></span></span><span data-deva="इत्यत्र भूताकाशस्य प्राप्तिः । न चासौ युज्यते, किन्तु विष्णुरेव ।"> इत्यत्र भूताकाशस्य प्राप्तिः । न चासौ युज्यते, किन्तु विष्णुरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V22_B2" data-verse="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘स एष परोवरीयानुद्गीथः स एषोऽनन्तः’(छा.उ.१.९)">‘स एष परोवरीयानुद्गीथः स एषोऽनन्तः’(छा.उ.१.९)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादि तल्लिङ्गात् ।"> इत्यादि तल्लिङ्गात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V22_B2" data-verse="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘स एष परोवरीयानुद्गीथः स एषोऽनन्तः’(छा.उ.१.९)">‘स एष परोवरीयानुद्गीथः स एषोऽनन्तः’(छा.उ.१.९)</span></span></span><span data-deva="इत्यादि तल्लिङ्गात् ।"> इत्यादि तल्लिङ्गात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V22_B3" data-verse="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘विष्णोर्नु कं वीर्याणि प्रोवोचं यः पार्थिवानि विममे रजांसि’(ऋ.सं.१.१५४.१)">‘विष्णोर्नु कं वीर्याणि प्रोवोचं यः पार्थिवानि विममे रजांसि’(ऋ.सं.१.१५४.१)</span></span><span data-deva=" , "> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="परो मात्रया तन्वा वृधान’(ऋ.सं.७.९९.१)">परो मात्रया तन्वा वृधान’(ऋ.सं.७.९९.१)</span></span><span data-deva=" इत्यादिना तस्यैव(तस्य) तल्लिङ्गम् ।"> इत्यादिना तस्यैव(तस्य) तल्लिङ्गम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V22_B3" data-verse="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘विष्णोर्नु कं वीर्याणि प्रोवोचं यः पार्थिवानि विममे रजांसि’(ऋ.सं.१.१५४.१)">‘विष्णोर्नु कं वीर्याणि प्रोवोचं यः पार्थिवानि विममे रजांसि’(ऋ.सं.१.१५४.१)</span></span><span data-deva=","> , </span><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="परो मात्रया तन्वा वृधान’(ऋ.सं.७.९९.१)">परो मात्रया तन्वा वृधान’(ऋ.सं.७.९९.१)</span></span><span data-deva="इत्यादिना तस्यैव(तस्य) तल्लिङ्गम् ।"> इत्यादिना तस्यैव(तस्य) तल्लिङ्गम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V22_B4" data-verse="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘अनन्तो भगवान् ब्रह्म आनन्देत्यादिभिः पदैः ।">‘अनन्तो भगवान् ब्रह्म आनन्देत्यादिभिः पदैः ।</span><br><span data-deva="प्रोच्यते विष्णुरेवैकः परेषामुपचारतः’">प्रोच्यते विष्णुरेवैकः परेषामुपचारतः’</span></span></span><span data-deva=" इति ब्राह्मे ।"> इति ब्राह्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V22_B4" data-verse="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘अनन्तो भगवान् ब्रह्म आनन्देत्यादिभिः पदैः ।">‘अनन्तो भगवान् ब्रह्म आनन्देत्यादिभिः पदैः ।</span><br><span data-deva="प्रोच्यते विष्णुरेवैकः परेषामुपचारतः’">प्रोच्यते विष्णुरेवैकः परेषामुपचारतः’</span></span></span><span data-deva="इति ब्राह्मे ।"> इति ब्राह्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V22_B5" data-verse="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhallaveya-id"><span data-deva="‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति’">‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति’</span></span></span><span data-deva=" इति चोक्तम् ॥ 22 ॥"> इति चोक्तम् ॥ 22 ॥</span><br><span data-deva="॥ इति आकाशाधिकरणम् ॥">॥ इति आकाशाधिकरणम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V22_B5" data-verse="BS_C01_S01_V22" data-block-id="BS_C01_S01_V22_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhallaveya-id"><span data-deva="‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति’">‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति’</span></span></span><span data-deva="इति चोक्तम् ॥ 22 ॥"> इति चोक्तम् ॥ 22 ॥</span><br><span data-deva="॥ इति आकाशाधिकरणम् ॥">॥ इति आकाशाधिकरणम् ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A009"></span></p><h4 id="प्राणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्राणाधिकरणम्">प्राणाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A009"></span></p><h4 id="प्राणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्राणाधिकरणम्">प्राणाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V23" data-block-id="BS_C01_S01_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अत एव प्राणः ओम् ॥ 01-01-23 ॥">ओम् अत एव प्राणः ओम् ॥ 01-01-23 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V23" data-block-id="BS_C01_S01_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अत एव प्राणः ओम् ॥ 01-01-23 ॥">ओम् अत एव प्राणः ओम् ॥ 01-01-23 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V23" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V23" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V23_B1" data-verse="BS_C01_S01_V23" data-block-id="BS_C01_S01_V23_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘‘तद्वैत्वं प्राणो अभवः महान् भोगः प्रजापतेः ।">‘‘तद्वैत्वं प्राणो अभवः महान् भोगः प्रजापतेः ।</span><br><span data-deva="भुजः करिष्यमाणः यद्देवान् प्राणयो न व ॥’(तै.आ.३.१४)">भुजः करिष्यमाणः यद्देवान् प्राणयो न व ॥’(तै.आ.३.१४)</span></span>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V23_B1" data-verse="BS_C01_S01_V23" data-block-id="BS_C01_S01_V23_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘‘तद्वैत्वं प्राणो अभवः महान् भोगः प्रजापतेः ।">‘‘तद्वैत्वं प्राणो अभवः महान् भोगः प्रजापतेः ।</span><br><span data-deva="भुजः करिष्यमाणः यद्देवान् प्राणयो न व ॥’(तै.आ.३.१४)">भुजः करिष्यमाणः यद्देवान् प्राणयो न व ॥’(तै.आ.३.१४)</span></span>
<p><span data-deva="इति महाभोगशब्देन परमानन्दत्वं प्राणस्योक्तम् । स च प्राणः प्रसिद्धेर्वायुरित्यापतति । न चैवं यतो विष्णुरेव प्राणः ।
<p><span data-deva="इति महाभोगशब्देन परमानन्दत्वं प्राणस्योक्तम् । स च प्राणः प्रसिद्धेर्वायुरित्यापतति । न चैवं यतो विष्णुरेव प्राणः ।">इति महाभोगशब्देन परमानन्दत्वं प्राणस्योक्तम् । स च प्राणः प्रसिद्धेर्वायुरित्यापतति । न चैवं यतो विष्णुरेव प्राणः ।
">इति महाभोगशब्देन परमानन्दत्वं प्राणस्योक्तम् । स च प्राणः प्रसिद्धेर्वायुरित्यापतति । न चैवं यतो विष्णुरेव प्राणः ।
</span></p><span data-deva="अत एव">
</span></p><span data-deva="
अत एव </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘श्रीश्च ते लक्ष्मीश्च पत्न्यौ अहोरात्रे पार्श्वे’(तै.आ.३.१३)">‘श्रीश्च ते लक्ष्मीश्च पत्न्यौ अहोरात्रे पार्श्वे’(तै.आ.३.१३)</span></span><span data-deva="इत्यादि तल्लिङ्गादेव ॥ 23 ॥"> इत्यादि तल्लिङ्गादेव ॥ 23 ॥</span></div>
अत एव ">
अत एव </span><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘श्रीश्च ते लक्ष्मीश्च पत्न्यौ अहोरात्रे पार्श्वे’(तै.आ.३.१३)">‘श्रीश्च ते लक्ष्मीश्च पत्न्यौ अहोरात्रे पार्श्वे’(तै.आ.३.१३)</span></span><span data-deva=" इत्यादि तल्लिङ्गादेव ॥ 23 ॥"> इत्यादि तल्लिङ्गादेव ॥ 23 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V23_B4" data-verse="BS_C01_S01_V23" data-block-id="BS_C01_S01_V23_B4" style="position: relative;"><span data-deva="॥ इति प्राणाधिकरणम् ॥ 9 ॥">॥ इति प्राणाधिकरणम् ॥ 9 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V23_B4" data-verse="BS_C01_S01_V23" data-block-id="BS_C01_S01_V23_B4" style="position: relative;"><span data-deva="॥ इति प्राणाधिकरणम् ॥ 9 ॥">॥ इति प्राणाधिकरणम् ॥ 9 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A010"></span></p><h4 id="ज्योतिरधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ज्योतिरधिकरणम्">ज्योतिरधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A010"></span></p><h4 id="ज्योतिरधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ज्योतिरधिकरणम्">ज्योतिरधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V24_I01" data-verse="BS_C01_S01_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V24_I01" data-verse="BS_C01_S01_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘यो वेद निहितं गुहायाम्’(तै.उ.२.१)">‘यो वेद निहितं गुहायाम्’(तै.उ.२.१)</span></span></span><span data-deva=" इत्युक्तम् । तच्च गुहानिहितम् "> इत्युक्तम् । तच्च गुहानिहितम् </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘वि मे कर्णा पतयतो विचक्षुर्वीदं ज्योतिर्हृदय आहितं यत् । विमे मनश्चरति दूर आधीः किं स्विद् वक्ष्यामि किमु नो मनिष्ये’(ऋ.सं.६.९.६)">‘वि मे कर्णा पतयतो विचक्षुर्वीदं ज्योतिर्हृदय आहितं यत् । विमे मनश्चरति दूर आधीः किं स्विद् वक्ष्यामि किमु नो मनिष्ये’(ऋ.सं.६.९.६)</span></span></span><span data-deva=" इति ज्योतिरुक्तम् । तच्च ज्योतिरग्निसूक्तत्वात् प्रसिद्धेश्चाग्निरेवेति प्राप्तम् । अत आह –">  इति ज्योतिरुक्तम् । तच्च ज्योतिरग्निसूक्तत्वात् प्रसिद्धेश्चाग्निरेवेति प्राप्तम् । अत आह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘यो वेद निहितं गुहायाम्’(तै.उ.२.१)">‘यो वेद निहितं गुहायाम्’(तै.उ.२.१)</span></span></span><span data-deva="इत्युक्तम् । तच्च गुहानिहितम्"> इत्युक्तम् । तच्च गुहानिहितम् </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘वि मे कर्णा पतयतो विचक्षुर्वीदं ज्योतिर्हृदय आहितं यत् । विमे मनश्चरति दूर आधीः किं स्विद् वक्ष्यामि किमु नो मनिष्ये’(ऋ.सं.६.९.६)">‘वि मे कर्णा पतयतो विचक्षुर्वीदं ज्योतिर्हृदय आहितं यत् । विमे मनश्चरति दूर आधीः किं स्विद् वक्ष्यामि किमु नो मनिष्ये’(ऋ.सं.६.९.६)</span></span></span><span data-deva="इति ज्योतिरुक्तम् । तच्च ज्योतिरग्निसूक्तत्वात् प्रसिद्धेश्चाग्निरेवेति प्राप्तम् । अत आह –">  इति ज्योतिरुक्तम् । तच्च ज्योतिरग्निसूक्तत्वात् प्रसिद्धेश्चाग्निरेवेति प्राप्तम् । अत आह –</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V24" data-block-id="BS_C01_S01_V24" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं ज्योतिश्चरणाभिधानात् ओम् ॥ 24-24 ॥">ओं ज्योतिश्चरणाभिधानात् ओम् ॥ 24-24 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V24" data-block-id="BS_C01_S01_V24" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं ज्योतिश्चरणाभिधानात् ओम् ॥ 24-24 ॥">ओं ज्योतिश्चरणाभिधानात् ओम् ॥ 24-24 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V24_B1" data-verse="BS_C01_S01_V24" data-block-id="BS_C01_S01_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="विष्णुरेव ज्योतिः । कर्णादीनां विचरणाभिधानात् । स हि ">विष्णुरेव ज्योतिः । कर्णादीनां विचरणाभिधानात् । स हि </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘परो मात्रया तन्वावृधान’(ऋ.सं.७.९९.१)">‘परो मात्रया तन्वावृधान’(ऋ.सं.७.९९.१)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिना कर्णादिविदूरः ॥ 24 ॥"> इत्यादिना कर्णादिविदूरः ॥ 24 ॥</span><br><span data-deva="॥ इति ज्योतिरधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति ज्योतिरधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V24_B1" data-verse="BS_C01_S01_V24" data-block-id="BS_C01_S01_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="विष्णुरेव ज्योतिः । कर्णादीनां विचरणाभिधानात् । स हि">विष्णुरेव ज्योतिः । कर्णादीनां विचरणाभिधानात् । स हि </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘परो मात्रया तन्वावृधान’(ऋ.सं.७.९९.१)">‘परो मात्रया तन्वावृधान’(ऋ.सं.७.९९.१)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना कर्णादिविदूरः ॥ 24 ॥"> इत्यादिना कर्णादिविदूरः ॥ 24 ॥</span><br><span data-deva="॥ इति ज्योतिरधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति ज्योतिरधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गायत्र्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A011"></span></p><h4 id="गायत्र्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="गायत्र्यधिकरणम्">गायत्र्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गायत्र्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A011"></span></p><h4 id="गायत्र्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="गायत्र्यधिकरणम्">गायत्र्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V25" data-block-id="BS_C01_S01_V25" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं छन्दोऽभिधानान्नेति चेन्न तथा चेतोऽर्पणनिगदात् तथा हि दर्शनम् ओं॥ 01-01-25 ॥">ओं छन्दोऽभिधानान्नेति चेन्न तथा चेतोऽर्पणनिगदात् तथा हि दर्शनम् ओं॥ 01-01-25 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V25" data-block-id="BS_C01_S01_V25" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं छन्दोऽभिधानान्नेति चेन्न तथा चेतोऽर्पणनिगदात् तथा हि दर्शनम् ओं॥ 01-01-25 ॥">ओं छन्दोऽभिधानान्नेति चेन्न तथा चेतोऽर्पणनिगदात् तथा हि दर्शनम् ओं॥ 01-01-25 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V25" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V25" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V25" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V25" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V25_B1" data-verse="BS_C01_S01_V25" data-block-id="BS_C01_S01_V25_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘अथ यदतः परो दिवो ज्योतिर्दीप्यते’(छा.उ.३.१३.७)">‘अथ यदतः परो दिवो ज्योतिर्दीप्यते’(छा.उ.३.१३.७)</span></span></span><span data-deva=" इत्युक्तस्य ज्योतिषो "> इत्युक्तस्य ज्योतिषो </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘गायत्री वा इदं सर्वम्’(छा.उ.३.१२.१)">‘गायत्री वा इदं सर्वम्’(छा.उ.३.१२.१)</span></span></span><span data-deva=" इति गायत्र्या समारम्भः कृतः । तस्मान्न विष्णुरिति चेन्न ।"> इति गायत्र्या समारम्भः कृतः । तस्मान्न विष्णुरिति चेन्न ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V25_B1" data-verse="BS_C01_S01_V25" data-block-id="BS_C01_S01_V25_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘अथ यदतः परो दिवो ज्योतिर्दीप्यते’(छा.उ.३.१३.७)">‘अथ यदतः परो दिवो ज्योतिर्दीप्यते’(छा.उ.३.१३.७)</span></span></span><span data-deva="इत्युक्तस्य ज्योतिषो"> इत्युक्तस्य ज्योतिषो </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘गायत्री वा इदं सर्वम्’(छा.उ.३.१२.१)">‘गायत्री वा इदं सर्वम्’(छा.उ.३.१२.१)</span></span></span><span data-deva="इति गायत्र्या समारम्भः कृतः । तस्मान्न विष्णुरिति चेन्न ।"> इति गायत्र्या समारम्भः कृतः । तस्मान्न विष्णुरिति चेन्न ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V25_B2" data-verse="BS_C01_S01_V25" data-block-id="BS_C01_S01_V25_B2" style="position: relative;"><span data-deva="तथा चेतोऽर्पणार्थं हि निगद्यते । अग्नि गायत्र्यादिशब्दार्थरूपोऽसाविति चेतोऽर्पणार्थं हि निगद्यते । तथा हि दर्शनं ">तथा चेतोऽर्पणार्थं हि निगद्यते । अग्नि गायत्र्यादिशब्दार्थरूपोऽसाविति चेतोऽर्पणार्थं हि निगद्यते । तथा हि दर्शनं </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘गायति त्रायति च’(छा.उ.३.१२.१)">‘गायति त्रायति च’(छा.उ.३.१२.१)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादि ।"> इत्यादि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V25_B2" data-verse="BS_C01_S01_V25" data-block-id="BS_C01_S01_V25_B2" style="position: relative;"><span data-deva="तथा चेतोऽर्पणार्थं हि निगद्यते । अग्नि गायत्र्यादिशब्दार्थरूपोऽसाविति चेतोऽर्पणार्थं हि निगद्यते । तथा हि दर्शनं">तथा चेतोऽर्पणार्थं हि निगद्यते । अग्नि गायत्र्यादिशब्दार्थरूपोऽसाविति चेतोऽर्पणार्थं हि निगद्यते । तथा हि दर्शनं </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘गायति त्रायति च’(छा.उ.३.१२.१)">‘गायति त्रायति च’(छा.उ.३.१२.१)</span></span></span><span data-deva="इत्यादि ।"> इत्यादि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V25_B3" data-verse="BS_C01_S01_V25" data-block-id="BS_C01_S01_V25_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamana-id"><span data-deva="‘सर्वच्छन्दोऽभिधो ह्येष सर्वदेवाभिधोऽह्यसौ(प्यसौ) ।">‘सर्वच्छन्दोऽभिधो ह्येष सर्वदेवाभिधोऽह्यसौ(प्यसौ) ।</span><br><span data-deva=" सर्वलोकाभिधोऽह्येषः तेषां तदुपचारतः’"> सर्वलोकाभिधोऽह्येषः तेषां तदुपचारतः’</span></span></span><span data-deva=" इति वामने ॥ 25 ॥"> इति वामने ॥ 25 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V25_B3" data-verse="BS_C01_S01_V25" data-block-id="BS_C01_S01_V25_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamana-id"><span data-deva="‘सर्वच्छन्दोऽभिधो ह्येष सर्वदेवाभिधोऽह्यसौ(प्यसौ) ।">‘सर्वच्छन्दोऽभिधो ह्येष सर्वदेवाभिधोऽह्यसौ(प्यसौ) ।</span><br><span data-deva="सर्वलोकाभिधोऽह्येषः तेषां तदुपचारतः’"> सर्वलोकाभिधोऽह्येषः तेषां तदुपचारतः’</span></span></span><span data-deva="इति वामने ॥ 25 ॥"> इति वामने ॥ 25 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V26" data-block-id="BS_C01_S01_V26" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं भूतादिपादव्यपदेशोपपत्तेश्चैवम् ओम् ॥ 01-01-26 ॥">ओं भूतादिपादव्यपदेशोपपत्तेश्चैवम् ओम् ॥ 01-01-26 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V26" data-block-id="BS_C01_S01_V26" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं भूतादिपादव्यपदेशोपपत्तेश्चैवम् ओम् ॥ 01-01-26 ॥">ओं भूतादिपादव्यपदेशोपपत्तेश्चैवम् ओम् ॥ 01-01-26 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V26" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V26" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V26" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V26" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V26_B4" data-verse="BS_C01_S01_V26" data-block-id="BS_C01_S01_V26_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पुरुषः ।">‘तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पुरुषः ।</span><br><span data-deva="पादोऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि’(छा.उ.३.१२.६)">पादोऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि’(छा.उ.३.१२.६)</span></span></span><span data-deva=" इति ।"> इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V26_B4" data-verse="BS_C01_S01_V26" data-block-id="BS_C01_S01_V26_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पुरुषः ।">‘तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पुरुषः ।</span><br><span data-deva="पादोऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि’(छा.उ.३.१२.६)">पादोऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि’(छा.उ.३.१२.६)</span></span></span><span data-deva="इति ।"> इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V26_B5" data-verse="BS_C01_S01_V26" data-block-id="BS_C01_S01_V26_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘सुवर्णं कोशं रजसा परीवृतम् देवानां वसुधानीं विराजम् । अमृतस्य पूर्णां तामु कलां वि चक्षते । पादं षड्ढोतुर्न किलाविवित्से’(तै.आ.३.१.१)">‘सुवर्णं कोशं रजसा परीवृतम् देवानां वसुधानीं विराजम् । अमृतस्य पूर्णां तामु कलां वि चक्षते । पादं षड्ढोतुर्न किलाविवित्से’(तै.आ.३.१.१)</span></span></span><span data-deva=" इति श्रुतेः पाद इति एकदेशपरिमितं, चतुर्भागबल इतिवद् भिन्नं च शब्दात् ।"> इति श्रुतेः पाद इति एकदेशपरिमितं, चतुर्भागबल इतिवद् भिन्नं च शब्दात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V26_B5" data-verse="BS_C01_S01_V26" data-block-id="BS_C01_S01_V26_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘सुवर्णं कोशं रजसा परीवृतम् देवानां वसुधानीं विराजम् । अमृतस्य पूर्णां तामु कलां वि चक्षते । पादं षड्ढोतुर्न किलाविवित्से’(तै.आ.३.१.१)">‘सुवर्णं कोशं रजसा परीवृतम् देवानां वसुधानीं विराजम् । अमृतस्य पूर्णां तामु कलां वि चक्षते । पादं षड्ढोतुर्न किलाविवित्से’(तै.आ.३.१.१)</span></span></span><span data-deva="इति श्रुतेः पाद इति एकदेशपरिमितं, चतुर्भागबल इतिवद् भिन्नं च शब्दात् ।"> इति श्रुतेः पाद इति एकदेशपरिमितं, चतुर्भागबल इतिवद् भिन्नं च शब्दात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V26_B6" data-verse="BS_C01_S01_V26" data-block-id="BS_C01_S01_V26_B6" style="position: relative;"><span data-deva="स हि पुरुषसूक्ताभिधेयः">स हि पुरुषसूक्ताभिधेयः</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘यज्ञेन यज्ञमयजन्त’(तै.आ.३.१२)">‘यज्ञेन यज्ञमयजन्त’(तै.आ.३.१२)</span></span></span><span data-deva=" इति यज्ञशब्दात् ।"> इति यज्ञशब्दात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V26_B6" data-verse="BS_C01_S01_V26" data-block-id="BS_C01_S01_V26_B6" style="position: relative;"><span data-deva="स हि पुरुषसूक्ताभिधेयः">स हि पुरुषसूक्ताभिधेयः</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘यज्ञेन यज्ञमयजन्त’(तै.आ.३.१२)">‘यज्ञेन यज्ञमयजन्त’(तै.आ.३.१२)</span></span></span><span data-deva="इति यज्ञशब्दात् ।"> इति यज्ञशब्दात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V26_B9" data-verse="BS_C01_S01_V26" data-block-id="BS_C01_S01_V26_B9" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘यज्ञो(वै) विष्णुर्देवता’ इति हि श्रुतिः ।">‘यज्ञो(वै) विष्णुर्देवता’ इति हि श्रुतिः ।</span><br><span data-deva="तस्मिन् काले महाराज राम एवाभिधीयते ।">तस्मिन् काले महाराज राम एवाभिधीयते ।</span><br><span data-deva=" यथा हि पौरुषे सूक्ते विष्णुरेवाभिधीयते’"> यथा हि पौरुषे सूक्ते विष्णुरेवाभिधीयते’</span></span></span><span data-deva="।">।</span><br><span data-deva="इति च स्कान्दे ॥ 26 ॥">इति च स्कान्दे ॥ 26 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V26_B9" data-verse="BS_C01_S01_V26" data-block-id="BS_C01_S01_V26_B9" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘यज्ञो(वै) विष्णुर्देवता’ इति हि श्रुतिः ।">‘यज्ञो(वै) विष्णुर्देवता’ इति हि श्रुतिः ।</span><br><span data-deva="तस्मिन् काले महाराज राम एवाभिधीयते ।">तस्मिन् काले महाराज राम एवाभिधीयते ।</span><br><span data-deva="यथा हि पौरुषे सूक्ते विष्णुरेवाभिधीयते’"> यथा हि पौरुषे सूक्ते विष्णुरेवाभिधीयते’</span></span></span><span data-deva="।">।</span><br><span data-deva="इति च स्कान्दे ॥ 26 ॥">इति च स्कान्दे ॥ 26 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V27" data-block-id="BS_C01_S01_V27" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् उपदेशभेदान्नेति चेन्नोभयस्मिन्नप्यविरोधात् ओम् ॥ 01-01-27॥">ओम् उपदेशभेदान्नेति चेन्नोभयस्मिन्नप्यविरोधात् ओम् ॥ 01-01-27॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V27" data-block-id="BS_C01_S01_V27" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् उपदेशभेदान्नेति चेन्नोभयस्मिन्नप्यविरोधात् ओम् ॥ 01-01-27॥">ओम् उपदेशभेदान्नेति चेन्नोभयस्मिन्नप्यविरोधात् ओम् ॥ 01-01-27॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V27" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V27" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V27" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V27" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V27_B1" data-verse="BS_C01_S01_V27" data-block-id="BS_C01_S01_V27_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘त्रिपादस्यामृतं दिवि’(छा.उ.३.१२.६)">‘त्रिपादस्यामृतं दिवि’(छा.उ.३.१२.६)</span></span><span data-deva=" इति पूर्वोपदेशः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V27_B1" data-verse="BS_C01_S01_V27" data-block-id="BS_C01_S01_V27_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘त्रिपादस्यामृतं दिवि’(छा.उ.३.१२.६)">‘त्रिपादस्यामृतं दिवि’(छा.उ.३.१२.६)</span></span><span data-deva="इति पूर्वोपदेशः ।"> इति पूर्वोपदेशः ।
"> इति पूर्वोपदेशः ।
</span><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘परो दिवः’(छा.उ.३.१३.७)">‘परो दिवः’(छा.उ.३.१३.७)</span></span><span data-deva="इति पञ्चम्यन्तः पश्चिमः । तस्मान्नैकं वस्त्वत्रोच्यत इति चेन्न । त्रिसप्तलोकापेक्षयोभयस्मिन्नप्यविरोधात् ॥ 27 ॥"> इति पञ्चम्यन्तः पश्चिमः । तस्मान्नैकं वस्त्वत्रोच्यत इति चेन्न । त्रिसप्तलोकापेक्षयोभयस्मिन्नप्यविरोधात् ॥ 27 ॥</span></div>
</span><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘परो दिवः’(छा.उ.३.१३.७)">‘परो दिवः’(छा.उ.३.१३.७)</span></span><span data-deva=" इति पञ्चम्यन्तः पश्चिमः । तस्मान्नैकं वस्त्वत्रोच्यत इति चेन्न । त्रिसप्तलोकापेक्षयोभयस्मिन्नप्यविरोधात् ॥ 27 ॥"> इति पञ्चम्यन्तः पश्चिमः । तस्मान्नैकं वस्त्वत्रोच्यत इति चेन्न । त्रिसप्तलोकापेक्षयोभयस्मिन्नप्यविरोधात् ॥ 27 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्तिमप्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A012"></span></p><h4 id="अन्तिमप्राणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्तिमप्राणाधिकरणम्">अन्तिमप्राणाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S01_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्तिमप्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A012"></span></p><h4 id="अन्तिमप्राणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्तिमप्राणाधिकरणम्">अन्तिमप्राणाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V28_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V28_I01" data-verse="BS_C01_S01_V28" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V28_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V28_I01" data-verse="BS_C01_S01_V28" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="प्राणो विष्णुरित्युक्तम् । तत्र">प्राणो विष्णुरित्युक्तम् । तत्र</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘ता वा एताः शीर्षन् श्रियः श्रिताश्चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् प्राणः’(ऐ.आ.२.१.४)">‘ता वा एताः शीर्षन् श्रियः श्रिताश्चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् प्राणः’(ऐ.आ.२.१.४)</span></span></span><span data-deva=" इत्यत्र प्राणस्य विष्णुत्वं न युज्यते(विद्यते) । इन्द्रियैः सहाभिधानादित्यत आह-"> इत्यत्र प्राणस्य विष्णुत्वं न युज्यते(विद्यते) । इन्द्रियैः सहाभिधानादित्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="प्राणो विष्णुरित्युक्तम् । तत्र">प्राणो विष्णुरित्युक्तम् । तत्र</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘ता वा एताः शीर्षन् श्रियः श्रिताश्चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् प्राणः’(ऐ.आ.२.१.४)">‘ता वा एताः शीर्षन् श्रियः श्रिताश्चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् प्राणः’(ऐ.आ.२.१.४)</span></span></span><span data-deva="इत्यत्र प्राणस्य विष्णुत्वं न युज्यते(विद्यते) । इन्द्रियैः सहाभिधानादित्यत आह-"> इत्यत्र प्राणस्य विष्णुत्वं न युज्यते(विद्यते) । इन्द्रियैः सहाभिधानादित्यत आह-</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V28" data-block-id="BS_C01_S01_V28" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं प्राणस्तथाऽनुगमात् ओम् ॥ 01-01-28 ॥">ओं प्राणस्तथाऽनुगमात् ओम् ॥ 01-01-28 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V28" data-block-id="BS_C01_S01_V28" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं प्राणस्तथाऽनुगमात् ओम् ॥ 01-01-28 ॥">ओं प्राणस्तथाऽनुगमात् ओम् ॥ 01-01-28 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V28" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V28" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V28" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V28" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V28_B1" data-verse="BS_C01_S01_V28" data-block-id="BS_C01_S01_V28_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘तं देवाः प्राणयन्त’(ऐ.आ.२.१.५)">‘तं देवाः प्राणयन्त’(ऐ.आ.२.१.५)</span></span></span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स एषोऽसुः स एष प्राणः’(ऐ.आ.२.१.५)">‘स एषोऽसुः स एष प्राणः’(ऐ.आ.२.१.५)</span></span></span> <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘प्राण ऋच इत्येव विद्यात्’(ऐ.आ.२.२.२)">‘प्राण ऋच इत्येव विद्यात्’(ऐ.आ.२.२.२)</span></span></span><span data-deva=" ,"> ,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="’तदयं प्राणोऽधिष्ठति’(ऐ.आ.२.३.८)">’तदयं प्राणोऽधिष्ठति’(ऐ.आ.२.३.८)</span></span></span><span data-deva=" इत्याद्यनुगमादत्रापि प्राणो विष्णुरेव ।"> इत्याद्यनुगमादत्रापि प्राणो विष्णुरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V28_B1" data-verse="BS_C01_S01_V28" data-block-id="BS_C01_S01_V28_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘तं देवाः प्राणयन्त’(ऐ.आ.२.१.५)">‘तं देवाः प्राणयन्त’(ऐ.आ.२.१.५)</span></span></span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स एषोऽसुः स एष प्राणः’(ऐ.आ.२.१.५)">‘स एषोऽसुः स एष प्राणः’(ऐ.आ.२.१.५)</span></span></span> <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘प्राण ऋच इत्येव विद्यात्’(ऐ.आ.२.२.२)">‘प्राण ऋच इत्येव विद्यात्’(ऐ.आ.२.२.२)</span></span></span><span data-deva=","> ,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="’तदयं प्राणोऽधिष्ठति’(ऐ.आ.२.३.८)">’तदयं प्राणोऽधिष्ठति’(ऐ.आ.२.३.८)</span></span></span><span data-deva="इत्याद्यनुगमादत्रापि प्राणो विष्णुरेव ।"> इत्याद्यनुगमादत्रापि प्राणो विष्णुरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V28_B2" data-verse="BS_C01_S01_V28" data-block-id="BS_C01_S01_V28_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘विष्णुमेवानयन् देवा विष्णुं भूतिमुपासते ।">‘विष्णुमेवानयन् देवा विष्णुं भूतिमुपासते ।</span><br><span data-deva=" स एव सर्ववेदोक्तस्तद्रथो देह उच्यते’"> स एव सर्ववेदोक्तस्तद्रथो देह उच्यते’</span></span></span><span data-deva=" इति स्कान्दे । ब्रह्मशब्दानुगमाच्च ॥ 28 ॥"> इति स्कान्दे । ब्रह्मशब्दानुगमाच्च ॥ 28 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V28_B2" data-verse="BS_C01_S01_V28" data-block-id="BS_C01_S01_V28_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘विष्णुमेवानयन् देवा विष्णुं भूतिमुपासते ।">‘विष्णुमेवानयन् देवा विष्णुं भूतिमुपासते ।</span><br><span data-deva="स एव सर्ववेदोक्तस्तद्रथो देह उच्यते’"> स एव सर्ववेदोक्तस्तद्रथो देह उच्यते’</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे । ब्रह्मशब्दानुगमाच्च ॥ 28 ॥"> इति स्कान्दे । ब्रह्मशब्दानुगमाच्च ॥ 28 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V29" data-block-id="BS_C01_S01_V29" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं न वक्तुरात्मोपदेशादिति चेदध्यात्मसम्बन्धभूमा ह्यस्मिन् ओम् ॥ 01-01-29 ॥">ओं न वक्तुरात्मोपदेशादिति चेदध्यात्मसम्बन्धभूमा ह्यस्मिन् ओम् ॥ 01-01-29 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V29" data-block-id="BS_C01_S01_V29" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं न वक्तुरात्मोपदेशादिति चेदध्यात्मसम्बन्धभूमा ह्यस्मिन् ओम् ॥ 01-01-29 ॥">ओं न वक्तुरात्मोपदेशादिति चेदध्यात्मसम्बन्धभूमा ह्यस्मिन् ओम् ॥ 01-01-29 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V29" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V29" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V29" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V29" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V29_B1" data-verse="BS_C01_S01_V29" data-block-id="BS_C01_S01_V29_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘प्राणो वा अहमस्म्यृषे’(ऐ.आ.२.२.३)">‘प्राणो वा अहमस्म्यृषे’(ऐ.आ.२.२.३)</span></span></span><span data-deva=" इति वक्तुरात्मोपदेशादिन्द्र एवेति चेन्न । "> इति वक्तुरात्मोपदेशादिन्द्र एवेति चेन्न । </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘प्राणस्त्वं प्राणः सर्वाणि भूतानि’(ऐ.आ.२.२.३)">‘प्राणस्त्वं प्राणः सर्वाणि भूतानि’(ऐ.आ.२.२.३)</span></span></span><span data-deva=" इति बह्वध्यात्मसम्बन्धो ह्यत्र विद्यते ॥ 29 ॥"> इति बह्वध्यात्मसम्बन्धो ह्यत्र विद्यते ॥ 29 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V29_B1" data-verse="BS_C01_S01_V29" data-block-id="BS_C01_S01_V29_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘प्राणो वा अहमस्म्यृषे’(ऐ.आ.२.२.३)">‘प्राणो वा अहमस्म्यृषे’(ऐ.आ.२.२.३)</span></span></span><span data-deva="इति वक्तुरात्मोपदेशादिन्द्र एवेति चेन्न ।"> इति वक्तुरात्मोपदेशादिन्द्र एवेति चेन्न । </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘प्राणस्त्वं प्राणः सर्वाणि भूतानि’(ऐ.आ.२.२.३)">‘प्राणस्त्वं प्राणः सर्वाणि भूतानि’(ऐ.आ.२.२.३)</span></span></span><span data-deva="इति बह्वध्यात्मसम्बन्धो ह्यत्र विद्यते ॥ 29 ॥"> इति बह्वध्यात्मसम्बन्धो ह्यत्र विद्यते ॥ 29 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V30" data-block-id="BS_C01_S01_V30" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं शास्त्रदृष्ट्यातूपदेशो वामदेववत् ओम् ॥ 01-01-30 ॥">ओं शास्त्रदृष्ट्यातूपदेशो वामदेववत् ओम् ॥ 01-01-30 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V30" data-block-id="BS_C01_S01_V30" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं शास्त्रदृष्ट्यातूपदेशो वामदेववत् ओम् ॥ 01-01-30 ॥">ओं शास्त्रदृष्ट्यातूपदेशो वामदेववत् ओम् ॥ 01-01-30 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V30" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V30" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V30" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V30" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V30_B1" data-verse="BS_C01_S01_V30" data-block-id="BS_C01_S01_V30_B1" style="position: relative;"><span data-deva="शास्त्रमन्तर्यामी ">शास्त्रमन्तर्यामी </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘संविच्छास्त्रं परं पदम्’">‘संविच्छास्त्रं परं पदम्’</span></span></span><span data-deva=" इति हि भागवते ।"> इति हि भागवते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V30_B1" data-verse="BS_C01_S01_V30" data-block-id="BS_C01_S01_V30_B1" style="position: relative;"><span data-deva="शास्त्रमन्तर्यामी">शास्त्रमन्तर्यामी </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘संविच्छास्त्रं परं पदम्’">‘संविच्छास्त्रं परं पदम्’</span></span></span><span data-deva="इति हि भागवते ।"> इति हि भागवते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V30_B2" data-verse="BS_C01_S01_V30" data-block-id="BS_C01_S01_V30_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘तत्तन्नाम्नोच्यते विष्णुः सर्वशास्त्रत्वहेतुतः ।">‘तत्तन्नाम्नोच्यते विष्णुः सर्वशास्त्रत्वहेतुतः ।</span><br><span data-deva="न क्वापि किञ्चिन्नामास्ति तमृते पुरुषोत्तमम्’">न क्वापि किञ्चिन्नामास्ति तमृते पुरुषोत्तमम्’</span></span></span><span data-deva="इति(च) पाद्मे ।">इति(च) पाद्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V30_B2" data-verse="BS_C01_S01_V30" data-block-id="BS_C01_S01_V30_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘तत्तन्नाम्नोच्यते विष्णुः सर्वशास्त्रत्वहेतुतः ।">‘तत्तन्नाम्नोच्यते विष्णुः सर्वशास्त्रत्वहेतुतः ।</span><br><span data-deva="न क्वापि किञ्चिन्नामास्ति तमृते पुरुषोत्तमम्’">न क्वापि किञ्चिन्नामास्ति तमृते पुरुषोत्तमम्’</span></span></span><span data-deva="इति(च) पाद्मे ।">इति(च) पाद्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V30_B3" data-verse="BS_C01_S01_V30" data-block-id="BS_C01_S01_V30_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘अहं मनुरभवं सूर्यश्च’(ऋ.सं.४.२६.१)">‘अहं मनुरभवं सूर्यश्च’(ऋ.सं.४.२६.१)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिवत् ॥ 30 ॥"> इत्यादिवत् ॥ 30 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V30_B3" data-verse="BS_C01_S01_V30" data-block-id="BS_C01_S01_V30_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘अहं मनुरभवं सूर्यश्च’(ऋ.सं.४.२६.१)">‘अहं मनुरभवं सूर्यश्च’(ऋ.सं.४.२६.१)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिवत् ॥ 30 ॥"> इत्यादिवत् ॥ 30 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V31" data-block-id="BS_C01_S01_V31" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं जीवमुख्यप्राणलिङ्गान्नेति चेन्नोपासात्रैविध्यादाश्रितत्वादिह तद्योगात् ओम् ॥ 01-01-31 ॥">ओं जीवमुख्यप्राणलिङ्गान्नेति चेन्नोपासात्रैविध्यादाश्रितत्वादिह तद्योगात् ओम् ॥ 01-01-31 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S01_V31" data-block-id="BS_C01_S01_V31" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं जीवमुख्यप्राणलिङ्गान्नेति चेन्नोपासात्रैविध्यादाश्रितत्वादिह तद्योगात् ओम् ॥ 01-01-31 ॥">ओं जीवमुख्यप्राणलिङ्गान्नेति चेन्नोपासात्रैविध्यादाश्रितत्वादिह तद्योगात् ओम् ॥ 01-01-31 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V31" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V31" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V31" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V31" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V31_B1" data-verse="BS_C01_S01_V31" data-block-id="BS_C01_S01_V31_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘तावन्ति शतसंवत्सरस्याह्नां सहस्राणि भवन्ति’(ऐ.आ.२.२.४)">‘तावन्ति शतसंवत्सरस्याह्नां सहस्राणि भवन्ति’(ऐ.आ.२.२.४)</span></span></span><span data-deva=" इति जीवलिङ्गम् । प्राणसंवादादि मुख्यप्राणलिङ्गम् । तस्मान्नेति चेन्न । अन्तर्बहिः सर्वगतत्वेनेत्युपासात्रैविध्यादिहाश्रितत्वाच्च ।"> इति जीवलिङ्गम् । प्राणसंवादादि मुख्यप्राणलिङ्गम् । तस्मान्नेति चेन्न । अन्तर्बहिः सर्वगतत्वेनेत्युपासात्रैविध्यादिहाश्रितत्वाच्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V31_B1" data-verse="BS_C01_S01_V31" data-block-id="BS_C01_S01_V31_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘तावन्ति शतसंवत्सरस्याह्नां सहस्राणि भवन्ति’(ऐ.आ.२.२.४)">‘तावन्ति शतसंवत्सरस्याह्नां सहस्राणि भवन्ति’(ऐ.आ.२.२.४)</span></span></span><span data-deva="इति जीवलिङ्गम् । प्राणसंवादादि मुख्यप्राणलिङ्गम् । तस्मान्नेति चेन्न । अन्तर्बहिः सर्वगतत्वेनेत्युपासात्रैविध्यादिहाश्रितत्वाच्च ।"> इति जीवलिङ्गम् । प्राणसंवादादि मुख्यप्राणलिङ्गम् । तस्मान्नेति चेन्न । अन्तर्बहिः सर्वगतत्वेनेत्युपासात्रैविध्यादिहाश्रितत्वाच्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V31_B2" data-verse="BS_C01_S01_V31" data-block-id="BS_C01_S01_V31_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स एतमेव सीमानं विदार्यैतया द्वारा प्रापद्यत’(ऐ.आ.२.४.३)">‘स एतमेव सीमानं विदार्यैतया द्वारा प्रापद्यत’(ऐ.आ.२.४.३)</span></span>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V31_B2" data-verse="BS_C01_S01_V31" data-block-id="BS_C01_S01_V31_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स एतमेव सीमानं विदार्यैतया द्वारा प्रापद्यत’(ऐ.आ.२.४.३)">‘स एतमेव सीमानं विदार्यैतया द्वारा प्रापद्यत’(ऐ.आ.२.४.३)</span></span>
<p><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स एतमेव पुरुषं ब्रह्म ततममपश्यत्’(ऐ.आ.२.४.३)">‘स एतमेव पुरुषं ब्रह्म ततममपश्यत्’(ऐ.आ.२.४.३)</span></span>
<p><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स एतमेव पुरुषं ब्रह्म ततममपश्यत्’(ऐ.आ.२.४.३)">‘स एतमेव पुरुषं ब्रह्म ततममपश्यत्’(ऐ.आ.२.४.३)</span></span>
</p>
</p>
<span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘एतद्धस्म वै तद्विद् विद्वानाह महिदास ऐतरेयः’(ऐ.आ.२.१.८)">‘एतद्धस्म वै तद्विद् विद्वानाह महिदास ऐतरेयः’(ऐ.आ.२.१.८)</span></span><span data-deva=" इत्यादिना ।"> इत्यादिना ।</span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘एतद्धस्म वै तद्विद् विद्वानाह महिदास ऐतरेयः’(ऐ.आ.२.१.८)">‘एतद्धस्म वै तद्विद् विद्वानाह महिदास ऐतरेयः’(ऐ.आ.२.१.८)</span></span><span data-deva="इत्यादिना ।"> इत्यादिना ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V31_B3" data-verse="BS_C01_S01_V31" data-block-id="BS_C01_S01_V31_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘महिदासाभिधो जज्ञे इतरायास्तपोबलात् ।">‘महिदासाभिधो जज्ञे इतरायास्तपोबलात् ।</span><br><span data-deva="साक्षात् स भगवान् विष्णुर्यस्तन्त्रं वैष्णवं व्यधात्’">साक्षात् स भगवान् विष्णुर्यस्तन्त्रं वैष्णवं व्यधात्’</span></span></span><span data-deva=" इति ब्रह्माण्डे ।"> इति ब्रह्माण्डे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V31_B3" data-verse="BS_C01_S01_V31" data-block-id="BS_C01_S01_V31_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘महिदासाभिधो जज्ञे इतरायास्तपोबलात् ।">‘महिदासाभिधो जज्ञे इतरायास्तपोबलात् ।</span><br><span data-deva="साक्षात् स भगवान् विष्णुर्यस्तन्त्रं वैष्णवं व्यधात्’">साक्षात् स भगवान् विष्णुर्यस्तन्त्रं वैष्णवं व्यधात्’</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्माण्डे ।"> इति ब्रह्माण्डे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V31_B4" data-verse="BS_C01_S01_V31" data-block-id="BS_C01_S01_V31_B4" style="position: relative;"><span data-deva="तत्तदुपासनायोग्यतया च पुरुषाणाम् ।">तत्तदुपासनायोग्यतया च पुरुषाणाम् ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘केषाञ्चित् सर्वगत्वेन केषाञ्चिद्धृदये हरिः ।">‘केषाञ्चित् सर्वगत्वेन केषाञ्चिद्धृदये हरिः ।</span><br><span data-deva="केषाञ्चिद्बहिरेवासावुपास्यः पुरुषोत्तमः’">केषाञ्चिद्बहिरेवासावुपास्यः पुरुषोत्तमः’</span></span></span><span data-deva=" इति ब्राह्मे ॥"> इति ब्राह्मे ॥</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘अग्नौ क्रियावतां विष्णुर्योगिनां हृदये हरिः ।">‘अग्नौ क्रियावतां विष्णुर्योगिनां हृदये हरिः ।</span><br><span data-deva="प्रतिमास्वप्रबुद्धानां सर्वत्र विदितत्मानाम्’">प्रतिमास्वप्रबुद्धानां सर्वत्र विदितत्मानाम्’</span></span></span><span data-deva=" इति च ॥ 31 ॥"> इति च ॥ 31 ॥</span><br><span data-deva="॥ इति पादान्त्यप्राणाधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति पादान्त्यप्राणाधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S01_V31_B4" data-verse="BS_C01_S01_V31" data-block-id="BS_C01_S01_V31_B4" style="position: relative;"><span data-deva="तत्तदुपासनायोग्यतया च पुरुषाणाम् ।">तत्तदुपासनायोग्यतया च पुरुषाणाम् ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘केषाञ्चित् सर्वगत्वेन केषाञ्चिद्धृदये हरिः ।">‘केषाञ्चित् सर्वगत्वेन केषाञ्चिद्धृदये हरिः ।</span><br><span data-deva="केषाञ्चिद्बहिरेवासावुपास्यः पुरुषोत्तमः’">केषाञ्चिद्बहिरेवासावुपास्यः पुरुषोत्तमः’</span></span></span><span data-deva="इति ब्राह्मे ॥"> इति ब्राह्मे ॥</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘अग्नौ क्रियावतां विष्णुर्योगिनां हृदये हरिः ।">‘अग्नौ क्रियावतां विष्णुर्योगिनां हृदये हरिः ।</span><br><span data-deva="प्रतिमास्वप्रबुद्धानां सर्वत्र विदितत्मानाम्’">प्रतिमास्वप्रबुद्धानां सर्वत्र विदितत्मानाम्’</span></span></span><span data-deva="इति च ॥ 31 ॥"> इति च ॥ 31 ॥</span><br><span data-deva="॥ इति पादान्त्यप्राणाधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति पादान्त्यप्राणाधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये प्रथमाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥01-01 ॥">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये प्रथमाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥01-01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये प्रथमाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥01-01 ॥">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये प्रथमाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥01-01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-C1-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयः पादः"></span>
<p><span id="gr-C1-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="द्वितीयः_पादः"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span data-deva="द्वितीयः पादः">द्वितीयः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="द्वितीयः_पादः" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span data-deva="द्वितीयः पादः">द्वितीयः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C01_S02_I01" data-block-id="BS_C01_S02_I01" data-verse="BS_C01_S02" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C01_S02_I01" data-block-id="BS_C01_S02_I01" data-verse="BS_C01_S02" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="लिङ्गात्मकानां शब्दानां विष्णौ प्रवृत्तिं दर्शयति अस्मिन् पादे प्राधान्येन ।">लिङ्गात्मकानां शब्दानां विष्णौ प्रवृत्तिं दर्शयति अस्मिन् पादे प्राधान्येन ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="लिङ्गात्मकानां शब्दानां विष्णौ प्रवृत्तिं दर्शयति अस्मिन् पादे प्राधान्येन ।">लिङ्गात्मकानां शब्दानां विष्णौ प्रवृत्तिं दर्शयति अस्मिन् पादे प्राधान्येन ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘ब्रह्म ततमम्’(ऐ.आ.२.४.३)">‘ब्रह्म ततमम्’(ऐ.आ.२.४.३)</span></span><span data-deva=" इति सर्वगतत्वमुक्तं विष्णोः ।"> इति सर्वगतत्वमुक्तं विष्णोः ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘ब्रह्म ततमम्’(ऐ.आ.२.४.३)">‘ब्रह्म ततमम्’(ऐ.आ.२.४.३)</span></span><span data-deva="इति सर्वगतत्वमुक्तं विष्णोः ।"> इति सर्वगतत्वमुक्तं विष्णोः ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="तच्च ">तच्च </span><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘तस्यैतस्यासावादित्यो रसः’(ऐ.आ.३.२.३)">‘तस्यैतस्यासावादित्यो रसः’(ऐ.आ.३.२.३)</span></span><span data-deva=" इत्यादिनाऽऽदित्यस्य प्रतीयत इत्यतोऽब्रवीत् ।"> इत्यादिनाऽऽदित्यस्य प्रतीयत इत्यतोऽब्रवीत् ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="तच्च">तच्च </span><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘तस्यैतस्यासावादित्यो रसः’(ऐ.आ.३.२.३)">‘तस्यैतस्यासावादित्यो रसः’(ऐ.आ.३.२.३)</span></span><span data-deva="इत्यादिनाऽऽदित्यस्य प्रतीयत इत्यतोऽब्रवीत् ।"> इत्यादिनाऽऽदित्यस्य प्रतीयत इत्यतोऽब्रवीत् ।</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वगतत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A012"></span></p><h4 id="सर्वगतत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सर्वगतत्वाधिकरणम्">सर्वगतत्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वगतत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A012"></span></p><h4 id="सर्वगतत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सर्वगतत्वाधिकरणम्">सर्वगतत्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V01" data-block-id="BS_C01_S02_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं सर्वत्र प्रसिद्धोपदेशात् ओम् ॥ 01-02-01 ॥">ओं सर्वत्र प्रसिद्धोपदेशात् ओम् ॥ 01-02-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V01" data-block-id="BS_C01_S02_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं सर्वत्र प्रसिद्धोपदेशात् ओम् ॥ 01-02-01 ॥">ओं सर्वत्र प्रसिद्धोपदेशात् ओम् ॥ 01-02-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V01" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V01" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V01_B1" data-verse="BS_C01_S02_V01" data-block-id="BS_C01_S02_V01_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स यश्चायमशरीरः प्रज्ञात्मा’(ऐ.आ.३.२.४)">‘स यश्चायमशरीरः प्रज्ञात्मा’(ऐ.आ.३.२.४)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना सर्वत्रोच्यमानो नारायण एव । ">इत्यादिना सर्वत्रोच्यमानो नारायण एव । </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanishad-id"><span data-deva="‘तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)">‘तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)</span></span></span><span data-deva=",">,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id"><span data-deva="‘परमं यो महद्ब्रह्म’(म.भा.१३.२५४.९)(विष्णुसहस्रनाम)">‘परमं यो महद्ब्रह्म’(म.भा.१३.२५४.९)(विष्णुसहस्रनाम)</span></span></span><span data-deva=",">,</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘वासुदेवात् परः को नु ब्रह्मशब्दोदितो भवेत् ।">‘वासुदेवात् परः को नु ब्रह्मशब्दोदितो भवेत् ।</span><br><span data-deva="स हि सर्वगुणैः पूर्णस्तदन्ये तूपचारतः’ ॥">स हि सर्वगुणैः पूर्णस्तदन्ये तूपचारतः’ ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V01_B1" data-verse="BS_C01_S02_V01" data-block-id="BS_C01_S02_V01_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स यश्चायमशरीरः प्रज्ञात्मा’(ऐ.आ.३.२.४)">‘स यश्चायमशरीरः प्रज्ञात्मा’(ऐ.आ.३.२.४)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना सर्वत्रोच्यमानो नारायण एव ।">इत्यादिना सर्वत्रोच्यमानो नारायण एव । </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanishad-id"><span data-deva="‘तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)">‘तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’(म.ना.उ.१.६)</span></span></span><span data-deva=",">,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id"><span data-deva="‘परमं यो महद्ब्रह्म’(म.भा.१३.२५४.९)(विष्णुसहस्रनाम)">‘परमं यो महद्ब्रह्म’(म.भा.१३.२५४.९)(विष्णुसहस्रनाम)</span></span></span><span data-deva=",">,</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘वासुदेवात् परः को नु ब्रह्मशब्दोदितो भवेत् ।">‘वासुदेवात् परः को नु ब्रह्मशब्दोदितो भवेत् ।</span><br><span data-deva="स हि सर्वगुणैः पूर्णस्तदन्ये तूपचारतः’ ॥">स हि सर्वगुणैः पूर्णस्तदन्ये तूपचारतः’ ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V01_B2" data-verse="BS_C01_S02_V01" data-block-id="BS_C01_S02_V01_B2" style="position: relative;"><span data-deva="इति तस्मिन्नेव प्रसिद्धब्रह्मशब्दोपदेशात् ॥ 01 ॥">इति तस्मिन्नेव प्रसिद्धब्रह्मशब्दोपदेशात् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V01_B2" data-verse="BS_C01_S02_V01" data-block-id="BS_C01_S02_V01_B2" style="position: relative;"><span data-deva="इति तस्मिन्नेव प्रसिद्धब्रह्मशब्दोपदेशात् ॥ 01 ॥">इति तस्मिन्नेव प्रसिद्धब्रह्मशब्दोपदेशात् ॥ 01 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V02" data-block-id="BS_C01_S02_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं विवक्षितगुणोपपत्तेश्च ओम् ॥ 01-02-02 ॥">ओं विवक्षितगुणोपपत्तेश्च ओम् ॥ 01-02-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V02" data-block-id="BS_C01_S02_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं विवक्षितगुणोपपत्तेश्च ओम् ॥ 01-02-02 ॥">ओं विवक्षितगुणोपपत्तेश्च ओम् ॥ 01-02-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V02" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V02" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V02" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V02" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V02_B1" data-verse="BS_C01_S02_V02" data-block-id="BS_C01_S02_V02_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स योऽतोऽश्रुतः’(ऐ.आ.३.२.४)">‘स योऽतोऽश्रुतः’(ऐ.आ.३.२.४)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादि । स हि"> इत्यादि । स हि</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘न ते विष्णो जायमानः’(ऋ.सं.७.९९.२)">‘न ते विष्णो जायमानः’(ऋ.सं.७.९९.२)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिनाऽश्रुतत्वादिगुणकः(गुणः) ।"> इत्यादिनाऽश्रुतत्वादिगुणकः(गुणः) ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chaturvedashikha-id"><span data-deva="‘स सविता स वायुः स इन्द्रः सोऽश्रुतः सोऽदृष्टो यो हरिर्यः परमो यो विष्णुर्योऽनन्तः’">‘स सविता स वायुः स इन्द्रः सोऽश्रुतः सोऽदृष्टो यो हरिर्यः परमो यो विष्णुर्योऽनन्तः’</span></span></span><span data-deva=" इत्यादि चतुर्वेदशिखायाम् ॥02॥"> इत्यादि चतुर्वेदशिखायाम् ॥02॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V02_B1" data-verse="BS_C01_S02_V02" data-block-id="BS_C01_S02_V02_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स योऽतोऽश्रुतः’(ऐ.आ.३.२.४)">‘स योऽतोऽश्रुतः’(ऐ.आ.३.२.४)</span></span></span><span data-deva="इत्यादि । स हि"> इत्यादि । स हि</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘न ते विष्णो जायमानः’(ऋ.सं.७.९९.२)">‘न ते विष्णो जायमानः’(ऋ.सं.७.९९.२)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिनाऽश्रुतत्वादिगुणकः(गुणः) ।"> इत्यादिनाऽश्रुतत्वादिगुणकः(गुणः) ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chaturvedashikha-id"><span data-deva="‘स सविता स वायुः स इन्द्रः सोऽश्रुतः सोऽदृष्टो यो हरिर्यः परमो यो विष्णुर्योऽनन्तः’">‘स सविता स वायुः स इन्द्रः सोऽश्रुतः सोऽदृष्टो यो हरिर्यः परमो यो विष्णुर्योऽनन्तः’</span></span></span><span data-deva="इत्यादि चतुर्वेदशिखायाम् ॥02॥"> इत्यादि चतुर्वेदशिखायाम् ॥02॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V03_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V03_I01" data-verse="BS_C01_S02_V03" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V03_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V03_I01" data-verse="BS_C01_S02_V03" style="position: relative;">
Line 439: Line 408:
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V04" data-block-id="BS_C01_S02_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं कर्मकर्तृव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-02-04 ॥">ओं कर्मकर्तृव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-02-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V04" data-block-id="BS_C01_S02_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं कर्मकर्तृव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-02-04 ॥">ओं कर्मकर्तृव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-02-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V04" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V04" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V04_B1" data-verse="BS_C01_S02_V04" data-block-id="BS_C01_S02_V04_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘आत्मानां परस्मै शंसति’(ऐ.आ.३.२.३)">‘आत्मानां परस्मै शंसति’(ऐ.आ.३.२.३)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादि ॥04॥"> इत्यादि ॥04॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V04_B1" data-verse="BS_C01_S02_V04" data-block-id="BS_C01_S02_V04_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘आत्मानां परस्मै शंसति’(ऐ.आ.३.२.३)">‘आत्मानां परस्मै शंसति’(ऐ.आ.३.२.३)</span></span></span><span data-deva="इत्यादि ॥04॥"> इत्यादि ॥04॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V05" data-block-id="BS_C01_S02_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं शब्दविशेषात् ओम् ॥ 05-36 ॥">ओं शब्दविशेषात् ओम् ॥ 05-36 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V05" data-block-id="BS_C01_S02_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं शब्दविशेषात् ओम् ॥ 05-36 ॥">ओं शब्दविशेषात् ओम् ॥ 05-36 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V05" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V05" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V05_B1" data-verse="BS_C01_S02_V05" data-block-id="BS_C01_S02_V05_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘एतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३)">‘एतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३)</span></span></span><span data-deva=" इति । न हि जीवमेव ब्रह्मेत्याचक्षते ।"> इति । न हि जीवमेव ब्रह्मेत्याचक्षते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V05_B1" data-verse="BS_C01_S02_V05" data-block-id="BS_C01_S02_V05_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘एतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३)">‘एतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३)</span></span></span><span data-deva="इति । न हि जीवमेव ब्रह्मेत्याचक्षते ।"> इति । न हि जीवमेव ब्रह्मेत्याचक्षते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V05_B2" data-verse="BS_C01_S02_V05" data-block-id="BS_C01_S02_V05_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Indradyumnashakha-id"><span data-deva="‘एष उ एव ब्रह्मैष उ एवात्मैष उ एव सवितैष उ एवेन्द्र एष उ एव हरिर्हरति परः परानन्दः’">‘एष उ एव ब्रह्मैष उ एवात्मैष उ एव सवितैष उ एवेन्द्र एष उ एव हरिर्हरति परः परानन्दः’</span></span></span><span data-deva=" इति चेन्द्रद्युम्नशाखायाम् ॥ 05 ॥"> इति चेन्द्रद्युम्नशाखायाम् ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V05_B2" data-verse="BS_C01_S02_V05" data-block-id="BS_C01_S02_V05_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Indradyumnashakha-id"><span data-deva="‘एष उ एव ब्रह्मैष उ एवात्मैष उ एव सवितैष उ एवेन्द्र एष उ एव हरिर्हरति परः परानन्दः’">‘एष उ एव ब्रह्मैष उ एवात्मैष उ एव सवितैष उ एवेन्द्र एष उ एव हरिर्हरति परः परानन्दः’</span></span></span><span data-deva="इति चेन्द्रद्युम्नशाखायाम् ॥ 05 ॥"> इति चेन्द्रद्युम्नशाखायाम् ॥ 05 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V06" data-block-id="BS_C01_S02_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं स्मृतेश्च ओम् ॥ 01-02-06 ॥">ओं स्मृतेश्च ओम् ॥ 01-02-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V06" data-block-id="BS_C01_S02_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं स्मृतेश्च ओम् ॥ 01-02-06 ॥">ओं स्मृतेश्च ओम् ॥ 01-02-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V06" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V06" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V06_B1" data-verse="BS_C01_S02_V06" data-block-id="BS_C01_S02_V06_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः’(भ.गी.१०.२०)">‘अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः’(भ.गी.१०.२०)</span></span></span><span data-deva=",">,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा’(भ.गी.१५.१३)">‘गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा’(भ.गी.१५.१३)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादि ।"> इत्यादि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V06_B1" data-verse="BS_C01_S02_V06" data-block-id="BS_C01_S02_V06_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः’(भ.गी.१०.२०)">‘अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः’(भ.गी.१०.२०)</span></span></span><span data-deva=",">,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा’(भ.गी.१५.१३)">‘गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा’(भ.गी.१५.१३)</span></span></span><span data-deva="इत्यादि ।"> इत्यादि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V06_B2" data-verse="BS_C01_S02_V06" data-block-id="BS_C01_S02_V06_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न चाप्रामाणिकं कल्प्यम् ॥ 06 ॥">न चाप्रामाणिकं कल्प्यम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V06_B2" data-verse="BS_C01_S02_V06" data-block-id="BS_C01_S02_V06_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न चाप्रामाणिकं कल्प्यम् ॥ 06 ॥">न चाप्रामाणिकं कल्प्यम् ॥ 06 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 455: Line 424:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V07_B1" data-verse="BS_C01_S02_V07" data-block-id="BS_C01_S02_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वेषु भूतेषु’ इति अल्पौकस्त्वात्, चक्षुर्मयत्वादिना जीवव्यपदेशाच्च नेति चेन्न ।">‘सर्वेषु भूतेषु’ इति अल्पौकस्त्वात्, चक्षुर्मयत्वादिना जीवव्यपदेशाच्च नेति चेन्न ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V07_B1" data-verse="BS_C01_S02_V07" data-block-id="BS_C01_S02_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वेषु भूतेषु’ इति अल्पौकस्त्वात्, चक्षुर्मयत्वादिना जीवव्यपदेशाच्च नेति चेन्न ।">‘सर्वेषु भूतेषु’ इति अल्पौकस्त्वात्, चक्षुर्मयत्वादिना जीवव्यपदेशाच्च नेति चेन्न ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V07_B2" data-verse="BS_C01_S02_V07" data-block-id="BS_C01_S02_V07_B2" style="position: relative;"><span data-deva="अर्भकौकस्त्वेन चक्षुर्मयत्वादिरूपेण च तस्यैव विष्णोर्निचाय्यत्वात् ।">अर्भकौकस्त्वेन चक्षुर्मयत्वादिरूपेण च तस्यैव विष्णोर्निचाय्यत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V07_B2" data-verse="BS_C01_S02_V07" data-block-id="BS_C01_S02_V07_B2" style="position: relative;"><span data-deva="अर्भकौकस्त्वेन चक्षुर्मयत्वादिरूपेण च तस्यैव विष्णोर्निचाय्यत्वात् ।">अर्भकौकस्त्वेन चक्षुर्मयत्वादिरूपेण च तस्यैव विष्णोर्निचाय्यत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V07_B3" data-verse="BS_C01_S02_V07" data-block-id="BS_C01_S02_V07_B3" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वगतत्वेऽप्यल्पौकस्त्वं च युज्यते, व्योमवत् ।">सर्वगतत्वेऽप्यल्पौकस्त्वं च युज्यते, व्योमवत् ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘सर्वेन्द्रियमयो विष्णुः सर्वप्राणिषु च स्थितः ।">‘सर्वेन्द्रियमयो विष्णुः सर्वप्राणिषु च स्थितः ।</span><br><span data-deva="सर्वनामाभिधेयश्च सर्ववेदोदितश्च सः’">सर्वनामाभिधेयश्च सर्ववेदोदितश्च सः’</span></span></span><span data-deva=" इति स्कान्दे ॥ 07 ॥"> इति स्कान्दे ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V07_B3" data-verse="BS_C01_S02_V07" data-block-id="BS_C01_S02_V07_B3" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वगतत्वेऽप्यल्पौकस्त्वं च युज्यते, व्योमवत् ।">सर्वगतत्वेऽप्यल्पौकस्त्वं च युज्यते, व्योमवत् ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘सर्वेन्द्रियमयो विष्णुः सर्वप्राणिषु च स्थितः ।">‘सर्वेन्द्रियमयो विष्णुः सर्वप्राणिषु च स्थितः ।</span><br><span data-deva="सर्वनामाभिधेयश्च सर्ववेदोदितश्च सः’">सर्वनामाभिधेयश्च सर्ववेदोदितश्च सः’</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे ॥ 07 ॥"> इति स्कान्दे ॥ 07 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V08" data-block-id="BS_C01_S02_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं सम्भोगप्राप्तिरिति चेन्न वैशेष्यात् ओम् ॥ 08-39 ॥">ओं सम्भोगप्राप्तिरिति चेन्न वैशेष्यात् ओम् ॥ 08-39 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V08" data-block-id="BS_C01_S02_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं सम्भोगप्राप्तिरिति चेन्न वैशेष्यात् ओम् ॥ 08-39 ॥">ओं सम्भोगप्राप्तिरिति चेन्न वैशेष्यात् ओम् ॥ 08-39 ॥</span></span></span></div>
Line 461: Line 430:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V08" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V08" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V08_B1" data-verse="BS_C01_S02_V08" data-block-id="BS_C01_S02_V08_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘जीवपरयोरेकशरीरस्थत्वे समानभोगप्राप्तिः&nbsp;? इति चेन्न । सामर्थ्य वैशेष्यात् ।">‘जीवपरयोरेकशरीरस्थत्वे समानभोगप्राप्तिः&nbsp;? इति चेन्न । सामर्थ्य वैशेष्यात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V08_B1" data-verse="BS_C01_S02_V08" data-block-id="BS_C01_S02_V08_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘जीवपरयोरेकशरीरस्थत्वे समानभोगप्राप्तिः&nbsp;? इति चेन्न । सामर्थ्य वैशेष्यात् ।">‘जीवपरयोरेकशरीरस्थत्वे समानभोगप्राप्तिः&nbsp;? इति चेन्न । सामर्थ्य वैशेष्यात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V08_B2" data-verse="BS_C01_S02_V08" data-block-id="BS_C01_S02_V08_B2" style="position: relative;"><span data-deva="उक्तं च गारुडे
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V08_B2" data-verse="BS_C01_S02_V08" data-block-id="BS_C01_S02_V08_B2" style="position: relative;"><span data-deva="उक्तं च गारुडे">उक्तं च गारुडे
">उक्तं च गारुडे
</span><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="‘सर्वज्ञाल्पज्ञताभेदात् सर्वशक्त्यल्पशक्तितः ।">‘सर्वज्ञाल्पज्ञताभेदात् सर्वशक्त्यल्पशक्तितः ।</span><br><span data-deva="स्वातन्त्र्यपारतन्त्र्याभ्यां सम्भोगो नेशजीवयोः’">स्वातन्त्र्यपारतन्त्र्याभ्यां सम्भोगो नेशजीवयोः’</span></span><span data-deva="इति च ॥08॥"> इति च ॥08॥</span></div>
</span><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="‘सर्वज्ञाल्पज्ञताभेदात् सर्वशक्त्यल्पशक्तितः ।">‘सर्वज्ञाल्पज्ञताभेदात् सर्वशक्त्यल्पशक्तितः ।</span><br><span data-deva="स्वातन्त्र्यपारतन्त्र्याभ्यां सम्भोगो नेशजीवयोः’">स्वातन्त्र्यपारतन्त्र्याभ्यां सम्भोगो नेशजीवयोः’</span></span><span data-deva=" इति च ॥08॥"> इति च ॥08॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अत्तृत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A013"></span></p><h4 id="अत्तृत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अत्तृत्वाधिकरणम्">अत्तृत्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अत्तृत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A013"></span></p><h4 id="अत्तृत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अत्तृत्वाधिकरणम्">अत्तृत्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V09_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V09_I01" data-verse="BS_C01_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V09_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V09_I01" data-verse="BS_C01_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘जन्माद्यस्य यतः’(ब्र.सू.१.१.२) इत्युक्तम् । तत्रात्तृत्वं,">‘जन्माद्यस्य यतः’(ब्र.सू.१.१.२) इत्युक्तम् । तत्रात्तृत्वं,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘स यद्यदेवासृजत तत्तदत्तुमध्रियत । सर्वां वा अत्तीति तददितेरदितित्वम्’(बृ.उ.३.२.५)">‘स यद्यदेवासृजत तत्तदत्तुमध्रियत । सर्वां वा अत्तीति तददितेरदितित्वम्’(बृ.उ.३.२.५)</span></span></span><span data-deva=" इत्यदितेः प्रतीयते ।"> इत्यदितेः प्रतीयते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘जन्माद्यस्य यतः’(ब्र.सू.१.१.२) इत्युक्तम् । तत्रात्तृत्वं,">‘जन्माद्यस्य यतः’(ब्र.सू.१.१.२) इत्युक्तम् । तत्रात्तृत्वं,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘स यद्यदेवासृजत तत्तदत्तुमध्रियत । सर्वां वा अत्तीति तददितेरदितित्वम्’(बृ.उ.३.२.५)">‘स यद्यदेवासृजत तत्तदत्तुमध्रियत । सर्वां वा अत्तीति तददितेरदितित्वम्’(बृ.उ.३.२.५)</span></span></span><span data-deva="इत्यदितेः प्रतीयते ।"> इत्यदितेः प्रतीयते ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V09_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V09_I02" data-verse="BS_C01_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V09_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V09_I02" data-verse="BS_C01_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘स यद्यदेवासृजत’ इति पुल्लिङ्गम् च ">‘स यद्यदेवासृजत’ इति पुल्लिङ्गम् च </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘कूटस्थोऽक्षर उच्यते’(भ.गी.१५.१६)">‘कूटस्थोऽक्षर उच्यते’(भ.गी.१५.१६)</span></span></span><span data-deva="इतिवत् (इत्यादिवत्) । अत्रोच्यते –">इतिवत् (इत्यादिवत्) । अत्रोच्यते –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘स यद्यदेवासृजत’ इति पुल्लिङ्गम् च">‘स यद्यदेवासृजत’ इति पुल्लिङ्गम् च </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘कूटस्थोऽक्षर उच्यते’(भ.गी.१५.१६)">‘कूटस्थोऽक्षर उच्यते’(भ.गी.१५.१६)</span></span></span><span data-deva="इतिवत् (इत्यादिवत्) । अत्रोच्यते –">इतिवत् (इत्यादिवत्) । अत्रोच्यते –</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V09" data-block-id="BS_C01_S02_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अत्ताचराचरग्रहणात् ओम् ॥ 09-40 ॥">ओम् अत्ताचराचरग्रहणात् ओम् ॥ 09-40 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V09" data-block-id="BS_C01_S02_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अत्ताचराचरग्रहणात् ओम् ॥ 09-40 ॥">ओम् अत्ताचराचरग्रहणात् ओम् ॥ 09-40 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V09" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V09" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V09_B1" data-verse="BS_C01_S02_V09" data-block-id="BS_C01_S02_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न हि चराचरस्य= सर्वस्य अत्तृत्वमदितेः ।">न हि चराचरस्य= सर्वस्य अत्तृत्वमदितेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V09_B1" data-verse="BS_C01_S02_V09" data-block-id="BS_C01_S02_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न हि चराचरस्य= सर्वस्य अत्तृत्वमदितेः ।">न हि चराचरस्य= सर्वस्य अत्तृत्वमदितेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V09_B2" data-verse="BS_C01_S02_V09" data-block-id="BS_C01_S02_V09_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘स्रष्टा पाता तथैवात्ता निखिलस्यैक एव तु ।">‘स्रष्टा पाता तथैवात्ता निखिलस्यैक एव तु ।</span><br><span data-deva=" वासुदेवः परः पुंसामितरेऽल्पस्य वा न वा’"> वासुदेवः परः पुंसामितरेऽल्पस्य वा न वा’</span></span></span><span data-deva=" इति स्कान्दे ।"> इति स्कान्दे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V09_B2" data-verse="BS_C01_S02_V09" data-block-id="BS_C01_S02_V09_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘स्रष्टा पाता तथैवात्ता निखिलस्यैक एव तु ।">‘स्रष्टा पाता तथैवात्ता निखिलस्यैक एव तु ।</span><br><span data-deva="वासुदेवः परः पुंसामितरेऽल्पस्य वा न वा’"> वासुदेवः परः पुंसामितरेऽल्पस्य वा न वा’</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे ।"> इति स्कान्दे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V09_B3" data-verse="BS_C01_S02_V09" data-block-id="BS_C01_S02_V09_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Shruthi-id"><span data-deva="‘एकः पुरस्ताद्य इदं बभूव यतो बभूव भुवनस्य गोपाः ।">‘एकः पुरस्ताद्य इदं बभूव यतो बभूव भुवनस्य गोपाः ।</span><br><span data-deva="यमप्येति भुवनं साम्पराये स नो हरिर्घृतमिहायुषेऽत्तु देवः’">यमप्येति भुवनं साम्पराये स नो हरिर्घृतमिहायुषेऽत्तु देवः’</span></span></span><span data-deva=" इति श्रुतिः ॥ 09 ॥"> इति श्रुतिः ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V09_B3" data-verse="BS_C01_S02_V09" data-block-id="BS_C01_S02_V09_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Shruthi-id"><span data-deva="‘एकः पुरस्ताद्य इदं बभूव यतो बभूव भुवनस्य गोपाः ।">‘एकः पुरस्ताद्य इदं बभूव यतो बभूव भुवनस्य गोपाः ।</span><br><span data-deva="यमप्येति भुवनं साम्पराये स नो हरिर्घृतमिहायुषेऽत्तु देवः’">यमप्येति भुवनं साम्पराये स नो हरिर्घृतमिहायुषेऽत्तु देवः’</span></span></span><span data-deva="इति श्रुतिः ॥ 09 ॥"> इति श्रुतिः ॥ 09 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V10" data-block-id="BS_C01_S02_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं प्रकरणाच्च ओम् ॥ 01-02-10 ॥">ओं प्रकरणाच्च ओम् ॥ 01-02-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V10" data-block-id="BS_C01_S02_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं प्रकरणाच्च ओम् ॥ 01-02-10 ॥">ओं प्रकरणाच्च ओम् ॥ 01-02-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अत्तृत्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति अत्तृत्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अत्तृत्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति अत्तृत्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V10" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V10" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V10_B1" data-verse="BS_C01_S02_V10" data-block-id="BS_C01_S02_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अप्संवत्सरसृष्ट्यादिना तत्प्रकरणाच्च(प्रकरणत्वाच्च) ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V10_B1" data-verse="BS_C01_S02_V10" data-block-id="BS_C01_S02_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अप्संवत्सरसृष्ट्यादिना तत्प्रकरणाच्च(प्रकरणत्वाच्च) ।">अप्संवत्सरसृष्ट्यादिना तत्प्रकरणाच्च(प्रकरणत्वाच्च) ।
">अप्संवत्सरसृष्ट्यादिना तत्प्रकरणाच्च(प्रकरणत्वाच्च) ।
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘नेहाऽसीत् किञ्चनाप्यादौ मृत्युरासीद्धरिस्तदा ।">‘नेहाऽसीत् किञ्चनाप्यादौ मृत्युरासीद्धरिस्तदा ।</span><br><span data-deva="सोऽत्मनो मनसाऽस्राक्षीद् अप एव जनार्दनः’ ॥">सोऽत्मनो मनसाऽस्राक्षीद् अप एव जनार्दनः’ ॥</span></span>
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘नेहाऽसीत् किञ्चनाप्यादौ मृत्युरासीद्धरिस्तदा ।">‘नेहाऽसीत् किञ्चनाप्यादौ मृत्युरासीद्धरिस्तदा ।</span><br><span data-deva="सोऽत्मनो मनसाऽस्राक्षीद् अप एव जनार्दनः’ ॥">सोऽत्मनो मनसाऽस्राक्षीद् अप एव जनार्दनः’ ॥</span></span>
<span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="शयानस्तासु भगवान् निर्ममेऽण्डं महत्तरम् ।">शयानस्तासु भगवान् निर्ममेऽण्डं महत्तरम् ।</span><br><span data-deva="तत्र संवत्सरं नाम ब्रह्माणमसृजत् प्रभुः ॥">तत्र संवत्सरं नाम ब्रह्माणमसृजत् प्रभुः ॥</span><br><span data-deva="तमत्तुं व्याददादास्यं तदाऽसौ विरुराव ह ॥">तमत्तुं व्याददादास्यं तदाऽसौ विरुराव ह ॥</span></span>
<span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="शयानस्तासु भगवान् निर्ममेऽण्डं महत्तरम् ।">शयानस्तासु भगवान् निर्ममेऽण्डं महत्तरम् ।</span><br><span data-deva="तत्र संवत्सरं नाम ब्रह्माणमसृजत् प्रभुः ॥">तत्र संवत्सरं नाम ब्रह्माणमसृजत् प्रभुः ॥</span><br><span data-deva="तमत्तुं व्याददादास्यं तदाऽसौ विरुराव ह ॥">तमत्तुं व्याददादास्यं तदाऽसौ विरुराव ह ॥</span></span>
</p>
</p>
<span class="gr-reference gr-ref-Brahmavaivarte-id"><span data-deva="अथ तं(तत्) कृपया विष्णुः सृष्टिकर्मण्ययोजयत् ।">अथ तं(तत्) कृपया विष्णुः सृष्टिकर्मण्ययोजयत् ।</span><br><span data-deva="सोऽसृजद्भुवनं विश्वमद्यार्थं हरये विभुः">सोऽसृजद्भुवनं विश्वमद्यार्थं हरये विभुः</span></span><span data-deva=" इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 10 ॥"> इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 10 ॥</span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Brahmavaivarte-id"><span data-deva="अथ तं(तत्) कृपया विष्णुः सृष्टिकर्मण्ययोजयत् ।">अथ तं(तत्) कृपया विष्णुः सृष्टिकर्मण्ययोजयत् ।</span><br><span data-deva="सोऽसृजद्भुवनं विश्वमद्यार्थं हरये विभुः">सोऽसृजद्भुवनं विश्वमद्यार्थं हरये विभुः</span></span><span data-deva="इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 10 ॥"> इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 10 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुहाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A014"></span></p><h4 id="गुहाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.97.E0.A5.81.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="गुहाधिकरणम्">गुहाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुहाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A014"></span></p><h4 id="गुहाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.97.E0.A5.81.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.97.E0.A5.81.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="गुहाधिकरणम्">गुहाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V11_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V11_I01" data-verse="BS_C01_S02_V11" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V11_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V11_I01" data-verse="BS_C01_S02_V11" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वात्रैकः परः उक्तः ।">सर्वात्रैकः परः उक्तः ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वात्रैकः परः उक्तः ।">सर्वात्रैकः परः उक्तः ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V11_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V11_I02" data-verse="BS_C01_S02_V11" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V11_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V11_I02" data-verse="BS_C01_S02_V11" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘ऋतं पिबन्तौ सुकृतस्य लोके गुहां प्रविष्टौ परमे परार्धे ।">‘ऋतं पिबन्तौ सुकृतस्य लोके गुहां प्रविष्टौ परमे परार्धे ।</span><br><span data-deva=" छायाऽऽतपौ ब्रह्मविदो वदन्ति पञ्चाग्नयो ये च त्रिनाचिकेताः’ ।(क.उ.१.३.१)"> छायाऽऽतपौ ब्रह्मविदो वदन्ति पञ्चाग्नयो ये च त्रिनाचिकेताः’ ।(क.उ.१.३.१)</span></span></span><br><span data-deva=" इति पिबन्तौ प्रतीयेते, तौ कौ&nbsp;? इति । उच्यते ।"> इति पिबन्तौ प्रतीयेते, तौ कौ&nbsp;? इति । उच्यते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘ऋतं पिबन्तौ सुकृतस्य लोके गुहां प्रविष्टौ परमे परार्धे ।">‘ऋतं पिबन्तौ सुकृतस्य लोके गुहां प्रविष्टौ परमे परार्धे ।</span><br><span data-deva="छायाऽऽतपौ ब्रह्मविदो वदन्ति पञ्चाग्नयो ये च त्रिनाचिकेताः’ ।(क.उ.१.३.१)"> छायाऽऽतपौ ब्रह्मविदो वदन्ति पञ्चाग्नयो ये च त्रिनाचिकेताः’ ।(क.उ.१.३.१)</span></span></span><br><span data-deva="इति पिबन्तौ प्रतीयेते, तौ कौ&nbsp;? इति । उच्यते ।"> इति पिबन्तौ प्रतीयेते, तौ कौ&nbsp;? इति । उच्यते ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V11" data-block-id="BS_C01_S02_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं गुहां प्रविष्टावात्मानौ हि तद्दर्शनात् ओम् ॥ 01-02-11 ॥">ओं गुहां प्रविष्टावात्मानौ हि तद्दर्शनात् ओम् ॥ 01-02-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V11" data-block-id="BS_C01_S02_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं गुहां प्रविष्टावात्मानौ हि तद्दर्शनात् ओम् ॥ 01-02-11 ॥">ओं गुहां प्रविष्टावात्मानौ हि तद्दर्शनात् ओम् ॥ 01-02-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V11" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V11" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V11_B1" data-verse="BS_C01_S02_V11" data-block-id="BS_C01_S02_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="गुहां प्रविष्टौ पिबन्तौ विष्णुरूपे एव ।">गुहां प्रविष्टौ पिबन्तौ विष्णुरूपे एव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V11_B1" data-verse="BS_C01_S02_V11" data-block-id="BS_C01_S02_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="गुहां प्रविष्टौ पिबन्तौ विष्णुरूपे एव ।">गुहां प्रविष्टौ पिबन्तौ विष्णुरूपे एव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V11_B2" data-verse="BS_C01_S02_V11" data-block-id="BS_C01_S02_V11_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘घर्मा समन्ता त्रिवृतं व्यापतुः तयोर्जुष्टिं मातरिश्वा जगाम’(ऋ.सं.१०.११४.११)">‘घर्मा समन्ता त्रिवृतं व्यापतुः तयोर्जुष्टिं मातरिश्वा जगाम’(ऋ.सं.१०.११४.११)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिना तद्दर्शनात् ।"> इत्यादिना तद्दर्शनात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V11_B2" data-verse="BS_C01_S02_V11" data-block-id="BS_C01_S02_V11_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘घर्मा समन्ता त्रिवृतं व्यापतुः तयोर्जुष्टिं मातरिश्वा जगाम’(ऋ.सं.१०.११४.११)">‘घर्मा समन्ता त्रिवृतं व्यापतुः तयोर्जुष्टिं मातरिश्वा जगाम’(ऋ.सं.१०.११४.११)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना तद्दर्शनात् ।"> इत्यादिना तद्दर्शनात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V11_B3" data-verse="BS_C01_S02_V11" data-block-id="BS_C01_S02_V11_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhathsamhita-id"><span data-deva="‘आत्माऽन्तरात्मेति हरिरेक एव द्विधा स्थितः ।">‘आत्माऽन्तरात्मेति हरिरेक एव द्विधा स्थितः ।</span><br><span data-deva="निविष्टो हृदयेनित्यं रसं पिबति कर्मजम्">निविष्टो हृदयेनित्यं रसं पिबति कर्मजम्</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्संहितायाम् ।">इति बृहत्संहितायाम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V11_B3" data-verse="BS_C01_S02_V11" data-block-id="BS_C01_S02_V11_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhathsamhita-id"><span data-deva="‘आत्माऽन्तरात्मेति हरिरेक एव द्विधा स्थितः ।">‘आत्माऽन्तरात्मेति हरिरेक एव द्विधा स्थितः ।</span><br><span data-deva="निविष्टो हृदयेनित्यं रसं पिबति कर्मजम्">निविष्टो हृदयेनित्यं रसं पिबति कर्मजम्</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्संहितायाम् ।">इति बृहत्संहितायाम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V11_B5" data-verse="BS_C01_S02_V11" data-block-id="BS_C01_S02_V11_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘शुभं पिबत्यसौ नित्यं नाशुभं स हरिः पिबेत् ।">‘शुभं पिबत्यसौ नित्यं नाशुभं स हरिः पिबेत् ।</span><br><span data-deva="पूर्णानन्दमयस्यास्य चेष्टा न ज्ञायते क्वचित्’">पूर्णानन्दमयस्यास्य चेष्टा न ज्ञायते क्वचित्’</span></span></span><span data-deva="इति पाद्मे ॥">इति पाद्मे ॥</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘यो वेद निहितं गुहायाम्’(तै.उ.२.१)">‘यो वेद निहितं गुहायाम्’(तै.उ.२.१)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिना प्रसिद्धं ‘हि’शब्देन दर्शयति ॥ 11 ॥"> इत्यादिना प्रसिद्धं ‘हि’शब्देन दर्शयति ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V11_B5" data-verse="BS_C01_S02_V11" data-block-id="BS_C01_S02_V11_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘शुभं पिबत्यसौ नित्यं नाशुभं स हरिः पिबेत् ।">‘शुभं पिबत्यसौ नित्यं नाशुभं स हरिः पिबेत् ।</span><br><span data-deva="पूर्णानन्दमयस्यास्य चेष्टा न ज्ञायते क्वचित्’">पूर्णानन्दमयस्यास्य चेष्टा न ज्ञायते क्वचित्’</span></span></span><span data-deva="इति पाद्मे ॥">इति पाद्मे ॥</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘यो वेद निहितं गुहायाम्’(तै.उ.२.१)">‘यो वेद निहितं गुहायाम्’(तै.उ.२.१)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना प्रसिद्धं ‘हि’शब्देन दर्शयति ॥ 11 ॥"> इत्यादिना प्रसिद्धं ‘हि’शब्देन दर्शयति ॥ 11 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं विशेषणाच्च ओम् ॥ 01-02-12 ॥">ओं विशेषणाच्च ओम् ॥ 01-02-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं विशेषणाच्च ओम् ॥ 01-02-12 ॥">ओं विशेषणाच्च ओम् ॥ 01-02-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति गुहाधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति गुहाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति गुहाधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति गुहाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V12" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V12" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V12_B1" data-verse="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म तत्परम्’(क.उ.१.३.२)">‘यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म तत्परम्’(क.उ.१.३.२)</span></span></span><span data-deva=" इति ।"> इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V12_B1" data-verse="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म तत्परम्’(क.उ.१.३.२)">‘यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म तत्परम्’(क.उ.१.३.२)</span></span></span><span data-deva="इति ।"> इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V12_B2" data-verse="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘पृथग् वक्तुं गुणास्तस्य न शक्यन्तेऽमितत्वतः ।">‘पृथग् वक्तुं गुणास्तस्य न शक्यन्तेऽमितत्वतः ।</span><br><span data-deva="यतोऽतो ब्रह्मशब्देन सर्वेषां ग्रहणं भवेत्’ ॥">यतोऽतो ब्रह्मशब्देन सर्वेषां ग्रहणं भवेत्’ ॥</span></span>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V12_B2" data-verse="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘पृथग् वक्तुं गुणास्तस्य न शक्यन्तेऽमितत्वतः ।">‘पृथग् वक्तुं गुणास्तस्य न शक्यन्तेऽमितत्वतः ।</span><br><span data-deva="यतोऽतो ब्रह्मशब्देन सर्वेषां ग्रहणं भवेत्’ ॥">यतोऽतो ब्रह्मशब्देन सर्वेषां ग्रहणं भवेत्’ ॥</span></span>
<span class="gr-reference gr-ref-Brahmapurana-id"><span data-deva="एतस्माद्ब्रह्मशब्दोऽयं विष्णोरेव विशेषणम् ।">एतस्माद्ब्रह्मशब्दोऽयं विष्णोरेव विशेषणम् ।</span><br><span data-deva="अमिता हि गुणा यस्मान्नान्येषां तमृते विभुम्’(प्रभुम्) ॥">अमिता हि गुणा यस्मान्नान्येषां तमृते विभुम्’(प्रभुम्) ॥</span></span><span data-deva=" इति ब्राह्मे ।"> इति ब्राह्मे ।</span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Brahmapurana-id"><span data-deva="एतस्माद्ब्रह्मशब्दोऽयं विष्णोरेव विशेषणम् ।">एतस्माद्ब्रह्मशब्दोऽयं विष्णोरेव विशेषणम् ।</span><br><span data-deva="अमिता हि गुणा यस्मान्नान्येषां तमृते विभुम्’(प्रभुम्) ॥">अमिता हि गुणा यस्मान्नान्येषां तमृते विभुम्’(प्रभुम्) ॥</span></span><span data-deva="इति ब्राह्मे ।"> इति ब्राह्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V12_B3" data-verse="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12_B3" style="position: relative;"><span data-deva="न च जीवे समन्वयोऽभिधीयते ।">न च जीवे समन्वयोऽभिधीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V12_B3" data-verse="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12_B3" style="position: relative;"><span data-deva="न च जीवे समन्वयोऽभिधीयते ।">न च जीवे समन्वयोऽभिधीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V12_B4" data-verse="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Paingishruti-id"><span data-deva="‘सत्य आत्मा, सत्यो जीवः, सत्यं भिदा सत्यं भिदा सत्यं भिदा, मैवाऽरुवण्यो मैवाऽरुवण्यो मैवाऽरुवण्यः’">‘सत्य आत्मा, सत्यो जीवः, सत्यं भिदा सत्यं भिदा सत्यं भिदा, मैवाऽरुवण्यो मैवाऽरुवण्यो मैवाऽरुवण्यः’</span></span></span><span data-deva=" इति पैङ्गिश्रुतिः ।"> इति पैङ्गिश्रुतिः ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhallaveyashruti-id"><span data-deva="‘आत्मा हि परमः स्वतन्त्रोऽधिगुणः, जीवोऽल्पशक्तिरस्वतन्त्रोऽवरः’">‘आत्मा हि परमः स्वतन्त्रोऽधिगुणः, जीवोऽल्पशक्तिरस्वतन्त्रोऽवरः’</span></span></span><span data-deva=" इति च भाल्लवेयश्रुतिः ।"> इति च भाल्लवेयश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V12_B4" data-verse="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Paingishruti-id"><span data-deva="‘सत्य आत्मा, सत्यो जीवः, सत्यं भिदा सत्यं भिदा सत्यं भिदा, मैवाऽरुवण्यो मैवाऽरुवण्यो मैवाऽरुवण्यः’">‘सत्य आत्मा, सत्यो जीवः, सत्यं भिदा सत्यं भिदा सत्यं भिदा, मैवाऽरुवण्यो मैवाऽरुवण्यो मैवाऽरुवण्यः’</span></span></span><span data-deva="इति पैङ्गिश्रुतिः ।"> इति पैङ्गिश्रुतिः ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhallaveyashruti-id"><span data-deva="‘आत्मा हि परमः स्वतन्त्रोऽधिगुणः, जीवोऽल्पशक्तिरस्वतन्त्रोऽवरः’">‘आत्मा हि परमः स्वतन्त्रोऽधिगुणः, जीवोऽल्पशक्तिरस्वतन्त्रोऽवरः’</span></span></span><span data-deva="इति च भाल्लवेयश्रुतिः ।"> इति च भाल्लवेयश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V12_B5" data-verse="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12_B5" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘यथेश्वरस्य जीवस्य भेदः सत्यो विनिश्चयात् ।">‘यथेश्वरस्य जीवस्य भेदः सत्यो विनिश्चयात् ।</span><br><span data-deva="एवमेव हि मे वाचं सत्यां कर्तुमिहार्हसि’ ॥">एवमेव हि मे वाचं सत्यां कर्तुमिहार्हसि’ ॥</span></span>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V12_B5" data-verse="BS_C01_S02_V12" data-block-id="BS_C01_S02_V12_B5" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘यथेश्वरस्य जीवस्य भेदः सत्यो विनिश्चयात् ।">‘यथेश्वरस्य जीवस्य भेदः सत्यो विनिश्चयात् ।</span><br><span data-deva="एवमेव हि मे वाचं सत्यां कर्तुमिहार्हसि’ ॥">एवमेव हि मे वाचं सत्यां कर्तुमिहार्हसि’ ॥</span></span>
<p><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘यथेश्वरश्च जीवश्च सत्यभेदौ परस्परम् ।">‘यथेश्वरश्च जीवश्च सत्यभेदौ परस्परम् ।</span><br><span data-deva="तेन सत्येन मां देवास्त्रायन्तु सहकेशवाः ॥’">तेन सत्येन मां देवास्त्रायन्तु सहकेशवाः ॥’</span></span>
<p><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘यथेश्वरश्च जीवश्च सत्यभेदौ परस्परम् ।">‘यथेश्वरश्च जीवश्च सत्यभेदौ परस्परम् ।</span><br><span data-deva="तेन सत्येन मां देवास्त्रायन्तु सहकेशवाः ॥’">तेन सत्येन मां देवास्त्रायन्तु सहकेशवाः ॥’</span></span>
</p><span data-deva="
</p><span data-deva="इत्यदेर्नासत्यो भेदः ॥ 12 ॥">
इत्यदेर्नासत्यो भेदः ॥ 12 ॥">
इत्यदेर्नासत्यो भेदः ॥ 12 ॥</span></div>
इत्यदेर्नासत्यो भेदः ॥ 12 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इत्यन्तराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A015"></span></p><h4 id="इत्यन्तराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इत्यन्तराधिकरणम्">इत्यन्तराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इत्यन्तराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A015"></span></p><h4 id="इत्यन्तराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इत्यन्तराधिकरणम्">इत्यन्तराधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V13_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V13_I01" data-verse="BS_C01_S02_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V13_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V13_I01" data-verse="BS_C01_S02_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘आदित्ये विष्णुः’ इत्युक्तम् ।">‘आदित्ये विष्णुः’ इत्युक्तम् ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘य एष आदित्ये पुरुषः सोऽहमस्मि, स एवाहमस्मि’(छां.उ.४.११)">‘य एष आदित्ये पुरुषः सोऽहमस्मि, स एवाहमस्मि’(छां.उ.४.११)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादावग्नीनामेवाऽदित्यस्थत्वमुच्यते ।"> इत्यादावग्नीनामेवाऽदित्यस्थत्वमुच्यते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘आदित्ये विष्णुः’ इत्युक्तम् ।">‘आदित्ये विष्णुः’ इत्युक्तम् ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘य एष आदित्ये पुरुषः सोऽहमस्मि, स एवाहमस्मि’(छां.उ.४.११)">‘य एष आदित्ये पुरुषः सोऽहमस्मि, स एवाहमस्मि’(छां.उ.४.११)</span></span></span><span data-deva="इत्यादावग्नीनामेवाऽदित्यस्थत्वमुच्यते ।"> इत्यादावग्नीनामेवाऽदित्यस्थत्वमुच्यते ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V13_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V13_I02" data-verse="BS_C01_S02_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V13_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V13_I02" data-verse="BS_C01_S02_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अतोऽक्ष्यादित्ययोरैक्याद्,">अतोऽक्ष्यादित्ययोरैक्याद्,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यत’(छां.उ.४.१५)">‘य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यत’(छां.उ.४.१५)</span></span></span><span data-deva=" इत्यत्राप्यग्निरेवोच्यते ।"> इत्यत्राप्यग्निरेवोच्यते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अतोऽक्ष्यादित्ययोरैक्याद्,">अतोऽक्ष्यादित्ययोरैक्याद्,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यत’(छां.उ.४.१५)">‘य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यत’(छां.उ.४.१५)</span></span></span><span data-deva="इत्यत्राप्यग्निरेवोच्यते ।"> इत्यत्राप्यग्निरेवोच्यते ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V13_I03" data-block-id="BS_C01_S02_V13_I03" data-verse="BS_C01_S02_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V13_I03" data-block-id="BS_C01_S02_V13_I03" data-verse="BS_C01_S02_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अतः ">अतः </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="तत् ‘यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्ते, एवम् एवंविधि पापं कर्म न श्लिष्यते’(छां.उ.४.१४.३)">तत् ‘यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्ते, एवम् एवंविधि पापं कर्म न श्लिष्यते’(छां.उ.४.१४.३)</span></span></span><span data-deva=" इत्यग्निज्ञानादेव सर्वपापश्लेषात् मोक्षोपपत्तिरिति । अतोऽब्रवीत् (ब्रवीति) –"> इत्यग्निज्ञानादेव सर्वपापश्लेषात् मोक्षोपपत्तिरिति । अतोऽब्रवीत् (ब्रवीति) –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अतः">अतः </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="तत् ‘यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्ते, एवम् एवंविधि पापं कर्म न श्लिष्यते’(छां.उ.४.१४.३)">तत् ‘यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्ते, एवम् एवंविधि पापं कर्म न श्लिष्यते’(छां.उ.४.१४.३)</span></span></span><span data-deva="इत्यग्निज्ञानादेव सर्वपापश्लेषात् मोक्षोपपत्तिरिति । अतोऽब्रवीत् (ब्रवीति) –"> इत्यग्निज्ञानादेव सर्वपापश्लेषात् मोक्षोपपत्तिरिति । अतोऽब्रवीत् (ब्रवीति) –</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V13" data-block-id="BS_C01_S02_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अन्तर उपपत्तेः ओम् ॥ 01-02-13 ॥">ओम् अन्तर उपपत्तेः ओम् ॥ 01-02-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V13" data-block-id="BS_C01_S02_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अन्तर उपपत्तेः ओम् ॥ 01-02-13 ॥">ओम् अन्तर उपपत्तेः ओम् ॥ 01-02-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V13" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V13" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V13" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V13" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V13_B1" data-verse="BS_C01_S02_V13" data-block-id="BS_C01_S02_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="चक्षुरन्तस्थो विष्णुरेव।">चक्षुरन्तस्थो विष्णुरेव।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘त्रिपादस्यामृतं दिवि’(ऋ.सं.१०.९०.३)">‘त्रिपादस्यामृतं दिवि’(ऋ.सं.१०.९०.३)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना तस्यैवामृतत्वाद्युपपत्तेः।">इत्यादिना तस्यैवामृतत्वाद्युपपत्तेः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V13_B1" data-verse="BS_C01_S02_V13" data-block-id="BS_C01_S02_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="चक्षुरन्तस्थो विष्णुरेव।">चक्षुरन्तस्थो विष्णुरेव।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘त्रिपादस्यामृतं दिवि’(ऋ.सं.१०.९०.३)">‘त्रिपादस्यामृतं दिवि’(ऋ.सं.१०.९०.३)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना तस्यैवामृतत्वाद्युपपत्तेः।">इत्यादिना तस्यैवामृतत्वाद्युपपत्तेः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V13_B2" data-verse="BS_C01_S02_V13" data-block-id="BS_C01_S02_V13_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मशब्दाद्युपपत्तेश्च ।">ब्रह्मशब्दाद्युपपत्तेश्च ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘सोऽहमस्मि’(छां.उ.४.११.१)">‘सोऽहमस्मि’(छां.उ.४.११.१)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादि त्वन्तर्याम्यपेक्षया ।"> इत्यादि त्वन्तर्याम्यपेक्षया ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V13_B2" data-verse="BS_C01_S02_V13" data-block-id="BS_C01_S02_V13_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मशब्दाद्युपपत्तेश्च ।">ब्रह्मशब्दाद्युपपत्तेश्च ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘सोऽहमस्मि’(छां.उ.४.११.१)">‘सोऽहमस्मि’(छां.उ.४.११.१)</span></span></span><span data-deva="इत्यादि त्वन्तर्याम्यपेक्षया ।"> इत्यादि त्वन्तर्याम्यपेक्षया ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V13_B3" data-verse="BS_C01_S02_V13" data-block-id="BS_C01_S02_V13_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahakoorma-id"><span data-deva="‘अन्तर्यामिणमीशेशमपेक्ष्याहं त्वमित्यपि ।">‘अन्तर्यामिणमीशेशमपेक्ष्याहं त्वमित्यपि ।</span><br><span data-deva="सर्वे शब्दाः प्रयुज्यन्ते सति भेदेऽपि वस्तुषु’">सर्वे शब्दाः प्रयुज्यन्ते सति भेदेऽपि वस्तुषु’</span></span></span><span data-deva=" इति महाकौर्मे ॥ 13 ॥"> इति महाकौर्मे ॥ 13 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V13_B3" data-verse="BS_C01_S02_V13" data-block-id="BS_C01_S02_V13_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahakoorma-id"><span data-deva="‘अन्तर्यामिणमीशेशमपेक्ष्याहं त्वमित्यपि ।">‘अन्तर्यामिणमीशेशमपेक्ष्याहं त्वमित्यपि ।</span><br><span data-deva="सर्वे शब्दाः प्रयुज्यन्ते सति भेदेऽपि वस्तुषु’">सर्वे शब्दाः प्रयुज्यन्ते सति भेदेऽपि वस्तुषु’</span></span></span><span data-deva="इति महाकौर्मे ॥ 13 ॥"> इति महाकौर्मे ॥ 13 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V14" data-block-id="BS_C01_S02_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं स्थानादिव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-02-14 ॥">ओं स्थानादिव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-02-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V14" data-block-id="BS_C01_S02_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं स्थानादिव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-02-14 ॥">ओं स्थानादिव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-02-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V14" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V14" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V14_B1" data-verse="BS_C01_S02_V14" data-block-id="BS_C01_S02_V14_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘तद्यदस्मिन् सर्पिर्वोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति’(छां.उ.४.१५.१)">‘तद्यदस्मिन् सर्पिर्वोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति’(छां.उ.४.१५.१)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिस्थानशक्तिः, "> इत्यादिस्थानशक्तिः, </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘वामनिः, भामनिः’(छां.उ.४.१५.३-४)">‘वामनिः, भामनिः’(छां.उ.४.१५.३-४)</span></span></span><span data-deva=" इत्याद्यात्मशक्तिश्चोच्यते । तस्य ह्येत्यल्लिङ्गम् ।"> इत्याद्यात्मशक्तिश्चोच्यते । तस्य ह्येत्यल्लिङ्गम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V14_B1" data-verse="BS_C01_S02_V14" data-block-id="BS_C01_S02_V14_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘तद्यदस्मिन् सर्पिर्वोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति’(छां.उ.४.१५.१)">‘तद्यदस्मिन् सर्पिर्वोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति’(छां.उ.४.१५.१)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिस्थानशक्तिः,"> इत्यादिस्थानशक्तिः, </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘वामनिः, भामनिः’(छां.उ.४.१५.३-४)">‘वामनिः, भामनिः’(छां.उ.४.१५.३-४)</span></span></span><span data-deva="इत्याद्यात्मशक्तिश्चोच्यते । तस्य ह्येत्यल्लिङ्गम् ।"> इत्याद्यात्मशक्तिश्चोच्यते । तस्य ह्येत्यल्लिङ्गम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V14_B2" data-verse="BS_C01_S02_V14" data-block-id="BS_C01_S02_V14_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chaturvedashikha-id"><span data-deva="‘स ईशः सोऽसपत्नः स हरिः स परः स परोवरीयान् यदिदं चक्षुषि सर्पिर्वोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति स वामनः स भामनः स आनन्दः सोऽच्युतः’">‘स ईशः सोऽसपत्नः स हरिः स परः स परोवरीयान् यदिदं चक्षुषि सर्पिर्वोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति स वामनः स भामनः स आनन्दः सोऽच्युतः’</span></span></span><span data-deva=" इति चतुर्वेदशिखायाम् ।"> इति चतुर्वेदशिखायाम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V14_B2" data-verse="BS_C01_S02_V14" data-block-id="BS_C01_S02_V14_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chaturvedashikha-id"><span data-deva="‘स ईशः सोऽसपत्नः स हरिः स परः स परोवरीयान् यदिदं चक्षुषि सर्पिर्वोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति स वामनः स भामनः स आनन्दः सोऽच्युतः’">‘स ईशः सोऽसपत्नः स हरिः स परः स परोवरीयान् यदिदं चक्षुषि सर्पिर्वोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति स वामनः स भामनः स आनन्दः सोऽच्युतः’</span></span></span><span data-deva="इति चतुर्वेदशिखायाम् ।"> इति चतुर्वेदशिखायाम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V14_B3" data-verse="BS_C01_S02_V14" data-block-id="BS_C01_S02_V14_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamana-id"><span data-deva="‘यत्स्थानत्वादिदं चक्षुरसङ्गं सर्ववस्तुभिः ।">‘यत्स्थानत्वादिदं चक्षुरसङ्गं सर्ववस्तुभिः ।</span><br><span data-deva=" स वामनः परोऽस्माकं गतिरित्येव चिन्तयेत्’"> स वामनः परोऽस्माकं गतिरित्येव चिन्तयेत्’</span></span></span><span data-deva=" इति वामने ॥ 14 ॥"> इति वामने ॥ 14 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V14_B3" data-verse="BS_C01_S02_V14" data-block-id="BS_C01_S02_V14_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamana-id"><span data-deva="‘यत्स्थानत्वादिदं चक्षुरसङ्गं सर्ववस्तुभिः ।">‘यत्स्थानत्वादिदं चक्षुरसङ्गं सर्ववस्तुभिः ।</span><br><span data-deva="स वामनः परोऽस्माकं गतिरित्येव चिन्तयेत्’"> स वामनः परोऽस्माकं गतिरित्येव चिन्तयेत्’</span></span></span><span data-deva="इति वामने ॥ 14 ॥"> इति वामने ॥ 14 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V15" data-block-id="BS_C01_S02_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं सुखविशिष्टाभिधानादेव च ओम् ॥ 01-02-15 ॥">ओं सुखविशिष्टाभिधानादेव च ओम् ॥ 01-02-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V15" data-block-id="BS_C01_S02_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं सुखविशिष्टाभिधानादेव च ओम् ॥ 01-02-15 ॥">ओं सुखविशिष्टाभिधानादेव च ओम् ॥ 01-02-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V15" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V15" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V15_B1" data-verse="BS_C01_S02_V15" data-block-id="BS_C01_S02_V15_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘प्राणो ब्रह्म कं ब्रह्म खं ब्रह्म’(छां.उ.४.१०.५)">‘प्राणो ब्रह्म कं ब्रह्म खं ब्रह्म’(छां.उ.४.१०.५)</span></span><span data-deva=" इति, "> इति, </span><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘विज्ञानमानन्दं ब्रह्म’(बृ.उ.५.९.२८)">‘विज्ञानमानन्दं ब्रह्म’(बृ.उ.५.९.२८)</span></span> <span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘आनन्दो ब्रह्मेति व्यजानात्’(तै.उ.३.६)">‘आनन्दो ब्रह्मेति व्यजानात्’(तै.उ.३.६)</span></span><span data-deva=" इत्यादेस्तस्यैव हि लक्षणम् ।"> इत्यादेस्तस्यैव हि लक्षणम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V15_B1" data-verse="BS_C01_S02_V15" data-block-id="BS_C01_S02_V15_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘प्राणो ब्रह्म कं ब्रह्म खं ब्रह्म’(छां.उ.४.१०.५)">‘प्राणो ब्रह्म कं ब्रह्म खं ब्रह्म’(छां.उ.४.१०.५)</span></span><span data-deva="इति,"> इति, </span><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘विज्ञानमानन्दं ब्रह्म’(बृ.उ.५.९.२८)">‘विज्ञानमानन्दं ब्रह्म’(बृ.उ.५.९.२८)</span></span> <span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id"><span data-deva="‘आनन्दो ब्रह्मेति व्यजानात्’(तै.उ.३.६)">‘आनन्दो ब्रह्मेति व्यजानात्’(तै.उ.३.६)</span></span><span data-deva="इत्यादेस्तस्यैव हि लक्षणम् ।"> इत्यादेस्तस्यैव हि लक्षणम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V15_B4" data-verse="BS_C01_S02_V15" data-block-id="BS_C01_S02_V15_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmavaivarte-id"><span data-deva="‘लक्षणं परमानन्दो विष्णोरेव न संशयः ।">‘लक्षणं परमानन्दो विष्णोरेव न संशयः ।</span><br><span data-deva="अव्यक्तादितृणान्तास्तु विप्लु(विपृ)डानन्दभागिनः’">अव्यक्तादितृणान्तास्तु विप्लु(विपृ)डानन्दभागिनः’</span></span></span><span data-deva=" इति ब्रह्मवैवर्ते ॥"> इति ब्रह्मवैवर्ते ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V15_B4" data-verse="BS_C01_S02_V15" data-block-id="BS_C01_S02_V15_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmavaivarte-id"><span data-deva="‘लक्षणं परमानन्दो विष्णोरेव न संशयः ।">‘लक्षणं परमानन्दो विष्णोरेव न संशयः ।</span><br><span data-deva="अव्यक्तादितृणान्तास्तु विप्लु(विपृ)डानन्दभागिनः’">अव्यक्तादितृणान्तास्तु विप्लु(विपृ)डानन्दभागिनः’</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्मवैवर्ते ॥"> इति ब्रह्मवैवर्ते ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V15_B6" data-verse="BS_C01_S02_V15" data-block-id="BS_C01_S02_V15_B6" style="position: relative;"><span data-deva="न च मुख्ये सति अमुख्यं युज्यते ॥ 15 ॥">न च मुख्ये सति अमुख्यं युज्यते ॥ 15 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V15_B6" data-verse="BS_C01_S02_V15" data-block-id="BS_C01_S02_V15_B6" style="position: relative;"><span data-deva="न च मुख्ये सति अमुख्यं युज्यते ॥ 15 ॥">न च मुख्ये सति अमुख्यं युज्यते ॥ 15 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V16" data-block-id="BS_C01_S02_V16" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं श्रुतोपनिषत्कगत्यभिधानाच्च ओम् ॥ 01-02-16 ॥">ओं श्रुतोपनिषत्कगत्यभिधानाच्च ओम् ॥ 01-02-16 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V16" data-block-id="BS_C01_S02_V16" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं श्रुतोपनिषत्कगत्यभिधानाच्च ओम् ॥ 01-02-16 ॥">ओं श्रुतोपनिषत्कगत्यभिधानाच्च ओम् ॥ 01-02-16 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V16" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V16" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V16_B1" data-verse="BS_C01_S02_V16" data-block-id="BS_C01_S02_V16_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छां.उ.४.१५.५)">‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छां.उ.४.१५.५)</span></span></span><span data-deva=" इति । न ह्यन्यविद्यया अन्यगतिर्युक्ता ॥16॥"> इति । न ह्यन्यविद्यया अन्यगतिर्युक्ता ॥16॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V16_B1" data-verse="BS_C01_S02_V16" data-block-id="BS_C01_S02_V16_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छां.उ.४.१५.५)">‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छां.उ.४.१५.५)</span></span></span><span data-deva="इति । न ह्यन्यविद्यया अन्यगतिर्युक्ता ॥16॥"> इति । न ह्यन्यविद्यया अन्यगतिर्युक्ता ॥16॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V17" data-block-id="BS_C01_S02_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अनवस्थितेरसम्भवाच्च नेतरः ओम् ॥ 01-02-17॥">ओम् अनवस्थितेरसम्भवाच्च नेतरः ओम् ॥ 01-02-17॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V17" data-block-id="BS_C01_S02_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अनवस्थितेरसम्भवाच्च नेतरः ओम् ॥ 01-02-17॥">ओम् अनवस्थितेरसम्भवाच्च नेतरः ओम् ॥ 01-02-17॥</span></span></span></div>
Line 553: Line 519:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V17_B1" data-verse="BS_C01_S02_V17" data-block-id="BS_C01_S02_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="जीवस्य जीवान्तरनियामकत्वेऽनवस्थितेः, साम्यादसम्भवाच्च न जीवः । नियमप्रमाणाभावात्(नियमे प्रमाणाभावात्) । अनीश्वरापेक्षत्वाच्च ॥ 17 ॥">जीवस्य जीवान्तरनियामकत्वेऽनवस्थितेः, साम्यादसम्भवाच्च न जीवः । नियमप्रमाणाभावात्(नियमे प्रमाणाभावात्) । अनीश्वरापेक्षत्वाच्च ॥ 17 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V17_B1" data-verse="BS_C01_S02_V17" data-block-id="BS_C01_S02_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="जीवस्य जीवान्तरनियामकत्वेऽनवस्थितेः, साम्यादसम्भवाच्च न जीवः । नियमप्रमाणाभावात्(नियमे प्रमाणाभावात्) । अनीश्वरापेक्षत्वाच्च ॥ 17 ॥">जीवस्य जीवान्तरनियामकत्वेऽनवस्थितेः, साम्यादसम्भवाच्च न जीवः । नियमप्रमाणाभावात्(नियमे प्रमाणाभावात्) । अनीश्वरापेक्षत्वाच्च ॥ 17 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A016"></span></p><h4 id="इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्">इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A016"></span></p><h4 id="इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्">इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V18_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V18_I01" data-verse="BS_C01_S02_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V18_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V18_I01" data-verse="BS_C01_S02_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘यः पृथिव्यां तिष्ठन् पृथिव्या अन्तरो यं पृथिवी न वेद यस्य पृथिवी शरीरं यः पृथिवीमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’(बृ.उ.५.७.३)">‘यः पृथिव्यां तिष्ठन् पृथिव्या अन्तरो यं पृथिवी न वेद यस्य पृथिवी शरीरं यः पृथिवीमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’(बृ.उ.५.७.३)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिना अन्तर्याम्युच्यते ।"> इत्यादिना अन्तर्याम्युच्यते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘यः पृथिव्यां तिष्ठन् पृथिव्या अन्तरो यं पृथिवी न वेद यस्य पृथिवी शरीरं यः पृथिवीमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’(बृ.उ.५.७.३)">‘यः पृथिव्यां तिष्ठन् पृथिव्या अन्तरो यं पृथिवी न वेद यस्य पृथिवी शरीरं यः पृथिवीमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’(बृ.उ.५.७.३)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना अन्तर्याम्युच्यते ।"> इत्यादिना अन्तर्याम्युच्यते ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V18_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V18_I02" data-verse="BS_C01_S02_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V18_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V18_I02" data-verse="BS_C01_S02_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="तत्र च ">तत्र च </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘एतदमृतम्’(छां.उ.४.१५.१)">‘एतदमृतम्’(छां.उ.४.१५.१)</span></span></span><span data-deva=" इत्युक्तममृतत्वमुच्यते । स च "> इत्युक्तममृतत्वमुच्यते । स च </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘यस्य पृथिवी शरीरम्’">‘यस्य पृथिवी शरीरम्’</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिना सर्वात्मकत्वात् प्रकृतिस्तत्तज्जीवो वा युक्तः ।"> इत्यादिना सर्वात्मकत्वात् प्रकृतिस्तत्तज्जीवो वा युक्तः ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="तत्र च">तत्र च </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘एतदमृतम्’(छां.उ.४.१५.१)">‘एतदमृतम्’(छां.उ.४.१५.१)</span></span></span><span data-deva="इत्युक्तममृतत्वमुच्यते । स च"> इत्युक्तममृतत्वमुच्यते । स च </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘यस्य पृथिवी शरीरम्’">‘यस्य पृथिवी शरीरम्’</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना सर्वात्मकत्वात् प्रकृतिस्तत्तज्जीवो वा युक्तः ।"> इत्यादिना सर्वात्मकत्वात् प्रकृतिस्तत्तज्जीवो वा युक्तः ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V18_I03" data-block-id="BS_C01_S02_V18_I03" data-verse="BS_C01_S02_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V18_I03" data-block-id="BS_C01_S02_V18_I03" data-verse="BS_C01_S02_V18" style="position: relative;">
Line 566: Line 532:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V18" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V18" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V18_B1" data-verse="BS_C01_S02_V18" data-block-id="BS_C01_S02_V18_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘यं पृथिवी न वेद’ ‘यः पृथिव्या अन्तरः’(बृ.उ.५.७.३)">‘यं पृथिवी न वेद’ ‘यः पृथिव्या अन्तरः’(बृ.उ.५.७.३)</span></span></span><span data-deva=", इत्यादिना अधिदैवादिषु तद्धर्मव्यपदेशाद्विष्णुरेवान्तर्यामी ।">, इत्यादिना अधिदैवादिषु तद्धर्मव्यपदेशाद्विष्णुरेवान्तर्यामी ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V18_B1" data-verse="BS_C01_S02_V18" data-block-id="BS_C01_S02_V18_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘यं पृथिवी न वेद’ ‘यः पृथिव्या अन्तरः’(बृ.उ.५.७.३)">‘यं पृथिवी न वेद’ ‘यः पृथिव्या अन्तरः’(बृ.उ.५.७.३)</span></span></span><span data-deva=", इत्यादिना अधिदैवादिषु तद्धर्मव्यपदेशाद्विष्णुरेवान्तर्यामी ।">, इत्यादिना अधिदैवादिषु तद्धर्मव्यपदेशाद्विष्णुरेवान्तर्यामी ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V18_B2" data-verse="BS_C01_S02_V18" data-block-id="BS_C01_S02_V18_B2" style="position: relative;"><span data-deva="स हि ">स हि </span><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘न ते विष्णो चायमानो न जातः’(ऋ.सं.७.९९.२)">‘न ते विष्णो चायमानो न जातः’(ऋ.सं.७.९९.२)</span></span>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V18_B2" data-verse="BS_C01_S02_V18" data-block-id="BS_C01_S02_V18_B2" style="position: relative;"><span data-deva="स हि">स हि </span><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘न ते विष्णो चायमानो न जातः’(ऋ.सं.७.९९.२)">‘न ते विष्णो चायमानो न जातः’(ऋ.सं.७.९९.२)</span></span>
<span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स योऽतोऽश्रुतोऽगतोऽमतोऽनतोऽदृष्टोऽविज्ञातोऽनादिष्टः सर्वेषां भूतामन्तरपुरुष’(ऐ.आ.३.२.४)">‘स योऽतोऽश्रुतोऽगतोऽमतोऽनतोऽदृष्टोऽविज्ञातोऽनादिष्टः सर्वेषां भूतामन्तरपुरुष’(ऐ.आ.३.२.४)</span></span><span data-deva=" इत्यादिनाऽविदितोऽन्तरश्च ॥ 18 ॥"> इत्यादिनाऽविदितोऽन्तरश्च ॥ 18 ॥</span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id"><span data-deva="‘स योऽतोऽश्रुतोऽगतोऽमतोऽनतोऽदृष्टोऽविज्ञातोऽनादिष्टः सर्वेषां भूतामन्तरपुरुष’(ऐ.आ.३.२.४)">‘स योऽतोऽश्रुतोऽगतोऽमतोऽनतोऽदृष्टोऽविज्ञातोऽनादिष्टः सर्वेषां भूतामन्तरपुरुष’(ऐ.आ.३.२.४)</span></span><span data-deva="इत्यादिनाऽविदितोऽन्तरश्च ॥ 18 ॥"> इत्यादिनाऽविदितोऽन्तरश्च ॥ 18 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V19" data-block-id="BS_C01_S02_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं न च स्मार्तमतद्धर्माभिलापात् ओम् ॥ 01-02-19 ॥">ओं न च स्मार्तमतद्धर्माभिलापात् ओम् ॥ 01-02-19 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V19" data-block-id="BS_C01_S02_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं न च स्मार्तमतद्धर्माभिलापात् ओम् ॥ 01-02-19 ॥">ओं न च स्मार्तमतद्धर्माभिलापात् ओम् ॥ 01-02-19 ॥</span></span></span></div>
Line 577: Line 543:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V20" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V20" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V20_B1" data-verse="BS_C01_S02_V20" data-block-id="BS_C01_S02_V20_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘य आत्मनि तिष्ठन्नात्मनोऽन्तरो यमात्मा न वेद यस्यात्मा">‘य आत्मनि तिष्ठन्नात्मनोऽन्तरो यमात्मा न वेद यस्यात्मा</span><br><span data-deva="शरीरं य आत्मानमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’">शरीरं य आत्मानमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’</span><br><span data-deva="‘यो विज्ञाने तिष्ठन् विज्ञानादन्तरो यं विज्ञानं न वेद यस्य विज्ञानं शरीरं’(बृ.उ.५.७.२२)">‘यो विज्ञाने तिष्ठन् विज्ञानादन्तरो यं विज्ञानं न वेद यस्य विज्ञानं शरीरं’(बृ.उ.५.७.२२)</span></span></span><br><span data-deva="इत्युभयेऽपि हि शाखिनो भेदेन एनं (जीवं)अधीयते ।">इत्युभयेऽपि हि शाखिनो भेदेन एनं (जीवं)अधीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V20_B1" data-verse="BS_C01_S02_V20" data-block-id="BS_C01_S02_V20_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘य आत्मनि तिष्ठन्नात्मनोऽन्तरो यमात्मा न वेद यस्यात्मा">‘य आत्मनि तिष्ठन्नात्मनोऽन्तरो यमात्मा न वेद यस्यात्मा</span><br><span data-deva="शरीरं य आत्मानमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’">शरीरं य आत्मानमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’</span><br><span data-deva="‘यो विज्ञाने तिष्ठन् विज्ञानादन्तरो यं विज्ञानं न वेद यस्य विज्ञानं शरीरं’(बृ.उ.५.७.२२)">‘यो विज्ञाने तिष्ठन् विज्ञानादन्तरो यं विज्ञानं न वेद यस्य विज्ञानं शरीरं’(बृ.उ.५.७.२२)</span></span></span><br><span data-deva="इत्युभयेऽपि हि शाखिनो भेदेन एनं (जीवं)अधीयते ।">इत्युभयेऽपि हि शाखिनो भेदेन एनं (जीवं)अधीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V20_B2" data-verse="BS_C01_S02_V20" data-block-id="BS_C01_S02_V20_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘शीर्यते नित्यमेवास्माद्विष्णोस्तु जगदीदृशम् ।">‘शीर्यते नित्यमेवास्माद्विष्णोस्तु जगदीदृशम् ।</span><br><span data-deva="रमते च परो ह्यस्मिन् शरीरं तस्य तज्जगत्’ ॥">रमते च परो ह्यस्मिन् शरीरं तस्य तज्जगत्’ ॥</span></span><span data-deva="
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V20_B2" data-verse="BS_C01_S02_V20" data-block-id="BS_C01_S02_V20_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘शीर्यते नित्यमेवास्माद्विष्णोस्तु जगदीदृशम् ।">‘शीर्यते नित्यमेवास्माद्विष्णोस्तु जगदीदृशम् ।</span><br><span data-deva="रमते च परो ह्यस्मिन् शरीरं तस्य तज्जगत्’ ॥">रमते च परो ह्यस्मिन् शरीरं तस्य तज्जगत्’ ॥</span></span><span data-deva="इति वचनान्न शरीरत्वविरोधः ॥20॥">
इति वचनान्न शरीरत्वविरोधः ॥20॥">
इति वचनान्न शरीरत्वविरोधः ॥20॥</span></div>
इति वचनान्न शरीरत्वविरोधः ॥20॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अदृश्यत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A017"></span></p><h4 id="अदृश्यत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A6.E0.A5.83.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अदृश्यत्वाधिकरणम्">अदृश्यत्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अदृश्यत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A017"></span></p><h4 id="अदृश्यत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A6.E0.A5.83.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A6.E0.A5.83.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अदृश्यत्वाधिकरणम्">अदृश्यत्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V21_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V21_I01" data-verse="BS_C01_S02_V21" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V21_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V21_I01" data-verse="BS_C01_S02_V21" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अदृश्यत्वादिगुणा विष्णोरुक्ताः । तत्र –">अदृश्यत्वादिगुणा विष्णोरुक्ताः । तत्र –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अदृश्यत्वादिगुणा विष्णोरुक्ताः । तत्र –">अदृश्यत्वादिगुणा विष्णोरुक्ताः । तत्र –</span></div>
Line 589: Line 554:
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V21_I03" data-block-id="BS_C01_S02_V21_I03" data-verse="BS_C01_S02_V21" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V21_I03" data-block-id="BS_C01_S02_V21_I03" data-verse="BS_C01_S02_V21" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘यथोर्णनाभिः सृजते गृह्णते च यथा पृथिव्यामोषधयः सम्भवन्ति।">‘यथोर्णनाभिः सृजते गृह्णते च यथा पृथिव्यामोषधयः सम्भवन्ति।</span><br><span data-deva="यथा सतः पुरुषात् केशलोमानि तथाऽक्षरात् सम्भवतीह विश्वम्’(मु.उ.१.१.७)">यथा सतः पुरुषात् केशलोमानि तथाऽक्षरात् सम्भवतीह विश्वम्’(मु.उ.१.१.७)</span></span></span><span data-deva=" इत्युक्त्वा तस्माच्च "> इत्युक्त्वा तस्माच्च </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘अक्षरात्परतः परः’(मु.उ.२.१.२)">‘अक्षरात्परतः परः’(मु.उ.२.१.२)</span></span></span><span data-deva=" इति परः प्रतीयत इत्यतोऽब्रवीत्-"> इति परः प्रतीयत इत्यतोऽब्रवीत्-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘यथोर्णनाभिः सृजते गृह्णते च यथा पृथिव्यामोषधयः सम्भवन्ति।">‘यथोर्णनाभिः सृजते गृह्णते च यथा पृथिव्यामोषधयः सम्भवन्ति।</span><br><span data-deva="यथा सतः पुरुषात् केशलोमानि तथाऽक्षरात् सम्भवतीह विश्वम्’(मु.उ.१.१.७)">यथा सतः पुरुषात् केशलोमानि तथाऽक्षरात् सम्भवतीह विश्वम्’(मु.उ.१.१.७)</span></span></span><span data-deva="इत्युक्त्वा तस्माच्च"> इत्युक्त्वा तस्माच्च </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘अक्षरात्परतः परः’(मु.उ.२.१.२)">‘अक्षरात्परतः परः’(मु.उ.२.१.२)</span></span></span><span data-deva="इति परः प्रतीयत इत्यतोऽब्रवीत्-"> इति परः प्रतीयत इत्यतोऽब्रवीत्-</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अदृश्यत्वादिगुणको धर्मोक्तेः ओम् ॥ 01-02-21 ॥">ओम् अदृश्यत्वादिगुणको धर्मोक्तेः ओम् ॥ 01-02-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओम् अदृश्यत्वादिगुणको धर्मोक्तेः ओम् ॥ 01-02-21 ॥">ओम् अदृश्यत्वादिगुणको धर्मोक्तेः ओम् ॥ 01-02-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V21" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V21" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V21_B1" data-verse="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="पृथिव्यादि दृष्टान्तमुक्त्वा">पृथिव्यादि दृष्टान्तमुक्त्वा</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘अक्षरात् सम्भवतीह विश्वम्’(मु.उ.१.१.७)">‘अक्षरात् सम्भवतीह विश्वम्’(मु.उ.१.१.७)</span></span></span><span data-deva=" इत्यतः परं तत्परतः पराभिधानात्,"> इत्यतः परं तत्परतः पराभिधानात्,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘कूटस्थोऽक्षर उच्यते’(भ.गी.१५.१६)">‘कूटस्थोऽक्षर उच्यते’(भ.गी.१५.१६)</span></span></span><span data-deva=" इति स्मृतेश्च प्रकृतेः प्राप्तिः ।"> इति स्मृतेश्च प्रकृतेः प्राप्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V21_B1" data-verse="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="पृथिव्यादि दृष्टान्तमुक्त्वा">पृथिव्यादि दृष्टान्तमुक्त्वा</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘अक्षरात् सम्भवतीह विश्वम्’(मु.उ.१.१.७)">‘अक्षरात् सम्भवतीह विश्वम्’(मु.उ.१.१.७)</span></span></span><span data-deva="इत्यतः परं तत्परतः पराभिधानात्,"> इत्यतः परं तत्परतः पराभिधानात्,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id"><span data-deva="‘कूटस्थोऽक्षर उच्यते’(भ.गी.१५.१६)">‘कूटस्थोऽक्षर उच्यते’(भ.गी.१५.१६)</span></span></span><span data-deva="इति स्मृतेश्च प्रकृतेः प्राप्तिः ।"> इति स्मृतेश्च प्रकृतेः प्राप्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V21_B2" data-verse="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मशब्दात् तत्परतः पराभिध्यानादेव च हिरण्यगर्भस्य ।">ब्रह्मशब्दात् तत्परतः पराभिध्यानादेव च हिरण्यगर्भस्य ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V21_B2" data-verse="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मशब्दात् तत्परतः पराभिध्यानादेव च हिरण्यगर्भस्य ।">ब्रह्मशब्दात् तत्परतः पराभिध्यानादेव च हिरण्यगर्भस्य ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V21_B3" data-verse="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति’(तै.आ.३.१२.७)">‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति’(तै.आ.३.१२.७)</span></span></span><span data-deva=" ।"> ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V21_B3" data-verse="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति’(तै.आ.३.१२.७)">‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति’(तै.आ.३.१२.७)</span></span></span><span data-deva="।"> ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V21_B4" data-verse="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘तत्कर्म हरितोषं यत् सा विद्या तन्मतिर्यया’(भाग.४.२९.४९)">‘तत्कर्म हरितोषं यत् सा विद्या तन्मतिर्यया’(भाग.४.२९.४९)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V21_B4" data-verse="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavata-id"><span data-deva="‘तत्कर्म हरितोषं यत् सा विद्या तन्मतिर्यया’(भाग.४.२९.४९)">‘तत्कर्म हरितोषं यत् सा विद्या तन्मतिर्यया’(भाग.४.२९.४९)</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V21_B5" data-verse="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21_B5" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘अथ द्वे वाव विद्ये वेदितव्ये परा चैवापरा च। तत्र यो वेदा यान्यङ्गानि यान्युपाङ्गानि यानि प्रत्यङ्गानि साऽपरा । अथ परा यया स हरिर्वेदितव्यो योऽसावदृश्यो निर्गुणः परः परमात्मा’(मु.उ.१.१.४-५)">‘अथ द्वे वाव विद्ये वेदितव्ये परा चैवापरा च। तत्र यो वेदा यान्यङ्गानि यान्युपाङ्गानि यानि प्रत्यङ्गानि साऽपरा ।  अथ परा यया स हरिर्वेदितव्यो योऽसावदृश्यो निर्गुणः परः परमात्मा’(मु.उ.१.१.४-५)</span></span><span data-deva=" इत्यादिना तद्धर्मत्वेनावगतपरविद्याविषयत्वोक्तेर्विष्णुरेवादृश्यत्वादि गुणकः ॥ 21 ॥"> इत्यादिना तद्धर्मत्वेनावगतपरविद्याविषयत्वोक्तेर्विष्णुरेवादृश्यत्वादि गुणकः ॥ 21 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V21_B5" data-verse="BS_C01_S02_V21" data-block-id="BS_C01_S02_V21_B5" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘अथ द्वे वाव विद्ये वेदितव्ये परा चैवापरा च। तत्र यो वेदा यान्यङ्गानि यान्युपाङ्गानि यानि प्रत्यङ्गानि साऽपरा । अथ परा यया स हरिर्वेदितव्यो योऽसावदृश्यो निर्गुणः परः परमात्मा’(मु.उ.१.१.४-५)">‘अथ द्वे वाव विद्ये वेदितव्ये परा चैवापरा च। तत्र यो वेदा यान्यङ्गानि यान्युपाङ्गानि यानि प्रत्यङ्गानि साऽपरा ।  अथ परा यया स हरिर्वेदितव्यो योऽसावदृश्यो निर्गुणः परः परमात्मा’(मु.उ.१.१.४-५)</span></span><span data-deva="इत्यादिना तद्धर्मत्वेनावगतपरविद्याविषयत्वोक्तेर्विष्णुरेवादृश्यत्वादि गुणकः ॥ 21 ॥"> इत्यादिना तद्धर्मत्वेनावगतपरविद्याविषयत्वोक्तेर्विष्णुरेवादृश्यत्वादि गुणकः ॥ 21 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V22" data-block-id="BS_C01_S02_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं विशेषणभेदव्यपदेशाभ्यां नेतरौ ओम् ॥ 01-02-22 ॥">ओं विशेषणभेदव्यपदेशाभ्यां नेतरौ ओम् ॥ 01-02-22 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V22" data-block-id="BS_C01_S02_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं विशेषणभेदव्यपदेशाभ्यां नेतरौ ओम् ॥ 01-02-22 ॥">ओं विशेषणभेदव्यपदेशाभ्यां नेतरौ ओम् ॥ 01-02-22 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V22" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V22" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V22" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V22" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V22_B1" data-verse="BS_C01_S02_V22" data-block-id="BS_C01_S02_V22_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘यः सर्वज्ञः सर्वविद्यस्य ज्ञानमयं तप’(मु.उ.१.१.९)">‘यः सर्वज्ञः सर्वविद्यस्य ज्ञानमयं तप’(मु.उ.१.१.९)</span></span></span><span data-deva=" इति विशेषणान्न प्रकृतिः । "> इति विशेषणान्न प्रकृतिः । </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘तस्मादेतत्ब्रह्म नाम रूपमन्नं च जायते’(मु.उ.१.१.९)">‘तस्मादेतत्ब्रह्म नाम रूपमन्नं च जायते’(मु.उ.१.१.९)</span></span></span><span data-deva=" इति भेदव्यपदेशान्न विरिञ्चः ।"> इति भेदव्यपदेशान्न विरिञ्चः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V22_B1" data-verse="BS_C01_S02_V22" data-block-id="BS_C01_S02_V22_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘यः सर्वज्ञः सर्वविद्यस्य ज्ञानमयं तप’(मु.उ.१.१.९)">‘यः सर्वज्ञः सर्वविद्यस्य ज्ञानमयं तप’(मु.उ.१.१.९)</span></span></span><span data-deva="इति विशेषणान्न प्रकृतिः ।"> इति विशेषणान्न प्रकृतिः । </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘तस्मादेतत्ब्रह्म नाम रूपमन्नं च जायते’(मु.उ.१.१.९)">‘तस्मादेतत्ब्रह्म नाम रूपमन्नं च जायते’(मु.उ.१.१.९)</span></span></span><span data-deva="इति भेदव्यपदेशान्न विरिञ्चः ।"> इति भेदव्यपदेशान्न विरिञ्चः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V22_B2" data-verse="BS_C01_S02_V22" data-block-id="BS_C01_S02_V22_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘अपरं त्वक्षरं या सा प्रकृतिर्जडरूपिका ।">‘अपरं त्वक्षरं या सा प्रकृतिर्जडरूपिका ।</span><br><span data-deva=" श्रीः परा प्रकृतिः प्रोक्ता चेतना विष्णुसंश्रया ॥"> श्रीः परा प्रकृतिः प्रोक्ता चेतना विष्णुसंश्रया ॥</span><br><span data-deva="तामक्षरं परं प्राहुः परतः परमक्षरम् ।">तामक्षरं परं प्राहुः परतः परमक्षरम् ।</span><br><span data-deva=" हरिमैवाखिलगुणमक्षरत्रयमीरितम्’॥"> हरिमैवाखिलगुणमक्षरत्रयमीरितम्’॥</span></span></span><br><span data-deva="इति स्कान्दे त्र्यक्षराभिधानात् ">इति स्कान्दे त्र्यक्षराभिधानात् </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘अक्षरात् परतः परः’(मु.उ.२.१.२)">‘अक्षरात् परतः परः’(मु.उ.२.१.२)</span></span></span><span data-deva=" इत्यपि विशेषणमेव ।"> इत्यपि विशेषणमेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V22_B2" data-verse="BS_C01_S02_V22" data-block-id="BS_C01_S02_V22_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘अपरं त्वक्षरं या सा प्रकृतिर्जडरूपिका ।">‘अपरं त्वक्षरं या सा प्रकृतिर्जडरूपिका ।</span><br><span data-deva="श्रीः परा प्रकृतिः प्रोक्ता चेतना विष्णुसंश्रया ॥"> श्रीः परा प्रकृतिः प्रोक्ता चेतना विष्णुसंश्रया ॥</span><br><span data-deva="तामक्षरं परं प्राहुः परतः परमक्षरम् ।">तामक्षरं परं प्राहुः परतः परमक्षरम् ।</span><br><span data-deva="हरिमैवाखिलगुणमक्षरत्रयमीरितम्’॥"> हरिमैवाखिलगुणमक्षरत्रयमीरितम्’॥</span></span></span><br><span data-deva="इति स्कान्दे त्र्यक्षराभिधानात्">इति स्कान्दे त्र्यक्षराभिधानात् </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘अक्षरात् परतः परः’(मु.उ.२.१.२)">‘अक्षरात् परतः परः’(मु.उ.२.१.२)</span></span></span><span data-deva="इत्यपि विशेषणमेव ।"> इत्यपि विशेषणमेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V22_B3" data-verse="BS_C01_S02_V22" data-block-id="BS_C01_S02_V22_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः’(मु.उ.३.१.२)">‘जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः’(मु.उ.३.१.२)</span></span><span data-deva=" इति भेदव्यपदेशादीशपदप्राप्तोऽपि न रुद्रः ॥ 22 ॥"> इति भेदव्यपदेशादीशपदप्राप्तोऽपि न रुद्रः ॥ 22 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V22_B3" data-verse="BS_C01_S02_V22" data-block-id="BS_C01_S02_V22_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः’(मु.उ.३.१.२)">‘जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः’(मु.उ.३.१.२)</span></span><span data-deva="इति भेदव्यपदेशादीशपदप्राप्तोऽपि न रुद्रः ॥ 22 ॥"> इति भेदव्यपदेशादीशपदप्राप्तोऽपि न रुद्रः ॥ 22 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V23" data-block-id="BS_C01_S02_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं रूपोपन्यासाच्च ओम् ॥ 01-02-23 ॥">ओं रूपोपन्यासाच्च ओम् ॥ 01-02-23 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V23" data-block-id="BS_C01_S02_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं रूपोपन्यासाच्च ओम् ॥ 01-02-23 ॥">ओं रूपोपन्यासाच्च ओम् ॥ 01-02-23 ॥</span></span></span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अदृश्यत्वाधिकरणम् ॥">॥ इति अदृश्यत्वाधिकरणम् ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अदृश्यत्वाधिकरणम् ॥">॥ इति अदृश्यत्वाधिकरणम् ॥</span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V23" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V23" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V23_B1" data-verse="BS_C01_S02_V23" data-block-id="BS_C01_S02_V23_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम्’(मु.उ.३.१.३)">‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम्’(मु.उ.३.१.३)</span></span></span><span data-deva=" इति"> इति</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V23_B1" data-verse="BS_C01_S02_V23" data-block-id="BS_C01_S02_V23_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम्’(मु.उ.३.१.३)">‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम्’(मु.उ.३.१.३)</span></span></span><span data-deva="इति"> इति</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V23_B2" data-verse="BS_C01_S02_V23" data-block-id="BS_C01_S02_V23_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="“एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः । स मुनिर्भूत्वासमचिन्तयत् । तत एते व्यजायन्त विश्वो हिरण्यगर्भोऽग्निर्यमो वरुणरुद्रेन्द्राः”">“एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः । स मुनिर्भूत्वासमचिन्तयत् । तत एते व्यजायन्त विश्वो हिरण्यगर्भोऽग्निर्यमो वरुणरुद्रेन्द्राः”</span></span></span><span data-deva=" इति ।"> इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V23_B2" data-verse="BS_C01_S02_V23" data-block-id="BS_C01_S02_V23_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="“एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः । स मुनिर्भूत्वासमचिन्तयत् । तत एते व्यजायन्त विश्वो हिरण्यगर्भोऽग्निर्यमो वरुणरुद्रेन्द्राः”">“एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः । स मुनिर्भूत्वासमचिन्तयत् । तत एते व्यजायन्त विश्वो हिरण्यगर्भोऽग्निर्यमो वरुणरुद्रेन्द्राः”</span></span></span><span data-deva="इति ।"> इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V23_B3" data-verse="BS_C01_S02_V23" data-block-id="BS_C01_S02_V23_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="तस्य हैतस्य परमस्य नारायणस्य चत्वारि रूपाणि शुक्लं रक्तं रौक्मं कृष्णमिति । स एतान्येतेभ्योऽभ्य(व्य)चीक्लृपत् । विमिश्राणि व्यमिश्रयत् । अत एतादृगेतद्रूपम्">तस्य हैतस्य परमस्य नारायणस्य चत्वारि रूपाणि शुक्लं रक्तं रौक्मं कृष्णमिति । स एतान्येतेभ्योऽभ्य(व्य)चीक्लृपत् । विमिश्राणि व्यमिश्रयत् । अत एतादृगेतद्रूपम्</span></span></span><span data-deva=" इति तस्यैव हि रूपाण्यभिधीयन्ते ॥ 32 ॥"> इति तस्यैव हि रूपाण्यभिधीयन्ते ॥ 32 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V23_B3" data-verse="BS_C01_S02_V23" data-block-id="BS_C01_S02_V23_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="तस्य हैतस्य परमस्य नारायणस्य चत्वारि रूपाणि शुक्लं रक्तं रौक्मं कृष्णमिति । स एतान्येतेभ्योऽभ्य(व्य)चीक्लृपत् । विमिश्राणि व्यमिश्रयत् । अत एतादृगेतद्रूपम्">तस्य हैतस्य परमस्य नारायणस्य चत्वारि रूपाणि शुक्लं रक्तं रौक्मं कृष्णमिति । स एतान्येतेभ्योऽभ्य(व्य)चीक्लृपत् । विमिश्राणि व्यमिश्रयत् । अत एतादृगेतद्रूपम्</span></span></span><span data-deva="इति तस्यैव हि रूपाण्यभिधीयन्ते ॥ 32 ॥"> इति तस्यैव हि रूपाण्यभिधीयन्ते ॥ 32 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैश्वानराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A018"></span></p><h4 id="वैश्वानराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वैश्वानराधिकरणम्">वैश्वानराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S02_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैश्वानराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A018"></span></p><h4 id="वैश्वानराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वैश्वानराधिकरणम्">वैश्वानराधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V24_I01" data-verse="BS_C01_S02_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V24_I01" data-verse="BS_C01_S02_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अदृश्यत्वादिगुणेषु सर्वगतत्वं">अदृश्यत्वादिगुणेषु सर्वगतत्वं</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अदृश्यत्वादिगुणेषु सर्वगतत्वं">अदृश्यत्वादिगुणेषु सर्वगतत्वं</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V24_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V24_I02" data-verse="BS_C01_S02_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V24_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V24_I02" data-verse="BS_C01_S02_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘यस्त्वेतमेवं प्रादेशमात्रमभिविमानमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते’(छां.उ.५.१८.१)">‘यस्त्वेतमेवं प्रादेशमात्रमभिविमानमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते’(छां.उ.५.१८.१)</span></span></span><span data-deva=" इति वैश्वानरस्योक्तमित्यत आह –"> इति वैश्वानरस्योक्तमित्यत आह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘यस्त्वेतमेवं प्रादेशमात्रमभिविमानमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते’(छां.उ.५.१८.१)">‘यस्त्वेतमेवं प्रादेशमात्रमभिविमानमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते’(छां.उ.५.१८.१)</span></span></span><span data-deva="इति वैश्वानरस्योक्तमित्यत आह –"> इति वैश्वानरस्योक्तमित्यत आह –</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V24" data-block-id="BS_C01_S02_V24" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं वैश्वानरः साधारणशब्दविशेषात् ओम् ॥ 01-02-24॥">ओं वैश्वानरः साधारणशब्दविशेषात् ओम् ॥ 01-02-24॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V24" data-block-id="BS_C01_S02_V24" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं वैश्वानरः साधारणशब्दविशेषात् ओम् ॥ 01-02-24॥">ओं वैश्वानरः साधारणशब्दविशेषात् ओम् ॥ 01-02-24॥</span></span></span></div>
Line 630: Line 595:
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं शब्दादिभ्योऽन्तः प्रतिष्ठानान्नेति चेन्न तथा दृष्ट्युपदेशादसम्भवात् पुरुषविधमपि चैनमधीयते ओम् ॥ 26-57 ॥">ओं शब्दादिभ्योऽन्तः प्रतिष्ठानान्नेति चेन्न तथा दृष्ट्युपदेशादसम्भवात् पुरुषविधमपि चैनमधीयते ओम् ॥ 26-57 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं शब्दादिभ्योऽन्तः प्रतिष्ठानान्नेति चेन्न तथा दृष्ट्युपदेशादसम्भवात् पुरुषविधमपि चैनमधीयते ओम् ॥ 26-57 ॥">ओं शब्दादिभ्योऽन्तः प्रतिष्ठानान्नेति चेन्न तथा दृष्ट्युपदेशादसम्भवात् पुरुषविधमपि चैनमधीयते ओम् ॥ 26-57 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V26" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V26" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V26" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V26" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B1" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘अयमग्निर्वैश्वानरः’(बृ.उ.७.९.१)">‘अयमग्निर्वैश्वानरः’(बृ.उ.७.९.१)</span></span></span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘वैश्वानरमृत आजातमग्निम्’(ऋ.सं.६.७.१)">‘वैश्वानरमृत आजातमग्निम्’(ऋ.सं.६.७.१)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिशब्दः ।"> इत्यादिशब्दः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B1" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘अयमग्निर्वैश्वानरः’(बृ.उ.७.९.१)">‘अयमग्निर्वैश्वानरः’(बृ.उ.७.९.१)</span></span></span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘वैश्वानरमृत आजातमग्निम्’(ऋ.सं.६.७.१)">‘वैश्वानरमृत आजातमग्निम्’(ऋ.सं.६.७.१)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिशब्दः ।"> इत्यादिशब्दः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B2" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘वैश्वानरे तद्धुतं भवति’(छां.उ.५.२४.४)">‘वैश्वानरे तद्धुतं भवति’(छां.उ.५.२४.४)</span></span></span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘हृदयं गार्हपत्यो मनोऽन्वाहार्यपचन आस्यमाहवनीयः’(छां.उ.५.१८.२)">‘हृदयं गार्हपत्यो मनोऽन्वाहार्यपचन आस्यमाहवनीयः’(छां.उ.५.१८.२)</span></span></span><span data-deva=" इत्याद्यग्निलिङ्गमादिशब्दोक्तम्।"> इत्याद्यग्निलिङ्गमादिशब्दोक्तम्।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B2" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘वैश्वानरे तद्धुतं भवति’(छां.उ.५.२४.४)">‘वैश्वानरे तद्धुतं भवति’(छां.उ.५.२४.४)</span></span></span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘हृदयं गार्हपत्यो मनोऽन्वाहार्यपचन आस्यमाहवनीयः’(छां.उ.५.१८.२)">‘हृदयं गार्हपत्यो मनोऽन्वाहार्यपचन आस्यमाहवनीयः’(छां.उ.५.१८.२)</span></span></span><span data-deva="इत्याद्यग्निलिङ्गमादिशब्दोक्तम्।"> इत्याद्यग्निलिङ्गमादिशब्दोक्तम्।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B3" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘येनेदमन्नं पच्यते’(बृ.उ.७.९.१)">‘येनेदमन्नं पच्यते’(बृ.उ.७.९.१)</span></span></span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘तद्यद्भक्तं प्रथममागच्छेत्तद्धोमीयम्’(छां.उ.५.१९.१)">‘तद्यद्भक्तं प्रथममागच्छेत्तद्धोमीयम्’(छां.उ.५.१९.१)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिना पाचकत्वेनान्तः प्रतिष्ठानं च प्रतीयते । तस्मान्न विष्णुरिति चेन्न ।"> इत्यादिना पाचकत्वेनान्तः प्रतिष्ठानं च प्रतीयते । तस्मान्न विष्णुरिति चेन्न ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B3" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘येनेदमन्नं पच्यते’(बृ.उ.७.९.१)">‘येनेदमन्नं पच्यते’(बृ.उ.७.९.१)</span></span></span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘तद्यद्भक्तं प्रथममागच्छेत्तद्धोमीयम्’(छां.उ.५.१९.१)">‘तद्यद्भक्तं प्रथममागच्छेत्तद्धोमीयम्’(छां.उ.५.१९.१)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना पाचकत्वेनान्तः प्रतिष्ठानं च प्रतीयते । तस्मान्न विष्णुरिति चेन्न ।"> इत्यादिना पाचकत्वेनान्तः प्रतिष्ठानं च प्रतीयते । तस्मान्न विष्णुरिति चेन्न ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B4" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘अथ हेममात्मानमणोरणीयांसं परतः परं विश्वं हरिमुपासीत’">‘अथ हेममात्मानमणोरणीयांसं परतः परं विश्वं हरिमुपासीत’</span></span><span data-deva=" इति । "> इति । </span><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘सर्वनामा सर्वकर्मा सर्वलिङ्गः सर्वगुणः सर्वकामः सर्व धर्मः सर्वरूप’">‘सर्वनामा सर्वकर्मा सर्वलिङ्गः सर्वगुणः सर्वकामः सर्व धर्मः सर्वरूप’</span></span><span data-deva=" इति। "> इति। </span><span class="gr-reference gr-ref-Mahopanishad-id"><span data-deva="‘स य एतमेवमात्मानं विश्वं हरिमारादरमुपास्ते तस्य सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेषु देवेषु सर्वषुवेदेषु कामचारो भवति’">‘स य एतमेवमात्मानं विश्वं हरिमारादरमुपास्ते तस्य सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेषु देवेषु सर्वषुवेदेषु कामचारो भवति’</span></span><span data-deva=" इति तत्तन्नामलिङ्गादिना तस्यैव दृष्ट्युपदेशान्महोपनिषदि ॥
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B4" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘अथ हेममात्मानमणोरणीयांसं परतः परं विश्वं हरिमुपासीत’">‘अथ हेममात्मानमणोरणीयांसं परतः परं विश्वं हरिमुपासीत’</span></span><span data-deva="इति ।"> इति । </span><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘सर्वनामा सर्वकर्मा सर्वलिङ्गः सर्वगुणः सर्वकामः सर्व धर्मः सर्वरूप’">‘सर्वनामा सर्वकर्मा सर्वलिङ्गः सर्वगुणः सर्वकामः सर्व धर्मः सर्वरूप’</span></span><span data-deva="इति।"> इति। </span><span class="gr-reference gr-ref-Mahopanishad-id"><span data-deva="‘स य एतमेवमात्मानं विश्वं हरिमारादरमुपास्ते तस्य सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेषु देवेषु सर्वषुवेदेषु कामचारो भवति’">‘स य एतमेवमात्मानं विश्वं हरिमारादरमुपास्ते तस्य सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेषु देवेषु सर्वषुवेदेषु कामचारो भवति’</span></span><span data-deva="इति तत्तन्नामलिङ्गादिना तस्यैव दृष्ट्युपदेशान्महोपनिषदि ॥"> इति तत्तन्नामलिङ्गादिना तस्यैव दृष्ट्युपदेशान्महोपनिषदि ॥
"> इति तत्तन्नामलिङ्गादिना तस्यैव दृष्ट्युपदेशान्महोपनिषदि ॥
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘अनात्तत्वादनात्मान ऊनत्वाद्गुणराशितः ।">‘अनात्तत्वादनात्मान ऊनत्वाद्गुणराशितः ।</span><br><span data-deva="अब्रह्माणः परे सर्वे ब्रह्मात्म विष्णुरेव हि’">अब्रह्माणः परे सर्वे ब्रह्मात्म विष्णुरेव हि’</span></span><span data-deva="॥"> ॥
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘अनात्तत्वादनात्मान ऊनत्वाद्गुणराशितः ।">‘अनात्तत्वादनात्मान ऊनत्वाद्गुणराशितः ।</span><br><span data-deva="अब्रह्माणः परे सर्वे ब्रह्मात्म विष्णुरेव हि’">अब्रह्माणः परे सर्वे ब्रह्मात्म विष्णुरेव हि’</span></span><span data-deva=" ॥
</span></p><span data-deva="इत्यादिना">
"> ॥
इत्यादिना </span><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘को न आत्मा, किं ब्रह्म’(छां.उ.५.११.१)">‘को न आत्मा, किं ब्रह्म’(छां.उ.५.११.१)</span></span><span data-deva="इत्यारम्भाच्च अन्येषामसम्भवाद्विष्णुरेव वैश्वानरः ।"> इत्यारम्भाच्च अन्येषामसम्भवाद्विष्णुरेव वैश्वानरः ।</span></div>
</span></p><span data-deva="
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B5" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B5" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत’(तै.आ.३.१२,ऋ.सं.१०.९०.१३)">‘चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत’(तै.आ.३.१२,ऋ.सं.१०.९०.१३)</span></span><span data-deva="इत्यादिना यः पुरुषाख्यो विष्णुरभहितस्तद्विधमेवात्र"> इत्यादिना यः पुरुषाख्यो विष्णुरभहितस्तद्विधमेवात्र </span><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘मूर्धैव सुतेजाः, चक्षुर्विश्वरूपः प्राणः पृथग्वर्त्मा’(छां.उ.५.१८.२)">‘मूर्धैव सुतेजाः, चक्षुर्विश्वरूपः प्राणः पृथग्वर्त्मा’(छां.उ.५.१८.२)</span></span><span data-deva="इत्यादिनैनं वैश्वानरमधीयते । ‘च’शब्देन सकलवेदतन्त्रपुराणादिषु विष्णुपरत्वं पुरुषसूक्तस्य दर्शयति । तथा च ब्राह्मे –"> इत्यादिनैनं वैश्वानरमधीयते । ‘च’शब्देन सकलवेदतन्त्रपुराणादिषु विष्णुपरत्वं पुरुषसूक्तस्य दर्शयति । तथा च ब्राह्मे –
इत्यादिना ">
</span><span class="gr-reference gr-ref-Brahmapurana-id"><span data-deva="‘यथैव पौरुषं सूक्तं नित्यं विष्णुपरायणम् ।">‘यथैव पौरुषं सूक्तं नित्यं विष्णुपरायणम् ।</span><br><span data-deva="तथैव मे मनो नित्यं भूयाद्विष्णुपरायणम्’">तथैव मे मनो नित्यं भूयाद्विष्णुपरायणम्’</span></span><span data-deva="इति ॥"> इति ॥</span></div>
इत्यादिना </span><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘को न आत्मा, किं ब्रह्म’(छां.उ.५.११.१)">‘को न आत्मा, किं ब्रह्म’(छां.उ.५.११.१)</span></span><span data-deva=" इत्यारम्भाच्च अन्येषामसम्भवाद्विष्णुरेव वैश्वानरः ।"> इत्यारम्भाच्च अन्येषामसम्भवाद्विष्णुरेव वैश्वानरः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B6" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B6" style="position: relative;"><span data-deva="चतुर्वेदशिखायां च">चतुर्वेदशिखायां च
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B5" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B5" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka-id"><span data-deva="‘चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत’(तै.आ.३.१२,ऋ.सं.१०.९०.१३)">‘चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत’(तै.आ.३.१२,ऋ.सं.१०.९०.१३)</span></span><span data-deva=" इत्यादिना यः पुरुषाख्यो विष्णुरभहितस्तद्विधमेवात्र "> इत्यादिना यः पुरुषाख्यो विष्णुरभहितस्तद्विधमेवात्र </span><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘मूर्धैव सुतेजाः, चक्षुर्विश्वरूपः प्राणः पृथग्वर्त्मा’(छां.उ.५.१८.२)">‘मूर्धैव सुतेजाः, चक्षुर्विश्वरूपः प्राणः पृथग्वर्त्मा’(छां.उ.५.१८.२)</span></span><span data-deva=" इत्यादिनैनं वैश्वानरमधीयते । ‘च’शब्देन सकलवेदतन्त्रपुराणादिषु विष्णुपरत्वं पुरुषसूक्तस्य दर्शयति । तथा च ब्राह्मे –
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्’(ऋ.सं.१०.९०.१)">‘सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्’(ऋ.सं.१०.९०.१)</span></span><span data-deva="इति ।"> इति ।
"> इत्यादिनैनं वैश्वानरमधीयते । ‘च’शब्देन सकलवेदतन्त्रपुराणादिषु विष्णुपरत्वं पुरुषसूक्तस्य दर्शयति । तथा च ब्राह्मे –
</span><span class="gr-reference gr-ref-Chaturvedashikha-id"><span data-deva="‘एष ह्येवाचिन्त्यः परः परमो हरिरादिरनादिरनन्तोऽनन्तशीर्षोऽनन्ताक्षोऽनन्तबाहुरनन्त गुणोऽनन्तरूपः’">‘एष ह्येवाचिन्त्यः परः परमो हरिरादिरनादिरनन्तोऽनन्तशीर्षोऽनन्ताक्षोऽनन्तबाहुरनन्त गुणोऽनन्तरूपः’</span></span><span data-deva="इति । बृहत्संहितायां च-"> इति ।
</span><span class="gr-reference gr-ref-Brahmapurana-id"><span data-deva="‘यथैव पौरुषं सूक्तं नित्यं विष्णुपरायणम् ।">‘यथैव पौरुषं सूक्तं नित्यं विष्णुपरायणम् ।</span><br><span data-deva="तथैव मे मनो नित्यं भूयाद्विष्णुपरायणम्’">तथैव मे मनो नित्यं भूयाद्विष्णुपरायणम्’</span></span><span data-deva=" इति ॥"> इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B6" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B6" style="position: relative;"><span data-deva="चतुर्वेदशिखायां च
">चतुर्वेदशिखायां च
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्’(ऋ.सं.१०.९०.१)">‘सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्’(ऋ.सं.१०.९०.१)</span></span><span data-deva=" इति ।
"> इति ।
</span><span class="gr-reference gr-ref-Chaturvedashikha-id"><span data-deva="‘एष ह्येवाचिन्त्यः परः परमो हरिरादिरनादिरनन्तोऽनन्तशीर्षोऽनन्ताक्षोऽनन्तबाहुरनन्त गुणोऽनन्तरूपः’">‘एष ह्येवाचिन्त्यः परः परमो हरिरादिरनादिरनन्तोऽनन्तशीर्षोऽनन्ताक्षोऽनन्तबाहुरनन्त गुणोऽनन्तरूपः’</span></span><span data-deva=" इति ।
बृहत्संहितायां च-
"> इति ।
बृहत्संहितायां च-
बृहत्संहितायां च-
</span></p>
</span></p>
<span class="gr-reference gr-ref-Bruhathsamhita-id"><span data-deva="‘यथा हि पौरुषं सूक्तं विष्णोरेवाभिधायकम् ।">‘यथा हि पौरुषं सूक्तं विष्णोरेवाभिधायकम् ।</span><br><span data-deva="न तथा सर्ववेदाश्च वेदाङ्गानि च नारद’">न तथा सर्ववेदाश्च वेदाङ्गानि च नारद’</span></span><span data-deva=" इत्यादि ॥"> इत्यादि ॥</span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Bruhathsamhita-id"><span data-deva="‘यथा हि पौरुषं सूक्तं विष्णोरेवाभिधायकम् ।">‘यथा हि पौरुषं सूक्तं विष्णोरेवाभिधायकम् ।</span><br><span data-deva="न तथा सर्ववेदाश्च वेदाङ्गानि च नारद’">न तथा सर्ववेदाश्च वेदाङ्गानि च नारद’</span></span><span data-deva="इत्यादि ॥"> इत्यादि ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B7" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Naradiya-id"><span data-deva="‘यस्माद्यज्जायते चाङ्गाल्लोकवेदादिकं हरेः ।">‘यस्माद्यज्जायते चाङ्गाल्लोकवेदादिकं हरेः ।</span><br><span data-deva="तन्नामवाच्यमङ्गं तद्यथा ब्रह्मादिकं मुखम् ॥’">तन्नामवाच्यमङ्गं तद्यथा ब्रह्मादिकं मुखम् ॥’</span></span></span><span data-deva="इति नारदीयवचनात् नाभेदोक्तिविरोधः ॥ 26 ॥">इति नारदीयवचनात् नाभेदोक्तिविरोधः ॥ 26 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V26_B7" data-verse="BS_C01_S02_V26" data-block-id="BS_C01_S02_V26_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Naradiya-id"><span data-deva="‘यस्माद्यज्जायते चाङ्गाल्लोकवेदादिकं हरेः ।">‘यस्माद्यज्जायते चाङ्गाल्लोकवेदादिकं हरेः ।</span><br><span data-deva="तन्नामवाच्यमङ्गं तद्यथा ब्रह्मादिकं मुखम् ॥’">तन्नामवाच्यमङ्गं तद्यथा ब्रह्मादिकं मुखम् ॥’</span></span></span><span data-deva="इति नारदीयवचनात् नाभेदोक्तिविरोधः ॥ 26 ॥">इति नारदीयवचनात् नाभेदोक्तिविरोधः ॥ 26 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 662: Line 619:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V28" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V28" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V28" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V28" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V28_B1" data-verse="BS_C01_S02_V28" data-block-id="BS_C01_S02_V28_B1" style="position: relative;"><span data-deva="नाग्न्यादयः शब्दा अग्न्यादिवाचकास्तथापि साक्षादेवानन्ययोगेन ब्रह्मवाचकैः व्यवहारार्थमनभिज्ञानाच्चान्यत्र व्यवहारन्तीत्यभ्युपगमेऽविरोधं जैमिनिर्वक्ति ।">नाग्न्यादयः शब्दा अग्न्यादिवाचकास्तथापि साक्षादेवानन्ययोगेन ब्रह्मवाचकैः व्यवहारार्थमनभिज्ञानाच्चान्यत्र व्यवहारन्तीत्यभ्युपगमेऽविरोधं जैमिनिर्वक्ति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V28_B1" data-verse="BS_C01_S02_V28" data-block-id="BS_C01_S02_V28_B1" style="position: relative;"><span data-deva="नाग्न्यादयः शब्दा अग्न्यादिवाचकास्तथापि साक्षादेवानन्ययोगेन ब्रह्मवाचकैः व्यवहारार्थमनभिज्ञानाच्चान्यत्र व्यवहारन्तीत्यभ्युपगमेऽविरोधं जैमिनिर्वक्ति ।">नाग्न्यादयः शब्दा अग्न्यादिवाचकास्तथापि साक्षादेवानन्ययोगेन ब्रह्मवाचकैः व्यवहारार्थमनभिज्ञानाच्चान्यत्र व्यवहारन्तीत्यभ्युपगमेऽविरोधं जैमिनिर्वक्ति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V28_B2" data-verse="BS_C01_S02_V28" data-block-id="BS_C01_S02_V28_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘व्यासचित्तस्थिताकाशादवच्छिन्नानि कानिचित् ।">‘व्यासचित्तस्थिताकाशादवच्छिन्नानि कानिचित् ।</span><br><span data-deva="अन्ये व्यवहरन्त्येतान्यूरीकृत्य गृहादिवत्’ ॥">अन्ये व्यवहरन्त्येतान्यूरीकृत्य गृहादिवत्’ ॥</span></span><span data-deva="
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V28_B2" data-verse="BS_C01_S02_V28" data-block-id="BS_C01_S02_V28_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘व्यासचित्तस्थिताकाशादवच्छिन्नानि कानिचित् ।">‘व्यासचित्तस्थिताकाशादवच्छिन्नानि कानिचित् ।</span><br><span data-deva="अन्ये व्यवहरन्त्येतान्यूरीकृत्य गृहादिवत्’ ॥">अन्ये व्यवहरन्त्येतान्यूरीकृत्य गृहादिवत्’ ॥</span></span><span data-deva="इति स्कान्दवचनान्न मतानां परस्परविरोधः ॥ 28 ॥">
इति स्कान्दवचनान्न मतानां परस्परविरोधः ॥ 28 ॥">
इति स्कान्दवचनान्न मतानां परस्परविरोधः ॥ 28 ॥</span></div>
इति स्कान्दवचनान्न मतानां परस्परविरोधः ॥ 28 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 685: Line 641:
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये प्रथमाध्यायस्य द्वितीयः पादः ॥ 01-02 ॥">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये प्रथमाध्यायस्य द्वितीयः पादः ॥ 01-02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये प्रथमाध्यायस्य द्वितीयः पादः ॥ 01-02 ॥">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये प्रथमाध्यायस्य द्वितीयः पादः ॥ 01-02 ॥</span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V32" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V32" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V32" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V32" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V32_B1" data-verse="BS_C01_S02_V32" data-block-id="BS_C01_S02_V32_B1" style="position: relative;"><span data-deva="एनं= विष्णुम् अस्मिन्= अग्न्यादौ आमनन्ति ।">एनं= विष्णुम् अस्मिन्= अग्न्यादौ आमनन्ति ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘योऽग्नौ तिष्ठन्’(बृ.उ.५.७.५)">‘योऽग्नौ तिष्ठन्’(बृ.उ.५.७.५)</span></span></span><span data-deva=",">,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘य एष एतस्मिन्नग्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषः’">‘य एष एतस्मिन्नग्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषः’</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिना ॥ 32 ॥"> इत्यादिना ॥ 32 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S02_V32_B1" data-verse="BS_C01_S02_V32" data-block-id="BS_C01_S02_V32_B1" style="position: relative;"><span data-deva="एनं= विष्णुम् अस्मिन्= अग्न्यादौ आमनन्ति ।">एनं= विष्णुम् अस्मिन्= अग्न्यादौ आमनन्ति ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘योऽग्नौ तिष्ठन्’(बृ.उ.५.७.५)">‘योऽग्नौ तिष्ठन्’(बृ.उ.५.७.५)</span></span></span><span data-deva=",">,</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘य एष एतस्मिन्नग्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषः’">‘य एष एतस्मिन्नग्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषः’</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना ॥ 32 ॥"> इत्यादिना ॥ 32 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-C1-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयः पादः"></span>
<p><span id="gr-C1-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="तृतीयः_पादः"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span data-deva="तृतीयः पादः">तृतीयः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="तृतीयः_पादः" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span data-deva="तृतीयः पादः">तृतीयः पादः</span></h3></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="द्युभ्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A019"></span></p><h4 id="द्युभ्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.AD.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="द्युभ्वाधिकरणम्">द्युभ्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="द्युभ्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A019"></span></p><h4 id="द्युभ्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.AD.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.AD.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="द्युभ्वाधिकरणम्">द्युभ्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V01_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V01_I01" data-verse="BS_C01_S03_V01" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V01_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V01_I01" data-verse="BS_C01_S03_V01" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="तत्र चान्यत्र च प्रसिद्धानां शब्दानां विष्णौ समन्वयं प्रायेणास्मिन् पादे दर्शयति ।">तत्र चान्यत्र च प्रसिद्धानां शब्दानां विष्णौ समन्वयं प्रायेणास्मिन् पादे दर्शयति ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="तत्र चान्यत्र च प्रसिद्धानां शब्दानां विष्णौ समन्वयं प्रायेणास्मिन् पादे दर्शयति ।">तत्र चान्यत्र च प्रसिद्धानां शब्दानां विष्णौ समन्वयं प्रायेणास्मिन् पादे दर्शयति ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V01_I02" data-block-id="BS_C01_S03_V01_I02" data-verse="BS_C01_S03_V01" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V01_I02" data-block-id="BS_C01_S03_V01_I02" data-verse="BS_C01_S03_V01" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="विष्णोः परविद्याविषयत्वमुक्तम् । तत्र ">विष्णोः परविद्याविषयत्वमुक्तम् । तत्र </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘यस्मिन् द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षमोतं मनः सह प्राणैश्चसर्वैस्तमेवैकं जानथ आत्मानम्’(मुण्डक.उ.२.२.५)">‘यस्मिन् द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षमोतं मनः सह प्राणैश्चसर्वैस्तमेवैकं जानथ आत्मानम्’(मुण्डक.उ.२.२.५)</span></span></span><span data-deva=" इत्यत्र, "> इत्यत्र, </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopashat-id"><span data-deva="‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रोऽमाऽऽविशान्तकः’(महाना.उ.३५)">‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रोऽमाऽऽविशान्तकः’(महाना.उ.३५)</span></span></span> <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bodhayanagruhyasuktam-id"><span data-deva="‘प्राणेश्वरः कृत्तिवासाः पिनाकी’(बोधायनगृह्यसूत्रं)">‘प्राणेश्वरः कृत्तिवासाः पिनाकी’(बोधायनगृह्यसूत्रं)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादिना रुद्रस्य प्राणाधारत्वप्रतीतेः, "> इत्यादिना रुद्रस्य प्राणाधारत्वप्रतीतेः, </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘स एषोऽन्तरश्चरते बहुधा जायमानः’(मुण्डक.उ.२.२.६)">‘स एषोऽन्तरश्चरते बहुधा जायमानः’(मुण्डक.उ.२.२.६)</span></span></span><span data-deva=" इति जीवलिङ्गाच्च तयोः प्राप्तिरित्यत उच्यते –"> इति जीवलिङ्गाच्च तयोः प्राप्तिरित्यत उच्यते –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="विष्णोः परविद्याविषयत्वमुक्तम् । तत्र">विष्णोः परविद्याविषयत्वमुक्तम् । तत्र </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘यस्मिन् द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षमोतं मनः सह प्राणैश्चसर्वैस्तमेवैकं जानथ आत्मानम्’(मुण्डक.उ.२.२.५)">‘यस्मिन् द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षमोतं मनः सह प्राणैश्चसर्वैस्तमेवैकं जानथ आत्मानम्’(मुण्डक.उ.२.२.५)</span></span></span><span data-deva="इत्यत्र,"> इत्यत्र, </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopashat-id"><span data-deva="‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रोऽमाऽऽविशान्तकः’(महाना.उ.३५)">‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रोऽमाऽऽविशान्तकः’(महाना.उ.३५)</span></span></span> <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bodhayanagruhyasuktam-id"><span data-deva="‘प्राणेश्वरः कृत्तिवासाः पिनाकी’(बोधायनगृह्यसूत्रं)">‘प्राणेश्वरः कृत्तिवासाः पिनाकी’(बोधायनगृह्यसूत्रं)</span></span></span><span data-deva="इत्यादिना रुद्रस्य प्राणाधारत्वप्रतीतेः,"> इत्यादिना रुद्रस्य प्राणाधारत्वप्रतीतेः, </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘स एषोऽन्तरश्चरते बहुधा जायमानः’(मुण्डक.उ.२.२.६)">‘स एषोऽन्तरश्चरते बहुधा जायमानः’(मुण्डक.उ.२.२.६)</span></span></span><span data-deva="इति जीवलिङ्गाच्च तयोः प्राप्तिरित्यत उच्यते –"> इति जीवलिङ्गाच्च तयोः प्राप्तिरित्यत उच्यते –</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V01" data-block-id="BS_C01_S03_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ओम् ॥ 01-03-01 ॥">ओं द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ओम् ॥ 01-03-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V01" data-block-id="BS_C01_S03_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ओम् ॥ 01-03-01 ॥">ओं द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ओम् ॥ 01-03-01 ॥</span></span></span></div>
Line 711: Line 667:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B1" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न अनुमानात्मकागमपरिकल्पितरुद्रोऽत्र वाच्यः । भस्मधरोग्रत्वादितच्छब्दाभावात् ।">न अनुमानात्मकागमपरिकल्पितरुद्रोऽत्र वाच्यः । भस्मधरोग्रत्वादितच्छब्दाभावात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B1" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न अनुमानात्मकागमपरिकल्पितरुद्रोऽत्र वाच्यः । भस्मधरोग्रत्वादितच्छब्दाभावात् ।">न अनुमानात्मकागमपरिकल्पितरुद्रोऽत्र वाच्यः । भस्मधरोग्रत्वादितच्छब्दाभावात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B2" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘सोऽन्तकः स रुद्रः स प्राणभृत् स प्राणनायकः स ईशो यो हरिर्योऽनन्तो यो विष्णुर्यः परः परोवरीयान्’ इत्यादिना प्राणग्रन्थिरुद्रत्वादेर्विष्णोरेवोक्तत्वात् ।">‘सोऽन्तकः स रुद्रः स प्राणभृत् स प्राणनायकः स ईशो यो हरिर्योऽनन्तो यो विष्णुर्यः परः परोवरीयान्’ इत्यादिना प्राणग्रन्थिरुद्रत्वादेर्विष्णोरेवोक्तत्वात् ।</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B2" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘सोऽन्तकः स रुद्रः स प्राणभृत् स प्राणनायकः स ईशो यो हरिर्योऽनन्तो यो विष्णुर्यः परः परोवरीयान्’ इत्यादिना प्राणग्रन्थिरुद्रत्वादेर्विष्णोरेवोक्तत्वात् ।">‘सोऽन्तकः स रुद्रः स प्राणभृत् स प्राणनायकः स ईशो यो हरिर्योऽनन्तो यो विष्णुर्यः परः परोवरीयान्’ इत्यादिना प्राणग्रन्थिरुद्रत्वादेर्विष्णोरेवोक्तत्वात् ।</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B4" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B4" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्माण्डे च-
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B4" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B4" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्माण्डे च-">ब्रह्माण्डे च-
">ब्रह्माण्डे च-
</span><span class="gr-reference gr-ref-Brahmandapurana-id"><span data-deva="‘रुजं द्रावयते यस्माद्रुद्रस्तस्माज्जनार्दनः ।">‘रुजं द्रावयते यस्माद्रुद्रस्तस्माज्जनार्दनः ।</span><br><span data-deva="ईशानादेव चेशानो महैदेवो महत्त्वतः ॥">ईशानादेव चेशानो महैदेवो महत्त्वतः ॥</span><br><span data-deva="पिबन्ति ये नरा नाकं मुक्ताः संसारसागरात् ।">पिबन्ति ये नरा नाकं मुक्ताः संसारसागरात् ।</span><br><span data-deva="तदाधारो यतो विष्णुः पिनाकीति ततः (स्मृ)श्रुतः॥">तदाधारो यतो विष्णुः पिनाकीति ततः (स्मृ)श्रुतः॥</span><br><span data-deva="शिवः सुखात्मकत्वेन शर्वः शंरोधनाद्धरिः ।">शिवः सुखात्मकत्वेन शर्वः शंरोधनाद्धरिः ।</span><br><span data-deva="कृत्यात्मकमिदं देहं यतो वस्ते प्रवर्तयन् ॥">कृत्यात्मकमिदं देहं यतो वस्ते प्रवर्तयन् ॥</span><br><span data-deva="कृत्तिवासास्ततो देवो विरिञ्चश्च विरेचनात् ।">कृत्तिवासास्ततो देवो विरिञ्चश्च विरेचनात् ।</span><br><span data-deva="बृंहणाद्ब्रह्मनामाऽसौ ऐश्वर्यादिन्द्र उच्यते ॥">बृंहणाद्ब्रह्मनामाऽसौ ऐश्वर्यादिन्द्र उच्यते ॥</span><br><span data-deva="एवं नानाविधैः शब्दैरेक एव त्रिविक्रमः ।">एवं नानाविधैः शब्दैरेक एव त्रिविक्रमः ।</span><br><span data-deva="वेदेषु सपुराणेषु गीयते पुरुषोत्तमः’">वेदेषु सपुराणेषु गीयते पुरुषोत्तमः’</span></span><span data-deva="इति ।"> इति ।</span></div>
</span><span class="gr-reference gr-ref-Brahmandapurana-id"><span data-deva="‘रुजं द्रावयते यस्माद्रुद्रस्तस्माज्जनार्दनः ।">‘रुजं द्रावयते यस्माद्रुद्रस्तस्माज्जनार्दनः ।</span><br><span data-deva="ईशानादेव चेशानो महैदेवो महत्त्वतः ॥">ईशानादेव चेशानो महैदेवो महत्त्वतः ॥</span><br><span data-deva="पिबन्ति ये नरा नाकं मुक्ताः संसारसागरात् ।">पिबन्ति ये नरा नाकं मुक्ताः संसारसागरात् ।</span><br><span data-deva="तदाधारो यतो विष्णुः पिनाकीति ततः (स्मृ)श्रुतः॥">तदाधारो यतो विष्णुः पिनाकीति ततः (स्मृ)श्रुतः॥</span><br><span data-deva="शिवः सुखात्मकत्वेन शर्वः शंरोधनाद्धरिः ।">शिवः सुखात्मकत्वेन शर्वः शंरोधनाद्धरिः ।</span><br><span data-deva="कृत्यात्मकमिदं देहं यतो वस्ते प्रवर्तयन् ॥">कृत्यात्मकमिदं देहं यतो वस्ते प्रवर्तयन् ॥</span><br><span data-deva="कृत्तिवासास्ततो देवो विरिञ्चश्च विरेचनात् ।">कृत्तिवासास्ततो देवो विरिञ्चश्च विरेचनात् ।</span><br><span data-deva="बृंहणाद्ब्रह्मनामाऽसौ ऐश्वर्यादिन्द्र उच्यते ॥">बृंहणाद्ब्रह्मनामाऽसौ ऐश्वर्यादिन्द्र उच्यते ॥</span><br><span data-deva="एवं नानाविधैः शब्दैरेक एव त्रिविक्रमः ।">एवं नानाविधैः शब्दैरेक एव त्रिविक्रमः ।</span><br><span data-deva="वेदेषु सपुराणेषु गीयते पुरुषोत्तमः’">वेदेषु सपुराणेषु गीयते पुरुषोत्तमः’</span></span><span data-deva=" इति ।"> इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B14" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B14" style="position: relative;"><span data-deva="वामने च –">वामने च –</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamanapurana-id"><span data-deva="‘न तु नारायणादीनां नाम्नामन्यत्र सम्भवः ।">‘न तु नारायणादीनां नाम्नामन्यत्र सम्भवः । </span><br><span data-deva="अन्यनाम्नां गतिर्विष्णुः एक एव प्रकीर्तितः॥’"> अन्यनाम्नां गतिर्विष्णुः एक एव प्रकीर्तितः॥’</span></span></span><span data-deva="इति ॥"> इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B14" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B14" style="position: relative;"><span data-deva="वामने च –">वामने च –</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamanapurana-id"><span data-deva="‘न तु नारायणादीनां नाम्नामन्यत्र सम्भवः । ">‘न तु नारायणादीनां नाम्नामन्यत्र सम्भवः । </span><br><span data-deva=" अन्यनाम्नां गतिर्विष्णुः एक एव प्रकीर्तितः॥’"> अन्यनाम्नां गतिर्विष्णुः एक एव प्रकीर्तितः॥’</span></span></span><span data-deva=" इति ॥"> इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B17" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B17" style="position: relative;"><span data-deva="स्कान्दे च –">स्कान्दे च –</span><br> <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamanapurana-id"><span data-deva="‘ऋते नारायणादीनि नामानि पुरुषोत्तमः ।">‘ऋते नारायणादीनि नामानि पुरुषोत्तमः ।</span><br><span data-deva="प्रादादन्यत्र भगवान् राजेवर्ते स्वकं पुरम्॥’">प्रादादन्यत्र भगवान् राजेवर्ते स्वकं पुरम्॥’</span></span></span><span data-deva="इति ।">इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B17" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B17" style="position: relative;"><span data-deva="स्कान्दे च –">स्कान्दे च –</span><br> <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamanapurana-id"><span data-deva="‘ऋते नारायणादीनि नामानि पुरुषोत्तमः ।">‘ऋते नारायणादीनि नामानि पुरुषोत्तमः ।</span><br><span data-deva="प्रादादन्यत्र भगवान् राजेवर्ते स्वकं पुरम्॥’">प्रादादन्यत्र भगवान् राजेवर्ते स्वकं पुरम्॥’</span></span></span><span data-deva="इति ।">इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B20" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B20" style="position: relative;"><span data-deva="‘चतुर्मुखः शतानन्दो ब्रह्मणः पद्मभूरिति ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V03_B20" data-verse="BS_C01_S03_V03" data-block-id="BS_C01_S03_V03_B20" style="position: relative;"><span data-deva="‘चतुर्मुखः शतानन्दो ब्रह्मणः पद्मभूरिति ।">‘चतुर्मुखः शतानन्दो ब्रह्मणः पद्मभूरिति ।
">‘चतुर्मुखः शतानन्दो ब्रह्मणः पद्मभूरिति ।
</span><p><span data-deva="उग्रो भस्मधरो नग्नः कपालीति शिवस्य च ।">उग्रो भस्मधरो नग्नः कपालीति शिवस्य च ।
</span><p><span data-deva="उग्रो भस्मधरो नग्नः कपालीति शिवस्य च ।
</span></p><span data-deva="विशेषनामानि ददौ स्वकीयान्यपि केशवः॥’ इति च ब्राह्मे ॥ 3 ॥">
">उग्रो भस्मधरो नग्नः कपालीति शिवस्य च ।
</span></p><span data-deva="
विशेषनामानि ददौ स्वकीयान्यपि केशवः॥’ इति च ब्राह्मे ॥ 3 ॥">
विशेषनामानि ददौ स्वकीयान्यपि केशवः॥’ इति च ब्राह्मे ॥ 3 ॥</span></div>
विशेषनामानि ददौ स्वकीयान्यपि केशवः॥’ इति च ब्राह्मे ॥ 3 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 738: Line 690:
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V07" data-block-id="BS_C01_S03_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(70)ओं स्थित्यदनाभ्यां च ओम् ॥ 01-03-07 ॥">(70)ओं स्थित्यदनाभ्यां च ओम् ॥ 01-03-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V07" data-block-id="BS_C01_S03_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(70)ओं स्थित्यदनाभ्यां च ओम् ॥ 01-03-07 ॥">(70)ओं स्थित्यदनाभ्यां च ओम् ॥ 01-03-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V07" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V07" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V07_B1" data-verse="BS_C01_S03_V07" data-block-id="BS_C01_S03_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘द्वासुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V07_B1" data-verse="BS_C01_S03_V07" data-block-id="BS_C01_S03_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘द्वासुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते ।">‘द्वासुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते ।
">‘द्वासुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते ।
</span><p><span data-deva="तयोरन्यः पिप्पलं स्वादु अत्ति अनश्ननन्यो अभिचाकशीति’(मुण्डक.३.१.१)">तयोरन्यः पिप्पलं स्वादु अत्ति अनश्ननन्यो अभिचाकशीति’(मुण्डक.३.१.१)
</span><p><span data-deva="तयोरन्यः पिप्पलं स्वादु अत्ति अनश्ननन्यो अभिचाकशीति’(मुण्डक.३.१.१)
</span></p><span data-deva="इति ईश-जीवयोः स्थिति-अदनोक्तेः ॥ 07 ॥">
">तयोरन्यः पिप्पलं स्वादु अत्ति अनश्ननन्यो अभिचाकशीति’(मुण्डक.३.१.१)
</span></p><span data-deva="
इति ईश-जीवयोः स्थिति-अदनोक्तेः ॥ 07 ॥">
इति ईश-जीवयोः स्थिति-अदनोक्तेः ॥ 07 ॥</span></div>
इति ईश-जीवयोः स्थिति-अदनोक्तेः ॥ 07 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति द्युभ्वाधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति द्युभ्वाधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति द्युभ्वाधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति द्युभ्वाधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भूमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A020"></span></p><h4 id="भूमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="भूमाधिकरणम्">भूमाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भूमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A020"></span></p><h4 id="भूमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="भूमाधिकरणम्">भूमाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V08_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V08_I01" data-verse="BS_C01_S03_V08" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V08_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V08_I01" data-verse="BS_C01_S03_V08" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘प्राणो व अशाया भूयान्’ इत्युक्त्वा ‘यो वै भूमा तत्सुखम्’(छां.उ.७.१३.१) इत्युक्तेः तस्यैव भूमत्वप्राप्तिः ।">‘प्राणो व अशाया भूयान्’ इत्युक्त्वा ‘यो वै भूमा तत्सुखम्’(छां.उ.७.१३.१) इत्युक्तेः तस्यैव भूमत्वप्राप्तिः ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘प्राणो व अशाया भूयान्’ इत्युक्त्वा ‘यो वै भूमा तत्सुखम्’(छां.उ.७.१३.१) इत्युक्तेः तस्यैव भूमत्वप्राप्तिः ।">‘प्राणो व अशाया भूयान्’ इत्युक्त्वा ‘यो वै भूमा तत्सुखम्’(छां.उ.७.१३.१) इत्युक्तेः तस्यैव भूमत्वप्राप्तिः ।</span></div>
Line 757: Line 706:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V08" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V08" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V08_B1" data-verse="BS_C01_S03_V08" data-block-id="BS_C01_S03_V08_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सम्प्रसादात्= पूर्णसुखरूपत्वात् । अध्युपदेशात्= सर्वेशामुपर्युपदेशाच्च विष्णुरेव भूमा ।">सम्प्रसादात्= पूर्णसुखरूपत्वात् । अध्युपदेशात्= सर्वेशामुपर्युपदेशाच्च विष्णुरेव भूमा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V08_B1" data-verse="BS_C01_S03_V08" data-block-id="BS_C01_S03_V08_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सम्प्रसादात्= पूर्णसुखरूपत्वात् । अध्युपदेशात्= सर्वेशामुपर्युपदेशाच्च विष्णुरेव भूमा ।">सम्प्रसादात्= पूर्णसुखरूपत्वात् । अध्युपदेशात्= सर्वेशामुपर्युपदेशाच्च विष्णुरेव भूमा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V08_B2" data-verse="BS_C01_S03_V08" data-block-id="BS_C01_S03_V08_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanisat-id"><span data-deva="‘सहस्रशीर्षं देवं विश्वाक्षं विश्वशम्भुवम् ।">‘सहस्रशीर्षं देवं विश्वाक्षं विश्वशम्भुवम् ।</span><br><span data-deva="विश्वं नारायणं देवमक्षरं परमं पदम् ॥">विश्वं नारायणं देवमक्षरं परमं पदम् ॥</span><br><span data-deva="विश्वतः परमां नित्यम्’(महाना.उ.११)">विश्वतः परमां नित्यम्’(महाना.उ.११)</span></span></span><span data-deva=" इति श्रुतिः"> इति श्रुतिः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V08_B2" data-verse="BS_C01_S03_V08" data-block-id="BS_C01_S03_V08_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopanisat-id"><span data-deva="‘सहस्रशीर्षं देवं विश्वाक्षं विश्वशम्भुवम् ।">‘सहस्रशीर्षं देवं विश्वाक्षं विश्वशम्भुवम् ।</span><br><span data-deva="विश्वं नारायणं देवमक्षरं परमं पदम् ॥">विश्वं नारायणं देवमक्षरं परमं पदम् ॥</span><br><span data-deva="विश्वतः परमां नित्यम्’(महाना.उ.११)">विश्वतः परमां नित्यम्’(महाना.उ.११)</span></span></span><span data-deva="इति श्रुतिः"> इति श्रुतिः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V08_B5" data-verse="BS_C01_S03_V08" data-block-id="BS_C01_S03_V08_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘तमुत्क्रामन्तं प्राणोऽनूत्क्रामति’(बृ.उ.६.४.२) इत्यादिना न उत्क्रमणादिलिङ्गविरोधोऽपि ॥08॥">‘तमुत्क्रामन्तं प्राणोऽनूत्क्रामति’(बृ.उ.६.४.२) इत्यादिना न उत्क्रमणादिलिङ्गविरोधोऽपि ॥08॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V08_B5" data-verse="BS_C01_S03_V08" data-block-id="BS_C01_S03_V08_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘तमुत्क्रामन्तं प्राणोऽनूत्क्रामति’(बृ.उ.६.४.२) इत्यादिना न उत्क्रमणादिलिङ्गविरोधोऽपि ॥08॥">‘तमुत्क्रामन्तं प्राणोऽनूत्क्रामति’(बृ.उ.६.४.२) इत्यादिना न उत्क्रमणादिलिङ्गविरोधोऽपि ॥08॥</span></div>
</div>
</div>
Line 765: Line 714:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति भूमाधिकरणम् ॥ 02 ॥">इति भूमाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति भूमाधिकरणम् ॥ 02 ॥">इति भूमाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अक्षराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A021"></span></p><h4 id="अक्षराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अक्षराधिकरणम्">अक्षराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अक्षराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A021"></span></p><h4 id="अक्षराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अक्षराधिकरणम्">अक्षराधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V10_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V10_I01" data-verse="BS_C01_S03_V10" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V10_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V10_I01" data-verse="BS_C01_S03_V10" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अदृश्यत्वादिगुणा विष्णोरुक्ताः ‘अदृष्टं द्रष्ट्रश्रुतं श्रोतृ’(बृ.उ.५.८.११) इत्यादिना, ‘अहं सोममाहनसं भिभर्मि’(ऋ.सं.१०.१२५.२) इत्यादेश्च तस्यापि सम्भवान् मध्यमाक्षरस्योक्ता इति अतो ब्रूते –">अदृश्यत्वादिगुणा विष्णोरुक्ताः ‘अदृष्टं द्रष्ट्रश्रुतं श्रोतृ’(बृ.उ.५.८.११) इत्यादिना, ‘अहं सोममाहनसं भिभर्मि’(ऋ.सं.१०.१२५.२) इत्यादेश्च तस्यापि सम्भवान् मध्यमाक्षरस्योक्ता इति अतो ब्रूते –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अदृश्यत्वादिगुणा विष्णोरुक्ताः ‘अदृष्टं द्रष्ट्रश्रुतं श्रोतृ’(बृ.उ.५.८.११) इत्यादिना, ‘अहं सोममाहनसं भिभर्मि’(ऋ.सं.१०.१२५.२) इत्यादेश्च तस्यापि सम्भवान् मध्यमाक्षरस्योक्ता इति अतो ब्रूते –">अदृश्यत्वादिगुणा विष्णोरुक्ताः ‘अदृष्टं द्रष्ट्रश्रुतं श्रोतृ’(बृ.उ.५.८.११) इत्यादिना, ‘अहं सोममाहनसं भिभर्मि’(ऋ.सं.१०.१२५.२) इत्यादेश्च तस्यापि सम्भवान् मध्यमाक्षरस्योक्ता इति अतो ब्रूते –</span></div>
Line 773: Line 722:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V10_B1" data-verse="BS_C01_S03_V10" data-block-id="BS_C01_S03_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतस्मिन् खल्वक्षरे गार्ग्याकाश ओतश्च प्रोतश्च’(बृ.उ.५.८.११) इत्यम्बरान्तस्य सर्वस्य धृतेः ब्रह्मैवाक्षरम् ।">‘एतस्मिन् खल्वक्षरे गार्ग्याकाश ओतश्च प्रोतश्च’(बृ.उ.५.८.११) इत्यम्बरान्तस्य सर्वस्य धृतेः ब्रह्मैवाक्षरम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V10_B1" data-verse="BS_C01_S03_V10" data-block-id="BS_C01_S03_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतस्मिन् खल्वक्षरे गार्ग्याकाश ओतश्च प्रोतश्च’(बृ.उ.५.८.११) इत्यम्बरान्तस्य सर्वस्य धृतेः ब्रह्मैवाक्षरम् ।">‘एतस्मिन् खल्वक्षरे गार्ग्याकाश ओतश्च प्रोतश्च’(बृ.उ.५.८.११) इत्यम्बरान्तस्य सर्वस्य धृतेः ब्रह्मैवाक्षरम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V10_B2" data-verse="BS_C01_S03_V10" data-block-id="BS_C01_S03_V10_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा’(ऋ.सं.१.१५४.४), ‘भर्ता सन् भ्रियमाणो बिभर्ति । एको देवो बहुधा निविष्टः । यदा भारं तन्द्रयते स भर्तुम् । पराऽस्य भारं पुनरस्तमेति’(तै.आ.३.१४) । ‘यस्मिन्निदं सं च वि चैधि सर्वं यस्मिन् देवा अधि विश्वे निषेदुः’(महा.ना.१.२) इत्यादि श्रुतेः ।">‘य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा’(ऋ.सं.१.१५४.४), ‘भर्ता सन् भ्रियमाणो बिभर्ति । एको देवो बहुधा निविष्टः । यदा भारं तन्द्रयते स भर्तुम् । पराऽस्य भारं पुनरस्तमेति’(तै.आ.३.१४) । ‘यस्मिन्निदं सं च वि चैधि सर्वं यस्मिन् देवा अधि विश्वे निषेदुः’(महा.ना.१.२) इत्यादि श्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V10_B2" data-verse="BS_C01_S03_V10" data-block-id="BS_C01_S03_V10_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा’(ऋ.सं.१.१५४.४), ‘भर्ता सन् भ्रियमाणो बिभर्ति । एको देवो बहुधा निविष्टः । यदा भारं तन्द्रयते स भर्तुम् । पराऽस्य भारं पुनरस्तमेति’(तै.आ.३.१४) । ‘यस्मिन्निदं सं च वि चैधि सर्वं यस्मिन् देवा अधि विश्वे निषेदुः’(महा.ना.१.२) इत्यादि श्रुतेः ।">‘य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा’(ऋ.सं.१.१५४.४), ‘भर्ता सन् भ्रियमाणो बिभर्ति । एको देवो बहुधा निविष्टः । यदा भारं तन्द्रयते स भर्तुम् । पराऽस्य भारं पुनरस्तमेति’(तै.आ.३.१४) । ‘यस्मिन्निदं सं च वि चैधि सर्वं यस्मिन् देवा अधि विश्वे निषेदुः’(महा.ना.१.२) इत्यादि श्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V10_B7" data-verse="BS_C01_S03_V10" data-block-id="BS_C01_S03_V10_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘पृथिव्यादिप्रकृत्यन्तं भूतं भव्यं भवच्च यत् ।">‘पृथिव्यादिप्रकृत्यन्तं भूतं भव्यं भवच्च यत् ।</span><br><span data-deva="विष्णुरेको बिभर्तीदं नान्यस्तस्मात् क्षमो धृतौ॥’">विष्णुरेको बिभर्तीदं नान्यस्तस्मात् क्षमो धृतौ॥’</span></span></span><br><span data-deva=" इति च स्कान्दे ॥ 10 ॥"> इति च स्कान्दे ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V10_B7" data-verse="BS_C01_S03_V10" data-block-id="BS_C01_S03_V10_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘पृथिव्यादिप्रकृत्यन्तं भूतं भव्यं भवच्च यत् ।">‘पृथिव्यादिप्रकृत्यन्तं भूतं भव्यं भवच्च यत् ।</span><br><span data-deva="विष्णुरेको बिभर्तीदं नान्यस्तस्मात् क्षमो धृतौ॥’">विष्णुरेको बिभर्तीदं नान्यस्तस्मात् क्षमो धृतौ॥’</span></span></span><br><span data-deva="इति च स्कान्दे ॥ 10 ॥"> इति च स्कान्दे ॥ 10 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V11" data-block-id="BS_C01_S03_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(74)ओं सा च प्रशासनात् ओम् ॥ 01-03-11 ॥">(74)ओं सा च प्रशासनात् ओम् ॥ 01-03-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V11" data-block-id="BS_C01_S03_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(74)ओं सा च प्रशासनात् ओम् ॥ 01-03-11 ॥">(74)ओं सा च प्रशासनात् ओम् ॥ 01-03-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V11" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V11" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V11_B1" data-verse="BS_C01_S03_V11" data-block-id="BS_C01_S03_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सा च धृतिः प्रशासनादुच्यते- ‘एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गी! सूर्याचन्द्रमसौ विधृतौ तिष्ठतः’(बृ.उ.५.८.९) इत्यादिना । तच्च प्रशासनं विष्णोरेव ।">सा च धृतिः प्रशासनादुच्यते- ‘एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गी! सूर्याचन्द्रमसौ विधृतौ तिष्ठतः’(बृ.उ.५.८.९) इत्यादिना । तच्च प्रशासनं विष्णोरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V11_B1" data-verse="BS_C01_S03_V11" data-block-id="BS_C01_S03_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सा च धृतिः प्रशासनादुच्यते- ‘एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गी! सूर्याचन्द्रमसौ विधृतौ तिष्ठतः’(बृ.उ.५.८.९) इत्यादिना । तच्च प्रशासनं विष्णोरेव ।">सा च धृतिः प्रशासनादुच्यते- ‘एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गी! सूर्याचन्द्रमसौ विधृतौ तिष्ठतः’(बृ.उ.५.८.९) इत्यादिना । तच्च प्रशासनं विष्णोरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V11_B3" data-verse="BS_C01_S03_V11" data-block-id="BS_C01_S03_V11_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘सप्तार्धगर्भा भुवनस्य रेतो विष्णोस्तिष्ठन्ति प्रदिशा विधर्मणि’ (ऋ.सं.१.१६४.३६)।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V11_B3" data-verse="BS_C01_S03_V11" data-block-id="BS_C01_S03_V11_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘सप्तार्धगर्भा भुवनस्य रेतो विष्णोस्तिष्ठन्ति प्रदिशा विधर्मणि’ (ऋ.सं.१.१६४.३६)। ‘चतुर्भिः साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तं व्यतीरवीविपत्’(ऋ.सं.१.१५५.६) इत्यादिश्रुतेः ।">‘सप्तार्धगर्भा भुवनस्य रेतो विष्णोस्तिष्ठन्ति प्रदिशा विधर्मणि’ (ऋ.सं.१.१६४.३६)।
‘चतुर्भिः साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तं व्यतीरवीविपत्’(ऋ.सं.१.१५५.६) इत्यादिश्रुतेः ।">‘सप्तार्धगर्भा भुवनस्य रेतो विष्णोस्तिष्ठन्ति प्रदिशा विधर्मणि’ (ऋ.सं.१.१६४.३६)।
‘चतुर्भिः साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तं व्यतीरवीविपत्’(ऋ.सं.१.१५५.६) इत्यादिश्रुतेः ।</span></div>
‘चतुर्भिः साकं नवतिं च नामभिश्चक्रं न वृत्तं व्यतीरवीविपत्’(ऋ.सं.१.१५५.६) इत्यादिश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V11_B5" data-verse="BS_C01_S03_V11" data-block-id="BS_C01_S03_V11_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘एकः शास्ता न द्वितीयोऽस्ति शास्ता’(म.भा.१४.२७.२,स्कान्द.१.४२.१७१)। ‘यो हृच्छयः तम् अहमिह ब्रवीमि’
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V11_B5" data-verse="BS_C01_S03_V11" data-block-id="BS_C01_S03_V11_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘एकः शास्ता न द्वितीयोऽस्ति शास्ता’(म.भा.१४.२७.२,स्कान्द.१.४२.१७१)। ‘यो हृच्छयः तम् अहमिह ब्रवीमि’ ‘न केवलं मे भवतश्च राजन् स वै बलं बलीनां चापरेषाम्’(भाग.७.८.८)इत्यादेश्च ॥ 11 ॥">‘एकः शास्ता न द्वितीयोऽस्ति शास्ता’(म.भा.१४.२७.२,स्कान्द.१.४२.१७१)। ‘यो हृच्छयः तम् अहमिह ब्रवीमि’
‘न केवलं मे भवतश्च राजन् स वै बलं बलीनां चापरेषाम्’(भाग.७.८.८)इत्यादेश्च ॥ 11 ॥">‘एकः शास्ता न द्वितीयोऽस्ति शास्ता’(म.भा.१४.२७.२,स्कान्द.१.४२.१७१)। ‘यो हृच्छयः तम् अहमिह ब्रवीमि’
‘न केवलं मे भवतश्च राजन् स वै बलं बलीनां चापरेषाम्’(भाग.७.८.८)इत्यादेश्च ॥ 11 ॥</span></div>
‘न केवलं मे भवतश्च राजन् स वै बलं बलीनां चापरेषाम्’(भाग.७.८.८)इत्यादेश्च ॥ 11 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 789: Line 736:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V12_B1" data-verse="BS_C01_S03_V12" data-block-id="BS_C01_S03_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अस्थूलमनणु’(बृ.उ.५.८.८) इत्यादिना स्थूलाण्वादीनाम् अन्यवस्तुस्वभावानां व्यावृत्तेश्च।">‘अस्थूलमनणु’(बृ.उ.५.८.८) इत्यादिना स्थूलाण्वादीनाम् अन्यवस्तुस्वभावानां व्यावृत्तेश्च।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V12_B1" data-verse="BS_C01_S03_V12" data-block-id="BS_C01_S03_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अस्थूलमनणु’(बृ.उ.५.८.८) इत्यादिना स्थूलाण्वादीनाम् अन्यवस्तुस्वभावानां व्यावृत्तेश्च।">‘अस्थूलमनणु’(बृ.उ.५.८.८) इत्यादिना स्थूलाण्वादीनाम् अन्यवस्तुस्वभावानां व्यावृत्तेश्च।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V12_B2" data-verse="BS_C01_S03_V12" data-block-id="BS_C01_S03_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अस्थूलोऽनणुरमध्यमो मध्यमोऽव्यापको व्यापको योऽसौ हरिरादिरनादिरविश्वो विश्वः सगुणो निर्गुणः’ इत्यादेर्विष्णोरेव ते धर्माः ।">‘अस्थूलोऽनणुरमध्यमो मध्यमोऽव्यापको व्यापको योऽसौ हरिरादिरनादिरविश्वो विश्वः सगुणो निर्गुणः’ इत्यादेर्विष्णोरेव ते धर्माः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V12_B2" data-verse="BS_C01_S03_V12" data-block-id="BS_C01_S03_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अस्थूलोऽनणुरमध्यमो मध्यमोऽव्यापको व्यापको योऽसौ हरिरादिरनादिरविश्वो विश्वः सगुणो निर्गुणः’ इत्यादेर्विष्णोरेव ते धर्माः ।">‘अस्थूलोऽनणुरमध्यमो मध्यमोऽव्यापको व्यापको योऽसौ हरिरादिरनादिरविश्वो विश्वः सगुणो निर्गुणः’ इत्यादेर्विष्णोरेव ते धर्माः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V12_B5" data-verse="BS_C01_S03_V12" data-block-id="BS_C01_S03_V12_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘अस्थूलोऽनणुरूपोऽसावविश्वो विश्व एव च ।">‘अस्थूलोऽनणुरूपोऽसावविश्वो विश्व एव च ।</span><br><span data-deva="विरुद्धर्मरूपोऽसौ ऐश्वर्यात् पुरुषोत्तमः॥’">विरुद्धर्मरूपोऽसौ ऐश्वर्यात् पुरुषोत्तमः॥’</span></span></span><span data-deva=" इति च ब्राह्मे ॥ 12 ॥"> इति च ब्राह्मे ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V12_B5" data-verse="BS_C01_S03_V12" data-block-id="BS_C01_S03_V12_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘अस्थूलोऽनणुरूपोऽसावविश्वो विश्व एव च ।">‘अस्थूलोऽनणुरूपोऽसावविश्वो विश्व एव च ।</span><br><span data-deva="विरुद्धर्मरूपोऽसौ ऐश्वर्यात् पुरुषोत्तमः॥’">विरुद्धर्मरूपोऽसौ ऐश्वर्यात् पुरुषोत्तमः॥’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्राह्मे ॥ 12 ॥"> इति च ब्राह्मे ॥ 12 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अक्षराधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति अक्षराधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अक्षराधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति अक्षराधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A022"></span></p><h4 id="सदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सदधिकरणम्">सदधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A022"></span></p><h4 id="सदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सदधिकरणम्">सदधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V13_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V13_I01" data-verse="BS_C01_S03_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V13_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V13_I01" data-verse="BS_C01_S03_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘सदेव सोम्येदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१) इत्यादिना सतः स्रष्टृत्वमुच्यते ।">‘सदेव सोम्येदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१) इत्यादिना सतः स्रष्टृत्वमुच्यते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘सदेव सोम्येदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१) इत्यादिना सतः स्रष्टृत्वमुच्यते ।">‘सदेव सोम्येदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१) इत्यादिना सतः स्रष्टृत्वमुच्यते ।</span></div>
Line 809: Line 756:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति सदधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥इति सदधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति सदधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥इति सदधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="दहराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A023"></span></p><h4 id="दहराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A4.B9.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="दहराधिकरणम्">दहराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="दहराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A023"></span></p><h4 id="दहराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A4.B9.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A6.E0.A4.B9.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="दहराधिकरणम्">दहराधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V14_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V14_I01" data-verse="BS_C01_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V14_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V14_I01" data-verse="BS_C01_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="चन्द्रादित्याद्याधारत्वं विष्णोरुक्तम् । तच्च ‘एस्मिन् ब्रह्म पुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तर आकाशः’,‘किं तदत्र विद्यते.....’(छां.उ.८.१.२), ‘उभे अस्मिन् द्यावा पृथिवी अन्तरेव समाहिते । उभावग्निश्च वायुश्च सूर्याचन्द्रमसावुभौ । विद्युन्नक्षत्राणि’(छां.उ.८.१.३) इत्यादिनाऽऽकाशस्य प्रतीयते ।">चन्द्रादित्याद्याधारत्वं विष्णोरुक्तम् । तच्च ‘एस्मिन् ब्रह्म पुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तर आकाशः’,‘किं तदत्र विद्यते.....’(छां.उ.८.१.२), ‘उभे अस्मिन् द्यावा पृथिवी अन्तरेव समाहिते ।  उभावग्निश्च वायुश्च सूर्याचन्द्रमसावुभौ ।  विद्युन्नक्षत्राणि’(छां.उ.८.१.३) इत्यादिनाऽऽकाशस्य प्रतीयते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="चन्द्रादित्याद्याधारत्वं विष्णोरुक्तम् । तच्च ‘एस्मिन् ब्रह्म पुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तर आकाशः’,‘किं तदत्र विद्यते.....’(छां.उ.८.१.२), ‘उभे अस्मिन् द्यावा पृथिवी अन्तरेव समाहिते । उभावग्निश्च वायुश्च सूर्याचन्द्रमसावुभौ । विद्युन्नक्षत्राणि’(छां.उ.८.१.३) इत्यादिनाऽऽकाशस्य प्रतीयते ।">चन्द्रादित्याद्याधारत्वं विष्णोरुक्तम् । तच्च ‘एस्मिन् ब्रह्म पुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तर आकाशः’,‘किं तदत्र विद्यते.....’(छां.उ.८.१.२), ‘उभे अस्मिन् द्यावा पृथिवी अन्तरेव समाहिते ।  उभावग्निश्च वायुश्च सूर्याचन्द्रमसावुभौ ।  विद्युन्नक्षत्राणि’(छां.उ.८.१.३) इत्यादिनाऽऽकाशस्य प्रतीयते ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V14_I02" data-block-id="BS_C01_S03_V14_I02" data-verse="BS_C01_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V14_I02" data-block-id="BS_C01_S03_V14_I02" data-verse="BS_C01_S03_V14" style="position: relative;">
Line 820: Line 767:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V14_B1" data-verse="BS_C01_S03_V14" data-block-id="BS_C01_S03_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः, सत्यसङ्कल्पः, सोऽन्वेष्टव्य स विजिज्ञासितव्यः’(छां.उ.८.७.३) इत्यादिभ्य उत्तरेभ्यो गुणेभ्यो दहरे विष्णुरेव ।">‘य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः, सत्यसङ्कल्पः, सोऽन्वेष्टव्य स विजिज्ञासितव्यः’(छां.उ.८.७.३) इत्यादिभ्य उत्तरेभ्यो गुणेभ्यो दहरे विष्णुरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V14_B1" data-verse="BS_C01_S03_V14" data-block-id="BS_C01_S03_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः, सत्यसङ्कल्पः, सोऽन्वेष्टव्य स विजिज्ञासितव्यः’(छां.उ.८.७.३) इत्यादिभ्य उत्तरेभ्यो गुणेभ्यो दहरे विष्णुरेव ।">‘य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः, सत्यसङ्कल्पः, सोऽन्वेष्टव्य स विजिज्ञासितव्यः’(छां.उ.८.७.३) इत्यादिभ्य उत्तरेभ्यो गुणेभ्यो दहरे विष्णुरेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V14_B2" data-verse="BS_C01_S03_V14" data-block-id="BS_C01_S03_V14_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘योऽशनायापिपासे शोकं मोहं जरां मृत्युमत्येति’(बृ.उ.५.५), ‘स एष सर्वेभ्यः पाप्मभ्य उदितः’(छां.उ.१.६.७) इत्यादिना विष्णोरेव हि ते गुणाः ।">‘योऽशनायापिपासे शोकं मोहं जरां मृत्युमत्येति’(बृ.उ.५.५), ‘स एष सर्वेभ्यः पाप्मभ्य उदितः’(छां.उ.१.६.७) इत्यादिना विष्णोरेव हि ते गुणाः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V14_B2" data-verse="BS_C01_S03_V14" data-block-id="BS_C01_S03_V14_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘योऽशनायापिपासे शोकं मोहं जरां मृत्युमत्येति’(बृ.उ.५.५), ‘स एष सर्वेभ्यः पाप्मभ्य उदितः’(छां.उ.१.६.७) इत्यादिना विष्णोरेव हि ते गुणाः ।">‘योऽशनायापिपासे शोकं मोहं जरां मृत्युमत्येति’(बृ.उ.५.५), ‘स एष सर्वेभ्यः पाप्मभ्य उदितः’(छां.उ.१.६.७) इत्यादिना विष्णोरेव हि ते गुणाः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V14_B6" data-verse="BS_C01_S03_V14" data-block-id="BS_C01_S03_V14_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘नित्यतीर्णाशनायादिरेक एव हरिः स्वतः ।">‘नित्यतीर्णाशनायादिरेक एव हरिः स्वतः ।</span><br><span data-deva="अशनायादिकानन्ये तत्प्रसादात् तरन्ति हि॥’">अशनायादिकानन्ये तत्प्रसादात् तरन्ति हि॥’</span></span></span><span data-deva=" इति पाद्मे ।"> इति पाद्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V14_B6" data-verse="BS_C01_S03_V14" data-block-id="BS_C01_S03_V14_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘नित्यतीर्णाशनायादिरेक एव हरिः स्वतः ।">‘नित्यतीर्णाशनायादिरेक एव हरिः स्वतः ।</span><br><span data-deva="अशनायादिकानन्ये तत्प्रसादात् तरन्ति हि॥’">अशनायादिकानन्ये तत्प्रसादात् तरन्ति हि॥’</span></span></span><span data-deva="इति पाद्मे ।"> इति पाद्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V14_B8" data-verse="BS_C01_S03_V14" data-block-id="BS_C01_S03_V14_B8" style="position: relative;"><span data-deva="सापेक्षनिरपेक्षयोश्च, निरपेक्षं स्वीकर्तव्यम् ॥">सापेक्षनिरपेक्षयोश्च, निरपेक्षं स्वीकर्तव्यम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V14_B8" data-verse="BS_C01_S03_V14" data-block-id="BS_C01_S03_V14_B8" style="position: relative;"><span data-deva="सापेक्षनिरपेक्षयोश्च, निरपेक्षं स्वीकर्तव्यम् ॥">सापेक्षनिरपेक्षयोश्च, निरपेक्षं स्वीकर्तव्यम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V14_B9" data-verse="BS_C01_S03_V14" data-block-id="BS_C01_S03_V14_B9" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘सत्यकामोऽअपरो नास्ति तमृते विष्णुमव्ययम् ।">‘सत्यकामोऽअपरो नास्ति तमृते विष्णुमव्ययम् ।</span><br><span data-deva=" सत्यकामत्वमन्येषां भवेत् तत्काम्यकामिता॥’"> सत्यकामत्वमन्येषां भवेत् तत्काम्यकामिता॥’</span></span></span><span data-deva=" इति च स्कान्दे ॥ 14 ॥"> इति च स्कान्दे ॥ 14 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V14_B9" data-verse="BS_C01_S03_V14" data-block-id="BS_C01_S03_V14_B9" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘सत्यकामोऽअपरो नास्ति तमृते विष्णुमव्ययम् ।">‘सत्यकामोऽअपरो नास्ति तमृते विष्णुमव्ययम् ।</span><br><span data-deva="सत्यकामत्वमन्येषां भवेत् तत्काम्यकामिता॥’"> सत्यकामत्वमन्येषां भवेत् तत्काम्यकामिता॥’</span></span></span><span data-deva="इति च स्कान्दे ॥ 14 ॥"> इति च स्कान्दे ॥ 14 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V15" data-block-id="BS_C01_S03_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(78)ओं गतिशब्दाभ्यां तथा हि दृष्टं लिङ्गं च ओम् ॥ 01-03-15 ॥">(78)ओं गतिशब्दाभ्यां तथा हि दृष्टं लिङ्गं च ओम् ॥ 01-03-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V15" data-block-id="BS_C01_S03_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(78)ओं गतिशब्दाभ्यां तथा हि दृष्टं लिङ्गं च ओम् ॥ 01-03-15 ॥">(78)ओं गतिशब्दाभ्यां तथा हि दृष्टं लिङ्गं च ओम् ॥ 01-03-15 ॥</span></span></span></div>
Line 835: Line 782:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V16_B2" data-verse="BS_C01_S03_V16" data-block-id="BS_C01_S03_V16_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतस्मिन्नु खल्वक्षरे गार्ग्याकाश ओतश्च प्रोतश्च’(बृ.उ.५.८.११), ‘एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि’(बृ.उ.५.८.९)">‘एतस्मिन्नु खल्वक्षरे गार्ग्याकाश ओतश्च प्रोतश्च’(बृ.उ.५.८.११), ‘एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि’(बृ.उ.५.८.९)</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V16_B2" data-verse="BS_C01_S03_V16" data-block-id="BS_C01_S03_V16_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतस्मिन्नु खल्वक्षरे गार्ग्याकाश ओतश्च प्रोतश्च’(बृ.उ.५.८.११), ‘एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि’(बृ.उ.५.८.९)">‘एतस्मिन्नु खल्वक्षरे गार्ग्याकाश ओतश्च प्रोतश्च’(बृ.उ.५.८.११), ‘एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि’(बृ.उ.५.८.९)</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V16_B3" data-verse="BS_C01_S03_V16" data-block-id="BS_C01_S03_V16_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘स हि सर्वाधिपतिः स हि सर्वकालः स ईशः स विष्णुः’,‘पतिं विश्वस्यात्मेश्वरम्’(महाना.उ.११) इत्यादिश्रुतिभ्यस्तस्य ह्येष महिमा ।">‘स हि सर्वाधिपतिः स हि सर्वकालः स ईशः स विष्णुः’,‘पतिं विश्वस्यात्मेश्वरम्’(महाना.उ.११) इत्यादिश्रुतिभ्यस्तस्य ह्येष महिमा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V16_B3" data-verse="BS_C01_S03_V16" data-block-id="BS_C01_S03_V16_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘स हि सर्वाधिपतिः स हि सर्वकालः स ईशः स विष्णुः’,‘पतिं विश्वस्यात्मेश्वरम्’(महाना.उ.११) इत्यादिश्रुतिभ्यस्तस्य ह्येष महिमा ।">‘स हि सर्वाधिपतिः स हि सर्वकालः स ईशः स विष्णुः’,‘पतिं विश्वस्यात्मेश्वरम्’(महाना.उ.११) इत्यादिश्रुतिभ्यस्तस्य ह्येष महिमा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V16_B7" data-verse="BS_C01_S03_V16" data-block-id="BS_C01_S03_V16_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘सर्वेशो विष्णुरेवैको नान्योऽस्ति जगतः पतिः’">‘सर्वेशो विष्णुरेवैको नान्योऽस्ति जगतः पतिः’</span></span></span><span data-deva=" इति च स्कान्दे ॥16॥"> इति च स्कान्दे ॥16॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V16_B7" data-verse="BS_C01_S03_V16" data-block-id="BS_C01_S03_V16_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘सर्वेशो विष्णुरेवैको नान्योऽस्ति जगतः पतिः’">‘सर्वेशो विष्णुरेवैको नान्योऽस्ति जगतः पतिः’</span></span></span><span data-deva="इति च स्कान्दे ॥16॥"> इति च स्कान्दे ॥16॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V17" data-block-id="BS_C01_S03_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(80)ओं प्रसिद्धेश्च ओम् ॥ 01-03-17 ॥">(80)ओं प्रसिद्धेश्च ओम् ॥ 01-03-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V17" data-block-id="BS_C01_S03_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(80)ओं प्रसिद्धेश्च ओम् ॥ 01-03-17 ॥">(80)ओं प्रसिद्धेश्च ओम् ॥ 01-03-17 ॥</span></span></span></div>
Line 859: Line 806:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V21" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V21" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V21_B1" data-verse="BS_C01_S03_V21" data-block-id="BS_C01_S03_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘दहरः’(छां.उ.८.१.१) इत्यल्पश्रुतेर्न? इति चेत्- न । ‘..निचाय्यत्वादेवं व्योमवच्च’(ब्र.सू.१.२.७) इत्युक्व्तात् ।">‘दहरः’(छां.उ.८.१.१) इत्यल्पश्रुतेर्न? इति चेत्- न । ‘..निचाय्यत्वादेवं व्योमवच्च’(ब्र.सू.१.२.७) इत्युक्व्तात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V21_B1" data-verse="BS_C01_S03_V21" data-block-id="BS_C01_S03_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘दहरः’(छां.उ.८.१.१) इत्यल्पश्रुतेर्न? इति चेत्- न । ‘..निचाय्यत्वादेवं व्योमवच्च’(ब्र.सू.१.२.७) इत्युक्व्तात् ।">‘दहरः’(छां.उ.८.१.१) इत्यल्पश्रुतेर्न? इति चेत्- न । ‘..निचाय्यत्वादेवं व्योमवच्च’(ब्र.सू.१.२.७) इत्युक्व्तात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V21_B2" data-verse="BS_C01_S03_V21" data-block-id="BS_C01_S03_V21_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishat-id"><span data-deva="‘एष म आत्माऽन्तर्हृदये ज्यायन्’(छां.उ.३.१४.३)">‘एष म आत्माऽन्तर्हृदये ज्यायन्’(छां.उ.३.१४.३)</span></span></span><span data-deva=" इति श्रुत्युक्तत्वाच्च ॥ 21 ॥"> इति श्रुत्युक्तत्वाच्च ॥ 21 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V21_B2" data-verse="BS_C01_S03_V21" data-block-id="BS_C01_S03_V21_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishat-id"><span data-deva="‘एष म आत्माऽन्तर्हृदये ज्यायन्’(छां.उ.३.१४.३)">‘एष म आत्माऽन्तर्हृदये ज्यायन्’(छां.उ.३.१४.३)</span></span></span><span data-deva="इति श्रुत्युक्तत्वाच्च ॥ 21 ॥"> इति श्रुत्युक्तत्वाच्च ॥ 21 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति दहराधिकरणम्॥">॥इति दहराधिकरणम्॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति दहराधिकरणम्॥">॥इति दहराधिकरणम्॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A024" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनुकृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A024"></span></p><h4 id="अनुकृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनुकृत्यधिकरणम्">अनुकृत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A024" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनुकृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A024"></span></p><h4 id="अनुकृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनुकृत्यधिकरणम्">अनुकृत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V22_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V22_I01" data-verse="BS_C01_S03_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V22_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V22_I01" data-verse="BS_C01_S03_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अदृश्यत्वादयः परमेश्वरगुणा उक्ताः । ‘तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम्’, ‘तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् । कथं नु तद् विजानीयाम्.....’(क.उ.५.१२,१४) इत्यादिना ज्ञानिसुखस्याप्यनिर्देश्यत्वम्, अज्ञेयत्वं चोच्यते&nbsp;? इत्यतो वक्ति-">अदृश्यत्वादयः परमेश्वरगुणा उक्ताः । ‘तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम्’,  ‘तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् । कथं नु तद् विजानीयाम्.....’(क.उ.५.१२,१४) इत्यादिना ज्ञानिसुखस्याप्यनिर्देश्यत्वम्, अज्ञेयत्वं चोच्यते&nbsp;? इत्यतो वक्ति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अदृश्यत्वादयः परमेश्वरगुणा उक्ताः । ‘तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम्’, ‘तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् । कथं नु तद् विजानीयाम्.....’(क.उ.५.१२,१४) इत्यादिना ज्ञानिसुखस्याप्यनिर्देश्यत्वम्, अज्ञेयत्वं चोच्यते&nbsp;? इत्यतो वक्ति-">अदृश्यत्वादयः परमेश्वरगुणा उक्ताः । ‘तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम्’,  ‘तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् । कथं नु तद् विजानीयाम्.....’(क.उ.५.१२,१४) इत्यादिना ज्ञानिसुखस्याप्यनिर्देश्यत्वम्, अज्ञेयत्वं चोच्यते&nbsp;? इत्यतो वक्ति-</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V22" data-block-id="BS_C01_S03_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(85)ओम् अनुकृतेस्तस्य च ओम् ॥ 01-03-22 ॥">(85)ओम् अनुकृतेस्तस्य च ओम् ॥ 01-03-22 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V22" data-block-id="BS_C01_S03_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(85)ओम् अनुकृतेस्तस्य च ओम् ॥ 01-03-22 ॥">(85)ओम् अनुकृतेस्तस्य च ओम् ॥ 01-03-22 ॥</span></span></span></div>
Line 875: Line 822:
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनुकृत्यधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति अनुकृत्यधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनुकृत्यधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति अनुकृत्यधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V23" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V23" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V23_B1" data-verse="BS_C01_S03_V23" data-block-id="BS_C01_S03_V23_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यदादित्यगतं तेजो जगद् भासयतेऽखिलम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V23_B1" data-verse="BS_C01_S03_V23" data-block-id="BS_C01_S03_V23_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यदादित्यगतं तेजो जगद् भासयतेऽखिलम् । यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम्’(भ.गी.१५.१२) इति">‘यदादित्यगतं तेजो जगद् भासयतेऽखिलम् ।
यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम्’(भ.गी.१५.१२) इति">‘यदादित्यगतं तेजो जगद् भासयतेऽखिलम् ।
यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम्’(भ.गी.१५.१२) इति</span></div>
यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम्’(भ.गी.१५.१२) इति</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V23_B3" data-verse="BS_C01_S03_V23" data-block-id="BS_C01_S03_V23_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘न तद् भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V23_B3" data-verse="BS_C01_S03_V23" data-block-id="BS_C01_S03_V23_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘न तद् भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः। यद् गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम’(भ.गी.१५.६) इति च ॥ 23 ॥">‘न तद् भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः।
यद् गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम’(भ.गी.१५.६) इति च ॥ 23 ॥">‘न तद् भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः।
यद् गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम’(भ.गी.१५.६) इति च ॥ 23 ॥</span></div>
यद् गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम’(भ.गी.१५.६) इति च ॥ 23 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वामनाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A025"></span></p><h4 id="वामनाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वामनाधिकरणम्">वामनाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वामनाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A025"></span></p><h4 id="वामनाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वामनाधिकरणम्">वामनाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V24_I01" data-verse="BS_C01_S03_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V24_I01" data-verse="BS_C01_S03_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘विष्णुरेव जिज्ञास्यः’ इत्युक्तम् । तत्र-">‘विष्णुरेव जिज्ञास्यः’ इत्युक्तम् । तत्र-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘विष्णुरेव जिज्ञास्यः’ इत्युक्तम् । तत्र-">‘विष्णुरेव जिज्ञास्यः’ इत्युक्तम् । तत्र-</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V24_I02" data-block-id="BS_C01_S03_V24_I02" data-verse="BS_C01_S03_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V24_I02" data-block-id="BS_C01_S03_V24_I02" data-verse="BS_C01_S03_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘ऊर्ध्वं प्राणमुन्नयत्यपानं प्रत्यगस्यति। मध्ये वामनमासीनं विश्वेदेवा उपासते’(क.उ.५.६)">‘ऊर्ध्वं प्राणमुन्नयत्यपानं प्रत्यगस्यति।  मध्ये वामनमासीनं विश्वेदेवा उपासते’(क.उ.५.६)</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘ऊर्ध्वं प्राणमुन्नयत्यपानं प्रत्यगस्यति। मध्ये वामनमासीनं विश्वेदेवा उपासते’(क.उ.५.६)">‘ऊर्ध्वं प्राणमुन्नयत्यपानं प्रत्यगस्यति।  मध्ये वामनमासीनं विश्वेदेवा उपासते’(क.उ.५.६)</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V24_I04" data-block-id="BS_C01_S03_V24_I04" data-verse="BS_C01_S03_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V24_I04" data-block-id="BS_C01_S03_V24_I04" data-verse="BS_C01_S03_V24" style="position: relative;">
Line 895: Line 840:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V24_B1" data-verse="BS_C01_S03_V24" data-block-id="BS_C01_S03_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="वामनशब्दादेव विष्णुरिति प्रमितः । न हि श्रुतेर्लिङ्गं बलवत् ।">वामनशब्दादेव विष्णुरिति प्रमितः । न हि श्रुतेर्लिङ्गं बलवत् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V24_B1" data-verse="BS_C01_S03_V24" data-block-id="BS_C01_S03_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="वामनशब्दादेव विष्णुरिति प्रमितः । न हि श्रुतेर्लिङ्गं बलवत् ।">वामनशब्दादेव विष्णुरिति प्रमितः । न हि श्रुतेर्लिङ्गं बलवत् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V24_B2" data-verse="BS_C01_S03_V24" data-block-id="BS_C01_S03_V24_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘श्रुतिर्लिङ्गं समाख्या च वाक्यं प्रकरणं तथा ।">‘श्रुतिर्लिङ्गं समाख्या च वाक्यं प्रकरणं तथा ।</span><br><span data-deva="पूर्वं पूर्वं बलीयः स्यादेवमागमनिर्णयः’॥">पूर्वं पूर्वं बलीयः स्यादेवमागमनिर्णयः’॥</span></span></span><span data-deva=" इति स्कान्दे ॥"> इति स्कान्दे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V24_B2" data-verse="BS_C01_S03_V24" data-block-id="BS_C01_S03_V24_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘श्रुतिर्लिङ्गं समाख्या च वाक्यं प्रकरणं तथा ।">‘श्रुतिर्लिङ्गं समाख्या च वाक्यं प्रकरणं तथा ।</span><br><span data-deva="पूर्वं पूर्वं बलीयः स्यादेवमागमनिर्णयः’॥">पूर्वं पूर्वं बलीयः स्यादेवमागमनिर्णयः’॥</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे ॥"> इति स्कान्दे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V24_B4" data-verse="BS_C01_S03_V24" data-block-id="BS_C01_S03_V24_B4" style="position: relative;"><span data-deva="तच्चलिङ्गं विष्णोरेव। तस्मैव प्राणत्वोक्तेः ‘तद्वैत्वं त्वं प्राणो अभवः’ इति ॥ 24 ॥">तच्चलिङ्गं विष्णोरेव। तस्मैव प्राणत्वोक्तेः ‘तद्वैत्वं त्वं प्राणो अभवः’ इति ॥ 24 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V24_B4" data-verse="BS_C01_S03_V24" data-block-id="BS_C01_S03_V24_B4" style="position: relative;"><span data-deva="तच्चलिङ्गं विष्णोरेव। तस्मैव प्राणत्वोक्तेः ‘तद्वैत्वं त्वं प्राणो अभवः’ इति ॥ 24 ॥">तच्चलिङ्गं विष्णोरेव। तस्मैव प्राणत्वोक्तेः ‘तद्वैत्वं त्वं प्राणो अभवः’ इति ॥ 24 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 903: Line 848:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V25_B1" data-verse="BS_C01_S03_V25" data-block-id="BS_C01_S03_V25_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वगतस्यापि तस्याङ्गुष्ठमात्रत्वं हृद्यवकाशापेक्षया युज्यते । इतरप्राणिनामङ्गुष्ठाभावेऽपि मनुष्याधिकारत्वान्न विरोधः ॥ 25 ॥">सर्वगतस्यापि तस्याङ्गुष्ठमात्रत्वं हृद्यवकाशापेक्षया युज्यते । इतरप्राणिनामङ्गुष्ठाभावेऽपि मनुष्याधिकारत्वान्न विरोधः ॥ 25 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V25_B1" data-verse="BS_C01_S03_V25" data-block-id="BS_C01_S03_V25_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वगतस्यापि तस्याङ्गुष्ठमात्रत्वं हृद्यवकाशापेक्षया युज्यते । इतरप्राणिनामङ्गुष्ठाभावेऽपि मनुष्याधिकारत्वान्न विरोधः ॥ 25 ॥">सर्वगतस्यापि तस्याङ्गुष्ठमात्रत्वं हृद्यवकाशापेक्षया युज्यते । इतरप्राणिनामङ्गुष्ठाभावेऽपि मनुष्याधिकारत्वान्न विरोधः ॥ 25 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A026" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देवताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A026"></span></p><h4 id="देवताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B5.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="देवताधिकरणम्">देवताधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A026" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देवताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A026"></span></p><h4 id="देवताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B5.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B5.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="देवताधिकरणम्">देवताधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V26_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V26_I01" data-verse="BS_C01_S03_V26" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V26_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V26_I01" data-verse="BS_C01_S03_V26" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="मनुष्याणामेव वेदविद्यायाम् अधिकार इत्युक्तम् । तिर्यगाद्यपेक्षयैव मनुष्यत्वविशेषणमुक्तं, न तु देवाद्यपेक्षयेत्याह-">मनुष्याणामेव वेदविद्यायाम् अधिकार इत्युक्तम् । तिर्यगाद्यपेक्षयैव मनुष्यत्वविशेषणमुक्तं, न तु देवाद्यपेक्षयेत्याह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="मनुष्याणामेव वेदविद्यायाम् अधिकार इत्युक्तम् । तिर्यगाद्यपेक्षयैव मनुष्यत्वविशेषणमुक्तं, न तु देवाद्यपेक्षयेत्याह-">मनुष्याणामेव वेदविद्यायाम् अधिकार इत्युक्तम् । तिर्यगाद्यपेक्षयैव मनुष्यत्वविशेषणमुक्तं, न तु देवाद्यपेक्षयेत्याह-</span></div>
Line 915: Line 860:
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V27" data-block-id="BS_C01_S03_V27" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(90)ओं विरोधः कर्मणीति चेन्नानेकप्रतिपत्तेर्दर्शनात् ओं॥ 01-03-27 ॥">(90)ओं विरोधः कर्मणीति चेन्नानेकप्रतिपत्तेर्दर्शनात् ओं॥ 01-03-27 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V27" data-block-id="BS_C01_S03_V27" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(90)ओं विरोधः कर्मणीति चेन्नानेकप्रतिपत्तेर्दर्शनात् ओं॥ 01-03-27 ॥">(90)ओं विरोधः कर्मणीति चेन्नानेकप्रतिपत्तेर्दर्शनात् ओं॥ 01-03-27 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V27" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V27" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V27" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V27" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V27_B1" data-verse="BS_C01_S03_V27" data-block-id="BS_C01_S03_V27_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘मनुष्या एव देवादयो भवन्ति’ इति ‘तदुपरि’ इत्युक्तम् । तत्र यदि मनुष्याः सन्तो देवादयो भवन्ति तत्पूर्वं देवताभावात् देवतोद्दिष्टकर्मणि विरोध इति चेत् न ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V27_B1" data-verse="BS_C01_S03_V27" data-block-id="BS_C01_S03_V27_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘मनुष्या एव देवादयो भवन्ति’ इति ‘तदुपरि’ इत्युक्तम् । तत्र यदि मनुष्याः सन्तो देवादयो भवन्ति तत्पूर्वं देवताभावात् देवतोद्दिष्टकर्मणि विरोध इति चेत् न । अनेकेषां देवतापदप्राप्तेर्दर्शनात् । ‘ते ह नाकं महिमानः सचन्ते यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः’(तै.आ.३.१२) इति ॥27॥">‘मनुष्या एव देवादयो भवन्ति’ इति ‘तदुपरि’ इत्युक्तम् । तत्र यदि मनुष्याः सन्तो देवादयो भवन्ति तत्पूर्वं देवताभावात् देवतोद्दिष्टकर्मणि विरोध इति चेत् न ।
अनेकेषां देवतापदप्राप्तेर्दर्शनात् । ‘ते ह नाकं महिमानः सचन्ते यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः’(तै.आ.३.१२) इति ॥27॥">‘मनुष्या एव देवादयो भवन्ति’ इति ‘तदुपरि’ इत्युक्तम् । तत्र यदि मनुष्याः सन्तो देवादयो भवन्ति तत्पूर्वं देवताभावात् देवतोद्दिष्टकर्मणि विरोध इति चेत् न ।
अनेकेषां देवतापदप्राप्तेर्दर्शनात् । ‘ते ह नाकं महिमानः सचन्ते यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः’(तै.आ.३.१२) इति ॥27॥</span></div>
अनेकेषां देवतापदप्राप्तेर्दर्शनात् । ‘ते ह नाकं महिमानः सचन्ते यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः’(तै.आ.३.१२) इति ॥27॥</span></div>
</div>
</div>
Line 945: Line 889:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V33" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V33" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V33" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V33" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V33_B1" data-verse="BS_C01_S03_V33" data-block-id="BS_C01_S03_V33_B1" style="position: relative;"><span data-deva="फलविशेषभावात् प्राप्तपदानामपि देवानां मध्वादिष्वप्यधिकारं बादरायणो मन्यते । अस्ति हि प्रकाशविशेषः ।">फलविशेषभावात् प्राप्तपदानामपि देवानां मध्वादिष्वप्यधिकारं बादरायणो मन्यते । अस्ति हि प्रकाशविशेषः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V33_B1" data-verse="BS_C01_S03_V33" data-block-id="BS_C01_S03_V33_B1" style="position: relative;"><span data-deva="फलविशेषभावात् प्राप्तपदानामपि देवानां मध्वादिष्वप्यधिकारं बादरायणो मन्यते । अस्ति हि प्रकाशविशेषः ।">फलविशेषभावात् प्राप्तपदानामपि देवानां मध्वादिष्वप्यधिकारं बादरायणो मन्यते । अस्ति हि प्रकाशविशेषः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V33_B2" data-verse="BS_C01_S03_V33" data-block-id="BS_C01_S03_V33_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘यावत्सेवा परे तत्वे तावत्सुखविशेषता ।">‘यावत्सेवा परे तत्वे तावत्सुखविशेषता ।</span><br><span data-deva="सम्भवाच्च प्रकाशस्य परमेकमृते हरिम् ॥">सम्भवाच्च प्रकाशस्य परमेकमृते हरिम् ॥</span><br><span data-deva="तेषां सामर्थ्ययोगाच्च देवानामप्युपासनम्। ">तेषां सामर्थ्ययोगाच्च देवानामप्युपासनम्। </span><br><span data-deva=" सर्वं विधीयते नित्यं सर्वयज्ञादिकर्म च’"> सर्वं विधीयते नित्यं सर्वयज्ञादिकर्म च’</span></span></span><span data-deva=" इति स्कान्दे ॥"> इति स्कान्दे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V33_B2" data-verse="BS_C01_S03_V33" data-block-id="BS_C01_S03_V33_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘यावत्सेवा परे तत्वे तावत्सुखविशेषता ।">‘यावत्सेवा परे तत्वे तावत्सुखविशेषता ।</span><br><span data-deva="सम्भवाच्च प्रकाशस्य परमेकमृते हरिम् ॥">सम्भवाच्च प्रकाशस्य परमेकमृते हरिम् ॥</span><br><span data-deva="तेषां सामर्थ्ययोगाच्च देवानामप्युपासनम्।">तेषां सामर्थ्ययोगाच्च देवानामप्युपासनम्। </span><br><span data-deva="सर्वं विधीयते नित्यं सर्वयज्ञादिकर्म च’"> सर्वं विधीयते नित्यं सर्वयज्ञादिकर्म च’</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे ॥"> इति स्कान्दे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V33_B6" data-verse="BS_C01_S03_V33" data-block-id="BS_C01_S03_V33_B6" style="position: relative;"><span data-deva="उक्तफलानधिकारमात्रं जैमिनिमतम् । अतो न मतविरोधः ।">उक्तफलानधिकारमात्रं जैमिनिमतम् । अतो न मतविरोधः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V33_B6" data-verse="BS_C01_S03_V33" data-block-id="BS_C01_S03_V33_B6" style="position: relative;"><span data-deva="उक्तफलानधिकारमात्रं जैमिनिमतम् । अतो न मतविरोधः ।">उक्तफलानधिकारमात्रं जैमिनिमतम् । अतो न मतविरोधः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V33_B7" data-verse="BS_C01_S03_V33" data-block-id="BS_C01_S03_V33_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘सर्वज्ञस्यैव कृष्णस्य त्वेकदेशविचिन्तितम् ।">‘सर्वज्ञस्यैव कृष्णस्य त्वेकदेशविचिन्तितम् ।</span><br><span data-deva="स्वीकृत्य मुनयो ब्रूयुस्तन्मतं न विरुध्यते’">स्वीकृत्य मुनयो ब्रूयुस्तन्मतं न विरुध्यते’</span></span></span><span data-deva=" इति च ब्राह्मे ॥ 33 ॥"> इति च ब्राह्मे ॥ 33 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V33_B7" data-verse="BS_C01_S03_V33" data-block-id="BS_C01_S03_V33_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘सर्वज्ञस्यैव कृष्णस्य त्वेकदेशविचिन्तितम् ।">‘सर्वज्ञस्यैव कृष्णस्य त्वेकदेशविचिन्तितम् ।</span><br><span data-deva="स्वीकृत्य मुनयो ब्रूयुस्तन्मतं न विरुध्यते’">स्वीकृत्य मुनयो ब्रूयुस्तन्मतं न विरुध्यते’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्राह्मे ॥ 33 ॥"> इति च ब्राह्मे ॥ 33 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A027" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अपशूद्राधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A027"></span></p><h4 id="अपशूद्राधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AA.E0.A4.B6.E0.A5.82.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अपशूद्राधिकरणम्">अपशूद्राधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A027" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अपशूद्राधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A027"></span></p><h4 id="अपशूद्राधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AA.E0.A4.B6.E0.A5.82.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AA.E0.A4.B6.E0.A5.82.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अपशूद्राधिकरणम्">अपशूद्राधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V34_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V34_I01" data-verse="BS_C01_S03_V34" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V34_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V34_I01" data-verse="BS_C01_S03_V34" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘मनुष्याधिकारत्वात्’ इत्युक्तेऽविशेषात् शूद्रस्यापि ‘अह हारे त्वा शूद्र’(छां.उ.४.२.३) इति पौत्रायणोक्तेरधिकार इत्यत आह –">‘मनुष्याधिकारत्वात्’ इत्युक्तेऽविशेषात् शूद्रस्यापि ‘अह हारे त्वा शूद्र’(छां.उ.४.२.३) इति पौत्रायणोक्तेरधिकार इत्यत आह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘मनुष्याधिकारत्वात्’ इत्युक्तेऽविशेषात् शूद्रस्यापि ‘अह हारे त्वा शूद्र’(छां.उ.४.२.३) इति पौत्रायणोक्तेरधिकार इत्यत आह –">‘मनुष्याधिकारत्वात्’ इत्युक्तेऽविशेषात् शूद्रस्यापि ‘अह हारे त्वा शूद्र’(छां.उ.४.२.३) इति पौत्रायणोक्तेरधिकार इत्यत आह –</span></div>
Line 969: Line 913:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V36" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V36" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V36" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V36" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V36_B1" data-verse="BS_C01_S03_V36" data-block-id="BS_C01_S03_V36_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अष्टवर्षं ब्राह्मणमुपनयीत, तमध्यापयीत’ इत्यद्ययनार्थं संस्कारपरामर्शात् । ‘नाग्निर्न यज्ञो न क्रीया न संस्कारो न व्रतानि शूद्रस्य’ इति पैङ्गिश्रुतौ संस्काराभावाभिलापाच्च ।">‘अष्टवर्षं ब्राह्मणमुपनयीत, तमध्यापयीत’ इत्यद्ययनार्थं संस्कारपरामर्शात् । ‘नाग्निर्न यज्ञो न क्रीया न संस्कारो न व्रतानि शूद्रस्य’ इति पैङ्गिश्रुतौ संस्काराभावाभिलापाच्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V36_B1" data-verse="BS_C01_S03_V36" data-block-id="BS_C01_S03_V36_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अष्टवर्षं ब्राह्मणमुपनयीत, तमध्यापयीत’ इत्यद्ययनार्थं संस्कारपरामर्शात् । ‘नाग्निर्न यज्ञो न क्रीया न संस्कारो न व्रतानि शूद्रस्य’ इति पैङ्गिश्रुतौ संस्काराभावाभिलापाच्च ।">‘अष्टवर्षं ब्राह्मणमुपनयीत, तमध्यापयीत’ इत्यद्ययनार्थं संस्कारपरामर्शात् । ‘नाग्निर्न यज्ञो न क्रीया न संस्कारो न व्रतानि शूद्रस्य’ इति पैङ्गिश्रुतौ संस्काराभावाभिलापाच्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V36_B2" data-verse="BS_C01_S03_V36" data-block-id="BS_C01_S03_V36_B2" style="position: relative;"><span data-deva="उत्तमस्त्रीणां तु न शूद्रवत् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V36_B2" data-verse="BS_C01_S03_V36" data-block-id="BS_C01_S03_V36_B2" style="position: relative;"><span data-deva="उत्तमस्त्रीणां तु न शूद्रवत् । ‘सपत्नीं मे पराधम’ इत्यादिष्वधिकारदर्शनात् ।">उत्तमस्त्रीणां तु न शूद्रवत् ।
‘सपत्नीं मे पराधम’ इत्यादिष्वधिकारदर्शनात् ।">उत्तमस्त्रीणां तु न शूद्रवत् ।
‘सपत्नीं मे पराधम’ इत्यादिष्वधिकारदर्शनात् ।</span></div>
‘सपत्नीं मे पराधम’ इत्यादिष्वधिकारदर्शनात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V36_B3" data-verse="BS_C01_S03_V36" data-block-id="BS_C01_S03_V36_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="संस्काराभावेनाभावस्तु सामान्येन ।">संस्काराभावेनाभावस्तु सामान्येन ।</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V36_B3" data-verse="BS_C01_S03_V36" data-block-id="BS_C01_S03_V36_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="संस्काराभावेनाभावस्तु सामान्येन ।">संस्काराभावेनाभावस्तु सामान्येन ।</span></span></span></div>
Line 983: Line 926:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V38" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V38" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V38" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V38" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V38_B1" data-verse="BS_C01_S03_V38" data-block-id="BS_C01_S03_V38_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘श्रवणे त्रपुजतुभ्यां श्रोत्रपरिपूरणम्, अध्ययने जिह्वाच्छेदः, अर्थावधारणे हृदयविदारणम्’(गौ.ध.१२.४.७) इति प्रतिषेधात् ।">‘श्रवणे त्रपुजतुभ्यां श्रोत्रपरिपूरणम्, अध्ययने जिह्वाच्छेदः, अर्थावधारणे हृदयविदारणम्’(गौ.ध.१२.४.७) इति प्रतिषेधात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V38_B1" data-verse="BS_C01_S03_V38" data-block-id="BS_C01_S03_V38_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘श्रवणे त्रपुजतुभ्यां श्रोत्रपरिपूरणम्, अध्ययने जिह्वाच्छेदः, अर्थावधारणे हृदयविदारणम्’(गौ.ध.१२.४.७) इति प्रतिषेधात् ।">‘श्रवणे त्रपुजतुभ्यां श्रोत्रपरिपूरणम्, अध्ययने जिह्वाच्छेदः, अर्थावधारणे हृदयविदारणम्’(गौ.ध.१२.४.७) इति प्रतिषेधात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V38_B2" data-verse="BS_C01_S03_V38" data-block-id="BS_C01_S03_V38_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="‘नाग्निर्न यज्ञः शूद्रस्य तथैवाद्ययनं कुतः ।">‘नाग्निर्न यज्ञः शूद्रस्य तथैवाद्ययनं कुतः ।</span><br><span data-deva="केवलैव तु शुश्रूषा त्रिवर्णानां विधीयते’">केवलैव तु शुश्रूषा त्रिवर्णानां विधीयते’</span></span></span><span data-deva=" इति स्मृतेश्च ।"> इति स्मृतेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V38_B2" data-verse="BS_C01_S03_V38" data-block-id="BS_C01_S03_V38_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="‘नाग्निर्न यज्ञः शूद्रस्य तथैवाद्ययनं कुतः ।">‘नाग्निर्न यज्ञः शूद्रस्य तथैवाद्ययनं कुतः ।</span><br><span data-deva="केवलैव तु शुश्रूषा त्रिवर्णानां विधीयते’">केवलैव तु शुश्रूषा त्रिवर्णानां विधीयते’</span></span></span><span data-deva="इति स्मृतेश्च ।"> इति स्मृतेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V38_B4" data-verse="BS_C01_S03_V38" data-block-id="BS_C01_S03_V38_B4" style="position: relative;"><span data-deva="विदुरादीनां तूत्पन्नज्ञानत्वात् कश्चिद्विशेषः ॥ 38 ॥">विदुरादीनां तूत्पन्नज्ञानत्वात् कश्चिद्विशेषः ॥ 38 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V38_B4" data-verse="BS_C01_S03_V38" data-block-id="BS_C01_S03_V38_B4" style="position: relative;"><span data-deva="विदुरादीनां तूत्पन्नज्ञानत्वात् कश्चिद्विशेषः ॥ 38 ॥">विदुरादीनां तूत्पन्नज्ञानत्वात् कश्चिद्विशेषः ॥ 38 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कम्पनाधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A028"></span></p><h4 id="कम्पनाधिकरणं" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span data-deva="कम्पनाधिकरणं">कम्पनाधिकरणं</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कम्पनाधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A028"></span></p><h4 id="कम्पनाधिकरणं" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span id=".E0.A4.95.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span data-deva="कम्पनाधिकरणं">कम्पनाधिकरणं</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V39_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V39_I01" data-verse="BS_C01_S03_V39" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V39_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V39_I01" data-verse="BS_C01_S03_V39" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘यदिदं किञ्च जगत्सर्वं प्राण एजति निःसृतम् । महद्भयं वज्रमुद्यतं य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति’ इत्युद्यतवज्रज्ञानान्मोक्षः प्रतीयते । इत्यतोऽब्रवीत्-">‘यदिदं किञ्च जगत्सर्वं प्राण एजति निःसृतम् ।  महद्भयं वज्रमुद्यतं य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति’  इत्युद्यतवज्रज्ञानान्मोक्षः प्रतीयते । इत्यतोऽब्रवीत्-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘यदिदं किञ्च जगत्सर्वं प्राण एजति निःसृतम् । महद्भयं वज्रमुद्यतं य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति’ इत्युद्यतवज्रज्ञानान्मोक्षः प्रतीयते । इत्यतोऽब्रवीत्-">‘यदिदं किञ्च जगत्सर्वं प्राण एजति निःसृतम् ।  महद्भयं वज्रमुद्यतं य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति’  इत्युद्यतवज्रज्ञानान्मोक्षः प्रतीयते । इत्यतोऽब्रवीत्-</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V39" data-block-id="BS_C01_S03_V39" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(102)ओं कम्पनात् ओम् ॥ 01-03-39 ॥">(102)ओं कम्पनात् ओम् ॥ 01-03-39 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S03_V39" data-block-id="BS_C01_S03_V39" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(102)ओं कम्पनात् ओम् ॥ 01-03-39 ॥">(102)ओं कम्पनात् ओम् ॥ 01-03-39 ॥</span></span></span></div>
Line 995: Line 938:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V39_B1" data-verse="BS_C01_S03_V39" data-block-id="BS_C01_S03_V39_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एजति’ इति कम्पनवचनादुद्यतवज्रो भगवानेव ।">‘एजति’ इति कम्पनवचनादुद्यतवज्रो भगवानेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V39_B1" data-verse="BS_C01_S03_V39" data-block-id="BS_C01_S03_V39_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एजति’ इति कम्पनवचनादुद्यतवज्रो भगवानेव ।">‘एजति’ इति कम्पनवचनादुद्यतवज्रो भगवानेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V39_B2" data-verse="BS_C01_S03_V39" data-block-id="BS_C01_S03_V39_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’ इति हि श्रुतिः ।">‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’ इति हि श्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V39_B2" data-verse="BS_C01_S03_V39" data-block-id="BS_C01_S03_V39_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’ इति हि श्रुतिः ।">‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’ इति हि श्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V39_B3" data-verse="BS_C01_S03_V39" data-block-id="BS_C01_S03_V39_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्राणस्य प्राणमुत चक्षुषश्चक्षुः’ इति च">‘प्राणस्य प्राणमुत चक्षुषश्चक्षुः’ इति च</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘नभस्वतोऽपि सर्वाः स्युश्चेष्टा भगवतो हरेः । ">‘नभस्वतोऽपि सर्वाः स्युश्चेष्टा भगवतो हरेः । </span><br><span data-deva="किमुतान्यस्य जगतो यस्य चेष्टा नभस्वतः’">किमुतान्यस्य जगतो यस्य चेष्टा नभस्वतः’</span></span></span><span data-deva=" इति हि स्कान्दे ॥"> इति हि स्कान्दे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V39_B3" data-verse="BS_C01_S03_V39" data-block-id="BS_C01_S03_V39_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्राणस्य प्राणमुत चक्षुषश्चक्षुः’ इति च">‘प्राणस्य प्राणमुत चक्षुषश्चक्षुः’ इति च</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘नभस्वतोऽपि सर्वाः स्युश्चेष्टा भगवतो हरेः ।">‘नभस्वतोऽपि सर्वाः स्युश्चेष्टा भगवतो हरेः । </span><br><span data-deva="किमुतान्यस्य जगतो यस्य चेष्टा नभस्वतः’">किमुतान्यस्य जगतो यस्य चेष्टा नभस्वतः’</span></span></span><span data-deva="इति हि स्कान्दे ॥"> इति हि स्कान्दे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V39_B4" data-verse="BS_C01_S03_V39" data-block-id="BS_C01_S03_V39_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmavaivarte-id"><span data-deva="‘चक्रं चङ्क्रमणादेष वर्जनाद्वज्र उच्यते ।">‘चक्रं चङ्क्रमणादेष वर्जनाद्वज्र उच्यते ।</span><br><span data-deva="खण्डनात् खड्ग एवैष हेतिनामा स्वयं हरिः’">खण्डनात् खड्ग एवैष हेतिनामा स्वयं हरिः’</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 39 ॥">इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 39 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V39_B4" data-verse="BS_C01_S03_V39" data-block-id="BS_C01_S03_V39_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmavaivarte-id"><span data-deva="‘चक्रं चङ्क्रमणादेष वर्जनाद्वज्र उच्यते ।">‘चक्रं चङ्क्रमणादेष वर्जनाद्वज्र उच्यते ।</span><br><span data-deva="खण्डनात् खड्ग एवैष हेतिनामा स्वयं हरिः’">खण्डनात् खड्ग एवैष हेतिनामा स्वयं हरिः’</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 39 ॥">इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 39 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A029"></span></p><h4 id="ज्योतिरधिकरणं" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span data-deva="ज्योतिरधिकरणं">ज्योतिरधिकरणं</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A029"></span></p><h4 id="ज्योतिरधिकरणं" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span data-deva="ज्योतिरधिकरणं">ज्योतिरधिकरणं</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V40_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V40_I01" data-verse="BS_C01_S03_V40" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V40_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V40_I01" data-verse="BS_C01_S03_V40" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="हृदय आहितं ज्योतिः परमात्मेत्युक्तम् । तत्र ‘योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु हृद्यन्तर्ज्योतिः पुरुषः’(शत.ब्रा.१४.७.१.७) इत्यत्र ‘उभौ लोकावनुसञ्चरति’(शत.ब्रा.१४.७.१.७) इति वचनाज्जीव इति प्रतीयत इत्यत उच्यते –">हृदय आहितं ज्योतिः परमात्मेत्युक्तम् । तत्र ‘योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु हृद्यन्तर्ज्योतिः पुरुषः’(शत.ब्रा.१४.७.१.७) इत्यत्र ‘उभौ लोकावनुसञ्चरति’(शत.ब्रा.१४.७.१.७) इति वचनाज्जीव इति प्रतीयत इत्यत उच्यते –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="हृदय आहितं ज्योतिः परमात्मेत्युक्तम् । तत्र ‘योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु हृद्यन्तर्ज्योतिः पुरुषः’(शत.ब्रा.१४.७.१.७) इत्यत्र ‘उभौ लोकावनुसञ्चरति’(शत.ब्रा.१४.७.१.७) इति वचनाज्जीव इति प्रतीयत इत्यत उच्यते –">हृदय आहितं ज्योतिः परमात्मेत्युक्तम् । तत्र ‘योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु हृद्यन्तर्ज्योतिः पुरुषः’(शत.ब्रा.१४.७.१.७) इत्यत्र ‘उभौ लोकावनुसञ्चरति’(शत.ब्रा.१४.७.१.७) इति वचनाज्जीव इति प्रतीयत इत्यत उच्यते –</span></div>
Line 1,008: Line 951:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V40_B2" data-verse="BS_C01_S03_V40" data-block-id="BS_C01_S03_V40_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्राज्ञेनात्मनाऽन्वारूढ उत्सर्जद्याति’ इति वचनात् तस्यापि लोकसञ्चरणमस्त्येव ॥ 40 ॥">‘प्राज्ञेनात्मनाऽन्वारूढ उत्सर्जद्याति’ इति वचनात् तस्यापि लोकसञ्चरणमस्त्येव ॥ 40 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V40_B2" data-verse="BS_C01_S03_V40" data-block-id="BS_C01_S03_V40_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्राज्ञेनात्मनाऽन्वारूढ उत्सर्जद्याति’ इति वचनात् तस्यापि लोकसञ्चरणमस्त्येव ॥ 40 ॥">‘प्राज्ञेनात्मनाऽन्वारूढ उत्सर्जद्याति’ इति वचनात् तस्यापि लोकसञ्चरणमस्त्येव ॥ 40 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A030"></span></p><h4 id="आकाशाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="आकाशाधिकरणम्">आकाशाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A030"></span></p><h4 id="आकाशाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="आकाशाधिकरणम्">आकाशाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V41_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V41_I01" data-verse="BS_C01_S03_V41" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V41_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V41_I01" data-verse="BS_C01_S03_V41" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वाधारत्वम् विष्णोरुक्तम् । तच्च ‘आकाशो वै नाम नामरूपयोर्निर्वहिता’(छां.उ.८.१४.१) इत्यत्राकाशस्य प्रतीयते । वै नामेति प्रसिद्धोपदेशात् । प्रसिद्धाकाशश्चाङ्गीकर्तव्य इत्यत उच्यते –">सर्वाधारत्वम् विष्णोरुक्तम् । तच्च ‘आकाशो वै नाम नामरूपयोर्निर्वहिता’(छां.उ.८.१४.१) इत्यत्राकाशस्य प्रतीयते । वै नामेति प्रसिद्धोपदेशात् । प्रसिद्धाकाशश्चाङ्गीकर्तव्य इत्यत उच्यते –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वाधारत्वम् विष्णोरुक्तम् । तच्च ‘आकाशो वै नाम नामरूपयोर्निर्वहिता’(छां.उ.८.१४.१) इत्यत्राकाशस्य प्रतीयते । वै नामेति प्रसिद्धोपदेशात् । प्रसिद्धाकाशश्चाङ्गीकर्तव्य इत्यत उच्यते –">सर्वाधारत्वम् विष्णोरुक्तम् । तच्च ‘आकाशो वै नाम नामरूपयोर्निर्वहिता’(छां.उ.८.१४.१) इत्यत्राकाशस्य प्रतीयते । वै नामेति प्रसिद्धोपदेशात् । प्रसिद्धाकाशश्चाङ्गीकर्तव्य इत्यत उच्यते –</span></div>
Line 1,019: Line 962:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V41_B3" data-verse="BS_C01_S03_V41" data-block-id="BS_C01_S03_V41_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘अनामा सोऽप्रसिद्धत्वाद् अरूपो भूतवर्जनात्’ इति ब्राह्मे ॥ 41 ॥">‘अनामा सोऽप्रसिद्धत्वाद् अरूपो भूतवर्जनात्’ इति ब्राह्मे ॥ 41 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S03_V41_B3" data-verse="BS_C01_S03_V41" data-block-id="BS_C01_S03_V41_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘अनामा सोऽप्रसिद्धत्वाद् अरूपो भूतवर्जनात्’ इति ब्राह्मे ॥ 41 ॥">‘अनामा सोऽप्रसिद्धत्वाद् अरूपो भूतवर्जनात्’ इति ब्राह्मे ॥ 41 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सुषुप्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A031"></span></p><h4 id="सुषुप्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सुषुप्त्यधिकरणम्">सुषुप्त्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सुषुप्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A031"></span></p><h4 id="सुषुप्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सुषुप्त्यधिकरणम्">सुषुप्त्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V42_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V42_I01" data-verse="BS_C01_S03_V42" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V42_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V42_I01" data-verse="BS_C01_S03_V42" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="असङ्गत्वं परमात्मन उक्तम् । तच्च ‘स यत् तत्र किञ्चित् पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवत्यसङ्गो ह्ययं पुरुषः’ इति स्वप्नादिद्रष्टुः प्रतीयते ।">असङ्गत्वं परमात्मन उक्तम् । तच्च  ‘स यत् तत्र किञ्चित् पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवत्यसङ्गो ह्ययं पुरुषः’ इति स्वप्नादिद्रष्टुः प्रतीयते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="असङ्गत्वं परमात्मन उक्तम् । तच्च ‘स यत् तत्र किञ्चित् पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवत्यसङ्गो ह्ययं पुरुषः’ इति स्वप्नादिद्रष्टुः प्रतीयते ।">असङ्गत्वं परमात्मन उक्तम् । तच्च  ‘स यत् तत्र किञ्चित् पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवत्यसङ्गो ह्ययं पुरुषः’ इति स्वप्नादिद्रष्टुः प्रतीयते ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V42_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V42_I01" data-verse="BS_C01_S03_V42" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V42_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V42_I01" data-verse="BS_C01_S03_V42" style="position: relative;">
Line 1,031: Line 974:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सुषुप्त्यधिकरणम् ॥ 13 ॥">॥ इति सुषुप्त्यधिकरणम् ॥ 13 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सुषुप्त्यधिकरणम् ॥ 13 ॥">॥ इति सुषुप्त्यधिकरणम् ॥ 13 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A032" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्राह्मणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A032"></span></p><h4 id="ब्राह्मणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ब्राह्मणाधिकरणम्">ब्राह्मणाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S03_A032" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्राह्मणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A032"></span></p><h4 id="ब्राह्मणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ब्राह्मणाधिकरणम्">ब्राह्मणाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V43_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V43_I01" data-verse="BS_C01_S03_V43" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V43_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V43_I01" data-verse="BS_C01_S03_V43" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘एष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य’(बृ.उ.६.४.२२)) इति ब्राह्मणस्यापि नित्यमहिमा प्रतीयते ।">‘एष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य’(बृ.उ.६.४.२२)) इति ब्राह्मणस्यापि नित्यमहिमा प्रतीयते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘एष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य’(बृ.उ.६.४.२२)) इति ब्राह्मणस्यापि नित्यमहिमा प्रतीयते ।">‘एष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य’(बृ.उ.६.४.२२)) इति ब्राह्मणस्यापि नित्यमहिमा प्रतीयते ।</span></div>
Line 1,050: Line 993:
<p><span id="gr-C1-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थः पादः"></span>
<p><span id="gr-C1-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="चतुर्थः_पादः"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span data-deva="चतुर्थः पादः">चतुर्थः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="चतुर्थः_पादः" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83"></span><span data-deva="चतुर्थः पादः">चतुर्थः पादः</span></h3></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आनुमानिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A033"></span></p><h4 id="आनुमानिकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आनुमानिकाधिकरणम्">आनुमानिकाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आनुमानिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A033"></span></p><h4 id="आनुमानिकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आनुमानिकाधिकरणम्">आनुमानिकाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V01_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V01_I01" data-verse="BS_C01_S04_V01" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V01_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V01_I01" data-verse="BS_C01_S04_V01" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="॥ श्रुतिलिङ्गादिभिः अन्यत्रैव प्रसिद्धनामापि शब्दानां सामस्त्येन विशेषहेतुभिः विष्णावेव प्रवृत्तिं दर्शयत्यस्मिन् पादे ।">॥ श्रुतिलिङ्गादिभिः अन्यत्रैव प्रसिद्धनामापि शब्दानां सामस्त्येन विशेषहेतुभिः विष्णावेव प्रवृत्तिं दर्शयत्यस्मिन् पादे ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="॥ श्रुतिलिङ्गादिभिः अन्यत्रैव प्रसिद्धनामापि शब्दानां सामस्त्येन विशेषहेतुभिः विष्णावेव प्रवृत्तिं दर्शयत्यस्मिन् पादे ।">॥ श्रुतिलिङ्गादिभिः अन्यत्रैव प्रसिद्धनामापि शब्दानां सामस्त्येन विशेषहेतुभिः विष्णावेव प्रवृत्तिं दर्शयत्यस्मिन् पादे ।</span></div>
Line 1,072: Line 1,015:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V03" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V03" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V03_B1" data-verse="BS_C01_S04_V03" data-block-id="BS_C01_S04_V03_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तददीनत्वाच्च अव्यक्तादीनां तस्यैव अव्यक्तत्वपरावरत्वादिकम् अर्थवत् ।">तददीनत्वाच्च अव्यक्तादीनां तस्यैव अव्यक्तत्वपरावरत्वादिकम् अर्थवत् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V03_B1" data-verse="BS_C01_S04_V03" data-block-id="BS_C01_S04_V03_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तददीनत्वाच्च अव्यक्तादीनां तस्यैव अव्यक्तत्वपरावरत्वादिकम् अर्थवत् ।">तददीनत्वाच्च अव्यक्तादीनां तस्यैव अव्यक्तत्वपरावरत्वादिकम् अर्थवत् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V03_B2" data-verse="BS_C01_S04_V03" data-block-id="BS_C01_S04_V03_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘यदधीनो गुणो यस्य तद्गुणी सोऽभिधीयते । ">‘यदधीनो गुणो यस्य तद्गुणी सोऽभिधीयते । </span><br><span data-deva="यथा जीवः परात्मेति यथा राजा जयीत्यपि’">यथा जीवः परात्मेति यथा राजा जयीत्यपि’</span></span></span><span data-deva=" इति च स्कान्दे ॥ 03 ॥"> इति च स्कान्दे ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V03_B2" data-verse="BS_C01_S04_V03" data-block-id="BS_C01_S04_V03_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘यदधीनो गुणो यस्य तद्गुणी सोऽभिधीयते ।">‘यदधीनो गुणो यस्य तद्गुणी सोऽभिधीयते । </span><br><span data-deva="यथा जीवः परात्मेति यथा राजा जयीत्यपि’">यथा जीवः परात्मेति यथा राजा जयीत्यपि’</span></span></span><span data-deva="इति च स्कान्दे ॥ 03 ॥"> इति च स्कान्दे ॥ 03 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V04" data-block-id="BS_C01_S04_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(110)ओं ज्ञेयत्वावचनाच्च ओम् ॥ 01-04-04 ॥">(110)ओं ज्ञेयत्वावचनाच्च ओम् ॥ 01-04-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V04" data-block-id="BS_C01_S04_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(110)ओं ज्ञेयत्वावचनाच्च ओम् ॥ 01-04-04 ॥">(110)ओं ज्ञेयत्वावचनाच्च ओम् ॥ 01-04-04 ॥</span></span></span></div>
Line 1,102: Line 1,045:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V09_B2" data-verse="BS_C01_S04_V09" data-block-id="BS_C01_S04_V09_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति’(भाल्लवेयश्रुतिः)इत्यादि श्रुतेः परमात्माभिधायका एव, अविशेषात् श्रुतेः ॥ 09 ॥">‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति’(भाल्लवेयश्रुतिः)इत्यादि श्रुतेः परमात्माभिधायका एव, अविशेषात् श्रुतेः ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V09_B2" data-verse="BS_C01_S04_V09" data-block-id="BS_C01_S04_V09_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति’(भाल्लवेयश्रुतिः)इत्यादि श्रुतेः परमात्माभिधायका एव, अविशेषात् श्रुतेः ॥ 09 ॥">‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति’(भाल्लवेयश्रुतिः)इत्यादि श्रुतेः परमात्माभिधायका एव, अविशेषात् श्रुतेः ॥ 09 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A034"></span></p><h4 id="ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्">ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A034"></span></p><h4 id="ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्">ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V10_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V10_I01" data-verse="BS_C01_S04_V10" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V10_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V10_I01" data-verse="BS_C01_S04_V10" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘वसन्ते वसन्ते ज्योतिषा यजेत’(आप.श्रौ.सू.२०.२.५) इत्यादि कर्माभिधायकस्य कर्मक्रमादि विरोधात् न युज्यते&nbsp;? इत्यत आह –">‘वसन्ते वसन्ते ज्योतिषा यजेत’(आप.श्रौ.सू.२०.२.५) इत्यादि कर्माभिधायकस्य कर्मक्रमादि विरोधात् न युज्यते&nbsp;? इत्यत आह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘वसन्ते वसन्ते ज्योतिषा यजेत’(आप.श्रौ.सू.२०.२.५) इत्यादि कर्माभिधायकस्य कर्मक्रमादि विरोधात् न युज्यते&nbsp;? इत्यत आह –">‘वसन्ते वसन्ते ज्योतिषा यजेत’(आप.श्रौ.सू.२०.२.५) इत्यादि कर्माभिधायकस्य कर्मक्रमादि विरोधात् न युज्यते&nbsp;? इत्यत आह –</span></div>
Line 1,115: Line 1,058:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नसङ्ख्योपसङ्ग्रहाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A035"></span></p><h4 id="नसङ्ख्योपसङ्ग्रहाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नसङ्ख्योपसङ्ग्रहाधिकरणम्">नसङ्ख्योपसङ्ग्रहाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नसङ्ख्योपसङ्ग्रहाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A035"></span></p><h4 id="नसङ्ख्योपसङ्ग्रहाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नसङ्ख्योपसङ्ग्रहाधिकरणम्">नसङ्ख्योपसङ्ग्रहाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V12" data-block-id="BS_C01_S04_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(118)ओं न सङ्ख्योपसङ्ग्रहादपि नानाभावादतिरेकाच्च ओं॥ 01-01-12 ॥">(118)ओं न सङ्ख्योपसङ्ग्रहादपि नानाभावादतिरेकाच्च ओं॥ 01-01-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V12" data-block-id="BS_C01_S04_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(118)ओं न सङ्ख्योपसङ्ग्रहादपि नानाभावादतिरेकाच्च ओं॥ 01-01-12 ॥">(118)ओं न सङ्ख्योपसङ्ग्रहादपि नानाभावादतिरेकाच्च ओं॥ 01-01-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V12" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V12" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V12" style="position: relative;">
Line 1,132: Line 1,075:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V14_B1" data-verse="BS_C01_S04_V14" data-block-id="BS_C01_S04_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तद् देवा ज्योतिषां ज्योतिः’(बृ.उ.६.४.१६,काण्वपाठः) इत्यनेन काण्वानां पञ्चत्वम् । । 14 ॥">‘तद् देवा ज्योतिषां ज्योतिः’(बृ.उ.६.४.१६,काण्वपाठः) इत्यनेन काण्वानां पञ्चत्वम् । । 14 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V14_B1" data-verse="BS_C01_S04_V14" data-block-id="BS_C01_S04_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तद् देवा ज्योतिषां ज्योतिः’(बृ.उ.६.४.१६,काण्वपाठः) इत्यनेन काण्वानां पञ्चत्वम् । । 14 ॥">‘तद् देवा ज्योतिषां ज्योतिः’(बृ.उ.६.४.१६,काण्वपाठः) इत्यनेन काण्वानां पञ्चत्वम् । । 14 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A036" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A036"></span></p><h4 id="आकाशाधिकरणम्_3" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_3"></span><span data-deva="आकाशाधिकरणम्">आकाशाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A036" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A036"></span></p><h4 id="आकाशाधिकरणम्_3" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_3"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_3"></span><span data-deva="आकाशाधिकरणम्">आकाशाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V15_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V15_I01" data-verse="BS_C01_S04_V15" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V15_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V15_I01" data-verse="BS_C01_S04_V15" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अवान्तरकारणत्वेनापि स एवोच्यत इति वक्ति-">अवान्तरकारणत्वेनापि स एवोच्यत इति वक्ति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अवान्तरकारणत्वेनापि स एवोच्यत इति वक्ति-">अवान्तरकारणत्वेनापि स एवोच्यत इति वक्ति-</span></div>
Line 1,141: Line 1,084:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V15_B1" data-verse="BS_C01_S04_V15" data-block-id="BS_C01_S04_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आकाशादिषु अवान्तरकारणत्वेन स एव स्थितः । यथाव्यपदिष्टस्यैव परस्य ‘य आकाशे तिष्ठन्’(बृ.उ.५.७.१२) इत्यादिना आकाशादिषूक्तेः ॥ 15 ॥">आकाशादिषु अवान्तरकारणत्वेन स एव स्थितः । यथाव्यपदिष्टस्यैव परस्य ‘य आकाशे तिष्ठन्’(बृ.उ.५.७.१२) इत्यादिना आकाशादिषूक्तेः ॥ 15 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V15_B1" data-verse="BS_C01_S04_V15" data-block-id="BS_C01_S04_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आकाशादिषु अवान्तरकारणत्वेन स एव स्थितः । यथाव्यपदिष्टस्यैव परस्य ‘य आकाशे तिष्ठन्’(बृ.उ.५.७.१२) इत्यादिना आकाशादिषूक्तेः ॥ 15 ॥">आकाशादिषु अवान्तरकारणत्वेन स एव स्थितः । यथाव्यपदिष्टस्यैव परस्य ‘य आकाशे तिष्ठन्’(बृ.उ.५.७.१२) इत्यादिना आकाशादिषूक्तेः ॥ 15 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समाकर्षाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A037"></span></p><h4 id="समाकर्षाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="समाकर्षाधिकरणम्">समाकर्षाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समाकर्षाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A037"></span></p><h4 id="समाकर्षाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="समाकर्षाधिकरणम्">समाकर्षाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V16_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V16_I01" data-verse="BS_C01_S04_V16" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V16_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V16_I01" data-verse="BS_C01_S04_V16" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वशब्दानां परमात्मवाचकत्वे कथमन्यत्र व्यवहारः&nbsp;? इत्यतो ब्रवीति-">सर्वशब्दानां परमात्मवाचकत्वे कथमन्यत्र व्यवहारः&nbsp;? इत्यतो ब्रवीति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वशब्दानां परमात्मवाचकत्वे कथमन्यत्र व्यवहारः&nbsp;? इत्यतो ब्रवीति-">सर्वशब्दानां परमात्मवाचकत्वे कथमन्यत्र व्यवहारः&nbsp;? इत्यतो ब्रवीति-</span></div>
Line 1,148: Line 1,091:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V16" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V16" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V16_B1" data-verse="BS_C01_S04_V16" data-block-id="BS_C01_S04_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="परमात्मवाचिनः शब्दा अन्यत्र समाकृष्य व्यवह्रियन्ते ।">परमात्मवाचिनः शब्दा अन्यत्र समाकृष्य व्यवह्रियन्ते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V16_B1" data-verse="BS_C01_S04_V16" data-block-id="BS_C01_S04_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="परमात्मवाचिनः शब्दा अन्यत्र समाकृष्य व्यवह्रियन्ते ।">परमात्मवाचिनः शब्दा अन्यत्र समाकृष्य व्यवह्रियन्ते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V16_B2" data-verse="BS_C01_S04_V16" data-block-id="BS_C01_S04_V16_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘परस्य वाचकाः शब्दा समाकृष्येतरेष्वपि ।">‘परस्य वाचकाः शब्दा समाकृष्येतरेष्वपि ।</span><br><span data-deva="व्यवह्रियन्ते सततं लोकवेदानुसारतः’">व्यवह्रियन्ते सततं लोकवेदानुसारतः’</span></span></span><span data-deva=" इति पाद्मे ॥ 16 ॥"> इति पाद्मे ॥ 16 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V16_B2" data-verse="BS_C01_S04_V16" data-block-id="BS_C01_S04_V16_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘परस्य वाचकाः शब्दा समाकृष्येतरेष्वपि ।">‘परस्य वाचकाः शब्दा समाकृष्येतरेष्वपि ।</span><br><span data-deva="व्यवह्रियन्ते सततं लोकवेदानुसारतः’">व्यवह्रियन्ते सततं लोकवेदानुसारतः’</span></span></span><span data-deva="इति पाद्मे ॥ 16 ॥"> इति पाद्मे ॥ 16 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V17_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V17_I01" data-verse="BS_C01_S04_V17" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V17_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V17_I01" data-verse="BS_C01_S04_V17" style="position: relative;">
Line 1,159: Line 1,102:
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V18" data-block-id="BS_C01_S04_V18" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं जीवमुख्यप्राणलिङ्गादिति चेत् तद्व्याख्यातम् ओम् ॥ 18-124 ॥">ओं जीवमुख्यप्राणलिङ्गादिति चेत् तद्व्याख्यातम् ओम् ॥ 18-124 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V18" data-block-id="BS_C01_S04_V18" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं जीवमुख्यप्राणलिङ्गादिति चेत् तद्व्याख्यातम् ओम् ॥ 18-124 ॥">ओं जीवमुख्यप्राणलिङ्गादिति चेत् तद्व्याख्यातम् ओम् ॥ 18-124 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V18" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V18" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V18_B1" data-verse="BS_C01_S04_V18" data-block-id="BS_C01_S04_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तदधीनत्वात् तच्छब्दवाच्यत्वम्’ इत्युक्तम् । तद् जीवमुख्यप्राणयोर्लिङ्गम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V18_B1" data-verse="BS_C01_S04_V18" data-block-id="BS_C01_S04_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तदधीनत्वात् तच्छब्दवाच्यत्वम्’ इत्युक्तम् । तद् जीवमुख्यप्राणयोर्लिङ्गम् । ‘अस्य यदैकां शाखां जीवो जहाति अथ सा शुष्यति’(छां.उ.६.११.२), ‘वायुना हि लोका नेनीयन्ते’ इत्यादि श्रुतिभ्य इति चेत्&nbsp;? न, ‘उपासात्रैविध्यात्’(ब्र.सू.१.१.३१) इति व्याख्यातत्वात् ॥ 18 ॥">‘तदधीनत्वात् तच्छब्दवाच्यत्वम्’ इत्युक्तम् । तद् जीवमुख्यप्राणयोर्लिङ्गम् ।
‘अस्य यदैकां शाखां जीवो जहाति अथ सा शुष्यति’(छां.उ.६.११.२), ‘वायुना हि लोका नेनीयन्ते’ इत्यादि श्रुतिभ्य इति चेत्&nbsp;? न, ‘उपासात्रैविध्यात्’(ब्र.सू.१.१.३१) इति व्याख्यातत्वात् ॥ 18 ॥">‘तदधीनत्वात् तच्छब्दवाच्यत्वम्’ इत्युक्तम् । तद् जीवमुख्यप्राणयोर्लिङ्गम् ।
‘अस्य यदैकां शाखां जीवो जहाति अथ सा शुष्यति’(छां.उ.६.११.२), ‘वायुना हि लोका नेनीयन्ते’ इत्यादि श्रुतिभ्य इति चेत्&nbsp;? न, ‘उपासात्रैविध्यात्’(ब्र.सू.१.१.३१) इति व्याख्यातत्वात् ॥ 18 ॥</span></div>
‘अस्य यदैकां शाखां जीवो जहाति अथ सा शुष्यति’(छां.उ.६.११.२), ‘वायुना हि लोका नेनीयन्ते’ इत्यादि श्रुतिभ्य इति चेत्&nbsp;? न, ‘उपासात्रैविध्यात्’(ब्र.सू.१.१.३१) इति व्याख्यातत्वात् ॥ 18 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 1,185: Line 1,127:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V23" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V23" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V23_B1" data-verse="BS_C01_S04_V23" data-block-id="BS_C01_S04_V23_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वं परमात्मन्यवस्थितम्’ इति वक्तुं तद्वचनमिति काशकृत्स्नः ।">‘सर्वं परमात्मन्यवस्थितम्’ इति वक्तुं तद्वचनमिति काशकृत्स्नः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V23_B1" data-verse="BS_C01_S04_V23" data-block-id="BS_C01_S04_V23_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वं परमात्मन्यवस्थितम्’ इति वक्तुं तद्वचनमिति काशकृत्स्नः ।">‘सर्वं परमात्मन्यवस्थितम्’ इति वक्तुं तद्वचनमिति काशकृत्स्नः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V23_B2" data-verse="BS_C01_S04_V23" data-block-id="BS_C01_S04_V23_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘कृष्णद्द्वैपायनमताद् एकदेशविदः परे ।">‘कृष्णद्द्वैपायनमताद् एकदेशविदः परे ।</span><br><span data-deva="वदन्त्येते यथाप्रज्ञं न विरोधः कथञ्चन’">वदन्त्येते यथाप्रज्ञं न विरोधः कथञ्चन’</span></span></span><span data-deva=" इति पाद्मे ॥ 23 ॥"> इति पाद्मे ॥ 23 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V23_B2" data-verse="BS_C01_S04_V23" data-block-id="BS_C01_S04_V23_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘कृष्णद्द्वैपायनमताद् एकदेशविदः परे ।">‘कृष्णद्द्वैपायनमताद् एकदेशविदः परे ।</span><br><span data-deva="वदन्त्येते यथाप्रज्ञं न विरोधः कथञ्चन’">वदन्त्येते यथाप्रज्ञं न विरोधः कथञ्चन’</span></span></span><span data-deva="इति पाद्मे ॥ 23 ॥"> इति पाद्मे ॥ 23 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रकृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A038"></span></p><h4 id="प्रकृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रकृत्यधिकरणम्">प्रकृत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रकृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A038"></span></p><h4 id="प्रकृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रकृत्यधिकरणम्">प्रकृत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V24_I01" data-verse="BS_C01_S04_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V24_I01" data-verse="BS_C01_S04_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="स्त्रीशब्दा अपि तस्मिन्नेवेत्याह-">स्त्रीशब्दा अपि तस्मिन्नेवेत्याह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="स्त्रीशब्दा अपि तस्मिन्नेवेत्याह-">स्त्रीशब्दा अपि तस्मिन्नेवेत्याह-</span></div>
Line 1,197: Line 1,139:
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V25" data-block-id="BS_C01_S04_V25" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(131)ओम् अभिध्योपदेशाच्च ओम् ॥ 01-04-25 ॥">(131)ओम् अभिध्योपदेशाच्च ओम् ॥ 01-04-25 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V25" data-block-id="BS_C01_S04_V25" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(131)ओम् अभिध्योपदेशाच्च ओम् ॥ 01-04-25 ॥">(131)ओम् अभिध्योपदेशाच्च ओम् ॥ 01-04-25 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V25" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V25" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V25" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V25" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V25_B1" data-verse="BS_C01_S04_V25" data-block-id="BS_C01_S04_V25_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘मायां तु प्रकृतिं विद्यात्, मायिनं तु महेश्वरम्’(श्वे.उ.४.१०)।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V25_B1" data-verse="BS_C01_S04_V25" data-block-id="BS_C01_S04_V25_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘मायां तु प्रकृतिं विद्यात्, मायिनं तु महेश्वरम्’(श्वे.उ.४.१०)।">‘मायां तु प्रकृतिं विद्यात्, मायिनं तु महेश्वरम्’(श्वे.उ.४.१०)।
">‘मायां तु प्रकृतिं विद्यात्, मायिनं तु महेश्वरम्’(श्वे.उ.४.१०)।
</span><p><span data-deva="‘महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च ।">‘महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च ।
</span><p><span data-deva="‘महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च ।
</span></p><span data-deva="प्रकृतिर्वासनेत्येवं तवेच्छाऽनन्त कथ्यते’ ॥">
">‘महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च ।
</span></p><span data-deva="
प्रकृतिर्वासनेत्येवं तवेच्छाऽनन्त कथ्यते’ ॥">
प्रकृतिर्वासनेत्येवं तवेच्छाऽनन्त कथ्यते’ ॥</span></div>
प्रकृतिर्वासनेत्येवं तवेच्छाऽनन्त कथ्यते’ ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V25_B4" data-verse="BS_C01_S04_V25" data-block-id="BS_C01_S04_V25_B4" style="position: relative;"><span data-deva="इति वचनात् तदभिध्यैव प्रकृतिशब्देनोच्यते ।">इति वचनात् तदभिध्यैव प्रकृतिशब्देनोच्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V25_B4" data-verse="BS_C01_S04_V25" data-block-id="BS_C01_S04_V25_B4" style="position: relative;"><span data-deva="इति वचनात् तदभिध्यैव प्रकृतिशब्देनोच्यते ।">इति वचनात् तदभिध्यैव प्रकृतिशब्देनोच्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V25_B5" data-verse="BS_C01_S04_V25" data-block-id="BS_C01_S04_V25_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘सोऽभिध्या स जूतिः स प्रज्ञा स आनन्दः’ इति श्रुतेरभिध्या च स्वरूपमेव ।">‘सोऽभिध्या स जूतिः स प्रज्ञा स आनन्दः’ इति श्रुतेरभिध्या च स्वरूपमेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V25_B5" data-verse="BS_C01_S04_V25" data-block-id="BS_C01_S04_V25_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘सोऽभिध्या स जूतिः स प्रज्ञा स आनन्दः’ इति श्रुतेरभिध्या च स्वरूपमेव ।">‘सोऽभिध्या स जूतिः स प्रज्ञा स आनन्दः’ इति श्रुतेरभिध्या च स्वरूपमेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V25_B7" data-verse="BS_C01_S04_V25" data-block-id="BS_C01_S04_V25_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘ध्यायति ध्यानरूपोऽसौ सुखी सुखमतीव च ।">‘ध्यायति ध्यानरूपोऽसौ सुखी सुखमतीव च ।</span><br><span data-deva="परमैश्वर्ययोगेन विरुद्धार्थतयेष्यते’">परमैश्वर्ययोगेन विरुद्धार्थतयेष्यते’</span></span></span><span data-deva=" इति ब्रह्माण्डे ॥ 25 ॥"> इति ब्रह्माण्डे ॥ 25 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V25_B7" data-verse="BS_C01_S04_V25" data-block-id="BS_C01_S04_V25_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘ध्यायति ध्यानरूपोऽसौ सुखी सुखमतीव च ।">‘ध्यायति ध्यानरूपोऽसौ सुखी सुखमतीव च ।</span><br><span data-deva="परमैश्वर्ययोगेन विरुद्धार्थतयेष्यते’">परमैश्वर्ययोगेन विरुद्धार्थतयेष्यते’</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्माण्डे ॥ 25 ॥"> इति ब्रह्माण्डे ॥ 25 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V26" data-block-id="BS_C01_S04_V26" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं साक्षाच्चोभयाम्नानात् ओम् ॥ 26-132 ॥">ओं साक्षाच्चोभयाम्नानात् ओम् ॥ 26-132 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V26" data-block-id="BS_C01_S04_V26" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं साक्षाच्चोभयाम्नानात् ओम् ॥ 26-132 ॥">ओं साक्षाच्चोभयाम्नानात् ओम् ॥ 26-132 ॥</span></span></span></div>
Line 1,217: Line 1,156:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V27_B1" data-verse="BS_C01_S04_V27" data-block-id="BS_C01_S04_V27_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्रकर्षेण करोतीति प्रकृतिः’ इति योगाच्च । प्रकृतौ अनुप्रविश्य, तां परिणाम्य, तत्परिणामेषु स्थित्वा, आत्मनो बहुधाकरणात् ।">‘प्रकर्षेण करोतीति प्रकृतिः’ इति योगाच्च । प्रकृतौ अनुप्रविश्य, तां परिणाम्य, तत्परिणामेषु स्थित्वा, आत्मनो बहुधाकरणात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V27_B1" data-verse="BS_C01_S04_V27" data-block-id="BS_C01_S04_V27_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्रकर्षेण करोतीति प्रकृतिः’ इति योगाच्च । प्रकृतौ अनुप्रविश्य, तां परिणाम्य, तत्परिणामेषु स्थित्वा, आत्मनो बहुधाकरणात् ।">‘प्रकर्षेण करोतीति प्रकृतिः’ इति योगाच्च । प्रकृतौ अनुप्रविश्य, तां परिणाम्य, तत्परिणामेषु स्थित्वा, आत्मनो बहुधाकरणात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V27_B2" data-verse="BS_C01_S04_V27" data-block-id="BS_C01_S04_V27_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अथ हैष आत्मा प्रकृतिमनुप्रविश्याऽत्मानं बहुधा चकार, तस्मात् प्रकृतिस्तस्मात् प्रकृतिरित्याचक्षते’ इति भाल्लवेयश्रुतिः ।">‘अथ हैष आत्मा प्रकृतिमनुप्रविश्याऽत्मानं बहुधा चकार, तस्मात् प्रकृतिस्तस्मात् प्रकृतिरित्याचक्षते’ इति भाल्लवेयश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V27_B2" data-verse="BS_C01_S04_V27" data-block-id="BS_C01_S04_V27_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अथ हैष आत्मा प्रकृतिमनुप्रविश्याऽत्मानं बहुधा चकार, तस्मात् प्रकृतिस्तस्मात् प्रकृतिरित्याचक्षते’ इति भाल्लवेयश्रुतिः ।">‘अथ हैष आत्मा प्रकृतिमनुप्रविश्याऽत्मानं बहुधा चकार, तस्मात् प्रकृतिस्तस्मात् प्रकृतिरित्याचक्षते’ इति भाल्लवेयश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V27_B4" data-verse="BS_C01_S04_V27" data-block-id="BS_C01_S04_V27_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Naradiya-id"><span data-deva="‘अविकारोऽपि परमः प्रकृतिं तु विकारिणीम् । ">‘अविकारोऽपि परमः प्रकृतिं तु विकारिणीम् । </span><br><span data-deva="अनुप्रविश्य गोविन्दः प्रकृतिश्चाभिधीयते’">अनुप्रविश्य गोविन्दः प्रकृतिश्चाभिधीयते’</span></span></span><span data-deva=" इति नारदीये ।"> इति नारदीये ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V27_B4" data-verse="BS_C01_S04_V27" data-block-id="BS_C01_S04_V27_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Naradiya-id"><span data-deva="‘अविकारोऽपि परमः प्रकृतिं तु विकारिणीम् ।">‘अविकारोऽपि परमः प्रकृतिं तु विकारिणीम् । </span><br><span data-deva="अनुप्रविश्य गोविन्दः प्रकृतिश्चाभिधीयते’">अनुप्रविश्य गोविन्दः प्रकृतिश्चाभिधीयते’</span></span></span><span data-deva="इति नारदीये ।"> इति नारदीये ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V27_B6" data-verse="BS_C01_S04_V27" data-block-id="BS_C01_S04_V27_B6" style="position: relative;"><span data-deva="नचान्यत् कल्प्यम्, अप्रामाणिकत्वात् ॥ 27 ॥">नचान्यत् कल्प्यम्, अप्रामाणिकत्वात् ॥ 27 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V27_B6" data-verse="BS_C01_S04_V27" data-block-id="BS_C01_S04_V27_B6" style="position: relative;"><span data-deva="नचान्यत् कल्प्यम्, अप्रामाणिकत्वात् ॥ 27 ॥">नचान्यत् कल्प्यम्, अप्रामाणिकत्वात् ॥ 27 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 1,225: Line 1,164:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V28_B1" data-verse="BS_C01_S04_V28" data-block-id="BS_C01_S04_V28_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अव्यवधानेन उत्पत्तिद्वारत्वं प्रकृतित्वम् । तच्चास्यैव हि गीयते-">अव्यवधानेन उत्पत्तिद्वारत्वं प्रकृतित्वम् । तच्चास्यैव हि गीयते-</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V28_B1" data-verse="BS_C01_S04_V28" data-block-id="BS_C01_S04_V28_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अव्यवधानेन उत्पत्तिद्वारत्वं प्रकृतित्वम् । तच्चास्यैव हि गीयते-">अव्यवधानेन उत्पत्तिद्वारत्वं प्रकृतित्वम् । तच्चास्यैव हि गीयते-</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V28_B2" data-verse="BS_C01_S04_V28" data-block-id="BS_C01_S04_V28_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘यद् भूतयोनिं परिपश्यन्ति धीराः’(मुं.उ.१.१.६) इति ।">‘यद् भूतयोनिं परिपश्यन्ति धीराः’(मुं.उ.१.१.६) इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V28_B2" data-verse="BS_C01_S04_V28" data-block-id="BS_C01_S04_V28_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘यद् भूतयोनिं परिपश्यन्ति धीराः’(मुं.उ.१.१.६) इति ।">‘यद् भूतयोनिं परिपश्यन्ति धीराः’(मुं.उ.१.१.६) इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V28_B3" data-verse="BS_C01_S04_V28" data-block-id="BS_C01_S04_V28_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘व्यवधानेन सूतिस्तु पुंस्त्वम् विद्वद्भिरुच्यते ।">‘व्यवधानेन सूतिस्तु पुंस्त्वम् विद्वद्भिरुच्यते ।</span><br><span data-deva="सूतिरव्यवधानेन स्त्रीत्वमाहुर्मनीषिणः ।">सूतिरव्यवधानेन स्त्रीत्वमाहुर्मनीषिणः ।</span><br><span data-deva="उभयात्मकसूतित्वाद्वासुदेवः परः पुमान् ।">उभयात्मकसूतित्वाद्वासुदेवः परः पुमान् ।</span><br><span data-deva="प्रकृतिः पुरुषश्चेति शब्दैरेकोऽभिधीयते’॥">प्रकृतिः पुरुषश्चेति शब्दैरेकोऽभिधीयते’॥</span></span><span data-deva=" इति ब्रह्माण्डे ॥ 28 ॥"> इति ब्रह्माण्डे ॥ 28 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V28_B3" data-verse="BS_C01_S04_V28" data-block-id="BS_C01_S04_V28_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘व्यवधानेन सूतिस्तु पुंस्त्वम् विद्वद्भिरुच्यते ।">‘व्यवधानेन सूतिस्तु पुंस्त्वम् विद्वद्भिरुच्यते ।</span><br><span data-deva="सूतिरव्यवधानेन स्त्रीत्वमाहुर्मनीषिणः ।">सूतिरव्यवधानेन स्त्रीत्वमाहुर्मनीषिणः ।</span><br><span data-deva="उभयात्मकसूतित्वाद्वासुदेवः परः पुमान् ।">उभयात्मकसूतित्वाद्वासुदेवः परः पुमान् ।</span><br><span data-deva="प्रकृतिः पुरुषश्चेति शब्दैरेकोऽभिधीयते’॥">प्रकृतिः पुरुषश्चेति शब्दैरेकोऽभिधीयते’॥</span></span><span data-deva="इति ब्रह्माण्डे ॥ 28 ॥"> इति ब्रह्माण्डे ॥ 28 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A039" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वेव्याख्याताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A039"></span></p><h4 id="सर्वेव्याख्याताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सर्वेव्याख्याताधिकरणम्">सर्वेव्याख्याताधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C01_S04_A039" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वेव्याख्याताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A039"></span></p><h4 id="सर्वेव्याख्याताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सर्वेव्याख्याताधिकरणम्">सर्वेव्याख्याताधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(135)ओम् एतेन सर्वे व्याख्याता व्याख्याताः ओम् ॥ 01-04-29 ॥">(135)ओम् एतेन सर्वे व्याख्याता व्याख्याताः ओम् ॥ 01-04-29 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29" data-doc="BS" data-chapter="BS_C01" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(135)ओम् एतेन सर्वे व्याख्याता व्याख्याताः ओम् ॥ 01-04-29 ॥">(135)ओम् एतेन सर्वे व्याख्याता व्याख्याताः ओम् ॥ 01-04-29 ॥</span></span></span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="एतेन सर्वेव्याख्याताधिकरणम् ॥">एतेन सर्वेव्याख्याताधिकरणम् ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="एतेन सर्वेव्याख्याताधिकरणम् ॥">एतेन सर्वेव्याख्याताधिकरणम् ॥</span></div>
Line 1,235: Line 1,174:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V29_B1" data-verse="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29_B1" style="position: relative;"><span data-deva="एतेन सर्वे शून्यादिशब्दा अपि व्याख्याताः ।">एतेन सर्वे शून्यादिशब्दा अपि व्याख्याताः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V29_B1" data-verse="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29_B1" style="position: relative;"><span data-deva="एतेन सर्वे शून्यादिशब्दा अपि व्याख्याताः ।">एतेन सर्वे शून्यादिशब्दा अपि व्याख्याताः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V29_B2" data-verse="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahopanishath-id"><span data-deva="‘एष ह्येव शून्यः, एष ह्येव तुच्छः, एष ह्येवाभावः, एष ह्येवाव्यक्तः, अदृश्यः, अचिन्त्यः, निर्गुणश्च’">‘एष ह्येव शून्यः, एष ह्येव तुच्छः, एष ह्येवाभावः, एष ह्येवाव्यक्तः, अदृश्यः, अचिन्त्यः, निर्गुणश्च’</span></span></span><span data-deva="इति महोपनिषदि।">इति महोपनिषदि।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V29_B2" data-verse="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahopanishath-id"><span data-deva="‘एष ह्येव शून्यः, एष ह्येव तुच्छः, एष ह्येवाभावः, एष ह्येवाव्यक्तः, अदृश्यः, अचिन्त्यः, निर्गुणश्च’">‘एष ह्येव शून्यः, एष ह्येव तुच्छः, एष ह्येवाभावः, एष ह्येवाव्यक्तः, अदृश्यः, अचिन्त्यः, निर्गुणश्च’</span></span></span><span data-deva="इति महोपनिषदि।">इति महोपनिषदि।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V29_B3" data-verse="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mahakoorma-id"><span data-deva="‘शमूनं कुरुते विष्णुः अदृश्यः सन् परः स्वयम् ।">‘शमूनं कुरुते विष्णुः अदृश्यः सन् परः स्वयम् ।</span><br><span data-deva="तस्माच्छून्यमिति प्रोक्तः तोदनात् तुच्छ उच्यते ॥">तस्माच्छून्यमिति प्रोक्तः तोदनात् तुच्छ उच्यते ॥</span><br><span data-deva="नैष भावयितं योग्यः केनचित् पुरुषोत्तमः ।">नैष भावयितं योग्यः केनचित् पुरुषोत्तमः ।</span><br><span data-deva="अतोऽभावं वदन्त्येनं नाश्यत्वान्नाश इत्यपि ॥">अतोऽभावं वदन्त्येनं नाश्यत्वान्नाश इत्यपि ॥</span><br><span data-deva="सर्वस्य तदधीनत्वात् तत्तच्छब्दाभिधेयता ।">सर्वस्य तदधीनत्वात् तत्तच्छब्दाभिधेयता ।</span><br><span data-deva="अन्येषां व्यवहारार्थम् इष्यते व्यवहर्तृभिः’">अन्येषां व्यवहारार्थम् इष्यते व्यवहर्तृभिः’</span></span><span data-deva=" इति महाकौर्मे।"> इति महाकौर्मे।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V29_B3" data-verse="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mahakoorma-id"><span data-deva="‘शमूनं कुरुते विष्णुः अदृश्यः सन् परः स्वयम् ।">‘शमूनं कुरुते विष्णुः अदृश्यः सन् परः स्वयम् ।</span><br><span data-deva="तस्माच्छून्यमिति प्रोक्तः तोदनात् तुच्छ उच्यते ॥">तस्माच्छून्यमिति प्रोक्तः तोदनात् तुच्छ उच्यते ॥</span><br><span data-deva="नैष भावयितं योग्यः केनचित् पुरुषोत्तमः ।">नैष भावयितं योग्यः केनचित् पुरुषोत्तमः ।</span><br><span data-deva="अतोऽभावं वदन्त्येनं नाश्यत्वान्नाश इत्यपि ॥">अतोऽभावं वदन्त्येनं नाश्यत्वान्नाश इत्यपि ॥</span><br><span data-deva="सर्वस्य तदधीनत्वात् तत्तच्छब्दाभिधेयता ।">सर्वस्य तदधीनत्वात् तत्तच्छब्दाभिधेयता ।</span><br><span data-deva="अन्येषां व्यवहारार्थम् इष्यते व्यवहर्तृभिः’">अन्येषां व्यवहारार्थम् इष्यते व्यवहर्तृभिः’</span></span><span data-deva="इति महाकौर्मे।"> इति महाकौर्मे।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V29_B10" data-verse="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29_B10" style="position: relative;"><span data-deva="एतेन तदधीनत्वाद्युक्तयुक्तिसमुदायेन ।">एतेन तदधीनत्वाद्युक्तयुक्तिसमुदायेन ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V29_B10" data-verse="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29_B10" style="position: relative;"><span data-deva="एतेन तदधीनत्वाद्युक्तयुक्तिसमुदायेन ।">एतेन तदधीनत्वाद्युक्तयुक्तिसमुदायेन ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V29_B11" data-verse="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29_B11" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-VarahaSamhitha-id"><span data-deva="‘अवधारणार्थं सर्वस्याप्युक्तस्याध्यायमूलतः ।">‘अवधारणार्थं सर्वस्याप्युक्तस्याध्यायमूलतः ।</span><br><span data-deva="द्विरुक्तिं कुर्वते प्राज्ञा अध्यायान्ते विनिर्णये’">द्विरुक्तिं कुर्वते प्राज्ञा अध्यायान्ते विनिर्णये’</span></span></span><span data-deva="इति वाराहे ॥ 29 ॥">इति वाराहे ॥ 29 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C01_S04_V29_B11" data-verse="BS_C01_S04_V29" data-block-id="BS_C01_S04_V29_B11" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-VarahaSamhitha-id"><span data-deva="‘अवधारणार्थं सर्वस्याप्युक्तस्याध्यायमूलतः ।">‘अवधारणार्थं सर्वस्याप्युक्तस्याध्यायमूलतः ।</span><br><span data-deva="द्विरुक्तिं कुर्वते प्राज्ञा अध्यायान्ते विनिर्णये’">द्विरुक्तिं कुर्वते प्राज्ञा अध्यायान्ते विनिर्णये’</span></span></span><span data-deva="इति वाराहे ॥ 29 ॥">इति वाराहे ॥ 29 ॥</span></div>
Line 1,241: Line 1,180:
<p><span id="gr-C2" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="(अविरोधाध्यायः) द्वितीयोऽध्यायः॥"></span>
<p><span id="gr-C2" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="(अविरोधाध्यायः) द्वितीयोऽध्यायः॥"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="(अविरोधाध्यायः)_द्वितीयोऽध्यायः॥"><span id=".28.E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.8B.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.29_.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.E0.A5.A5"></span><span data-deva="(अविरोधाध्यायः) द्वितीयोऽध्यायः॥">(अविरोधाध्यायः) द्वितीयोऽध्यायः॥</span></h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="(अविरोधाध्यायः)_द्वितीयोऽध्यायः॥" class="mw-html-heading"><span id=".28.E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.8B.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.29_.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.E0.A5.A5"></span><span id=".28.E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.8B.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.29_.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.E0.A5.A5"></span><span data-deva="(अविरोधाध्यायः) द्वितीयोऽध्यायः॥">(अविरोधाध्यायः) द्वितीयोऽध्यायः॥</span></h2></div>
<p><span id="gr-C2-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमः पादः"></span>
<p><span id="gr-C2-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="प्रथमः_पादः_2"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span data-deva="प्रथमः पादः">प्रथमः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="प्रथमः_पादः_2" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span data-deva="प्रथमः पादः">प्रथमः पादः</span></h3></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A001" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्मृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A001"></span></p><h4 id="स्मृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="स्मृत्यधिकरणम्">स्मृत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A001" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्मृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A001"></span></p><h4 id="स्मृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="स्मृत्यधिकरणम्">स्मृत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="introduction" id="BS_C02_S01_I01" data-block-id="BS_C02_S01_I01" data-verse="BS_C02_S01_V01" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C02_S01_I01" data-block-id="BS_C02_S01_I01" data-verse="BS_C02_S01_V01" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="उक्तेऽर्थेऽविरोधं दर्शयति अनेनाध्यायेन । प्रथमपादे युक्त्यविरोधम् । प्रथमतः स्मृत्यविरोधं दर्शयति-">उक्तेऽर्थेऽविरोधं दर्शयति अनेनाध्यायेन । प्रथमपादे युक्त्यविरोधम् । प्रथमतः स्मृत्यविरोधं दर्शयति-</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="उक्तेऽर्थेऽविरोधं दर्शयति अनेनाध्यायेन । प्रथमपादे युक्त्यविरोधम् । प्रथमतः स्मृत्यविरोधं दर्शयति-">उक्तेऽर्थेऽविरोधं दर्शयति अनेनाध्यायेन । प्रथमपादे युक्त्यविरोधम् । प्रथमतः स्मृत्यविरोधं दर्शयति-</span></div>
Line 1,262: Line 1,201:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति स्मृत्यधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति स्मृत्यधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति स्मृत्यधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति स्मृत्यधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A002" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नविलक्षणत्वाधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A002"></span></p><h4 id="नविलक्षणत्वाधिकरणं" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B2.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.A3.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span data-deva="नविलक्षणत्वाधिकरणं">नविलक्षणत्वाधिकरणं</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A002" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नविलक्षणत्वाधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A002"></span></p><h4 id="नविलक्षणत्वाधिकरणं" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B2.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.A3.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B2.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.A3.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span data-deva="नविलक्षणत्वाधिकरणं">नविलक्षणत्वाधिकरणं</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V04" data-block-id="BS_C02_S01_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(139)ओं न विलक्षणत्वादस्य तथात्वं च शब्दात् ओम् ॥ 02-01-04 ॥">(139)ओं न विलक्षणत्वादस्य तथात्वं च शब्दात् ओम् ॥ 02-01-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V04" data-block-id="BS_C02_S01_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(139)ओं न विलक्षणत्वादस्य तथात्वं च शब्दात् ओम् ॥ 02-01-04 ॥">(139)ओं न विलक्षणत्वादस्य तथात्वं च शब्दात् ओम् ॥ 02-01-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V04" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V04" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V04" style="position: relative;">
Line 1,269: Line 1,208:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V04_B3" data-verse="BS_C02_S01_V04" data-block-id="BS_C02_S01_V04_B3" style="position: relative;"><span data-deva="स्वतश्च प्रमाण्यम् । अन्यथाऽनवस्थितेः ।">स्वतश्च प्रमाण्यम् । अन्यथाऽनवस्थितेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V04_B3" data-verse="BS_C02_S01_V04" data-block-id="BS_C02_S01_V04_B3" style="position: relative;"><span data-deva="स्वतश्च प्रमाण्यम् । अन्यथाऽनवस्थितेः ।">स्वतश्च प्रमाण्यम् । अन्यथाऽनवस्थितेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V04_B4" data-verse="BS_C02_S01_V04" data-block-id="BS_C02_S01_V04_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘न चक्षुर्न श्रोत्रं न तर्को न स्मृतिर्वेदा ह्येवैनं वेदयन्ति’ इति भाल्लवेयश्रुतेश्च ।">‘न चक्षुर्न श्रोत्रं न तर्को न स्मृतिर्वेदा ह्येवैनं वेदयन्ति’ इति भाल्लवेयश्रुतेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V04_B4" data-verse="BS_C02_S01_V04" data-block-id="BS_C02_S01_V04_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘न चक्षुर्न श्रोत्रं न तर्को न स्मृतिर्वेदा ह्येवैनं वेदयन्ति’ इति भाल्लवेयश्रुतेश्च ।">‘न चक्षुर्न श्रोत्रं न तर्को न स्मृतिर्वेदा ह्येवैनं वेदयन्ति’ इति भाल्लवेयश्रुतेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V04_B4" data-verse="BS_C02_S01_V04" data-block-id="BS_C02_S01_V04_B4" style="position: relative;"><span data-deva="नित्यत्वं च शब्दादेव प्रतीयते ">नित्यत्वं च शब्दादेव प्रतीयते </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘वाचा विरूप नित्यया’(ऋ.सं.८.६४.६)">‘वाचा विरूप नित्यया’(ऋ.सं.८.६४.६)</span></span></span><span data-deva=" इत्यादेः ।"> इत्यादेः ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id"><span data-deva="‘अनादिनिधना नित्या’(म.भा.१२.२३८.९३)">‘अनादिनिधना नित्या’(म.भा.१२.२३८.९३)</span></span></span><span data-deva=" इति च स्मृतिः ॥ 04 ॥"> इति च स्मृतिः ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V04_B4" data-verse="BS_C02_S01_V04" data-block-id="BS_C02_S01_V04_B4" style="position: relative;"><span data-deva="नित्यत्वं च शब्दादेव प्रतीयते">नित्यत्वं च शब्दादेव प्रतीयते </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id"><span data-deva="‘वाचा विरूप नित्यया’(ऋ.सं.८.६४.६)">‘वाचा विरूप नित्यया’(ऋ.सं.८.६४.६)</span></span></span><span data-deva="इत्यादेः ।"> इत्यादेः ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id"><span data-deva="‘अनादिनिधना नित्या’(म.भा.१२.२३८.९३)">‘अनादिनिधना नित्या’(म.भा.१२.२३८.९३)</span></span></span><span data-deva="इति च स्मृतिः ॥ 04 ॥"> इति च स्मृतिः ॥ 04 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V05" data-block-id="BS_C02_S01_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(140)ओं दृश्यते तु ओम् ॥ 02-01-05 ॥">(140)ओं दृश्यते तु ओम् ॥ 02-01-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V05" data-block-id="BS_C02_S01_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(140)ओं दृश्यते तु ओम् ॥ 02-01-05 ॥">(140)ओं दृश्यते तु ओम् ॥ 02-01-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V05" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V05" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V05_B1" data-verse="BS_C02_S01_V05" data-block-id="BS_C02_S01_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अधिकारिणां फलम् ।">अधिकारिणां फलम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V05_B1" data-verse="BS_C02_S01_V05" data-block-id="BS_C02_S01_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अधिकारिणां फलम् ।">अधिकारिणां फलम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V05_B2" data-verse="BS_C02_S01_V05" data-block-id="BS_C02_S01_V05_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyapurana-id"><span data-deva="‘ऋग्यजुः सामाथर्वाश्च मूलरामायणं तथा।">‘ऋग्यजुः सामाथर्वाश्च मूलरामायणं तथा।</span><br><span data-deva="भारतं पञ्चरात्रं च वेदा इत्येव शब्दिताः ॥">भारतं पञ्चरात्रं च वेदा इत्येव शब्दिताः ॥</span><br><span data-deva="पुराणानि च यानीह वैष्णवानि विदो विदुः ।">पुराणानि च यानीह वैष्णवानि विदो विदुः ।</span><br><span data-deva="स्वतः प्रामाण्यमेतेषां नात्र किञ्चिद् विचार्यते ॥">स्वतः प्रामाण्यमेतेषां नात्र किञ्चिद् विचार्यते ॥</span><br><span data-deva="यत् तेषूक्तं न दृश्येत पूर्वकर्मात्र कारणम् ।">यत् तेषूक्तं न दृश्येत पूर्वकर्मात्र कारणम् ।</span><br><span data-deva="नाप्रामाण्यं भवेदेषां दृश्यते ह्यधिकारतः॥">नाप्रामाण्यं भवेदेषां दृश्यते ह्यधिकारतः॥</span><br><span data-deva="इतः प्रामाण्यमन्येषां न स्वतस्तु कथञ्चन ।">इतः प्रामाण्यमन्येषां न स्वतस्तु कथञ्चन ।</span><br><span data-deva="अदृश्योक्तौ ततस्तेषामप्रमाण्यं न संशयः’">अदृश्योक्तौ ततस्तेषामप्रमाण्यं न संशयः’</span></span><span data-deva=" इति ॥ 05 ॥"> इति ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V05_B2" data-verse="BS_C02_S01_V05" data-block-id="BS_C02_S01_V05_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyapurana-id"><span data-deva="‘ऋग्यजुः सामाथर्वाश्च मूलरामायणं तथा।">‘ऋग्यजुः सामाथर्वाश्च मूलरामायणं तथा।</span><br><span data-deva="भारतं पञ्चरात्रं च वेदा इत्येव शब्दिताः ॥">भारतं पञ्चरात्रं च वेदा इत्येव शब्दिताः ॥</span><br><span data-deva="पुराणानि च यानीह वैष्णवानि विदो विदुः ।">पुराणानि च यानीह वैष्णवानि विदो विदुः ।</span><br><span data-deva="स्वतः प्रामाण्यमेतेषां नात्र किञ्चिद् विचार्यते ॥">स्वतः प्रामाण्यमेतेषां नात्र किञ्चिद् विचार्यते ॥</span><br><span data-deva="यत् तेषूक्तं न दृश्येत पूर्वकर्मात्र कारणम् ।">यत् तेषूक्तं न दृश्येत पूर्वकर्मात्र कारणम् ।</span><br><span data-deva="नाप्रामाण्यं भवेदेषां दृश्यते ह्यधिकारतः॥">नाप्रामाण्यं भवेदेषां दृश्यते ह्यधिकारतः॥</span><br><span data-deva="इतः प्रामाण्यमन्येषां न स्वतस्तु कथञ्चन ।">इतः प्रामाण्यमन्येषां न स्वतस्तु कथञ्चन ।</span><br><span data-deva="अदृश्योक्तौ ततस्तेषामप्रमाण्यं न संशयः’">अदृश्योक्तौ ततस्तेषामप्रमाण्यं न संशयः’</span></span><span data-deva="इति ॥ 05 ॥"> इति ॥ 05 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नविलक्षणत्वाधिकरणं ॥ 02 ॥">॥ इति नविलक्षणत्वाधिकरणं ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नविलक्षणत्वाधिकरणं ॥ 02 ॥">॥ इति नविलक्षणत्वाधिकरणं ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभिमान्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A003"></span></p><h4 id="अभिमान्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AD.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अभिमान्यधिकरणम्">अभिमान्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभिमान्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A003"></span></p><h4 id="अभिमान्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AD.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AD.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अभिमान्यधिकरणम्">अभिमान्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V06_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V06_I01" data-verse="BS_C02_S01_V06" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V06_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V06_I01" data-verse="BS_C02_S01_V06" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘मृदब्रवीत्’(श.ब्रा.६.१.३),‘आपोऽब्रुवन्’(श.ब्रा.६.१.३), इत्यादिवचनाद् युक्तिविरुद्धो वेद इति । अतोऽब्रवीत्-">‘मृदब्रवीत्’(श.ब्रा.६.१.३),‘आपोऽब्रुवन्’(श.ब्रा.६.१.३), इत्यादिवचनाद् युक्तिविरुद्धो वेद इति । अतोऽब्रवीत्-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘मृदब्रवीत्’(श.ब्रा.६.१.३),‘आपोऽब्रुवन्’(श.ब्रा.६.१.३), इत्यादिवचनाद् युक्तिविरुद्धो वेद इति । अतोऽब्रवीत्-">‘मृदब्रवीत्’(श.ब्रा.६.१.३),‘आपोऽब्रुवन्’(श.ब्रा.६.१.३), इत्यादिवचनाद् युक्तिविरुद्धो वेद इति । अतोऽब्रवीत्-</span></div>
Line 1,283: Line 1,222:
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V06" data-block-id="BS_C02_S01_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(141)ओम् अभिमानिव्यपदेशस्तु विशेषानुगतिभ्याम् ओम् ॥ 02-01-06 ॥">(141)ओम् अभिमानिव्यपदेशस्तु विशेषानुगतिभ्याम् ओम् ॥ 02-01-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V06" data-block-id="BS_C02_S01_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(141)ओम् अभिमानिव्यपदेशस्तु विशेषानुगतिभ्याम् ओम् ॥ 02-01-06 ॥">(141)ओम् अभिमानिव्यपदेशस्तु विशेषानुगतिभ्याम् ओम् ॥ 02-01-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V06" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V06" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V06_B1" data-verse="BS_C02_S01_V06" data-block-id="BS_C02_S01_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="मृदाद्यभिमानिदेवता तत्र व्यपदिश्यते । तासां चेतरेभ्यो विशिष्टं सामर्थ्यमनुगतिश्च सर्वत्र । अतस्तासां सर्वमुक्तं युज्यते ॥ 06 ॥">मृदाद्यभिमानिदेवता तत्र व्यपदिश्यते । तासां चेतरेभ्यो विशिष्टं  सामर्थ्यमनुगतिश्च सर्वत्र । अतस्तासां सर्वमुक्तं युज्यते ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V06_B1" data-verse="BS_C02_S01_V06" data-block-id="BS_C02_S01_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="मृदाद्यभिमानिदेवता तत्र व्यपदिश्यते । तासां चेतरेभ्यो विशिष्टं सामर्थ्यमनुगतिश्च सर्वत्र । अतस्तासां सर्वमुक्तं युज्यते ॥ 06 ॥">मृदाद्यभिमानिदेवता तत्र व्यपदिश्यते । तासां चेतरेभ्यो विशिष्टं  सामर्थ्यमनुगतिश्च सर्वत्र । अतस्तासां सर्वमुक्तं युज्यते ॥ 06 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V07" data-block-id="BS_C02_S01_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(142)ओं दृश्यते च ओम् ॥ 02-01-07 ॥">(142)ओं दृश्यते च ओम् ॥ 02-01-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V07" data-block-id="BS_C02_S01_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(142)ओं दृश्यते च ओम् ॥ 02-01-07 ॥">(142)ओं दृश्यते च ओम् ॥ 02-01-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V07" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V07" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V07_B1" data-verse="BS_C02_S01_V07" data-block-id="BS_C02_S01_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तासां सामर्थ्यं महद्भिः ।">तासां सामर्थ्यं महद्भिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V07_B1" data-verse="BS_C02_S01_V07" data-block-id="BS_C02_S01_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तासां सामर्थ्यं महद्भिः ।">तासां सामर्थ्यं महद्भिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V07_B2" data-verse="BS_C02_S01_V07" data-block-id="BS_C02_S01_V07_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyapurana-id"><span data-deva="‘पृथिव्याद्यभिमानिन्यो देवताः प्रथितौजसः।">‘पृथिव्याद्यभिमानिन्यो देवताः प्रथितौजसः।</span><br><span data-deva="अचिन्त्याः शक्तयस्तासां दृश्यन्ते मुनिभिश्च ताः ।">अचिन्त्याः शक्तयस्तासां दृश्यन्ते मुनिभिश्च ताः ।</span><br><span data-deva="ताश्च सर्वगता नित्यं वासुदेवैकसंश्रयाः’">ताश्च सर्वगता नित्यं वासुदेवैकसंश्रयाः’</span></span><span data-deva=" इति ॥ 07 ॥"> इति ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V07_B2" data-verse="BS_C02_S01_V07" data-block-id="BS_C02_S01_V07_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyapurana-id"><span data-deva="‘पृथिव्याद्यभिमानिन्यो देवताः प्रथितौजसः।">‘पृथिव्याद्यभिमानिन्यो देवताः प्रथितौजसः।</span><br><span data-deva="अचिन्त्याः शक्तयस्तासां दृश्यन्ते मुनिभिश्च ताः ।">अचिन्त्याः शक्तयस्तासां दृश्यन्ते मुनिभिश्च ताः ।</span><br><span data-deva="ताश्च सर्वगता नित्यं वासुदेवैकसंश्रयाः’">ताश्च सर्वगता नित्यं वासुदेवैकसंश्रयाः’</span></span><span data-deva="इति ॥ 07 ॥"> इति ॥ 07 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अभिमान्यधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति अभिमान्यधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अभिमान्यधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति अभिमान्यधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="असदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A004"></span></p><h4 id="असदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="असदधिकरणम्">असदधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="असदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A004"></span></p><h4 id="असदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="असदधिकरणम्">असदधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V08_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V08_I01" data-verse="BS_C02_S01_V08" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V08_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V08_I01" data-verse="BS_C02_S01_V08" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘असदेवेदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१)‘असतः सदजायत’(ऋ.सं.१०.७२.३) इत्यादिनाऽसतः कारणत्वोक्तेर्विरोध इत्यतो वक्ति-">‘असदेवेदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१)‘असतः सदजायत’(ऋ.सं.१०.७२.३) इत्यादिनाऽसतः कारणत्वोक्तेर्विरोध इत्यतो वक्ति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘असदेवेदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१)‘असतः सदजायत’(ऋ.सं.१०.७२.३) इत्यादिनाऽसतः कारणत्वोक्तेर्विरोध इत्यतो वक्ति-">‘असदेवेदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१)‘असतः सदजायत’(ऋ.सं.१०.७२.३) इत्यादिनाऽसतः कारणत्वोक्तेर्विरोध इत्यतो वक्ति-</span></div>
Line 1,319: Line 1,258:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V12_B2" data-verse="BS_C02_S01_V12" data-block-id="BS_C02_S01_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न । एवं सति प्रमाणसिद्धेऽपि मोक्षेऽन्यथाऽनुमेयत्वादनिर्मोक्षप्रसङ्गः ।">न । एवं सति प्रमाणसिद्धेऽपि मोक्षेऽन्यथाऽनुमेयत्वादनिर्मोक्षप्रसङ्गः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V12_B2" data-verse="BS_C02_S01_V12" data-block-id="BS_C02_S01_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न । एवं सति प्रमाणसिद्धेऽपि मोक्षेऽन्यथाऽनुमेयत्वादनिर्मोक्षप्रसङ्गः ।">न । एवं सति प्रमाणसिद्धेऽपि मोक्षेऽन्यथाऽनुमेयत्वादनिर्मोक्षप्रसङ्गः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V12_B3" data-verse="BS_C02_S01_V12" data-block-id="BS_C02_S01_V12_B3" style="position: relative;"><span data-deva="अतो यावत्प्रमाणसिद्धं तावदेवाङ्गीकर्तव्यम् । नातोऽन्यच्छङ्क्यम् ।">अतो यावत्प्रमाणसिद्धं तावदेवाङ्गीकर्तव्यम् । नातोऽन्यच्छङ्क्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V12_B3" data-verse="BS_C02_S01_V12" data-block-id="BS_C02_S01_V12_B3" style="position: relative;"><span data-deva="अतो यावत्प्रमाणसिद्धं तावदेवाङ्गीकर्तव्यम् । नातोऽन्यच्छङ्क्यम् ।">अतो यावत्प्रमाणसिद्धं तावदेवाङ्गीकर्तव्यम् । नातोऽन्यच्छङ्क्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V12_B4" data-verse="BS_C02_S01_V12" data-block-id="BS_C02_S01_V12_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamana-id"><span data-deva="‘यावदेव प्रमाणेन सिद्धं तावदहापयन् । ">‘यावदेव प्रमाणेन सिद्धं तावदहापयन् । </span><br><span data-deva="स्वीकुर्यान्नैव चान्यत्र शङ्क्यं मानमृते क्वचित्’">स्वीकुर्यान्नैव चान्यत्र शङ्क्यं मानमृते क्वचित्’</span></span></span><span data-deva=" इति वामने ॥ 12 ॥"> इति वामने ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V12_B4" data-verse="BS_C02_S01_V12" data-block-id="BS_C02_S01_V12_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vamana-id"><span data-deva="‘यावदेव प्रमाणेन सिद्धं तावदहापयन् ।">‘यावदेव प्रमाणेन सिद्धं तावदहापयन् । </span><br><span data-deva="स्वीकुर्यान्नैव चान्यत्र शङ्क्यं मानमृते क्वचित्’">स्वीकुर्यान्नैव चान्यत्र शङ्क्यं मानमृते क्वचित्’</span></span></span><span data-deva="इति वामने ॥ 12 ॥"> इति वामने ॥ 12 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V13" data-block-id="BS_C02_S01_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(148)ओम् एतेन शिष्टा अपरिग्रहा अपि व्याख्याताः ओम् ॥ 02-01-13 ॥">(148)ओम् एतेन शिष्टा अपरिग्रहा अपि व्याख्याताः ओम् ॥ 02-01-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V13" data-block-id="BS_C02_S01_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(148)ओम् एतेन शिष्टा अपरिग्रहा अपि व्याख्याताः ओम् ॥ 02-01-13 ॥">(148)ओम् एतेन शिष्टा अपरिग्रहा अपि व्याख्याताः ओम् ॥ 02-01-13 ॥</span></span></span></div>
Line 1,328: Line 1,267:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति असदधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति असदधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति असदधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति असदधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A005" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भोक्त्रधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A005"></span></p><h4 id="भोक्त्रधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.8B.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="भोक्त्रधिकरणम्">भोक्त्रधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A005" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भोक्त्रधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A005"></span></p><h4 id="भोक्त्रधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.8B.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.8B.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="भोक्त्रधिकरणम्">भोक्त्रधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(149)ओं भोक्त्रापत्तेरविभागश्चेत् स्याल्लोकवत् ओम् ॥ 02-01-14 ॥">(149)ओं भोक्त्रापत्तेरविभागश्चेत् स्याल्लोकवत् ओम् ॥ 02-01-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(149)ओं भोक्त्रापत्तेरविभागश्चेत् स्याल्लोकवत् ओम् ॥ 02-01-14 ॥">(149)ओं भोक्त्रापत्तेरविभागश्चेत् स्याल्लोकवत् ओम् ॥ 02-01-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V14" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V14" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V14_B1" data-verse="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘कर्माणि विज्ञानमयश्च आत्मा परेऽव्यये सर्व एकीभवन्ति’(मुं.उ.३.२.७) इति मुक्तजीवस्य परापत्तिरुच्यते । अतस्तयोरविभागः । अतः पूर्वमपि स एव न हन्यस्यान्यत्वं युज्यत इति चेत्, न । स्याल्लोकवत् । यथा लोके उदके उदकान्तरस्यैकीभावव्यवहारेऽप्यन्तर्भेदोऽस्त्येव, एवं स्यादत्रापि । तथा च श्रुतिः-">‘कर्माणि विज्ञानमयश्च आत्मा परेऽव्यये सर्व एकीभवन्ति’(मुं.उ.३.२.७) इति मुक्तजीवस्य परापत्तिरुच्यते । अतस्तयोरविभागः । अतः पूर्वमपि स एव न हन्यस्यान्यत्वं युज्यत इति चेत्, न । स्याल्लोकवत् । यथा लोके उदके उदकान्तरस्यैकीभावव्यवहारेऽप्यन्तर्भेदोऽस्त्येव, एवं स्यादत्रापि । तथा च श्रुतिः-</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V14_B1" data-verse="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘कर्माणि विज्ञानमयश्च आत्मा परेऽव्यये सर्व एकीभवन्ति’(मुं.उ.३.२.७) इति मुक्तजीवस्य परापत्तिरुच्यते । अतस्तयोरविभागः । अतः पूर्वमपि स एव न हन्यस्यान्यत्वं युज्यत इति चेत्, न । स्याल्लोकवत् । यथा लोके उदके उदकान्तरस्यैकीभावव्यवहारेऽप्यन्तर्भेदोऽस्त्येव, एवं स्यादत्रापि । तथा च श्रुतिः-">‘कर्माणि विज्ञानमयश्च आत्मा परेऽव्यये सर्व एकीभवन्ति’(मुं.उ.३.२.७) इति मुक्तजीवस्य परापत्तिरुच्यते । अतस्तयोरविभागः । अतः पूर्वमपि स एव न हन्यस्यान्यत्वं युज्यत इति चेत्, न । स्याल्लोकवत् । यथा लोके उदके उदकान्तरस्यैकीभावव्यवहारेऽप्यन्तर्भेदोऽस्त्येव, एवं स्यादत्रापि । तथा च श्रुतिः-</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V14_B2" data-verse="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति’(क.उ.४.१५)">‘यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति’(क.उ.४.१५)</span></span></span><span data-deva=" इति ।"> इति  ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V14_B2" data-verse="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id"><span data-deva="‘यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति’(क.उ.४.१५)">‘यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति’(क.उ.४.१५)</span></span></span><span data-deva="इति ।"> इति  ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V14_B2" data-verse="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14_B2" style="position: relative;"><span data-deva="स्कान्दे च –">स्कान्दे च –</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V14_B2" data-verse="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14_B2" style="position: relative;"><span data-deva="स्कान्दे च –">स्कान्दे च –</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V14_B3" data-verse="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘उदकं तूदके सिक्तं मिश्रमेव यथा भवेत् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V14_B3" data-verse="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘उदकं तूदके सिक्तं मिश्रमेव यथा भवेत् ।">‘उदकं तूदके सिक्तं मिश्रमेव यथा भवेत् ।
">‘उदकं तूदके सिक्तं मिश्रमेव यथा भवेत् ।
</span><p><span data-deva="न चैतदेव भवति यतो वृद्धिः प्रदृश्यते ॥ एवमेव हि जीवोऽपि तादात्म्यं परमात्मना । प्राप्तोऽपि नासौ भवति स्वातन्त्र्यादिविशेषणात्’ इति । ‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत् प्राप्तुं नैव शक्यते ।">न चैतदेव भवति यतो वृद्धिः प्रदृश्यते ॥
</span><p><span data-deva="न चैतदेव भवति यतो वृद्धिः प्रदृश्यते ॥
एवमेव हि जीवोऽपि तादात्म्यं परमात्मना ।
एवमेव हि जीवोऽपि तादात्म्यं परमात्मना ।
प्राप्तोऽपि नासौ भवति स्वातन्त्र्यादिविशेषणात्’ इति ।
प्राप्तोऽपि नासौ भवति स्वातन्त्र्यादिविशेषणात्’ इति ।
‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत् प्राप्तुं नैव शक्यते ।
‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत् प्राप्तुं नैव शक्यते ।
">न चैतदेव भवति यतो वृद्धिः प्रदृश्यते ॥
</span></p><span data-deva="तद् यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलोहरे’ इति च ।">
एवमेव हि जीवोऽपि तादात्म्यं परमात्मना ।
प्राप्तोऽपि नासौ भवति स्वातन्त्र्यादिविशेषणात्’ इति ।
‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत् प्राप्तुं नैव शक्यते ।
</span></p><span data-deva="
तद् यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलोहरे’ इति च ।">
तद् यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलोहरे’ इति च ।</span></div>
तद् यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलोहरे’ इति च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V14_B11" data-verse="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14_B11" style="position: relative;"><span data-deva="‘न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति’(ऋ.सं.७.९९.१),‘न ते विष्णो जायमानो न जातः’(ऋ.७.११.२)इत्यादि च फलत्वेऽपि युक्तिविरोधेऽन्तर्भावादत्रोक्तम् ॥ 14 ॥">‘न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति’(ऋ.सं.७.९९.१),‘न ते विष्णो जायमानो न जातः’(ऋ.७.११.२)इत्यादि च फलत्वेऽपि युक्तिविरोधेऽन्तर्भावादत्रोक्तम् ॥ 14 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V14_B11" data-verse="BS_C02_S01_V14" data-block-id="BS_C02_S01_V14_B11" style="position: relative;"><span data-deva="‘न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति’(ऋ.सं.७.९९.१),‘न ते विष्णो जायमानो न जातः’(ऋ.७.११.२)इत्यादि च फलत्वेऽपि युक्तिविरोधेऽन्तर्भावादत्रोक्तम् ॥ 14 ॥">‘न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति’(ऋ.सं.७.९९.१),‘न ते विष्णो जायमानो न जातः’(ऋ.७.११.२)इत्यादि च फलत्वेऽपि युक्तिविरोधेऽन्तर्भावादत्रोक्तम् ॥ 14 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति भोक्त्रधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति भोक्त्रधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति भोक्त्रधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति भोक्त्रधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A006" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आरम्भणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A006"></span></p><h4 id="आरम्भणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.B0.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AD.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आरम्भणाधिकरणम्">आरम्भणाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A006" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आरम्भणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A006"></span></p><h4 id="आरम्भणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.B0.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AD.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.B0.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AD.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आरम्भणाधिकरणम्">आरम्भणाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V15" data-block-id="BS_C02_S01_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(150)ओं तदनन्यत्वमारम्भणशब्दादिभ्यः ओम् ॥ 02-01-15 ॥">(150)ओं तदनन्यत्वमारम्भणशब्दादिभ्यः ओम् ॥ 02-01-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V15" data-block-id="BS_C02_S01_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(150)ओं तदनन्यत्वमारम्भणशब्दादिभ्यः ओम् ॥ 02-01-15 ॥">(150)ओं तदनन्यत्वमारम्भणशब्दादिभ्यः ओम् ॥ 02-01-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V15" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V15" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V15_B1" data-verse="BS_C02_S01_V15" data-block-id="BS_C02_S01_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्वतन्त्रबहुसाधना सृष्टिर्लोके दृष्टा । नैवं ब्रह्मणः । स्वरूपसामर्थ्यादेव तस्य सृष्टिः ।">स्वतन्त्रबहुसाधना सृष्टिर्लोके दृष्टा । नैवं ब्रह्मणः । स्वरूपसामर्थ्यादेव तस्य सृष्टिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V15_B1" data-verse="BS_C02_S01_V15" data-block-id="BS_C02_S01_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्वतन्त्रबहुसाधना सृष्टिर्लोके दृष्टा । नैवं ब्रह्मणः । स्वरूपसामर्थ्यादेव तस्य सृष्टिः ।">स्वतन्त्रबहुसाधना सृष्टिर्लोके दृष्टा । नैवं ब्रह्मणः । स्वरूपसामर्थ्यादेव तस्य सृष्टिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V15_B2" data-verse="BS_C02_S01_V15" data-block-id="BS_C02_S01_V15_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘किं स्विदासीदधिष्ठानमारम्भणं कतमत् स्वित् कथाऽऽसीत्’(ऋ.सं.१०.८१.२) इति ह्याक्षेपः । अधिष्ठानाद्यनुक्तेः । आदिशब्दाद्युक्तिभिश्च ।">‘किं स्विदासीदधिष्ठानमारम्भणं कतमत् स्वित् कथाऽऽसीत्’(ऋ.सं.१०.८१.२) इति ह्याक्षेपः । अधिष्ठानाद्यनुक्तेः । आदिशब्दाद्युक्तिभिश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V15_B2" data-verse="BS_C02_S01_V15" data-block-id="BS_C02_S01_V15_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘किं स्विदासीदधिष्ठानमारम्भणं कतमत् स्वित् कथाऽऽसीत्’(ऋ.सं.१०.८१.२) इति ह्याक्षेपः । अधिष्ठानाद्यनुक्तेः । आदिशब्दाद्युक्तिभिश्च ।">‘किं स्विदासीदधिष्ठानमारम्भणं कतमत् स्वित् कथाऽऽसीत्’(ऋ.सं.१०.८१.२) इति ह्याक्षेपः । अधिष्ठानाद्यनुक्तेः । आदिशब्दाद्युक्तिभिश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V15_B4" data-verse="BS_C02_S01_V15" data-block-id="BS_C02_S01_V15_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘परतन्त्रो ह्यपेक्षेत स्वतन्त्रः किमपेक्ष्यते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V15_B4" data-verse="BS_C02_S01_V15" data-block-id="BS_C02_S01_V15_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘परतन्त्रो ह्यपेक्षेत स्वतन्त्रः किमपेक्ष्यते । साधनानां साधनत्वं यतः किं तस्य साधनैः’ इत्यादिभिः ॥ 15 ॥">‘परतन्त्रो ह्यपेक्षेत स्वतन्त्रः किमपेक्ष्यते ।
साधनानां साधनत्वं यतः किं तस्य साधनैः’ इत्यादिभिः ॥ 15 ॥">‘परतन्त्रो ह्यपेक्षेत स्वतन्त्रः किमपेक्ष्यते ।
साधनानां साधनत्वं यतः किं तस्य साधनैः’ इत्यादिभिः ॥ 15 ॥</span></div>
साधनानां साधनत्वं यतः किं तस्य साधनैः’ इत्यादिभिः ॥ 15 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 1,362: Line 1,294:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V16" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V16" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V16_B1" data-verse="BS_C02_S01_V16" data-block-id="BS_C02_S01_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्वतन्त्रसाधनभावे प्रमाणैरुपलभ्येत ।">स्वतन्त्रसाधनभावे प्रमाणैरुपलभ्येत ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V16_B1" data-verse="BS_C02_S01_V16" data-block-id="BS_C02_S01_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्वतन्त्रसाधनभावे प्रमाणैरुपलभ्येत ।">स्वतन्त्रसाधनभावे प्रमाणैरुपलभ्येत ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V16_B2" data-verse="BS_C02_S01_V16" data-block-id="BS_C02_S01_V16_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘अनुक्तं पञ्चभिर्वैदैर्न वस्त्वस्ति कुतश्चन । ">‘अनुक्तं पञ्चभिर्वैदैर्न वस्त्वस्ति कुतश्चन । </span><br><span data-deva="अतो वेदत्वमेतेषां यतस्ते सर्ववेदकाः’">अतो वेदत्वमेतेषां यतस्ते सर्ववेदकाः’</span></span></span><span data-deva=" इति स्कान्दे ॥ 16 ॥"> इति स्कान्दे ॥ 16 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V16_B2" data-verse="BS_C02_S01_V16" data-block-id="BS_C02_S01_V16_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘अनुक्तं पञ्चभिर्वैदैर्न वस्त्वस्ति कुतश्चन ।">‘अनुक्तं पञ्चभिर्वैदैर्न वस्त्वस्ति कुतश्चन । </span><br><span data-deva="अतो वेदत्वमेतेषां यतस्ते सर्ववेदकाः’">अतो वेदत्वमेतेषां यतस्ते सर्ववेदकाः’</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे ॥ 16 ॥"> इति स्कान्दे ॥ 16 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V17_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V17_I01" data-verse="BS_C02_S01_V17" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V17_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V17_I01" data-verse="BS_C02_S01_V17" style="position: relative;">
Line 1,375: Line 1,307:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V18" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V18" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B1" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘नासदासीन्नो सदासीत्’(ऋ.सं.१०.१२९.१) इति सर्वस्यासत्त्वव्यपदेशान्नेति चेत्, न । अव्यक्तत्वपारतन्त्र्यादिधर्मान्तरेण हि तदुच्यते ।‘तम आसीत्’(ऋ.सं.१०.१२९.३) इति वाक्यशेषात् । न चान्यत्र प्रमाणमस्ति ।">‘नासदासीन्नो सदासीत्’(ऋ.सं.१०.१२९.१) इति सर्वस्यासत्त्वव्यपदेशान्नेति चेत्, न । अव्यक्तत्वपारतन्त्र्यादिधर्मान्तरेण हि तदुच्यते ।‘तम आसीत्’(ऋ.सं.१०.१२९.३) इति वाक्यशेषात् । न चान्यत्र प्रमाणमस्ति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B1" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘नासदासीन्नो सदासीत्’(ऋ.सं.१०.१२९.१) इति सर्वस्यासत्त्वव्यपदेशान्नेति चेत्, न । अव्यक्तत्वपारतन्त्र्यादिधर्मान्तरेण हि तदुच्यते ।‘तम आसीत्’(ऋ.सं.१०.१२९.३) इति वाक्यशेषात् । न चान्यत्र प्रमाणमस्ति ।">‘नासदासीन्नो सदासीत्’(ऋ.सं.१०.१२९.१) इति सर्वस्यासत्त्वव्यपदेशान्नेति चेत्, न । अव्यक्तत्वपारतन्त्र्यादिधर्मान्तरेण हि तदुच्यते ।‘तम आसीत्’(ऋ.सं.१०.१२९.३) इति वाक्यशेषात् । न चान्यत्र प्रमाणमस्ति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B2" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अजो ह्येको जुषमाणोऽनुशेते जहात्येनां भुक्तभोगामजोऽन्यः’(महा.ना.उ.१०.५)।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B2" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अजो ह्येको जुषमाणोऽनुशेते जहात्येनां भुक्तभोगामजोऽन्यः’(महा.ना.उ.१०.५)।">‘अजो ह्येको जुषमाणोऽनुशेते जहात्येनां भुक्तभोगामजोऽन्यः’(महा.ना.उ.१०.५)।
">‘अजो ह्येको जुषमाणोऽनुशेते जहात्येनां भुक्तभोगामजोऽन्यः’(महा.ना.उ.१०.५)।
</span><p><span data-deva="‘अनाद्यनन्तं जगदेतदीदृक् प्रवर्तते नात्र विचार्यमस्ति ।">‘अनाद्यनन्तं जगदेतदीदृक् प्रवर्तते नात्र विचार्यमस्ति ।
</span><p><span data-deva="‘अनाद्यनन्तं जगदेतदीदृक् प्रवर्तते नात्र विचार्यमस्ति ।
</span></p><span data-deva="न चान्यथा क्वाऽपि च कस्य चेदमभूत् पुरा नापि तथा भविष्यत्’,‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्’(भ.गी.१६.८),‘असत्यमाहुर्जगदेतदज्ञाः शक्तिं हरेर्ये न विदुःपरां हि’।">
">‘अनाद्यनन्तं जगदेतदीदृक् प्रवर्तते नात्र विचार्यमस्ति ।
</span></p><span data-deva="
न चान्यथा क्वाऽपि च कस्य चेदमभूत् पुरा नापि तथा भविष्यत्’,‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्’(भ.गी.१६.८),‘असत्यमाहुर्जगदेतदज्ञाः शक्तिं हरेर्ये न विदुःपरां हि’।">
न चान्यथा क्वाऽपि च कस्य चेदमभूत् पुरा नापि तथा भविष्यत्’,‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्’(भ.गी.१६.८),‘असत्यमाहुर्जगदेतदज्ञाः शक्तिं हरेर्ये न विदुःपरां हि’।</span></div>
न चान्यथा क्वाऽपि च कस्य चेदमभूत् पुरा नापि तथा भविष्यत्’,‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्’(भ.गी.१६.८),‘असत्यमाहुर्जगदेतदज्ञाः शक्तिं हरेर्ये न विदुःपरां हि’।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B7" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B7" style="position: relative;"><span data-deva="‘यः सत्यरूपं जगदेतदीदृक् सृष्ट्वा त्वभूत् सत्यकर्मा महात्मा’,‘अथ हैनमाहुः सत्यकर्मेति सत्यं ह्येवेदं विश्वमसौ सृजते। अथैनमार्हुनित्यकर्मेति नित्यं ह्येवासौ कुरुते’।">‘यः सत्यरूपं जगदेतदीदृक् सृष्ट्वा त्वभूत् सत्यकर्मा महात्मा’,‘अथ हैनमाहुः सत्यकर्मेति सत्यं ह्येवेदं विश्वमसौ सृजते। अथैनमार्हुनित्यकर्मेति नित्यं ह्येवासौ कुरुते’।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B7" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B7" style="position: relative;"><span data-deva="‘यः सत्यरूपं जगदेतदीदृक् सृष्ट्वा त्वभूत् सत्यकर्मा महात्मा’,‘अथ हैनमाहुः सत्यकर्मेति सत्यं ह्येवेदं विश्वमसौ सृजते। अथैनमार्हुनित्यकर्मेति नित्यं ह्येवासौ कुरुते’।">‘यः सत्यरूपं जगदेतदीदृक् सृष्ट्वा त्वभूत् सत्यकर्मा महात्मा’,‘अथ हैनमाहुः सत्यकर्मेति सत्यं ह्येवेदं विश्वमसौ सृजते। अथैनमार्हुनित्यकर्मेति नित्यं ह्येवासौ कुरुते’।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B10" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B10" style="position: relative;"><span data-deva="‘यच्चिकेत सत्यमित्तन्न मोघम्’(ऋ.सं.१०.५५.६) इत्यादि श्रुतिस्मृतिभ्यः ।">‘यच्चिकेत सत्यमित्तन्न मोघम्’(ऋ.सं.१०.५५.६) इत्यादि श्रुतिस्मृतिभ्यः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B10" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B10" style="position: relative;"><span data-deva="‘यच्चिकेत सत्यमित्तन्न मोघम्’(ऋ.सं.१०.५५.६) इत्यादि श्रुतिस्मृतिभ्यः ।">‘यच्चिकेत सत्यमित्तन्न मोघम्’(ऋ.सं.१०.५५.६) इत्यादि श्रुतिस्मृतिभ्यः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B11" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B11" style="position: relative;"><span data-deva="‘परस्परविरोधे तु वाक्यानां यत्र युक्तता।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B11" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B11" style="position: relative;"><span data-deva="‘परस्परविरोधे तु वाक्यानां यत्र युक्तता। तथैवार्थः परिज्ञेयो नावाक्या युक्तिरिष्यते’॥इति बृहत्संहितायाम् ।">‘परस्परविरोधे तु वाक्यानां यत्र युक्तता।
तथैवार्थः परिज्ञेयो नावाक्या युक्तिरिष्यते’॥इति बृहत्संहितायाम् ।">‘परस्परविरोधे तु वाक्यानां यत्र युक्तता।
तथैवार्थः परिज्ञेयो नावाक्या युक्तिरिष्यते’॥इति बृहत्संहितायाम् ।</span></div>
तथैवार्थः परिज्ञेयो नावाक्या युक्तिरिष्यते’॥इति बृहत्संहितायाम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B13" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B13" style="position: relative;"><span data-deva="‘विरुद्धवत् प्रीतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B13" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B13" style="position: relative;"><span data-deva="‘विरुद्धवत् प्रीतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः । तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष्यते’ ॥ इति च ।">‘विरुद्धवत् प्रीतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः ।
तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष्यते’ ॥ इति च ।">‘विरुद्धवत् प्रीतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः ।
तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष्यते’ ॥ इति च ।</span></div>
तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष्यते’ ॥ इति च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B15" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B15" style="position: relative;"><span data-deva="‘ईशोऽनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B15" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B15" style="position: relative;"><span data-deva="‘ईशोऽनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि ।">‘ईशोऽनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि ।
">‘ईशोऽनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि ।
</span><p><span data-deva="इत्यादिवद् विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः । प्रमाणैर्बहुभिर्ज्ञेया आभासा इति वैदिकैः ॥ वेदवेदानुसारेषु विरोधेऽन्यार्थकल्पना ।">इत्यादिवद् विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः ।
</span><p><span data-deva="इत्यादिवद् विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः ।
प्रमाणैर्बहुभिर्ज्ञेया आभासा इति वैदिकैः ॥
वेदवेदानुसारेषु विरोधेऽन्यार्थकल्पना ।
">इत्यादिवद् विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः ।
प्रमाणैर्बहुभिर्ज्ञेया आभासा इति वैदिकैः ॥
प्रमाणैर्बहुभिर्ज्ञेया आभासा इति वैदिकैः ॥
वेदवेदानुसारेषु विरोधेऽन्यार्थकल्पना ।
वेदवेदानुसारेषु विरोधेऽन्यार्थकल्पना ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="अन्येषां तु विरुद्धानां विप्रलम्भोऽथवा भ्रमः’॥ इति भागवततन्त्रे ।">
अन्येषां तु विरुद्धानां विप्रलम्भोऽथवा भ्रमः’॥ इति भागवततन्त्रे ।">
अन्येषां तु विरुद्धानां विप्रलम्भोऽथवा भ्रमः’॥ इति भागवततन्त्रे ।</span></div>
अन्येषां तु विरुद्धानां विप्रलम्भोऽथवा भ्रमः’॥ इति भागवततन्त्रे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B20" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B20" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Purushottama-id"><span data-deva="‘शास्त्रार्थयुक्तोऽनुभवः प्रमाणं तूत्तमं मतम् ।">‘शास्त्रार्थयुक्तोऽनुभवः प्रमाणं तूत्तमं मतम् ।</span><br><span data-deva="मध्यमं त्वागमो ज्ञेयः प्रत्यक्षमधमं स्मृतम् ॥">मध्यमं त्वागमो ज्ञेयः प्रत्यक्षमधमं स्मृतम् ॥</span><br><span data-deva="प्रत्यक्षयोरागमयोर्विरोधे निश्चयाय तु ।">प्रत्यक्षयोरागमयोर्विरोधे निश्चयाय तु ।</span><br><span data-deva="अनुमाद्या न स्वतन्त्राः प्रमाणपदवीं ययुः’">अनुमाद्या न स्वतन्त्राः प्रमाणपदवीं ययुः’</span></span><span data-deva=" इति पुरुषोत्तमतन्त्रे॥ 18 ॥"> इति पुरुषोत्तमतन्त्रे॥ 18 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V18_B20" data-verse="BS_C02_S01_V18" data-block-id="BS_C02_S01_V18_B20" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Purushottama-id"><span data-deva="‘शास्त्रार्थयुक्तोऽनुभवः प्रमाणं तूत्तमं मतम् ।">‘शास्त्रार्थयुक्तोऽनुभवः प्रमाणं तूत्तमं मतम् ।</span><br><span data-deva="मध्यमं त्वागमो ज्ञेयः प्रत्यक्षमधमं स्मृतम् ॥">मध्यमं त्वागमो ज्ञेयः प्रत्यक्षमधमं स्मृतम् ॥</span><br><span data-deva="प्रत्यक्षयोरागमयोर्विरोधे निश्चयाय तु ।">प्रत्यक्षयोरागमयोर्विरोधे निश्चयाय तु ।</span><br><span data-deva="अनुमाद्या न स्वतन्त्राः प्रमाणपदवीं ययुः’">अनुमाद्या न स्वतन्त्राः प्रमाणपदवीं ययुः’</span></span><span data-deva="इति पुरुषोत्तमतन्त्रे॥ 18 ॥"> इति पुरुषोत्तमतन्त्रे॥ 18 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V19" data-block-id="BS_C02_S01_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(154)ओं युक्तेः शब्दान्तराच्च ओम् ॥ 02-01-19 ॥">(154)ओं युक्तेः शब्दान्तराच्च ओम् ॥ 02-01-19 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V19" data-block-id="BS_C02_S01_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(154)ओं युक्तेः शब्दान्तराच्च ओम् ॥ 02-01-19 ॥">(154)ओं युक्तेः शब्दान्तराच्च ओम् ॥ 02-01-19 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V19" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V19" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V19" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V19" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V19_B1" data-verse="BS_C02_S01_V19" data-block-id="BS_C02_S01_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘साधनानां साधनत्वं यदाऽऽत्माधीनमिष्यते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V19_B1" data-verse="BS_C02_S01_V19" data-block-id="BS_C02_S01_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘साधनानां साधनत्वं यदाऽऽत्माधीनमिष्यते । तदा साधनसम्पत्तिरैश्वर्यद्योतिका भवेत्’,इत्यादेः साधनान्तरेण सृष्टिर्युक्ता ।">‘साधनानां साधनत्वं यदाऽऽत्माधीनमिष्यते ।
तदा साधनसम्पत्तिरैश्वर्यद्योतिका भवेत्’,इत्यादेः साधनान्तरेण सृष्टिर्युक्ता ।">‘साधनानां साधनत्वं यदाऽऽत्माधीनमिष्यते ।
तदा साधनसम्पत्तिरैश्वर्यद्योतिका भवेत्’,इत्यादेः साधनान्तरेण सृष्टिर्युक्ता ।</span></div>
तदा साधनसम्पत्तिरैश्वर्यद्योतिका भवेत्’,इत्यादेः साधनान्तरेण सृष्टिर्युक्ता ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V19_B4" data-verse="BS_C02_S01_V19" data-block-id="BS_C02_S01_V19_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘अद्भ्यः सम्भूतो हिरण्यगर्भ इत्यष्टौ’(महा.ना.उ.१.१२) इत्यादिशब्दान्तराच्च ॥ 19 ॥">‘अद्भ्यः सम्भूतो हिरण्यगर्भ इत्यष्टौ’(महा.ना.उ.१.१२) इत्यादिशब्दान्तराच्च ॥ 19 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V19_B4" data-verse="BS_C02_S01_V19" data-block-id="BS_C02_S01_V19_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘अद्भ्यः सम्भूतो हिरण्यगर्भ इत्यष्टौ’(महा.ना.उ.१.१२) इत्यादिशब्दान्तराच्च ॥ 19 ॥">‘अद्भ्यः सम्भूतो हिरण्यगर्भ इत्यष्टौ’(महा.ना.उ.१.१२) इत्यादिशब्दान्तराच्च ॥ 19 ॥</span></div>
Line 1,417: Line 1,338:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V21" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V21" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V21_B1" data-verse="BS_C02_S01_V21" data-block-id="BS_C02_S01_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तच्च साधनजातां तेनानुप्रविष्टमेव । यथा शरीरेन्द्रियादिः।">तच्च साधनजातां तेनानुप्रविष्टमेव । यथा शरीरेन्द्रियादिः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V21_B1" data-verse="BS_C02_S01_V21" data-block-id="BS_C02_S01_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तच्च साधनजातां तेनानुप्रविष्टमेव । यथा शरीरेन्द्रियादिः।">तच्च साधनजातां तेनानुप्रविष्टमेव । यथा शरीरेन्द्रियादिः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V21_B2" data-verse="BS_C02_S01_V21" data-block-id="BS_C02_S01_V21_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘प्रकृतिं पुरुषं चैव प्रविश्य पुरुषोत्तमः ।">‘प्रकृतिं पुरुषं चैव प्रविश्य पुरुषोत्तमः ।</span><br><span data-deva="क्षोभयामास भगवान् सृष्ट्यर्थं जगतो विभुः’">क्षोभयामास भगवान् सृष्ट्यर्थं जगतो विभुः’</span></span></span><span data-deva=" इति कौर्मे ॥ 21 ॥"> इति कौर्मे ॥ 21 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V21_B2" data-verse="BS_C02_S01_V21" data-block-id="BS_C02_S01_V21_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘प्रकृतिं पुरुषं चैव प्रविश्य पुरुषोत्तमः ।">‘प्रकृतिं पुरुषं चैव प्रविश्य पुरुषोत्तमः ।</span><br><span data-deva="क्षोभयामास भगवान् सृष्ट्यर्थं जगतो विभुः’">क्षोभयामास भगवान् सृष्ट्यर्थं जगतो विभुः’</span></span></span><span data-deva="इति कौर्मे ॥ 21 ॥"> इति कौर्मे ॥ 21 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आरम्भणाधिकरणम् ॥">॥ इति आरम्भणाधिकरणम् ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आरम्भणाधिकरणम् ॥">॥ इति आरम्भणाधिकरणम् ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इतरव्यपदेशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A007"></span></p><h4 id="इतरव्यपदेशाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इतरव्यपदेशाधिकरणम्">इतरव्यपदेशाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इतरव्यपदेशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A007"></span></p><h4 id="इतरव्यपदेशाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इतरव्यपदेशाधिकरणम्">इतरव्यपदेशाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V22_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V22_I01" data-verse="BS_C02_S01_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V22_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V22_I01" data-verse="BS_C02_S01_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="जीवकर्तृपक्षः श्रुतिप्राप्तो विस्तरान्निराक्रियते-">जीवकर्तृपक्षः श्रुतिप्राप्तो विस्तरान्निराक्रियते-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="जीवकर्तृपक्षः श्रुतिप्राप्तो विस्तरान्निराक्रियते-">जीवकर्तृपक्षः श्रुतिप्राप्तो विस्तरान्निराक्रियते-</span></div>
Line 1,436: Line 1,357:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V24" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V24" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V24_B1" data-verse="BS_C02_S01_V24" data-block-id="BS_C02_S01_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="चेतनत्वेऽप्यश्मादिवदस्वतन्त्रत्वात् स्वतः कर्तृत्वानुपपत्तिर्जीवस्य।">चेतनत्वेऽप्यश्मादिवदस्वतन्त्रत्वात् स्वतः कर्तृत्वानुपपत्तिर्जीवस्य।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V24_B1" data-verse="BS_C02_S01_V24" data-block-id="BS_C02_S01_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="चेतनत्वेऽप्यश्मादिवदस्वतन्त्रत्वात् स्वतः कर्तृत्वानुपपत्तिर्जीवस्य।">चेतनत्वेऽप्यश्मादिवदस्वतन्त्रत्वात् स्वतः कर्तृत्वानुपपत्तिर्जीवस्य।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V24_B2" data-verse="BS_C02_S01_V24" data-block-id="BS_C02_S01_V24_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bharatha-id"><span data-deva="‘यथा धारुमयीं योषां नरः स्थिरसमाहितः।">‘यथा धारुमयीं योषां नरः स्थिरसमाहितः।</span><br><span data-deva="इङ्गयत्यङ्गमङ्गानि तथा राजन्निमाः प्रजाः’">इङ्गयत्यङ्गमङ्गानि तथा राजन्निमाः प्रजाः’</span></span></span><span data-deva=" इति भारते ॥ 24 ॥"> इति भारते ॥ 24 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V24_B2" data-verse="BS_C02_S01_V24" data-block-id="BS_C02_S01_V24_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bharatha-id"><span data-deva="‘यथा धारुमयीं योषां नरः स्थिरसमाहितः।">‘यथा धारुमयीं योषां नरः स्थिरसमाहितः।</span><br><span data-deva="इङ्गयत्यङ्गमङ्गानि तथा राजन्निमाः प्रजाः’">इङ्गयत्यङ्गमङ्गानि तथा राजन्निमाः प्रजाः’</span></span></span><span data-deva="इति भारते ॥ 24 ॥"> इति भारते ॥ 24 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V25" data-block-id="BS_C02_S01_V25" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(160)ओम् उपसंहारदर्शनान्नेति चेन्न क्षीरवद्धि ओम् ॥ 02-01-25 ॥">(160)ओम् उपसंहारदर्शनान्नेति चेन्न क्षीरवद्धि ओम् ॥ 02-01-25 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V25" data-block-id="BS_C02_S01_V25" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(160)ओम् उपसंहारदर्शनान्नेति चेन्न क्षीरवद्धि ओम् ॥ 02-01-25 ॥">(160)ओम् उपसंहारदर्शनान्नेति चेन्न क्षीरवद्धि ओम् ॥ 02-01-25 ॥</span></span></span></div>
Line 1,456: Line 1,377:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति इतरव्यपदेशाधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥इति इतरव्यपदेशाधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति इतरव्यपदेशाधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥इति इतरव्यपदेशाधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="शब्दमूलत्वाधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A008"></span></p><h4 id="शब्दमूलत्वाधिकरणं" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B6.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.AE.E0.A5.82.E0.A4.B2.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span data-deva="शब्दमूलत्वाधिकरणं">शब्दमूलत्वाधिकरणं</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="शब्दमूलत्वाधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A008"></span></p><h4 id="शब्दमूलत्वाधिकरणं" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B6.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.AE.E0.A5.82.E0.A4.B2.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span id=".E0.A4.B6.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.AE.E0.A5.82.E0.A4.B2.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.82"></span><span data-deva="शब्दमूलत्वाधिकरणं">शब्दमूलत्वाधिकरणं</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V28" data-block-id="BS_C02_S01_V28" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(163)ओं श्रुतेस्तु शब्दमूलत्वात् ओम् ॥ 02-01-28 ॥">(163)ओं श्रुतेस्तु शब्दमूलत्वात् ओम् ॥ 02-01-28 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V28" data-block-id="BS_C02_S01_V28" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(163)ओं श्रुतेस्तु शब्दमूलत्वात् ओम् ॥ 02-01-28 ॥">(163)ओं श्रुतेस्तु शब्दमूलत्वात् ओम् ॥ 02-01-28 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V28" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V28" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V28" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V28" style="position: relative;">
Line 1,471: Line 1,392:
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V30" data-block-id="BS_C02_S01_V30" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(165)ओं स्वपक्षदोषाच्च ओम् ॥ 02-01-30 ॥">(165)ओं स्वपक्षदोषाच्च ओम् ॥ 02-01-30 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V30" data-block-id="BS_C02_S01_V30" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(165)ओं स्वपक्षदोषाच्च ओम् ॥ 02-01-30 ॥">(165)ओं स्वपक्षदोषाच्च ओम् ॥ 02-01-30 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V30" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V30" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V30" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V30" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V30_B1" data-verse="BS_C02_S01_V30" data-block-id="BS_C02_S01_V30_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘ये दोषा इतरत्रापि ते गुणाः परमे मताः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V30_B1" data-verse="BS_C02_S01_V30" data-block-id="BS_C02_S01_V30_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘ये दोषा इतरत्रापि ते गुणाः परमे मताः । न दोषः परमे कश्चिद् गुणा एव निरन्तराः’इति वचनाज्जीवपक्ष एव दोषो न परपक्षे ।">‘ये दोषा इतरत्रापि ते गुणाः परमे मताः ।
न दोषः परमे कश्चिद् गुणा एव निरन्तराः’इति वचनाज्जीवपक्ष एव दोषो न परपक्षे ।">‘ये दोषा इतरत्रापि ते गुणाः परमे मताः ।
न दोषः परमे कश्चिद् गुणा एव निरन्तराः’इति वचनाज्जीवपक्ष एव दोषो न परपक्षे ।</span></div>
न दोषः परमे कश्चिद् गुणा एव निरन्तराः’इति वचनाज्जीवपक्ष एव दोषो न परपक्षे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V30_B4" data-verse="BS_C02_S01_V30" data-block-id="BS_C02_S01_V30_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kashayana-id"><span data-deva="‘अथ यः सदोषः साञ्जनः सजनिः स जीवोऽथ यः स निर्दोषो निष्कलः सगुणः परः परमात्मा’">‘अथ यः सदोषः साञ्जनः सजनिः स जीवोऽथ यः स निर्दोषो निष्कलः सगुणः परः परमात्मा’</span></span></span><span data-deva="इति काषायणश्रुतिः ॥ 30 ॥">इति काषायणश्रुतिः ॥ 30 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V30_B4" data-verse="BS_C02_S01_V30" data-block-id="BS_C02_S01_V30_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kashayana-id"><span data-deva="‘अथ यः सदोषः साञ्जनः सजनिः स जीवोऽथ यः स निर्दोषो निष्कलः सगुणः परः परमात्मा’">‘अथ यः सदोषः साञ्जनः सजनिः स जीवोऽथ यः स निर्दोषो निष्कलः सगुणः परः परमात्मा’</span></span></span><span data-deva="इति काषायणश्रुतिः ॥ 30 ॥">इति काषायणश्रुतिः ॥ 30 ॥</span></div>
Line 1,484: Line 1,404:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V32" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V32" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V32" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V32" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V32_B1" data-verse="BS_C02_S01_V32" data-block-id="BS_C02_S01_V32_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च करणाभावादनुपपत्तिरिति युक्तम् ।">न च करणाभावादनुपपत्तिरिति युक्तम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V32_B1" data-verse="BS_C02_S01_V32" data-block-id="BS_C02_S01_V32_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च करणाभावादनुपपत्तिरिति युक्तम् ।">न च करणाभावादनुपपत्तिरिति युक्तम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V32_B2" data-verse="BS_C02_S01_V32" data-block-id="BS_C02_S01_V32_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अपाणिपादो जवनो गृहीता पश्यत्यचक्षुः स श्रुणोत्यकर्णः।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V32_B2" data-verse="BS_C02_S01_V32" data-block-id="BS_C02_S01_V32_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अपाणिपादो जवनो गृहीता पश्यत्यचक्षुः स श्रुणोत्यकर्णः। स वेत्ति वेद्यं न च तस्यास्ति वेत्ता तमाहुरग्र्यं पुरुषं महान्तम्’(श्वे.उ.३.१९)।">‘अपाणिपादो जवनो गृहीता पश्यत्यचक्षुः स श्रुणोत्यकर्णः।
स वेत्ति वेद्यं न च तस्यास्ति वेत्ता तमाहुरग्र्यं पुरुषं महान्तम्’(श्वे.उ.३.१९)।">‘अपाणिपादो जवनो गृहीता पश्यत्यचक्षुः स श्रुणोत्यकर्णः।
स वेत्ति वेद्यं न च तस्यास्ति वेत्ता तमाहुरग्र्यं पुरुषं महान्तम्’(श्वे.उ.३.१९)।</span></div>
स वेत्ति वेद्यं न च तस्यास्ति वेत्ता तमाहुरग्र्यं पुरुषं महान्तम्’(श्वे.उ.३.१९)।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V32_B4" data-verse="BS_C02_S01_V32" data-block-id="BS_C02_S01_V32_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘न तस्य कार्यं करणं च विद्यते न तत्समश्चाभ्यधिकश्च दृश्यते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V32_B4" data-verse="BS_C02_S01_V32" data-block-id="BS_C02_S01_V32_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘न तस्य कार्यं करणं च विद्यते न तत्समश्चाभ्यधिकश्च दृश्यते । पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(श्वे.उ.६.८)इत्यादि श्रतिभ्यः">‘न तस्य कार्यं करणं च विद्यते न तत्समश्चाभ्यधिकश्च दृश्यते ।
पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(श्वे.उ.६.८)इत्यादि श्रतिभ्यः">‘न तस्य कार्यं करणं च विद्यते न तत्समश्चाभ्यधिकश्च दृश्यते ।
पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(श्वे.उ.६.८)इत्यादि श्रतिभ्यः</span></div>
पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(श्वे.उ.६.८)इत्यादि श्रतिभ्यः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V32_B7" data-verse="BS_C02_S01_V32" data-block-id="BS_C02_S01_V32_B7" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वोपेता च’(ब्र.सू.२.१.३१) इति सामान्यपरिहारेऽपि विशेषयुक्त्यर्थं पुनराशङ्का ॥ 32 ॥">‘सर्वोपेता च’(ब्र.सू.२.१.३१) इति सामान्यपरिहारेऽपि विशेषयुक्त्यर्थं पुनराशङ्का ॥ 32 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V32_B7" data-verse="BS_C02_S01_V32" data-block-id="BS_C02_S01_V32_B7" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वोपेता च’(ब्र.सू.२.१.३१) इति सामान्यपरिहारेऽपि विशेषयुक्त्यर्थं पुनराशङ्का ॥ 32 ॥">‘सर्वोपेता च’(ब्र.सू.२.१.३१) इति सामान्यपरिहारेऽपि विशेषयुक्त्यर्थं पुनराशङ्का ॥ 32 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति शब्दमूलत्वाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति शब्दमूलत्वाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति शब्दमूलत्वाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति शब्दमूलत्वाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नप्रयोजनत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A009"></span></p><h4 id="नप्रयोजनत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.9C.E0.A4.A8.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नप्रयोजनत्वाधिकरणम्">नप्रयोजनत्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नप्रयोजनत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A009"></span></p><h4 id="नप्रयोजनत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.9C.E0.A4.A8.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.9C.E0.A4.A8.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नप्रयोजनत्वाधिकरणम्">नप्रयोजनत्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V33_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V33_I01" data-verse="BS_C02_S01_V33" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V33_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V33_I01" data-verse="BS_C02_S01_V33" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="यत् प्रयोजनार्थं सृष्ट्यादिस्तदूनत्वान्नपूर्णतेत्यत आह –">यत् प्रयोजनार्थं सृष्ट्यादिस्तदूनत्वान्नपूर्णतेत्यत आह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="यत् प्रयोजनार्थं सृष्ट्यादिस्तदूनत्वान्नपूर्णतेत्यत आह –">यत् प्रयोजनार्थं सृष्ट्यादिस्तदूनत्वान्नपूर्णतेत्यत आह –</span></div>
Line 1,504: Line 1,422:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V34" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V34" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V34" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V34" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V34_B1" data-verse="BS_C02_S01_V34" data-block-id="BS_C02_S01_V34_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथा लोके मत्तस्य सुखोद्रेकादेव नृत्तगानादिलीला, न तु प्रयोजनापेक्षया, एवमेवेश्वरस्य ।">यथा लोके मत्तस्य सुखोद्रेकादेव नृत्तगानादिलीला, न तु प्रयोजनापेक्षया, एवमेवेश्वरस्य ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V34_B1" data-verse="BS_C02_S01_V34" data-block-id="BS_C02_S01_V34_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथा लोके मत्तस्य सुखोद्रेकादेव नृत्तगानादिलीला, न तु प्रयोजनापेक्षया, एवमेवेश्वरस्य ।">यथा लोके मत्तस्य सुखोद्रेकादेव नृत्तगानादिलीला, न तु प्रयोजनापेक्षया, एवमेवेश्वरस्य ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V34_B2" data-verse="BS_C02_S01_V34" data-block-id="BS_C02_S01_V34_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘सृष्ट्यादिकं हरिर्नैव प्रयोजनमपेक्ष्य तु ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V34_B2" data-verse="BS_C02_S01_V34" data-block-id="BS_C02_S01_V34_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘सृष्ट्यादिकं हरिर्नैव प्रयोजनमपेक्ष्य तु ।">‘सृष्ट्यादिकं हरिर्नैव प्रयोजनमपेक्ष्य तु ।
">‘सृष्ट्यादिकं हरिर्नैव प्रयोजनमपेक्ष्य तु ।
</span><p><span data-deva="कुरुते केवलानन्दाद् यथा मत्तस्य नर्तनम् ॥ पूर्णानन्दस्य तस्येह प्रयोजनमतिः कुतः ।">कुरुते केवलानन्दाद् यथा मत्तस्य नर्तनम् ॥
</span><p><span data-deva="कुरुते केवलानन्दाद् यथा मत्तस्य नर्तनम् ॥
पूर्णानन्दस्य तस्येह प्रयोजनमतिः कुतः ।
">कुरुते केवलानन्दाद् यथा मत्तस्य नर्तनम् ॥
पूर्णानन्दस्य तस्येह प्रयोजनमतिः कुतः ।
पूर्णानन्दस्य तस्येह प्रयोजनमतिः कुतः ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="मुक्ता अप्याप्तकामाः स्युः किमु तस्याखिलात्मनः’ इति ॥">
मुक्ता अप्याप्तकामाः स्युः किमु तस्याखिलात्मनः’ इति ॥">
मुक्ता अप्याप्तकामाः स्युः किमु तस्याखिलात्मनः’ इति ॥</span></div>
मुक्ता अप्याप्तकामाः स्युः किमु तस्याखिलात्मनः’ इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V34_B6" data-verse="BS_C02_S01_V34" data-block-id="BS_C02_S01_V34_B6" style="position: relative;"><span data-deva="‘देवस्यैष स्वभावोऽयमाप्तकामस्य का स्पृहा’(मां.उ.२.१) इति च श्रुतिः ॥ 34 ॥">‘देवस्यैष स्वभावोऽयमाप्तकामस्य का स्पृहा’(मां.उ.२.१) इति च श्रुतिः ॥ 34 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V34_B6" data-verse="BS_C02_S01_V34" data-block-id="BS_C02_S01_V34_B6" style="position: relative;"><span data-deva="‘देवस्यैष स्वभावोऽयमाप्तकामस्य का स्पृहा’(मां.उ.२.१) इति च श्रुतिः ॥ 34 ॥">‘देवस्यैष स्वभावोऽयमाप्तकामस्य का स्पृहा’(मां.उ.२.१) इति च श्रुतिः ॥ 34 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नप्रयोजनत्वाधिकरणम् ॥ 09 ॥">॥ इति नप्रयोजनत्वाधिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नप्रयोजनत्वाधिकरणम् ॥ 09 ॥">॥ इति नप्रयोजनत्वाधिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A010"></span></p><h4 id="वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.B7.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A8.E0.A5.88.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.98.E0.A5.83.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्">वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A010"></span></p><h4 id="वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.B7.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A8.E0.A5.88.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.98.E0.A5.83.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.B7.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A8.E0.A5.88.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.98.E0.A5.83.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्">वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V35_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V35_I01" data-verse="BS_C02_S01_V35" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V35_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V35_I01" data-verse="BS_C02_S01_V35" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वकर्तृत्वे वैषम्यनैर्घृण्ये तस्येत्यतो वक्ति-">सर्वकर्तृत्वे वैषम्यनैर्घृण्ये तस्येत्यतो वक्ति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वकर्तृत्वे वैषम्यनैर्घृण्ये तस्येत्यतो वक्ति-">सर्वकर्तृत्वे वैषम्यनैर्घृण्ये तस्येत्यतो वक्ति-</span></div>
Line 1,528: Line 1,442:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V36_B1" data-verse="BS_C02_S01_V36" data-block-id="BS_C02_S01_V36_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यदपेक्षयाऽसौ फलं ददाति न तत् कर्म ।">यदपेक्षयाऽसौ फलं ददाति न तत् कर्म ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V36_B1" data-verse="BS_C02_S01_V36" data-block-id="BS_C02_S01_V36_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यदपेक्षयाऽसौ फलं ददाति न तत् कर्म ।">यदपेक्षयाऽसौ फलं ददाति न तत् कर्म ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V36_B2" data-verse="BS_C02_S01_V36" data-block-id="BS_C02_S01_V36_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘एष ह्येवैनं साधुकर्म कारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्य उन्निनीषत एष उ एवासाधुकर्म कारयति तं यमधो निनीषते’(कौ.३.८) इति श्रुतेः कर्मणोऽपि तन्निमित्तत्वादिति चेन्न, तस्यापि पूर्वकर्म कारणमित्यनादित्वात् कर्मणः ।">‘एष ह्येवैनं साधुकर्म कारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्य उन्निनीषत एष उ एवासाधुकर्म कारयति तं यमधो निनीषते’(कौ.३.८) इति श्रुतेः कर्मणोऽपि तन्निमित्तत्वादिति चेन्न, तस्यापि पूर्वकर्म कारणमित्यनादित्वात् कर्मणः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V36_B2" data-verse="BS_C02_S01_V36" data-block-id="BS_C02_S01_V36_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘एष ह्येवैनं साधुकर्म कारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्य उन्निनीषत एष उ एवासाधुकर्म कारयति तं यमधो निनीषते’(कौ.३.८) इति श्रुतेः कर्मणोऽपि तन्निमित्तत्वादिति चेन्न, तस्यापि पूर्वकर्म कारणमित्यनादित्वात् कर्मणः ।">‘एष ह्येवैनं साधुकर्म कारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्य उन्निनीषत एष उ एवासाधुकर्म कारयति तं यमधो निनीषते’(कौ.३.८) इति श्रुतेः कर्मणोऽपि तन्निमित्तत्वादिति चेन्न, तस्यापि पूर्वकर्म कारणमित्यनादित्वात् कर्मणः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V36_B4" data-verse="BS_C02_S01_V36" data-block-id="BS_C02_S01_V36_B4" style="position: relative;"><span data-deva="भविष्यत्पुराणे च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V36_B4" data-verse="BS_C02_S01_V36" data-block-id="BS_C02_S01_V36_B4" style="position: relative;"><span data-deva="भविष्यत्पुराणे च –">भविष्यत्पुराणे च –
">भविष्यत्पुराणे च –
</span><p><span data-deva="‘पुण्यपापादिकं विष्णुः कारयेत् पूर्वकर्मणा ।">‘पुण्यपापादिकं विष्णुः कारयेत् पूर्वकर्मणा ।
</span><p><span data-deva="‘पुण्यपापादिकं विष्णुः कारयेत् पूर्वकर्मणा ।
</span></p><span data-deva="अनादित्वात् कर्मणश्च न विरोधः कथञ्चन’ इति ॥ 36 ॥">
">‘पुण्यपापादिकं विष्णुः कारयेत् पूर्वकर्मणा ।
</span></p><span data-deva="
अनादित्वात् कर्मणश्च न विरोधः कथञ्चन’ इति ॥ 36 ॥">
अनादित्वात् कर्मणश्च न विरोधः कथञ्चन’ इति ॥ 36 ॥</span></div>
अनादित्वात् कर्मणश्च न विरोधः कथञ्चन’ इति ॥ 36 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 1,539: Line 1,450:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V37" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V37" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V37" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V37" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V37_B1" data-verse="BS_C02_S01_V37" data-block-id="BS_C02_S01_V37_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च कर्मापेक्षत्वेनेश्वरस्यास्वातन्त्र्यम् ।">न च कर्मापेक्षत्वेनेश्वरस्यास्वातन्त्र्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V37_B1" data-verse="BS_C02_S01_V37" data-block-id="BS_C02_S01_V37_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च कर्मापेक्षत्वेनेश्वरस्यास्वातन्त्र्यम् ।">न च कर्मापेक्षत्वेनेश्वरस्यास्वातन्त्र्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V37_B2" data-verse="BS_C02_S01_V37" data-block-id="BS_C02_S01_V37_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘द्रव्यं कर्म च कालश्च स्वभावो जीव एव च ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V37_B2" data-verse="BS_C02_S01_V37" data-block-id="BS_C02_S01_V37_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘द्रव्यं कर्म च कालश्च स्वभावो जीव एव च । यदनुग्रहतः सन्ति न सन्ति यदुपेक्षया’ ॥इत्यादिना कर्मादीनां सत्त्वस्यापि तदधीनत्वात् । न च पुनर्वैषम्याद्यापेतेन दोषः । तादृशवैषम्यादेरुपलभ्यमानत्वात्-">‘द्रव्यं कर्म च कालश्च स्वभावो जीव एव च ।
यदनुग्रहतः सन्ति न सन्ति यदुपेक्षया’ ॥इत्यादिना कर्मादीनां सत्त्वस्यापि तदधीनत्वात् । न च पुनर्वैषम्याद्यापेतेन दोषः । तादृशवैषम्यादेरुपलभ्यमानत्वात्-">‘द्रव्यं कर्म च कालश्च स्वभावो जीव एव च ।
यदनुग्रहतः सन्ति न सन्ति यदुपेक्षया’ ॥इत्यादिना कर्मादीनां सत्त्वस्यापि तदधीनत्वात् । न च पुनर्वैषम्याद्यापेतेन दोषः । तादृशवैषम्यादेरुपलभ्यमानत्वात्-</span></div>
यदनुग्रहतः सन्ति न सन्ति यदुपेक्षया’ ॥इत्यादिना कर्मादीनां सत्त्वस्यापि तदधीनत्वात् । न च पुनर्वैषम्याद्यापेतेन दोषः । तादृशवैषम्यादेरुपलभ्यमानत्वात्-</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V37_B5" data-verse="BS_C02_S01_V37" data-block-id="BS_C02_S01_V37_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘स कारयेत् पुण्यमथापि पापं न तावता दोषवानीशिताऽपि ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V37_B5" data-verse="BS_C02_S01_V37" data-block-id="BS_C02_S01_V37_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘स कारयेत् पुण्यमथापि पापं न तावता दोषवानीशिताऽपि । ईशो यत्रो गुणदोषादिसत्त्वे स्वयं परोऽनादिरादिः प्रजानाम्’ ॥इति चतुर्वेदशिखायाम् ॥ 37 ॥">‘स कारयेत् पुण्यमथापि पापं न तावता दोषवानीशिताऽपि ।
ईशो यत्रो गुणदोषादिसत्त्वे स्वयं परोऽनादिरादिः प्रजानाम्’ ॥इति चतुर्वेदशिखायाम् ॥ 37 ॥">‘स कारयेत् पुण्यमथापि पापं न तावता दोषवानीशिताऽपि ।
ईशो यत्रो गुणदोषादिसत्त्वे स्वयं परोऽनादिरादिः प्रजानाम्’ ॥इति चतुर्वेदशिखायाम् ॥ 37 ॥</span></div>
ईशो यत्रो गुणदोषादिसत्त्वे स्वयं परोऽनादिरादिः प्रजानाम्’ ॥इति चतुर्वेदशिखायाम् ॥ 37 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A011"></span></p><h4 id="सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.A7.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्">सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S01_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A011"></span></p><h4 id="सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.A7.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.A7.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्">सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V38_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V38_I01" data-verse="BS_C02_S01_V38" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V38_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V38_I01" data-verse="BS_C02_S01_V38" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अवशिष्टैरुपसंहरति-">अवशिष्टैरुपसंहरति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="अवशिष्टैरुपसंहरति-">अवशिष्टैरुपसंहरति-</span></div>
Line 1,553: Line 1,462:
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V38" data-block-id="BS_C02_S01_V38" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(173)ओं सर्वधर्मोपपत्तेश्च ओम् ॥ 02-01-38 ॥">(173)ओं सर्वधर्मोपपत्तेश्च ओम् ॥ 02-01-38 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S01_V38" data-block-id="BS_C02_S01_V38" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(173)ओं सर्वधर्मोपपत्तेश्च ओम् ॥ 02-01-38 ॥">(173)ओं सर्वधर्मोपपत्तेश्च ओम् ॥ 02-01-38 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V38" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V38" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V38" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V38" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V38_B1" data-verse="BS_C02_S01_V38" data-block-id="BS_C02_S01_V38_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘गुणाः श्रुताः सुविरुद्धाश्च देवे सन्त्यश्रुता अपि नैवात्र शङ्का ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S01_V38_B1" data-verse="BS_C02_S01_V38" data-block-id="BS_C02_S01_V38_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘गुणाः श्रुताः सुविरुद्धाश्च देवे सन्त्यश्रुता अपि नैवात्र शङ्का । चिन्त्या अचिन्त्याश्च तथैव दोषाः श्रुताश्च नाज्ञैर्हि तथा प्रतीताः ।’इति सर्वगुणोपपत्तिश्रुतेश्च ॥ 38 ॥">‘गुणाः श्रुताः सुविरुद्धाश्च देवे सन्त्यश्रुता अपि नैवात्र शङ्का ।
चिन्त्या अचिन्त्याश्च तथैव दोषाः श्रुताश्च नाज्ञैर्हि तथा प्रतीताः ।’इति सर्वगुणोपपत्तिश्रुतेश्च ॥ 38 ॥">‘गुणाः श्रुताः सुविरुद्धाश्च देवे सन्त्यश्रुता अपि नैवात्र शङ्का ।
चिन्त्या अचिन्त्याश्च तथैव दोषाः श्रुताश्च नाज्ञैर्हि तथा प्रतीताः ।’इति सर्वगुणोपपत्तिश्रुतेश्च ॥ 38 ॥</span></div>
चिन्त्या अचिन्त्याश्च तथैव दोषाः श्रुताश्च नाज्ञैर्हि तथा प्रतीताः ।’इति सर्वगुणोपपत्तिश्रुतेश्च ॥ 38 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 1,561: Line 1,469:
<p><span id="gr-C2-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयः पादः"></span>
<p><span id="gr-C2-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="द्वितीयः_पादः_2"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span data-deva="द्वितीयः पादः">द्वितीयः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="द्वितीयः_पादः_2" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span data-deva="द्वितीयः पादः">द्वितीयः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C02_S02_I01" data-block-id="BS_C02_S02_I01" data-verse="BS_C02_S02" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C02_S02_I01" data-block-id="BS_C02_S02_I01" data-verse="BS_C02_S02" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="‘इतरेषां चानुपलब्धेः’(ब्र.सू.२.१.२) इति सामान्यनिराकरणं समयानां कृतम्। विशेषतो निराकरोत्यस्मिन् पादे ।">‘इतरेषां चानुपलब्धेः’(ब्र.सू.२.१.२) इति सामान्यनिराकरणं समयानां कृतम्। विशेषतो निराकरोत्यस्मिन् पादे ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="‘इतरेषां चानुपलब्धेः’(ब्र.सू.२.१.२) इति सामान्यनिराकरणं समयानां कृतम्। विशेषतो निराकरोत्यस्मिन् पादे ।">‘इतरेषां चानुपलब्धेः’(ब्र.सू.२.१.२) इति सामान्यनिराकरणं समयानां कृतम्। विशेषतो निराकरोत्यस्मिन् पादे ।</span></div>
Line 1,568: Line 1,476:
<div class="introduction-line"><span data-deva="अचेतनप्रवृत्तिमतं प्रथमतो निराकरोति –">अचेतनप्रवृत्तिमतं प्रथमतो निराकरोति –</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="अचेतनप्रवृत्तिमतं प्रथमतो निराकरोति –">अचेतनप्रवृत्तिमतं प्रथमतो निराकरोति –</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="रचनानुपपत्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A012"></span></p><h4 id="रचनानुपपत्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B0.E0.A4.9A.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="रचनानुपपत्त्यधिकरणम्">रचनानुपपत्त्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="रचनानुपपत्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A012"></span></p><h4 id="रचनानुपपत्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B0.E0.A4.9A.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B0.E0.A4.9A.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="रचनानुपपत्त्यधिकरणम्">रचनानुपपत्त्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S02_V01" data-block-id="BS_C02_S02_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(174)ओं रचनानुपपत्तेश्च नानुमानम् ओम् ॥ 02-02-01 ॥">(174)ओं रचनानुपपत्तेश्च नानुमानम् ओम् ॥ 02-02-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S02_V01" data-block-id="BS_C02_S02_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(174)ओं रचनानुपपत्तेश्च नानुमानम् ओम् ॥ 02-02-01 ॥">(174)ओं रचनानुपपत्तेश्च नानुमानम् ओम् ॥ 02-02-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V01" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V01" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V01" style="position: relative;">
Line 1,587: Line 1,495:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति रचनानुपपत्त्यधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति रचनानुपपत्त्यधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति रचनानुपपत्त्यधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति रचनानुपपत्त्यधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्यत्राभावाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A013"></span></p><h4 id="अन्यत्राभावाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्यत्राभावाधिकरणम्">अन्यत्राभावाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्यत्राभावाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A013"></span></p><h4 id="अन्यत्राभावाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्यत्राभावाधिकरणम्">अन्यत्राभावाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V05_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V05_I01" data-verse="BS_C02_S02_V05" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V05_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V05_I01" data-verse="BS_C02_S02_V05" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सेश्वरसाङ्ख्यमतं निराकरोति । यथा पृथिव्या एव पर्जन्यानुगृहीतं तृणादिकम् उत्पद्यते, एवं प्रधानाद् ईश्वरानुगृहीतं जगदित्यतो ब्रवीति-">सेश्वरसाङ्ख्यमतं निराकरोति । यथा पृथिव्या एव पर्जन्यानुगृहीतं तृणादिकम् उत्पद्यते, एवं प्रधानाद् ईश्वरानुगृहीतं जगदित्यतो ब्रवीति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सेश्वरसाङ्ख्यमतं निराकरोति । यथा पृथिव्या एव पर्जन्यानुगृहीतं तृणादिकम् उत्पद्यते, एवं प्रधानाद् ईश्वरानुगृहीतं जगदित्यतो ब्रवीति-">सेश्वरसाङ्ख्यमतं निराकरोति । यथा पृथिव्या एव पर्जन्यानुगृहीतं तृणादिकम् उत्पद्यते, एवं प्रधानाद् ईश्वरानुगृहीतं जगदित्यतो ब्रवीति-</span></div>
Line 1,593: Line 1,501:
<div class="verse-block" id="BS_C02_S02_V05" data-block-id="BS_C02_S02_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(178)ओम् अन्यत्राभावाच्च न तृणादिवत् ओं॥ 02-02-05 ॥">(178)ओम् अन्यत्राभावाच्च न तृणादिवत् ओं॥ 02-02-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S02_V05" data-block-id="BS_C02_S02_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(178)ओम् अन्यत्राभावाच्च न तृणादिवत् ओं॥ 02-02-05 ॥">(178)ओम् अन्यत्राभावाच्च न तृणादिवत् ओं॥ 02-02-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V05" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V05" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V05_B1" data-verse="BS_C02_S02_V05" data-block-id="BS_C02_S02_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यच्च किञ्चित् जगत्सर्वं दृश्यते श्रूयतेऽपि वा ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V05_B1" data-verse="BS_C02_S02_V05" data-block-id="BS_C02_S02_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यच्च किञ्चित् जगत्सर्वं दृश्यते श्रूयतेऽपि वा । अन्तर्बहिश्च तत् सर्वं व्याप्य नारायणः स्थितः’(नारायणसूक्तम्.५)">‘यच्च किञ्चित् जगत्सर्वं दृश्यते श्रूयतेऽपि वा ।
अन्तर्बहिश्च तत् सर्वं व्याप्य नारायणः स्थितः’(नारायणसूक्तम्.५)">‘यच्च किञ्चित् जगत्सर्वं दृश्यते श्रूयतेऽपि वा ।
अन्तर्बहिश्च तत् सर्वं व्याप्य नारायणः स्थितः’(नारायणसूक्तम्.५)</span></div>
अन्तर्बहिश्च तत् सर्वं व्याप्य नारायणः स्थितः’(नारायणसूक्तम्.५)</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V05_B3" data-verse="BS_C02_S02_V05" data-block-id="BS_C02_S02_V05_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मण्येव इदम् आविरासीद्, ब्रह्मणि स्थितं, ब्रह्मणि ब्रह्मन् लयमभ्युपैति’,ब्रह्मैवाधस्ताद्, ब्रह्मैवोपरिष्ठाद् ब्रह्ममध्यतो ब्रह्म सर्वतः’ ॥">‘ब्रह्मण्येव इदम् आविरासीद्, ब्रह्मणि स्थितं, ब्रह्मणि ब्रह्मन् लयमभ्युपैति’,ब्रह्मैवाधस्ताद्, ब्रह्मैवोपरिष्ठाद् ब्रह्ममध्यतो ब्रह्म सर्वतः’ ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V05_B3" data-verse="BS_C02_S02_V05" data-block-id="BS_C02_S02_V05_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मण्येव इदम् आविरासीद्, ब्रह्मणि स्थितं, ब्रह्मणि ब्रह्मन् लयमभ्युपैति’,ब्रह्मैवाधस्ताद्, ब्रह्मैवोपरिष्ठाद् ब्रह्ममध्यतो ब्रह्म सर्वतः’ ॥">‘ब्रह्मण्येव इदम् आविरासीद्, ब्रह्मणि स्थितं, ब्रह्मणि ब्रह्मन् लयमभ्युपैति’,ब्रह्मैवाधस्ताद्, ब्रह्मैवोपरिष्ठाद् ब्रह्ममध्यतो ब्रह्म सर्वतः’ ॥</span></div>
Line 1,601: Line 1,508:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अन्यत्रभावाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति अन्यत्रभावाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अन्यत्रभावाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति अन्यत्रभावाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभ्युपगमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A014"></span></p><h4 id="अभ्युपगमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AD.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.97.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अभ्युपगमाधिकरणम्">अभ्युपगमाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभ्युपगमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A014"></span></p><h4 id="अभ्युपगमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AD.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.97.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AD.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.97.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अभ्युपगमाधिकरणम्">अभ्युपगमाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V06_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V06_I01" data-verse="BS_C02_S02_V06" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V06_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V06_I01" data-verse="BS_C02_S02_V06" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="लोकायतिकपक्षं निराकरोति-">लोकायतिकपक्षं निराकरोति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="लोकायतिकपक्षं निराकरोति-">लोकायतिकपक्षं निराकरोति-</span></div>
Line 1,610: Line 1,517:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अभ्युपगमाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति अभ्युपगमाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अभ्युपगमाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति अभ्युपगमाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुरुषाश्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A015"></span></p><h4 id="पुरुषाश्माधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पुरुषाश्माधिकरणम्">पुरुषाश्माधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुरुषाश्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A015"></span></p><h4 id="पुरुषाश्माधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पुरुषाश्माधिकरणम्">पुरुषाश्माधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V07_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V07_I01" data-verse="BS_C02_S02_V07" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V07_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V07_I01" data-verse="BS_C02_S02_V07" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="पुरुषोपसर्जनप्रकृतिकर्तृत्ववादमपाकरोति –">पुरुषोपसर्जनप्रकृतिकर्तृत्ववादमपाकरोति –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="पुरुषोपसर्जनप्रकृतिकर्तृत्ववादमपाकरोति –">पुरुषोपसर्जनप्रकृतिकर्तृत्ववादमपाकरोति –</span></div>
Line 1,624: Line 1,531:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पुरुषाश्माधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति पुरुषाश्माधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पुरुषाश्माधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति पुरुषाश्माधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्यथानुमित्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A016"></span></p><h4 id="अन्यथानुमित्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AE.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्यथानुमित्यधिकरणम्">अन्यथानुमित्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्यथानुमित्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A016"></span></p><h4 id="अन्यथानुमित्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AE.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AE.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्यथानुमित्यधिकरणम्">अन्यथानुमित्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V09_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V09_I01" data-verse="BS_C02_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V09_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V09_I01" data-verse="BS_C02_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="प्रकृत्युपसर्जनपुरुषकर्तृत्ववादमपाकरोति –">प्रकृत्युपसर्जनपुरुषकर्तृत्ववादमपाकरोति –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="प्रकृत्युपसर्जनपुरुषकर्तृत्ववादमपाकरोति –">प्रकृत्युपसर्जनपुरुषकर्तृत्ववादमपाकरोति –</span></div>
Line 1,635: Line 1,542:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V10" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V10" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V10_B1" data-verse="BS_C02_S02_V10" data-block-id="BS_C02_S02_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सकलश्रुतिस्मृतियुक्तिविरुद्धत्वाच्चानीश्वरमतम् असमञ्जसम् ।">सकलश्रुतिस्मृतियुक्तिविरुद्धत्वाच्चानीश्वरमतम् असमञ्जसम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V10_B1" data-verse="BS_C02_S02_V10" data-block-id="BS_C02_S02_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सकलश्रुतिस्मृतियुक्तिविरुद्धत्वाच्चानीश्वरमतम् असमञ्जसम् ।">सकलश्रुतिस्मृतियुक्तिविरुद्धत्वाच्चानीश्वरमतम् असमञ्जसम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V10_B2" data-verse="BS_C02_S02_V10" data-block-id="BS_C02_S02_V10_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘श्रुतयः स्मृतयश्चैव युक्तयश्चेश्वरं परम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V10_B2" data-verse="BS_C02_S02_V10" data-block-id="BS_C02_S02_V10_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘श्रुतयः स्मृतयश्चैव युक्तयश्चेश्वरं परम् । वदन्ति तद्विरुद्धं यो वदेत् तस्मान्न चाधमः’ इति पाद्मे ॥ 10 ॥">‘श्रुतयः स्मृतयश्चैव युक्तयश्चेश्वरं परम् ।
वदन्ति तद्विरुद्धं यो वदेत् तस्मान्न चाधमः’ इति पाद्मे ॥ 10 ॥">‘श्रुतयः स्मृतयश्चैव युक्तयश्चेश्वरं परम् ।
वदन्ति तद्विरुद्धं यो वदेत् तस्मान्न चाधमः’ इति पाद्मे ॥ 10 ॥</span></div>
वदन्ति तद्विरुद्धं यो वदेत् तस्मान्न चाधमः’ इति पाद्मे ॥ 10 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अन्यथानुमित्यधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति अन्यथानुमित्यधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अन्यथानुमित्यधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति अन्यथानुमित्यधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैशेषिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A017"></span></p><h4 id="वैशेषिकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वैशेषिकाधिकरणम्">वैशेषिकाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैशेषिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A017"></span></p><h4 id="वैशेषिकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वैशेषिकाधिकरणम्">वैशेषिकाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V11_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V11_I01" data-verse="BS_C02_S02_V11" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V11_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V11_I01" data-verse="BS_C02_S02_V11" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="परमाण्वारम्भवादमपाकरोति –">परमाण्वारम्भवादमपाकरोति –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="परमाण्वारम्भवादमपाकरोति –">परमाण्वारम्भवादमपाकरोति –</span></div>
Line 1,675: Line 1,581:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वैशेषिकाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति वैशेषिकाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वैशेषिकाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति वैशेषिकाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समुदायाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A018"></span></p><h4 id="समुदायाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="समुदायाधिकरणम्">समुदायाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समुदायाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A018"></span></p><h4 id="समुदायाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="समुदायाधिकरणम्">समुदायाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V18_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V18_I01" data-verse="BS_C02_S02_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V18_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V18_I01" data-verse="BS_C02_S02_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="परमाणुपुञ्जवादिमतं निरा(अपा)करोति-">परमाणुपुञ्जवादिमतं निरा(अपा)करोति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="परमाणुपुञ्जवादिमतं निरा(अपा)करोति-">परमाणुपुञ्जवादिमतं निरा(अपा)करोति-</span></div>
Line 1,714: Line 1,620:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति समुदायाधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति समुदायाधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति समुदायाधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति समुदायाधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="असदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A019"></span></p><h4 id="असदधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="असदधिकरणम्">असदधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="असदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A019"></span></p><h4 id="असदधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="असदधिकरणम्">असदधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V26_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V26_I01" data-verse="BS_C02_S02_V26" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V26_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V26_I01" data-verse="BS_C02_S02_V26" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="शून्यवादमपाकरोति-">शून्यवादमपाकरोति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="शून्यवादमपाकरोति-">शून्यवादमपाकरोति-</span></div>
Line 1,736: Line 1,642:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति असदधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति असदधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति असदधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति असदधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनुपलब्ध्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A020"></span></p><h4 id="अनुपलब्ध्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.B2.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनुपलब्ध्यधिकरणम्">अनुपलब्ध्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनुपलब्ध्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A020"></span></p><h4 id="अनुपलब्ध्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.B2.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.B2.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनुपलब्ध्यधिकरणम्">अनुपलब्ध्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V30_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V30_I01" data-verse="BS_C02_S02_V30" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V30_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V30_I01" data-verse="BS_C02_S02_V30" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="विज्ञानवादमपाकरोति-">विज्ञानवादमपाकरोति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="विज्ञानवादमपाकरोति-">विज्ञानवादमपाकरोति-</span></div>
Line 1,753: Line 1,659:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनुपलब्द्यधिकरणम् ॥ 09 ॥">॥ इति अनुपलब्द्यधिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनुपलब्द्यधिकरणम् ॥ 09 ॥">॥ इति अनुपलब्द्यधिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नैकस्मिन्नधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A021"></span></p><h4 id="नैकस्मिन्नधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A5.88.E0.A4.95.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नैकस्मिन्नधिकरणम्">नैकस्मिन्नधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नैकस्मिन्नधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A021"></span></p><h4 id="नैकस्मिन्नधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A5.88.E0.A4.95.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A8.E0.A5.88.E0.A4.95.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नैकस्मिन्नधिकरणम्">नैकस्मिन्नधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V33_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V33_I01" data-verse="BS_C02_S02_V33" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V33_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V33_I01" data-verse="BS_C02_S02_V33" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="स्याद्वादिमतं दूषयति-">स्याद्वादिमतं दूषयति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="स्याद्वादिमतं दूषयति-">स्याद्वादिमतं दूषयति-</span></div>
Line 1,774: Line 1,680:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नैकस्मिन्नधिकरणम् (स्याद्वाद्यधिकरणम्) ॥10॥">॥ इति नैकस्मिन्नधिकरणम् (स्याद्वाद्यधिकरणम्) ॥10॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नैकस्मिन्नधिकरणम् (स्याद्वाद्यधिकरणम्) ॥10॥">॥ इति नैकस्मिन्नधिकरणम् (स्याद्वाद्यधिकरणम्) ॥10॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A022"></span></p><h4 id="पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.28.E0.A4.AA.E0.A4.B6.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)">पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A022"></span></p><h4 id="पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.28.E0.A4.AA.E0.A4.B6.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.28.E0.A4.AA.E0.A4.B6.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)">पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V37_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V37_I01" data-verse="BS_C02_S02_V37" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V37_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V37_I01" data-verse="BS_C02_S02_V37" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="पाशुपतमतमपाकरोति-">पाशुपतमतमपाकरोति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="पाशुपतमतमपाकरोति-">पाशुपतमतमपाकरोति-</span></div>
Line 1,780: Line 1,686:
<div class="verse-block" id="BS_C02_S02_V37" data-block-id="BS_C02_S02_V37" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(210)ओं पत्युरसामञ्जस्यात् ओम् ॥ 02-02-37 ॥">(210)ओं पत्युरसामञ्जस्यात् ओम् ॥ 02-02-37 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S02_V37" data-block-id="BS_C02_S02_V37" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(210)ओं पत्युरसामञ्जस्यात् ओम् ॥ 02-02-37 ॥">(210)ओं पत्युरसामञ्जस्यात् ओम् ॥ 02-02-37 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V37" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V37" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V37" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V37" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V37_B1" data-verse="BS_C02_S02_V37" data-block-id="BS_C02_S02_V37_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’(ऋ.सं.१०.१२५.५)
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V37_B1" data-verse="BS_C02_S02_V37" data-block-id="BS_C02_S02_V37_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’(ऋ.सं.१०.१२५.५) ‘अहं रुद्राय धनुरातनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्तवा उ’(ऋ.सं.१०.१२५.६)।">‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’(ऋ.सं.१०.१२५.५)
‘अहं रुद्राय धनुरातनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्तवा उ’(ऋ.सं.१०.१२५.६)।">‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्’(ऋ.सं.१०.१२५.५)
‘अहं रुद्राय धनुरातनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्तवा उ’(ऋ.सं.१०.१२५.६)।</span></div>
‘अहं रुद्राय धनुरातनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्तवा उ’(ऋ.सं.१०.१२५.६)।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V37_B3" data-verse="BS_C02_S02_V37" data-block-id="BS_C02_S02_V37_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V37_B3" data-verse="BS_C02_S02_V37" data-block-id="BS_C02_S02_V37_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः । विदे हि रुद्रो रुद्रियं महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत्’(ऋ.सं.७.४०.५।">‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः ।
विदे हि रुद्रो रुद्रियं महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत्’(ऋ.सं.७.४०.५।">‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः ।
विदे हि रुद्रो रुद्रियं महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत्’(ऋ.सं.७.४०.५।</span></div>
विदे हि रुद्रो रुद्रियं महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत्’(ऋ.सं.७.४०.५।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V37_B5" data-verse="BS_C02_S02_V37" data-block-id="BS_C02_S02_V37_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा नेशानो नाग्नीषोमौ’(महोपनिषत्.१),इत्यादि श्रुतेः पारतन्त्र्येणासमञ्जसत्वान्न पतीरीश्वरनामा जगत्कर्ता ॥ 37 ॥">‘एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा नेशानो नाग्नीषोमौ’(महोपनिषत्.१),इत्यादि श्रुतेः पारतन्त्र्येणासमञ्जसत्वान्न पतीरीश्वरनामा जगत्कर्ता ॥ 37 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V37_B5" data-verse="BS_C02_S02_V37" data-block-id="BS_C02_S02_V37_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा नेशानो नाग्नीषोमौ’(महोपनिषत्.१),इत्यादि श्रुतेः पारतन्त्र्येणासमञ्जसत्वान्न पतीरीश्वरनामा जगत्कर्ता ॥ 37 ॥">‘एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा नेशानो नाग्नीषोमौ’(महोपनिषत्.१),इत्यादि श्रुतेः पारतन्त्र्येणासमञ्जसत्वान्न पतीरीश्वरनामा जगत्कर्ता ॥ 37 ॥</span></div>
Line 1,805: Line 1,709:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V41_B1" data-verse="BS_C02_S02_V41" data-block-id="BS_C02_S02_V41_B1" style="position: relative;"><span data-deva="देहवत्वेऽन्तवत्वम् । अन्यथा ज्ञानाभावः ।">देहवत्वेऽन्तवत्वम् । अन्यथा ज्ञानाभावः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V41_B1" data-verse="BS_C02_S02_V41" data-block-id="BS_C02_S02_V41_B1" style="position: relative;"><span data-deva="देहवत्वेऽन्तवत्वम् । अन्यथा ज्ञानाभावः ।">देहवत्वेऽन्तवत्वम् । अन्यथा ज्ञानाभावः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V41_B2" data-verse="BS_C02_S02_V41" data-block-id="BS_C02_S02_V41_B2" style="position: relative;"><span data-deva="शरीरिण एव हि ज्ञानोत्पत्तिर्दृष्टा । विष्णोस्तु श्रुत्यैव सर्वे विरोधाः परिहृताः-">शरीरिण एव हि ज्ञानोत्पत्तिर्दृष्टा । विष्णोस्तु श्रुत्यैव सर्वे विरोधाः परिहृताः-</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V41_B2" data-verse="BS_C02_S02_V41" data-block-id="BS_C02_S02_V41_B2" style="position: relative;"><span data-deva="शरीरिण एव हि ज्ञानोत्पत्तिर्दृष्टा । विष्णोस्तु श्रुत्यैव सर्वे विरोधाः परिहृताः-">शरीरिण एव हि ज्ञानोत्पत्तिर्दृष्टा । विष्णोस्तु श्रुत्यैव सर्वे विरोधाः परिहृताः-</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V41_B3" data-verse="BS_C02_S02_V41" data-block-id="BS_C02_S02_V41_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘यदात्मको भगवांस्तदात्मिकी(का) व्यक्तिः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S02_V41_B3" data-verse="BS_C02_S02_V41" data-block-id="BS_C02_S02_V41_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘यदात्मको भगवांस्तदात्मिकी(का) व्यक्तिः ।">‘यदात्मको भगवांस्तदात्मिकी(का) व्यक्तिः ।
">‘यदात्मको भगवांस्तदात्मिकी(का) व्यक्तिः ।
</span><p><span data-deva="किमात्मको भगवान् ज्ञानात्मक ऐश्वर्यात्मकः शक्त्यात्मकः’इति,‘बुद्धिमनोऽङ्गप्रत्यङ्गवत्तां भगवतो लक्षयामहे । बुद्धिमान् मनोवानङ्गप्रत्यङ्गवानिति’,‘सद्देहः सुखगन्धश्च ज्ञानभाः सत्पराक्रमः ।">किमात्मको भगवान् ज्ञानात्मक ऐश्वर्यात्मकः शक्त्यात्मकः’इति,‘बुद्धिमनोऽङ्गप्रत्यङ्गवत्तां भगवतो लक्षयामहे । बुद्धिमान् मनोवानङ्गप्रत्यङ्गवानिति’,‘सद्देहः सुखगन्धश्च ज्ञानभाः सत्पराक्रमः ।
</span><p><span data-deva="किमात्मको भगवान् ज्ञानात्मक ऐश्वर्यात्मकः शक्त्यात्मकः’इति,‘बुद्धिमनोऽङ्गप्रत्यङ्गवत्तां भगवतो लक्षयामहे । बुद्धिमान् मनोवानङ्गप्रत्यङ्गवानिति’,‘सद्देहः सुखगन्धश्च ज्ञानभाः सत्पराक्रमः ।
</span></p><span data-deva="ज्ञानज्ञानः सुखसुखः स विष्णुः परमाक्षरः’(पैङ्गिश्रुतिः) ॥ इत्यादिकया ॥ 41 ॥">
">किमात्मको भगवान् ज्ञानात्मक ऐश्वर्यात्मकः शक्त्यात्मकः’इति,‘बुद्धिमनोऽङ्गप्रत्यङ्गवत्तां भगवतो लक्षयामहे । बुद्धिमान् मनोवानङ्गप्रत्यङ्गवानिति’,‘सद्देहः सुखगन्धश्च ज्ञानभाः सत्पराक्रमः ।
</span></p><span data-deva="
ज्ञानज्ञानः सुखसुखः स विष्णुः परमाक्षरः’(पैङ्गिश्रुतिः) ॥ इत्यादिकया ॥ 41 ॥">
ज्ञानज्ञानः सुखसुखः स विष्णुः परमाक्षरः’(पैङ्गिश्रुतिः) ॥ इत्यादिकया ॥ 41 ॥</span></div>
ज्ञानज्ञानः सुखसुखः स विष्णुः परमाक्षरः’(पैङ्गिश्रुतिः) ॥ इत्यादिकया ॥ 41 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पत्युरधिकरणम् (पशुपत्यधिकरणम्) ॥ 11 ॥">॥ इति पत्युरधिकरणम् (पशुपत्यधिकरणम्) ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पत्युरधिकरणम् (पशुपत्यधिकरणम्) ॥ 11 ॥">॥ इति पत्युरधिकरणम् (पशुपत्यधिकरणम्) ॥ 11 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A023"></span></p><h4 id="उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.28.E0.A4.B6.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्">उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S02_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A023"></span></p><h4 id="उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.28.E0.A4.B6.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.89.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.28.E0.A4.B6.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्">उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S02_V42_I01" data-block-id="BS_C02_S02_V42_I01" data-verse="BS_C02_S02_V42" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S02_V42_I01" data-block-id="BS_C02_S02_V42_I01" data-verse="BS_C02_S02_V42" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="शक्तिपक्षं दूषयति-">शक्तिपक्षं दूषयति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="शक्तिपक्षं दूषयति-">शक्तिपक्षं दूषयति-</span></div>
Line 1,838: Line 1,739:
<p><span id="gr-C2-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयः पादः"></span>
<p><span id="gr-C2-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="तृतीयः_पादः_2"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span data-deva="तृतीयः पादः">तृतीयः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="तृतीयः_पादः_2" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span data-deva="तृतीयः पादः">तृतीयः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C02_S03_I01" data-block-id="BS_C02_S03_I01" data-verse="BS_C02_S03" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C02_S03_I01" data-block-id="BS_C02_S03_I01" data-verse="BS_C02_S03" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="जीवपरमात्माधिभूताधिदैवेषु श्रुतीनां परस्परविरोधमपाकरोत्यनेन पादेन।">जीवपरमात्माधिभूताधिदैवेषु श्रुतीनां परस्परविरोधमपाकरोत्यनेन पादेन।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="जीवपरमात्माधिभूताधिदैवेषु श्रुतीनां परस्परविरोधमपाकरोत्यनेन पादेन।">जीवपरमात्माधिभूताधिदैवेषु श्रुतीनां परस्परविरोधमपाकरोत्यनेन पादेन।</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A024" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वियदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A024"></span></p><h4 id="वियदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वियदधिकरणम्">वियदधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A024" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वियदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A024"></span></p><h4 id="वियदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वियदधिकरणम्">वियदधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V01" data-block-id="BS_C02_S03_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(219)ओं न वियदश्रुतेः ॥ 02-03-01॥">(219)ओं न वियदश्रुतेः ॥ 02-03-01॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V01" data-block-id="BS_C02_S03_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(219)ओं न वियदश्रुतेः ॥ 02-03-01॥">(219)ओं न वियदश्रुतेः ॥ 02-03-01॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V01" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V01" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V01" style="position: relative;">
Line 1,876: Line 1,777:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V07" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V07" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V07_B1" data-verse="BS_C02_S03_V07" data-block-id="BS_C02_S03_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="विभक्तत्वाच्च विकारित्वं युक्तम् । विकारिण एव हि विभक्ता लोके दृश्यन्ते ।">विभक्तत्वाच्च विकारित्वं युक्तम् । विकारिण एव हि विभक्ता लोके दृश्यन्ते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V07_B1" data-verse="BS_C02_S03_V07" data-block-id="BS_C02_S03_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="विभक्तत्वाच्च विकारित्वं युक्तम् । विकारिण एव हि विभक्ता लोके दृश्यन्ते ।">विभक्तत्वाच्च विकारित्वं युक्तम् । विकारिण एव हि विभक्ता लोके दृश्यन्ते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V07_B2" data-verse="BS_C02_S03_V07" data-block-id="BS_C02_S03_V07_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhathsamhita-id"><span data-deva="‘एकोऽविभक्तः परमः पुरुषो विष्णुरुच्यते ।">‘एकोऽविभक्तः परमः पुरुषो विष्णुरुच्यते ।</span><br><span data-deva="प्रकृतिः पुरुषः कालस्त्रय एते विभागतः ॥">प्रकृतिः पुरुषः कालस्त्रय एते विभागतः ॥</span><br><span data-deva="चतुर्थस्तु महान् प्रोक्तः पञ्चमाऽहङ्कृतिर्मता ।">चतुर्थस्तु महान् प्रोक्तः पञ्चमाऽहङ्कृतिर्मता ।</span><br><span data-deva="तद्विभागेन जायन्त आकाशाद्याः पृथक् पृथक् ॥">तद्विभागेन जायन्त आकाशाद्याः पृथक् पृथक् ॥</span><br><span data-deva="यो विभागी विकारः स सोऽविकारः परो हरिः ।">यो विभागी विकारः स सोऽविकारः परो हरिः ।</span><br><span data-deva="अविभागात् परानन्दो नित्यो नित्यगुणात्मकः ।">अविभागात् परानन्दो नित्यो नित्यगुणात्मकः ।</span><br><span data-deva="विभागो ह्यल्पशक्तित्वं नहि तत् परमात्मनः’।">विभागो ह्यल्पशक्तित्वं नहि तत् परमात्मनः’।</span></span><span data-deva=" इति बृहत्संहितायाम् ॥ 07 ॥"> इति बृहत्संहितायाम् ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V07_B2" data-verse="BS_C02_S03_V07" data-block-id="BS_C02_S03_V07_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhathsamhita-id"><span data-deva="‘एकोऽविभक्तः परमः पुरुषो विष्णुरुच्यते ।">‘एकोऽविभक्तः परमः पुरुषो विष्णुरुच्यते ।</span><br><span data-deva="प्रकृतिः पुरुषः कालस्त्रय एते विभागतः ॥">प्रकृतिः पुरुषः कालस्त्रय एते विभागतः ॥</span><br><span data-deva="चतुर्थस्तु महान् प्रोक्तः पञ्चमाऽहङ्कृतिर्मता ।">चतुर्थस्तु महान् प्रोक्तः पञ्चमाऽहङ्कृतिर्मता ।</span><br><span data-deva="तद्विभागेन जायन्त आकाशाद्याः पृथक् पृथक् ॥">तद्विभागेन जायन्त आकाशाद्याः पृथक् पृथक् ॥</span><br><span data-deva="यो विभागी विकारः स सोऽविकारः परो हरिः ।">यो विभागी विकारः स सोऽविकारः परो हरिः ।</span><br><span data-deva="अविभागात् परानन्दो नित्यो नित्यगुणात्मकः ।">अविभागात् परानन्दो नित्यो नित्यगुणात्मकः ।</span><br><span data-deva="विभागो ह्यल्पशक्तित्वं नहि तत् परमात्मनः’।">विभागो ह्यल्पशक्तित्वं नहि तत् परमात्मनः’।</span></span><span data-deva="इति बृहत्संहितायाम् ॥ 07 ॥"> इति बृहत्संहितायाम् ॥ 07 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वियदधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति वियदधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वियदधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति वियदधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मातरिश्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A025"></span></p><h4 id="मातरिश्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मातरिश्वाधिकरणम्">मातरिश्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मातरिश्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A025"></span></p><h4 id="मातरिश्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मातरिश्वाधिकरणम्">मातरिश्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V08_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V08_I01" data-verse="BS_C02_S03_V08" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V08_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V08_I01" data-verse="BS_C02_S03_V08" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अथ ह नित्याश्चानित्याश्च । तेजोऽबन्नान्याकाश इति तान्यनित्यानि । वायुर्वाव नित्यो वायुना हि सर्वाणि भूतानि नेनीयन्ते’">‘अथ ह नित्याश्चानित्याश्च । तेजोऽबन्नान्याकाश इति तान्यनित्यानि । वायुर्वाव नित्यो वायुना हि सर्वाणि भूतानि नेनीयन्ते’</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अथ ह नित्याश्चानित्याश्च । तेजोऽबन्नान्याकाश इति तान्यनित्यानि । वायुर्वाव नित्यो वायुना हि सर्वाणि भूतानि नेनीयन्ते’">‘अथ ह नित्याश्चानित्याश्च । तेजोऽबन्नान्याकाश इति तान्यनित्यानि । वायुर्वाव नित्यो वायुना हि सर्वाणि भूतानि नेनीयन्ते’</span></div>
Line 1,898: Line 1,799:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V08" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V08" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V08_B1" data-verse="BS_C02_S03_V08" data-block-id="BS_C02_S03_V08_B1" style="position: relative;"><span data-deva="एतेन मुख्यामुख्यानुत्पत्तिवचनेन विभक्तत्वाच्च वाय्वनुत्पत्तिश्रुतिरपि व्याख्याता ।">एतेन मुख्यामुख्यानुत्पत्तिवचनेन विभक्तत्वाच्च वाय्वनुत्पत्तिश्रुतिरपि व्याख्याता ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V08_B1" data-verse="BS_C02_S03_V08" data-block-id="BS_C02_S03_V08_B1" style="position: relative;"><span data-deva="एतेन मुख्यामुख्यानुत्पत्तिवचनेन विभक्तत्वाच्च वाय्वनुत्पत्तिश्रुतिरपि व्याख्याता ।">एतेन मुख्यामुख्यानुत्पत्तिवचनेन विभक्तत्वाच्च वाय्वनुत्पत्तिश्रुतिरपि व्याख्याता ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V08_B2" data-verse="BS_C02_S03_V08" data-block-id="BS_C02_S03_V08_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नित्यः परमनित्यश्च तथाऽनित्यः परस्तथा ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V08_B2" data-verse="BS_C02_S03_V08" data-block-id="BS_C02_S03_V08_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नित्यः परमनित्यश्च तथाऽनित्यः परस्तथा ।">‘नित्यः परमनित्यश्च तथाऽनित्यः परस्तथा ।
">‘नित्यः परमनित्यश्च तथाऽनित्यः परस्तथा ।
</span><p><span data-deva="चतुर्धैतज्जगत् सर्वं परानित्यं तु पार्थिवम्। अनित्यानि तु भूतानि नित्यो वायुरुदाहृतः ।">चतुर्धैतज्जगत् सर्वं परानित्यं तु पार्थिवम्।
</span><p><span data-deva="चतुर्धैतज्जगत् सर्वं परानित्यं तु पार्थिवम्।
अनित्यानि तु भूतानि नित्यो वायुरुदाहृतः ।
अनित्यानि तु भूतानि नित्यो वायुरुदाहृतः ।
">चतुर्धैतज्जगत् सर्वं परानित्यं तु पार्थिवम्।
</span></p><span data-deva="परस्तु नित्यः पुरुषः प्रकृतिः काल एव च ॥">
अनित्यानि तु भूतानि नित्यो वायुरुदाहृतः ।
</span></p><span data-deva="
परस्तु नित्यः पुरुषः प्रकृतिः काल एव च ॥">
परस्तु नित्यः पुरुषः प्रकृतिः काल एव च ॥</span></div>
परस्तु नित्यः पुरुषः प्रकृतिः काल एव च ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V08_B6" data-verse="BS_C02_S03_V08" data-block-id="BS_C02_S03_V08_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘एतच्चतुष्टयं विष्णुः स्वयं नित्यः परात्परः ।">‘एतच्चतुष्टयं विष्णुः स्वयं नित्यः परात्परः ।</span><br><span data-deva="प्रतिव्यूह्य व्यूह्य चासावतीत्या च जनार्दनः ।">प्रतिव्यूह्य व्यूह्य चासावतीत्या च जनार्दनः ।</span><br><span data-deva="धारयत्यनिशं देवो नित्यानन्दैकलक्षणः’">धारयत्यनिशं देवो नित्यानन्दैकलक्षणः’</span></span></span><span data-deva="इति कौर्मे ॥ 08 ॥">इति कौर्मे ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V08_B6" data-verse="BS_C02_S03_V08" data-block-id="BS_C02_S03_V08_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘एतच्चतुष्टयं विष्णुः स्वयं नित्यः परात्परः ।">‘एतच्चतुष्टयं विष्णुः स्वयं नित्यः परात्परः ।</span><br><span data-deva="प्रतिव्यूह्य व्यूह्य चासावतीत्या च जनार्दनः ।">प्रतिव्यूह्य व्यूह्य चासावतीत्या च जनार्दनः ।</span><br><span data-deva="धारयत्यनिशं देवो नित्यानन्दैकलक्षणः’">धारयत्यनिशं देवो नित्यानन्दैकलक्षणः’</span></span></span><span data-deva="इति कौर्मे ॥ 08 ॥">इति कौर्मे ॥ 08 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति मातरिश्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति मातरिश्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति मातरिश्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति मातरिश्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A026" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="असम्भवाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A026"></span></p><h4 id="असम्भवाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AD.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="असम्भवाधिकरणम्">असम्भवाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A026" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="असम्भवाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A026"></span></p><h4 id="असम्भवाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AD.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AD.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="असम्भवाधिकरणम्">असम्भवाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V09" data-block-id="BS_C02_S03_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(227)ओम् असम्भवस्तु सतोऽनुपपत्तेः ओम् ॥ 02-03-09 ॥">(227)ओम् असम्भवस्तु सतोऽनुपपत्तेः ओम् ॥ 02-03-09 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V09" data-block-id="BS_C02_S03_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(227)ओम् असम्भवस्तु सतोऽनुपपत्तेः ओम् ॥ 02-03-09 ॥">(227)ओम् असम्भवस्तु सतोऽनुपपत्तेः ओम् ॥ 02-03-09 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V09" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V09" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V09" style="position: relative;">
Line 1,918: Line 1,815:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V09_B11" data-verse="BS_C02_S03_V09" data-block-id="BS_C02_S03_V09_B11" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavatha-id"><span data-deva="‘त्वं देवशक्त्यां गुणकर्मयोनौ रेतस्त्वजायां कविरादधेऽजः ।">‘त्वं देवशक्त्यां गुणकर्मयोनौ रेतस्त्वजायां कविरादधेऽजः ।</span><br><span data-deva="ततो वयं सत्प्रमुखा यदर्थे बभूविमात्मन् करवाम किं ते’(भा.३.६.२८)">ततो वयं सत्प्रमुखा यदर्थे बभूविमात्मन् करवाम किं ते’(भा.३.६.२८)</span></span></span><span data-deva="इति भागवते ॥">इति भागवते ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V09_B11" data-verse="BS_C02_S03_V09" data-block-id="BS_C02_S03_V09_B11" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavatha-id"><span data-deva="‘त्वं देवशक्त्यां गुणकर्मयोनौ रेतस्त्वजायां कविरादधेऽजः ।">‘त्वं देवशक्त्यां गुणकर्मयोनौ रेतस्त्वजायां कविरादधेऽजः ।</span><br><span data-deva="ततो वयं सत्प्रमुखा यदर्थे बभूविमात्मन् करवाम किं ते’(भा.३.६.२८)">ततो वयं सत्प्रमुखा यदर्थे बभूविमात्मन् करवाम किं ते’(भा.३.६.२८)</span></span></span><span data-deva="इति भागवते ॥">इति भागवते ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V09_B14" data-verse="BS_C02_S03_V09" data-block-id="BS_C02_S03_V09_B14" style="position: relative;"><span data-deva="‘अजायमानो बहुधा विजायते’(तै.आ.३.१३) इति च ।">‘अजायमानो बहुधा विजायते’(तै.आ.३.१३) इति च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V09_B14" data-verse="BS_C02_S03_V09" data-block-id="BS_C02_S03_V09_B14" style="position: relative;"><span data-deva="‘अजायमानो बहुधा विजायते’(तै.आ.३.१३) इति च ।">‘अजायमानो बहुधा विजायते’(तै.आ.३.१३) इति च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V09_B15" data-verse="BS_C02_S03_V09" data-block-id="BS_C02_S03_V09_B15" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्रत्यक्षत्वं हरेर्जन्म न विकारः कथञ्चन ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V09_B15" data-verse="BS_C02_S03_V09" data-block-id="BS_C02_S03_V09_B15" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्रत्यक्षत्वं हरेर्जन्म न विकारः कथञ्चन ।">‘प्रत्यक्षत्वं हरेर्जन्म न विकारः कथञ्चन ।
">‘प्रत्यक्षत्वं हरेर्जन्म न विकारः कथञ्चन ।
</span><p><span data-deva="पुरुषः प्रकृतिः कालो महानित्यादिषु क्रमात् ॥ विकार एव जननं पुरुषे तद्विशेषणम् ।">पुरुषः प्रकृतिः कालो महानित्यादिषु क्रमात् ॥
</span><p><span data-deva="पुरुषः प्रकृतिः कालो महानित्यादिषु क्रमात् ॥
विकार एव जननं पुरुषे तद्विशेषणम् ।
विकार एव जननं पुरुषे तद्विशेषणम् ।
">पुरुषः प्रकृतिः कालो महानित्यादिषु क्रमात् ॥
</span></p><span data-deva="परतन्त्रविशेषो हि विकार इति कीर्तितः’॥ इति पाद्मे ॥">
विकार एव जननं पुरुषे तद्विशेषणम् ।
</span></p><span data-deva="
परतन्त्रविशेषो हि विकार इति कीर्तितः’॥ इति पाद्मे ॥">
परतन्त्रविशेषो हि विकार इति कीर्तितः’॥ इति पाद्मे ॥</span></div>
परतन्त्रविशेषो हि विकार इति कीर्तितः’॥ इति पाद्मे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V09_B19" data-verse="BS_C02_S03_V09" data-block-id="BS_C02_S03_V09_B19" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavatha-id"><span data-deva="‘अविकारोऽपि भगवान् सर्वशक्तित्वहेतुतः ।">‘अविकारोऽपि भगवान् सर्वशक्तित्वहेतुतः ।</span><br><span data-deva="विकारहेतुकं सर्वं कुरुते निर्विकारवान् ॥">विकारहेतुकं सर्वं कुरुते निर्विकारवान् ॥</span><br><span data-deva="‘शक्तिशक्तिमतोश्चापि न विभागः कथञ्चन ।">‘शक्तिशक्तिमतोश्चापि न विभागः कथञ्चन ।</span><br><span data-deva="अविभिन्नाऽपि सेच्छादिभेदैरपि विभाव्यते’">अविभिन्नाऽपि सेच्छादिभेदैरपि विभाव्यते’</span></span><span data-deva=" इति भागवततन्त्रे ॥ 09 ॥"> इति भागवततन्त्रे ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V09_B19" data-verse="BS_C02_S03_V09" data-block-id="BS_C02_S03_V09_B19" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavatha-id"><span data-deva="‘अविकारोऽपि भगवान् सर्वशक्तित्वहेतुतः ।">‘अविकारोऽपि भगवान् सर्वशक्तित्वहेतुतः ।</span><br><span data-deva="विकारहेतुकं सर्वं कुरुते निर्विकारवान् ॥">विकारहेतुकं सर्वं कुरुते निर्विकारवान् ॥</span><br><span data-deva="‘शक्तिशक्तिमतोश्चापि न विभागः कथञ्चन ।">‘शक्तिशक्तिमतोश्चापि न विभागः कथञ्चन ।</span><br><span data-deva="अविभिन्नाऽपि सेच्छादिभेदैरपि विभाव्यते’">अविभिन्नाऽपि सेच्छादिभेदैरपि विभाव्यते’</span></span><span data-deva="इति भागवततन्त्रे ॥ 09 ॥"> इति भागवततन्त्रे ॥ 09 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति असम्भवाधिकरणम् ॥ 03 ॥">इति असम्भवाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति असम्भवाधिकरणम् ॥ 03 ॥">इति असम्भवाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A027" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तेजोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A027"></span></p><h4 id="तेजोऽधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.87.E0.A4.9C.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तेजोऽधिकरणम्">तेजोऽधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A027" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तेजोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A027"></span></p><h4 id="तेजोऽधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.87.E0.A4.9C.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.87.E0.A4.9C.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तेजोऽधिकरणम्">तेजोऽधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V10" data-block-id="BS_C02_S03_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(228)ओं तेजोऽतस्तथा ह्याह ओम् ॥ 02-03-10 ॥">(228)ओं तेजोऽतस्तथा ह्याह ओम् ॥ 02-03-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V10" data-block-id="BS_C02_S03_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(228)ओं तेजोऽतस्तथा ह्याह ओम् ॥ 02-03-10 ॥">(228)ओं तेजोऽतस्तथा ह्याह ओम् ॥ 02-03-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V10" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V10" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V10_B1" data-verse="BS_C02_S03_V10" data-block-id="BS_C02_S03_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘वायोरग्निः’(तै.आ.२.१)इत्यादेर्नान्यत उत्पत्तिः ग्राह्या । अत एव परात् तदपि जायते । ‘तत् तेजोऽसृजत’(छां.उ.६.२.३) इत्याह । ‘कारणत्वेन’ इत्युक्तेऽप्यमुख्यतयाऽन्येषामपि शब्दोक्तत्वात् पुनरुक्तिरुभयकारणत्वनिवृत्यर्थम् ॥ 10 ॥">‘वायोरग्निः’(तै.आ.२.१)इत्यादेर्नान्यत उत्पत्तिः ग्राह्या । अत एव परात् तदपि जायते ।  ‘तत् तेजोऽसृजत’(छां.उ.६.२.३) इत्याह । ‘कारणत्वेन’ इत्युक्तेऽप्यमुख्यतयाऽन्येषामपि शब्दोक्तत्वात् पुनरुक्तिरुभयकारणत्वनिवृत्यर्थम् ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V10_B1" data-verse="BS_C02_S03_V10" data-block-id="BS_C02_S03_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘वायोरग्निः’(तै.आ.२.१)इत्यादेर्नान्यत उत्पत्तिः ग्राह्या । अत एव परात् तदपि जायते । ‘तत् तेजोऽसृजत’(छां.उ.६.२.३) इत्याह । ‘कारणत्वेन’ इत्युक्तेऽप्यमुख्यतयाऽन्येषामपि शब्दोक्तत्वात् पुनरुक्तिरुभयकारणत्वनिवृत्यर्थम् ॥ 10 ॥">‘वायोरग्निः’(तै.आ.२.१)इत्यादेर्नान्यत उत्पत्तिः ग्राह्या । अत एव परात् तदपि जायते ।  ‘तत् तेजोऽसृजत’(छां.उ.६.२.३) इत्याह । ‘कारणत्वेन’ इत्युक्तेऽप्यमुख्यतयाऽन्येषामपि शब्दोक्तत्वात् पुनरुक्तिरुभयकारणत्वनिवृत्यर्थम् ॥ 10 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तेजोऽधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति तेजोऽधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तेजोऽधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति तेजोऽधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अबधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A028"></span></p><h4 id="अबधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AC.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अबधिकरणम्">अबधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अबधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A028"></span></p><h4 id="अबधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AC.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AC.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अबधिकरणम्">अबधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(229)ओम् आपः ओम् ॥ 02-03-11 ॥">(229)ओम् आपः ओम् ॥ 02-03-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(229)ओम् आपः ओम् ॥ 02-03-11 ॥">(229)ओम् आपः ओम् ॥ 02-03-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V11" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V11" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V11_B1" data-verse="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मैवेदमग्र आसीत् तदपोऽसृजत तदिदं सर्वम्’ इति श्रुतेः ‘अग्नेरापः’(तै.उ.२.१) इत्युक्तेऽपि ब्रह्मण एवाबादिसृष्टिः ।">‘ब्रह्मैवेदमग्र आसीत् तदपोऽसृजत तदिदं सर्वम्’ इति श्रुतेः ‘अग्नेरापः’(तै.उ.२.१) इत्युक्तेऽपि ब्रह्मण एवाबादिसृष्टिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V11_B1" data-verse="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मैवेदमग्र आसीत् तदपोऽसृजत तदिदं सर्वम्’ इति श्रुतेः ‘अग्नेरापः’(तै.उ.२.१) इत्युक्तेऽपि ब्रह्मण एवाबादिसृष्टिः ।">‘ब्रह्मैवेदमग्र आसीत् तदपोऽसृजत तदिदं सर्वम्’ इति श्रुतेः ‘अग्नेरापः’(तै.उ.२.१) इत्युक्तेऽपि ब्रह्मण एवाबादिसृष्टिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V11_B2" data-verse="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतस्माज्जायते प्राणो मनः सर्वेन्द्रियाणि च ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V11_B2" data-verse="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतस्माज्जायते प्राणो मनः सर्वेन्द्रियाणि च । खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी’(मुं.उ.२.१.३) इत्यादि च ।">‘एतस्माज्जायते प्राणो मनः सर्वेन्द्रियाणि च ।
खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी’(मुं.उ.२.१.३) इत्यादि च ।">‘एतस्माज्जायते प्राणो मनः सर्वेन्द्रियाणि च ।
खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी’(मुं.उ.२.१.३) इत्यादि च ।</span></div>
खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी’(मुं.उ.२.१.३) इत्यादि च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V11_B4" data-verse="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishya-id"><span data-deva="‘कर्ता सर्वस्य वै विष्णुः एक एव न संशयः ।">‘कर्ता सर्वस्य वै विष्णुः एक एव न संशयः ।</span><br><span data-deva="इतरेषां तु सत्ताद्या यत एव तदाज्ञया’">इतरेषां तु सत्ताद्या यत एव तदाज्ञया’</span></span></span><span data-deva=" इति भविष्यत्पुराणे॥"> इति भविष्यत्पुराणे॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V11_B4" data-verse="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishya-id"><span data-deva="‘कर्ता सर्वस्य वै विष्णुः एक एव न संशयः ।">‘कर्ता सर्वस्य वै विष्णुः एक एव न संशयः ।</span><br><span data-deva="इतरेषां तु सत्ताद्या यत एव तदाज्ञया’">इतरेषां तु सत्ताद्या यत एव तदाज्ञया’</span></span></span><span data-deva="इति भविष्यत्पुराणे॥"> इति भविष्यत्पुराणे॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V11_B6" data-verse="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11_B6" style="position: relative;"><span data-deva="वामने च-
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V11_B6" data-verse="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11_B6" style="position: relative;"><span data-deva="वामने च-">वामने च-
">वामने च-
</span><p><span data-deva="‘तत्र तत्र स्थितो विष्णुस्तत्तच्छक्तीः प्रबोधयन् ।">‘तत्र तत्र स्थितो विष्णुस्तत्तच्छक्तीः प्रबोधयन् ।
</span><p><span data-deva="‘तत्र तत्र स्थितो विष्णुस्तत्तच्छक्तीः प्रबोधयन् ।
</span></p><span data-deva="एक एव महाशक्तिः कुरुते सर्वमञ्जसा’ इति ॥">
">‘तत्र तत्र स्थितो विष्णुस्तत्तच्छक्तीः प्रबोधयन् ।
</span></p><span data-deva="
एक एव महाशक्तिः कुरुते सर्वमञ्जसा’ इति ॥">
एक एव महाशक्तिः कुरुते सर्वमञ्जसा’ इति ॥</span></div>
एक एव महाशक्तिः कुरुते सर्वमञ्जसा’ इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V11_B9" data-verse="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11_B9" style="position: relative;"><span data-deva="घर्मात् स्वेदादिदृष्टेः पुनः प्रतिषेधः ॥ 11 ॥">घर्मात् स्वेदादिदृष्टेः पुनः प्रतिषेधः ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V11_B9" data-verse="BS_C02_S03_V11" data-block-id="BS_C02_S03_V11_B9" style="position: relative;"><span data-deva="घर्मात् स्वेदादिदृष्टेः पुनः प्रतिषेधः ॥ 11 ॥">घर्मात् स्वेदादिदृष्टेः पुनः प्रतिषेधः ॥ 11 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अबधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति अबधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अबधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति अबधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पृथिव्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A029"></span></p><h4 id="पृथिव्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.83.E0.A4.A5.E0.A4.BF.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पृथिव्यधिकरणम्">पृथिव्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पृथिव्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A029"></span></p><h4 id="पृथिव्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.83.E0.A4.A5.E0.A4.BF.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.83.E0.A4.A5.E0.A4.BF.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पृथिव्यधिकरणम्">पृथिव्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V12_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V12_I01" data-verse="BS_C02_S03_V12" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V12_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V12_I01" data-verse="BS_C02_S03_V12" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘ता आप ऐक्षन्त बह्व्यः स्यामः प्रजायेमहीति । ता अन्नमसृजन्त’(छां.उ.६.२) इत्यद्भ्योऽन्नसृष्टिः श्रूयते ।‘अद्भ्यः पृथिवी’(तै.उ.२.१) इति कुत्रचित् पृथिवीसृष्टिः । अतो विरुद्धत्वादप्रामाण्यमित्यतो वक्तिः –">‘ता आप ऐक्षन्त बह्व्यः स्यामः प्रजायेमहीति । ता अन्नमसृजन्त’(छां.उ.६.२) इत्यद्भ्योऽन्नसृष्टिः श्रूयते ।‘अद्भ्यः पृथिवी’(तै.उ.२.१) इति कुत्रचित् पृथिवीसृष्टिः । अतो विरुद्धत्वादप्रामाण्यमित्यतो वक्तिः –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘ता आप ऐक्षन्त बह्व्यः स्यामः प्रजायेमहीति । ता अन्नमसृजन्त’(छां.उ.६.२) इत्यद्भ्योऽन्नसृष्टिः श्रूयते ।‘अद्भ्यः पृथिवी’(तै.उ.२.१) इति कुत्रचित् पृथिवीसृष्टिः । अतो विरुद्धत्वादप्रामाण्यमित्यतो वक्तिः –">‘ता आप ऐक्षन्त बह्व्यः स्यामः प्रजायेमहीति । ता अन्नमसृजन्त’(छां.उ.६.२) इत्यद्भ्योऽन्नसृष्टिः श्रूयते ।‘अद्भ्यः पृथिवी’(तै.उ.२.१) इति कुत्रचित् पृथिवीसृष्टिः । अतो विरुद्धत्वादप्रामाण्यमित्यतो वक्तिः –</span></div>
Line 1,961: Line 1,850:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V12" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V12" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V12_B1" data-verse="BS_C02_S03_V12" data-block-id="BS_C02_S03_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="पृथिवी तत्रान्नशब्देनोच्यते । भूताधिकारत्वात् । कार्ष्ण्यप्रचुरा च पृथिवी । नान्नस्य तथा विशेषः । ‘आपश्च पृथिवी चान्नम्’(ऐ.आ.२.३.१),‘पृथिवी वा अन्नम्’(तै.उ.३.९), ‘ता आपोऽन्नमसृजन्त पृथिवी वा अन्नम्’ इत्यादिशब्दान्तराच्च । आदिशब्दाद् युक्तिरपौरुषेयत्वेनादोषस्य वाक्यस्य नाप्रामाण्यमित्यादि ।">पृथिवी तत्रान्नशब्देनोच्यते । भूताधिकारत्वात् । कार्ष्ण्यप्रचुरा च पृथिवी । नान्नस्य तथा विशेषः । ‘आपश्च पृथिवी चान्नम्’(ऐ.आ.२.३.१),‘पृथिवी वा अन्नम्’(तै.उ.३.९), ‘ता आपोऽन्नमसृजन्त पृथिवी वा अन्नम्’ इत्यादिशब्दान्तराच्च । आदिशब्दाद् युक्तिरपौरुषेयत्वेनादोषस्य वाक्यस्य नाप्रामाण्यमित्यादि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V12_B1" data-verse="BS_C02_S03_V12" data-block-id="BS_C02_S03_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="पृथिवी तत्रान्नशब्देनोच्यते । भूताधिकारत्वात् । कार्ष्ण्यप्रचुरा च पृथिवी । नान्नस्य तथा विशेषः । ‘आपश्च पृथिवी चान्नम्’(ऐ.आ.२.३.१),‘पृथिवी वा अन्नम्’(तै.उ.३.९), ‘ता आपोऽन्नमसृजन्त पृथिवी वा अन्नम्’ इत्यादिशब्दान्तराच्च । आदिशब्दाद् युक्तिरपौरुषेयत्वेनादोषस्य वाक्यस्य नाप्रामाण्यमित्यादि ।">पृथिवी तत्रान्नशब्देनोच्यते । भूताधिकारत्वात् । कार्ष्ण्यप्रचुरा च पृथिवी । नान्नस्य तथा विशेषः । ‘आपश्च पृथिवी चान्नम्’(ऐ.आ.२.३.१),‘पृथिवी वा अन्नम्’(तै.उ.३.९), ‘ता आपोऽन्नमसृजन्त पृथिवी वा अन्नम्’ इत्यादिशब्दान्तराच्च । आदिशब्दाद् युक्तिरपौरुषेयत्वेनादोषस्य वाक्यस्य नाप्रामाण्यमित्यादि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V12_B2" data-verse="BS_C02_S03_V12" data-block-id="BS_C02_S03_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘विरोधो वाक्ययोर्यत्र नाप्रामाण्यं तदेष्यते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V12_B2" data-verse="BS_C02_S03_V12" data-block-id="BS_C02_S03_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘विरोधो वाक्ययोर्यत्र नाप्रामाण्यं तदेष्यते । यथाऽविरुद्धता न स्यात् तथाऽर्थः कल्प्य एतयोः’ इति ।">‘विरोधो वाक्ययोर्यत्र नाप्रामाण्यं तदेष्यते ।
यथाऽविरुद्धता न स्यात् तथाऽर्थः कल्प्य एतयोः’ इति ।">‘विरोधो वाक्ययोर्यत्र नाप्रामाण्यं तदेष्यते ।
यथाऽविरुद्धता न स्यात् तथाऽर्थः कल्प्य एतयोः’ इति ।</span></div>
यथाऽविरुद्धता न स्यात् तथाऽर्थः कल्प्य एतयोः’ इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V12_B4" data-verse="BS_C02_S03_V12" data-block-id="BS_C02_S03_V12_B4" style="position: relative;"><span data-deva="रक्तोऽग्निरुदकं शुक्लं कृष्णैव पृथिवी स्वतः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V12_B4" data-verse="BS_C02_S03_V12" data-block-id="BS_C02_S03_V12_B4" style="position: relative;"><span data-deva="रक्तोऽग्निरुदकं शुक्लं कृष्णैव पृथिवी स्वतः ।">रक्तोऽग्निरुदकं शुक्लं कृष्णैव पृथिवी स्वतः ।
">रक्तोऽग्निरुदकं शुक्लं कृष्णैव पृथिवी स्वतः ।
</span><p><span data-deva="नाभिपद्माभिसम्बन्धात् पीता सेत्यभिधीयते । क्षत्ररक्ताभिसम्बन्धाद् रक्तोदकबहुत्वतः ।">नाभिपद्माभिसम्बन्धात् पीता सेत्यभिधीयते ।
</span><p><span data-deva="नाभिपद्माभिसम्बन्धात् पीता सेत्यभिधीयते ।
क्षत्ररक्ताभिसम्बन्धाद् रक्तोदकबहुत्वतः ।
क्षत्ररक्ताभिसम्बन्धाद् रक्तोदकबहुत्वतः ।
">नाभिपद्माभिसम्बन्धात् पीता सेत्यभिधीयते ।
</span></p><span data-deva="शुक्लत्वमेत्येवमेव वर्णान्तरगतिर्भवेत् ॥">
क्षत्ररक्ताभिसम्बन्धाद् रक्तोदकबहुत्वतः ।
</span></p><span data-deva="
शुक्लत्वमेत्येवमेव वर्णान्तरगतिर्भवेत् ॥">
शुक्लत्वमेत्येवमेव वर्णान्तरगतिर्भवेत् ॥</span></div>
शुक्लत्वमेत्येवमेव वर्णान्तरगतिर्भवेत् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V12_B8" data-verse="BS_C02_S03_V12" data-block-id="BS_C02_S03_V12_B8" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vyomasamhitha-id"><span data-deva="विष्णुवीर्याभियोगाच्च पीतत्वं भुव इष्यते ।">विष्णुवीर्याभियोगाच्च पीतत्वं भुव इष्यते ।</span><br><span data-deva="स्वर्णवीर्यो हि भगवाननादिः पुरुषोत्तमः">स्वर्णवीर्यो हि भगवाननादिः पुरुषोत्तमः</span></span></span><span data-deva="॥इति व्योमसंहितायाम् ॥ 12 ॥">॥इति व्योमसंहितायाम् ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V12_B8" data-verse="BS_C02_S03_V12" data-block-id="BS_C02_S03_V12_B8" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vyomasamhitha-id"><span data-deva="विष्णुवीर्याभियोगाच्च पीतत्वं भुव इष्यते ।">विष्णुवीर्याभियोगाच्च पीतत्वं भुव इष्यते ।</span><br><span data-deva="स्वर्णवीर्यो हि भगवाननादिः पुरुषोत्तमः">स्वर्णवीर्यो हि भगवाननादिः पुरुषोत्तमः</span></span></span><span data-deva="॥इति व्योमसंहितायाम् ॥ 12 ॥">॥इति व्योमसंहितायाम् ॥ 12 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पृथिव्यधिकरणम् ॥">॥ इति पृथिव्यधिकरणम् ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पृथिव्यधिकरणम् ॥">॥ इति पृथिव्यधिकरणम् ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तदभिध्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A030"></span></p><h4 id="तदभिध्यानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.AD.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तदभिध्यानाधिकरणम्">तदभिध्यानाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तदभिध्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A030"></span></p><h4 id="तदभिध्यानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.AD.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.AD.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तदभिध्यानाधिकरणम्">तदभिध्यानाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V13_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V13_I01" data-verse="BS_C02_S03_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V13_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V13_I01" data-verse="BS_C02_S03_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रो मा विशान्तकस्तेनान्नेनाप्यायस्व’(म.ना.उ.१६.२) इत्यादिनाऽन्यः संहर्ता प्रतीयत इत्यतो ब्रूते –">‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रो मा विशान्तकस्तेनान्नेनाप्यायस्व’(म.ना.उ.१६.२) इत्यादिनाऽन्यः संहर्ता प्रतीयत इत्यतो ब्रूते –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रो मा विशान्तकस्तेनान्नेनाप्यायस्व’(म.ना.उ.१६.२) इत्यादिनाऽन्यः संहर्ता प्रतीयत इत्यतो ब्रूते –">‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रो मा विशान्तकस्तेनान्नेनाप्यायस्व’(म.ना.उ.१६.२) इत्यादिनाऽन्यः संहर्ता प्रतीयत इत्यतो ब्रूते –</span></div>
Line 1,984: Line 1,868:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V13_B1" data-verse="BS_C02_S03_V13" data-block-id="BS_C02_S03_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तस्याभिध्यानाद् योजनात् तत्त्वभावाद् भूयश्चान्ते विश्वमायानिवृत्तिः’(श्वे.उ.१.१०)इति बन्धलयस्य तदभिध्याननिमित्तत्त्वलिङ्गात् तत्कर्तृत्वं प्रतीयते, किमु सादेर्जगतः । इत्येतस्मादेव संहारकर्ता विष्णुरिति प्रतीयते । किमु">‘तस्याभिध्यानाद् योजनात् तत्त्वभावाद् भूयश्चान्ते विश्वमायानिवृत्तिः’(श्वे.उ.१.१०)इति बन्धलयस्य तदभिध्याननिमित्तत्त्वलिङ्गात् तत्कर्तृत्वं प्रतीयते, किमु सादेर्जगतः । इत्येतस्मादेव संहारकर्ता विष्णुरिति प्रतीयते । किमु</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V13_B1" data-verse="BS_C02_S03_V13" data-block-id="BS_C02_S03_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तस्याभिध्यानाद् योजनात् तत्त्वभावाद् भूयश्चान्ते विश्वमायानिवृत्तिः’(श्वे.उ.१.१०)इति बन्धलयस्य तदभिध्याननिमित्तत्त्वलिङ्गात् तत्कर्तृत्वं प्रतीयते, किमु सादेर्जगतः । इत्येतस्मादेव संहारकर्ता विष्णुरिति प्रतीयते । किमु">‘तस्याभिध्यानाद् योजनात् तत्त्वभावाद् भूयश्चान्ते विश्वमायानिवृत्तिः’(श्वे.उ.१.१०)इति बन्धलयस्य तदभिध्याननिमित्तत्त्वलिङ्गात् तत्कर्तृत्वं प्रतीयते, किमु सादेर्जगतः । इत्येतस्मादेव संहारकर्ता विष्णुरिति प्रतीयते । किमु</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V13_B3" data-verse="BS_C02_S03_V13" data-block-id="BS_C02_S03_V13_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘यमप्येति भुवनं साम्पराये स नो हरिर्घृत मीहायुषेऽत्तु देवः’,‘य इदं सर्वं विलाययति स हरिः परः परात्मा’इत्यादि श्रुतिभ्य इति एव शब्दः ।">‘यमप्येति भुवनं साम्पराये स नो हरिर्घृत मीहायुषेऽत्तु देवः’,‘य इदं सर्वं विलाययति स हरिः परः परात्मा’इत्यादि श्रुतिभ्य इति एव शब्दः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V13_B3" data-verse="BS_C02_S03_V13" data-block-id="BS_C02_S03_V13_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘यमप्येति भुवनं साम्पराये स नो हरिर्घृत मीहायुषेऽत्तु देवः’,‘य इदं सर्वं विलाययति स हरिः परः परात्मा’इत्यादि श्रुतिभ्य इति एव शब्दः ।">‘यमप्येति भुवनं साम्पराये स नो हरिर्घृत मीहायुषेऽत्तु देवः’,‘य इदं सर्वं विलाययति स हरिः परः परात्मा’इत्यादि श्रुतिभ्य इति एव शब्दः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V13_B7" data-verse="BS_C02_S03_V13" data-block-id="BS_C02_S03_V13_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘स्रष्टा पाता च संहर्ता स एको हरिरीश्वरः ।">‘स्रष्टा पाता च संहर्ता स एको हरिरीश्वरः ।</span><br><span data-deva="स्रष्टृत्वादिकमन्येषां दारुयोषावदुच्यते ॥">स्रष्टृत्वादिकमन्येषां दारुयोषावदुच्यते ॥</span><br><span data-deva=" एकदेशक्रिया चात्र न तु सर्वात्मनेरितम् ।"> एकदेशक्रिया चात्र न तु सर्वात्मनेरितम् ।</span><br><span data-deva="सृष्ट्यादिकं समस्तं तु विष्णोरेव पराद्भवेत्’">सृष्ट्यादिकं समस्तं तु विष्णोरेव पराद्भवेत्’</span></span></span><br><span data-deva="इति च स्कान्दे ॥">इति च स्कान्दे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V13_B7" data-verse="BS_C02_S03_V13" data-block-id="BS_C02_S03_V13_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘स्रष्टा पाता च संहर्ता स एको हरिरीश्वरः ।">‘स्रष्टा पाता च संहर्ता स एको हरिरीश्वरः ।</span><br><span data-deva="स्रष्टृत्वादिकमन्येषां दारुयोषावदुच्यते ॥">स्रष्टृत्वादिकमन्येषां दारुयोषावदुच्यते ॥</span><br><span data-deva="एकदेशक्रिया चात्र न तु सर्वात्मनेरितम् ।"> एकदेशक्रिया चात्र न तु सर्वात्मनेरितम् ।</span><br><span data-deva="सृष्ट्यादिकं समस्तं तु विष्णोरेव पराद्भवेत्’">सृष्ट्यादिकं समस्तं तु विष्णोरेव पराद्भवेत्’</span></span></span><br><span data-deva="इति च स्कान्दे ॥">इति च स्कान्दे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V13_B11" data-verse="BS_C02_S03_V13" data-block-id="BS_C02_S03_V13_B11" style="position: relative;"><span data-deva="‘निमित्तमात्रमीशस्य विश्वसर्गनिरोधयोः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V13_B11" data-verse="BS_C02_S03_V13" data-block-id="BS_C02_S03_V13_B11" style="position: relative;"><span data-deva="‘निमित्तमात्रमीशस्य विश्वसर्गनिरोधयोः । हिरण्यगर्भः सर्वश्च कालाख्यारूपिणस्तव’ ॥इति भागवते ॥">‘निमित्तमात्रमीशस्य विश्वसर्गनिरोधयोः ।
हिरण्यगर्भः सर्वश्च कालाख्यारूपिणस्तव’ ॥इति भागवते ॥">‘निमित्तमात्रमीशस्य विश्वसर्गनिरोधयोः ।
हिरण्यगर्भः सर्वश्च कालाख्यारूपिणस्तव’ ॥इति भागवते ॥</span></div>
हिरण्यगर्भः सर्वश्च कालाख्यारूपिणस्तव’ ॥इति भागवते ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V13_B13" data-verse="BS_C02_S03_V13" data-block-id="BS_C02_S03_V13_B13" style="position: relative;"><span data-deva="‘स ब्रह्मणा विसृजति स रुद्रेण विलाययति सोऽनुत्पत्तिलय एक एव हरिः परः परानन्दः’॥इति च महोपनिषदि ॥ 13 ॥">‘स ब्रह्मणा विसृजति स रुद्रेण विलाययति सोऽनुत्पत्तिलय एक एव हरिः परः परानन्दः’॥इति च महोपनिषदि ॥ 13 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V13_B13" data-verse="BS_C02_S03_V13" data-block-id="BS_C02_S03_V13_B13" style="position: relative;"><span data-deva="‘स ब्रह्मणा विसृजति स रुद्रेण विलाययति सोऽनुत्पत्तिलय एक एव हरिः परः परानन्दः’॥इति च महोपनिषदि ॥ 13 ॥">‘स ब्रह्मणा विसृजति स रुद्रेण विलाययति सोऽनुत्पत्तिलय एक एव हरिः परः परानन्दः’॥इति च महोपनिषदि ॥ 13 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तदभिध्यानाधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति तदभिध्यानाधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तदभिध्यानाधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति तदभिध्यानाधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विपर्ययाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A031"></span></p><h4 id="विपर्ययाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="विपर्ययाधिकरणम्">विपर्ययाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विपर्ययाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A031"></span></p><h4 id="विपर्ययाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="विपर्ययाधिकरणम्">विपर्ययाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V14_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V14_I01" data-verse="BS_C02_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V14_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V14_I01" data-verse="BS_C02_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अत एव हीदं परात् क्रमादुत्पद्यते क्रमाद् विलीयते नासावुदेति नास्तमेति’ इति भाल्लवेयश्रुतौ क्रमाल्लयः प्रतीयते ।">‘अत एव हीदं परात् क्रमादुत्पद्यते क्रमाद् विलीयते नासावुदेति नास्तमेति’ इति भाल्लवेयश्रुतौ क्रमाल्लयः प्रतीयते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अत एव हीदं परात् क्रमादुत्पद्यते क्रमाद् विलीयते नासावुदेति नास्तमेति’ इति भाल्लवेयश्रुतौ क्रमाल्लयः प्रतीयते ।">‘अत एव हीदं परात् क्रमादुत्पद्यते क्रमाद् विलीयते नासावुदेति नास्तमेति’ इति भाल्लवेयश्रुतौ क्रमाल्लयः प्रतीयते ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V14_I02" data-block-id="BS_C02_S03_V14_I02" data-verse="BS_C02_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V14_I02" data-block-id="BS_C02_S03_V14_I02" data-verse="BS_C02_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अक्षरात् परमादेव सर्वमुत्पद्यते क्रमात् ।">‘अक्षरात् परमादेव सर्वमुत्पद्यते क्रमात् ।</span><br><span data-deva=" व्युत्क्रमाद् विलयश्चैव तस्मिन्नेव परात्मनि’ ॥इति चतुर्वेदशिखायां व्युत्क्रमाल्लयः प्रतीयते । अत आह"> व्युत्क्रमाद् विलयश्चैव तस्मिन्नेव परात्मनि’ ॥इति चतुर्वेदशिखायां व्युत्क्रमाल्लयः प्रतीयते । अत आह</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अक्षरात् परमादेव सर्वमुत्पद्यते क्रमात् ।">‘अक्षरात् परमादेव सर्वमुत्पद्यते क्रमात् ।</span><br><span data-deva="व्युत्क्रमाद् विलयश्चैव तस्मिन्नेव परात्मनि’ ॥इति चतुर्वेदशिखायां व्युत्क्रमाल्लयः प्रतीयते । अत आह"> व्युत्क्रमाद् विलयश्चैव तस्मिन्नेव परात्मनि’ ॥इति चतुर्वेदशिखायां व्युत्क्रमाल्लयः प्रतीयते । अत आह</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(232)ओं विपर्ययेण तु क्रमोऽत उपपद्यते च ओम् ॥ 02-03-14 ॥">(232)ओं विपर्ययेण तु क्रमोऽत उपपद्यते च ओम् ॥ 02-03-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(232)ओं विपर्ययेण तु क्रमोऽत उपपद्यते च ओम् ॥ 02-03-14 ॥">(232)ओं विपर्ययेण तु क्रमोऽत उपपद्यते च ओम् ॥ 02-03-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V14" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V14" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V14_B1" data-verse="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="क्रमवचनमपि विपरीतक्रमापेक्षया ।">क्रमवचनमपि विपरीतक्रमापेक्षया ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V14_B1" data-verse="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="क्रमवचनमपि विपरीतक्रमापेक्षया ।">क्रमवचनमपि विपरीतक्रमापेक्षया ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V14_B2" data-verse="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘कर्ता प्राणादिकस्यास्य हन्ता भूम्यादिकस्य च ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V14_B2" data-verse="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘कर्ता प्राणादिकस्यास्य हन्ता भूम्यादिकस्य च । यः क्रमाद् व्युत्क्रमाच्चैव स हरिः पर उच्यते’॥इत्यत एव भाल्लवेयश्रुतिवचनात् ।">‘कर्ता प्राणादिकस्यास्य हन्ता भूम्यादिकस्य च ।
यः क्रमाद् व्युत्क्रमाच्चैव स हरिः पर उच्यते’॥इत्यत एव भाल्लवेयश्रुतिवचनात् ।">‘कर्ता प्राणादिकस्यास्य हन्ता भूम्यादिकस्य च ।
यः क्रमाद् व्युत्क्रमाच्चैव स हरिः पर उच्यते’॥इत्यत एव भाल्लवेयश्रुतिवचनात् ।</span></div>
यः क्रमाद् व्युत्क्रमाच्चैव स हरिः पर उच्यते’॥इत्यत एव भाल्लवेयश्रुतिवचनात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V14_B5" data-verse="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘अनुरूपः क्रमः सृष्टौ प्रतिरूपो लये क्रमः ।">‘अनुरूपः क्रमः सृष्टौ प्रतिरूपो लये क्रमः ।</span><br><span data-deva="इति क्रमेण भगवान् सृष्टिसंहारकृद्धरिः’">इति क्रमेण भगवान् सृष्टिसंहारकृद्धरिः’</span></span></span><span data-deva=" इति च पाद्मे ।"> इति च पाद्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V14_B5" data-verse="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘अनुरूपः क्रमः सृष्टौ प्रतिरूपो लये क्रमः ।">‘अनुरूपः क्रमः सृष्टौ प्रतिरूपो लये क्रमः ।</span><br><span data-deva="इति क्रमेण भगवान् सृष्टिसंहारकृद्धरिः’">इति क्रमेण भगवान् सृष्टिसंहारकृद्धरिः’</span></span></span><span data-deva="इति च पाद्मे ।"> इति च पाद्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V14_B7" data-verse="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14_B7" style="position: relative;"><span data-deva="पूर्वेषां पूर्वेषां सामर्थ्याधिक्यादुपपद्यते च ।">पूर्वेषां पूर्वेषां सामर्थ्याधिक्यादुपपद्यते च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V14_B7" data-verse="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14_B7" style="position: relative;"><span data-deva="पूर्वेषां पूर्वेषां सामर्थ्याधिक्यादुपपद्यते च ।">पूर्वेषां पूर्वेषां सामर्थ्याधिक्यादुपपद्यते च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V14_B8" data-verse="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14_B8" style="position: relative;"><span data-deva="वामने च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V14_B8" data-verse="BS_C02_S03_V14" data-block-id="BS_C02_S03_V14_B8" style="position: relative;"><span data-deva="वामने च –">वामने च –
">वामने च –
</span><p><span data-deva="‘पूर्वे पूर्वे यतो विष्णोः सन्निधानं क्रमाधिकम् । सामर्थ्याधिक्यमेतेषां पश्चादेव लयस्तथा ।">‘पूर्वे पूर्वे यतो विष्णोः सन्निधानं क्रमाधिकम् ।
</span><p><span data-deva="‘पूर्वे पूर्वे यतो विष्णोः सन्निधानं क्रमाधिकम् ।
सामर्थ्याधिक्यमेतेषां पश्चादेव लयस्तथा ।
">‘पूर्वे पूर्वे यतो विष्णोः सन्निधानं क्रमाधिकम् ।
सामर्थ्याधिक्यमेतेषां पश्चादेव लयस्तथा ।
सामर्थ्याधिक्यमेतेषां पश्चादेव लयस्तथा ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="व्याप्तिश्चाभ्यधिका तेषामत एव न संशयः’ ॥ इति॥ 14 ॥">
व्याप्तिश्चाभ्यधिका तेषामत एव न संशयः’ ॥ इति॥ 14 ॥">
व्याप्तिश्चाभ्यधिका तेषामत एव न संशयः’ ॥ इति॥ 14 ॥</span></div>
व्याप्तिश्चाभ्यधिका तेषामत एव न संशयः’ ॥ इति॥ 14 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति विपर्ययाधिकरणम् ॥">॥ इति विपर्ययाधिकरणम् ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति विपर्ययाधिकरणम् ॥">॥ इति विपर्ययाधिकरणम् ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A032" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्तराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A032"></span></p><h4 id="अन्तराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्तराधिकरणम्">अन्तराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A032" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्तराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A032"></span></p><h4 id="अन्तराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्तराधिकरणम्">अन्तराधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V15" data-block-id="BS_C02_S03_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(233)ओम् अन्तरा विज्ञानमनसी क्रमेण तल्लिङ्गादिति चेन्नाविशेषात् ओम् ॥ 02-03-15 ॥">(233)ओम् अन्तरा विज्ञानमनसी क्रमेण तल्लिङ्गादिति चेन्नाविशेषात् ओम् ॥ 02-03-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V15" data-block-id="BS_C02_S03_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(233)ओम् अन्तरा विज्ञानमनसी क्रमेण तल्लिङ्गादिति चेन्नाविशेषात् ओम् ॥ 02-03-15 ॥">(233)ओम् अन्तरा विज्ञानमनसी क्रमेण तल्लिङ्गादिति चेन्नाविशेषात् ओम् ॥ 02-03-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V15" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V15" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V15" style="position: relative;">
Line 2,025: Line 1,903:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V16" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V16" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V16_B1" data-verse="BS_C02_S03_V16" data-block-id="BS_C02_S03_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘मनसश्च विज्ञानम्’ इति व्यपदेशश्चराचरेष्वालोचनाद् विज्ञानं भवतीति भागापेक्षया स्यात् । न विज्ञानतत्त्वापेक्षया ।">‘मनसश्च विज्ञानम्’ इति व्यपदेशश्चराचरेष्वालोचनाद् विज्ञानं भवतीति भागापेक्षया स्यात् । न विज्ञानतत्त्वापेक्षया ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V16_B1" data-verse="BS_C02_S03_V16" data-block-id="BS_C02_S03_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘मनसश्च विज्ञानम्’ इति व्यपदेशश्चराचरेष्वालोचनाद् विज्ञानं भवतीति भागापेक्षया स्यात् । न विज्ञानतत्त्वापेक्षया ।">‘मनसश्च विज्ञानम्’ इति व्यपदेशश्चराचरेष्वालोचनाद् विज्ञानं भवतीति भागापेक्षया स्यात् । न विज्ञानतत्त्वापेक्षया ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V16_B2" data-verse="BS_C02_S03_V16" data-block-id="BS_C02_S03_V16_B2" style="position: relative;"><span data-deva="स्कान्दे च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V16_B2" data-verse="BS_C02_S03_V16" data-block-id="BS_C02_S03_V16_B2" style="position: relative;"><span data-deva="स्कान्दे च –">स्कान्दे च –
">स्कान्दे च –
</span><p><span data-deva="‘परादव्यक्तमुत्पन्नमव्यक्तात्तु महांस्तथा । विज्ञानतत्त्वं महतः समुत्पन्नं चतुर्मुखात् ॥ विज्ञानतत्त्वात्तु मनो मनस्तत्त्वाच्च खादिकम् । एवं बाह्या परा सृष्टिरन्तस्तद्व्यक्त्यपेक्षया ।">‘परादव्यक्तमुत्पन्नमव्यक्तात्तु महांस्तथा ।
</span><p><span data-deva="‘परादव्यक्तमुत्पन्नमव्यक्तात्तु महांस्तथा ।
विज्ञानतत्त्वं महतः समुत्पन्नं चतुर्मुखात् ॥
विज्ञानतत्त्वं महतः समुत्पन्नं चतुर्मुखात् ॥
विज्ञानतत्त्वात्तु मनो मनस्तत्त्वाच्च खादिकम् ।
विज्ञानतत्त्वात्तु मनो मनस्तत्त्वाच्च खादिकम् ।
एवं बाह्या परा सृष्टिरन्तस्तद्व्यक्त्यपेक्षया ।
एवं बाह्या परा सृष्टिरन्तस्तद्व्यक्त्यपेक्षया ।
">‘परादव्यक्तमुत्पन्नमव्यक्तात्तु महांस्तथा ।
</span></p><span data-deva="विपरीतक्रमो ज्ञेयो यस्मादन्ते हरेर्दृशिः’ ॥इति॥ 16 ॥">
विज्ञानतत्त्वं महतः समुत्पन्नं चतुर्मुखात् ॥
विज्ञानतत्त्वात्तु मनो मनस्तत्त्वाच्च खादिकम् ।
एवं बाह्या परा सृष्टिरन्तस्तद्व्यक्त्यपेक्षया ।
</span></p><span data-deva="
विपरीतक्रमो ज्ञेयो यस्मादन्ते हरेर्दृशिः’ ॥इति॥ 16 ॥">
विपरीतक्रमो ज्ञेयो यस्मादन्ते हरेर्दृशिः’ ॥इति॥ 16 ॥</span></div>
विपरीतक्रमो ज्ञेयो यस्मादन्ते हरेर्दृशिः’ ॥इति॥ 16 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अन्तराधिकरणम् ॥ 09 ॥">॥ इति अन्तराधिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अन्तराधिकरणम् ॥ 09 ॥">॥ इति अन्तराधिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आत्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A033"></span></p><h4 id="आत्माधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आत्माधिकरणम्">आत्माधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आत्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A033"></span></p><h4 id="आत्माधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आत्माधिकरणम्">आत्माधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V17" data-block-id="BS_C02_S03_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(235)ओं नात्माऽश्रुतेर्नित्यत्वाच्च ताभ्यः ओम् ॥ 02-03-17 ॥">(235)ओं नात्माऽश्रुतेर्नित्यत्वाच्च ताभ्यः ओम् ॥ 02-03-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V17" data-block-id="BS_C02_S03_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(235)ओं नात्माऽश्रुतेर्नित्यत्वाच्च ताभ्यः ओम् ॥ 02-03-17 ॥">(235)ओं नात्माऽश्रुतेर्नित्यत्वाच्च ताभ्यः ओम् ॥ 02-03-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V17" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V17" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V17" style="position: relative;">
Line 2,048: Line 1,920:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आत्माधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति आत्माधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आत्माधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति आत्माधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्ञाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A034"></span></p><h4 id="ज्ञाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ज्ञाधिकरणम्">ज्ञाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्ञाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A034"></span></p><h4 id="ज्ञाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ज्ञाधिकरणम्">ज्ञाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V18_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V18_I01" data-verse="BS_C02_S03_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V18_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V18_I01" data-verse="BS_C02_S03_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘नित्यो नित्यानाम्’(कठ.उ.५.१३) इति जीवस्यापि नित्यत्वमुक्तम् ।‘सर्व एते चिदात्मानो व्युच्चरन्ति’ इत्युत्पत्तिरुच्यते । अतो विरोध इत्यत आह –">‘नित्यो नित्यानाम्’(कठ.उ.५.१३) इति जीवस्यापि नित्यत्वमुक्तम् ।‘सर्व एते चिदात्मानो व्युच्चरन्ति’ इत्युत्पत्तिरुच्यते । अतो विरोध इत्यत आह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘नित्यो नित्यानाम्’(कठ.उ.५.१३) इति जीवस्यापि नित्यत्वमुक्तम् ।‘सर्व एते चिदात्मानो व्युच्चरन्ति’ इत्युत्पत्तिरुच्यते । अतो विरोध इत्यत आह –">‘नित्यो नित्यानाम्’(कठ.उ.५.१३) इति जीवस्यापि नित्यत्वमुक्तम् ।‘सर्व एते चिदात्मानो व्युच्चरन्ति’ इत्युत्पत्तिरुच्यते । अतो विरोध इत्यत आह –</span></div>
Line 2,062: Line 1,934:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति ज्ञाधिकरणम् ॥ 11 ॥">इति ज्ञाधिकरणम् ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति ज्ञाधिकरणम् ॥ 11 ॥">इति ज्ञाधिकरणम् ॥ 11 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उत्क्रान्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A035"></span></p><h4 id="उत्क्रान्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="उत्क्रान्त्यधिकरणम्">उत्क्रान्त्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उत्क्रान्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A035"></span></p><h4 id="उत्क्रान्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.89.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="उत्क्रान्त्यधिकरणम्">उत्क्रान्त्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V20_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V20_I01" data-verse="BS_C02_S03_V20" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V20_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V20_I01" data-verse="BS_C02_S03_V20" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘व्याप्ता ह्यात्मानश्चेतना निर्गुणाश्च सर्वात्मानः सर्वरूपा अनन्ताः’ इति काषायणश्रुतौ व्याप्तत्वं प्रतीयते ।">‘व्याप्ता ह्यात्मानश्चेतना निर्गुणाश्च सर्वात्मानः सर्वरूपा अनन्ताः’ इति काषायणश्रुतौ व्याप्तत्वं प्रतीयते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘व्याप्ता ह्यात्मानश्चेतना निर्गुणाश्च सर्वात्मानः सर्वरूपा अनन्ताः’ इति काषायणश्रुतौ व्याप्तत्वं प्रतीयते ।">‘व्याप्ता ह्यात्मानश्चेतना निर्गुणाश्च सर्वात्मानः सर्वरूपा अनन्ताः’ इति काषायणश्रुतौ व्याप्तत्वं प्रतीयते ।</span></div>
Line 2,088: Line 1,960:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V22_B1" data-verse="BS_C02_S03_V22" data-block-id="BS_C02_S03_V22_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘व्याप्ता ह्यात्मानश्चेतना निर्गुणाश्च’(काषायणश्रुतिः) इति व्याप्तिश्रुतेर्नाणुर्जीव इति चेत्, न ।">‘व्याप्ता ह्यात्मानश्चेतना निर्गुणाश्च’(काषायणश्रुतिः) इति व्याप्तिश्रुतेर्नाणुर्जीव इति चेत्, न ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V22_B1" data-verse="BS_C02_S03_V22" data-block-id="BS_C02_S03_V22_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘व्याप्ता ह्यात्मानश्चेतना निर्गुणाश्च’(काषायणश्रुतिः) इति व्याप्तिश्रुतेर्नाणुर्जीव इति चेत्, न ।">‘व्याप्ता ह्यात्मानश्चेतना निर्गुणाश्च’(काषायणश्रुतिः) इति व्याप्तिश्रुतेर्नाणुर्जीव इति चेत्, न ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V22_B2" data-verse="BS_C02_S03_V22" data-block-id="BS_C02_S03_V22_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स आत्मेदं सृजति स द्विधेदं बिभर्ति अन्तर्बहिश्च स बहुधेदमनुप्रविश्याऽत्मनोऽभिनयति स आत्मा स आत्मानः स ईशः स विष्णुः स परः परोवरीयान्’ इति परमात्माधिकारत्वात् ।">‘स आत्मेदं सृजति स द्विधेदं बिभर्ति अन्तर्बहिश्च स बहुधेदमनुप्रविश्याऽत्मनोऽभिनयति स आत्मा स आत्मानः स ईशः स विष्णुः स परः परोवरीयान्’ इति परमात्माधिकारत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V22_B2" data-verse="BS_C02_S03_V22" data-block-id="BS_C02_S03_V22_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स आत्मेदं सृजति स द्विधेदं बिभर्ति अन्तर्बहिश्च स बहुधेदमनुप्रविश्याऽत्मनोऽभिनयति स आत्मा स आत्मानः स ईशः स विष्णुः स परः परोवरीयान्’ इति परमात्माधिकारत्वात् ।">‘स आत्मेदं सृजति स द्विधेदं बिभर्ति अन्तर्बहिश्च स बहुधेदमनुप्रविश्याऽत्मनोऽभिनयति स आत्मा स आत्मानः स ईशः स विष्णुः स परः परोवरीयान्’ इति परमात्माधिकारत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V22_B3" data-verse="BS_C02_S03_V22" data-block-id="BS_C02_S03_V22_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘एकशब्दैर्द्विशब्दैश्च बहुशब्दैश्च केशवः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V22_B3" data-verse="BS_C02_S03_V22" data-block-id="BS_C02_S03_V22_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘एकशब्दैर्द्विशब्दैश्च बहुशब्दैश्च केशवः । एक एवोच्यते वेदैस्तावता नास्य भिन्नता’॥इति भविष्यत्पुराणे ।">‘एकशब्दैर्द्विशब्दैश्च बहुशब्दैश्च केशवः ।
एक एवोच्यते वेदैस्तावता नास्य भिन्नता’॥इति भविष्यत्पुराणे ।">‘एकशब्दैर्द्विशब्दैश्च बहुशब्दैश्च केशवः ।
एक एवोच्यते वेदैस्तावता नास्य भिन्नता’॥इति भविष्यत्पुराणे ।</span></div>
एक एवोच्यते वेदैस्तावता नास्य भिन्नता’॥इति भविष्यत्पुराणे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V22_B5" data-verse="BS_C02_S03_V22" data-block-id="BS_C02_S03_V22_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘तदयं प्राणोऽधितिष्ठति। तदुक्तमृषिणा- ‘आतेन यातम्’(ऐ.आ.२.३.८) इत्यादि च ॥ 22 ॥">‘तदयं प्राणोऽधितिष्ठति। तदुक्तमृषिणा- ‘आतेन यातम्’(ऐ.आ.२.३.८) इत्यादि च ॥ 22 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V22_B5" data-verse="BS_C02_S03_V22" data-block-id="BS_C02_S03_V22_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘तदयं प्राणोऽधितिष्ठति। तदुक्तमृषिणा- ‘आतेन यातम्’(ऐ.आ.२.३.८) इत्यादि च ॥ 22 ॥">‘तदयं प्राणोऽधितिष्ठति। तदुक्तमृषिणा- ‘आतेन यातम्’(ऐ.आ.२.३.८) इत्यादि च ॥ 22 ॥</span></div>
Line 2,095: Line 1,966:
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V23" data-block-id="BS_C02_S03_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(241)ओं स्वशब्दोन्मानाभ्यां च ओम् ॥ 02-03-23 ॥">(241)ओं स्वशब्दोन्मानाभ्यां च ओम् ॥ 02-03-23 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V23" data-block-id="BS_C02_S03_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(241)ओं स्वशब्दोन्मानाभ्यां च ओम् ॥ 02-03-23 ॥">(241)ओं स्वशब्दोन्मानाभ्यां च ओम् ॥ 02-03-23 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V23" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V23" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V23_B1" data-verse="BS_C02_S03_V23" data-block-id="BS_C02_S03_V23_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एषो ह्यात्माऽध्युद्गतो मानशक्तेस्तथाऽप्यसौ प्रमितिं याति वेदैः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V23_B1" data-verse="BS_C02_S03_V23" data-block-id="BS_C02_S03_V23_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एषो ह्यात्माऽध्युद्गतो मानशक्तेस्तथाऽप्यसौ प्रमितिं याति वेदैः । पूर्णोऽचिन्त्यः सर्ववेदैकयोनिः सर्वाधीशः सर्ववित् सर्वकर्ता’(काषायणश्रुतिः)">‘एषो ह्यात्माऽध्युद्गतो मानशक्तेस्तथाऽप्यसौ प्रमितिं याति वेदैः ।
पूर्णोऽचिन्त्यः सर्ववेदैकयोनिः सर्वाधीशः सर्ववित् सर्वकर्ता’(काषायणश्रुतिः)">‘एषो ह्यात्माऽध्युद्गतो मानशक्तेस्तथाऽप्यसौ प्रमितिं याति वेदैः ।
पूर्णोऽचिन्त्यः सर्ववेदैकयोनिः सर्वाधीशः सर्ववित् सर्वकर्ता’(काषायणश्रुतिः)</span></div>
पूर्णोऽचिन्त्यः सर्ववेदैकयोनिः सर्वाधीशः सर्ववित् सर्वकर्ता’(काषायणश्रुतिः)</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V23_B3" data-verse="BS_C02_S03_V23" data-block-id="BS_C02_S03_V23_B3" style="position: relative;"><span data-deva="इति वाक्यशेषे आत्मशब्दोन्मानाभ्यां च।">इति वाक्यशेषे आत्मशब्दोन्मानाभ्यां च।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V23_B3" data-verse="BS_C02_S03_V23" data-block-id="BS_C02_S03_V23_B3" style="position: relative;"><span data-deva="इति वाक्यशेषे आत्मशब्दोन्मानाभ्यां च।">इति वाक्यशेषे आत्मशब्दोन्मानाभ्यां च।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V23_B4" data-verse="BS_C02_S03_V23" data-block-id="BS_C02_S03_V23_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘आत्माऽमेयः परं ब्रह्म परानन्दादिकाभिधाः।">‘आत्माऽमेयः परं ब्रह्म परानन्दादिकाभिधाः।</span><br><span data-deva="वदन्ति विष्णुमेवैकं नान्यत्राऽसां गतिः क्वचित्’">वदन्ति विष्णुमेवैकं नान्यत्राऽसां गतिः क्वचित्’</span></span></span><span data-deva=" इति च कौर्मे ॥ 23 ॥"> इति च कौर्मे ॥ 23 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V23_B4" data-verse="BS_C02_S03_V23" data-block-id="BS_C02_S03_V23_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘आत्माऽमेयः परं ब्रह्म परानन्दादिकाभिधाः।">‘आत्माऽमेयः परं ब्रह्म परानन्दादिकाभिधाः।</span><br><span data-deva="वदन्ति विष्णुमेवैकं नान्यत्राऽसां गतिः क्वचित्’">वदन्ति विष्णुमेवैकं नान्यत्राऽसां गतिः क्वचित्’</span></span></span><span data-deva="इति च कौर्मे ॥ 23 ॥"> इति च कौर्मे ॥ 23 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V24" data-block-id="BS_C02_S03_V24" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(242)ओम् अविरोधश्चन्दनवत् ओम् ॥ 02-03-24॥">(242)ओम् अविरोधश्चन्दनवत् ओम् ॥ 02-03-24॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V24" data-block-id="BS_C02_S03_V24" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(242)ओम् अविरोधश्चन्दनवत् ओम् ॥ 02-03-24॥">(242)ओम् अविरोधश्चन्दनवत् ओम् ॥ 02-03-24॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V24" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V24" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V24_B1" data-verse="BS_C02_S03_V24" data-block-id="BS_C02_S03_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अणोरपि जीवस्य सर्वशरीरव्याप्तिर्युज्यते। यथा हरिचन्दनविप्लुष एकदेशपतितायाः सर्वशरीरव्याप्तिः ।">अणोरपि जीवस्य सर्वशरीरव्याप्तिर्युज्यते। यथा हरिचन्दनविप्लुष एकदेशपतितायाः सर्वशरीरव्याप्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V24_B1" data-verse="BS_C02_S03_V24" data-block-id="BS_C02_S03_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अणोरपि जीवस्य सर्वशरीरव्याप्तिर्युज्यते। यथा हरिचन्दनविप्लुष एकदेशपतितायाः सर्वशरीरव्याप्तिः ।">अणोरपि जीवस्य सर्वशरीरव्याप्तिर्युज्यते। यथा हरिचन्दनविप्लुष एकदेशपतितायाः सर्वशरीरव्याप्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V24_B2" data-verse="BS_C02_S03_V24" data-block-id="BS_C02_S03_V24_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘अणुमात्रोऽप्ययं जीवः स्वदेहं व्याप्य तिष्ठति ।">‘अणुमात्रोऽप्ययं जीवः स्वदेहं व्याप्य तिष्ठति ।</span><br><span data-deva="यथा व्याप्य शरीराणि हरिचन्दनविप्लुषः’">यथा व्याप्य शरीराणि हरिचन्दनविप्लुषः’</span></span></span><span data-deva=" इति च ब्रह्माण्डपुराणे ॥ 24 ॥"> इति च ब्रह्माण्डपुराणे ॥ 24 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V24_B2" data-verse="BS_C02_S03_V24" data-block-id="BS_C02_S03_V24_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘अणुमात्रोऽप्ययं जीवः स्वदेहं व्याप्य तिष्ठति ।">‘अणुमात्रोऽप्ययं जीवः स्वदेहं व्याप्य तिष्ठति ।</span><br><span data-deva="यथा व्याप्य शरीराणि हरिचन्दनविप्लुषः’">यथा व्याप्य शरीराणि हरिचन्दनविप्लुषः’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्रह्माण्डपुराणे ॥ 24 ॥"> इति च ब्रह्माण्डपुराणे ॥ 24 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V25" data-block-id="BS_C02_S03_V25" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(243)ओम् अवस्थितिवैशेष्यादिति चेन्नाभ्युपगमाद्धृदि हि ओम् ॥ 02-03-25 ॥">(243)ओम् अवस्थितिवैशेष्यादिति चेन्नाभ्युपगमाद्धृदि हि ओम् ॥ 02-03-25 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V25" data-block-id="BS_C02_S03_V25" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(243)ओम् अवस्थितिवैशेष्यादिति चेन्नाभ्युपगमाद्धृदि हि ओम् ॥ 02-03-25 ॥">(243)ओम् अवस्थितिवैशेष्यादिति चेन्नाभ्युपगमाद्धृदि हि ओम् ॥ 02-03-25 ॥</span></span></span></div>
Line 2,114: Line 1,984:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V26" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V26" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V26" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V26" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V26_B1" data-verse="BS_C02_S03_V26" data-block-id="BS_C02_S03_V26_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथाऽऽलोकस्य प्रकाशगुणेन व्याप्तिर्ज्योतीरूपेणाव्याप्तिः एवं चिद्गुणेन व्याप्तिर्जीवरूपेणाव्याप्तिरिति वा ।">यथाऽऽलोकस्य प्रकाशगुणेन व्याप्तिर्ज्योतीरूपेणाव्याप्तिः एवं चिद्गुणेन व्याप्तिर्जीवरूपेणाव्याप्तिरिति वा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V26_B1" data-verse="BS_C02_S03_V26" data-block-id="BS_C02_S03_V26_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथाऽऽलोकस्य प्रकाशगुणेन व्याप्तिर्ज्योतीरूपेणाव्याप्तिः एवं चिद्गुणेन व्याप्तिर्जीवरूपेणाव्याप्तिरिति वा ।">यथाऽऽलोकस्य प्रकाशगुणेन व्याप्तिर्ज्योतीरूपेणाव्याप्तिः एवं चिद्गुणेन व्याप्तिर्जीवरूपेणाव्याप्तिरिति वा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V26_B2" data-verse="BS_C02_S03_V26" data-block-id="BS_C02_S03_V26_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘असम्यक् सम्यगिति च व्यवस्थाभेदतः सुराः।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V26_B2" data-verse="BS_C02_S03_V26" data-block-id="BS_C02_S03_V26_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘असम्यक् सम्यगिति च व्यवस्थाभेदतः सुराः।">‘असम्यक् सम्यगिति च व्यवस्थाभेदतः सुराः।
">‘असम्यक् सम्यगिति च व्यवस्थाभेदतः सुराः।
</span><p><span data-deva="व्याप्त्यव्याप्तियुतास्त्वन्ये चिद्गुणेनैव नान्यथा॥ चिद्गुणस्य स्वरूपत्वात् तद्व्याप्तिश्चेति युज्यते।">व्याप्त्यव्याप्तियुतास्त्वन्ये चिद्गुणेनैव नान्यथा॥
</span><p><span data-deva="व्याप्त्यव्याप्तियुतास्त्वन्ये चिद्गुणेनैव नान्यथा॥
चिद्गुणस्य स्वरूपत्वात् तद्व्याप्तिश्चेति युज्यते।
चिद्गुणस्य स्वरूपत्वात् तद्व्याप्तिश्चेति युज्यते।
">व्याप्त्यव्याप्तियुतास्त्वन्ये चिद्गुणेनैव नान्यथा॥
</span></p><span data-deva="शक्तियोगात् सुराणां तु विविधा च व्यवस्थितिः’ इति ॥ 26 ॥">
चिद्गुणस्य स्वरूपत्वात् तद्व्याप्तिश्चेति युज्यते।
</span></p><span data-deva="
शक्तियोगात् सुराणां तु विविधा च व्यवस्थितिः’ इति ॥ 26 ॥">
शक्तियोगात् सुराणां तु विविधा च व्यवस्थितिः’ इति ॥ 26 ॥</span></div>
शक्तियोगात् सुराणां तु विविधा च व्यवस्थितिः’ इति ॥ 26 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उत्क्रान्त्यधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति उत्क्रान्त्यधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उत्क्रान्त्यधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति उत्क्रान्त्यधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A036" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="व्यतिरेकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A036"></span></p><h4 id="व्यतिरेकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="व्यतिरेकाधिकरणम्">व्यतिरेकाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A036" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="व्यतिरेकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A036"></span></p><h4 id="व्यतिरेकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="व्यतिरेकाधिकरणम्">व्यतिरेकाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V27_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V27_I01" data-verse="BS_C02_S03_V27" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V27_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V27_I01" data-verse="BS_C02_S03_V27" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘स नित्यो निरवयवः पुण्ययुक् पापयुक् च स इमं लोकममुं चाऽवर्तते स विमुच्यते स एकधा न सप्तधा न शतधा’ इति गौपवनश्रुतावेकस्याबहुत्वं प्रतीयते ।">‘स नित्यो निरवयवः पुण्ययुक् पापयुक् च स इमं लोकममुं चाऽवर्तते स विमुच्यते स एकधा न सप्तधा न शतधा’ इति गौपवनश्रुतावेकस्याबहुत्वं प्रतीयते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘स नित्यो निरवयवः पुण्ययुक् पापयुक् च स इमं लोकममुं चाऽवर्तते स विमुच्यते स एकधा न सप्तधा न शतधा’ इति गौपवनश्रुतावेकस्याबहुत्वं प्रतीयते ।">‘स नित्यो निरवयवः पुण्ययुक् पापयुक् च स इमं लोकममुं चाऽवर्तते स विमुच्यते स एकधा न सप्तधा न शतधा’ इति गौपवनश्रुतावेकस्याबहुत्वं प्रतीयते ।</span></div>
Line 2,141: Line 2,007:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति व्यतिरेकाधिकरणम् ॥ 13 ॥">॥ इति व्यतिरेकाधिकरणम् ॥ 13 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति व्यतिरेकाधिकरणम् ॥ 13 ॥">॥ इति व्यतिरेकाधिकरणम् ॥ 13 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पृथगुपदेशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A037"></span></p><h4 id="पृथगुपदेशाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.83.E0.A4.A5.E0.A4.97.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पृथगुपदेशाधिकरणम्">पृथगुपदेशाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पृथगुपदेशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A037"></span></p><h4 id="पृथगुपदेशाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.83.E0.A4.A5.E0.A4.97.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.83.E0.A4.A5.E0.A4.97.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पृथगुपदेशाधिकरणम्">पृथगुपदेशाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V28_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V28_I01" data-verse="BS_C02_S03_V28" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V28_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V28_I01" data-verse="BS_C02_S03_V28" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘तत्वमसि’(छां.उ.६.८.७),‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.४.१०) इत्यादिषु जीवस्य परेणाभेदः प्रतीयते ।‘नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनानाम्’(श्वे.उ.६.१३) ‘द्वा सुपर्णा’(श्वे.उ.४.६) इत्यादिषु भेदः। अत उच्यते-">‘तत्वमसि’(छां.उ.६.८.७),‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.४.१०) इत्यादिषु जीवस्य परेणाभेदः प्रतीयते ।‘नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनानाम्’(श्वे.उ.६.१३) ‘द्वा सुपर्णा’(श्वे.उ.४.६) इत्यादिषु भेदः। अत उच्यते-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘तत्वमसि’(छां.उ.६.८.७),‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.४.१०) इत्यादिषु जीवस्य परेणाभेदः प्रतीयते ।‘नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनानाम्’(श्वे.उ.६.१३) ‘द्वा सुपर्णा’(श्वे.उ.४.६) इत्यादिषु भेदः। अत उच्यते-">‘तत्वमसि’(छां.उ.६.८.७),‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.४.१०) इत्यादिषु जीवस्य परेणाभेदः प्रतीयते ।‘नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनानाम्’(श्वे.उ.६.१३) ‘द्वा सुपर्णा’(श्वे.उ.४.६) इत्यादिषु भेदः। अत उच्यते-</span></div>
Line 2,152: Line 2,018:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V29" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V29" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V29" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V29" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V29_B1" data-verse="BS_C02_S03_V29" data-block-id="BS_C02_S03_V29_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ज्ञानानन्दादिब्रह्मगुणा एवास्य यतः सारः स्वरूपमतोऽभेदव्यपदेशः । यथा सर्वगुणात्मकत्वात् सर्वात्मकत्वं ब्रह्मण उच्यते- ‘सर्वं खल्विदं ब्रह्म’(छां.उ.३.१४.१) इति ।">ज्ञानानन्दादिब्रह्मगुणा एवास्य यतः सारः स्वरूपमतोऽभेदव्यपदेशः । यथा सर्वगुणात्मकत्वात् सर्वात्मकत्वं ब्रह्मण उच्यते- ‘सर्वं खल्विदं ब्रह्म’(छां.उ.३.१४.१) इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V29_B1" data-verse="BS_C02_S03_V29" data-block-id="BS_C02_S03_V29_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ज्ञानानन्दादिब्रह्मगुणा एवास्य यतः सारः स्वरूपमतोऽभेदव्यपदेशः । यथा सर्वगुणात्मकत्वात् सर्वात्मकत्वं ब्रह्मण उच्यते- ‘सर्वं खल्विदं ब्रह्म’(छां.उ.३.१४.१) इति ।">ज्ञानानन्दादिब्रह्मगुणा एवास्य यतः सारः स्वरूपमतोऽभेदव्यपदेशः । यथा सर्वगुणात्मकत्वात् सर्वात्मकत्वं ब्रह्मण उच्यते- ‘सर्वं खल्विदं ब्रह्म’(छां.उ.३.१४.१) इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V29_B2" data-verse="BS_C02_S03_V29" data-block-id="BS_C02_S03_V29_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘भिन्ना जीवाः परो भिन्नस्तथाऽपि ज्ञानरूपतः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V29_B2" data-verse="BS_C02_S03_V29" data-block-id="BS_C02_S03_V29_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘भिन्ना जीवाः परो भिन्नस्तथाऽपि ज्ञानरूपतः । प्रोच्यन्ते ब्रह्मरूपेण वेदवादेषु सर्वशः’॥ इति॥ 29 ॥">‘भिन्ना जीवाः परो भिन्नस्तथाऽपि ज्ञानरूपतः ।
प्रोच्यन्ते ब्रह्मरूपेण वेदवादेषु सर्वशः’॥ इति॥ 29 ॥">‘भिन्ना जीवाः परो भिन्नस्तथाऽपि ज्ञानरूपतः ।
प्रोच्यन्ते ब्रह्मरूपेण वेदवादेषु सर्वशः’॥ इति॥ 29 ॥</span></div>
प्रोच्यन्ते ब्रह्मरूपेण वेदवादेषु सर्वशः’॥ इति॥ 29 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पृथगुपदेशाधिकरणम् ॥ 14 ॥">॥ इति पृथगुपदेशाधिकरणम् ॥ 14 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पृथगुपदेशाधिकरणम् ॥ 14 ॥">॥ इति पृथगुपदेशाधिकरणम् ॥ 14 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यावदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A038"></span></p><h4 id="यावदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="यावदधिकरणम्">यावदधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यावदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A038"></span></p><h4 id="यावदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="यावदधिकरणम्">यावदधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V30_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V30_I01" data-verse="BS_C02_S03_V30" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V30_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V30_I01" data-verse="BS_C02_S03_V30" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="जीवास्याप्युत्पत्तिरुक्ता । अतस्तस्य ‘सोऽनादिना पुण्येन पापेन चानुबद्धः। परेण निर्मुक्त आनन्त्याय कल्पते’(छां.उ.३.१४.१) इत्यानादिकर्मसम्बन्ध आनन्त्यावाप्तिश्च न युज्यत इत्यत आह –">जीवास्याप्युत्पत्तिरुक्ता । अतस्तस्य  ‘सोऽनादिना पुण्येन पापेन चानुबद्धः। परेण निर्मुक्त आनन्त्याय कल्पते’(छां.उ.३.१४.१) इत्यानादिकर्मसम्बन्ध आनन्त्यावाप्तिश्च न युज्यत इत्यत आह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="जीवास्याप्युत्पत्तिरुक्ता । अतस्तस्य ‘सोऽनादिना पुण्येन पापेन चानुबद्धः। परेण निर्मुक्त आनन्त्याय कल्पते’(छां.उ.३.१४.१) इत्यानादिकर्मसम्बन्ध आनन्त्यावाप्तिश्च न युज्यत इत्यत आह –">जीवास्याप्युत्पत्तिरुक्ता । अतस्तस्य  ‘सोऽनादिना पुण्येन पापेन चानुबद्धः। परेण निर्मुक्त आनन्त्याय कल्पते’(छां.उ.३.१४.१) इत्यानादिकर्मसम्बन्ध आनन्त्यावाप्तिश्च न युज्यत इत्यत आह –</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V30" data-block-id="BS_C02_S03_V30" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(248)ओं यावदात्मभावित्वाच्च न दोषस्तद्दर्शनात् ओम् ॥ 02-03-30 ॥">(248)ओं यावदात्मभावित्वाच्च न दोषस्तद्दर्शनात् ओम् ॥ 02-03-30 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V30" data-block-id="BS_C02_S03_V30" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(248)ओं यावदात्मभावित्वाच्च न दोषस्तद्दर्शनात् ओम् ॥ 02-03-30 ॥">(248)ओं यावदात्मभावित्वाच्च न दोषस्तद्दर्शनात् ओम् ॥ 02-03-30 ॥</span></span></span></div>
Line 2,168: Line 2,033:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति यावदधिकरणम् ॥ 15 ॥">॥ इति यावदधिकरणम् ॥ 15 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति यावदधिकरणम् ॥ 15 ॥">॥ इति यावदधिकरणम् ॥ 15 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A039" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुंस्त्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A039"></span></p><h4 id="पुंस्त्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.82.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पुंस्त्वाधिकरणम्">पुंस्त्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A039" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुंस्त्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A039"></span></p><h4 id="पुंस्त्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.82.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.82.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पुंस्त्वाधिकरणम्">पुंस्त्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V31_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V31_I01" data-verse="BS_C02_S03_V31" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V31_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V31_I01" data-verse="BS_C02_S03_V31" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः’(प्र.४.११),‘स आनन्दः स बलः स ओजः स परेणामुं लोकं नीयते स विमुच्यते’ इति जीवस्य ज्ञानानन्दादिरूपत्वमुच्यते ।">‘विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः’(प्र.४.११),‘स आनन्दः स बलः स ओजः स परेणामुं लोकं नीयते स विमुच्यते’ इति जीवस्य ज्ञानानन्दादिरूपत्वमुच्यते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः’(प्र.४.११),‘स आनन्दः स बलः स ओजः स परेणामुं लोकं नीयते स विमुच्यते’ इति जीवस्य ज्ञानानन्दादिरूपत्वमुच्यते ।">‘विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः’(प्र.४.११),‘स आनन्दः स बलः स ओजः स परेणामुं लोकं नीयते स विमुच्यते’ इति जीवस्य ज्ञानानन्दादिरूपत्वमुच्यते ।</span></div>
Line 2,182: Line 2,047:
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V32" data-block-id="BS_C02_S03_V32" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(250)ओं नित्योपलब्ध्यनुपलब्धिप्रसङ्गोऽन्यतरनियमो वाऽन्यथा ओम् ॥ 02-03-32 ॥">(250)ओं नित्योपलब्ध्यनुपलब्धिप्रसङ्गोऽन्यतरनियमो वाऽन्यथा ओम् ॥ 02-03-32 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S03_V32" data-block-id="BS_C02_S03_V32" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(250)ओं नित्योपलब्ध्यनुपलब्धिप्रसङ्गोऽन्यतरनियमो वाऽन्यथा ओम् ॥ 02-03-32 ॥">(250)ओं नित्योपलब्ध्यनुपलब्धिप्रसङ्गोऽन्यतरनियमो वाऽन्यथा ओम् ॥ 02-03-32 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V32" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V32" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V32" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V32" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V32_B1" data-verse="BS_C02_S03_V32" data-block-id="BS_C02_S03_V32_B1" style="position: relative;"><span data-deva="व्यक्तनङ्गीकारे देवानां च नित्योपलब्धिरानन्दादीनाम्, असुराणां नित्यानुपलब्धिः मनुष्याणां च नित्योपलब्ध्यनुपलब्धी च प्रसज्ज्यन्ते ।">व्यक्तनङ्गीकारे देवानां च नित्योपलब्धिरानन्दादीनाम्, असुराणां नित्यानुपलब्धिः मनुष्याणां च नित्योपलब्ध्यनुपलब्धी च प्रसज्ज्यन्ते ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Agniveshyashruti-id"><span data-deva="‘नित्यानन्दो नित्यज्ञानो नित्यबलः परमात्मा नैवमसुरा एवमनेवं च मनुष्याः’">‘नित्यानन्दो नित्यज्ञानो नित्यबलः परमात्मा नैवमसुरा एवमनेवं च मनुष्याः’</span></span></span><span data-deva=" इति ह्याग्निवेश्यश्रुतिः ।"> इति ह्याग्निवेश्यश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V32_B1" data-verse="BS_C02_S03_V32" data-block-id="BS_C02_S03_V32_B1" style="position: relative;"><span data-deva="व्यक्तनङ्गीकारे देवानां च नित्योपलब्धिरानन्दादीनाम्, असुराणां नित्यानुपलब्धिः मनुष्याणां च नित्योपलब्ध्यनुपलब्धी च प्रसज्ज्यन्ते ।">व्यक्तनङ्गीकारे देवानां च नित्योपलब्धिरानन्दादीनाम्, असुराणां नित्यानुपलब्धिः मनुष्याणां च नित्योपलब्ध्यनुपलब्धी च प्रसज्ज्यन्ते ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Agniveshyashruti-id"><span data-deva="‘नित्यानन्दो नित्यज्ञानो नित्यबलः परमात्मा नैवमसुरा एवमनेवं च मनुष्याः’">‘नित्यानन्दो नित्यज्ञानो नित्यबलः परमात्मा नैवमसुरा एवमनेवं च मनुष्याः’</span></span></span><span data-deva="इति ह्याग्निवेश्यश्रुतिः ।"> इति ह्याग्निवेश्यश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V32_B2" data-verse="BS_C02_S03_V32" data-block-id="BS_C02_S03_V32_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नित्यानन्दज्ञानबला देवा नैवं तु दानवाः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V32_B2" data-verse="BS_C02_S03_V32" data-block-id="BS_C02_S03_V32_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नित्यानन्दज्ञानबला देवा नैवं तु दानवाः ।">‘नित्यानन्दज्ञानबला देवा नैवं तु दानवाः ।
">‘नित्यानन्दज्ञानबला देवा नैवं तु दानवाः ।
</span><p><span data-deva="दुःखोपलब्धिमात्रास्ते मानुषस्तूभयात्मकाः ॥ तेषां यदन्यथा दृश्यं तदुपाधिकृतं मतम् । विज्ञानेनात्मयोगेन निजरूपे व्यवस्थितिः ॥ सम्यज्ज्ञानं तु देवानां मनुष्याणां विमिश्रितम् ।">दुःखोपलब्धिमात्रास्ते मानुषस्तूभयात्मकाः ॥
</span><p><span data-deva="दुःखोपलब्धिमात्रास्ते मानुषस्तूभयात्मकाः ॥
तेषां यदन्यथा दृश्यं तदुपाधिकृतं मतम् ।
विज्ञानेनात्मयोगेन निजरूपे व्यवस्थितिः ॥
सम्यज्ज्ञानं तु देवानां मनुष्याणां विमिश्रितम् ।
">दुःखोपलब्धिमात्रास्ते मानुषस्तूभयात्मकाः ॥
तेषां यदन्यथा दृश्यं तदुपाधिकृतं मतम् ।
तेषां यदन्यथा दृश्यं तदुपाधिकृतं मतम् ।
विज्ञानेनात्मयोगेन निजरूपे व्यवस्थितिः ॥
विज्ञानेनात्मयोगेन निजरूपे व्यवस्थितिः ॥
सम्यज्ज्ञानं तु देवानां मनुष्याणां विमिश्रितम् ।
सम्यज्ज्ञानं तु देवानां मनुष्याणां विमिश्रितम् ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="विपरीतं च दैत्यानां ज्ञानस्यैवं व्यवस्थितिः’ इति ॥ 32 ॥">
विपरीतं च दैत्यानां ज्ञानस्यैवं व्यवस्थितिः’ इति ॥ 32 ॥">
विपरीतं च दैत्यानां ज्ञानस्यैवं व्यवस्थितिः’ इति ॥ 32 ॥</span></div>
विपरीतं च दैत्यानां ज्ञानस्यैवं व्यवस्थितिः’ इति ॥ 32 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पुंस्त्वाधिकरणम् ॥ 16 ॥">॥ इति पुंस्त्वाधिकरणम् ॥ 16 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पुंस्त्वाधिकरणम् ॥ 16 ॥">॥ इति पुंस्त्वाधिकरणम् ॥ 16 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A040" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कर्तृत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A040"></span></p><h4 id="कर्तृत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कर्तृत्वाधिकरणम्">कर्तृत्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A040" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कर्तृत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A040"></span></p><h4 id="कर्तृत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कर्तृत्वाधिकरणम्">कर्तृत्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V33_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V33_I01" data-verse="BS_C02_S03_V33" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V33_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V33_I01" data-verse="BS_C02_S03_V33" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="ईश्वरस्यैव कर्तृत्वमुक्तम् । ‘यत् कर्म कुरुते तद् अभिसम्पद्यते’(बृ.उ.६.४.५) इति जीवस्योपलभ्यते । अत आह-">ईश्वरस्यैव कर्तृत्वमुक्तम् । ‘यत् कर्म कुरुते तद् अभिसम्पद्यते’(बृ.उ.६.४.५) इति जीवस्योपलभ्यते । अत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="ईश्वरस्यैव कर्तृत्वमुक्तम् । ‘यत् कर्म कुरुते तद् अभिसम्पद्यते’(बृ.उ.६.४.५) इति जीवस्योपलभ्यते । अत आह-">ईश्वरस्यैव कर्तृत्वमुक्तम् । ‘यत् कर्म कुरुते तद् अभिसम्पद्यते’(बृ.उ.६.४.५) इति जीवस्योपलभ्यते । अत आह-</span></div>
Line 2,247: Line 2,106:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V42" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V42" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V42" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V42" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V42_B1" data-verse="BS_C02_S03_V42" data-block-id="BS_C02_S03_V42_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ततोऽप्रयोजकत्वं शास्त्रस्य नाऽपद्यते । कृतप्रयत्नापेक्षत्वात् तत्प्रेरकत्वस्य । आदिशब्देनावैषम्यादि ।">ततोऽप्रयोजकत्वं शास्त्रस्य नाऽपद्यते । कृतप्रयत्नापेक्षत्वात् तत्प्रेरकत्वस्य । आदिशब्देनावैषम्यादि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V42_B1" data-verse="BS_C02_S03_V42" data-block-id="BS_C02_S03_V42_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ततोऽप्रयोजकत्वं शास्त्रस्य नाऽपद्यते । कृतप्रयत्नापेक्षत्वात् तत्प्रेरकत्वस्य । आदिशब्देनावैषम्यादि ।">ततोऽप्रयोजकत्वं शास्त्रस्य नाऽपद्यते । कृतप्रयत्नापेक्षत्वात् तत्प्रेरकत्वस्य । आदिशब्देनावैषम्यादि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V42_B2" data-verse="BS_C02_S03_V42" data-block-id="BS_C02_S03_V42_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘पूर्वकर्म प्रयत्नं च संस्कारं चाप्यपेक्ष्यतु ।">‘पूर्वकर्म प्रयत्नं च संस्कारं चाप्यपेक्ष्यतु ।</span><br><span data-deva="ईश्वरः कारयेत् सर्वं तच्चेश्वरकृतं स्वयम् ॥">ईश्वरः कारयेत् सर्वं तच्चेश्वरकृतं स्वयम् ॥</span><br><span data-deva="अनादित्वाददोषश्च पूर्णशक्तित्वतो हरेः’">अनादित्वाददोषश्च पूर्णशक्तित्वतो हरेः’</span></span></span><span data-deva=" इति भविष्यत्पर्वणि ।"> इति भविष्यत्पर्वणि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V42_B2" data-verse="BS_C02_S03_V42" data-block-id="BS_C02_S03_V42_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘पूर्वकर्म प्रयत्नं च संस्कारं चाप्यपेक्ष्यतु ।">‘पूर्वकर्म प्रयत्नं च संस्कारं चाप्यपेक्ष्यतु ।</span><br><span data-deva="ईश्वरः कारयेत् सर्वं तच्चेश्वरकृतं स्वयम् ॥">ईश्वरः कारयेत् सर्वं तच्चेश्वरकृतं स्वयम् ॥</span><br><span data-deva="अनादित्वाददोषश्च पूर्णशक्तित्वतो हरेः’">अनादित्वाददोषश्च पूर्णशक्तित्वतो हरेः’</span></span></span><span data-deva="इति भविष्यत्पर्वणि ।"> इति भविष्यत्पर्वणि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V42_B5" data-verse="BS_C02_S03_V42" data-block-id="BS_C02_S03_V42_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतदेवं न चाप्येवम्, एतदस्ति च नास्ति च’ इति च मोक्षधर्मे ॥ 42 ॥">‘एतदेवं न चाप्येवम्, एतदस्ति च नास्ति च’ इति च मोक्षधर्मे ॥ 42 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V42_B5" data-verse="BS_C02_S03_V42" data-block-id="BS_C02_S03_V42_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतदेवं न चाप्येवम्, एतदस्ति च नास्ति च’ इति च मोक्षधर्मे ॥ 42 ॥">‘एतदेवं न चाप्येवम्, एतदस्ति च नास्ति च’ इति च मोक्षधर्मे ॥ 42 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कर्तृत्वाधिकरणम् ॥ 17 ॥">॥ इति कर्तृत्वाधिकरणम् ॥ 17 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कर्तृत्वाधिकरणम् ॥ 17 ॥">॥ इति कर्तृत्वाधिकरणम् ॥ 17 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A041" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अंशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A041"></span></p><h4 id="अंशाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.82.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अंशाधिकरणम्">अंशाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A041" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अंशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A041"></span></p><h4 id="अंशाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.82.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.82.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अंशाधिकरणम्">अंशाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V43_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V43_I01" data-verse="BS_C02_S03_V43" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V43_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V43_I01" data-verse="BS_C02_S03_V43" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अंशा एव हीमे जीवा अंशी हि परमेश्वरः ।">‘अंशा एव हीमे जीवा अंशी हि परमेश्वरः ।</span><br><span data-deva=" स्वयमंशैरिदं सर्वं कारयत्यचलो हरिः’ ॥ इति गौपवनश्रुतौ अंशत्वं जीवस्योपलभ्यते ।"> स्वयमंशैरिदं सर्वं कारयत्यचलो हरिः’ ॥ इति गौपवनश्रुतौ अंशत्वं जीवस्योपलभ्यते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अंशा एव हीमे जीवा अंशी हि परमेश्वरः ।">‘अंशा एव हीमे जीवा अंशी हि परमेश्वरः ।</span><br><span data-deva="स्वयमंशैरिदं सर्वं कारयत्यचलो हरिः’ ॥ इति गौपवनश्रुतौ अंशत्वं जीवस्योपलभ्यते ।"> स्वयमंशैरिदं सर्वं कारयत्यचलो हरिः’ ॥ इति गौपवनश्रुतौ अंशत्वं जीवस्योपलभ्यते ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V43_I04" data-block-id="BS_C02_S03_V43_I04" data-verse="BS_C02_S03_V43" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V43_I04" data-block-id="BS_C02_S03_V43_I04" data-verse="BS_C02_S03_V43" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘नैवांशो न सम्बन्धो नापेक्ष्यो जीवः परस्य ।">‘नैवांशो न सम्बन्धो नापेक्ष्यो जीवः परस्य ।</span><br><span data-deva=" तथाऽपि तु यथायोगं फलदः प्रभुरेकराट् ।"> तथाऽपि तु यथायोगं फलदः प्रभुरेकराट् ।</span><br><span data-deva=" न नियम्यः स कस्यापि स सर्वस्य नियामकः’ ॥ इति च भाल्लवेयश्रुतौ ॥"> न नियम्यः स कस्यापि स सर्वस्य नियामकः’ ॥ इति च भाल्लवेयश्रुतौ ॥</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘नैवांशो न सम्बन्धो नापेक्ष्यो जीवः परस्य ।">‘नैवांशो न सम्बन्धो नापेक्ष्यो जीवः परस्य ।</span><br><span data-deva="तथाऽपि तु यथायोगं फलदः प्रभुरेकराट् ।"> तथाऽपि तु यथायोगं फलदः प्रभुरेकराट् ।</span><br><span data-deva="न नियम्यः स कस्यापि स सर्वस्य नियामकः’ ॥ इति च भाल्लवेयश्रुतौ ॥"> न नियम्यः स कस्यापि स सर्वस्य नियामकः’ ॥ इति च भाल्लवेयश्रुतौ ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V43_I07" data-block-id="BS_C02_S03_V43_I07" data-verse="BS_C02_S03_V43" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V43_I07" data-block-id="BS_C02_S03_V43_I07" data-verse="BS_C02_S03_V43" style="position: relative;">
Line 2,264: Line 2,123:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V43" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V43" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V43" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V43" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B1" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘मां रक्षतु विभुर्नित्यं पुत्रोऽहं परमात्मनः’,‘अवः परेण पितरं यो अस्यानुवेद (पर एनावरेण)’(ऋ.सं.१.१६४.१८),‘यस्तद् वेद स पितुष्टिताऽसत्’(महाना.उ.२.४),‘यस्ता विजानात् स पितुष्पिताऽसत्’(ऋ.सं.१.१६४.१६)।">‘मां रक्षतु विभुर्नित्यं पुत्रोऽहं परमात्मनः’,‘अवः परेण पितरं यो अस्यानुवेद (पर एनावरेण)’(ऋ.सं.१.१६४.१८),‘यस्तद् वेद स पितुष्टिताऽसत्’(महाना.उ.२.४),‘यस्ता विजानात् स पितुष्पिताऽसत्’(ऋ.सं.१.१६४.१६)।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B1" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘मां रक्षतु विभुर्नित्यं पुत्रोऽहं परमात्मनः’,‘अवः परेण पितरं यो अस्यानुवेद (पर एनावरेण)’(ऋ.सं.१.१६४.१८),‘यस्तद् वेद स पितुष्टिताऽसत्’(महाना.उ.२.४),‘यस्ता विजानात् स पितुष्पिताऽसत्’(ऋ.सं.१.१६४.१६)।">‘मां रक्षतु विभुर्नित्यं पुत्रोऽहं परमात्मनः’,‘अवः परेण पितरं यो अस्यानुवेद (पर एनावरेण)’(ऋ.सं.१.१६४.१८),‘यस्तद् वेद स पितुष्टिताऽसत्’(महाना.उ.२.४),‘यस्ता विजानात् स पितुष्पिताऽसत्’(ऋ.सं.१.१६४.१६)।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B5" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B5" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते । तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वतत्ति अनश्नन्नन्यो अभिचाकशीति’(मु.उ.३.१.१)इत्यादिना नानाव्यपदेशादंशो जीवः ।">‘द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते ।
तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वतत्ति अनश्नन्नन्यो अभिचाकशीति’(मु.उ.३.१.१)इत्यादिना नानाव्यपदेशादंशो जीवः ।">‘द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते ।
तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वतत्ति अनश्नन्नन्यो अभिचाकशीति’(मु.उ.३.१.१)इत्यादिना नानाव्यपदेशादंशो जीवः ।</span></div>
तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वतत्ति अनश्नन्नन्यो अभिचाकशीति’(मु.उ.३.१.१)इत्यादिना नानाव्यपदेशादंशो जीवः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B7" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B7" style="position: relative;"><span data-deva="तथा च पाराशर्यायणश्रुतिः-‘अंशो ह्येष परस्य योऽयं पुमानुत्पद्यते च म्रियते च नाना ह्येनं व्यपदिशन्ति पितेति पुत्रेति भ्रातेति च सखेति’ च इति ।">तथा च पाराशर्यायणश्रुतिः-‘अंशो ह्येष परस्य योऽयं पुमानुत्पद्यते च म्रियते च नाना ह्येनं व्यपदिशन्ति पितेति पुत्रेति भ्रातेति च सखेति’ च इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B7" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B7" style="position: relative;"><span data-deva="तथा च पाराशर्यायणश्रुतिः-‘अंशो ह्येष परस्य योऽयं पुमानुत्पद्यते च म्रियते च नाना ह्येनं व्यपदिशन्ति पितेति पुत्रेति भ्रातेति च सखेति’ च इति ।">तथा च पाराशर्यायणश्रुतिः-‘अंशो ह्येष परस्य योऽयं पुमानुत्पद्यते च म्रियते च नाना ह्येनं व्यपदिशन्ति पितेति पुत्रेति भ्रातेति च सखेति’ च इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B9" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B9" style="position: relative;"><span data-deva="‘अन्यः परोऽन्यो जीवो नासावस्य कुतश्चन ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B9" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B9" style="position: relative;"><span data-deva="‘अन्यः परोऽन्यो जीवो नासावस्य कुतश्चन । नायं तस्यापि कश्चन’ इत्यन्यथा च काषायणश्रुतिः ।">‘अन्यः परोऽन्यो जीवो नासावस्य कुतश्चन ।
नायं तस्यापि कश्चन’ इत्यन्यथा च काषायणश्रुतिः ।">‘अन्यः परोऽन्यो जीवो नासावस्य कुतश्चन ।
नायं तस्यापि कश्चन’ इत्यन्यथा च काषायणश्रुतिः ।</span></div>
नायं तस्यापि कश्चन’ इत्यन्यथा च काषायणश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B11" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B11" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मदाशा ब्रह्मकितवा ब्रह्मैवेमे दाशाः’इत्यभेदेनाप्येकेऽधीयते ।">‘ब्रह्मदाशा ब्रह्मकितवा ब्रह्मैवेमे दाशाः’इत्यभेदेनाप्येकेऽधीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B11" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B11" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मदाशा ब्रह्मकितवा ब्रह्मैवेमे दाशाः’इत्यभेदेनाप्येकेऽधीयते ।">‘ब्रह्मदाशा ब्रह्मकितवा ब्रह्मैवेमे दाशाः’इत्यभेदेनाप्येकेऽधीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B12" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B12" style="position: relative;"><span data-deva="तथा चाग्निवेश्यश्रुतिः-‘अंशो ह्येष परस्य भिन्नं ह्येनमधीयिरेऽभिन्नं ह्येनमधीयिरे’ इति ॥">तथा चाग्निवेश्यश्रुतिः-‘अंशो ह्येष परस्य भिन्नं ह्येनमधीयिरेऽभिन्नं ह्येनमधीयिरे’ इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B12" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B12" style="position: relative;"><span data-deva="तथा चाग्निवेश्यश्रुतिः-‘अंशो ह्येष परस्य भिन्नं ह्येनमधीयिरेऽभिन्नं ह्येनमधीयिरे’ इति ॥">तथा चाग्निवेश्यश्रुतिः-‘अंशो ह्येष परस्य भिन्नं ह्येनमधीयिरेऽभिन्नं ह्येनमधीयिरे’ इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B14" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B14" style="position: relative;"><span data-deva="‘पुत्रभ्रातृसखित्वेन स्वामित्वेन यतो हरिः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V43_B14" data-verse="BS_C02_S03_V43" data-block-id="BS_C02_S03_V43_B14" style="position: relative;"><span data-deva="‘पुत्रभ्रातृसखित्वेन स्वामित्वेन यतो हरिः ।">‘पुत्रभ्रातृसखित्वेन स्वामित्वेन यतो हरिः ।
">‘पुत्रभ्रातृसखित्वेन स्वामित्वेन यतो हरिः ।
</span><p><span data-deva="बहुधा गीयते वेदैर्जीवोंऽशस्तस्य तेन तु ॥ यतो भेदेन तस्यायमभेदेन च गीयते ।">बहुधा गीयते वेदैर्जीवोंऽशस्तस्य तेन तु ॥
</span><p><span data-deva="बहुधा गीयते वेदैर्जीवोंऽशस्तस्य तेन तु ॥
यतो भेदेन तस्यायमभेदेन च गीयते ।
यतो भेदेन तस्यायमभेदेन च गीयते ।
">बहुधा गीयते वेदैर्जीवोंऽशस्तस्य तेन तु ॥
</span></p><span data-deva="अतश्चांशत्वमुद्दिष्टं भेदाभेदौ न मुख्यतः’ इति ॥ 43 ॥">
यतो भेदेन तस्यायमभेदेन च गीयते ।
</span></p><span data-deva="
अतश्चांशत्वमुद्दिष्टं भेदाभेदौ न मुख्यतः’ इति ॥ 43 ॥">
अतश्चांशत्वमुद्दिष्टं भेदाभेदौ न मुख्यतः’ इति ॥ 43 ॥</span></div>
अतश्चांशत्वमुद्दिष्टं भेदाभेदौ न मुख्यतः’ इति ॥ 43 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 2,301: Line 2,154:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V47" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V47" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V47" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V47" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V47_B1" data-verse="BS_C02_S03_V47" data-block-id="BS_C02_S03_V47_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एते स्वांशकलाः पुंसः कृष्णस्तु भगवान् स्वयम्’(भाग.१.३.२८) ।">‘एते स्वांशकलाः पुंसः कृष्णस्तु भगवान् स्वयम्’(भाग.१.३.२८) ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V47_B1" data-verse="BS_C02_S03_V47" data-block-id="BS_C02_S03_V47_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एते स्वांशकलाः पुंसः कृष्णस्तु भगवान् स्वयम्’(भाग.१.३.२८) ।">‘एते स्वांशकलाः पुंसः कृष्णस्तु भगवान् स्वयम्’(भाग.१.३.२८) ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V47_B2" data-verse="BS_C02_S03_V47" data-block-id="BS_C02_S03_V47_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अतः परं यदव्यक्तमव्यूढगुणबृंहितम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V47_B2" data-verse="BS_C02_S03_V47" data-block-id="BS_C02_S03_V47_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अतः परं यदव्यक्तमव्यूढगुणबृंहितम् । अदृष्टाश्रुतवस्तुत्वात् स जीवो यः पुनर्भवः’(भाग.१.३.३२) ॥">‘अतः परं यदव्यक्तमव्यूढगुणबृंहितम् ।
अदृष्टाश्रुतवस्तुत्वात् स जीवो यः पुनर्भवः’(भाग.१.३.३२) ॥">‘अतः परं यदव्यक्तमव्यूढगुणबृंहितम् ।
अदृष्टाश्रुतवस्तुत्वात् स जीवो यः पुनर्भवः’(भाग.१.३.३२) ॥</span></div>
अदृष्टाश्रुतवस्तुत्वात् स जीवो यः पुनर्भवः’(भाग.१.३.३२) ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V47_B4" data-verse="BS_C02_S03_V47" data-block-id="BS_C02_S03_V47_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘स्वांशश्चाथो विभिन्नांश इति द्वेधांऽश इष्यते ।">‘स्वांशश्चाथो विभिन्नांश इति द्वेधांऽश इष्यते ।</span><br><span data-deva="अंशिनो यत् तु सामर्थ्यं यत् स्वरूपं यथास्थितिः॥">अंशिनो यत् तु सामर्थ्यं यत् स्वरूपं यथास्थितिः॥</span><br><span data-deva="‘तदेव नाणुमात्रोऽपि भेदः स्वांशांशिनोः क्वचित् ।">‘तदेव नाणुमात्रोऽपि भेदः स्वांशांशिनोः क्वचित् ।</span><br><span data-deva="विभिन्नांशोऽल्पशक्तिः स्यात् किञ्चित्सादृश्यमात्रयुक्’">विभिन्नांशोऽल्पशक्तिः स्यात् किञ्चित्सादृश्यमात्रयुक्’</span></span></span><span data-deva=" ॥ इति वाराहे ।"> ॥ इति वाराहे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V47_B4" data-verse="BS_C02_S03_V47" data-block-id="BS_C02_S03_V47_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘स्वांशश्चाथो विभिन्नांश इति द्वेधांऽश इष्यते ।">‘स्वांशश्चाथो विभिन्नांश इति द्वेधांऽश इष्यते ।</span><br><span data-deva="अंशिनो यत् तु सामर्थ्यं यत् स्वरूपं यथास्थितिः॥">अंशिनो यत् तु सामर्थ्यं यत् स्वरूपं यथास्थितिः॥</span><br><span data-deva="‘तदेव नाणुमात्रोऽपि भेदः स्वांशांशिनोः क्वचित् ।">‘तदेव नाणुमात्रोऽपि भेदः स्वांशांशिनोः क्वचित् ।</span><br><span data-deva="विभिन्नांशोऽल्पशक्तिः स्यात् किञ्चित्सादृश्यमात्रयुक्’">विभिन्नांशोऽल्पशक्तिः स्यात् किञ्चित्सादृश्यमात्रयुक्’</span></span></span><span data-deva="॥ इति वाराहे ।"> ॥ इति वाराहे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V47_B8" data-verse="BS_C02_S03_V47" data-block-id="BS_C02_S03_V47_B8" style="position: relative;"><span data-deva="‘न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यः’(भ.गी.११.४३) इति च ॥ 47 ॥">‘न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यः’(भ.गी.११.४३) इति च ॥ 47 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V47_B8" data-verse="BS_C02_S03_V47" data-block-id="BS_C02_S03_V47_B8" style="position: relative;"><span data-deva="‘न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यः’(भ.गी.११.४३) इति च ॥ 47 ॥">‘न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यः’(भ.गी.११.४३) इति च ॥ 47 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 2,313: Line 2,165:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V48_B3" data-verse="BS_C02_S03_V48" data-block-id="BS_C02_S03_V48_B3" style="position: relative;"><span data-deva="युज्यते च ज्योतिरादिवत् । यथाऽऽदित्यो वियद्गतस्तत् प्रकाशश्चैकप्रकारः । ‘शुक्लं कृष्णं कनीनिका’(ऐ.आ.२.१.५) इति तदंशस्याप्यक्ष्णो देहसम्बन्धान्न तादृशी शक्तिस्तदनुग्राह्यत्वं तेनैवाऽवृतिपरिहारश्च ।">युज्यते च ज्योतिरादिवत् । यथाऽऽदित्यो वियद्गतस्तत् प्रकाशश्चैकप्रकारः । ‘शुक्लं कृष्णं कनीनिका’(ऐ.आ.२.१.५) इति तदंशस्याप्यक्ष्णो देहसम्बन्धान्न तादृशी शक्तिस्तदनुग्राह्यत्वं तेनैवाऽवृतिपरिहारश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V48_B3" data-verse="BS_C02_S03_V48" data-block-id="BS_C02_S03_V48_B3" style="position: relative;"><span data-deva="युज्यते च ज्योतिरादिवत् । यथाऽऽदित्यो वियद्गतस्तत् प्रकाशश्चैकप्रकारः । ‘शुक्लं कृष्णं कनीनिका’(ऐ.आ.२.१.५) इति तदंशस्याप्यक्ष्णो देहसम्बन्धान्न तादृशी शक्तिस्तदनुग्राह्यत्वं तेनैवाऽवृतिपरिहारश्च ।">युज्यते च ज्योतिरादिवत् । यथाऽऽदित्यो वियद्गतस्तत् प्रकाशश्चैकप्रकारः । ‘शुक्लं कृष्णं कनीनिका’(ऐ.आ.२.१.५) इति तदंशस्याप्यक्ष्णो देहसम्बन्धान्न तादृशी शक्तिस्तदनुग्राह्यत्वं तेनैवाऽवृतिपरिहारश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V48_B3" data-verse="BS_C02_S03_V48" data-block-id="BS_C02_S03_V48_B3" style="position: relative;"><span data-deva="यथा बाह्यामृतजलस्यामृतसमुद्रस्य चैकत्वं तदंशस्यापि श्लेष्मणस्तदनुग्राह्यत्वं तेनैव विरोधिनिवृत्तिश्च ।">यथा बाह्यामृतजलस्यामृतसमुद्रस्य चैकत्वं तदंशस्यापि श्लेष्मणस्तदनुग्राह्यत्वं तेनैव विरोधिनिवृत्तिश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V48_B3" data-verse="BS_C02_S03_V48" data-block-id="BS_C02_S03_V48_B3" style="position: relative;"><span data-deva="यथा बाह्यामृतजलस्यामृतसमुद्रस्य चैकत्वं तदंशस्यापि श्लेष्मणस्तदनुग्राह्यत्वं तेनैव विरोधिनिवृत्तिश्च ।">यथा बाह्यामृतजलस्यामृतसमुद्रस्य चैकत्वं तदंशस्यापि श्लेष्मणस्तदनुग्राह्यत्वं तेनैव विरोधिनिवृत्तिश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V48_B4" data-verse="BS_C02_S03_V48" data-block-id="BS_C02_S03_V48_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘यत् किञ्चिदिह लोकेऽस्मिन् देहबद्धं विशाम्पते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V48_B4" data-verse="BS_C02_S03_V48" data-block-id="BS_C02_S03_V48_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘यत् किञ्चिदिह लोकेऽस्मिन् देहबद्धं विशाम्पते ।">‘यत् किञ्चिदिह लोकेऽस्मिन् देहबद्धं विशाम्पते ।
">‘यत् किञ्चिदिह लोकेऽस्मिन् देहबद्धं विशाम्पते ।
</span><p><span data-deva="सर्वं पञ्चभिराविष्टं भूतैरीश्वरबुद्धिजैः ॥ ईश्वरो हि महद्भूतं प्रभुर्नारायणो विराट् । भूतान्तरात्मा विज्ञेयः(वरदः) सगुणो निर्गुणोऽपि च ।">सर्वं पञ्चभिराविष्टं भूतैरीश्वरबुद्धिजैः ॥
</span><p><span data-deva="सर्वं पञ्चभिराविष्टं भूतैरीश्वरबुद्धिजैः ॥
ईश्वरो हि महद्भूतं प्रभुर्नारायणो विराट् ।
भूतान्तरात्मा विज्ञेयः(वरदः) सगुणो निर्गुणोऽपि च ।
">सर्वं पञ्चभिराविष्टं भूतैरीश्वरबुद्धिजैः ॥
ईश्वरो हि महद्भूतं प्रभुर्नारायणो विराट् ।
ईश्वरो हि महद्भूतं प्रभुर्नारायणो विराट् ।
भूतान्तरात्मा विज्ञेयः(वरदः) सगुणो निर्गुणोऽपि च ।
भूतान्तरात्मा विज्ञेयः(वरदः) सगुणो निर्गुणोऽपि च ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="भूतप्रलयमव्यक्तं शुश्रूषुर्नृपसत्तम’ इति ।">
भूतप्रलयमव्यक्तं शुश्रूषुर्नृपसत्तम’ इति ।">
भूतप्रलयमव्यक्तं शुश्रूषुर्नृपसत्तम’ इति ।</span></div>
भूतप्रलयमव्यक्तं शुश्रूषुर्नृपसत्तम’ इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V48_B10" data-verse="BS_C02_S03_V48" data-block-id="BS_C02_S03_V48_B10" style="position: relative;"><span data-deva="‘अंशाश्च देहयोग्यत्वाज्जीवा बन्धादिसंयुताः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V48_B10" data-verse="BS_C02_S03_V48" data-block-id="BS_C02_S03_V48_B10" style="position: relative;"><span data-deva="‘अंशाश्च देहयोग्यत्वाज्जीवा बन्धादिसंयुताः ।">‘अंशाश्च देहयोग्यत्वाज्जीवा बन्धादिसंयुताः ।
">‘अंशाश्च देहयोग्यत्वाज्जीवा बन्धादिसंयुताः ।
</span><p><span data-deva="अनुग्राह्याश्चेश्वरेण न तु मत्स्यादिको हरिः ॥ अदेहबन्धयोग्यत्वाद् यथासूर्यप्रभाऽक्षिणी । यथाऽमृतसमुद्रस्य श्लेष्मादेश्च द्विरूपता ॥">अनुग्राह्याश्चेश्वरेण न तु मत्स्यादिको हरिः ॥
</span><p><span data-deva="अनुग्राह्याश्चेश्वरेण न तु मत्स्यादिको हरिः ॥
अदेहबन्धयोग्यत्वाद् यथासूर्यप्रभाऽक्षिणी ।
यथाऽमृतसमुद्रस्य श्लेष्मादेश्च द्विरूपता ॥
">अनुग्राह्याश्चेश्वरेण न तु मत्स्यादिको हरिः ॥
अदेहबन्धयोग्यत्वाद् यथासूर्यप्रभाऽक्षिणी ।
अदेहबन्धयोग्यत्वाद् यथासूर्यप्रभाऽक्षिणी ।
यथाऽमृतसमुद्रस्य श्लेष्मादेश्च द्विरूपता ॥
यथाऽमृतसमुद्रस्य श्लेष्मादेश्च द्विरूपता ॥
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="अनुग्राह्यत्वमन्यस्य तेनैवाऽवृतिरोधनम्’ इति ॥ 48 ॥">
अनुग्राह्यत्वमन्यस्य तेनैवाऽवृतिरोधनम्’ इति ॥ 48 ॥">
अनुग्राह्यत्वमन्यस्य तेनैवाऽवृतिरोधनम्’ इति ॥ 48 ॥</span></div>
अनुग्राह्यत्वमन्यस्य तेनैवाऽवृतिरोधनम्’ इति ॥ 48 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 2,345: Line 2,187:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V50" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V50" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V50" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V50" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V50_B1" data-verse="BS_C02_S03_V50" data-block-id="BS_C02_S03_V50_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव’(ऋ.सं.६.४७.१८) इति प्रतिबिम्बत्वाच्च न साम्यम् ।">‘रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव’(ऋ.सं.६.४७.१८) इति प्रतिबिम्बत्वाच्च न साम्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V50_B1" data-verse="BS_C02_S03_V50" data-block-id="BS_C02_S03_V50_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव’(ऋ.सं.६.४७.१८) इति प्रतिबिम्बत्वाच्च न साम्यम् ।">‘रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव’(ऋ.सं.६.४७.१८) इति प्रतिबिम्बत्वाच्च न साम्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V50_B2" data-verse="BS_C02_S03_V50" data-block-id="BS_C02_S03_V50_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘द्विरूपावंशकौ तस्य परमस्य हरेर्विभोः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V50_B2" data-verse="BS_C02_S03_V50" data-block-id="BS_C02_S03_V50_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘द्विरूपावंशकौ तस्य परमस्य हरेर्विभोः ।">‘द्विरूपावंशकौ तस्य परमस्य हरेर्विभोः ।
">‘द्विरूपावंशकौ तस्य परमस्य हरेर्विभोः ।
</span><p><span data-deva="प्रतिबिम्बांशकश्चाथ स्वरूपांशक एव च ॥ प्रतिबिम्बांशका जीवाः प्रादुर्भावाः परे स्मृताः ।">प्रतिबिम्बांशकश्चाथ स्वरूपांशक एव च ॥
</span><p><span data-deva="प्रतिबिम्बांशकश्चाथ स्वरूपांशक एव च ॥
प्रतिबिम्बांशका जीवाः प्रादुर्भावाः परे स्मृताः ।
प्रतिबिम्बांशका जीवाः प्रादुर्भावाः परे स्मृताः ।
">प्रतिबिम्बांशकश्चाथ स्वरूपांशक एव च ॥
</span></p><span data-deva="प्रतिबिम्बेष्वल्पसाम्यं स्वरूपाणीतराणि तु’ इति ॥">
प्रतिबिम्बांशका जीवाः प्रादुर्भावाः परे स्मृताः ।
</span></p><span data-deva="
प्रतिबिम्बेष्वल्पसाम्यं स्वरूपाणीतराणि तु’ इति ॥">
प्रतिबिम्बेष्वल्पसाम्यं स्वरूपाणीतराणि तु’ इति ॥</span></div>
प्रतिबिम्बेष्वल्पसाम्यं स्वरूपाणीतराणि तु’ इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V50_B7" data-verse="BS_C02_S03_V50" data-block-id="BS_C02_S03_V50_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Paingishrutih-id"><span data-deva="‘सोपाधिरनुपाधिश्च प्रतिबिम्बो द्विधेयते ।">‘सोपाधिरनुपाधिश्च प्रतिबिम्बो द्विधेयते ।</span><br><span data-deva="जीव ईशस्यानुपाधिरिन्द्रचापो यथा रवेः’">जीव ईशस्यानुपाधिरिन्द्रचापो यथा रवेः’</span></span></span><span data-deva="इति पैङ्गिश्रुतिः ॥">इति पैङ्गिश्रुतिः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V50_B7" data-verse="BS_C02_S03_V50" data-block-id="BS_C02_S03_V50_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Paingishrutih-id"><span data-deva="‘सोपाधिरनुपाधिश्च प्रतिबिम्बो द्विधेयते ।">‘सोपाधिरनुपाधिश्च प्रतिबिम्बो द्विधेयते ।</span><br><span data-deva="जीव ईशस्यानुपाधिरिन्द्रचापो यथा रवेः’">जीव ईशस्यानुपाधिरिन्द्रचापो यथा रवेः’</span></span></span><span data-deva="इति पैङ्गिश्रुतिः ॥">इति पैङ्गिश्रुतिः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V50_B9" data-verse="BS_C02_S03_V50" data-block-id="BS_C02_S03_V50_B9" style="position: relative;"><span data-deva="‘यथैषा पुरुषे छाया एतस्मिन्नेतदाततम्’(प्र.३.३) इति च श्रुतिः ॥ 50 ॥">‘यथैषा पुरुषे छाया एतस्मिन्नेतदाततम्’(प्र.३.३) इति च श्रुतिः ॥ 50 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S03_V50_B9" data-verse="BS_C02_S03_V50" data-block-id="BS_C02_S03_V50_B9" style="position: relative;"><span data-deva="‘यथैषा पुरुषे छाया एतस्मिन्नेतदाततम्’(प्र.३.३) इति च श्रुतिः ॥ 50 ॥">‘यथैषा पुरुषे छाया एतस्मिन्नेतदाततम्’(प्र.३.३) इति च श्रुतिः ॥ 50 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A042" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अदृष्टाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A042"></span></p><h4 id="अदृष्टाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A6.E0.A5.83.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.9F.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अदृष्टाधिकरणम्">अदृष्टाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S03_A042" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अदृष्टाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A042"></span></p><h4 id="अदृष्टाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A6.E0.A5.83.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.9F.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A6.E0.A5.83.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.9F.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अदृष्टाधिकरणम्">अदृष्टाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V51_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V51_I01" data-verse="BS_C02_S03_V51" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V51_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V51_I01" data-verse="BS_C02_S03_V51" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="प्रतिबिम्बानां मिथो वैचित्र्ये कारणमाह –">प्रतिबिम्बानां मिथो वैचित्र्ये कारणमाह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="प्रतिबिम्बानां मिथो वैचित्र्ये कारणमाह –">प्रतिबिम्बानां मिथो वैचित्र्ये कारणमाह –</span></div>
Line 2,377: Line 2,215:
<p><span id="gr-C2-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थः पादः"></span>
<p><span id="gr-C2-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="चतुर्थः_पादः_2"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span data-deva="चतुर्थः पादः">चतुर्थः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="चतुर्थः_पादः_2" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_2"></span><span data-deva="चतुर्थः पादः">चतुर्थः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C02_S04_I01" data-block-id="BS_C02_S04_I01" data-verse="BS_C02_S04" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C02_S04_I01" data-block-id="BS_C02_S04_I01" data-verse="BS_C02_S04" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="युक्तिसहितश्रुतिविरोधं श्रुतीनामपाकरोत्यनेन पादेन ।">युक्तिसहितश्रुतिविरोधं श्रुतीनामपाकरोत्यनेन पादेन ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="युक्तिसहितश्रुतिविरोधं श्रुतीनामपाकरोत्यनेन पादेन ।">युक्तिसहितश्रुतिविरोधं श्रुतीनामपाकरोत्यनेन पादेन ।</span></div>
Line 2,394: Line 2,232:
<div class="introduction-line"><span data-deva="अत उच्यते –">अत उच्यते –</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="अत उच्यते –">अत उच्यते –</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A043" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A043"></span></p><h4 id="प्राणाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="प्राणाधिकरणम्">प्राणाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A043" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A043"></span></p><h4 id="प्राणाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="प्राणाधिकरणम्">प्राणाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V01" data-block-id="BS_C02_S04_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(272)ओं तथा प्राणाः ओम् ॥ 02-04-01 ॥">(272)ओं तथा प्राणाः ओम् ॥ 02-04-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V01" data-block-id="BS_C02_S04_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(272)ओं तथा प्राणाः ओम् ॥ 02-04-01 ॥">(272)ओं तथा प्राणाः ओम् ॥ 02-04-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V01" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V01" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V01" style="position: relative;">
Line 2,402: Line 2,240:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V02" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V02" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V02" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V02" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V02_B1" data-verse="BS_C02_S04_V02" data-block-id="BS_C02_S04_V02_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अनादित्वश्रुतिर्गौणानादित्वापेक्षया । मुख्यासम्भवात् ।">अनादित्वश्रुतिर्गौणानादित्वापेक्षया । मुख्यासम्भवात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V02_B1" data-verse="BS_C02_S04_V02" data-block-id="BS_C02_S04_V02_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अनादित्वश्रुतिर्गौणानादित्वापेक्षया । मुख्यासम्भवात् ।">अनादित्वश्रुतिर्गौणानादित्वापेक्षया । मुख्यासम्भवात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V02_B2" data-verse="BS_C02_S04_V02" data-block-id="BS_C02_S04_V02_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyathparva-id"><span data-deva="‘नित्यान्येतानि सौक्ष्म्येण हीन्द्रियाणि तु सर्वशः ।">‘नित्यान्येतानि सौक्ष्म्येण हीन्द्रियाणि तु सर्वशः ।</span><br><span data-deva="तेषां भूतैरुपचयः सृष्टिकाले विधीयते ।">तेषां भूतैरुपचयः सृष्टिकाले विधीयते ।</span><br><span data-deva="परेण साम्यसम्प्राप्तेः कस्य स्यान्मुख्यनित्यता’">परेण साम्यसम्प्राप्तेः कस्य स्यान्मुख्यनित्यता’</span></span></span><span data-deva=" इति भविष्यत्पर्वणि ॥ 02 ॥"> इति भविष्यत्पर्वणि ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V02_B2" data-verse="BS_C02_S04_V02" data-block-id="BS_C02_S04_V02_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyathparva-id"><span data-deva="‘नित्यान्येतानि सौक्ष्म्येण हीन्द्रियाणि तु सर्वशः ।">‘नित्यान्येतानि सौक्ष्म्येण हीन्द्रियाणि तु सर्वशः ।</span><br><span data-deva="तेषां भूतैरुपचयः सृष्टिकाले विधीयते ।">तेषां भूतैरुपचयः सृष्टिकाले विधीयते ।</span><br><span data-deva="परेण साम्यसम्प्राप्तेः कस्य स्यान्मुख्यनित्यता’">परेण साम्यसम्प्राप्तेः कस्य स्यान्मुख्यनित्यता’</span></span></span><span data-deva="इति भविष्यत्पर्वणि ॥ 02 ॥"> इति भविष्यत्पर्वणि ॥ 02 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V03" data-block-id="BS_C02_S04_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(274)ओं प्रतिज्ञानुपरोधाच्च ओम् ॥ 02-04-03॥">(274)ओं प्रतिज्ञानुपरोधाच्च ओम् ॥ 02-04-03॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V03" data-block-id="BS_C02_S04_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(274)ओं प्रतिज्ञानुपरोधाच्च ओम् ॥ 02-04-03॥">(274)ओं प्रतिज्ञानुपरोधाच्च ओम् ॥ 02-04-03॥</span></span></span></div>
Line 2,409: Line 2,247:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्राणाधिकरणम् (प्राणोत्पत्त्यधिकरणम्)">॥ इति प्राणाधिकरणम् (प्राणोत्पत्त्यधिकरणम्)</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्राणाधिकरणम् (प्राणोत्पत्त्यधिकरणम्)">॥ इति प्राणाधिकरणम् (प्राणोत्पत्त्यधिकरणम्)</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A044" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मनोधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A044"></span></p><h4 id="मनोधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A5.8B.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मनोधिकरणम्">मनोधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A044" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मनोधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A044"></span></p><h4 id="मनोधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A5.8B.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A5.8B.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मनोधिकरणम्">मनोधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V04_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V04_I01" data-verse="BS_C02_S04_V04" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V04_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V04_I01" data-verse="BS_C02_S04_V04" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘द्विधा हैवेन्द्रियाणि नित्यानि चानित्यानि च । तत्र नित्यं मनोऽनादित्वान्न ह्यमनाः पुमांस्तिष्ठत्यनित्यान्यन्यानि’ इति गौपवनश्रुतौ मनसोऽनुत्पत्तिः सयुक्तिका श्रूयते । अत आह-">‘द्विधा हैवेन्द्रियाणि नित्यानि चानित्यानि च । तत्र नित्यं मनोऽनादित्वान्न ह्यमनाः पुमांस्तिष्ठत्यनित्यान्यन्यानि’ इति गौपवनश्रुतौ मनसोऽनुत्पत्तिः सयुक्तिका श्रूयते । अत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘द्विधा हैवेन्द्रियाणि नित्यानि चानित्यानि च । तत्र नित्यं मनोऽनादित्वान्न ह्यमनाः पुमांस्तिष्ठत्यनित्यान्यन्यानि’ इति गौपवनश्रुतौ मनसोऽनुत्पत्तिः सयुक्तिका श्रूयते । अत आह-">‘द्विधा हैवेन्द्रियाणि नित्यानि चानित्यानि च । तत्र नित्यं मनोऽनादित्वान्न ह्यमनाः पुमांस्तिष्ठत्यनित्यान्यन्यानि’ इति गौपवनश्रुतौ मनसोऽनुत्पत्तिः सयुक्तिका श्रूयते । अत आह-</span></div>
Line 2,416: Line 2,254:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V04" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V04" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V04_B1" data-verse="BS_C02_S04_V04" data-block-id="BS_C02_S04_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘मनः सर्वेन्द्रियाणि च’(मुण्डक.२.१.३) इति पूर्वोक्तत्वान्नानुत्पत्तिर्मनसो युज्यते।">‘मनः सर्वेन्द्रियाणि च’(मुण्डक.२.१.३) इति पूर्वोक्तत्वान्नानुत्पत्तिर्मनसो युज्यते।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V04_B1" data-verse="BS_C02_S04_V04" data-block-id="BS_C02_S04_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘मनः सर्वेन्द्रियाणि च’(मुण्डक.२.१.३) इति पूर्वोक्तत्वान्नानुत्पत्तिर्मनसो युज्यते।">‘मनः सर्वेन्द्रियाणि च’(मुण्डक.२.१.३) इति पूर्वोक्तत्वान्नानुत्पत्तिर्मनसो युज्यते।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V04_B2" data-verse="BS_C02_S04_V04" data-block-id="BS_C02_S04_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘पूर्वं मनः समुत्पन्नं ततोऽन्येषां समुद्भवः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V04_B2" data-verse="BS_C02_S04_V04" data-block-id="BS_C02_S04_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘पूर्वं मनः समुत्पन्नं ततोऽन्येषां समुद्भवः ।">‘पूर्वं मनः समुत्पन्नं ततोऽन्येषां समुद्भवः ।
">‘पूर्वं मनः समुत्पन्नं ततोऽन्येषां समुद्भवः ।
</span><p><span data-deva="तदनुत्पत्तिवचनमल्पोपचयकारणात्’॥">तदनुत्पत्तिवचनमल्पोपचयकारणात्’॥
</span><p><span data-deva="तदनुत्पत्तिवचनमल्पोपचयकारणात्’॥
</span></p><span data-deva="इति वायुप्रोक्तवचनं चशब्देन गृहीतम् ॥ 04 ॥">
">तदनुत्पत्तिवचनमल्पोपचयकारणात्’॥
</span></p><span data-deva="
इति वायुप्रोक्तवचनं चशब्देन गृहीतम् ॥ 04 ॥">
इति वायुप्रोक्तवचनं चशब्देन गृहीतम् ॥ 04 ॥</span></div>
इति वायुप्रोक्तवचनं चशब्देन गृहीतम् ॥ 04 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति मनोधिकरणम् (तत्प्रागधिकरणम्)">॥ इति मनोधिकरणम् (तत्प्रागधिकरणम्)</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति मनोधिकरणम् (तत्प्रागधिकरणम्)">॥ इति मनोधिकरणम् (तत्प्रागधिकरणम्)</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A045" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वागधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A045"></span></p><h4 id="वागधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वागधिकरणम्">वागधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A045" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वागधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A045"></span></p><h4 id="वागधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वागधिकरणम्">वागधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V05_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V05_I01" data-verse="BS_C02_S04_V05" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V05_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V05_I01" data-verse="BS_C02_S04_V05" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘नित्ययाऽनित्यया स्तौमि परमात्मानमच्युतमिति । वाग्वाव नित्या न ह्येषोत्पद्यतेऽस्यां हि श्रुतिरवतिष्ठते’ इति सयुक्तिकं पौष्यायणश्रुतौ वाचोऽनुत्पत्तिरुच्यते । अतो ब्रवीति –">‘नित्ययाऽनित्यया स्तौमि परमात्मानमच्युतमिति । वाग्वाव नित्या न ह्येषोत्पद्यतेऽस्यां हि श्रुतिरवतिष्ठते’  इति सयुक्तिकं पौष्यायणश्रुतौ वाचोऽनुत्पत्तिरुच्यते । अतो ब्रवीति –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘नित्ययाऽनित्यया स्तौमि परमात्मानमच्युतमिति । वाग्वाव नित्या न ह्येषोत्पद्यतेऽस्यां हि श्रुतिरवतिष्ठते’ इति सयुक्तिकं पौष्यायणश्रुतौ वाचोऽनुत्पत्तिरुच्यते । अतो ब्रवीति –">‘नित्ययाऽनित्यया स्तौमि परमात्मानमच्युतमिति । वाग्वाव नित्या न ह्येषोत्पद्यतेऽस्यां हि श्रुतिरवतिष्ठते’  इति सयुक्तिकं पौष्यायणश्रुतौ वाचोऽनुत्पत्तिरुच्यते । अतो ब्रवीति –</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V05" data-block-id="BS_C02_S04_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(276)ओं तत्पूर्वकत्वाद्वाचः ओं॥ 02-04-05 ॥">(276)ओं तत्पूर्वकत्वाद्वाचः ओं॥ 02-04-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V05" data-block-id="BS_C02_S04_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(276)ओं तत्पूर्वकत्वाद्वाचः ओं॥ 02-04-05 ॥">(276)ओं तत्पूर्वकत्वाद्वाचः ओं॥ 02-04-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V05" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V05" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V05_B1" data-verse="BS_C02_S04_V05" data-block-id="BS_C02_S04_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तस्मान्मन एव पूर्वरूपं वागुत्तररूपम्’(ऐ.आ.३.१.१ इति) मनःपूर्वकत्वाद्वाचो नानुत्पत्तिः ।">‘तस्मान्मन एव पूर्वरूपं वागुत्तररूपम्’(ऐ.आ.३.१.१ इति) मनःपूर्वकत्वाद्वाचो नानुत्पत्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V05_B1" data-verse="BS_C02_S04_V05" data-block-id="BS_C02_S04_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तस्मान्मन एव पूर्वरूपं वागुत्तररूपम्’(ऐ.आ.३.१.१ इति) मनःपूर्वकत्वाद्वाचो नानुत्पत्तिः ।">‘तस्मान्मन एव पूर्वरूपं वागुत्तररूपम्’(ऐ.आ.३.१.१ इति) मनःपूर्वकत्वाद्वाचो नानुत्पत्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V05_B3" data-verse="BS_C02_S04_V05" data-block-id="BS_C02_S04_V05_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vayuprokte-id"><span data-deva="‘वागिन्द्रियस्य नित्यत्वं श्रुतिसन्निधियोग्यता ।">‘वागिन्द्रियस्य नित्यत्वं श्रुतिसन्निधियोग्यता ।</span><br><span data-deva="उत्पत्तिर्मनसो यस्मान्न नित्यत्वं कुतश्चन’">उत्पत्तिर्मनसो यस्मान्न नित्यत्वं कुतश्चन’</span></span></span><span data-deva=" इति वायुप्रोक्ते ॥ 05 ॥"> इति वायुप्रोक्ते ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V05_B3" data-verse="BS_C02_S04_V05" data-block-id="BS_C02_S04_V05_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vayuprokte-id"><span data-deva="‘वागिन्द्रियस्य नित्यत्वं श्रुतिसन्निधियोग्यता ।">‘वागिन्द्रियस्य नित्यत्वं श्रुतिसन्निधियोग्यता ।</span><br><span data-deva="उत्पत्तिर्मनसो यस्मान्न नित्यत्वं कुतश्चन’">उत्पत्तिर्मनसो यस्मान्न नित्यत्वं कुतश्चन’</span></span></span><span data-deva="इति वायुप्रोक्ते ॥ 05 ॥"> इति वायुप्रोक्ते ॥ 05 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वागधिकरणम् (तत्पूर्वकत्वाधिकरणम्)॥">॥ इति वागधिकरणम् (तत्पूर्वकत्वाधिकरणम्)॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वागधिकरणम् (तत्पूर्वकत्वाधिकरणम्)॥">॥ इति वागधिकरणम् (तत्पूर्वकत्वाधिकरणम्)॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A046" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सप्तगत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A046"></span></p><h4 id="सप्तगत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सप्तगत्यधिकरणम्">सप्तगत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A046" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सप्तगत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A046"></span></p><h4 id="सप्तगत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सप्तगत्यधिकरणम्">सप्तगत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V06_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V06_I01" data-verse="BS_C02_S04_V06" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V06_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V06_I01" data-verse="BS_C02_S04_V06" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘सप्तप्राणाः प्रभवन्ति तस्मात्’(मुण्डक.उ.२.१.८) इति श्रुतिः।">‘सप्तप्राणाः प्रभवन्ति तस्मात्’(मुण्डक.उ.२.१.८) इति श्रुतिः।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘सप्तप्राणाः प्रभवन्ति तस्मात्’(मुण्डक.उ.२.१.८) इति श्रुतिः।">‘सप्तप्राणाः प्रभवन्ति तस्मात्’(मुण्डक.उ.२.१.८) इति श्रुतिः।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V06_I02" data-block-id="BS_C02_S04_V06_I02" data-verse="BS_C02_S04_V06" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V06_I02" data-block-id="BS_C02_S04_V06_I02" data-verse="BS_C02_S04_V06" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘सप्तैव मारुता बाह्ये प्राणाः सप्त तथाऽऽत्मनि ।">‘सप्तैव मारुता बाह्ये प्राणाः सप्त तथाऽऽत्मनि ।</span><br><span data-deva=" अधिदैवे तथाऽध्यात्मे सङ्ख्यासाम्यं विदो विदुः’ इति च स्कान्दे।"> अधिदैवे तथाऽध्यात्मे सङ्ख्यासाम्यं विदो विदुः’ इति च स्कान्दे।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘सप्तैव मारुता बाह्ये प्राणाः सप्त तथाऽऽत्मनि ।">‘सप्तैव मारुता बाह्ये प्राणाः सप्त तथाऽऽत्मनि ।</span><br><span data-deva="अधिदैवे तथाऽध्यात्मे सङ्ख्यासाम्यं विदो विदुः’ इति च स्कान्दे।"> अधिदैवे तथाऽध्यात्मे सङ्ख्यासाम्यं विदो विदुः’ इति च स्कान्दे।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V06_I04" data-block-id="BS_C02_S04_V06_I04" data-verse="BS_C02_S04_V06" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V06_I04" data-block-id="BS_C02_S04_V06_I04" data-verse="BS_C02_S04_V06" style="position: relative;">
Line 2,452: Line 2,287:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V07" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V07" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V07_B1" data-verse="BS_C02_S04_V07" data-block-id="BS_C02_S04_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="हस्तादीनां कर्मविषयत्वान्न सहपाठः।">हस्तादीनां कर्मविषयत्वान्न सहपाठः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V07_B1" data-verse="BS_C02_S04_V07" data-block-id="BS_C02_S04_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="हस्तादीनां कर्मविषयत्वान्न सहपाठः।">हस्तादीनां कर्मविषयत्वान्न सहपाठः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V07_B2" data-verse="BS_C02_S04_V07" data-block-id="BS_C02_S04_V07_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vayuprokte-id"><span data-deva="‘संसारस्थितिहेतुत्वात् स्थितं कर्म विदो विदुः ।">‘संसारस्थितिहेतुत्वात् स्थितं कर्म विदो विदुः ।</span><br><span data-deva="तस्मादुद्गतिहेतुत्वाज्ज्ञानं गतिरिहोच्यते॥’">तस्मादुद्गतिहेतुत्वाज्ज्ञानं गतिरिहोच्यते॥’</span></span></span><span data-deva=" इति(च) वायुप्रोक्ते ॥ 07 ॥"> इति(च) वायुप्रोक्ते ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V07_B2" data-verse="BS_C02_S04_V07" data-block-id="BS_C02_S04_V07_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vayuprokte-id"><span data-deva="‘संसारस्थितिहेतुत्वात् स्थितं कर्म विदो विदुः ।">‘संसारस्थितिहेतुत्वात् स्थितं कर्म विदो विदुः ।</span><br><span data-deva="तस्मादुद्गतिहेतुत्वाज्ज्ञानं गतिरिहोच्यते॥’">तस्मादुद्गतिहेतुत्वाज्ज्ञानं गतिरिहोच्यते॥’</span></span></span><span data-deva="इति(च) वायुप्रोक्ते ॥ 07 ॥"> इति(च) वायुप्रोक्ते ॥ 07 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सप्तगत्यधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति सप्तगत्यधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सप्तगत्यधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति सप्तगत्यधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A047" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अण्व(णुत्वा)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A047"></span></p><h4 id="अण्व(णुत्वा)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.B5.28.E0.A4.A3.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अण्व(णुत्वा)धिकरणम्">अण्व(णुत्वा)धिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A047" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अण्व(णुत्वा)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A047"></span></p><h4 id="अण्व(णुत्वा)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.B5.28.E0.A4.A3.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.B5.28.E0.A4.A3.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अण्व(णुत्वा)धिकरणम्">अण्व(णुत्वा)धिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V08_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V08_I01" data-verse="BS_C02_S04_V08" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V08_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V08_I01" data-verse="BS_C02_S04_V08" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘दिवीव चक्षुराततम्’(ऋ.सं.१.२२.२०) इति व्याप्तिः प्रतीयते। दूरश्रवणदर्शनादियुक्तिश्च। अणुभिः पश्यत्यणुभिः कृणोति प्राणा वा अणवः प्राणैर्ह्येतद्भवति’ इति च कौण्डिन्यश्रुतिः ।">‘दिवीव चक्षुराततम्’(ऋ.सं.१.२२.२०) इति व्याप्तिः प्रतीयते। दूरश्रवणदर्शनादियुक्तिश्च। अणुभिः पश्यत्यणुभिः कृणोति प्राणा वा अणवः प्राणैर्ह्येतद्भवति’ इति च कौण्डिन्यश्रुतिः ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘दिवीव चक्षुराततम्’(ऋ.सं.१.२२.२०) इति व्याप्तिः प्रतीयते। दूरश्रवणदर्शनादियुक्तिश्च। अणुभिः पश्यत्यणुभिः कृणोति प्राणा वा अणवः प्राणैर्ह्येतद्भवति’ इति च कौण्डिन्यश्रुतिः ।">‘दिवीव चक्षुराततम्’(ऋ.सं.१.२२.२०) इति व्याप्तिः प्रतीयते। दूरश्रवणदर्शनादियुक्तिश्च। अणुभिः पश्यत्यणुभिः कृणोति प्राणा वा अणवः प्राणैर्ह्येतद्भवति’ इति च कौण्डिन्यश्रुतिः ।</span></div>
Line 2,467: Line 2,302:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अण्व(णुत्वा)धिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति अण्व(णुत्वा)धिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अण्व(णुत्वा)धिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति अण्व(णुत्वा)धिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A048" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुख्यप्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A048"></span></p><h4 id="मुख्यप्राणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मुख्यप्राणाधिकरणम्">मुख्यप्राणाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A048" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुख्यप्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A048"></span></p><h4 id="मुख्यप्राणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मुख्यप्राणाधिकरणम्">मुख्यप्राणाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V09_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V09_I01" data-verse="BS_C02_S04_V09" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V09_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V09_I01" data-verse="BS_C02_S04_V09" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘नैष प्राण उदेति नास्तमेत्येकल एव मध्ये स्थाता । अथैनमाहुर्मध्यम इति’ इति मुख्यप्राणस्यानुत्पत्तिः श्रूयते ।">‘नैष प्राण उदेति नास्तमेत्येकल एव मध्ये स्थाता । अथैनमाहुर्मध्यम इति’ इति मुख्यप्राणस्यानुत्पत्तिः श्रूयते ।</span><br><span data-deva="‘यत्प्राप्तिर्यत्परित्याग उत्पत्तिर्मरणं तथा ।">‘यत्प्राप्तिर्यत्परित्याग उत्पत्तिर्मरणं तथा ।</span><br><span data-deva=" तस्योत्पत्तिर्मृतिश्चैव कथं प्राणस्य युज्यते॥’"> तस्योत्पत्तिर्मृतिश्चैव कथं प्राणस्य युज्यते॥’</span><br><span data-deva=" इति च युक्तिर्वायुप्रोक्ते ।‘आत्मत एष प्राणो जायते’(ष.प्र.३.२) इति च । अत आह-"> इति च युक्तिर्वायुप्रोक्ते ।‘आत्मत एष प्राणो जायते’(ष.प्र.३.२) इति च । अत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘नैष प्राण उदेति नास्तमेत्येकल एव मध्ये स्थाता । अथैनमाहुर्मध्यम इति’ इति मुख्यप्राणस्यानुत्पत्तिः श्रूयते ।">‘नैष प्राण उदेति नास्तमेत्येकल एव मध्ये स्थाता । अथैनमाहुर्मध्यम इति’ इति मुख्यप्राणस्यानुत्पत्तिः श्रूयते ।</span><br><span data-deva="‘यत्प्राप्तिर्यत्परित्याग उत्पत्तिर्मरणं तथा ।">‘यत्प्राप्तिर्यत्परित्याग उत्पत्तिर्मरणं तथा ।</span><br><span data-deva="तस्योत्पत्तिर्मृतिश्चैव कथं प्राणस्य युज्यते॥’"> तस्योत्पत्तिर्मृतिश्चैव कथं प्राणस्य युज्यते॥’</span><br><span data-deva="इति च युक्तिर्वायुप्रोक्ते ।‘आत्मत एष प्राणो जायते’(ष.प्र.३.२) इति च । अत आह-"> इति च युक्तिर्वायुप्रोक्ते ।‘आत्मत एष प्राणो जायते’(ष.प्र.३.२) इति च । अत आह-</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V09" data-block-id="BS_C02_S04_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(280)ओं श्रेष्ठश्च ओम् ॥ 02-04-09 ॥">(280)ओं श्रेष्ठश्च ओम् ॥ 02-04-09 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V09" data-block-id="BS_C02_S04_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(280)ओं श्रेष्ठश्च ओम् ॥ 02-04-09 ॥">(280)ओं श्रेष्ठश्च ओम् ॥ 02-04-09 ॥</span></span></span></div>
Line 2,477: Line 2,312:
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V10" data-block-id="BS_C02_S04_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(281)ओं न वायुक्रिये पृथुगुपदेशात् ओम् ॥ 02-04-10॥">(281)ओं न वायुक्रिये पृथुगुपदेशात् ओम् ॥ 02-04-10॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V10" data-block-id="BS_C02_S04_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(281)ओं न वायुक्रिये पृथुगुपदेशात् ओम् ॥ 02-04-10॥">(281)ओं न वायुक्रिये पृथुगुपदेशात् ओम् ॥ 02-04-10॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V10" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V10" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V10_B1" data-verse="BS_C02_S04_V10" data-block-id="BS_C02_S04_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘चेष्टायां बाह्यवायौ च मुख्यप्राणे च गीयते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V10_B1" data-verse="BS_C02_S04_V10" data-block-id="BS_C02_S04_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘चेष्टायां बाह्यवायौ च मुख्यप्राणे च गीयते ।">‘चेष्टायां बाह्यवायौ च मुख्यप्राणे च गीयते ।
">‘चेष्टायां बाह्यवायौ च मुख्यप्राणे च गीयते ।
</span><p><span data-deva="प्राणशब्दस्त्रिषु ह्येषु मुखे मुख्यः प्रकीर्तितः॥’">प्राणशब्दस्त्रिषु ह्येषु मुखे मुख्यः प्रकीर्तितः॥’
</span><p><span data-deva="प्राणशब्दस्त्रिषु ह्येषु मुखे मुख्यः प्रकीर्तितः॥’
</span></p><span data-deva="इति वायुक्रिययोरपि व्यपदेशादुत्पत्तिश्रुतिस्तयोर्न स्यात् । ‘स प्राणमसृजत’,‘खं वायुर्ज्योतिरापः..’, ’..तपो मन्त्राः कर्म..’(ष.प्र.उ.६.४.)इति पृथगुपदेशात् ।">
">प्राणशब्दस्त्रिषु ह्येषु मुखे मुख्यः प्रकीर्तितः॥’
</span></p><span data-deva="
इति वायुक्रिययोरपि व्यपदेशादुत्पत्तिश्रुतिस्तयोर्न स्यात् । ‘स प्राणमसृजत’,‘खं वायुर्ज्योतिरापः..’, ’..तपो मन्त्राः कर्म..’(ष.प्र.उ.६.४.)इति पृथगुपदेशात् ।">
इति वायुक्रिययोरपि व्यपदेशादुत्पत्तिश्रुतिस्तयोर्न स्यात् । ‘स प्राणमसृजत’,‘खं वायुर्ज्योतिरापः..’, ’..तपो मन्त्राः कर्म..’(ष.प्र.उ.६.४.)इति पृथगुपदेशात् ।</span></div>
इति वायुक्रिययोरपि व्यपदेशादुत्पत्तिश्रुतिस्तयोर्न स्यात् । ‘स प्राणमसृजत’,‘खं वायुर्ज्योतिरापः..’, ’..तपो मन्त्राः कर्म..’(ष.प्र.उ.६.४.)इति पृथगुपदेशात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V10_B4" data-verse="BS_C02_S04_V10" data-block-id="BS_C02_S04_V10_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘भूतानि चेष्टा मन्त्राश्च मुख्यप्राणादिदं जगत् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V10_B4" data-verse="BS_C02_S04_V10" data-block-id="BS_C02_S04_V10_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘भूतानि चेष्टा मन्त्राश्च मुख्यप्राणादिदं जगत् । मुख्यप्राणः परस्माच्च न परः कारणान्वितः॥’ इति वायुप्रोक्ते ॥ 10 ॥">‘भूतानि चेष्टा मन्त्राश्च मुख्यप्राणादिदं जगत् ।
मुख्यप्राणः परस्माच्च न परः कारणान्वितः॥’ इति वायुप्रोक्ते ॥ 10 ॥">‘भूतानि चेष्टा मन्त्राश्च मुख्यप्राणादिदं जगत् ।
मुख्यप्राणः परस्माच्च न परः कारणान्वितः॥’ इति वायुप्रोक्ते ॥ 10 ॥</span></div>
मुख्यप्राणः परस्माच्च न परः कारणान्वितः॥’ इति वायुप्रोक्ते ॥ 10 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति मुख्यप्राणाधिकरणम् (श्रेष्ठाधिकरणम्)">॥ इति मुख्यप्राणाधिकरणम् (श्रेष्ठाधिकरणम्)</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति मुख्यप्राणाधिकरणम् (श्रेष्ठाधिकरणम्)">॥ इति मुख्यप्राणाधिकरणम् (श्रेष्ठाधिकरणम्)</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A049" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="चक्षुराद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A049"></span></p><h4 id="चक्षुराद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="चक्षुराद्यधिकरणम्">चक्षुराद्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A049" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="चक्षुराद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A049"></span></p><h4 id="चक्षुराद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="चक्षुराद्यधिकरणम्">चक्षुराद्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V11_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V11_I01" data-verse="BS_C02_S04_V11" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V11_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V11_I01" data-verse="BS_C02_S04_V11" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘प्राणादिदमाविरासीत् प्राणो धत्ते प्राणे लयमभ्युपैति न प्राणः किञ्चिदाश्रितः’ इत्याग्निवेश्यश्रुतौ ।">‘प्राणादिदमाविरासीत् प्राणो धत्ते प्राणे लयमभ्युपैति न प्राणः किञ्चिदाश्रितः’ इत्याग्निवेश्यश्रुतौ ।</span><br><span data-deva="‘यदाश्रयादस्य चेष्टा सोऽन्यं कथमुपाश्रयेत् ।">‘यदाश्रयादस्य चेष्टा सोऽन्यं कथमुपाश्रयेत् ।</span><br><span data-deva=" यथा प्राणस्तथा राजा सर्वस्यैकाश्रयो भवेत्॥’ इति च युक्तिर्भारते।"> यथा प्राणस्तथा राजा सर्वस्यैकाश्रयो भवेत्॥’  इति च युक्तिर्भारते।</span><br><span data-deva="‘प्राणस्यैतद्वशे सर्वं प्राणः परवशे स्थितः । न परः (क)किञ्चिदाश्रित्य वर्तते परमो यतः॥’ इति पैङ्गिश्रुतिः ।">‘प्राणस्यैतद्वशे सर्वं प्राणः परवशे स्थितः ।  न परः (क)किञ्चिदाश्रित्य वर्तते परमो यतः॥’ इति पैङ्गिश्रुतिः ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘प्राणादिदमाविरासीत् प्राणो धत्ते प्राणे लयमभ्युपैति न प्राणः किञ्चिदाश्रितः’ इत्याग्निवेश्यश्रुतौ ।">‘प्राणादिदमाविरासीत् प्राणो धत्ते प्राणे लयमभ्युपैति न प्राणः किञ्चिदाश्रितः’ इत्याग्निवेश्यश्रुतौ ।</span><br><span data-deva="‘यदाश्रयादस्य चेष्टा सोऽन्यं कथमुपाश्रयेत् ।">‘यदाश्रयादस्य चेष्टा सोऽन्यं कथमुपाश्रयेत् ।</span><br><span data-deva="यथा प्राणस्तथा राजा सर्वस्यैकाश्रयो भवेत्॥’ इति च युक्तिर्भारते।"> यथा प्राणस्तथा राजा सर्वस्यैकाश्रयो भवेत्॥’  इति च युक्तिर्भारते।</span><br><span data-deva="‘प्राणस्यैतद्वशे सर्वं प्राणः परवशे स्थितः । न परः (क)किञ्चिदाश्रित्य वर्तते परमो यतः॥’ इति पैङ्गिश्रुतिः ।">‘प्राणस्यैतद्वशे सर्वं प्राणः परवशे स्थितः ।  न परः (क)किञ्चिदाश्रित्य वर्तते परमो यतः॥’ इति पैङ्गिश्रुतिः ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V11_I06" data-block-id="BS_C02_S04_V11_I06" data-verse="BS_C02_S04_V11" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V11_I06" data-block-id="BS_C02_S04_V11_I06" data-verse="BS_C02_S04_V11" style="position: relative;">
Line 2,499: Line 2,330:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V11" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V11" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V11_B1" data-verse="BS_C02_S04_V11" data-block-id="BS_C02_S04_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="चक्षुरादिवन्मुख्यप्राणोऽपि परमात्मवश एव । ‘सर्वं ह्येवैतत् परमेऽवतिष्ठते प्राणश्च प्राणाश्च प्राणिनश्च स ह्येक एवैतान् नयत्युन्नयति वशीकरोति’ इति गौपवनश्रुतौ चक्षुरादिभिः सह तद्वशत्वेनैव शासनात् ।">चक्षुरादिवन्मुख्यप्राणोऽपि परमात्मवश एव । ‘सर्वं ह्येवैतत् परमेऽवतिष्ठते प्राणश्च प्राणाश्च प्राणिनश्च स ह्येक एवैतान् नयत्युन्नयति वशीकरोति’ इति गौपवनश्रुतौ चक्षुरादिभिः सह तद्वशत्वेनैव शासनात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V11_B1" data-verse="BS_C02_S04_V11" data-block-id="BS_C02_S04_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="चक्षुरादिवन्मुख्यप्राणोऽपि परमात्मवश एव । ‘सर्वं ह्येवैतत् परमेऽवतिष्ठते प्राणश्च प्राणाश्च प्राणिनश्च स ह्येक एवैतान् नयत्युन्नयति वशीकरोति’ इति गौपवनश्रुतौ चक्षुरादिभिः सह तद्वशत्वेनैव शासनात् ।">चक्षुरादिवन्मुख्यप्राणोऽपि परमात्मवश एव । ‘सर्वं ह्येवैतत् परमेऽवतिष्ठते प्राणश्च प्राणाश्च प्राणिनश्च स ह्येक एवैतान् नयत्युन्नयति वशीकरोति’ इति गौपवनश्रुतौ चक्षुरादिभिः सह तद्वशत्वेनैव शासनात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V11_B4" data-verse="BS_C02_S04_V11" data-block-id="BS_C02_S04_V11_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वकर्ताऽपि सन् प्राणः परमाधारतः स्थितः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V11_B4" data-verse="BS_C02_S04_V11" data-block-id="BS_C02_S04_V11_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वकर्ताऽपि सन् प्राणः परमाधारतः स्थितः ।">‘सर्वकर्ताऽपि सन् प्राणः परमाधारतः स्थितः ।
">‘सर्वकर्ताऽपि सन् प्राणः परमाधारतः स्थितः ।
</span><p><span data-deva="कथमेवान्यथा न स्याद्यतो नैवेश्वरद्वयम् । अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनात् । अवान्तरेश्वरत्वेन तस्येश्वरवचो भवेत् । अतो मध्यमतामाहुस्तस्य वेदेषु वेदिनः ।">कथमेवान्यथा न स्याद्यतो नैवेश्वरद्वयम् । अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनात् । अवान्तरेश्वरत्वेन तस्येश्वरवचो भवेत् ।
</span><p><span data-deva="कथमेवान्यथा न स्याद्यतो नैवेश्वरद्वयम् । अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनात् । अवान्तरेश्वरत्वेन तस्येश्वरवचो भवेत् ।
अतो मध्यमतामाहुस्तस्य वेदेषु वेदिनः ।
अतो मध्यमतामाहुस्तस्य वेदेषु वेदिनः ।
">कथमेवान्यथा न स्याद्यतो नैवेश्वरद्वयम् । अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनात् । अवान्तरेश्वरत्वेन तस्येश्वरवचो भवेत् ।
</span></p><span data-deva="अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनम्(वर्जना) । अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनात् । यतो विशेषवाक्येन ह्रियते समतावचः।’">
अतो मध्यमतामाहुस्तस्य वेदेषु वेदिनः ।
</span></p><span data-deva="
अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनम्(वर्जना) । अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनात् । यतो विशेषवाक्येन ह्रियते समतावचः।’">
अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनम्(वर्जना) । अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनात् । यतो विशेषवाक्येन ह्रियते समतावचः।’</span></div>
अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनम्(वर्जना) । अनन्येश्वरता प्राणे तदन्येश्वरवर्जनात् । यतो विशेषवाक्येन ह्रियते समतावचः।’</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V11_B10" data-verse="BS_C02_S04_V11" data-block-id="BS_C02_S04_V11_B10" style="position: relative;"><span data-deva="‘नान्योऽतोऽस्तिद्रष्टा’(बृ.उ.५.७.२३),‘नान्यदतोऽस्ति द्रष्टृ’(बृ.उ.५.८.१२) इत्यादिवचनयुक्तयश्च आदिशब्दोक्ताः ॥ 11 ॥">‘नान्योऽतोऽस्तिद्रष्टा’(बृ.उ.५.७.२३),‘नान्यदतोऽस्ति द्रष्टृ’(बृ.उ.५.८.१२) इत्यादिवचनयुक्तयश्च आदिशब्दोक्ताः ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V11_B10" data-verse="BS_C02_S04_V11" data-block-id="BS_C02_S04_V11_B10" style="position: relative;"><span data-deva="‘नान्योऽतोऽस्तिद्रष्टा’(बृ.उ.५.७.२३),‘नान्यदतोऽस्ति द्रष्टृ’(बृ.उ.५.८.१२) इत्यादिवचनयुक्तयश्च आदिशब्दोक्ताः ॥ 11 ॥">‘नान्योऽतोऽस्तिद्रष्टा’(बृ.उ.५.७.२३),‘नान्यदतोऽस्ति द्रष्टृ’(बृ.उ.५.८.१२) इत्यादिवचनयुक्तयश्च आदिशब्दोक्ताः ॥ 11 ॥</span></div>
Line 2,513: Line 2,340:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V12" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V12" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V12_B1" data-verse="BS_C02_S04_V12" data-block-id="BS_C02_S04_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="इतरेषां प्राणानां करणत्वान्मुख्यस्याकरणत्वात् तस्यानेभ्य उत्तमत्वं युज्यते ।">इतरेषां प्राणानां करणत्वान्मुख्यस्याकरणत्वात् तस्यानेभ्य उत्तमत्वं युज्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V12_B1" data-verse="BS_C02_S04_V12" data-block-id="BS_C02_S04_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="इतरेषां प्राणानां करणत्वान्मुख्यस्याकरणत्वात् तस्यानेभ्य उत्तमत्वं युज्यते ।">इतरेषां प्राणानां करणत्वान्मुख्यस्याकरणत्वात् तस्यानेभ्य उत्तमत्वं युज्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V12_B2" data-verse="BS_C02_S04_V12" data-block-id="BS_C02_S04_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="माण्डव्यश्रुतिश्च-
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V12_B2" data-verse="BS_C02_S04_V12" data-block-id="BS_C02_S04_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="माण्डव्यश्रुतिश्च- ‘तानि ह वा एतानि सर्वाणि करणान्यथ प्राण एवाकरणः तस्मान्मुख्यस्तस्मान्मुख्य इत्याचक्षते’ इति ॥ 12 ॥">माण्डव्यश्रुतिश्च-
‘तानि ह वा एतानि सर्वाणि करणान्यथ प्राण एवाकरणः तस्मान्मुख्यस्तस्मान्मुख्य इत्याचक्षते’ इति ॥ 12 ॥">माण्डव्यश्रुतिश्च-
‘तानि ह वा एतानि सर्वाणि करणान्यथ प्राण एवाकरणः तस्मान्मुख्यस्तस्मान्मुख्य इत्याचक्षते’ इति ॥ 12 ॥</span></div>
‘तानि ह वा एतानि सर्वाणि करणान्यथ प्राण एवाकरणः तस्मान्मुख्यस्तस्मान्मुख्य इत्याचक्षते’ इति ॥ 12 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति चक्षुराद्यधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति चक्षुराद्यधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति चक्षुराद्यधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति चक्षुराद्यधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A050" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पञ्चवृत्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A050"></span></p><h4 id="पञ्चवृत्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.9E.E0.A5.8D.E0.A4.9A.E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पञ्चवृत्त्यधिकरणम्">पञ्चवृत्त्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A050" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पञ्चवृत्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A050"></span></p><h4 id="पञ्चवृत्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.9E.E0.A5.8D.E0.A4.9A.E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.9E.E0.A5.8D.E0.A4.9A.E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पञ्चवृत्त्यधिकरणम्">पञ्चवृत्त्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V13_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V13_I01" data-verse="BS_C02_S04_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V13_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V13_I01" data-verse="BS_C02_S04_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘सर्वे वा एते मुख्यदासाः प्राणोऽपानो व्यान उदानः समान इत्यथ प्राणो वाव सम्राट्’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ।">‘सर्वे वा एते मुख्यदासाः प्राणोऽपानो व्यान उदानः समान इत्यथ प्राणो वाव सम्राट्’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘सर्वे वा एते मुख्यदासाः प्राणोऽपानो व्यान उदानः समान इत्यथ प्राणो वाव सम्राट्’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ।">‘सर्वे वा एते मुख्यदासाः प्राणोऽपानो व्यान उदानः समान इत्यथ प्राणो वाव सम्राट्’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ।</span></div>
Line 2,526: Line 2,352:
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V13_I05" data-block-id="BS_C02_S04_V13_I05" data-verse="BS_C02_S04_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V13_I05" data-block-id="BS_C02_S04_V13_I05" data-verse="BS_C02_S04_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘मुख्यस्यैव स्वरूपाणि प्राणाध्याः पञ्चवायवः ।">‘मुख्यस्यैव स्वरूपाणि प्राणाध्याः पञ्चवायवः ।</span><br><span data-deva=" स एव प्राणिनां देहे पञ्चधा वर्ततेऽनिशम्’ इति च गौपवनश्रुतिः ।"> स एव प्राणिनां देहे पञ्चधा वर्ततेऽनिशम्’ इति च गौपवनश्रुतिः ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘मुख्यस्यैव स्वरूपाणि प्राणाध्याः पञ्चवायवः ।">‘मुख्यस्यैव स्वरूपाणि प्राणाध्याः पञ्चवायवः ।</span><br><span data-deva="स एव प्राणिनां देहे पञ्चधा वर्ततेऽनिशम्’ इति च गौपवनश्रुतिः ।"> स एव प्राणिनां देहे पञ्चधा वर्ततेऽनिशम्’ इति च गौपवनश्रुतिः ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V13_I07" data-block-id="BS_C02_S04_V13_I07" data-verse="BS_C02_S04_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V13_I07" data-block-id="BS_C02_S04_V13_I07" data-verse="BS_C02_S04_V13" style="position: relative;">
Line 2,533: Line 2,359:
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V13" data-block-id="BS_C02_S04_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(284)ओं पञ्चवृत्तिर्मनोवद्व्यपदिश्यते ओम् ॥ 02-04-13॥">(284)ओं पञ्चवृत्तिर्मनोवद्व्यपदिश्यते ओम् ॥ 02-04-13॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V13" data-block-id="BS_C02_S04_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(284)ओं पञ्चवृत्तिर्मनोवद्व्यपदिश्यते ओम् ॥ 02-04-13॥">(284)ओं पञ्चवृत्तिर्मनोवद्व्यपदिश्यते ओम् ॥ 02-04-13॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V13" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V13" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V13" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V13" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V13_B1" data-verse="BS_C02_S04_V13" data-block-id="BS_C02_S04_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अथ पञ्चवृत्त्यैतत् प्रवर्तते प्राणो वाव पञ्चवृत्तिः प्राणोऽपानो व्यान उदानः समान इति तेभ्यो वा एतेभ्यः पञ्चदासाः प्रजायन्ते प्राणाद् वाव प्राणेऽपानादपानो व्यानाद् व्यान उदानादुदानः समानादेव समानो यथा ह वै मनः पञ्चधा व्यपदिश्यते मनोबुद्धिरहङ्कारश्चित्तं चेतनेति तेभ्यो वा एतेभ्यः पञ्च दासाः प्रजायन्ते मनसो वाव मनो बुद्धेर्बुद्धिरहङ्कारादहङ्कारश्चित्ताच्चित्तं चेतनाया एव चेतनैवमिति’ इति">‘अथ पञ्चवृत्त्यैतत् प्रवर्तते प्राणो वाव पञ्चवृत्तिः प्राणोऽपानो व्यान उदानः समान इति तेभ्यो वा एतेभ्यः पञ्चदासाः प्रजायन्ते प्राणाद् वाव प्राणेऽपानादपानो व्यानाद् व्यान उदानादुदानः समानादेव समानो यथा ह वै मनः पञ्चधा व्यपदिश्यते मनोबुद्धिरहङ्कारश्चित्तं चेतनेति तेभ्यो वा एतेभ्यः पञ्च दासाः प्रजायन्ते  मनसो वाव मनो बुद्धेर्बुद्धिरहङ्कारादहङ्कारश्चित्ताच्चित्तं चेतनाया एव चेतनैवमिति’ इति</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V13_B1" data-verse="BS_C02_S04_V13" data-block-id="BS_C02_S04_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अथ पञ्चवृत्त्यैतत् प्रवर्तते प्राणो वाव पञ्चवृत्तिः प्राणोऽपानो व्यान उदानः समान इति तेभ्यो वा एतेभ्यः पञ्चदासाः प्रजायन्ते प्राणाद् वाव प्राणेऽपानादपानो व्यानाद् व्यान उदानादुदानः समानादेव समानो यथा ह वै मनः पञ्चधा व्यपदिश्यते मनोबुद्धिरहङ्कारश्चित्तं चेतनेति तेभ्यो वा एतेभ्यः पञ्च दासाः प्रजायन्ते मनसो वाव मनो बुद्धेर्बुद्धिरहङ्कारादहङ्कारश्चित्ताच्चित्तं चेतनाया एव चेतनैवमिति’ इति">‘अथ पञ्चवृत्त्यैतत् प्रवर्तते प्राणो वाव पञ्चवृत्तिः प्राणोऽपानो व्यान उदानः समान इति तेभ्यो वा एतेभ्यः पञ्चदासाः प्रजायन्ते प्राणाद् वाव प्राणेऽपानादपानो व्यानाद् व्यान उदानादुदानः समानादेव समानो यथा ह वै मनः पञ्चधा व्यपदिश्यते मनोबुद्धिरहङ्कारश्चित्तं चेतनेति तेभ्यो वा एतेभ्यः पञ्च दासाः प्रजायन्ते  मनसो वाव मनो बुद्धेर्बुद्धिरहङ्कारादहङ्कारश्चित्ताच्चित्तं चेतनाया एव चेतनैवमिति’ इति</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पञ्चवृत्त्यधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति पञ्चवृत्त्यधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पञ्चवृत्त्यधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति पञ्चवृत्त्यधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A051" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अण्वधिकरणम् (प्राणाणुत्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A051"></span></p><h4 id="अण्वधिकरणम्_(प्राणाणुत्वाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अण्वधिकरणम् (प्राणाणुत्वाधिकरणम्)">अण्वधिकरणम् (प्राणाणुत्वाधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A051" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अण्वधिकरणम् (प्राणाणुत्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A051"></span></p><h4 id="अण्वधिकरणम्_(प्राणाणुत्वाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अण्वधिकरणम् (प्राणाणुत्वाधिकरणम्)">अण्वधिकरणम् (प्राणाणुत्वाधिकरणम्)</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V14_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V14_I01" data-verse="BS_C02_S04_V14" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V14_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V14_I01" data-verse="BS_C02_S04_V14" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘प्राण एवाधस्तात् प्राण उपरिष्ठात् प्राणो मध्यतः प्राणः सर्वतः प्राण एवेदं सर्वम्’ इति प्राणस्य व्याप्तिः प्रतीयते ।">‘प्राण एवाधस्तात् प्राण उपरिष्ठात् प्राणो मध्यतः प्राणः सर्वतः प्राण एवेदं सर्वम्’ इति प्राणस्य व्याप्तिः प्रतीयते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘प्राण एवाधस्तात् प्राण उपरिष्ठात् प्राणो मध्यतः प्राणः सर्वतः प्राण एवेदं सर्वम्’ इति प्राणस्य व्याप्तिः प्रतीयते ।">‘प्राण एवाधस्तात् प्राण उपरिष्ठात् प्राणो मध्यतः प्राणः सर्वतः प्राण एवेदं सर्वम्’ इति प्राणस्य व्याप्तिः प्रतीयते ।</span></div>
Line 2,553: Line 2,379:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्राणाणुत्वाधिकरणम् ॥ 09 ॥">॥ इति प्राणाणुत्वाधिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्राणाणुत्वाधिकरणम् ॥ 09 ॥">॥ इति प्राणाणुत्वाधिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A052" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिराद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A052"></span></p><h4 id="ज्योतिराद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ज्योतिराद्यधिकरणम्">ज्योतिराद्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A052" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिराद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A052"></span></p><h4 id="ज्योतिराद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ज्योतिराद्यधिकरणम्">ज्योतिराद्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V15_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V15_I01" data-verse="BS_C02_S04_V15" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V15_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V15_I01" data-verse="BS_C02_S04_V15" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="करणत्वं प्राणानामुक्तम् ।">करणत्वं प्राणानामुक्तम् ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="करणत्वं प्राणानामुक्तम् ।">करणत्वं प्राणानामुक्तम् ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V15_I02" data-block-id="BS_C02_S04_V15_I02" data-verse="BS_C02_S04_V15" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V15_I02" data-block-id="BS_C02_S04_V15_I02" data-verse="BS_C02_S04_V15" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘जीवस्य करणान्याहुः प्राणानेतांस्तु सर्वशः।">‘जीवस्य करणान्याहुः प्राणानेतांस्तु सर्वशः।</span><br><span data-deva="यस्मात् तद्वशगा एते दृश्यन्ते सर्वदेहिषु॥’">यस्मात् तद्वशगा एते दृश्यन्ते सर्वदेहिषु॥’</span><br><span data-deva=" इति सौत्रायणश्रुतौ सयुक्तिकं जीवकरणत्वं प्रतीयते। ‘ब्रह्मणो वा एतानि करणानि चक्षुः श्रोत्रं मनो वागिति तद्ध्येतैः कारयति’ इति काषायणश्रुतौ । अत आह –"> इति सौत्रायणश्रुतौ सयुक्तिकं जीवकरणत्वं प्रतीयते। ‘ब्रह्मणो वा एतानि करणानि चक्षुः श्रोत्रं मनो वागिति तद्ध्येतैः कारयति’ इति काषायणश्रुतौ । अत आह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘जीवस्य करणान्याहुः प्राणानेतांस्तु सर्वशः।">‘जीवस्य करणान्याहुः प्राणानेतांस्तु सर्वशः।</span><br><span data-deva="यस्मात् तद्वशगा एते दृश्यन्ते सर्वदेहिषु॥’">यस्मात् तद्वशगा एते दृश्यन्ते सर्वदेहिषु॥’</span><br><span data-deva="इति सौत्रायणश्रुतौ सयुक्तिकं जीवकरणत्वं प्रतीयते। ‘ब्रह्मणो वा एतानि करणानि चक्षुः श्रोत्रं मनो वागिति तद्ध्येतैः कारयति’ इति काषायणश्रुतौ । अत आह –"> इति सौत्रायणश्रुतौ सयुक्तिकं जीवकरणत्वं प्रतीयते। ‘ब्रह्मणो वा एतानि करणानि चक्षुः श्रोत्रं मनो वागिति तद्ध्येतैः कारयति’ इति काषायणश्रुतौ । अत आह –</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V15" data-block-id="BS_C02_S04_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(286)ओं ज्योतिराद्यधिष्ठानं तु तदामननात् ओम् ॥ 02-04-15॥">(286)ओं ज्योतिराद्यधिष्ठानं तु तदामननात् ओम् ॥ 02-04-15॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V15" data-block-id="BS_C02_S04_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(286)ओं ज्योतिराद्यधिष्ठानं तु तदामननात् ओम् ॥ 02-04-15॥">(286)ओं ज्योतिराद्यधिष्ठानं तु तदामननात् ओम् ॥ 02-04-15॥</span></span></span></div>
Line 2,571: Line 2,397:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V16_B1" data-verse="BS_C02_S04_V16" data-block-id="BS_C02_S04_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="जीवेनैव (स्व)करणैः कारयति परमात्मा । अतो न विरोधः ।">जीवेनैव (स्व)करणैः कारयति परमात्मा । अतो न विरोधः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V16_B1" data-verse="BS_C02_S04_V16" data-block-id="BS_C02_S04_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="जीवेनैव (स्व)करणैः कारयति परमात्मा । अतो न विरोधः ।">जीवेनैव (स्व)करणैः कारयति परमात्मा । अतो न विरोधः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V16_B1" data-verse="BS_C02_S04_V16" data-block-id="BS_C02_S04_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एष ह्येनेनाऽत्मना चक्षुषा दर्शयति श्रोत्रेण श्रावयति मनसा मानयति बुद्ध्या बोधयति तस्मादेतावाहुः सृतिरसृतिरिति’ इति भाल्लवेयश्रुतेः ।">‘एष ह्येनेनाऽत्मना चक्षुषा दर्शयति श्रोत्रेण श्रावयति मनसा मानयति बुद्ध्या बोधयति तस्मादेतावाहुः सृतिरसृतिरिति’ इति भाल्लवेयश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V16_B1" data-verse="BS_C02_S04_V16" data-block-id="BS_C02_S04_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एष ह्येनेनाऽत्मना चक्षुषा दर्शयति श्रोत्रेण श्रावयति मनसा मानयति बुद्ध्या बोधयति तस्मादेतावाहुः सृतिरसृतिरिति’ इति भाल्लवेयश्रुतेः ।">‘एष ह्येनेनाऽत्मना चक्षुषा दर्शयति श्रोत्रेण श्रावयति मनसा मानयति बुद्ध्या बोधयति तस्मादेतावाहुः सृतिरसृतिरिति’ इति भाल्लवेयश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V16_B2" data-verse="BS_C02_S04_V16" data-block-id="BS_C02_S04_V16_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘करणैः कारणं ब्रह्म पुरुषापेक्षयाऽखिलम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V16_B2" data-verse="BS_C02_S04_V16" data-block-id="BS_C02_S04_V16_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘करणैः कारणं ब्रह्म पुरुषापेक्षयाऽखिलम् । श्रोत्रादिभिः कारयति करणानीत्यतो विदुः ।">‘करणैः कारणं ब्रह्म पुरुषापेक्षयाऽखिलम् ।
श्रोत्रादिभिः कारयति करणानीत्यतो विदुः ।">‘करणैः कारणं ब्रह्म पुरुषापेक्षयाऽखिलम् ।
श्रोत्रादिभिः कारयति करणानीत्यतो विदुः ।</span></div>
श्रोत्रादिभिः कारयति करणानीत्यतो विदुः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V16_B4" data-verse="BS_C02_S04_V16" data-block-id="BS_C02_S04_V16_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="न जीवापेक्षया मुख्यं कारयेत् परमेश्वरः ।">न जीवापेक्षया मुख्यं कारयेत् परमेश्वरः ।</span><br><span data-deva="केवलात्मेच्छया तस्मान्मुख्यत्वं तस्य निश्चितम्’">केवलात्मेच्छया तस्मान्मुख्यत्वं तस्य निश्चितम्’</span></span></span><span data-deva=" इति च वाराहे ॥ 16 ॥"> इति च वाराहे ॥ 16 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V16_B4" data-verse="BS_C02_S04_V16" data-block-id="BS_C02_S04_V16_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="न जीवापेक्षया मुख्यं कारयेत् परमेश्वरः ।">न जीवापेक्षया मुख्यं कारयेत् परमेश्वरः ।</span><br><span data-deva="केवलात्मेच्छया तस्मान्मुख्यत्वं तस्य निश्चितम्’">केवलात्मेच्छया तस्मान्मुख्यत्वं तस्य निश्चितम्’</span></span></span><span data-deva="इति च वाराहे ॥ 16 ॥"> इति च वाराहे ॥ 16 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V17" data-block-id="BS_C02_S04_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(288)ओं तस्य च नित्यत्वात् ओम् ॥ 02-04-17॥">(288)ओं तस्य च नित्यत्वात् ओम् ॥ 02-04-17॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V17" data-block-id="BS_C02_S04_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(288)ओं तस्य च नित्यत्वात् ओम् ॥ 02-04-17॥">(288)ओं तस्य च नित्यत्वात् ओम् ॥ 02-04-17॥</span></span></span></div>
Line 2,583: Line 2,408:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति ज्योतिराद्यधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति ज्योतिराद्यधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति ज्योतिराद्यधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति ज्योतिराद्यधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A053" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इन्द्रियाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A053"></span></p><h4 id="इन्द्रियाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इन्द्रियाधिकरणम्">इन्द्रियाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A053" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इन्द्रियाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A053"></span></p><h4 id="इन्द्रियाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इन्द्रियाधिकरणम्">इन्द्रियाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V18_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V18_I01" data-verse="BS_C02_S04_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V18_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V18_I01" data-verse="BS_C02_S04_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अथेन्द्रियाणि प्राणा वा इन्द्रियाणि प्राणा हीदं द्रवन्ति’ इति सयुक्तिकपौत्रायणश्रुतिः सामान्येन प्राणानामिन्द्रियत्वं वक्ति । ‘द्वादशैवेन्द्रियाण्याहुर्मनोबुद्धी तु द्वादशे’ इति च काषायणश्रुतिः । अतः कस्येन्द्रियत्वं निवार्यत इत्यतो वक्ति-">‘अथेन्द्रियाणि प्राणा वा इन्द्रियाणि प्राणा हीदं द्रवन्ति’ इति सयुक्तिकपौत्रायणश्रुतिः सामान्येन प्राणानामिन्द्रियत्वं वक्ति । ‘द्वादशैवेन्द्रियाण्याहुर्मनोबुद्धी तु द्वादशे’ इति च काषायणश्रुतिः । अतः कस्येन्द्रियत्वं निवार्यत इत्यतो वक्ति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अथेन्द्रियाणि प्राणा वा इन्द्रियाणि प्राणा हीदं द्रवन्ति’ इति सयुक्तिकपौत्रायणश्रुतिः सामान्येन प्राणानामिन्द्रियत्वं वक्ति । ‘द्वादशैवेन्द्रियाण्याहुर्मनोबुद्धी तु द्वादशे’ इति च काषायणश्रुतिः । अतः कस्येन्द्रियत्वं निवार्यत इत्यतो वक्ति-">‘अथेन्द्रियाणि प्राणा वा इन्द्रियाणि प्राणा हीदं द्रवन्ति’ इति सयुक्तिकपौत्रायणश्रुतिः सामान्येन प्राणानामिन्द्रियत्वं वक्ति । ‘द्वादशैवेन्द्रियाण्याहुर्मनोबुद्धी तु द्वादशे’ इति च काषायणश्रुतिः । अतः कस्येन्द्रियत्वं निवार्यत इत्यतो वक्ति-</span></div>
Line 2,590: Line 2,415:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V18" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V18" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V18_B1" data-verse="BS_C02_S04_V18" data-block-id="BS_C02_S04_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="मुख्यप्राणमृते त एवेन्द्रियाणि ।">मुख्यप्राणमृते त एवेन्द्रियाणि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V18_B1" data-verse="BS_C02_S04_V18" data-block-id="BS_C02_S04_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="मुख्यप्राणमृते त एवेन्द्रियाणि ।">मुख्यप्राणमृते त एवेन्द्रियाणि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V18_B2" data-verse="BS_C02_S04_V18" data-block-id="BS_C02_S04_V18_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Poutrayana-id"><span data-deva="‘द्वादशैवेन्द्रियाण्याहुः प्राणो मुख्यस्त्वनिन्द्रियम् ।">‘द्वादशैवेन्द्रियाण्याहुः प्राणो मुख्यस्त्वनिन्द्रियम् ।</span><br><span data-deva="द्रवतां हीन्द्रियाणां तु नियन्ता प्राण एकराट्’">द्रवतां हीन्द्रियाणां तु नियन्ता प्राण एकराट्’</span></span></span><span data-deva=" इति पौत्रायणश्रुतिः ।"> इति पौत्रायणश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V18_B2" data-verse="BS_C02_S04_V18" data-block-id="BS_C02_S04_V18_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Poutrayana-id"><span data-deva="‘द्वादशैवेन्द्रियाण्याहुः प्राणो मुख्यस्त्वनिन्द्रियम् ।">‘द्वादशैवेन्द्रियाण्याहुः प्राणो मुख्यस्त्वनिन्द्रियम् ।</span><br><span data-deva="द्रवतां हीन्द्रियाणां तु नियन्ता प्राण एकराट्’">द्रवतां हीन्द्रियाणां तु नियन्ता प्राण एकराट्’</span></span></span><span data-deva="इति पौत्रायणश्रुतिः ।"> इति पौत्रायणश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V18_B4" data-verse="BS_C02_S04_V18" data-block-id="BS_C02_S04_V18_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘श्रोत्रादीनि तु पञ्चैव तथा वागादिपञ्चकम् ।">‘श्रोत्रादीनि तु पञ्चैव तथा वागादिपञ्चकम् ।</span><br><span data-deva="मनोबुद्धिसहायानि द्वादशैवेन्द्रियाणि तु ।">मनोबुद्धिसहायानि द्वादशैवेन्द्रियाणि तु ।</span><br><span data-deva="विषयद्रवणात् तेषामिन्द्रियत्वमुदाहृतम् ।">विषयद्रवणात् तेषामिन्द्रियत्वमुदाहृतम् ।</span><br><span data-deva="तेषां नियामकः प्राणः स्थित एवाखिलप्रभुः’">तेषां नियामकः प्राणः स्थित एवाखिलप्रभुः’</span></span><span data-deva=" इति बृहत्संहितायाम् ॥18॥"> इति बृहत्संहितायाम् ॥18॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V18_B4" data-verse="BS_C02_S04_V18" data-block-id="BS_C02_S04_V18_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘श्रोत्रादीनि तु पञ्चैव तथा वागादिपञ्चकम् ।">‘श्रोत्रादीनि तु पञ्चैव तथा वागादिपञ्चकम् ।</span><br><span data-deva="मनोबुद्धिसहायानि द्वादशैवेन्द्रियाणि तु ।">मनोबुद्धिसहायानि द्वादशैवेन्द्रियाणि तु ।</span><br><span data-deva="विषयद्रवणात् तेषामिन्द्रियत्वमुदाहृतम् ।">विषयद्रवणात् तेषामिन्द्रियत्वमुदाहृतम् ।</span><br><span data-deva="तेषां नियामकः प्राणः स्थित एवाखिलप्रभुः’">तेषां नियामकः प्राणः स्थित एवाखिलप्रभुः’</span></span><span data-deva="इति बृहत्संहितायाम् ॥18॥"> इति बृहत्संहितायाम् ॥18॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V19" data-block-id="BS_C02_S04_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(290)ओं भेदश्रुतेः ओम् ॥ 02-04-19॥">(290)ओं भेदश्रुतेः ओम् ॥ 02-04-19॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V19" data-block-id="BS_C02_S04_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(290)ओं भेदश्रुतेः ओम् ॥ 02-04-19॥">(290)ओं भेदश्रुतेः ओम् ॥ 02-04-19॥</span></span></span></div>
Line 2,602: Line 2,427:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति इन्द्रियाधिकरणम् ॥ 11 ॥">॥ इति इन्द्रियाधिकरणम् ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति इन्द्रियाधिकरणम् ॥ 11 ॥">॥ इति इन्द्रियाधिकरणम् ॥ 11 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A054" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सङ्ज्ञाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A054"></span></p><h4 id="सङ्ज्ञाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सङ्ज्ञाधिकरणम्">सङ्ज्ञाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A054" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सङ्ज्ञाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A054"></span></p><h4 id="सङ्ज्ञाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सङ्ज्ञाधिकरणम्">सङ्ज्ञाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V21_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V21_I01" data-verse="BS_C02_S04_V21" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V21_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V21_I01" data-verse="BS_C02_S04_V21" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘विरिञ्चो वा इदं सर्वं विरेचयति विदधाति ब्रह्मा वाव विरिञ्च एतस्माद्धीमे रूपनामनी’ इति गौपवनश्रुतिः ॥">‘विरिञ्चो वा इदं सर्वं विरेचयति विदधाति ब्रह्मा वाव विरिञ्च एतस्माद्धीमे रूपनामनी’ इति गौपवनश्रुतिः ॥</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘विरिञ्चो वा इदं सर्वं विरेचयति विदधाति ब्रह्मा वाव विरिञ्च एतस्माद्धीमे रूपनामनी’ इति गौपवनश्रुतिः ॥">‘विरिञ्चो वा इदं सर्वं विरेचयति विदधाति ब्रह्मा वाव विरिञ्च एतस्माद्धीमे रूपनामनी’ इति गौपवनश्रुतिः ॥</span></div>
Line 2,617: Line 2,442:
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(292)ओं सङ्ज्ञामूर्तिक्लृप्तिस्तु त्रिवृत्कुर्वत उपदेशात् ओं॥ 02-04-21॥">(292)ओं सङ्ज्ञामूर्तिक्लृप्तिस्तु त्रिवृत्कुर्वत उपदेशात् ओं॥ 02-04-21॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C02" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(292)ओं सङ्ज्ञामूर्तिक्लृप्तिस्तु त्रिवृत्कुर्वत उपदेशात् ओं॥ 02-04-21॥">(292)ओं सङ्ज्ञामूर्तिक्लृप्तिस्तु त्रिवृत्कुर्वत उपदेशात् ओं॥ 02-04-21॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V21" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V21" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V21_B1" data-verse="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="नामरूपक्लृप्तिः परादेव। ‘सर्वाणि रूपाणि विचित्य धीरो नामानि कृत्वाऽभिवदन् य(यद्) आस्ते’(तै.आ३.१२) इति श्रुतेः।">नामरूपक्लृप्तिः परादेव। ‘सर्वाणि रूपाणि विचित्य धीरो नामानि कृत्वाऽभिवदन् य(यद्) आस्ते’(तै.आ३.१२)  इति श्रुतेः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V21_B1" data-verse="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="नामरूपक्लृप्तिः परादेव। ‘सर्वाणि रूपाणि विचित्य धीरो नामानि कृत्वाऽभिवदन् य(यद्) आस्ते’(तै.आ३.१२) इति श्रुतेः।">नामरूपक्लृप्तिः परादेव। ‘सर्वाणि रूपाणि विचित्य धीरो नामानि कृत्वाऽभिवदन् य(यद्) आस्ते’(तै.आ३.१२)  इति श्रुतेः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V21_B2" data-verse="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21_B2" style="position: relative;"><span data-deva="त्रिवृत्कुर्वत इति हेतुगर्भः ।">त्रिवृत्कुर्वत इति हेतुगर्भः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V21_B2" data-verse="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21_B2" style="position: relative;"><span data-deva="त्रिवृत्कुर्वत इति हेतुगर्भः ।">त्रिवृत्कुर्वत इति हेतुगर्भः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V21_B3" data-verse="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21_B3" style="position: relative;"><span data-deva="त्रिवृत्करणापेक्षत्वान्नामरूपयोः ॥">त्रिवृत्करणापेक्षत्वान्नामरूपयोः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V21_B3" data-verse="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21_B3" style="position: relative;"><span data-deva="त्रिवृत्करणापेक्षत्वान्नामरूपयोः ॥">त्रिवृत्करणापेक्षत्वान्नामरूपयोः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V21_B4" data-verse="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘सर्वनाम्नां च रूपाणां व्यवहारेषु केशवः ।">‘सर्वनाम्नां च रूपाणां व्यवहारेषु केशवः ।</span><br><span data-deva="एक एव यतः स्रष्टा ब्रह्माद्यास्तदवान्तराः’">एक एव यतः स्रष्टा ब्रह्माद्यास्तदवान्तराः’</span></span></span><span data-deva=" इति च पाद्मे ॥"> इति च पाद्मे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V21_B4" data-verse="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘सर्वनाम्नां च रूपाणां व्यवहारेषु केशवः ।">‘सर्वनाम्नां च रूपाणां व्यवहारेषु केशवः ।</span><br><span data-deva="एक एव यतः स्रष्टा ब्रह्माद्यास्तदवान्तराः’">एक एव यतः स्रष्टा ब्रह्माद्यास्तदवान्तराः’</span></span></span><span data-deva="इति च पाद्मे ॥"> इति च पाद्मे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V21_B7" data-verse="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21_B7" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘त्रिवृत्क्रिया यतो विष्णो रूपं च तदपेक्षया ।">‘त्रिवृत्क्रिया यतो विष्णो रूपं च तदपेक्षया ।</span><br><span data-deva="रूपापेक्षं तथा नाम व्यवहारस्तदात्मकः ॥">रूपापेक्षं तथा नाम व्यवहारस्तदात्मकः ॥</span><br><span data-deva="अतो नाम्नश्च रूपस्य व्यवहारस्य चैकराट् ।">अतो नाम्नश्च रूपस्य व्यवहारस्य चैकराट् ।</span><br><span data-deva="हरिरेव यतः कर्ता पिताऽतो भगवान् प्रभुः’">हरिरेव यतः कर्ता पिताऽतो भगवान् प्रभुः’</span></span><span data-deva=" इति च ब्रह्माण्डे ॥ 21 ॥"> इति च ब्रह्माण्डे ॥ 21 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V21_B7" data-verse="BS_C02_S04_V21" data-block-id="BS_C02_S04_V21_B7" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘त्रिवृत्क्रिया यतो विष्णो रूपं च तदपेक्षया ।">‘त्रिवृत्क्रिया यतो विष्णो रूपं च तदपेक्षया ।</span><br><span data-deva="रूपापेक्षं तथा नाम व्यवहारस्तदात्मकः ॥">रूपापेक्षं तथा नाम व्यवहारस्तदात्मकः ॥</span><br><span data-deva="अतो नाम्नश्च रूपस्य व्यवहारस्य चैकराट् ।">अतो नाम्नश्च रूपस्य व्यवहारस्य चैकराट् ।</span><br><span data-deva="हरिरेव यतः कर्ता पिताऽतो भगवान् प्रभुः’">हरिरेव यतः कर्ता पिताऽतो भगवान् प्रभुः’</span></span><span data-deva="इति च ब्रह्माण्डे ॥ 21 ॥"> इति च ब्रह्माण्डे ॥ 21 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सङ्ज्ञाधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति सङ्ज्ञाधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सङ्ज्ञाधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति सङ्ज्ञाधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A055" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मांसा(ध्य)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A055"></span></p><h4 id="मांसा(ध्य)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.82.E0.A4.B8.E0.A4.BE.28.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मांसा(ध्य)धिकरणम् ">मांसा(ध्य)धिकरणम् </span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C02_S04_A055" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मांसा(ध्य)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A055"></span></p><h4 id="मांसा(ध्य)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.82.E0.A4.B8.E0.A4.BE.28.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.82.E0.A4.B8.E0.A4.BE.28.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मांसा(ध्य)धिकरणम्">मांसा(ध्य)धिकरणम् </span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V22_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V22_I01" data-verse="BS_C02_S04_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V22_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V22_I01" data-verse="BS_C02_S04_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अद्ब्यो हीदमुत्पद्यते आपो वाव मांसमस्थि च भवत्यापः शरीरमाप एवेदं सर्वम्’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ।">‘अद्ब्यो हीदमुत्पद्यते आपो वाव मांसमस्थि च भवत्यापः शरीरमाप एवेदं सर्वम्’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अद्ब्यो हीदमुत्पद्यते आपो वाव मांसमस्थि च भवत्यापः शरीरमाप एवेदं सर्वम्’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ।">‘अद्ब्यो हीदमुत्पद्यते आपो वाव मांसमस्थि च भवत्यापः शरीरमाप एवेदं सर्वम्’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V22_I02" data-block-id="BS_C02_S04_V22_I02" data-verse="BS_C02_S04_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V22_I02" data-block-id="BS_C02_S04_V22_I02" data-verse="BS_C02_S04_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘ अम्मयं तु यतो मांसमतस्तृप्तिश्च मांसतः’ इति च भारते ।">‘ अम्मयं तु यतो मांसमतस्तृप्तिश्च मांसतः’ इति च भारते ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘ अम्मयं तु यतो मांसमतस्तृप्तिश्च मांसतः’ इति च भारते ।">‘ अम्मयं तु यतो मांसमतस्तृप्तिश्च मांसतः’ इति च भारते ।</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V22_I03" data-block-id="BS_C02_S04_V22_I03" data-verse="BS_C02_S04_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V22_I03" data-block-id="BS_C02_S04_V22_I03" data-verse="BS_C02_S04_V22" style="position: relative;">
Line 2,638: Line 2,463:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V22_B1" data-verse="BS_C02_S04_V22" data-block-id="BS_C02_S04_V22_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यत् कठिनं सा पृथिवी यद् द्रवं तदापो यदुष्णं तत् तेजः’(गर्भ.३) इति श्रुतेर्मांसाद्येव भौमम्, न सर्वशरीरम्, अप्तेजसोश्च कार्यं यथाशब्दमङ्गीकर्तव्यम् ॥">‘यत् कठिनं सा पृथिवी यद् द्रवं तदापो यदुष्णं तत् तेजः’(गर्भ.३) इति श्रुतेर्मांसाद्येव भौमम्, न सर्वशरीरम्, अप्तेजसोश्च कार्यं यथाशब्दमङ्गीकर्तव्यम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V22_B1" data-verse="BS_C02_S04_V22" data-block-id="BS_C02_S04_V22_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यत् कठिनं सा पृथिवी यद् द्रवं तदापो यदुष्णं तत् तेजः’(गर्भ.३) इति श्रुतेर्मांसाद्येव भौमम्, न सर्वशरीरम्, अप्तेजसोश्च कार्यं यथाशब्दमङ्गीकर्तव्यम् ॥">‘यत् कठिनं सा पृथिवी यद् द्रवं तदापो यदुष्णं तत् तेजः’(गर्भ.३) इति श्रुतेर्मांसाद्येव भौमम्, न सर्वशरीरम्, अप्तेजसोश्च कार्यं यथाशब्दमङ्गीकर्तव्यम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V22_B3" data-verse="BS_C02_S04_V22" data-block-id="BS_C02_S04_V22_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘यद्वा वाऽथो विमिश्रं मिश्राद्ध्येतद्भवति मिश्राणि हि भूतानि तस्मादेवैवमाचक्षते भूतानीति’ इति हि काषायणश्रुतिः ।">‘यद्वा वाऽथो विमिश्रं मिश्राद्ध्येतद्भवति मिश्राणि हि भूतानि तस्मादेवैवमाचक्षते भूतानीति’ इति हि काषायणश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V22_B3" data-verse="BS_C02_S04_V22" data-block-id="BS_C02_S04_V22_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘यद्वा वाऽथो विमिश्रं मिश्राद्ध्येतद्भवति मिश्राणि हि भूतानि तस्मादेवैवमाचक्षते भूतानीति’ इति हि काषायणश्रुतिः ।">‘यद्वा वाऽथो विमिश्रं मिश्राद्ध्येतद्भवति मिश्राणि हि भूतानि तस्मादेवैवमाचक्षते भूतानीति’ इति हि काषायणश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V22_B4" data-verse="BS_C02_S04_V22" data-block-id="BS_C02_S04_V22_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘पञ्चभूतात्मकं सर्वं तथाऽप्येकविवक्षया ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V22_B4" data-verse="BS_C02_S04_V22" data-block-id="BS_C02_S04_V22_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘पञ्चभूतात्मकं सर्वं तथाऽप्येकविवक्षया । एकभूतात्मकत्वेन व्यवहारस्तु वैदिके ।">‘पञ्चभूतात्मकं सर्वं तथाऽप्येकविवक्षया ।
एकभूतात्मकत्वेन व्यवहारस्तु वैदिके ।">‘पञ्चभूतात्मकं सर्वं तथाऽप्येकविवक्षया ।
एकभूतात्मकत्वेन व्यवहारस्तु वैदिके ।</span></div>
एकभूतात्मकत्वेन व्यवहारस्तु वैदिके ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V22_B6" data-verse="BS_C02_S04_V22" data-block-id="BS_C02_S04_V22_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vayuprokte-id"><span data-deva="भौममित्येव काठिन्याच्छौक्ल्यादौदकमित्यपि ।">भौममित्येव काठिन्याच्छौक्ल्यादौदकमित्यपि ।</span><br><span data-deva="तेजिष्ठत्वात् तैजसं च यथाऽस्थ्नां वचनं श्रुतौ॥’">तेजिष्ठत्वात् तैजसं च यथाऽस्थ्नां वचनं श्रुतौ॥’</span></span></span><span data-deva="इति वायुप्रोक्ते ॥22॥">इति वायुप्रोक्ते ॥22॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V22_B6" data-verse="BS_C02_S04_V22" data-block-id="BS_C02_S04_V22_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Vayuprokte-id"><span data-deva="भौममित्येव काठिन्याच्छौक्ल्यादौदकमित्यपि ।">भौममित्येव काठिन्याच्छौक्ल्यादौदकमित्यपि ।</span><br><span data-deva="तेजिष्ठत्वात् तैजसं च यथाऽस्थ्नां वचनं श्रुतौ॥’">तेजिष्ठत्वात् तैजसं च यथाऽस्थ्नां वचनं श्रुतौ॥’</span></span></span><span data-deva="इति वायुप्रोक्ते ॥22॥">इति वायुप्रोक्ते ॥22॥</span></div>
Line 2,649: Line 2,473:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V23" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V23" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V23_B1" data-verse="BS_C02_S04_V23" data-block-id="BS_C02_S04_V23_B1" style="position: relative;"><span data-deva="भूतानां(तु) विशेषसंयोगादेव विशेषव्यवहारः ।">भूतानां(तु) विशेषसंयोगादेव विशेषव्यवहारः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V23_B1" data-verse="BS_C02_S04_V23" data-block-id="BS_C02_S04_V23_B1" style="position: relative;"><span data-deva="भूतानां(तु) विशेषसंयोगादेव विशेषव्यवहारः ।">भूतानां(तु) विशेषसंयोगादेव विशेषव्यवहारः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V23_B2" data-verse="BS_C02_S04_V23" data-block-id="BS_C02_S04_V23_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-BrahmaSamhitha-id"><span data-deva="‘पार्थिवानां शरीराणामर्धेन पृथिवी स्मृता।">‘पार्थिवानां शरीराणामर्धेन पृथिवी स्मृता।</span><br><span data-deva="इतरेऽर्धे त्रिभागिन्य आपस्तेजस्तुभागतः ॥">इतरेऽर्धे त्रिभागिन्य आपस्तेजस्तुभागतः ॥</span><br><span data-deva="इति सामान्यतो ज्ञेयं भेदश्च प्रतिपूरुषम् ।">इति सामान्यतो ज्ञेयं भेदश्च प्रतिपूरुषम् ।</span><br><span data-deva="स्वर्गस्थानां शरीराणामर्धं तेज उदाहृतम्’">स्वर्गस्थानां शरीराणामर्धं तेज उदाहृतम्’</span></span><span data-deva=" इति च ब्रह्मसंहितायाम् ॥"> इति च ब्रह्मसंहितायाम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V23_B2" data-verse="BS_C02_S04_V23" data-block-id="BS_C02_S04_V23_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-BrahmaSamhitha-id"><span data-deva="‘पार्थिवानां शरीराणामर्धेन पृथिवी स्मृता।">‘पार्थिवानां शरीराणामर्धेन पृथिवी स्मृता।</span><br><span data-deva="इतरेऽर्धे त्रिभागिन्य आपस्तेजस्तुभागतः ॥">इतरेऽर्धे त्रिभागिन्य आपस्तेजस्तुभागतः ॥</span><br><span data-deva="इति सामान्यतो ज्ञेयं भेदश्च प्रतिपूरुषम् ।">इति सामान्यतो ज्ञेयं भेदश्च प्रतिपूरुषम् ।</span><br><span data-deva="स्वर्गस्थानां शरीराणामर्धं तेज उदाहृतम्’">स्वर्गस्थानां शरीराणामर्धं तेज उदाहृतम्’</span></span><span data-deva="इति च ब्रह्मसंहितायाम् ॥"> इति च ब्रह्मसंहितायाम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V23_B7" data-verse="BS_C02_S04_V23" data-block-id="BS_C02_S04_V23_B7" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वाध्यायार्थावधारणार्थऽध्यायान्ते द्विरुक्तिः।">सर्वाध्यायार्थावधारणार्थऽध्यायान्ते द्विरुक्तिः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V23_B7" data-verse="BS_C02_S04_V23" data-block-id="BS_C02_S04_V23_B7" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वाध्यायार्थावधारणार्थऽध्यायान्ते द्विरुक्तिः।">सर्वाध्यायार्थावधारणार्थऽध्यायान्ते द्विरुक्तिः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V23_B8" data-verse="BS_C02_S04_V23" data-block-id="BS_C02_S04_V23_B8" style="position: relative;"><span data-deva="गारुडे च-">गारुडे च-</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V23_B8" data-verse="BS_C02_S04_V23" data-block-id="BS_C02_S04_V23_B8" style="position: relative;"><span data-deva="गारुडे च-">गारुडे च-</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V23_B9" data-verse="BS_C02_S04_V23" data-block-id="BS_C02_S04_V23_B9" style="position: relative;"><span data-deva="‘अध्यायान्ते द्विरुक्तिः स्याद्वेदे वा वैदिकेऽपि वा ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C02_S04_V23_B9" data-verse="BS_C02_S04_V23" data-block-id="BS_C02_S04_V23_B9" style="position: relative;"><span data-deva="‘अध्यायान्ते द्विरुक्तिः स्याद्वेदे वा वैदिकेऽपि वा ।">‘अध्यायान्ते द्विरुक्तिः स्याद्वेदे वा वैदिकेऽपि वा ।
">‘अध्यायान्ते द्विरुक्तिः स्याद्वेदे वा वैदिकेऽपि वा ।
</span><p><span data-deva="विचारो यत्र सज्येत पूर्वोक्तस्यावधारणे ॥ अनुक्तानां प्रमाणानां स्वीकारश्च कृतो भवेत् ।">विचारो यत्र सज्येत पूर्वोक्तस्यावधारणे ॥
</span><p><span data-deva="विचारो यत्र सज्येत पूर्वोक्तस्यावधारणे ॥
अनुक्तानां प्रमाणानां स्वीकारश्च कृतो भवेत् ।
">विचारो यत्र सज्येत पूर्वोक्तस्यावधारणे ॥
अनुक्तानां प्रमाणानां स्वीकारश्च कृतो भवेत् ।
अनुक्तानां प्रमाणानां स्वीकारश्च कृतो भवेत् ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="विनिन्द्य चेतरान् मार्गान् सम्पूर्णफलता तथा॥’ इति(च) ॥ 23 ॥">
विनिन्द्य चेतरान् मार्गान् सम्पूर्णफलता तथा॥’ इति(च) ॥ 23 ॥">
विनिन्द्य चेतरान् मार्गान् सम्पूर्णफलता तथा॥’ इति(च) ॥ 23 ॥</span></div>
विनिन्द्य चेतरान् मार्गान् सम्पूर्णफलता तथा॥’ इति(च) ॥ 23 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 2,667: Line 2,487:
<p><span id="gr-C3" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="(साधनाध्यायः) तृतीयाध्यायः॥"></span>
<p><span id="gr-C3" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="(साधनाध्यायः) तृतीयाध्यायः॥"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="(साधनाध्यायः)_तृतीयाध्यायः॥"><span id=".28.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.29_.E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.E0.A5.A5"></span><span data-deva="(साधनाध्यायः) तृतीयाध्यायः॥">(साधनाध्यायः) तृतीयाध्यायः॥</span></h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="(साधनाध्यायः)_तृतीयाध्यायः॥" class="mw-html-heading"><span id=".28.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.29_.E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.E0.A5.A5"></span><span id=".28.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.29_.E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.E0.A5.A5"></span><span data-deva="(साधनाध्यायः) तृतीयाध्यायः॥">(साधनाध्यायः) तृतीयाध्यायः॥</span></h2></div>
<p><span id="gr-C3-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमः पादः"></span>
<p><span id="gr-C3-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="प्रथमः_पादः_3"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span data-deva="प्रथमः पादः">प्रथमः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="प्रथमः_पादः_3" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span data-deva="प्रथमः पादः">प्रथमः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C03_S01_I01" data-block-id="BS_C03_S01_I01" data-verse="BS_C03_S01" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C03_S01_I01" data-block-id="BS_C03_S01_I01" data-verse="BS_C03_S01" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="साधनविचारोऽयमध्यायः । वैराग्यार्थे(य) गत्यादिनिरूपणा प्रथमपादे।">साधनविचारोऽयमध्यायः । वैराग्यार्थे(य) गत्यादिनिरूपणा प्रथमपादे।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="साधनविचारोऽयमध्यायः । वैराग्यार्थे(य) गत्यादिनिरूपणा प्रथमपादे।">साधनविचारोऽयमध्यायः । वैराग्यार्थे(य) गत्यादिनिरूपणा प्रथमपादे।</span></div>
Line 2,685: Line 2,505:
<div class="introduction-line"><span data-deva="अतः किं साधनैः? इत्यत आह-">अतः किं साधनैः? इत्यत आह-</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="अतः किं साधनैः? इत्यत आह-">अतः किं साधनैः? इत्यत आह-</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A001" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तदन्तराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A001"></span></p><h4 id="तदन्तराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तदन्तराधिकरणम्">तदन्तराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A001" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तदन्तराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A001"></span></p><h4 id="तदन्तराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तदन्तराधिकरणम्">तदन्तराधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V01" data-block-id="BS_C03_S01_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(295)ओं तदन्तरप्रतिपत्तौरंहति सम्परिष्वक्तः प्रश्ननिरूपणाभ्याम् ओम् ॥ 03-01-01॥">(295)ओं तदन्तरप्रतिपत्तौरंहति सम्परिष्वक्तः प्रश्ननिरूपणाभ्याम् ओम् ॥ 03-01-01॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V01" data-block-id="BS_C03_S01_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(295)ओं तदन्तरप्रतिपत्तौरंहति सम्परिष्वक्तः प्रश्ननिरूपणाभ्याम् ओम् ॥ 03-01-01॥">(295)ओं तदन्तरप्रतिपत्तौरंहति सम्परिष्वक्तः प्रश्ननिरूपणाभ्याम् ओम् ॥ 03-01-01॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V01" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V01" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V01" style="position: relative;">
Line 2,692: Line 2,512:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति तदन्तराधिकरणम् ॥ 01 ॥">इति तदन्तराधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति तदन्तराधिकरणम् ॥ 01 ॥">इति तदन्तराधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A002" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="त्र्यात्मकत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A002"></span></p><h4 id="त्र्यात्मकत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.95.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="त्र्यात्मकत्वाधिकरणम्">त्र्यात्मकत्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A002" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="त्र्यात्मकत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A002"></span></p><h4 id="त्र्यात्मकत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.95.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.95.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="त्र्यात्मकत्वाधिकरणम्">त्र्यात्मकत्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V02" data-block-id="BS_C03_S01_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(296)ओं त्र्यात्मकत्वात् तु भूयस्त्वात् ओम् ॥ 03-01-02 ॥">(296)ओं त्र्यात्मकत्वात् तु भूयस्त्वात् ओम् ॥ 03-01-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V02" data-block-id="BS_C03_S01_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(296)ओं त्र्यात्मकत्वात् तु भूयस्त्वात् ओम् ॥ 03-01-02 ॥">(296)ओं त्र्यात्मकत्वात् तु भूयस्त्वात् ओम् ॥ 03-01-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V02" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V02" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V02" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V02" style="position: relative;">
Line 2,699: Line 2,519:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति त्र्यात्मकत्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति त्र्यात्मकत्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति त्र्यात्मकत्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति त्र्यात्मकत्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्राणागत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A003"></span></p><h4 id="प्राणागत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्राणागत्यधिकरणम्">प्राणागत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्राणागत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A003"></span></p><h4 id="प्राणागत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्राणागत्यधिकरणम्">प्राणागत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V03" data-block-id="BS_C03_S01_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(297)ओं प्राणगतेश्च ओम् ॥ 03-01-03॥">(297)ओं प्राणगतेश्च ओम् ॥ 03-01-03॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V03" data-block-id="BS_C03_S01_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(297)ओं प्राणगतेश्च ओम् ॥ 03-01-03॥">(297)ओं प्राणगतेश्च ओम् ॥ 03-01-03॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V03" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V03" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V03" style="position: relative;">
Line 2,705: Line 2,525:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्राणागत्यधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति प्राणागत्यधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्राणागत्यधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति प्राणागत्यधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अग्न्याद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A004"></span></p><h4 id="अग्न्याद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अग्न्याद्यधिकरणम्">अग्न्याद्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अग्न्याद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A004"></span></p><h4 id="अग्न्याद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अग्न्याद्यधिकरणम्">अग्न्याद्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V04" data-block-id="BS_C03_S01_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(298)ओम् अग्न्यादिगतिश्रुतेरिति चेन्न भाक्तत्वात् ओम् ॥ 03-01-04॥">(298)ओम् अग्न्यादिगतिश्रुतेरिति चेन्न भाक्तत्वात् ओम् ॥ 03-01-04॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V04" data-block-id="BS_C03_S01_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(298)ओम् अग्न्यादिगतिश्रुतेरिति चेन्न भाक्तत्वात् ओम् ॥ 03-01-04॥">(298)ओम् अग्न्यादिगतिश्रुतेरिति चेन्न भाक्तत्वात् ओम् ॥ 03-01-04॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V04" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V04" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V04_B1" data-verse="BS_C03_S01_V04" data-block-id="BS_C03_S01_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यत्रास्य पुरुषस्य मृतस्याग्निं वागप्येति वातं प्राणः’(बृ.उ.५.२.१३) इत्यादिश्रुतेर्न प्राणानां जीवेन सह गतिरिति चेत्? न। भागतोऽग्न्यादिप्राप्तेः ।">‘यत्रास्य पुरुषस्य मृतस्याग्निं वागप्येति वातं प्राणः’(बृ.उ.५.२.१३) इत्यादिश्रुतेर्न प्राणानां जीवेन सह गतिरिति चेत्? न। भागतोऽग्न्यादिप्राप्तेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V04_B1" data-verse="BS_C03_S01_V04" data-block-id="BS_C03_S01_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यत्रास्य पुरुषस्य मृतस्याग्निं वागप्येति वातं प्राणः’(बृ.उ.५.२.१३) इत्यादिश्रुतेर्न प्राणानां जीवेन सह गतिरिति चेत्? न। भागतोऽग्न्यादिप्राप्तेः ।">‘यत्रास्य पुरुषस्य मृतस्याग्निं वागप्येति वातं प्राणः’(बृ.उ.५.२.१३) इत्यादिश्रुतेर्न प्राणानां जीवेन सह गतिरिति चेत्? न। भागतोऽग्न्यादिप्राप्तेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V04_B2" data-verse="BS_C03_S01_V04" data-block-id="BS_C03_S01_V04_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘पुरुषस्य मृतौ ब्रह्मन् प्राणा भागत एव तु ।">‘पुरुषस्य मृतौ ब्रह्मन् प्राणा भागत एव तु ।</span><br><span data-deva="अधिदैवं प्राप्नुवन्ति भागतोऽनुव्रजन्ति तम् ।">अधिदैवं प्राप्नुवन्ति भागतोऽनुव्रजन्ति तम् ।</span><br><span data-deva="पुनः शरीरसम्प्राप्तौतमेवानुविशन्ति च’">पुनः शरीरसम्प्राप्तौतमेवानुविशन्ति च’</span></span></span><span data-deva="इति ब्राह्मे ।">इति ब्राह्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V04_B2" data-verse="BS_C03_S01_V04" data-block-id="BS_C03_S01_V04_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘पुरुषस्य मृतौ ब्रह्मन् प्राणा भागत एव तु ।">‘पुरुषस्य मृतौ ब्रह्मन् प्राणा भागत एव तु ।</span><br><span data-deva="अधिदैवं प्राप्नुवन्ति भागतोऽनुव्रजन्ति तम् ।">अधिदैवं प्राप्नुवन्ति भागतोऽनुव्रजन्ति तम् ।</span><br><span data-deva="पुनः शरीरसम्प्राप्तौतमेवानुविशन्ति च’">पुनः शरीरसम्प्राप्तौतमेवानुविशन्ति च’</span></span></span><span data-deva="इति ब्राह्मे ।">इति ब्राह्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V04_B5" data-verse="BS_C03_S01_V04" data-block-id="BS_C03_S01_V04_B5" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्माण्डे च-
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V04_B5" data-verse="BS_C03_S01_V04" data-block-id="BS_C03_S01_V04_B5" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्माण्डे च-">ब्रह्माण्डे च-
">ब्रह्माण्डे च-
</span><p><span data-deva="‘मृतिकाले जहत्येनं प्राणा भूतानि पञ्च च ।">‘मृतिकाले जहत्येनं प्राणा भूतानि पञ्च च ।
</span><p><span data-deva="‘मृतिकाले जहत्येनं प्राणा भूतानि पञ्च च ।
</span></p><span data-deva="भागतो भागतस्त्वेनमनुगच्छन्ति सर्वशः’ इति ॥ 04 ॥">
">‘मृतिकाले जहत्येनं प्राणा भूतानि पञ्च च ।
</span></p><span data-deva="
भागतो भागतस्त्वेनमनुगच्छन्ति सर्वशः’ इति ॥ 04 ॥">
भागतो भागतस्त्वेनमनुगच्छन्ति सर्वशः’ इति ॥ 04 ॥</span></div>
भागतो भागतस्त्वेनमनुगच्छन्ति सर्वशः’ इति ॥ 04 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अग्न्याद्यधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति अग्न्याद्यधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अग्न्याद्यधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति अग्न्याद्यधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A005" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रथमेऽश्रवणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A005"></span></p><h4 id="प्रथमेऽश्रवणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A5.87.E0.A4.BD.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B5.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रथमेऽश्रवणाधिकरणम्">प्रथमेऽश्रवणाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A005" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रथमेऽश्रवणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A005"></span></p><h4 id="प्रथमेऽश्रवणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A5.87.E0.A4.BD.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B5.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A5.87.E0.A4.BD.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B5.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रथमेऽश्रवणाधिकरणम्">प्रथमेऽश्रवणाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V05" data-block-id="BS_C03_S01_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं प्रथमेऽश्रवणादिति चेन्न ता एव ह्युपपत्तेः ओम् ॥ 05-299 ॥">ओं प्रथमेऽश्रवणादिति चेन्न ता एव ह्युपपत्तेः ओम् ॥ 05-299 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V05" data-block-id="BS_C03_S01_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="ओं प्रथमेऽश्रवणादिति चेन्न ता एव ह्युपपत्तेः ओम् ॥ 05-299 ॥">ओं प्रथमेऽश्रवणादिति चेन्न ता एव ह्युपपत्तेः ओम् ॥ 05-299 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V05" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V05" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V05" style="position: relative;">
Line 2,726: Line 2,543:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रथमश्रवणाधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति प्रथमश्रवणाधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रथमश्रवणाधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति प्रथमश्रवणाधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A006" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अश्रुतत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A006"></span></p><h4 id="अश्रुतत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अश्रुतत्वाधिकरणम्">अश्रुतत्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A006" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अश्रुतत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A006"></span></p><h4 id="अश्रुतत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अश्रुतत्वाधिकरणम्">अश्रुतत्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V06" data-block-id="BS_C03_S01_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(300)ओम् अश्रुतत्वादिति चेन्नेष्टादिकारिणं प्रतीतेः ओम् ॥ 03-01-06॥">(300)ओम् अश्रुतत्वादिति चेन्नेष्टादिकारिणं प्रतीतेः ओम् ॥ 03-01-06॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V06" data-block-id="BS_C03_S01_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(300)ओम् अश्रुतत्वादिति चेन्नेष्टादिकारिणं प्रतीतेः ओम् ॥ 03-01-06॥">(300)ओम् अश्रुतत्वादिति चेन्नेष्टादिकारिणं प्रतीतेः ओम् ॥ 03-01-06॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V06" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V06" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V06" style="position: relative;">
Line 2,732: Line 2,549:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अश्रुतत्वाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति अश्रुतत्वाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अश्रुतत्वाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति अश्रुतत्वाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाक्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A007"></span></p><h4 id="भाक्ताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="भाक्ताधिकरणम्">भाक्ताधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाक्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A007"></span></p><h4 id="भाक्ताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="भाक्ताधिकरणम्">भाक्ताधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V07_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V07_I01" data-verse="BS_C03_S01_V07" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V07_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V07_I01" data-verse="BS_C03_S01_V07" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अपाम सोमममृता अभूम’(ऋ.सं.८.४८.३) इत्यादिश्रुतिविरोध इत्यतो वक्ति-">‘अपाम सोमममृता अभूम’(ऋ.सं.८.४८.३) इत्यादिश्रुतिविरोध इत्यतो वक्ति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अपाम सोमममृता अभूम’(ऋ.सं.८.४८.३) इत्यादिश्रुतिविरोध इत्यतो वक्ति-">‘अपाम सोमममृता अभूम’(ऋ.सं.८.४८.३) इत्यादिश्रुतिविरोध इत्यतो वक्ति-</span></div>
Line 2,744: Line 2,561:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति भाक्ताधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति भाक्ताधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति भाक्ताधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति भाक्ताधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कृतात्ययाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A008"></span></p><h4 id="कृतात्ययाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कृतात्ययाधिकरणम्">कृतात्ययाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कृतात्ययाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A008"></span></p><h4 id="कृतात्ययाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कृतात्ययाधिकरणम्">कृतात्ययाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V08_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V08_I01" data-verse="BS_C03_S01_V08" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V08_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V08_I01" data-verse="BS_C03_S01_V08" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="कृतस्य कर्मणो भोगेन क्षयान्मुक्तिरित्यत आह-">कृतस्य कर्मणो भोगेन क्षयान्मुक्तिरित्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="कृतस्य कर्मणो भोगेन क्षयान्मुक्तिरित्यत आह-">कृतस्य कर्मणो भोगेन क्षयान्मुक्तिरित्यत आह-</span></div>
Line 2,751: Line 2,568:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V08" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V08" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V08_B1" data-verse="BS_C03_S01_V08" data-block-id="BS_C03_S01_V08_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘ततः शेषेणेमं लोकमायाति पुनः कर्म कुरुते पुनर्गच्छति पुनरागच्छति’ इति श्रुतेः ।">‘ततः शेषेणेमं लोकमायाति पुनः कर्म कुरुते पुनर्गच्छति पुनरागच्छति’ इति श्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V08_B1" data-verse="BS_C03_S01_V08" data-block-id="BS_C03_S01_V08_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘ततः शेषेणेमं लोकमायाति पुनः कर्म कुरुते पुनर्गच्छति पुनरागच्छति’ इति श्रुतेः ।">‘ततः शेषेणेमं लोकमायाति पुनः कर्म कुरुते पुनर्गच्छति पुनरागच्छति’ इति श्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V08_B2" data-verse="BS_C03_S01_V08" data-block-id="BS_C03_S01_V08_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘भुक्तशेषानुशयवानिमां प्राप्य भुवं पुनः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V08_B2" data-verse="BS_C03_S01_V08" data-block-id="BS_C03_S01_V08_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘भुक्तशेषानुशयवानिमां प्राप्य भुवं पुनः । कर्म कृत्वा पुनर्गच्छेत् पुनरायाति नित्यशः ॥’">‘भुक्तशेषानुशयवानिमां प्राप्य भुवं पुनः ।
कर्म कृत्वा पुनर्गच्छेत् पुनरायाति नित्यशः ॥’">‘भुक्तशेषानुशयवानिमां प्राप्य भुवं पुनः ।
कर्म कृत्वा पुनर्गच्छेत् पुनरायाति नित्यशः ॥’</span></div>
कर्म कृत्वा पुनर्गच्छेत् पुनरायाति नित्यशः ॥’</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V08_B4" data-verse="BS_C03_S01_V08" data-block-id="BS_C03_S01_V08_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘आचतुर्दशमाद् वर्षात् कर्माणि नियमेन तु ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V08_B4" data-verse="BS_C03_S01_V08" data-block-id="BS_C03_S01_V08_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘आचतुर्दशमाद् वर्षात् कर्माणि नियमेन तु ।">‘आचतुर्दशमाद् वर्षात् कर्माणि नियमेन तु ।
">‘आचतुर्दशमाद् वर्षात् कर्माणि नियमेन तु ।
</span><p><span data-deva="दशावराणां देहानां कारणानि करोत्ययम् ॥">दशावराणां देहानां कारणानि करोत्ययम् ॥
</span><p><span data-deva="दशावराणां देहानां कारणानि करोत्ययम् ॥
</span></p><span data-deva="अतः कर्मक्षयान्मुक्तिः कुत एव भविष्यति’॥ इत्यादिस्मृतेश्च शेषवानेवाऽयाति ॥ 08 ॥">
">दशावराणां देहानां कारणानि करोत्ययम् ॥
</span></p><span data-deva="
अतः कर्मक्षयान्मुक्तिः कुत एव भविष्यति’॥ इत्यादिस्मृतेश्च शेषवानेवाऽयाति ॥ 08 ॥">
अतः कर्मक्षयान्मुक्तिः कुत एव भविष्यति’॥ इत्यादिस्मृतेश्च शेषवानेवाऽयाति ॥ 08 ॥</span></div>
अतः कर्मक्षयान्मुक्तिः कुत एव भविष्यति’॥ इत्यादिस्मृतेश्च शेषवानेवाऽयाति ॥ 08 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कृतात्ययाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति कृतात्ययाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कृतात्ययाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति कृतात्ययाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यथेताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A009"></span></p><h4 id="यथेताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.A5.E0.A5.87.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="यथेताधिकरणम्">यथेताधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यथेताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A009"></span></p><h4 id="यथेताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.A5.E0.A5.87.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.A5.E0.A5.87.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="यथेताधिकरणम्">यथेताधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V09_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V09_I01" data-verse="BS_C03_S01_V09" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V09_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V09_I01" data-verse="BS_C03_S01_V09" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘यथेतमेव गच्छति यथेतमागच्छति स भुङ्क्ते स कर्म कुरुते स परिवर्तते’ इति गतिप्रकारेणागतिः प्रतीयते । अतो ब्रूते-">‘यथेतमेव गच्छति यथेतमागच्छति स भुङ्क्ते स कर्म कुरुते स परिवर्तते’ इति गतिप्रकारेणागतिः प्रतीयते । अतो ब्रूते-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘यथेतमेव गच्छति यथेतमागच्छति स भुङ्क्ते स कर्म कुरुते स परिवर्तते’ इति गतिप्रकारेणागतिः प्रतीयते । अतो ब्रूते-">‘यथेतमेव गच्छति यथेतमागच्छति स भुङ्क्ते स कर्म कुरुते स परिवर्तते’ इति गतिप्रकारेणागतिः प्रतीयते । अतो ब्रूते-</span></div>
Line 2,772: Line 2,585:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति यथेताधिकरणम् ॥ 09 ॥">॥इति यथेताधिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति यथेताधिकरणम् ॥ 09 ॥">॥इति यथेताधिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="चरणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A010"></span></p><h4 id="चरणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="चरणाधिकरणम्">चरणाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="चरणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A010"></span></p><h4 id="चरणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="चरणाधिकरणम्">चरणाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V10" data-block-id="BS_C03_S01_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(304)ओं चरणादिति चेन्न तदुपलक्षणार्थेति कार्ष्णाजिनिः ओं॥ 03-01-10 ॥">(304)ओं चरणादिति चेन्न तदुपलक्षणार्थेति कार्ष्णाजिनिः ओं॥ 03-01-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V10" data-block-id="BS_C03_S01_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(304)ओं चरणादिति चेन्न तदुपलक्षणार्थेति कार्ष्णाजिनिः ओं॥ 03-01-10 ॥">(304)ओं चरणादिति चेन्न तदुपलक्षणार्थेति कार्ष्णाजिनिः ओं॥ 03-01-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V10" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V10" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V10_B1" data-verse="BS_C03_S01_V10" data-block-id="BS_C03_S01_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तद् य इह रमणीयचरणा रमणीयां योनिमापद्यन्ते कपूयचरणाः कपूयाम्’(छां.उ.५.१०.७) इति श्रुतेश्चरणफलमेव गमनागमनं न यज्ञादिकृतः ।">‘तद् य इह रमणीयचरणा रमणीयां योनिमापद्यन्ते कपूयचरणाः कपूयाम्’(छां.उ.५.१०.७) इति श्रुतेश्चरणफलमेव गमनागमनं न यज्ञादिकृतः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V10_B1" data-verse="BS_C03_S01_V10" data-block-id="BS_C03_S01_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तद् य इह रमणीयचरणा रमणीयां योनिमापद्यन्ते कपूयचरणाः कपूयाम्’(छां.उ.५.१०.७) इति श्रुतेश्चरणफलमेव गमनागमनं न यज्ञादिकृतः ।">‘तद् य इह रमणीयचरणा रमणीयां योनिमापद्यन्ते कपूयचरणाः कपूयाम्’(छां.उ.५.१०.७) इति श्रुतेश्चरणफलमेव गमनागमनं न यज्ञादिकृतः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V10_B3" data-verse="BS_C03_S01_V10" data-block-id="BS_C03_S01_V10_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘आचार इति सम्प्रोक्तः कर्माङ्गत्वेन शुद्धिदः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V10_B3" data-verse="BS_C03_S01_V10" data-block-id="BS_C03_S01_V10_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘आचार इति सम्प्रोक्तः कर्माङ्गत्वेन शुद्धिदः । अशुद्धिदस्त्वानाचारश्चरणं तूभयं मतम्’ ॥">‘आचार इति सम्प्रोक्तः कर्माङ्गत्वेन शुद्धिदः ।
अशुद्धिदस्त्वानाचारश्चरणं तूभयं मतम्’ ॥">‘आचार इति सम्प्रोक्तः कर्माङ्गत्वेन शुद्धिदः ।
अशुद्धिदस्त्वानाचारश्चरणं तूभयं मतम्’ ॥</span></div>
अशुद्धिदस्त्वानाचारश्चरणं तूभयं मतम्’ ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V10_B5" data-verse="BS_C03_S01_V10" data-block-id="BS_C03_S01_V10_B5" style="position: relative;"><span data-deva="इति स्मृतेरिति चेत्, न । यज्ञाद्युपलक्षणार्था चरणादिश्रुतिरिति कार्ष्णाजिनिर्मन्यते ॥ 10 ॥">इति स्मृतेरिति चेत्, न । यज्ञाद्युपलक्षणार्था चरणादिश्रुतिरिति कार्ष्णाजिनिर्मन्यते ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V10_B5" data-verse="BS_C03_S01_V10" data-block-id="BS_C03_S01_V10_B5" style="position: relative;"><span data-deva="इति स्मृतेरिति चेत्, न । यज्ञाद्युपलक्षणार्था चरणादिश्रुतिरिति कार्ष्णाजिनिर्मन्यते ॥ 10 ॥">इति स्मृतेरिति चेत्, न । यज्ञाद्युपलक्षणार्था चरणादिश्रुतिरिति कार्ष्णाजिनिर्मन्यते ॥ 10 ॥</span></div>
Line 2,791: Line 2,603:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति चरणाधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति चरणाधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति चरणाधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति चरणाधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनिष्टादिकार्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A011"></span></p><h4 id="अनिष्टादिकार्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.9F.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनिष्टादिकार्यधिकरणम्">अनिष्टादिकार्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनिष्टादिकार्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A011"></span></p><h4 id="अनिष्टादिकार्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.9F.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.9F.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनिष्टादिकार्यधिकरणम्">अनिष्टादिकार्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V13_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V13_I01" data-verse="BS_C03_S01_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V13_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V13_I01" data-verse="BS_C03_S01_V13" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="पुण्याकृतामेव गमनागमने नेतरेषामित्यत आह-">पुण्याकृतामेव गमनागमने नेतरेषामित्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="पुण्याकृतामेव गमनागमने नेतरेषामित्यत आह-">पुण्याकृतामेव गमनागमने नेतरेषामित्यत आह-</span></div>
Line 2,806: Line 2,618:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V15" data-block-id="BS_C03_S01_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(309)ओं स्मरन्ति च ओम् ॥ 03-01-15 ॥">(309)ओं स्मरन्ति च ओम् ॥ 03-01-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V15" data-block-id="BS_C03_S01_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(309)ओं स्मरन्ति च ओम् ॥ 03-01-15 ॥">(309)ओं स्मरन्ति च ओम् ॥ 03-01-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V15" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V15" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V15_B1" data-verse="BS_C03_S01_V15" data-block-id="BS_C03_S01_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘गच्छन्ति पापिनः सर्वे नरकं नात्र संशयः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V15_B1" data-verse="BS_C03_S01_V15" data-block-id="BS_C03_S01_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘गच्छन्ति पापिनः सर्वे नरकं नात्र संशयः ।">‘गच्छन्ति पापिनः सर्वे नरकं नात्र संशयः ।
">‘गच्छन्ति पापिनः सर्वे नरकं नात्र संशयः ।
</span><p><span data-deva="‘तत्र भुक्त्वा पतन्त्येव ये द्विषन्ति जनार्दनम् । ‘महातमसि मग्नानां न तेषामुत्थितिः क्वचित् । ‘इतरेषां तु पापानां व्युत्थानं विद्यतेऽपि च । ‘सुखस्यानन्तरं दुःखं दुःखस्यानन्तरं सुखम् ।">‘तत्र भुक्त्वा पतन्त्येव ये द्विषन्ति जनार्दनम् ।
</span><p><span data-deva="‘तत्र भुक्त्वा पतन्त्येव ये द्विषन्ति जनार्दनम् ।
‘महातमसि मग्नानां न तेषामुत्थितिः क्वचित् ।
‘महातमसि मग्नानां न तेषामुत्थितिः क्वचित् ।
‘इतरेषां तु पापानां व्युत्थानं विद्यतेऽपि च ।
‘इतरेषां तु पापानां व्युत्थानं विद्यतेऽपि च ।
‘सुखस्यानन्तरं दुःखं दुःखस्यानन्तरं सुखम् ।
‘सुखस्यानन्तरं दुःखं दुःखस्यानन्तरं सुखम् ।
">‘तत्र भुक्त्वा पतन्त्येव ये द्विषन्ति जनार्दनम् ।
</span></p><span data-deva="‘इति सर्वत्र नियमः पञ्चकष्टे तु तत् सदा’ ॥ इत्यादि ॥ 15 ॥">
‘महातमसि मग्नानां न तेषामुत्थितिः क्वचित् ।
‘इतरेषां तु पापानां व्युत्थानं विद्यतेऽपि च ।
‘सुखस्यानन्तरं दुःखं दुःखस्यानन्तरं सुखम् ।
</span></p><span data-deva="
‘इति सर्वत्र नियमः पञ्चकष्टे तु तत् सदा’ ॥ इत्यादि ॥ 15 ॥">
‘इति सर्वत्र नियमः पञ्चकष्टे तु तत् सदा’ ॥ इत्यादि ॥ 15 ॥</span></div>
‘इति सर्वत्र नियमः पञ्चकष्टे तु तत् सदा’ ॥ इत्यादि ॥ 15 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनिष्टादिकार्यधिकरणम् ॥ 11 ॥">॥ इति अनिष्टादिकार्यधिकरणम् ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनिष्टादिकार्यधिकरणम् ॥ 11 ॥">॥ इति अनिष्टादिकार्यधिकरणम् ॥ 11 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सप्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A012"></span></p><h4 id="सप्ताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सप्ताधिकरणम्">सप्ताधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सप्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A012"></span></p><h4 id="सप्ताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सप्ताधिकरणम्">सप्ताधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V16" data-block-id="BS_C03_S01_V16" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(310)ओम् अपि सप्त ओम् ॥ 16-310 ॥">(310)ओम् अपि सप्त ओम् ॥ 16-310 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V16" data-block-id="BS_C03_S01_V16" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(310)ओम् अपि सप्त ओम् ॥ 16-310 ॥">(310)ओम् अपि सप्त ओम् ॥ 16-310 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V16" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V16" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V16_B1" data-verse="BS_C03_S01_V16" data-block-id="BS_C03_S01_V16_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bharatha-id"><span data-deva="‘रौरवोऽथ महांश्चैव वह्निर्वैतरणी तथा ।">‘रौरवोऽथ महांश्चैव वह्निर्वैतरणी तथा ।</span><br><span data-deva="कुम्भीपाक इति प्रोक्तान्यनित्यनरकाणि तु ॥">कुम्भीपाक इति प्रोक्तान्यनित्यनरकाणि तु ॥</span><br><span data-deva="तामिस्रश्चान्धतामिस्रो द्वौ नित्यौ सम्प्रकीर्तितौ ।">तामिस्रश्चान्धतामिस्रो द्वौ नित्यौ सम्प्रकीर्तितौ ।</span><br><span data-deva="इति सप्तप्रधानानि बलीयस्तूत्तरोत्तरम् ।">इति सप्तप्रधानानि बलीयस्तूत्तरोत्तरम् ।</span><br><span data-deva="एतानि क्रमशो गत्वैवारोहोऽथावरोहणम्’">एतानि क्रमशो गत्वैवारोहोऽथावरोहणम्’</span></span><span data-deva=" इति च भारते ॥ 16 ॥"> इति च भारते ॥ 16 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V16_B1" data-verse="BS_C03_S01_V16" data-block-id="BS_C03_S01_V16_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bharatha-id"><span data-deva="‘रौरवोऽथ महांश्चैव वह्निर्वैतरणी तथा ।">‘रौरवोऽथ महांश्चैव वह्निर्वैतरणी तथा ।</span><br><span data-deva="कुम्भीपाक इति प्रोक्तान्यनित्यनरकाणि तु ॥">कुम्भीपाक इति प्रोक्तान्यनित्यनरकाणि तु ॥</span><br><span data-deva="तामिस्रश्चान्धतामिस्रो द्वौ नित्यौ सम्प्रकीर्तितौ ।">तामिस्रश्चान्धतामिस्रो द्वौ नित्यौ सम्प्रकीर्तितौ ।</span><br><span data-deva="इति सप्तप्रधानानि बलीयस्तूत्तरोत्तरम् ।">इति सप्तप्रधानानि बलीयस्तूत्तरोत्तरम् ।</span><br><span data-deva="एतानि क्रमशो गत्वैवारोहोऽथावरोहणम्’">एतानि क्रमशो गत्वैवारोहोऽथावरोहणम्’</span></span><span data-deva="इति च भारते ॥ 16 ॥"> इति च भारते ॥ 16 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सप्ताधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति सप्ताधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सप्ताधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति सप्ताधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तद्व्यापाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A013"></span></p><h4 id="तद्व्यापाराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तद्व्यापाराधिकरणम्">तद्व्यापाराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तद्व्यापाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A013"></span></p><h4 id="तद्व्यापाराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तद्व्यापाराधिकरणम्">तद्व्यापाराधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V17_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V17_I01" data-verse="BS_C03_S01_V17" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V17_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V17_I01" data-verse="BS_C03_S01_V17" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="ईश्वरस्य नरकायुक्तेः ‘सर्वं विसृजति सर्वं विलापयति सर्वं रमयति सर्वं न रमयति सर्वं प्रवर्तयत्यन्तरस्मिन् निविष्टः’ इति कौषारवश्रुतिविरोध इत्यतो वक्ति –">ईश्वरस्य नरकायुक्तेः ‘सर्वं विसृजति सर्वं विलापयति सर्वं रमयति सर्वं न रमयति सर्वं प्रवर्तयत्यन्तरस्मिन् निविष्टः’ इति कौषारवश्रुतिविरोध इत्यतो वक्ति –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="ईश्वरस्य नरकायुक्तेः ‘सर्वं विसृजति सर्वं विलापयति सर्वं रमयति सर्वं न रमयति सर्वं प्रवर्तयत्यन्तरस्मिन् निविष्टः’ इति कौषारवश्रुतिविरोध इत्यतो वक्ति –">ईश्वरस्य नरकायुक्तेः ‘सर्वं विसृजति सर्वं विलापयति सर्वं रमयति सर्वं न रमयति सर्वं प्रवर्तयत्यन्तरस्मिन् निविष्टः’ इति कौषारवश्रुतिविरोध इत्यतो वक्ति –</span></div>
Line 2,835: Line 2,641:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V17_B1" data-verse="BS_C03_S01_V17" data-block-id="BS_C03_S01_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="चशब्दाददुःखानुभवेन ।">चशब्दाददुःखानुभवेन ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V17_B1" data-verse="BS_C03_S01_V17" data-block-id="BS_C03_S01_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="चशब्दाददुःखानुभवेन ।">चशब्दाददुःखानुभवेन ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V17_B2" data-verse="BS_C03_S01_V17" data-block-id="BS_C03_S01_V17_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स स्वर्गे स भूमौ स नरके सोऽन्धे तमसि प्रवृत्तिकृदेक एवानुविष्टो नासौ दुःखभुगीश्वरः प्रभुत्वात् सर्वं पश्यति सर्वं कारयति नासौ दुःखभुग् य एवं वेद’ इति पौत्रायणश्रुतेरविरोधः ।">‘स स्वर्गे स भूमौ स नरके सोऽन्धे तमसि प्रवृत्तिकृदेक एवानुविष्टो नासौ दुःखभुगीश्वरः प्रभुत्वात् सर्वं पश्यति सर्वं कारयति नासौ दुःखभुग् य एवं वेद’ इति पौत्रायणश्रुतेरविरोधः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V17_B2" data-verse="BS_C03_S01_V17" data-block-id="BS_C03_S01_V17_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स स्वर्गे स भूमौ स नरके सोऽन्धे तमसि प्रवृत्तिकृदेक एवानुविष्टो नासौ दुःखभुगीश्वरः प्रभुत्वात् सर्वं पश्यति सर्वं कारयति नासौ दुःखभुग् य एवं वेद’ इति पौत्रायणश्रुतेरविरोधः ।">‘स स्वर्गे स भूमौ स नरके सोऽन्धे तमसि प्रवृत्तिकृदेक एवानुविष्टो नासौ दुःखभुगीश्वरः प्रभुत्वात् सर्वं पश्यति सर्वं कारयति नासौ दुःखभुग् य एवं वेद’ इति पौत्रायणश्रुतेरविरोधः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V17_B3" data-verse="BS_C03_S01_V17" data-block-id="BS_C03_S01_V17_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavathatantra-id"><span data-deva="‘नरकेऽपि वसन्नीशो नासौ दुःखभुगुच्यते ।">‘नरकेऽपि वसन्नीशो नासौ दुःखभुगुच्यते ।</span><br><span data-deva="नीचोच्चतैव दुःखादेर्भोग इत्यभिधीयते ॥">नीचोच्चतैव दुःखादेर्भोग इत्यभिधीयते ॥</span><br><span data-deva="नासौ नीचोच्चतां याति पश्यत्येव प्रभुत्वतः’(छां.उ.५.१०.८)">नासौ नीचोच्चतां याति पश्यत्येव प्रभुत्वतः’(छां.उ.५.१०.८)</span></span></span><span data-deva=" इति भागवततन्त्रे ॥ 17 ॥"> इति भागवततन्त्रे ॥ 17 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V17_B3" data-verse="BS_C03_S01_V17" data-block-id="BS_C03_S01_V17_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavathatantra-id"><span data-deva="‘नरकेऽपि वसन्नीशो नासौ दुःखभुगुच्यते ।">‘नरकेऽपि वसन्नीशो नासौ दुःखभुगुच्यते ।</span><br><span data-deva="नीचोच्चतैव दुःखादेर्भोग इत्यभिधीयते ॥">नीचोच्चतैव दुःखादेर्भोग इत्यभिधीयते ॥</span><br><span data-deva="नासौ नीचोच्चतां याति पश्यत्येव प्रभुत्वतः’(छां.उ.५.१०.८)">नासौ नीचोच्चतां याति पश्यत्येव प्रभुत्वतः’(छां.उ.५.१०.८)</span></span></span><span data-deva="इति भागवततन्त्रे ॥ 17 ॥"> इति भागवततन्त्रे ॥ 17 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तद्व्यापाराधिकरणम् ॥ 13 ॥">॥ इति तद्व्यापाराधिकरणम् ॥ 13 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तद्व्यापाराधिकरणम् ॥ 13 ॥">॥ इति तद्व्यापाराधिकरणम् ॥ 13 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विद्याकर्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A014"></span></p><h4 id="विद्याकर्माधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="विद्याकर्माधिकरणम्">विद्याकर्माधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विद्याकर्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A014"></span></p><h4 id="विद्याकर्माधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="विद्याकर्माधिकरणम्">विद्याकर्माधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V18_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V18_I01" data-verse="BS_C03_S01_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V18_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V18_I01" data-verse="BS_C03_S01_V18" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अथैतयोः पथोर्न कतरेण च तानीमानि क्षुद्रमिश्राण्यसकृदावर्तीनि भूतानि भवन्ति जायस्व म्रियस्वेत्येतत् तृतीयं स्थानम्’(छां.उ.५.१०.८) इति गतिस्वातन्त्र्यं भूतानां प्रतीयत इत्यत आह-">‘अथैतयोः पथोर्न कतरेण च तानीमानि क्षुद्रमिश्राण्यसकृदावर्तीनि भूतानि भवन्ति जायस्व म्रियस्वेत्येतत् तृतीयं स्थानम्’(छां.उ.५.१०.८) इति गतिस्वातन्त्र्यं भूतानां प्रतीयत इत्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘अथैतयोः पथोर्न कतरेण च तानीमानि क्षुद्रमिश्राण्यसकृदावर्तीनि भूतानि भवन्ति जायस्व म्रियस्वेत्येतत् तृतीयं स्थानम्’(छां.उ.५.१०.८) इति गतिस्वातन्त्र्यं भूतानां प्रतीयत इत्यत आह-">‘अथैतयोः पथोर्न कतरेण च तानीमानि क्षुद्रमिश्राण्यसकृदावर्तीनि भूतानि भवन्ति जायस्व म्रियस्वेत्येतत् तृतीयं स्थानम्’(छां.उ.५.१०.८) इति गतिस्वातन्त्र्यं भूतानां प्रतीयत इत्यत आह-</span></div>
Line 2,848: Line 2,654:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति विद्याकर्माधिकरणम् ॥ 14 ॥">इति विद्याकर्माधिकरणम् ॥ 14 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति विद्याकर्माधिकरणम् ॥ 14 ॥">इति विद्याकर्माधिकरणम् ॥ 14 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="महातमोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A015"></span></p><h4 id="महातमोऽधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.AE.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="महातमोऽधिकरणम्">महातमोऽधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="महातमोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A015"></span></p><h4 id="महातमोऽधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.AE.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.AE.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="महातमोऽधिकरणम्">महातमोऽधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V19_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V19_I01" data-verse="BS_C03_S01_V19" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V19_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V19_I01" data-verse="BS_C03_S01_V19" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘यत्र दुःखं सुखं तत्र सर्वत्रापि प्रतीयते ।">‘यत्र दुःखं सुखं तत्र सर्वत्रापि प्रतीयते ।</span><br><span data-deva="अपि नीचगतौ किञ्चित् किमु मानुषदेहिनः’ ॥ इति वचनान्महातमस्यपि सुखप्राप्तिरित्यत आह-">अपि नीचगतौ किञ्चित् किमु मानुषदेहिनः’ ॥ इति वचनान्महातमस्यपि सुखप्राप्तिरित्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘यत्र दुःखं सुखं तत्र सर्वत्रापि प्रतीयते ।">‘यत्र दुःखं सुखं तत्र सर्वत्रापि प्रतीयते ।</span><br><span data-deva="अपि नीचगतौ किञ्चित् किमु मानुषदेहिनः’ ॥ इति वचनान्महातमस्यपि सुखप्राप्तिरित्यत आह-">अपि नीचगतौ किञ्चित् किमु मानुषदेहिनः’ ॥ इति वचनान्महातमस्यपि सुखप्राप्तिरित्यत आह-</span></div>
Line 2,854: Line 2,660:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V19" data-block-id="BS_C03_S01_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(313)ओं न तृतीये तथोपलब्धेः ओम् ॥ 03-01-19 ॥">(313)ओं न तृतीये तथोपलब्धेः ओम् ॥ 03-01-19 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V19" data-block-id="BS_C03_S01_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(313)ओं न तृतीये तथोपलब्धेः ओम् ॥ 03-01-19 ॥">(313)ओं न तृतीये तथोपलब्धेः ओम् ॥ 03-01-19 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V19" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V19" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V19" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V19" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V19_B1" data-verse="BS_C03_S01_V19" data-block-id="BS_C03_S01_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अथाविद्वानकर्माऽवाग्गच्छति त्रिधा ह वाऽवाग् गच्छति तिर्यग् यातना तम इति । द्वे वाव सुखानुवृत्ते, न तमः सुखानुवृत्तं केवलं ह्येवात्र दुःखं भवति’ इति श्रुतेर्न तृतीयावाग्गतौ सुखम् ॥ 19 ॥">‘अथाविद्वानकर्माऽवाग्गच्छति त्रिधा ह वाऽवाग् गच्छति तिर्यग् यातना तम इति ।  द्वे वाव सुखानुवृत्ते, न तमः सुखानुवृत्तं केवलं ह्येवात्र दुःखं भवति’ इति श्रुतेर्न तृतीयावाग्गतौ सुखम् ॥ 19 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V19_B1" data-verse="BS_C03_S01_V19" data-block-id="BS_C03_S01_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अथाविद्वानकर्माऽवाग्गच्छति त्रिधा ह वाऽवाग् गच्छति तिर्यग् यातना तम इति । द्वे वाव सुखानुवृत्ते, न तमः सुखानुवृत्तं केवलं ह्येवात्र दुःखं भवति’ इति श्रुतेर्न तृतीयावाग्गतौ सुखम् ॥ 19 ॥">‘अथाविद्वानकर्माऽवाग्गच्छति त्रिधा ह वाऽवाग् गच्छति तिर्यग् यातना तम इति ।  द्वे वाव सुखानुवृत्ते, न तमः सुखानुवृत्तं केवलं ह्येवात्र दुःखं भवति’ इति श्रुतेर्न तृतीयावाग्गतौ सुखम् ॥ 19 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V20" data-block-id="BS_C03_S01_V20" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(314)ओं स्मर्यतेऽपि च लोके ओम् ॥ 03-01-20 ॥">(314)ओं स्मर्यतेऽपि च लोके ओम् ॥ 03-01-20 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V20" data-block-id="BS_C03_S01_V20" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(314)ओं स्मर्यतेऽपि च लोके ओम् ॥ 03-01-20 ॥">(314)ओं स्मर्यतेऽपि च लोके ओम् ॥ 03-01-20 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V20" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V20" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V20_B1" data-verse="BS_C03_S01_V20" data-block-id="BS_C03_S01_V20_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘तिर्यक्षु नरके चैव सुखलेशो विधीयते ।">‘तिर्यक्षु नरके चैव सुखलेशो विधीयते ।</span><br><span data-deva="नान्धे तमसि मग्नानां सुखलेशोऽपि कश्चन’">नान्धे तमसि मग्नानां सुखलेशोऽपि कश्चन’</span></span></span><span data-deva=" इति भविष्यत्पर्वणि ।"> इति भविष्यत्पर्वणि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V20_B1" data-verse="BS_C03_S01_V20" data-block-id="BS_C03_S01_V20_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘तिर्यक्षु नरके चैव सुखलेशो विधीयते ।">‘तिर्यक्षु नरके चैव सुखलेशो विधीयते ।</span><br><span data-deva="नान्धे तमसि मग्नानां सुखलेशोऽपि कश्चन’">नान्धे तमसि मग्नानां सुखलेशोऽपि कश्चन’</span></span></span><span data-deva="इति भविष्यत्पर्वणि ।"> इति भविष्यत्पर्वणि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V20_B3" data-verse="BS_C03_S01_V20" data-block-id="BS_C03_S01_V20_B3" style="position: relative;"><span data-deva="लोकसिद्धं चैतत्। चशब्दाल्लोकसिद्धिरपि स्मार्तेत्याह ।">लोकसिद्धं चैतत्। चशब्दाल्लोकसिद्धिरपि स्मार्तेत्याह ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V20_B3" data-verse="BS_C03_S01_V20" data-block-id="BS_C03_S01_V20_B3" style="position: relative;"><span data-deva="लोकसिद्धं चैतत्। चशब्दाल्लोकसिद्धिरपि स्मार्तेत्याह ।">लोकसिद्धं चैतत्। चशब्दाल्लोकसिद्धिरपि स्मार्तेत्याह ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V20_B4" data-verse="BS_C03_S01_V20" data-block-id="BS_C03_S01_V20_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘अतिप्रिये यथा राजा न दुःखं सहते क्वचित् ।">‘अतिप्रिये यथा राजा न दुःखं सहते क्वचित् ।</span><br><span data-deva="अत्यप्रिये सुखमपि तथैव परमेश्वरः’">अत्यप्रिये सुखमपि तथैव परमेश्वरः’</span></span></span><span data-deva="इति हि ब्राह्मे ॥ 20 ॥">इति हि ब्राह्मे ॥ 20 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V20_B4" data-verse="BS_C03_S01_V20" data-block-id="BS_C03_S01_V20_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘अतिप्रिये यथा राजा न दुःखं सहते क्वचित् ।">‘अतिप्रिये यथा राजा न दुःखं सहते क्वचित् ।</span><br><span data-deva="अत्यप्रिये सुखमपि तथैव परमेश्वरः’">अत्यप्रिये सुखमपि तथैव परमेश्वरः’</span></span></span><span data-deva="इति हि ब्राह्मे ॥ 20 ॥">इति हि ब्राह्मे ॥ 20 ॥</span></div>
Line 2,864: Line 2,670:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V21" data-block-id="BS_C03_S01_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(315)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-01-21 ॥">(315)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-01-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V21" data-block-id="BS_C03_S01_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(315)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-01-21 ॥">(315)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-01-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V21" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V21" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V21_B1" data-verse="BS_C03_S01_V21" data-block-id="BS_C03_S01_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘नारायणप्रसादेन समिद्धज्ञानचक्षुषा ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V21_B1" data-verse="BS_C03_S01_V21" data-block-id="BS_C03_S01_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘नारायणप्रसादेन समिद्धज्ञानचक्षुषा ।">‘नारायणप्रसादेन समिद्धज्ञानचक्षुषा ।
">‘नारायणप्रसादेन समिद्धज्ञानचक्षुषा ।
</span><p><span data-deva="अत्यन्तदुःखसल्लीनान् निश्येषसुखवर्जितान् ॥ नित्यमेव तथाभूतान् विमिश्रांश्च गणान् बहून् । निरस्ताशेषदुःखांश्च नित्यानन्दैकभागिनः ॥">अत्यन्तदुःखसल्लीनान् निश्येषसुखवर्जितान् ॥
</span><p><span data-deva="अत्यन्तदुःखसल्लीनान् निश्येषसुखवर्जितान् ॥
नित्यमेव तथाभूतान् विमिश्रांश्च गणान् बहून् ।
निरस्ताशेषदुःखांश्च नित्यानन्दैकभागिनः ॥
">अत्यन्तदुःखसल्लीनान् निश्येषसुखवर्जितान् ॥
नित्यमेव तथाभूतान् विमिश्रांश्च गणान् बहून् ।
नित्यमेव तथाभूतान् विमिश्रांश्च गणान् बहून् ।
निरस्ताशेषदुःखांश्च नित्यानन्दैकभागिनः ॥
निरस्ताशेषदुःखांश्च नित्यानन्दैकभागिनः ॥
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="अपश्यत् त्रिविधान् ब्रह्मा साक्षादेव चतुर्मुखः॥’ इति दर्शनवचनाच्च पाद्मे ॥ 21 ॥">
अपश्यत् त्रिविधान् ब्रह्मा साक्षादेव चतुर्मुखः॥’ इति दर्शनवचनाच्च पाद्मे ॥ 21 ॥">
अपश्यत् त्रिविधान् ब्रह्मा साक्षादेव चतुर्मुखः॥’ इति दर्शनवचनाच्च पाद्मे ॥ 21 ॥</span></div>
अपश्यत् त्रिविधान् ब्रह्मा साक्षादेव चतुर्मुखः॥’ इति दर्शनवचनाच्च पाद्मे ॥ 21 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 2,882: Line 2,683:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V23" data-block-id="BS_C03_S01_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(317)ओं स्मरणाच्च ओम् ॥ 03-01-23 ॥">(317)ओं स्मरणाच्च ओम् ॥ 03-01-23 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V23" data-block-id="BS_C03_S01_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(317)ओं स्मरणाच्च ओम् ॥ 03-01-23 ॥">(317)ओं स्मरणाच्च ओम् ॥ 03-01-23 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V23" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V23" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V23_B1" data-verse="BS_C03_S01_V23" data-block-id="BS_C03_S01_V23_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘महातमस्त्रिधा प्रोक्तमूर्ध्वं मध्यं तथाऽधरम् ।">‘महातमस्त्रिधा प्रोक्तमूर्ध्वं मध्यं तथाऽधरम् ।</span><br><span data-deva="श्रवणादेव मूर्च्छादिरधरस्य यतो भवेत् ॥">श्रवणादेव मूर्च्छादिरधरस्य यतो भवेत् ॥</span><br><span data-deva="तस्मान्न विस्तरेणैतत् कथ्यते राजसत्तम॥’">तस्मान्न विस्तरेणैतत् कथ्यते राजसत्तम॥’</span></span></span><span data-deva=" इति कौर्मे ॥ 23 ॥"> इति कौर्मे ॥ 23 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V23_B1" data-verse="BS_C03_S01_V23" data-block-id="BS_C03_S01_V23_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘महातमस्त्रिधा प्रोक्तमूर्ध्वं मध्यं तथाऽधरम् ।">‘महातमस्त्रिधा प्रोक्तमूर्ध्वं मध्यं तथाऽधरम् ।</span><br><span data-deva="श्रवणादेव मूर्च्छादिरधरस्य यतो भवेत् ॥">श्रवणादेव मूर्च्छादिरधरस्य यतो भवेत् ॥</span><br><span data-deva="तस्मान्न विस्तरेणैतत् कथ्यते राजसत्तम॥’">तस्मान्न विस्तरेणैतत् कथ्यते राजसत्तम॥’</span></span></span><span data-deva="इति कौर्मे ॥ 23 ॥"> इति कौर्मे ॥ 23 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति महातमोऽधिकरणम् (नतृतीयाधिकरणम्) ॥ 15 ॥">॥ इति महातमोऽधिकरणम् (नतृतीयाधिकरणम्) ॥ 15 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति महातमोऽधिकरणम् (नतृतीयाधिकरणम्) ॥ 15 ॥">॥ इति महातमोऽधिकरणम् (नतृतीयाधिकरणम्) ॥ 15 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तत्स्वाभाव्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A016"></span></p><h4 id="तत्स्वाभाव्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तत्स्वाभाव्याधिकरणम्">तत्स्वाभाव्याधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तत्स्वाभाव्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A016"></span></p><h4 id="तत्स्वाभाव्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तत्स्वाभाव्याधिकरणम्">तत्स्वाभाव्याधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V24_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V24_I01" data-verse="BS_C03_S01_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V24_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V24_I01" data-verse="BS_C03_S01_V24" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘धूमो भूत्वाऽभ्रं भवति’(छां.उ.५.१०.५,काषायणश्रुतौ) इत्याद्यन्यभावः श्रूयते । स कथमित्यतो ब्रवीति-">‘धूमो भूत्वाऽभ्रं भवति’(छां.उ.५.१०.५,काषायणश्रुतौ) इत्याद्यन्यभावः श्रूयते । स कथमित्यतो ब्रवीति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘धूमो भूत्वाऽभ्रं भवति’(छां.उ.५.१०.५,काषायणश्रुतौ) इत्याद्यन्यभावः श्रूयते । स कथमित्यतो ब्रवीति-">‘धूमो भूत्वाऽभ्रं भवति’(छां.उ.५.१०.५,काषायणश्रुतौ) इत्याद्यन्यभावः श्रूयते । स कथमित्यतो ब्रवीति-</span></div>
Line 2,893: Line 2,694:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V24_B1" data-verse="BS_C03_S01_V24" data-block-id="BS_C03_S01_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="धूमादिषु प्रविश्य तद्गतौ गतिः स्थितौ स्थितिरित्यादिरेव तद्भावापत्तिः ।">धूमादिषु प्रविश्य तद्गतौ गतिः स्थितौ स्थितिरित्यादिरेव तद्भावापत्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V24_B1" data-verse="BS_C03_S01_V24" data-block-id="BS_C03_S01_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="धूमादिषु प्रविश्य तद्गतौ गतिः स्थितौ स्थितिरित्यादिरेव तद्भावापत्तिः ।">धूमादिषु प्रविश्य तद्गतौ गतिः स्थितौ स्थितिरित्यादिरेव तद्भावापत्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V24_B2" data-verse="BS_C03_S01_V24" data-block-id="BS_C03_S01_V24_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न ह्यन्यस्यान्यभावो युज्यते । न च तत्पदप्राप्तिः ।">न ह्यन्यस्यान्यभावो युज्यते । न च तत्पदप्राप्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V24_B2" data-verse="BS_C03_S01_V24" data-block-id="BS_C03_S01_V24_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न ह्यन्यस्यान्यभावो युज्यते । न च तत्पदप्राप्तिः ।">न ह्यन्यस्यान्यभावो युज्यते । न च तत्पदप्राप्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V24_B2" data-verse="BS_C03_S01_V24" data-block-id="BS_C03_S01_V24_B2" style="position: relative;"><span data-deva="गारुडे च-
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V24_B2" data-verse="BS_C03_S01_V24" data-block-id="BS_C03_S01_V24_B2" style="position: relative;"><span data-deva="गारुडे च-">गारुडे च-
">गारुडे च-
</span><p><span data-deva="धूमादिभावप्राप्तिश्च तद्गतौ गतिरेव तु । स्थितौ स्थितिः प्रवेशश्च लघुत्वादिस्तथैव च ॥ न ह्यन्यस्यान्यथाभावो न च तत्पदमिष्यते । विद्यागम्यं पदं यस्मात् न तत्प्राप्यं हि कर्मणा॥ एकदेशस्वभावेन वागभेदाऽपि युज्यते ।">धूमादिभावप्राप्तिश्च तद्गतौ गतिरेव तु ।
</span><p><span data-deva="धूमादिभावप्राप्तिश्च तद्गतौ गतिरेव तु ।
स्थितौ स्थितिः प्रवेशश्च लघुत्वादिस्तथैव च ॥
स्थितौ स्थितिः प्रवेशश्च लघुत्वादिस्तथैव च ॥
न ह्यन्यस्यान्यथाभावो न च तत्पदमिष्यते ।
न ह्यन्यस्यान्यथाभावो न च तत्पदमिष्यते ।
विद्यागम्यं पदं यस्मात् न तत्प्राप्यं हि कर्मणा॥
विद्यागम्यं पदं यस्मात् न तत्प्राप्यं हि कर्मणा॥
एकदेशस्वभावेन वागभेदाऽपि युज्यते ।
एकदेशस्वभावेन वागभेदाऽपि युज्यते ।
">धूमादिभावप्राप्तिश्च तद्गतौ गतिरेव तु ।
</span></p><span data-deva="यथा जीवः परं ब्रह्म ब्रह्मेदं जगदित्यपि॥’ इति ॥ 24 ॥">
स्थितौ स्थितिः प्रवेशश्च लघुत्वादिस्तथैव च ॥
न ह्यन्यस्यान्यथाभावो न च तत्पदमिष्यते ।
विद्यागम्यं पदं यस्मात् न तत्प्राप्यं हि कर्मणा॥
एकदेशस्वभावेन वागभेदाऽपि युज्यते ।
</span></p><span data-deva="
यथा जीवः परं ब्रह्म ब्रह्मेदं जगदित्यपि॥’ इति ॥ 24 ॥">
यथा जीवः परं ब्रह्म ब्रह्मेदं जगदित्यपि॥’ इति ॥ 24 ॥</span></div>
यथा जीवः परं ब्रह्म ब्रह्मेदं जगदित्यपि॥’ इति ॥ 24 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तत्स्वाभाव्याधिकरणम् ॥ 16 ॥">॥ इति तत्स्वाभाव्याधिकरणम् ॥ 16 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तत्स्वाभाव्याधिकरणम् ॥ 16 ॥">॥ इति तत्स्वाभाव्याधिकरणम् ॥ 16 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नातिचिरेणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A017"></span></p><h4 id="नातिचिरेणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.9A.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नातिचिरेणाधिकरणम्">नातिचिरेणाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नातिचिरेणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A017"></span></p><h4 id="नातिचिरेणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.9A.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.9A.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नातिचिरेणाधिकरणम्">नातिचिरेणाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V25_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V25_I01" data-verse="BS_C03_S01_V25" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V25_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V25_I01" data-verse="BS_C03_S01_V25" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="बहुस्थानगमनात् कल्पान्तमप्येवं स्यादित्यत आह-">बहुस्थानगमनात् कल्पान्तमप्येवं स्यादित्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="बहुस्थानगमनात् कल्पान्तमप्येवं स्यादित्यत आह-">बहुस्थानगमनात् कल्पान्तमप्येवं स्यादित्यत आह-</span></div>
Line 2,916: Line 2,710:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V25" data-block-id="BS_C03_S01_V25" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(319)ओं नातिचिरेण विशेषात् ओम् ॥ 03-01-25 ॥">(319)ओं नातिचिरेण विशेषात् ओम् ॥ 03-01-25 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V25" data-block-id="BS_C03_S01_V25" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(319)ओं नातिचिरेण विशेषात् ओम् ॥ 03-01-25 ॥">(319)ओं नातिचिरेण विशेषात् ओम् ॥ 03-01-25 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V25" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V25" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V25" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V25" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V25_B1" data-verse="BS_C03_S01_V25" data-block-id="BS_C03_S01_V25_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Naradiya-id"><span data-deva="‘तद्य इह रमणीयचरणा अभ्याशो ह यत् ते रमणीयां योनिमापद्यन्ते’(छां.उ.५.१०.७)">‘तद्य इह रमणीयचरणा अभ्याशो ह यत् ते रमणीयां योनिमापद्यन्ते’(छां.उ.५.१०.७)</span></span></span><span data-deva=" इति विशेषान्नातिचिरेण ॥"> इति विशेषान्नातिचिरेण ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V25_B1" data-verse="BS_C03_S01_V25" data-block-id="BS_C03_S01_V25_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Naradiya-id"><span data-deva="‘तद्य इह रमणीयचरणा अभ्याशो ह यत् ते रमणीयां योनिमापद्यन्ते’(छां.उ.५.१०.७)">‘तद्य इह रमणीयचरणा अभ्याशो ह यत् ते रमणीयां योनिमापद्यन्ते’(छां.उ.५.१०.७)</span></span></span><span data-deva="इति विशेषान्नातिचिरेण ॥"> इति विशेषान्नातिचिरेण ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V25_B2" data-verse="BS_C03_S01_V25" data-block-id="BS_C03_S01_V25_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishat-id"><span data-deva="‘स्वर्गाल्लोकादवाक् प्राप्तो वत्सरात् पूर्वमेव तु ।">‘स्वर्गाल्लोकादवाक् प्राप्तो वत्सरात् पूर्वमेव तु ।</span><br><span data-deva="मातुः शरीरमाप्नोति पर्यटन् यत्र तत्र च॥’(छां.उ.५.१०.७)">मातुः शरीरमाप्नोति पर्यटन् यत्र तत्र च॥’(छां.उ.५.१०.७)</span></span></span><span data-deva=" इति च नारदीये ॥ 25 ॥"> इति च नारदीये ॥ 25 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V25_B2" data-verse="BS_C03_S01_V25" data-block-id="BS_C03_S01_V25_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishat-id"><span data-deva="‘स्वर्गाल्लोकादवाक् प्राप्तो वत्सरात् पूर्वमेव तु ।">‘स्वर्गाल्लोकादवाक् प्राप्तो वत्सरात् पूर्वमेव तु ।</span><br><span data-deva="मातुः शरीरमाप्नोति पर्यटन् यत्र तत्र च॥’(छां.उ.५.१०.७)">मातुः शरीरमाप्नोति पर्यटन् यत्र तत्र च॥’(छां.उ.५.१०.७)</span></span></span><span data-deva="इति च नारदीये ॥ 25 ॥"> इति च नारदीये ॥ 25 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नातिचिरेणाधिकरणम् (अचिरप्राप्त्यधिकरणम्) ॥ 17 ॥">॥ इति नातिचिरेणाधिकरणम् (अचिरप्राप्त्यधिकरणम्) ॥ 17 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नातिचिरेणाधिकरणम् (अचिरप्राप्त्यधिकरणम्) ॥ 17 ॥">॥ इति नातिचिरेणाधिकरणम् (अचिरप्राप्त्यधिकरणम्) ॥ 17 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्याधिष्ठिताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A018"></span></p><h4 id="अन्याधिष्ठिताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.A0.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्याधिष्ठिताधिकरणम्">अन्याधिष्ठिताधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्याधिष्ठिताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A018"></span></p><h4 id="अन्याधिष्ठिताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.A0.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.A0.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्याधिष्ठिताधिकरणम्">अन्याधिष्ठिताधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V26_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V26_I01" data-verse="BS_C03_S01_V26" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V26_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V26_I01" data-verse="BS_C03_S01_V26" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘त इह व्रीहियवा ओषधिवनस्पतयस्तिलमाषा इति जायन्ते’(छां.उ.५.१०.६) इति श्रवणादनर्थफलत्वं यज्ञादेरित्यतो वक्ति-">‘त इह व्रीहियवा ओषधिवनस्पतयस्तिलमाषा इति जायन्ते’(छां.उ.५.१०.६) इति श्रवणादनर्थफलत्वं यज्ञादेरित्यतो वक्ति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘त इह व्रीहियवा ओषधिवनस्पतयस्तिलमाषा इति जायन्ते’(छां.उ.५.१०.६) इति श्रवणादनर्थफलत्वं यज्ञादेरित्यतो वक्ति-">‘त इह व्रीहियवा ओषधिवनस्पतयस्तिलमाषा इति जायन्ते’(छां.उ.५.१०.६) इति श्रवणादनर्थफलत्वं यज्ञादेरित्यतो वक्ति-</span></div>
Line 2,934: Line 2,728:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V27" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V27" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V27" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V27" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V27_B5" data-verse="BS_C03_S01_V27" data-block-id="BS_C03_S01_V27_B5" style="position: relative;"><span data-deva="हिंसारूपत्वात् पापस्यापि सम्भवाद्धुःखं च भवत्विति चेन्न। शब्दविहितत्वात्॥">हिंसारूपत्वात् पापस्यापि सम्भवाद्धुःखं च भवत्विति चेन्न। शब्दविहितत्वात्॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V27_B5" data-verse="BS_C03_S01_V27" data-block-id="BS_C03_S01_V27_B5" style="position: relative;"><span data-deva="हिंसारूपत्वात् पापस्यापि सम्भवाद्धुःखं च भवत्विति चेन्न। शब्दविहितत्वात्॥">हिंसारूपत्वात् पापस्यापि सम्भवाद्धुःखं च भवत्विति चेन्न। शब्दविहितत्वात्॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V27_B6" data-verse="BS_C03_S01_V27" data-block-id="BS_C03_S01_V27_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘हिंसा त्ववैदिका या तु तयाऽनर्थो ध्रुवं भवेत्।">‘हिंसा त्ववैदिका या तु तयाऽनर्थो ध्रुवं भवेत्।</span><br><span data-deva="वेदोक्तया हिंसया तु नैवानर्थः कथञ्चन’">वेदोक्तया हिंसया तु नैवानर्थः कथञ्चन’</span></span></span><span data-deva=" इति वाराहे॥ 27 ॥"> इति वाराहे॥ 27 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V27_B6" data-verse="BS_C03_S01_V27" data-block-id="BS_C03_S01_V27_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘हिंसा त्ववैदिका या तु तयाऽनर्थो ध्रुवं भवेत्।">‘हिंसा त्ववैदिका या तु तयाऽनर्थो ध्रुवं भवेत्।</span><br><span data-deva="वेदोक्तया हिंसया तु नैवानर्थः कथञ्चन’">वेदोक्तया हिंसया तु नैवानर्थः कथञ्चन’</span></span></span><span data-deva="इति वाराहे॥ 27 ॥"> इति वाराहे॥ 27 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="रेतोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A019"></span></p><h4 id="रेतोऽधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.A4.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="रेतोऽधिकरणम्">रेतोऽधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="रेतोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A019"></span></p><h4 id="रेतोऽधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.A4.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.A4.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="रेतोऽधिकरणम्">रेतोऽधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V28_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V28_I01" data-verse="BS_C03_S01_V28" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V28_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V28_I01" data-verse="BS_C03_S01_V28" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘स्वर्गादवाग्गतश्चापि मातुरेवोदरं व्रजेत्’ इति वचनात् ‘य एव गृही भवति यो वा रेतः सिञ्चति तमेवानुविशति’इति श्रुतिः कथमित्यत आह-">‘स्वर्गादवाग्गतश्चापि मातुरेवोदरं व्रजेत्’ इति वचनात्  ‘य एव गृही भवति यो वा रेतः सिञ्चति तमेवानुविशति’इति श्रुतिः कथमित्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘स्वर्गादवाग्गतश्चापि मातुरेवोदरं व्रजेत्’ इति वचनात् ‘य एव गृही भवति यो वा रेतः सिञ्चति तमेवानुविशति’इति श्रुतिः कथमित्यत आह-">‘स्वर्गादवाग्गतश्चापि मातुरेवोदरं व्रजेत्’ इति वचनात्  ‘य एव गृही भवति यो वा रेतः सिञ्चति तमेवानुविशति’इति श्रुतिः कथमित्यत आह-</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V28" data-block-id="BS_C03_S01_V28" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(322)ओं रेतःसिग्योगोऽथ ओम् ॥ 03-01-28॥">(322)ओं रेतःसिग्योगोऽथ ओम् ॥ 03-01-28॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S01_V28" data-block-id="BS_C03_S01_V28" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(322)ओं रेतःसिग्योगोऽथ ओम् ॥ 03-01-28॥">(322)ओं रेतःसिग्योगोऽथ ओम् ॥ 03-01-28॥</span></span></span></div>
Line 2,946: Line 2,740:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति रेतोऽधिकरणम् ॥ 19 ॥">॥ इति रेतोऽधिकरणम् ॥ 19 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति रेतोऽधिकरणम् ॥ 19 ॥">॥ इति रेतोऽधिकरणम् ॥ 19 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="योन्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A020"></span></p><h4 id="योन्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="योन्यधिकरणम्">योन्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S01_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="योन्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A020"></span></p><h4 id="योन्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="योन्यधिकरणम्">योन्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V29_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V29_I01" data-verse="BS_C03_S01_V29" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V29_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V29_I01" data-verse="BS_C03_S01_V29" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘देहं गर्भस्थितं क्‍वापि प्रविशेत् स्वर्गतो गतः’ इति वचनात् पश्चादेव प्रविशतीत्यत आह-">‘देहं गर्भस्थितं क्‍वापि प्रविशेत् स्वर्गतो गतः’ इति वचनात् पश्चादेव प्रविशतीत्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘देहं गर्भस्थितं क्‍वापि प्रविशेत् स्वर्गतो गतः’ इति वचनात् पश्चादेव प्रविशतीत्यत आह-">‘देहं गर्भस्थितं क्‍वापि प्रविशेत् स्वर्गतो गतः’ इति वचनात् पश्चादेव प्रविशतीत्यत आह-</span></div>
Line 2,953: Line 2,747:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V29" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V29" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V29" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V29" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V29_B1" data-verse="BS_C03_S01_V29" data-block-id="BS_C03_S01_V29_B1" style="position: relative;"><span data-deva="पितृशरीरान्मातृयोनिमनुप्रविश्य तत एव शरीरमाप्नोति ।">पितृशरीरान्मातृयोनिमनुप्रविश्य तत एव शरीरमाप्नोति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V29_B1" data-verse="BS_C03_S01_V29" data-block-id="BS_C03_S01_V29_B1" style="position: relative;"><span data-deva="पितृशरीरान्मातृयोनिमनुप्रविश्य तत एव शरीरमाप्नोति ।">पितृशरीरान्मातृयोनिमनुप्रविश्य तत एव शरीरमाप्नोति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V29_B2" data-verse="BS_C03_S01_V29" data-block-id="BS_C03_S01_V29_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Poushyayana-id"><span data-deva="‘दिवः स्थास्नून् गच्छति स्थास्नुभ्यः पितरं पितुर्मातरं मातुः शरीरं शरीरेण जायत इति सम्मितमथासम्मितं स्थास्नुभ्यो जायते पितुर्मातुरन्तरे वा गर्भे वा बहिर्वा’">‘दिवः स्थास्नून् गच्छति स्थास्नुभ्यः पितरं पितुर्मातरं मातुः शरीरं शरीरेण जायत इति सम्मितमथासम्मितं स्थास्नुभ्यो जायते पितुर्मातुरन्तरे वा गर्भे वा बहिर्वा’</span></span></span><span data-deva=" इति पौष्यायणश्रुतेः ॥"> इति पौष्यायणश्रुतेः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V29_B2" data-verse="BS_C03_S01_V29" data-block-id="BS_C03_S01_V29_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Poushyayana-id"><span data-deva="‘दिवः स्थास्नून् गच्छति स्थास्नुभ्यः पितरं पितुर्मातरं मातुः शरीरं शरीरेण जायत इति सम्मितमथासम्मितं स्थास्नुभ्यो जायते पितुर्मातुरन्तरे वा गर्भे वा बहिर्वा’">‘दिवः स्थास्नून् गच्छति स्थास्नुभ्यः पितरं पितुर्मातरं मातुः शरीरं शरीरेण जायत इति सम्मितमथासम्मितं स्थास्नुभ्यो जायते पितुर्मातुरन्तरे वा गर्भे वा बहिर्वा’</span></span></span><span data-deva="इति पौष्यायणश्रुतेः ॥"> इति पौष्यायणश्रुतेः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V29_B3" data-verse="BS_C03_S01_V29" data-block-id="BS_C03_S01_V29_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘स्थावराणि दिवः प्राप्तः स्थावरेभ्यश्च पूरुषम् ।">‘स्थावराणि दिवः प्राप्तः स्थावरेभ्यश्च पूरुषम् ।</span><br><span data-deva="पुरुषात् स्त्रियमापन्नस्ततो देहं यथाक्रमम् ॥">पुरुषात् स्त्रियमापन्नस्ततो देहं यथाक्रमम् ॥</span></span>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S01_V29_B3" data-verse="BS_C03_S01_V29" data-block-id="BS_C03_S01_V29_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘स्थावराणि दिवः प्राप्तः स्थावरेभ्यश्च पूरुषम् ।">‘स्थावराणि दिवः प्राप्तः स्थावरेभ्यश्च पूरुषम् ।</span><br><span data-deva="पुरुषात् स्त्रियमापन्नस्ततो देहं यथाक्रमम् ॥">पुरुषात् स्त्रियमापन्नस्ततो देहं यथाक्रमम् ॥</span></span>
<p><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="देहेन जायते जन्तुरिति सामान्यतो जनिः ।">देहेन जायते जन्तुरिति सामान्यतो जनिः ।</span><br><span data-deva="विशेषवचनं(जननं) चापि प्रोच्यमानं निबोध मे ॥">विशेषवचनं(जननं) चापि प्रोच्यमानं निबोध मे ॥</span></span>
<p><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="देहेन जायते जन्तुरिति सामान्यतो जनिः ।">देहेन जायते जन्तुरिति सामान्यतो जनिः ।</span><br><span data-deva="विशेषवचनं(जननं) चापि प्रोच्यमानं निबोध मे ॥">विशेषवचनं(जननं) चापि प्रोच्यमानं निबोध मे ॥</span></span>
</p>
</p>
<span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="स्थास्नुष्वथापि पुरुषे प्रमादायामथापि वा ।">स्थास्नुष्वथापि पुरुषे प्रमादायामथापि वा ।</span><br><span data-deva="गर्भे वा बहिरेवाथ क्वचित् स्थानान्तरेषु च॥’">गर्भे वा बहिरेवाथ क्वचित् स्थानान्तरेषु च॥’</span></span><span data-deva=" इति ब्राह्मे ॥ 29 ॥"> इति ब्राह्मे ॥ 29 ॥</span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="स्थास्नुष्वथापि पुरुषे प्रमादायामथापि वा ।">स्थास्नुष्वथापि पुरुषे प्रमादायामथापि वा ।</span><br><span data-deva="गर्भे वा बहिरेवाथ क्वचित् स्थानान्तरेषु च॥’">गर्भे वा बहिरेवाथ क्वचित् स्थानान्तरेषु च॥’</span></span><span data-deva="इति ब्राह्मे ॥ 29 ॥"> इति ब्राह्मे ॥ 29 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये तृतीयाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥ 03-01 ॥">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये तृतीयाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥ 03-01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये तृतीयाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥ 03-01 ॥">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये तृतीयाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥ 03-01 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 2,963: Line 2,757:
<p><span id="gr-C3-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयः पादः"></span>
<p><span id="gr-C3-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="द्वितीयः_पादः_3"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span data-deva="द्वितीयः पादः">द्वितीयः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="द्वितीयः_पादः_3" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span data-deva="द्वितीयः पादः">द्वितीयः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C03_S02_I01" data-block-id="BS_C03_S02_I01" data-verse="BS_C03_S02" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C03_S02_I01" data-block-id="BS_C03_S02_I01" data-verse="BS_C03_S02" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="भक्तिरस्मिन् पाद उच्यते। भक्त्यर्थं भगवन्महिमोक्तिः।">भक्तिरस्मिन् पाद उच्यते। भक्त्यर्थं भगवन्महिमोक्तिः।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="भक्तिरस्मिन् पाद उच्यते। भक्त्यर्थं भगवन्महिमोक्तिः।">भक्तिरस्मिन् पाद उच्यते। भक्त्यर्थं भगवन्महिमोक्तिः।</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सन्ध्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A021"></span></p><h4 id="सन्ध्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सन्ध्याधिकरणम्">सन्ध्याधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सन्ध्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A021"></span></p><h4 id="सन्ध्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सन्ध्याधिकरणम्">सन्ध्याधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V01" data-block-id="BS_C03_S02_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(324)ओं सन्ध्ये सृष्टिराह हि ओम् ॥ 03-02-01 ॥">(324)ओं सन्ध्ये सृष्टिराह हि ओम् ॥ 03-02-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V01" data-block-id="BS_C03_S02_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(324)ओं सन्ध्ये सृष्टिराह हि ओम् ॥ 03-02-01 ॥">(324)ओं सन्ध्ये सृष्टिराह हि ओम् ॥ 03-02-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V01" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V01" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V01" style="position: relative;">
Line 2,984: Line 2,778:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V03_B1" data-verse="BS_C03_S02_V03" data-block-id="BS_C03_S02_V03_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अनादिमनोगतान् संस्कारान् स्वेच्छामात्रेण प्रदर्शयति।">अनादिमनोगतान् संस्कारान् स्वेच्छामात्रेण प्रदर्शयति।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V03_B1" data-verse="BS_C03_S02_V03" data-block-id="BS_C03_S02_V03_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अनादिमनोगतान् संस्कारान् स्वेच्छामात्रेण प्रदर्शयति।">अनादिमनोगतान् संस्कारान् स्वेच्छामात्रेण प्रदर्शयति।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V03_B2" data-verse="BS_C03_S02_V03" data-block-id="BS_C03_S02_V03_B2" style="position: relative;"><span data-deva="नान्येन साधनेन, सम्यगनभिव्यक्तत्वात् ।">नान्येन साधनेन, सम्यगनभिव्यक्तत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V03_B2" data-verse="BS_C03_S02_V03" data-block-id="BS_C03_S02_V03_B2" style="position: relative;"><span data-deva="नान्येन साधनेन, सम्यगनभिव्यक्तत्वात् ।">नान्येन साधनेन, सम्यगनभिव्यक्तत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V03_B3" data-verse="BS_C03_S02_V03" data-block-id="BS_C03_S02_V03_B3" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्माण्डे च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V03_B3" data-verse="BS_C03_S02_V03" data-block-id="BS_C03_S02_V03_B3" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्माण्डे च –">ब्रह्माण्डे च –
">ब्रह्माण्डे च –
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘मनोगतांस्तु संस्कारान् स्वेच्छया परमेश्वरः ।">‘मनोगतांस्तु संस्कारान् स्वेच्छया परमेश्वरः ।</span><br><span data-deva="प्रदर्शयति जीवाय स्वप्न इति गीयते ॥">प्रदर्शयति जीवाय स्वप्न इति गीयते ॥</span></span>
</span><p><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘मनोगतांस्तु संस्कारान् स्वेच्छया परमेश्वरः ।">‘मनोगतांस्तु संस्कारान् स्वेच्छया परमेश्वरः ।</span><br><span data-deva="प्रदर्शयति जीवाय स्वप्न इति गीयते ॥">प्रदर्शयति जीवाय स्वप्न इति गीयते ॥</span></span>
</p>
</p>
<span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="यदन्यथात्वं जाग्रत्त्वं सा भ्रान्तिस्तत्र तत्कृता ।">यदन्यथात्वं जाग्रत्त्वं सा भ्रान्तिस्तत्र तत्कृता ।</span><br><span data-deva="अनभिव्यक्तरूपत्वान्नान्यसाधनजं भवेत्॥’">अनभिव्यक्तरूपत्वान्नान्यसाधनजं भवेत्॥’</span></span><span data-deva=" इति ॥ 03 ॥"> इति ॥ 03 ॥</span></div>
<span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="यदन्यथात्वं जाग्रत्त्वं सा भ्रान्तिस्तत्र तत्कृता ।">यदन्यथात्वं जाग्रत्त्वं सा भ्रान्तिस्तत्र तत्कृता ।</span><br><span data-deva="अनभिव्यक्तरूपत्वान्नान्यसाधनजं भवेत्॥’">अनभिव्यक्तरूपत्वान्नान्यसाधनजं भवेत्॥’</span></span><span data-deva="इति ॥ 03 ॥"> इति ॥ 03 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V04" data-block-id="BS_C03_S02_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(327)ओं सूचकश्च हि श्रुतेराचक्षते च तद्विदः ओम् ॥ 03-02-04 ॥">(327)ओं सूचकश्च हि श्रुतेराचक्षते च तद्विदः ओम् ॥ 03-02-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V04" data-block-id="BS_C03_S02_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(327)ओं सूचकश्च हि श्रुतेराचक्षते च तद्विदः ओम् ॥ 03-02-04 ॥">(327)ओं सूचकश्च हि श्रुतेराचक्षते च तद्विदः ओम् ॥ 03-02-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V04" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V04" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V04_B1" data-verse="BS_C03_S02_V04" data-block-id="BS_C03_S02_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="साधनान्तराभावेऽपि भावाभावसूचकत्वेनेश्वरो(न चेश्वरो) दर्शयति ।">साधनान्तराभावेऽपि भावाभावसूचकत्वेनेश्वरो(न चेश्वरो) दर्शयति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V04_B1" data-verse="BS_C03_S02_V04" data-block-id="BS_C03_S02_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="साधनान्तराभावेऽपि भावाभावसूचकत्वेनेश्वरो(न चेश्वरो) दर्शयति ।">साधनान्तराभावेऽपि भावाभावसूचकत्वेनेश्वरो(न चेश्वरो) दर्शयति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V04_B2" data-verse="BS_C03_S02_V04" data-block-id="BS_C03_S02_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘यदा कर्मसु काम्येषु स्त्रियं स्वप्नेऽभिपश्यति ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V04_B2" data-verse="BS_C03_S02_V04" data-block-id="BS_C03_S02_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘यदा कर्मसु काम्येषु स्त्रियं स्वप्नेऽभिपश्यति ।">‘यदा कर्मसु काम्येषु स्त्रियं स्वप्नेऽभिपश्यति ।
">‘यदा कर्मसु काम्येषु स्त्रियं स्वप्नेऽभिपश्यति ।
</span><p><span data-deva="समृद्धिं तत्र जानीयात् तस्मिन् स्वप्ननिदर्शने॥’(छां.उ.५.२.८) इत्यादिश्रुतेः ।">समृद्धिं तत्र जानीयात् तस्मिन् स्वप्ननिदर्शने॥’(छां.उ.५.२.८) इत्यादिश्रुतेः ।
</span><p><span data-deva="समृद्धिं तत्र जानीयात् तस्मिन् स्वप्ननिदर्शने॥’(छां.उ.५.२.८) इत्यादिश्रुतेः ।
</span></p><span data-deva="हिशब्दाद्दर्शनाच्च।">
">समृद्धिं तत्र जानीयात् तस्मिन् स्वप्ननिदर्शने॥’(छां.उ.५.२.८) इत्यादिश्रुतेः ।
</span></p><span data-deva="
हिशब्दाद्दर्शनाच्च।">
हिशब्दाद्दर्शनाच्च।</span></div>
हिशब्दाद्दर्शनाच्च।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V04_B5" data-verse="BS_C03_S02_V04" data-block-id="BS_C03_S02_V04_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘यद्वाऽपि ब्राह्मणो ब्रूयाद् देवतावृषभोऽपि वा ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V04_B5" data-verse="BS_C03_S02_V04" data-block-id="BS_C03_S02_V04_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘यद्वाऽपि ब्राह्मणो ब्रूयाद् देवतावृषभोऽपि वा ।">‘यद्वाऽपि ब्राह्मणो ब्रूयाद् देवतावृषभोऽपि वा ।
">‘यद्वाऽपि ब्राह्मणो ब्रूयाद् देवतावृषभोऽपि वा ।
</span><p><span data-deva="स्वप्नस्थमथवा राजा तत् तथैव भविष्यति॥’">स्वप्नस्थमथवा राजा तत् तथैव भविष्यति॥’
</span><p><span data-deva="स्वप्नस्थमथवा राजा तत् तथैव भविष्यति॥’
</span></p><span data-deva="इत्याद्याचक्षते च स्वप्नविदो व्यासादयः ॥ 04 ॥">
">स्वप्नस्थमथवा राजा तत् तथैव भविष्यति॥’
</span></p><span data-deva="
इत्याद्याचक्षते च स्वप्नविदो व्यासादयः ॥ 04 ॥">
इत्याद्याचक्षते च स्वप्नविदो व्यासादयः ॥ 04 ॥</span></div>
इत्याद्याचक्षते च स्वप्नविदो व्यासादयः ॥ 04 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सन्ध्याधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति सन्ध्याधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सन्ध्याधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति सन्ध्याधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पराभिध्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A022"></span></p><h4 id="पराभिध्यानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AD.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पराभिध्यानाधिकरणम्">पराभिध्यानाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पराभिध्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A022"></span></p><h4 id="पराभिध्यानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AD.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AD.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पराभिध्यानाधिकरणम्">पराभिध्यानाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V05" data-block-id="BS_C03_S02_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(328)ओं पराभिध्यानात् तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ ओम् ॥03-02-05॥">(328)ओं पराभिध्यानात् तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ ओम् ॥03-02-05॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V05" data-block-id="BS_C03_S02_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(328)ओं पराभिध्यानात् तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ ओम् ॥03-02-05॥">(328)ओं पराभिध्यानात् तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ ओम् ॥03-02-05॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V05" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V05" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V05_B1" data-verse="BS_C03_S02_V05" data-block-id="BS_C03_S02_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="बन्धमोक्षप्रदत्वात् स एव स्वप्नादितिरस्कर्ता ।">बन्धमोक्षप्रदत्वात् स एव स्वप्नादितिरस्कर्ता ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V05_B1" data-verse="BS_C03_S02_V05" data-block-id="BS_C03_S02_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="बन्धमोक्षप्रदत्वात् स एव स्वप्नादितिरस्कर्ता ।">बन्धमोक्षप्रदत्वात् स एव स्वप्नादितिरस्कर्ता ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V05_B2" data-verse="BS_C03_S02_V05" data-block-id="BS_C03_S02_V05_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘स्वप्नादिबुद्धिकर्ता च तिरस्कर्ता स एव च ।">‘स्वप्नादिबुद्धिकर्ता च तिरस्कर्ता स एव च ।</span><br><span data-deva="तदिच्छया यतो ह्यस्य बन्धमोक्षौ प्रतिष्ठितौ’">तदिच्छया यतो ह्यस्य बन्धमोक्षौ प्रतिष्ठितौ’</span></span></span><span data-deva=" इति कौर्मे ॥ 05 ॥"> इति कौर्मे ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V05_B2" data-verse="BS_C03_S02_V05" data-block-id="BS_C03_S02_V05_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘स्वप्नादिबुद्धिकर्ता च तिरस्कर्ता स एव च ।">‘स्वप्नादिबुद्धिकर्ता च तिरस्कर्ता स एव च ।</span><br><span data-deva="तदिच्छया यतो ह्यस्य बन्धमोक्षौ प्रतिष्ठितौ’">तदिच्छया यतो ह्यस्य बन्धमोक्षौ प्रतिष्ठितौ’</span></span></span><span data-deva="इति कौर्मे ॥ 05 ॥"> इति कौर्मे ॥ 05 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पराभिध्यानाधिकरणम्॥ 02 ॥">॥ इति पराभिध्यानाधिकरणम्॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पराभिध्यानाधिकरणम्॥ 02 ॥">॥ इति पराभिध्यानाधिकरणम्॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देहयोगाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A023"></span></p><h4 id="देहयोगाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B9.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="देहयोगाधिकरणम्">देहयोगाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देहयोगाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A023"></span></p><h4 id="देहयोगाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B9.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B9.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="देहयोगाधिकरणम्">देहयोगाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V06" data-block-id="BS_C03_S02_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(329)ओं देहयोगाद्वासोऽपि ओम् ॥ 03-02-06 ॥">(329)ओं देहयोगाद्वासोऽपि ओम् ॥ 03-02-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V06" data-block-id="BS_C03_S02_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(329)ओं देहयोगाद्वासोऽपि ओम् ॥ 03-02-06 ॥">(329)ओं देहयोगाद्वासोऽपि ओम् ॥ 03-02-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V06" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V06" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V06" style="position: relative;">
Line 3,023: Line 2,810:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति देहयोगाधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति देहयोगाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति देहयोगाधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति देहयोगाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A024" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तदभावाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A024"></span></p><h4 id="तदभावाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तदभावाधिकरणम्">तदभावाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A024" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तदभावाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A024"></span></p><h4 id="तदभावाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तदभावाधिकरणम्">तदभावाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V07" data-block-id="BS_C03_S02_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(330)ओं तदभावो नाडीषु तच्छ्रुतेरात्मनि ह ओम् ॥ 03-02-07॥">(330)ओं तदभावो नाडीषु तच्छ्रुतेरात्मनि ह ओम् ॥ 03-02-07॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V07" data-block-id="BS_C03_S02_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(330)ओं तदभावो नाडीषु तच्छ्रुतेरात्मनि ह ओम् ॥ 03-02-07॥">(330)ओं तदभावो नाडीषु तच्छ्रुतेरात्मनि ह ओम् ॥ 03-02-07॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V07" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V07" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V07" style="position: relative;">
Line 3,030: Line 2,817:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तदभावाधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति तदभावाधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तदभावाधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति तदभावाधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रभोधाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A025"></span></p><h4 id="प्रभोधाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AD.E0.A5.8B.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रभोधाधिकरणम्">प्रभोधाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रभोधाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A025"></span></p><h4 id="प्रभोधाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AD.E0.A5.8B.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AD.E0.A5.8B.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रभोधाधिकरणम्">प्रभोधाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V08" data-block-id="BS_C03_S02_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(331)ओम् अतः प्रभोधोऽस्मात् ओम् ॥ 03-02-08॥">(331)ओम् अतः प्रभोधोऽस्मात् ओम् ॥ 03-02-08॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V08" data-block-id="BS_C03_S02_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(331)ओम् अतः प्रभोधोऽस्मात् ओम् ॥ 03-02-08॥">(331)ओम् अतः प्रभोधोऽस्मात् ओम् ॥ 03-02-08॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V08" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V08" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V08_B1" data-verse="BS_C03_S02_V08" data-block-id="BS_C03_S02_V08_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यतस्तस्मिन् सुप्तिः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V08_B1" data-verse="BS_C03_S02_V08" data-block-id="BS_C03_S02_V08_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यतस्तस्मिन् सुप्तिः । ‘एष एव सुप्तं प्रभोधयत्येतस्माज्जीव उत्तिष्ठत्येष प्रमातैष परमः’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ॥ 08 ॥">यतस्तस्मिन् सुप्तिः ।
‘एष एव सुप्तं प्रभोधयत्येतस्माज्जीव उत्तिष्ठत्येष प्रमातैष परमः’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ॥ 08 ॥">यतस्तस्मिन् सुप्तिः ।
‘एष एव सुप्तं प्रभोधयत्येतस्माज्जीव उत्तिष्ठत्येष प्रमातैष परमः’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ॥ 08 ॥</span></div>
‘एष एव सुप्तं प्रभोधयत्येतस्माज्जीव उत्तिष्ठत्येष प्रमातैष परमः’ इति कौण्डिन्यश्रुतिः ॥ 08 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रभोधाधिकरणम्॥ 05 ॥">॥ इति प्रभोधाधिकरणम्॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रभोधाधिकरणम्॥ 05 ॥">॥ इति प्रभोधाधिकरणम्॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A026" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कर्मानुस्मृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A026"></span></p><h4 id="कर्मानुस्मृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कर्मानुस्मृत्यधिकरणम्">कर्मानुस्मृत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A026" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कर्मानुस्मृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A026"></span></p><h4 id="कर्मानुस्मृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कर्मानुस्मृत्यधिकरणम्">कर्मानुस्मृत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V09" data-block-id="BS_C03_S02_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(332)ओं स एव च कर्मानुस्मृतिशब्दविधिभ्यः ओम् ॥ 03-02-09॥">(332)ओं स एव च कर्मानुस्मृतिशब्दविधिभ्यः ओम् ॥ 03-02-09॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V09" data-block-id="BS_C03_S02_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(332)ओं स एव च कर्मानुस्मृतिशब्दविधिभ्यः ओम् ॥ 03-02-09॥">(332)ओं स एव च कर्मानुस्मृतिशब्दविधिभ्यः ओम् ॥ 03-02-09॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V09" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V09" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V09_B1" data-verse="BS_C03_S02_V09" data-block-id="BS_C03_S02_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च केषाञ्चित् स्वप्नादिकर्ता न तु सर्वेषामिति ।">न च केषाञ्चित् स्वप्नादिकर्ता न तु सर्वेषामिति ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koushitakibrahmana-id"><span data-deva="‘एष ह्येव(एनं) साधु कर्म कारयति’(कौ.ब्रा.३.९)">‘एष ह्येव(एनं) साधु कर्म कारयति’(कौ.ब्रा.३.९)</span></span></span><span data-deva=" इति कर्मण्यवधारणात् ॥"> इति कर्मण्यवधारणात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V09_B1" data-verse="BS_C03_S02_V09" data-block-id="BS_C03_S02_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च केषाञ्चित् स्वप्नादिकर्ता न तु सर्वेषामिति ।">न च केषाञ्चित् स्वप्नादिकर्ता न तु सर्वेषामिति ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koushitakibrahmana-id"><span data-deva="‘एष ह्येव(एनं) साधु कर्म कारयति’(कौ.ब्रा.३.९)">‘एष ह्येव(एनं) साधु कर्म कारयति’(कौ.ब्रा.३.९)</span></span></span><span data-deva="इति कर्मण्यवधारणात् ॥"> इति कर्मण्यवधारणात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V09_B3" data-verse="BS_C03_S02_V09" data-block-id="BS_C03_S02_V09_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्रदर्शकस्तु सर्वेषां स्वप्नादेरेक एव तु ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V09_B3" data-verse="BS_C03_S02_V09" data-block-id="BS_C03_S02_V09_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्रदर्शकस्तु सर्वेषां स्वप्नादेरेक एव तु ।">‘प्रदर्शकस्तु सर्वेषां स्वप्नादेरेक एव तु ।
">‘प्रदर्शकस्तु सर्वेषां स्वप्नादेरेक एव तु ।
</span><p><span data-deva="परमः पुरुषो विष्णुस्ततोऽन्यो नास्ति कश्चन’ इत्यनुसारिस्मृतेश्च ॥">परमः पुरुषो विष्णुस्ततोऽन्यो नास्ति कश्चन’ इत्यनुसारिस्मृतेश्च ॥
</span><p><span data-deva="परमः पुरुषो विष्णुस्ततोऽन्यो नास्ति कश्चन’ इत्यनुसारिस्मृतेश्च ॥
</span></p><span data-deva="‘एष स्वप्नान् दर्शयत्येष प्रबोधयत्यथैष एव परम आनन्दः’ इति च श्रुतिः ॥">
">परमः पुरुषो विष्णुस्ततोऽन्यो नास्ति कश्चन’ इत्यनुसारिस्मृतेश्च ॥
</span></p><span data-deva="
‘एष स्वप्नान् दर्शयत्येष प्रबोधयत्यथैष एव परम आनन्दः’ इति च श्रुतिः ॥">
‘एष स्वप्नान् दर्शयत्येष प्रबोधयत्यथैष एव परम आनन्दः’ इति च श्रुतिः ॥</span></div>
‘एष स्वप्नान् दर्शयत्येष प्रबोधयत्यथैष एव परम आनन्दः’ इति च श्रुतिः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V09_B7" data-verse="BS_C03_S02_V09" data-block-id="BS_C03_S02_V09_B7" style="position: relative;"><span data-deva="‘आत्मानमेव लोकमुपासीत’(बृ.उ.३.५.९(१.४.१५)) इति च विधिः ॥ 09 ॥">‘आत्मानमेव लोकमुपासीत’(बृ.उ.३.५.९(१.४.१५)) इति च विधिः ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V09_B7" data-verse="BS_C03_S02_V09" data-block-id="BS_C03_S02_V09_B7" style="position: relative;"><span data-deva="‘आत्मानमेव लोकमुपासीत’(बृ.उ.३.५.९(१.४.१५)) इति च विधिः ॥ 09 ॥">‘आत्मानमेव लोकमुपासीत’(बृ.उ.३.५.९(१.४.१५)) इति च विधिः ॥ 09 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कर्मानुस्मृत्यधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति कर्मानुस्मृत्यधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कर्मानुस्मृत्यधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति कर्मानुस्मृत्यधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A027" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सम्पत्त्यधिकरणम्(मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A027"></span></p><h4 id="सम्पत्त्यधिकरणम्(मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.28.E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="सम्पत्त्यधिकरणम्(मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्)">सम्पत्त्यधिकरणम्(मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A027" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सम्पत्त्यधिकरणम्(मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A027"></span></p><h4 id="सम्पत्त्यधिकरणम्(मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.28.E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.28.E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="सम्पत्त्यधिकरणम्(मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्)">सम्पत्त्यधिकरणम्(मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्)</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V10" data-block-id="BS_C03_S02_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(333)ओं मुग्धेऽर्धसम्पत्तिः परिशेषात् ओम् ॥ 03-02-10॥">(333)ओं मुग्धेऽर्धसम्पत्तिः परिशेषात् ओम् ॥ 03-02-10॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V10" data-block-id="BS_C03_S02_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(333)ओं मुग्धेऽर्धसम्पत्तिः परिशेषात् ओम् ॥ 03-02-10॥">(333)ओं मुग्धेऽर्धसम्पत्तिः परिशेषात् ओम् ॥ 03-02-10॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V10" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V10" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V10" style="position: relative;">
Line 3,061: Line 2,844:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति (मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्) सम्पत्त्यधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति (मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्) सम्पत्त्यधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति (मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्) सम्पत्त्यधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति (मुग्धप्राप्त्यधिकरणम्) सम्पत्त्यधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A028"></span></p><h4 id="स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.28.E0.A4.A4.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.AF.29.E0.A4.AD.E0.A5.87.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्">स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A028"></span></p><h4 id="स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.28.E0.A4.A4.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.AF.29.E0.A4.AD.E0.A5.87.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.28.E0.A4.A4.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.AF.29.E0.A4.AD.E0.A5.87.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्">स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V11_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V11_I01" data-verse="BS_C03_S02_V11" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V11_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V11_I01" data-verse="BS_C03_S02_V11" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="स्थानापेक्षया परमात्मनोऽपि भेदादनुग्राह्यानुग्राहकभाव इत्यत आह-">स्थानापेक्षया परमात्मनोऽपि भेदादनुग्राह्यानुग्राहकभाव इत्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="स्थानापेक्षया परमात्मनोऽपि भेदादनुग्राह्यानुग्राहकभाव इत्यत आह-">स्थानापेक्षया परमात्मनोऽपि भेदादनुग्राह्यानुग्राहकभाव इत्यत आह-</span></div>
Line 3,069: Line 2,852:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V11_B1" data-verse="BS_C03_S02_V11" data-block-id="BS_C03_S02_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्थानापेक्षयाऽपि परमात्मनो न भिन्नं रूपम् ।">स्थानापेक्षयाऽपि परमात्मनो न भिन्नं रूपम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V11_B1" data-verse="BS_C03_S02_V11" data-block-id="BS_C03_S02_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्थानापेक्षयाऽपि परमात्मनो न भिन्नं रूपम् ।">स्थानापेक्षयाऽपि परमात्मनो न भिन्नं रूपम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V11_B2" data-verse="BS_C03_S02_V11" data-block-id="BS_C03_S02_V11_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वेषु भूतेष्वेतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३) इति श्रुतिः ।">‘सर्वेषु भूतेष्वेतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३) इति श्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V11_B2" data-verse="BS_C03_S02_V11" data-block-id="BS_C03_S02_V11_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वेषु भूतेष्वेतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३) इति श्रुतिः ।">‘सर्वेषु भूतेष्वेतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’(ऐ.आ.३.२.३) इति श्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V11_B3" data-verse="BS_C03_S02_V11" data-block-id="BS_C03_S02_V11_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mathsyapurana-id"><span data-deva="‘एकरूपः परो विष्णुः सर्वत्रापि न संशयः ।">‘एकरूपः परो विष्णुः सर्वत्रापि न संशयः ।</span><br><span data-deva="ऐश्वर्याद् रूपमेकं च सूर्यवद्बहुधेयते’">ऐश्वर्याद् रूपमेकं च सूर्यवद्बहुधेयते’</span></span></span><span data-deva=" इति मात्स्ये ॥"> इति मात्स्ये ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V11_B3" data-verse="BS_C03_S02_V11" data-block-id="BS_C03_S02_V11_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mathsyapurana-id"><span data-deva="‘एकरूपः परो विष्णुः सर्वत्रापि न संशयः ।">‘एकरूपः परो विष्णुः सर्वत्रापि न संशयः ।</span><br><span data-deva="ऐश्वर्याद् रूपमेकं च सूर्यवद्बहुधेयते’">ऐश्वर्याद् रूपमेकं च सूर्यवद्बहुधेयते’</span></span></span><span data-deva="इति मात्स्ये ॥"> इति मात्स्ये ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V11_B5" data-verse="BS_C03_S02_V11" data-block-id="BS_C03_S02_V11_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्रतिदृशमिव नैकधाऽर्कमेकं समधिगतोऽस्मि विधूतभेदमोहः’(भाग.१.९.४९/४२) ॥ इति च भागवते ॥ 11 ॥">‘प्रतिदृशमिव नैकधाऽर्कमेकं समधिगतोऽस्मि विधूतभेदमोहः’(भाग.१.९.४९/४२) ॥ इति च भागवते ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V11_B5" data-verse="BS_C03_S02_V11" data-block-id="BS_C03_S02_V11_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्रतिदृशमिव नैकधाऽर्कमेकं समधिगतोऽस्मि विधूतभेदमोहः’(भाग.१.९.४९/४२) ॥ इति च भागवते ॥ 11 ॥">‘प्रतिदृशमिव नैकधाऽर्कमेकं समधिगतोऽस्मि विधूतभेदमोहः’(भाग.१.९.४९/४२) ॥ इति च भागवते ॥ 11 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V12" data-block-id="BS_C03_S02_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(335)ओं न भेदादिति चेन्न प्रत्येकमतद्वचनात् ओं॥ 03-02-12 ॥">(335)ओं न भेदादिति चेन्न प्रत्येकमतद्वचनात् ओं॥ 03-02-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V12" data-block-id="BS_C03_S02_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(335)ओं न भेदादिति चेन्न प्रत्येकमतद्वचनात् ओं॥ 03-02-12 ॥">(335)ओं न भेदादिति चेन्न प्रत्येकमतद्वचनात् ओं॥ 03-02-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V12" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V12" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V12_B1" data-verse="BS_C03_S02_V12" data-block-id="BS_C03_S02_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘कार्यकारणबद्धौ ताविष्येते विश्वतेजसौ ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V12_B1" data-verse="BS_C03_S02_V12" data-block-id="BS_C03_S02_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘कार्यकारणबद्धौ ताविष्येते विश्वतेजसौ ।">‘कार्यकारणबद्धौ ताविष्येते विश्वतेजसौ ।
">‘कार्यकारणबद्धौ ताविष्येते विश्वतेजसौ ।
</span><p><span data-deva="प्राज्ञः कारणबद्धस्तु द्वौ तु तुर्ये न सिद्ध्यतः’(मां.उ.२.३/२.१६) ॥">प्राज्ञः कारणबद्धस्तु द्वौ तु तुर्ये न सिद्ध्यतः’(मां.उ.२.३/२.१६) ॥
</span><p><span data-deva="प्राज्ञः कारणबद्धस्तु द्वौ तु तुर्ये न सिद्ध्यतः’(मां.उ.२.३/२.१६) ॥
</span></p><span data-deva="इति भेदवचनान्नेति चेत्, न ।">
">प्राज्ञः कारणबद्धस्तु द्वौ तु तुर्ये न सिद्ध्यतः’(मां.उ.२.३/२.१६) ॥
</span></p><span data-deva="
इति भेदवचनान्नेति चेत्, न ।">
इति भेदवचनान्नेति चेत्, न ।</span></div>
इति भेदवचनान्नेति चेत्, न ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V12_B4" data-verse="BS_C03_S02_V12" data-block-id="BS_C03_S02_V12_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’(बृ.उ.५.७.३),‘अयमेव स योऽयमात्मेदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम्’(बृ.उ.४.५.१),‘अयं वै हरयोऽयं वै दश च सहस्राणि बहूनि चानन्तानि च । तदेतद् ब्रह्मापूर्वमनपरमनन्तरमबाह्यमयामात्मा ब्रह्म सर्वानुभूरित्यनुशासनम्(बृ.उ.४.५.१९)’ इति प्रत्येकमभेदवचनात् ॥ 12 ॥">‘एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’(बृ.उ.५.७.३),‘अयमेव स योऽयमात्मेदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम्’(बृ.उ.४.५.१),‘अयं वै हरयोऽयं वै दश च सहस्राणि बहूनि चानन्तानि च । तदेतद् ब्रह्मापूर्वमनपरमनन्तरमबाह्यमयामात्मा ब्रह्म सर्वानुभूरित्यनुशासनम्(बृ.उ.४.५.१९)’ इति प्रत्येकमभेदवचनात् ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V12_B4" data-verse="BS_C03_S02_V12" data-block-id="BS_C03_S02_V12_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’(बृ.उ.५.७.३),‘अयमेव स योऽयमात्मेदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम्’(बृ.उ.४.५.१),‘अयं वै हरयोऽयं वै दश च सहस्राणि बहूनि चानन्तानि च । तदेतद् ब्रह्मापूर्वमनपरमनन्तरमबाह्यमयामात्मा ब्रह्म सर्वानुभूरित्यनुशासनम्(बृ.उ.४.५.१९)’ इति प्रत्येकमभेदवचनात् ॥ 12 ॥">‘एष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’(बृ.उ.५.७.३),‘अयमेव स योऽयमात्मेदममृतमिदं ब्रह्मेदं सर्वम्’(बृ.उ.४.५.१),‘अयं वै हरयोऽयं वै दश च सहस्राणि बहूनि चानन्तानि च । तदेतद् ब्रह्मापूर्वमनपरमनन्तरमबाह्यमयामात्मा ब्रह्म सर्वानुभूरित्यनुशासनम्(बृ.उ.४.५.१९)’ इति प्रत्येकमभेदवचनात् ॥ 12 ॥</span></div>
Line 3,085: Line 2,865:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V13" data-block-id="BS_C03_S02_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(336)ओम् अपि चैवमेके ओम् ॥ 03-02-13 ॥">(336)ओम् अपि चैवमेके ओम् ॥ 03-02-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V13" data-block-id="BS_C03_S02_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(336)ओम् अपि चैवमेके ओम् ॥ 03-02-13 ॥">(336)ओम् अपि चैवमेके ओम् ॥ 03-02-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V13" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V13" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V13" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V13" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V13_B1" data-verse="BS_C03_S02_V13" data-block-id="BS_C03_S02_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अमात्रोऽनन्तमात्रश्च द्वैतस्योपशमः शिवः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V13_B1" data-verse="BS_C03_S02_V13" data-block-id="BS_C03_S02_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अमात्रोऽनन्तमात्रश्च द्वैतस्योपशमः शिवः । ओङ्कारो विदितो येन स मुनिर्नेतरो जनः’(मां.उ.४.७) इति ।">‘अमात्रोऽनन्तमात्रश्च द्वैतस्योपशमः शिवः ।
ओङ्कारो विदितो येन स मुनिर्नेतरो जनः’(मां.उ.४.७) इति ।">‘अमात्रोऽनन्तमात्रश्च द्वैतस्योपशमः शिवः ।
ओङ्कारो विदितो येन स मुनिर्नेतरो जनः’(मां.उ.४.७) इति ।</span></div>
ओङ्कारो विदितो येन स मुनिर्नेतरो जनः’(मां.उ.४.७) इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V13_B4" data-verse="BS_C03_S02_V13" data-block-id="BS_C03_S02_V13_B4" style="position: relative;"><span data-deva="अभेदेऽपि भेदव्यपदेशः स्थानभेदादैश्वर्ययोगाच्च युज्यते ।">अभेदेऽपि भेदव्यपदेशः स्थानभेदादैश्वर्ययोगाच्च युज्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V13_B4" data-verse="BS_C03_S02_V13" data-block-id="BS_C03_S02_V13_B4" style="position: relative;"><span data-deva="अभेदेऽपि भेदव्यपदेशः स्थानभेदादैश्वर्ययोगाच्च युज्यते ।">अभेदेऽपि भेदव्यपदेशः स्थानभेदादैश्वर्ययोगाच्च युज्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V13_B5" data-verse="BS_C03_S02_V13" data-block-id="BS_C03_S02_V13_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘बद्धो बन्धादिसाक्षित्वाद् भिन्नो भिन्नेषु संस्थितेः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V13_B5" data-verse="BS_C03_S02_V13" data-block-id="BS_C03_S02_V13_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘बद्धो बन्धादिसाक्षित्वाद् भिन्नो भिन्नेषु संस्थितेः । निर्दोषाद्वयरूपोऽपि कथ्यते परमेश्वरः’ इति ॥ 13 ॥">‘बद्धो बन्धादिसाक्षित्वाद् भिन्नो भिन्नेषु संस्थितेः ।
निर्दोषाद्वयरूपोऽपि कथ्यते परमेश्वरः’ इति ॥ 13 ॥">‘बद्धो बन्धादिसाक्षित्वाद् भिन्नो भिन्नेषु संस्थितेः ।
निर्दोषाद्वयरूपोऽपि कथ्यते परमेश्वरः’ इति ॥ 13 ॥</span></div>
निर्दोषाद्वयरूपोऽपि कथ्यते परमेश्वरः’ इति ॥ 13 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अरूपाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A029"></span></p><h4 id="अरूपाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B0.E0.A5.82.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अरूपाधिकरणम्">अरूपाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अरूपाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A029"></span></p><h4 id="अरूपाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B0.E0.A5.82.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B0.E0.A5.82.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अरूपाधिकरणम्">अरूपाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V14_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V14_I01" data-verse="BS_C03_S02_V14" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V14_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V14_I01" data-verse="BS_C03_S02_V14" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="रूपवत्त्वादनित्यत्वमित्यतो वक्ति-">रूपवत्त्वादनित्यत्वमित्यतो वक्ति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="रूपवत्त्वादनित्यत्वमित्यतो वक्ति-">रूपवत्त्वादनित्यत्वमित्यतो वक्ति-</span></div>
Line 3,101: Line 2,879:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V14" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V14" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V14_B1" data-verse="BS_C03_S02_V14" data-block-id="BS_C03_S02_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="प्रकृत्यादिप्रवर्तकत्वेन तदुत्तमत्वान्नैव रूपवद् ब्रह्म । हि शब्दाद् ‘अस्थूलमनणु’(बृ.उ.५.८.८) इत्यादिश्रुतेश्च ।">प्रकृत्यादिप्रवर्तकत्वेन तदुत्तमत्वान्नैव रूपवद् ब्रह्म । हि शब्दाद् ‘अस्थूलमनणु’(बृ.उ.५.८.८) इत्यादिश्रुतेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V14_B1" data-verse="BS_C03_S02_V14" data-block-id="BS_C03_S02_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="प्रकृत्यादिप्रवर्तकत्वेन तदुत्तमत्वान्नैव रूपवद् ब्रह्म । हि शब्दाद् ‘अस्थूलमनणु’(बृ.उ.५.८.८) इत्यादिश्रुतेश्च ।">प्रकृत्यादिप्रवर्तकत्वेन तदुत्तमत्वान्नैव रूपवद् ब्रह्म । हि शब्दाद् ‘अस्थूलमनणु’(बृ.उ.५.८.८) इत्यादिश्रुतेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V14_B2" data-verse="BS_C03_S02_V14" data-block-id="BS_C03_S02_V14_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mathsya-id"><span data-deva="‘भौतिकानि हि रूपाणि भूतेभ्योऽसौ परो यतः ।">‘भौतिकानि हि रूपाणि भूतेभ्योऽसौ परो यतः ।</span><br><span data-deva="अरूपवानतः प्रोक्तः क्व तदव्यक्ततः परे’">अरूपवानतः प्रोक्तः क्व तदव्यक्ततः परे’</span></span></span><span data-deva=" इति च मात्स्ये॥ 14 ॥"> इति च मात्स्ये॥ 14 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V14_B2" data-verse="BS_C03_S02_V14" data-block-id="BS_C03_S02_V14_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mathsya-id"><span data-deva="‘भौतिकानि हि रूपाणि भूतेभ्योऽसौ परो यतः ।">‘भौतिकानि हि रूपाणि भूतेभ्योऽसौ परो यतः ।</span><br><span data-deva="अरूपवानतः प्रोक्तः क्व तदव्यक्ततः परे’">अरूपवानतः प्रोक्तः क्व तदव्यक्ततः परे’</span></span></span><span data-deva="इति च मात्स्ये॥ 14 ॥"> इति च मात्स्ये॥ 14 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V15" data-block-id="BS_C03_S02_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(338)ओं प्रकाशवच्चावैयर्थ्यम् ओम् ॥ 03-02-15 ॥">(338)ओं प्रकाशवच्चावैयर्थ्यम् ओम् ॥ 03-02-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V15" data-block-id="BS_C03_S02_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(338)ओं प्रकाशवच्चावैयर्थ्यम् ओम् ॥ 03-02-15 ॥">(338)ओं प्रकाशवच्चावैयर्थ्यम् ओम् ॥ 03-02-15 ॥</span></span></span></div>
Line 3,114: Line 2,892:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V17" data-block-id="BS_C03_S02_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(340)ओं दर्शयति चाथो अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-02-17 ॥">(340)ओं दर्शयति चाथो अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-02-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V17" data-block-id="BS_C03_S02_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(340)ओं दर्शयति चाथो अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-02-17 ॥">(340)ओं दर्शयति चाथो अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-02-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V17" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V17" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V17_B1" data-verse="BS_C03_S02_V17" data-block-id="BS_C03_S02_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="दर्शयति चानन्दस्य रूपत्वं ‘तद्विज्ञानेन परिपश्यन्ति धीरा आनन्दरूपममृतं यद्विभाति’(मुं.उ.२.२.८) इति ॥">दर्शयति चानन्दस्य रूपत्वं ‘तद्विज्ञानेन परिपश्यन्ति धीरा आनन्दरूपममृतं यद्विभाति’(मुं.उ.२.२.८) इति ॥</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mathsya-id"><span data-deva="‘शुद्धस्फटिकसङ्काशं वासुदेवं निरञ्जनम् ।">‘शुद्धस्फटिकसङ्काशं वासुदेवं निरञ्जनम् ।</span><br><span data-deva="चिन्तयीति यतिर्नान्यं ज्ञानरूपादृते हरेः’">चिन्तयीति यतिर्नान्यं ज्ञानरूपादृते हरेः’</span></span></span><span data-deva=" इति च मात्स्ये॥ 17 ॥"> इति च मात्स्ये॥ 17 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V17_B1" data-verse="BS_C03_S02_V17" data-block-id="BS_C03_S02_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="दर्शयति चानन्दस्य रूपत्वं ‘तद्विज्ञानेन परिपश्यन्ति धीरा आनन्दरूपममृतं यद्विभाति’(मुं.उ.२.२.८) इति ॥">दर्शयति चानन्दस्य रूपत्वं ‘तद्विज्ञानेन परिपश्यन्ति धीरा आनन्दरूपममृतं यद्विभाति’(मुं.उ.२.२.८) इति ॥</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mathsya-id"><span data-deva="‘शुद्धस्फटिकसङ्काशं वासुदेवं निरञ्जनम् ।">‘शुद्धस्फटिकसङ्काशं वासुदेवं निरञ्जनम् ।</span><br><span data-deva="चिन्तयीति यतिर्नान्यं ज्ञानरूपादृते हरेः’">चिन्तयीति यतिर्नान्यं ज्ञानरूपादृते हरेः’</span></span></span><span data-deva="इति च मात्स्ये॥ 17 ॥"> इति च मात्स्ये॥ 17 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अरूपाधिकरणम् ॥ 09॥">॥ इति अरूपाधिकरणम् ॥ 09॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अरूपाधिकरणम् ॥ 09॥">॥ इति अरूपाधिकरणम् ॥ 09॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A030"></span></p><h4 id="उपमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AA.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="उपमाधिकरणम्">उपमाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A030"></span></p><h4 id="उपमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AA.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AA.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="उपमाधिकरणम्">उपमाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V18" data-block-id="BS_C03_S02_V18" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(341)ओम् अत एव चोपमा सूर्यकादिवत् ओम् ॥ 03-02-18 ॥">(341)ओम् अत एव चोपमा सूर्यकादिवत् ओम् ॥ 03-02-18 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V18" data-block-id="BS_C03_S02_V18" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(341)ओम् अत एव चोपमा सूर्यकादिवत् ओम् ॥ 03-02-18 ॥">(341)ओम् अत एव चोपमा सूर्यकादिवत् ओम् ॥ 03-02-18 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V18" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V18" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V18_B1" data-verse="BS_C03_S02_V18" data-block-id="BS_C03_S02_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यस्मादेवं परमेश्वरस्वरूपाणां मिथो न कश्चिद् भेदः, अत एव सादृश्याज्जीवस्यापि तथा स्यादिति तस्य प्रतिबिम्बत्वमुक्त्वा ‘च’शब्देन भेदं दर्शयति ।">यस्मादेवं परमेश्वरस्वरूपाणां मिथो न कश्चिद् भेदः, अत एव सादृश्याज्जीवस्यापि तथा स्यादिति तस्य प्रतिबिम्बत्वमुक्त्वा ‘च’शब्देन भेदं दर्शयति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V18_B1" data-verse="BS_C03_S02_V18" data-block-id="BS_C03_S02_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यस्मादेवं परमेश्वरस्वरूपाणां मिथो न कश्चिद् भेदः, अत एव सादृश्याज्जीवस्यापि तथा स्यादिति तस्य प्रतिबिम्बत्वमुक्त्वा ‘च’शब्देन भेदं दर्शयति ।">यस्मादेवं परमेश्वरस्वरूपाणां मिथो न कश्चिद् भेदः, अत एव सादृश्याज्जीवस्यापि तथा स्यादिति तस्य प्रतिबिम्बत्वमुक्त्वा ‘च’शब्देन भेदं दर्शयति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V18_B2" data-verse="BS_C03_S02_V18" data-block-id="BS_C03_S02_V18_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव’(बृ.उ.४.५.१९)।">‘रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव’(बृ.उ.४.५.१९)।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V18_B2" data-verse="BS_C03_S02_V18" data-block-id="BS_C03_S02_V18_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव’(बृ.उ.४.५.१९)।">‘रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव’(बृ.उ.४.५.१९)।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V18_B3" data-verse="BS_C03_S02_V18" data-block-id="BS_C03_S02_V18_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘बहवः सूर्यका यद्वत् सूर्यस्य सदृशा जले ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V18_B3" data-verse="BS_C03_S02_V18" data-block-id="BS_C03_S02_V18_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘बहवः सूर्यका यद्वत् सूर्यस्य सदृशा जले । एवमेवाऽत्मका लोके परात्मसदृशा मताः’ इत्यादि ॥">‘बहवः सूर्यका यद्वत् सूर्यस्य सदृशा जले ।
एवमेवाऽत्मका लोके परात्मसदृशा मताः’ इत्यादि ॥">‘बहवः सूर्यका यद्वत् सूर्यस्य सदृशा जले ।
एवमेवाऽत्मका लोके परात्मसदृशा मताः’ इत्यादि ॥</span></div>
एवमेवाऽत्मका लोके परात्मसदृशा मताः’ इत्यादि ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V18_B5" data-verse="BS_C03_S02_V18" data-block-id="BS_C03_S02_V18_B5" style="position: relative;"><span data-deva="अत एव भिन्नत्वतदधीनत्वतत्सादृश्यैरेव सूर्यकाद्युपमा नोपाध्यधीनत्वादिना ॥ 18 ॥">अत एव भिन्नत्वतदधीनत्वतत्सादृश्यैरेव सूर्यकाद्युपमा नोपाध्यधीनत्वादिना ॥ 18 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V18_B5" data-verse="BS_C03_S02_V18" data-block-id="BS_C03_S02_V18_B5" style="position: relative;"><span data-deva="अत एव भिन्नत्वतदधीनत्वतत्सादृश्यैरेव सूर्यकाद्युपमा नोपाध्यधीनत्वादिना ॥ 18 ॥">अत एव भिन्नत्वतदधीनत्वतत्सादृश्यैरेव सूर्यकाद्युपमा नोपाध्यधीनत्वादिना ॥ 18 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उपमाधिकरणम्॥ 10 ॥">॥ इति उपमाधिकरणम्॥ 10 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उपमाधिकरणम्॥ 10 ॥">॥ इति उपमाधिकरणम्॥ 10 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अम्बुवदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A031"></span></p><h4 id="अम्बुवदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AC.E0.A5.81.E0.A4.B5.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अम्बुवदधिकरणम्">अम्बुवदधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अम्बुवदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A031"></span></p><h4 id="अम्बुवदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AC.E0.A5.81.E0.A4.B5.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AC.E0.A5.81.E0.A4.B5.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अम्बुवदधिकरणम्">अम्बुवदधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V19_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V19_I01" data-verse="BS_C03_S02_V19" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V19_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V19_I01" data-verse="BS_C03_S02_V19" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="नित्यसिद्धत्वात् सादृश्यस्य नित्यानन्दज्ञानादेर्न भक्तिज्ञानादि(ना)प्रयोजनमित्यतो ब्रवीति-">नित्यसिद्धत्वात् सादृश्यस्य नित्यानन्दज्ञानादेर्न भक्तिज्ञानादि(ना)प्रयोजनमित्यतो ब्रवीति-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="नित्यसिद्धत्वात् सादृश्यस्य नित्यानन्दज्ञानादेर्न भक्तिज्ञानादि(ना)प्रयोजनमित्यतो ब्रवीति-">नित्यसिद्धत्वात् सादृश्यस्य नित्यानन्दज्ञानादेर्न भक्तिज्ञानादि(ना)प्रयोजनमित्यतो ब्रवीति-</span></div>
Line 3,136: Line 2,913:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V19_B1" data-verse="BS_C03_S02_V19" data-block-id="BS_C03_S02_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अम्बुवद् स्नेहेन । ग्रहणं ज्ञानम्। भक्तिं विना न तत्सादृश्यं सम्यगभिव्यज्यते ।">अम्बुवद् स्नेहेन । ग्रहणं ज्ञानम्। भक्तिं विना न तत्सादृश्यं सम्यगभिव्यज्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V19_B1" data-verse="BS_C03_S02_V19" data-block-id="BS_C03_S02_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अम्बुवद् स्नेहेन । ग्रहणं ज्ञानम्। भक्तिं विना न तत्सादृश्यं सम्यगभिव्यज्यते ।">अम्बुवद् स्नेहेन । ग्रहणं ज्ञानम्। भक्तिं विना न तत्सादृश्यं सम्यगभिव्यज्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V19_B2" data-verse="BS_C03_S02_V19" data-block-id="BS_C03_S02_V19_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम्’(क.उ.१.२.२३) इति हि श्रुतिः।">‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम्’(क.उ.१.२.२३) इति हि श्रुतिः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V19_B2" data-verse="BS_C03_S02_V19" data-block-id="BS_C03_S02_V19_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम्’(क.उ.१.२.२३) इति हि श्रुतिः।">‘यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम्’(क.उ.१.२.२३) इति हि श्रुतिः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V19_B4" data-verse="BS_C03_S02_V19" data-block-id="BS_C03_S02_V19_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘महित्वबुद्धिर्भक्तिस्तु स्नेहपूर्वाऽभिधीयते ।">‘महित्वबुद्धिर्भक्तिस्तु स्नेहपूर्वाऽभिधीयते ।</span><br><span data-deva="तयैव व्यज्यते सम्यग्जीवरूपं सुखादिकम्’">तयैव व्यज्यते सम्यग्जीवरूपं सुखादिकम्’</span></span></span><span data-deva=" इति पाद्मे ॥ 19 ॥"> इति पाद्मे ॥ 19 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V19_B4" data-verse="BS_C03_S02_V19" data-block-id="BS_C03_S02_V19_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘महित्वबुद्धिर्भक्तिस्तु स्नेहपूर्वाऽभिधीयते ।">‘महित्वबुद्धिर्भक्तिस्तु स्नेहपूर्वाऽभिधीयते ।</span><br><span data-deva="तयैव व्यज्यते सम्यग्जीवरूपं सुखादिकम्’">तयैव व्यज्यते सम्यग्जीवरूपं सुखादिकम्’</span></span></span><span data-deva="इति पाद्मे ॥ 19 ॥"> इति पाद्मे ॥ 19 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अम्बुवदधिकरणम् ॥ 11 ॥">॥ इति अम्बुवदधिकरणम् ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अम्बुवदधिकरणम् ॥ 11 ॥">॥ इति अम्बुवदधिकरणम् ॥ 11 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A032" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वृद्धिह्रासाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A032"></span></p><h4 id="वृद्धिह्रासाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वृद्धिह्रासाधिकरणम्">वृद्धिह्रासाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A032" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वृद्धिह्रासाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A032"></span></p><h4 id="वृद्धिह्रासाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वृद्धिह्रासाधिकरणम्">वृद्धिह्रासाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V20" data-block-id="BS_C03_S02_V20" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(343)ओं वृद्धिह्रासभाक्त्वमन्तर्भावादुभयसामञ्जस्यादेवम् ओम् ॥03-02-20॥">(343)ओं वृद्धिह्रासभाक्त्वमन्तर्भावादुभयसामञ्जस्यादेवम् ओम् ॥03-02-20॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V20" data-block-id="BS_C03_S02_V20" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(343)ओं वृद्धिह्रासभाक्त्वमन्तर्भावादुभयसामञ्जस्यादेवम् ओम् ॥03-02-20॥">(343)ओं वृद्धिह्रासभाक्त्वमन्तर्भावादुभयसामञ्जस्यादेवम् ओम् ॥03-02-20॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V20" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V20" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V20_B1" data-verse="BS_C03_S02_V20" data-block-id="BS_C03_S02_V20_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तस्य च भक्तिज्ञानदेर्वृद्धिह्रासभाक्त्वं विद्यते । ब्रह्मादीनामुत्तमानां सर्वेषां भक्तत्वेऽन्तर्भावात् ।">तस्य च भक्तिज्ञानदेर्वृद्धिह्रासभाक्त्वं विद्यते । ब्रह्मादीनामुत्तमानां सर्वेषां भक्तत्वेऽन्तर्भावात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V20_B1" data-verse="BS_C03_S02_V20" data-block-id="BS_C03_S02_V20_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तस्य च भक्तिज्ञानदेर्वृद्धिह्रासभाक्त्वं विद्यते । ब्रह्मादीनामुत्तमानां सर्वेषां भक्तत्वेऽन्तर्भावात् ।">तस्य च भक्तिज्ञानदेर्वृद्धिह्रासभाक्त्वं विद्यते । ब्रह्मादीनामुत्तमानां सर्वेषां भक्तत्वेऽन्तर्भावात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V20_B2" data-verse="BS_C03_S02_V20" data-block-id="BS_C03_S02_V20_B2" style="position: relative;"><span data-deva="एवं भक्त्यादिविशेषाङ्गीकारादेवेश्वरस्य ब्रह्मादीन् अन्यान् प्रति च सामञ्जस्यं भवति।">एवं भक्त्यादिविशेषाङ्गीकारादेवेश्वरस्य ब्रह्मादीन् अन्यान् प्रति च सामञ्जस्यं भवति।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V20_B2" data-verse="BS_C03_S02_V20" data-block-id="BS_C03_S02_V20_B2" style="position: relative;"><span data-deva="एवं भक्त्यादिविशेषाङ्गीकारादेवेश्वरस्य ब्रह्मादीन् अन्यान् प्रति च सामञ्जस्यं भवति।">एवं भक्त्यादिविशेषाङ्गीकारादेवेश्वरस्य ब्रह्मादीन् अन्यान् प्रति च सामञ्जस्यं भवति।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V20_B3" data-verse="BS_C03_S02_V20" data-block-id="BS_C03_S02_V20_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘साधनस्योत्तमत्वेन साध्यं चोत्तममाप्नुयुः ।">‘साधनस्योत्तमत्वेन साध्यं चोत्तममाप्नुयुः ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मादयः क्रमेणैव यथाऽऽनन्दश्रुतौ श्रुताः’">ब्रह्मादयः क्रमेणैव यथाऽऽनन्दश्रुतौ श्रुताः’</span></span></span><span data-deva=" इति च ब्राह्मे ॥ 20 ॥"> इति च ब्राह्मे ॥ 20 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V20_B3" data-verse="BS_C03_S02_V20" data-block-id="BS_C03_S02_V20_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘साधनस्योत्तमत्वेन साध्यं चोत्तममाप्नुयुः ।">‘साधनस्योत्तमत्वेन साध्यं चोत्तममाप्नुयुः ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मादयः क्रमेणैव यथाऽऽनन्दश्रुतौ श्रुताः’">ब्रह्मादयः क्रमेणैव यथाऽऽनन्दश्रुतौ श्रुताः’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्राह्मे ॥ 20 ॥"> इति च ब्राह्मे ॥ 20 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V21_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V21_I01" data-verse="BS_C03_S02_V21" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V21_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V21_I01" data-verse="BS_C03_S02_V21" style="position: relative;">
Line 3,151: Line 2,928:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V21" data-block-id="BS_C03_S02_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(344)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-02-21 ॥">(344)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-02-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V21" data-block-id="BS_C03_S02_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(344)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-02-21 ॥">(344)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-02-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V21" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V21" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V21_B1" data-verse="BS_C03_S02_V21" data-block-id="BS_C03_S02_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अथात ‘आनन्दस्य मीमांसा भवति’(तै.उ.२.८.१) इत्यारभ्य ब्रह्मपर्यन्तेषु सुखे विशेषदर्शनात् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V21_B1" data-verse="BS_C03_S02_V21" data-block-id="BS_C03_S02_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अथात ‘आनन्दस्य मीमांसा भवति’(तै.उ.२.८.१) इत्यारभ्य ब्रह्मपर्यन्तेषु सुखे विशेषदर्शनात् ।">अथात ‘आनन्दस्य मीमांसा भवति’(तै.उ.२.८.१) इत्यारभ्य ब्रह्मपर्यन्तेषु सुखे विशेषदर्शनात् ।
">अथात ‘आनन्दस्य मीमांसा भवति’(तै.उ.२.८.१) इत्यारभ्य ब्रह्मपर्यन्तेषु सुखे विशेषदर्शनात् ।
</span><p><span data-deva="चशब्दात् स्मृतिः- ‘यथा भक्तिविशेषोऽत्र दृष्यते पुरुषोत्तमे ।">चशब्दात् स्मृतिः-
</span><p><span data-deva="चशब्दात् स्मृतिः-
‘यथा भक्तिविशेषोऽत्र दृष्यते पुरुषोत्तमे ।
‘यथा भक्तिविशेषोऽत्र दृष्यते पुरुषोत्तमे ।
">चशब्दात् स्मृतिः-
</span></p><span data-deva="तथा मुक्तिविशेषोऽपि ज्ञानिनां लिङ्गभेदने’ इति ॥ 21 ॥">
‘यथा भक्तिविशेषोऽत्र दृष्यते पुरुषोत्तमे ।
</span></p><span data-deva="
तथा मुक्तिविशेषोऽपि ज्ञानिनां लिङ्गभेदने’ इति ॥ 21 ॥">
तथा मुक्तिविशेषोऽपि ज्ञानिनां लिङ्गभेदने’ इति ॥ 21 ॥</span></div>
तथा मुक्तिविशेषोऽपि ज्ञानिनां लिङ्गभेदने’ इति ॥ 21 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वृद्धिह्रासाधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति वृद्धिह्रासाधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वृद्धिह्रासाधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति वृद्धिह्रासाधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पालकत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A033"></span></p><h4 id="पालकत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B2.E0.A4.95.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पालकत्वाधिकरणम्">पालकत्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पालकत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A033"></span></p><h4 id="पालकत्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B2.E0.A4.95.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B2.E0.A4.95.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पालकत्वाधिकरणम्">पालकत्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V22_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V22_I01" data-verse="BS_C03_S02_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V22_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V22_I01" data-verse="BS_C03_S02_V22" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सृष्टिसंहारकर्तृत्वमेवास्य न पालकत्वं स्वतः सिद्धेरित्यत आह-">सृष्टिसंहारकर्तृत्वमेवास्य न पालकत्वं स्वतः सिद्धेरित्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सृष्टिसंहारकर्तृत्वमेवास्य न पालकत्वं स्वतः सिद्धेरित्यत आह-">सृष्टिसंहारकर्तृत्वमेवास्य न पालकत्वं स्वतः सिद्धेरित्यत आह-</span></div>
Line 3,172: Line 2,945:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति पालकत्वाधिकरणम् (प्रकृत्यधिकरणम्) ॥ 13 ॥">॥इति पालकत्वाधिकरणम् (प्रकृत्यधिकरणम्) ॥ 13 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति पालकत्वाधिकरणम् (प्रकृत्यधिकरणम्) ॥ 13 ॥">॥इति पालकत्वाधिकरणम् (प्रकृत्यधिकरणम्) ॥ 13 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अव्यक्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A034"></span></p><h4 id="अव्यक्ताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अव्यक्ताधिकरणम्">अव्यक्ताधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अव्यक्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A034"></span></p><h4 id="अव्यक्ताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अव्यक्ताधिकरणम्">अव्यक्ताधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V23_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V23_I01" data-verse="BS_C03_S02_V23" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V23_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V23_I01" data-verse="BS_C03_S02_V23" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="परमात्मापरोक्ष्यं च तत्प्रसादादेव न जीवशक्त्येति वक्तुमुच्यते-">परमात्मापरोक्ष्यं च तत्प्रसादादेव न जीवशक्त्येति वक्तुमुच्यते-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="परमात्मापरोक्ष्यं च तत्प्रसादादेव न जीवशक्त्येति वक्तुमुच्यते-">परमात्मापरोक्ष्यं च तत्प्रसादादेव न जीवशक्त्येति वक्तुमुच्यते-</span></div>
Line 3,178: Line 2,951:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V23" data-block-id="BS_C03_S02_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(346)ओं तदव्यक्तमाह हि ओम् ॥ 03-02-23॥">(346)ओं तदव्यक्तमाह हि ओम् ॥ 03-02-23॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V23" data-block-id="BS_C03_S02_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(346)ओं तदव्यक्तमाह हि ओम् ॥ 03-02-23॥">(346)ओं तदव्यक्तमाह हि ओम् ॥ 03-02-23॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V23" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V23" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V23_B1" data-verse="BS_C03_S02_V23" data-block-id="BS_C03_S02_V23_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अव्यक्तमेव तद्ब्रह्म स्वतः । ">अव्यक्तमेव तद्ब्रह्म स्वतः । </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-KauntharavyaShruthi-id"><span data-deva="‘अरूपमक्षरं ब्रह्म सदाऽव्यक्तं च निष्क(ष्फ)लम्।">‘अरूपमक्षरं ब्रह्म सदाऽव्यक्तं च निष्क(ष्फ)लम्।</span><br><span data-deva="यज्ज्ञात्वा मुच्यते जन्तुरानन्दश्चाक्षयो भवेत्॥’">यज्ज्ञात्वा मुच्यते जन्तुरानन्दश्चाक्षयो भवेत्॥’</span></span></span><span data-deva=" इति हि कौण्ठरव्यश्रुतिः ॥ 23 ॥"> इति हि कौण्ठरव्यश्रुतिः ॥ 23 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V23_B1" data-verse="BS_C03_S02_V23" data-block-id="BS_C03_S02_V23_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अव्यक्तमेव तद्ब्रह्म स्वतः ।">अव्यक्तमेव तद्ब्रह्म स्वतः । </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-KauntharavyaShruthi-id"><span data-deva="‘अरूपमक्षरं ब्रह्म सदाऽव्यक्तं च निष्क(ष्फ)लम्।">‘अरूपमक्षरं ब्रह्म सदाऽव्यक्तं च निष्क(ष्फ)लम्।</span><br><span data-deva="यज्ज्ञात्वा मुच्यते जन्तुरानन्दश्चाक्षयो भवेत्॥’">यज्ज्ञात्वा मुच्यते जन्तुरानन्दश्चाक्षयो भवेत्॥’</span></span></span><span data-deva="इति हि कौण्ठरव्यश्रुतिः ॥ 23 ॥"> इति हि कौण्ठरव्यश्रुतिः ॥ 23 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V24" data-block-id="BS_C03_S02_V24" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(347)ओम् अपि संराधने प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ओम् ॥ 03-02-24 ॥">(347)ओम् अपि संराधने प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ओम् ॥ 03-02-24 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V24" data-block-id="BS_C03_S02_V24" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(347)ओम् अपि संराधने प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ओम् ॥ 03-02-24 ॥">(347)ओम् अपि संराधने प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ओम् ॥ 03-02-24 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V24" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V24" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V24_B1" data-verse="BS_C03_S02_V24" data-block-id="BS_C03_S02_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आराधनेऽप्यव्यक्तमेव । ज्ञानिप्रत्यक्षेणेतरेषामतिसूक्ष्मत्वलिङ्गादनुमानेन।">आराधनेऽप्यव्यक्तमेव । ज्ञानिप्रत्यक्षेणेतरेषामतिसूक्ष्मत्वलिङ्गादनुमानेन।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V24_B1" data-verse="BS_C03_S02_V24" data-block-id="BS_C03_S02_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आराधनेऽप्यव्यक्तमेव । ज्ञानिप्रत्यक्षेणेतरेषामतिसूक्ष्मत्वलिङ्गादनुमानेन।">आराधनेऽप्यव्यक्तमेव । ज्ञानिप्रत्यक्षेणेतरेषामतिसूक्ष्मत्वलिङ्गादनुमानेन।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V24_B2" data-verse="BS_C03_S02_V24" data-block-id="BS_C03_S02_V24_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmavaivarte-id"><span data-deva="‘न तमाराधयित्वाऽपि कश्चिद् व्यक्तीकरिष्यति ।">‘न तमाराधयित्वाऽपि कश्चिद् व्यक्तीकरिष्यति ।</span><br><span data-deva="नित्याव्यक्तो यतो देवः परमात्मा सनातनः॥’">नित्याव्यक्तो यतो देवः परमात्मा सनातनः॥’</span></span></span><span data-deva=" इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 24 ॥"> इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 24 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V24_B2" data-verse="BS_C03_S02_V24" data-block-id="BS_C03_S02_V24_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmavaivarte-id"><span data-deva="‘न तमाराधयित्वाऽपि कश्चिद् व्यक्तीकरिष्यति ।">‘न तमाराधयित्वाऽपि कश्चिद् व्यक्तीकरिष्यति ।</span><br><span data-deva="नित्याव्यक्तो यतो देवः परमात्मा सनातनः॥’">नित्याव्यक्तो यतो देवः परमात्मा सनातनः॥’</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 24 ॥"> इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 24 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V25_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V25_I01" data-verse="BS_C03_S02_V25" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V25_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V25_I01" data-verse="BS_C03_S02_V25" style="position: relative;">
Line 3,192: Line 2,965:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V25_B1" data-verse="BS_C03_S02_V25" data-block-id="BS_C03_S02_V25_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अग्न्यादिवत् स्थूलसूक्ष्मत्वविशेषाभावात्।">अग्न्यादिवत् स्थूलसूक्ष्मत्वविशेषाभावात्।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V25_B1" data-verse="BS_C03_S02_V25" data-block-id="BS_C03_S02_V25_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अग्न्यादिवत् स्थूलसूक्ष्मत्वविशेषाभावात्।">अग्न्यादिवत् स्थूलसूक्ष्मत्वविशेषाभावात्।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V25_B2" data-verse="BS_C03_S02_V25" data-block-id="BS_C03_S02_V25_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नासौ सूक्ष्मो न स्थूलः पर एव स भवति तस्मादाहुः परमः’ इति माण्डव्यश्रुतेः ।">‘नासौ सूक्ष्मो न स्थूलः पर एव स भवति तस्मादाहुः परमः’ इति माण्डव्यश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V25_B2" data-verse="BS_C03_S02_V25" data-block-id="BS_C03_S02_V25_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नासौ सूक्ष्मो न स्थूलः पर एव स भवति तस्मादाहुः परमः’ इति माण्डव्यश्रुतेः ।">‘नासौ सूक्ष्मो न स्थूलः पर एव स भवति तस्मादाहुः परमः’ इति माण्डव्यश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V25_B4" data-verse="BS_C03_S02_V25" data-block-id="BS_C03_S02_V25_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="‘स्थूलसूक्ष्मविशेषोऽत्र न क्‍वचित् परमेश्वरे ।">‘स्थूलसूक्ष्मविशेषोऽत्र न क्‍वचित् परमेश्वरे ।</span><br><span data-deva="सर्वत्रैकप्रकारोऽसौ सर्वरूपेष्वजो यतः’">सर्वत्रैकप्रकारोऽसौ सर्वरूपेष्वजो यतः’</span></span></span><span data-deva=" इति च गारुडे ॥"> इति च गारुडे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V25_B4" data-verse="BS_C03_S02_V25" data-block-id="BS_C03_S02_V25_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Garuda-id"><span data-deva="‘स्थूलसूक्ष्मविशेषोऽत्र न क्‍वचित् परमेश्वरे ।">‘स्थूलसूक्ष्मविशेषोऽत्र न क्‍वचित् परमेश्वरे ।</span><br><span data-deva="सर्वत्रैकप्रकारोऽसौ सर्वरूपेष्वजो यतः’">सर्वत्रैकप्रकारोऽसौ सर्वरूपेष्वजो यतः’</span></span></span><span data-deva="इति च गारुडे ॥"> इति च गारुडे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V25_B6" data-verse="BS_C03_S02_V25" data-block-id="BS_C03_S02_V25_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘अव्यक्तव्यक्तभावौ च न क्‍वचित् परमेश्वरे ।">‘अव्यक्तव्यक्तभावौ च न क्‍वचित् परमेश्वरे ।</span><br><span data-deva="सर्वत्राव्यक्तरूपोऽयं यत एव जनार्दनः’">सर्वत्राव्यक्तरूपोऽयं यत एव जनार्दनः’</span></span></span><span data-deva=" इति च कौर्मे ॥ 25 ॥"> इति च कौर्मे ॥ 25 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V25_B6" data-verse="BS_C03_S02_V25" data-block-id="BS_C03_S02_V25_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘अव्यक्तव्यक्तभावौ च न क्‍वचित् परमेश्वरे ।">‘अव्यक्तव्यक्तभावौ च न क्‍वचित् परमेश्वरे ।</span><br><span data-deva="सर्वत्राव्यक्तरूपोऽयं यत एव जनार्दनः’">सर्वत्राव्यक्तरूपोऽयं यत एव जनार्दनः’</span></span></span><span data-deva="इति च कौर्मे ॥ 25 ॥"> इति च कौर्मे ॥ 25 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V26_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V26_I01" data-verse="BS_C03_S02_V26" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V26_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V26_I01" data-verse="BS_C03_S02_V26" style="position: relative;">
Line 3,209: Line 2,982:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V27" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V27" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V27" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V27" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V27_B1" data-verse="BS_C03_S02_V27" data-block-id="BS_C03_S02_V27_B1" style="position: relative;"><span data-deva="उभयत्र प्रमाणभावात् तत् प्रसादादेव प्रकाशो भवति ।">उभयत्र प्रमाणभावात् तत् प्रसादादेव प्रकाशो भवति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V27_B1" data-verse="BS_C03_S02_V27" data-block-id="BS_C03_S02_V27_B1" style="position: relative;"><span data-deva="उभयत्र प्रमाणभावात् तत् प्रसादादेव प्रकाशो भवति ।">उभयत्र प्रमाणभावात् तत् प्रसादादेव प्रकाशो भवति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V27_B2" data-verse="BS_C03_S02_V27" data-block-id="BS_C03_S02_V27_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘तस्याभिध्यानाद्योजनात् तत्त्वभावाद्भूयश्चान्ते विश्वमायानिवृत्तिः’(श्वे.उ.१.१०) इति लिङ्गात् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V27_B2" data-verse="BS_C03_S02_V27" data-block-id="BS_C03_S02_V27_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘तस्याभिध्यानाद्योजनात् तत्त्वभावाद्भूयश्चान्ते विश्वमायानिवृत्तिः’(श्वे.उ.१.१०) इति लिङ्गात् । युज्यते च तस्यानन्तशक्तित्वात् ।">‘तस्याभिध्यानाद्योजनात् तत्त्वभावाद्भूयश्चान्ते विश्वमायानिवृत्तिः’(श्वे.उ.१.१०) इति लिङ्गात् ।
युज्यते च तस्यानन्तशक्तित्वात् ।">‘तस्याभिध्यानाद्योजनात् तत्त्वभावाद्भूयश्चान्ते विश्वमायानिवृत्तिः’(श्वे.उ.१.१०) इति लिङ्गात् ।
युज्यते च तस्यानन्तशक्तित्वात् ।</span></div>
युज्यते च तस्यानन्तशक्तित्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V27_B5" data-verse="BS_C03_S02_V27" data-block-id="BS_C03_S02_V27_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaAdhyatma-id"><span data-deva="नित्याव्यक्तोऽपि भगवानीक्ष्यते निजशक्तितः।">नित्याव्यक्तोऽपि भगवानीक्ष्यते निजशक्तितः।</span><br><span data-deva="तमृते परमात्मानं कः पश्येतामितं प्रभुम्’">तमृते परमात्मानं कः पश्येतामितं प्रभुम्’</span></span></span><span data-deva="इति नारायणाध्यात्मे॥27॥">इति नारायणाध्यात्मे॥27॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V27_B5" data-verse="BS_C03_S02_V27" data-block-id="BS_C03_S02_V27_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaAdhyatma-id"><span data-deva="नित्याव्यक्तोऽपि भगवानीक्ष्यते निजशक्तितः।">नित्याव्यक्तोऽपि भगवानीक्ष्यते निजशक्तितः।</span><br><span data-deva="तमृते परमात्मानं कः पश्येतामितं प्रभुम्’">तमृते परमात्मानं कः पश्येतामितं प्रभुम्’</span></span></span><span data-deva="इति नारायणाध्यात्मे॥27॥">इति नारायणाध्यात्मे॥27॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अव्यक्ताधिकरणम् ॥ 14 ॥">॥ इति अव्यक्ताधिकरणम् ॥ 14 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अव्यक्ताधिकरणम् ॥ 14 ॥">॥ इति अव्यक्ताधिकरणम् ॥ 14 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A035"></span></p><h4 id="उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AD.E0.A4.AF.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.28.E0.A4.85.E0.A4.B9.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A5.81.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.A1.E0.A4.B2.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)">उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A035"></span></p><h4 id="उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AD.E0.A4.AF.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.28.E0.A4.85.E0.A4.B9.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A5.81.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.A1.E0.A4.B2.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AD.E0.A4.AF.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.87.E0.A4.B6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.28.E0.A4.85.E0.A4.B9.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A5.81.E0.A4.A3.E0.A5.8D.E0.A4.A1.E0.A4.B2.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)">उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V28_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V28_I01" data-verse="BS_C03_S02_V28" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V28_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V28_I01" data-verse="BS_C03_S02_V28" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="स्वरूपेणानन्दादिना कथमानन्दित्वादिः? इत्यत(तत्रो) उच्यते-">स्वरूपेणानन्दादिना कथमानन्दित्वादिः? इत्यत(तत्रो) उच्यते-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="स्वरूपेणानन्दादिना कथमानन्दित्वादिः? इत्यत(तत्रो) उच्यते-">स्वरूपेणानन्दादिना कथमानन्दित्वादिः? इत्यत(तत्रो) उच्यते-</span></div>
Line 3,221: Line 2,993:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V28" data-block-id="BS_C03_S02_V28" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(351)ओम् उभयव्यपदेशात्त्वहिकुण्डलवत् ओम् ॥ 03-02-28॥">(351)ओम् उभयव्यपदेशात्त्वहिकुण्डलवत् ओम् ॥ 03-02-28॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V28" data-block-id="BS_C03_S02_V28" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(351)ओम् उभयव्यपदेशात्त्वहिकुण्डलवत् ओम् ॥ 03-02-28॥">(351)ओम् उभयव्यपदेशात्त्वहिकुण्डलवत् ओम् ॥ 03-02-28॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V28" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V28" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V28" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V28" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V28_B1" data-verse="BS_C03_S02_V28" data-block-id="BS_C03_S02_V28_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान्’(तै.उ.२.४.), ‘अथैष एव परम आनन्दः’(बृ.उ.६.३.३३) इत्युभयव्यपदेशात्, अहिकुण्डलवदेव युज्यते ।">‘आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान्’(तै.उ.२.४.), ‘अथैष एव परम आनन्दः’(बृ.उ.६.३.३३)  इत्युभयव्यपदेशात्, अहिकुण्डलवदेव युज्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V28_B1" data-verse="BS_C03_S02_V28" data-block-id="BS_C03_S02_V28_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान्’(तै.उ.२.४.), ‘अथैष एव परम आनन्दः’(बृ.उ.६.३.३३) इत्युभयव्यपदेशात्, अहिकुण्डलवदेव युज्यते ।">‘आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान्’(तै.उ.२.४.), ‘अथैष एव परम आनन्दः’(बृ.उ.६.३.३३)  इत्युभयव्यपदेशात्, अहिकुण्डलवदेव युज्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V28_B2" data-verse="BS_C03_S02_V28" data-block-id="BS_C03_S02_V28_B2" style="position: relative;"><span data-deva="यथाऽहिः कुण्डली कुण्डलं च । तुशब्दात् केवलश्रुतिगम्यत्वं दर्शयति ॥ 28 ॥">यथाऽहिः कुण्डली कुण्डलं च । तुशब्दात् केवलश्रुतिगम्यत्वं दर्शयति ॥ 28 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V28_B2" data-verse="BS_C03_S02_V28" data-block-id="BS_C03_S02_V28_B2" style="position: relative;"><span data-deva="यथाऽहिः कुण्डली कुण्डलं च । तुशब्दात् केवलश्रुतिगम्यत्वं दर्शयति ॥ 28 ॥">यथाऽहिः कुण्डली कुण्डलं च । तुशब्दात् केवलश्रुतिगम्यत्वं दर्शयति ॥ 28 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 3,232: Line 3,004:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V30_B1" data-verse="BS_C03_S02_V30" data-block-id="BS_C03_S02_V30_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथा एक एव कालः पूर्व इत्यवच्छेदकोऽवच्छेद्यश्च भवति। अतिसूक्ष्मत्वापेक्षयैष दृष्टान्तः।">यथा एक एव कालः पूर्व इत्यवच्छेदकोऽवच्छेद्यश्च भवति। अतिसूक्ष्मत्वापेक्षयैष दृष्टान्तः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V30_B1" data-verse="BS_C03_S02_V30" data-block-id="BS_C03_S02_V30_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथा एक एव कालः पूर्व इत्यवच्छेदकोऽवच्छेद्यश्च भवति। अतिसूक्ष्मत्वापेक्षयैष दृष्टान्तः।">यथा एक एव कालः पूर्व इत्यवच्छेदकोऽवच्छेद्यश्च भवति। अतिसूक्ष्मत्वापेक्षयैष दृष्टान्तः।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V30_B2" data-verse="BS_C03_S02_V30" data-block-id="BS_C03_S02_V30_B2" style="position: relative;"><span data-deva="स्थूलमतीनां च प्रदर्शनार्थमहिकुण्डलदृष्टान्तः ।">स्थूलमतीनां च प्रदर्शनार्थमहिकुण्डलदृष्टान्तः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V30_B2" data-verse="BS_C03_S02_V30" data-block-id="BS_C03_S02_V30_B2" style="position: relative;"><span data-deva="स्थूलमतीनां च प्रदर्शनार्थमहिकुण्डलदृष्टान्तः ।">स्थूलमतीनां च प्रदर्शनार्थमहिकुण्डलदृष्टान्तः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V30_B3" data-verse="BS_C03_S02_V30" data-block-id="BS_C03_S02_V30_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaAdhyatma-id"><span data-deva="‘प्रकाशवत् कालवद्वा यथाऽङ्गे शयनादिकम् ।">‘प्रकाशवत् कालवद्वा यथाऽङ्गे शयनादिकम् ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मणश्चैव मुक्तानामानन्दोऽभिन्न एव तु’">ब्रह्मणश्चैव मुक्तानामानन्दोऽभिन्न एव तु’</span></span></span><span data-deva=" इति नारायणाध्यात्मे।"> इति नारायणाध्यात्मे।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V30_B3" data-verse="BS_C03_S02_V30" data-block-id="BS_C03_S02_V30_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaAdhyatma-id"><span data-deva="‘प्रकाशवत् कालवद्वा यथाऽङ्गे शयनादिकम् ।">‘प्रकाशवत् कालवद्वा यथाऽङ्गे शयनादिकम् ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मणश्चैव मुक्तानामानन्दोऽभिन्न एव तु’">ब्रह्मणश्चैव मुक्तानामानन्दोऽभिन्न एव तु’</span></span></span><span data-deva="इति नारायणाध्यात्मे।"> इति नारायणाध्यात्मे।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V30_B4" data-verse="BS_C03_S02_V30" data-block-id="BS_C03_S02_V30_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘आनन्देन त्वभिन्नेन व्यवहारः प्रकाशवत्।">‘आनन्देन त्वभिन्नेन व्यवहारः प्रकाशवत्।</span><br><span data-deva="कालवद् वा यथा कालः स्वावच्छेदकतां व्रजेत्॥’">कालवद् वा यथा कालः स्वावच्छेदकतां व्रजेत्॥’</span></span></span><span data-deva=" इति पाद्मे(ब्राह्मे) ॥ 30 ॥"> इति पाद्मे(ब्राह्मे) ॥ 30 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V30_B4" data-verse="BS_C03_S02_V30" data-block-id="BS_C03_S02_V30_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘आनन्देन त्वभिन्नेन व्यवहारः प्रकाशवत्।">‘आनन्देन त्वभिन्नेन व्यवहारः प्रकाशवत्।</span><br><span data-deva="कालवद् वा यथा कालः स्वावच्छेदकतां व्रजेत्॥’">कालवद् वा यथा कालः स्वावच्छेदकतां व्रजेत्॥’</span></span></span><span data-deva="इति पाद्मे(ब्राह्मे) ॥ 30 ॥"> इति पाद्मे(ब्राह्मे) ॥ 30 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V31" data-block-id="BS_C03_S02_V31" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(354)ओं प्रतिषेधाच्च ओम् ॥ 03-02-31॥">(354)ओं प्रतिषेधाच्च ओम् ॥ 03-02-31॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V31" data-block-id="BS_C03_S02_V31" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(354)ओं प्रतिषेधाच्च ओम् ॥ 03-02-31॥">(354)ओं प्रतिषेधाच्च ओम् ॥ 03-02-31॥</span></span></span></div>
Line 3,240: Line 3,012:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उभयव्यपदेशाधिकरणम् (अहिकुण्डलाधिकरणम्) ॥ 15 ॥">॥ इति उभयव्यपदेशाधिकरणम् (अहिकुण्डलाधिकरणम्) ॥ 15 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उभयव्यपदेशाधिकरणम् (अहिकुण्डलाधिकरणम्) ॥ 15 ॥">॥ इति उभयव्यपदेशाधिकरणम् (अहिकुण्डलाधिकरणम्) ॥ 15 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A036" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="परानन्दा(परमता)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A036"></span></p><h4 id="परानन्दा(परमता)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.28.E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.AE.E0.A4.A4.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="परानन्दा(परमता)धिकरणम्">परानन्दा(परमता)धिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A036" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="परानन्दा(परमता)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A036"></span></p><h4 id="परानन्दा(परमता)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.28.E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.AE.E0.A4.A4.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.28.E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.AE.E0.A4.A4.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="परानन्दा(परमता)धिकरणम्">परानन्दा(परमता)धिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V32" data-block-id="BS_C03_S02_V32" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(355)ओं परमतः सेतून्मानसम्बन्धभेदव्यपदेशेभ्यः ओम् ॥ 03-02-32॥">(355)ओं परमतः सेतून्मानसम्बन्धभेदव्यपदेशेभ्यः ओम् ॥ 03-02-32॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V32" data-block-id="BS_C03_S02_V32" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(355)ओं परमतः सेतून्मानसम्बन्धभेदव्यपदेशेभ्यः ओम् ॥ 03-02-32॥">(355)ओं परमतः सेतून्मानसम्बन्धभेदव्यपदेशेभ्यः ओम् ॥ 03-02-32॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V32" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V32" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V32" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V32" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V32_B1" data-verse="BS_C03_S02_V32" data-block-id="BS_C03_S02_V32_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न चानन्दादित्वाल्लोकानन्दादिवत् । ‘एष सेतुर्विधृतिः’(छां.उ.८.४.१), ‘य एष आनन्दः परस्य’, ‘एष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य’(बृ.उ.६.४.२३) इति सेतुत्वं ह्युच्यते। ‘यतो वाचो निवर्तन्ते’(तै.उ.२.४) इत्युन्मानत्वम्। ‘एतस्यैवाऽनन्दस्यान्यानि भूतानि मात्रामुपजीवन्ति’(बृ.उ.६.३.३२) इति सम्बन्धः।">न चानन्दादित्वाल्लोकानन्दादिवत् । ‘एष सेतुर्विधृतिः’(छां.उ.८.४.१), ‘य एष आनन्दः परस्य’, ‘एष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य’(बृ.उ.६.४.२३) इति सेतुत्वं ह्युच्यते। ‘यतो वाचो निवर्तन्ते’(तै.उ.२.४) इत्युन्मानत्वम्। ‘एतस्यैवाऽनन्दस्यान्यानि भूतानि मात्रामुपजीवन्ति’(बृ.उ.६.३.३२) इति सम्बन्धः।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘अन्यज्ञानं तु जीवानामन्यज्ज्ञानं परस्य च">‘अन्यज्ञानं तु जीवानामन्यज्ज्ञानं परस्य च</span><br><span data-deva="नित्यानन्दाव्ययं पूर्णं परज्ञानं विधीयते’">नित्यानन्दाव्ययं पूर्णं परज्ञानं विधीयते’</span></span></span><span data-deva=" इति भेदः ॥"> इति भेदः ॥</span><br><span data-deva=" अतोऽलौकिकत्वात् परमेव ब्रह्मानन्दादिकम् ॥ 32 ॥"> अतोऽलौकिकत्वात् परमेव ब्रह्मानन्दादिकम् ॥ 32 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V32_B1" data-verse="BS_C03_S02_V32" data-block-id="BS_C03_S02_V32_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न चानन्दादित्वाल्लोकानन्दादिवत् । ‘एष सेतुर्विधृतिः’(छां.उ.८.४.१), ‘य एष आनन्दः परस्य’, ‘एष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य’(बृ.उ.६.४.२३) इति सेतुत्वं ह्युच्यते। ‘यतो वाचो निवर्तन्ते’(तै.उ.२.४) इत्युन्मानत्वम्। ‘एतस्यैवाऽनन्दस्यान्यानि भूतानि मात्रामुपजीवन्ति’(बृ.उ.६.३.३२) इति सम्बन्धः।">न चानन्दादित्वाल्लोकानन्दादिवत् । ‘एष सेतुर्विधृतिः’(छां.उ.८.४.१), ‘य एष आनन्दः परस्य’, ‘एष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य’(बृ.उ.६.४.२३) इति सेतुत्वं ह्युच्यते। ‘यतो वाचो निवर्तन्ते’(तै.उ.२.४) इत्युन्मानत्वम्। ‘एतस्यैवाऽनन्दस्यान्यानि भूतानि मात्रामुपजीवन्ति’(बृ.उ.६.३.३२) इति सम्बन्धः।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘अन्यज्ञानं तु जीवानामन्यज्ज्ञानं परस्य च">‘अन्यज्ञानं तु जीवानामन्यज्ज्ञानं परस्य च</span><br><span data-deva="नित्यानन्दाव्ययं पूर्णं परज्ञानं विधीयते’">नित्यानन्दाव्ययं पूर्णं परज्ञानं विधीयते’</span></span></span><span data-deva="इति भेदः ॥"> इति भेदः ॥</span><br><span data-deva="अतोऽलौकिकत्वात् परमेव ब्रह्मानन्दादिकम् ॥ 32 ॥"> अतोऽलौकिकत्वात् परमेव ब्रह्मानन्दादिकम् ॥ 32 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V33" data-block-id="BS_C03_S02_V33" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(356)ओं दर्शनात् तु ओम् ॥ 03-02-33॥">(356)ओं दर्शनात् तु ओम् ॥ 03-02-33॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V33" data-block-id="BS_C03_S02_V33" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(356)ओं दर्शनात् तु ओम् ॥ 03-02-33॥">(356)ओं दर्शनात् तु ओम् ॥ 03-02-33॥</span></span></span></div>
Line 3,255: Line 3,027:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V34" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V34" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V34" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V34" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V34_B1" data-verse="BS_C03_S02_V34" data-block-id="BS_C03_S02_V34_B1" style="position: relative;"><span data-deva="जीवेश्वरसम्बन्धज्ञापनार्थमप्रसिद्धोऽपि पादो यथा ‘पाद’शब्देन व्यपदिश्यते ‘पादोऽस्य विश्वा भूतानि’(ऋ.सं.१०.९०.३) इति, तथा ।">जीवेश्वरसम्बन्धज्ञापनार्थमप्रसिद्धोऽपि पादो यथा ‘पाद’शब्देन व्यपदिश्यते ‘पादोऽस्य विश्वा भूतानि’(ऋ.सं.१०.९०.३) इति, तथा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V34_B1" data-verse="BS_C03_S02_V34" data-block-id="BS_C03_S02_V34_B1" style="position: relative;"><span data-deva="जीवेश्वरसम्बन्धज्ञापनार्थमप्रसिद्धोऽपि पादो यथा ‘पाद’शब्देन व्यपदिश्यते ‘पादोऽस्य विश्वा भूतानि’(ऋ.सं.१०.९०.३) इति, तथा ।">जीवेश्वरसम्बन्धज्ञापनार्थमप्रसिद्धोऽपि पादो यथा ‘पाद’शब्देन व्यपदिश्यते ‘पादोऽस्य विश्वा भूतानि’(ऋ.सं.१०.९०.३) इति, तथा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V34_B2" data-verse="BS_C03_S02_V34" data-block-id="BS_C03_S02_V34_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘अलौकिकोऽपि ज्ञानादिस्तच्छब्दैरेव भण्यते ।">‘अलौकिकोऽपि ज्ञानादिस्तच्छब्दैरेव भण्यते ।</span><br><span data-deva="ज्ञापनार्थाय लोकस्य यथा राजेव देवराट्’">ज्ञापनार्थाय लोकस्य यथा राजेव देवराट्’</span></span></span><span data-deva=" इति च पाद्मे ॥ 34 ॥"> इति च पाद्मे ॥ 34 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V34_B2" data-verse="BS_C03_S02_V34" data-block-id="BS_C03_S02_V34_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘अलौकिकोऽपि ज्ञानादिस्तच्छब्दैरेव भण्यते ।">‘अलौकिकोऽपि ज्ञानादिस्तच्छब्दैरेव भण्यते ।</span><br><span data-deva="ज्ञापनार्थाय लोकस्य यथा राजेव देवराट्’">ज्ञापनार्थाय लोकस्य यथा राजेव देवराट्’</span></span></span><span data-deva="इति च पाद्मे ॥ 34 ॥"> इति च पाद्मे ॥ 34 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति परानन्दा(परमता)धिकरणम् ॥16॥">॥ इति परानन्दा(परमता)धिकरणम् ॥16॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति परानन्दा(परमता)धिकरणम् ॥16॥">॥ इति परानन्दा(परमता)धिकरणम् ॥16॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्थानविशेषाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A037"></span></p><h4 id="स्थानविशेषाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="स्थानविशेषाधिकरणम्">स्थानविशेषाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्थानविशेषाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A037"></span></p><h4 id="स्थानविशेषाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="स्थानविशेषाधिकरणम्">स्थानविशेषाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V35_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V35_I01" data-verse="BS_C03_S02_V35" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V35_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V35_I01" data-verse="BS_C03_S02_V35" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="परानन्दमात्रात्वे कथं ब्रह्माद्यानन्दादीनां विशेषः? इत्यत उच्यते –">परानन्दमात्रात्वे कथं ब्रह्माद्यानन्दादीनां विशेषः? इत्यत उच्यते –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="परानन्दमात्रात्वे कथं ब्रह्माद्यानन्दादीनां विशेषः? इत्यत उच्यते –">परानन्दमात्रात्वे कथं ब्रह्माद्यानन्दादीनां विशेषः? इत्यत उच्यते –</span></div>
Line 3,265: Line 3,037:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V35" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V35" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V35" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V35" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V35_B1" data-verse="BS_C03_S02_V35" data-block-id="BS_C03_S02_V35_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथाऽऽदित्यस्य दर्पणादिस्थानविशेषात् प्रतिबिम्बविशेष एवमानन्दादेरपि ।">यथाऽऽदित्यस्य दर्पणादिस्थानविशेषात् प्रतिबिम्बविशेष एवमानन्दादेरपि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V35_B1" data-verse="BS_C03_S02_V35" data-block-id="BS_C03_S02_V35_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथाऽऽदित्यस्य दर्पणादिस्थानविशेषात् प्रतिबिम्बविशेष एवमानन्दादेरपि ।">यथाऽऽदित्यस्य दर्पणादिस्थानविशेषात् प्रतिबिम्बविशेष एवमानन्दादेरपि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V35_B2" data-verse="BS_C03_S02_V35" data-block-id="BS_C03_S02_V35_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘ब्रह्मादिगुणवैशेष्यादानन्दादिः परस्य(आनन्दः परमस्य) च ।">‘ब्रह्मादिगुणवैशेष्यादानन्दादिः परस्य(आनन्दः परमस्य) च ।</span><br><span data-deva="प्रतिबिम्बत्वमायाति मध्योच्चादिविशेषतः’">प्रतिबिम्बत्वमायाति मध्योच्चादिविशेषतः’</span></span></span><span data-deva=" इति वाराहे ॥ 35 ॥"> इति वाराहे ॥ 35 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V35_B2" data-verse="BS_C03_S02_V35" data-block-id="BS_C03_S02_V35_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘ब्रह्मादिगुणवैशेष्यादानन्दादिः परस्य(आनन्दः परमस्य) च ।">‘ब्रह्मादिगुणवैशेष्यादानन्दादिः परस्य(आनन्दः परमस्य) च ।</span><br><span data-deva="प्रतिबिम्बत्वमायाति मध्योच्चादिविशेषतः’">प्रतिबिम्बत्वमायाति मध्योच्चादिविशेषतः’</span></span></span><span data-deva="इति वाराहे ॥ 35 ॥"> इति वाराहे ॥ 35 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V36" data-block-id="BS_C03_S02_V36" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(359)ओम् उपपत्तेश्च ओम् ॥ 03-02-36॥">(359)ओम् उपपत्तेश्च ओम् ॥ 03-02-36॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S02_V36" data-block-id="BS_C03_S02_V36" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(359)ओम् उपपत्तेश्च ओम् ॥ 03-02-36॥">(359)ओम् उपपत्तेश्च ओम् ॥ 03-02-36॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V36" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V36" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V36" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V36" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V36_B1" data-verse="BS_C03_S02_V36" data-block-id="BS_C03_S02_V36_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘ऐश्वर्यात् परमाद्विष्णोर्भक्त्यादीनामनादितः ।">‘ऐश्वर्यात् परमाद्विष्णोर्भक्त्यादीनामनादितः ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मादीनां सूपपन्ना ह्यानन्दादेर्विचित्रता’">ब्रह्मादीनां सूपपन्ना ह्यानन्दादेर्विचित्रता’</span></span></span><span data-deva=" इति हि पाद्मे ॥ 36 ॥"> इति हि पाद्मे ॥ 36 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V36_B1" data-verse="BS_C03_S02_V36" data-block-id="BS_C03_S02_V36_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘ऐश्वर्यात् परमाद्विष्णोर्भक्त्यादीनामनादितः ।">‘ऐश्वर्यात् परमाद्विष्णोर्भक्त्यादीनामनादितः ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मादीनां सूपपन्ना ह्यानन्दादेर्विचित्रता’">ब्रह्मादीनां सूपपन्ना ह्यानन्दादेर्विचित्रता’</span></span></span><span data-deva="इति हि पाद्मे ॥ 36 ॥"> इति हि पाद्मे ॥ 36 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति स्थानविशेषाधिकरणम् ॥ 17 ॥">॥ इति स्थानविशेषाधिकरणम् ॥ 17 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति स्थानविशेषाधिकरणम् ॥ 17 ॥">॥ इति स्थानविशेषाधिकरणम् ॥ 17 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A038"></span></p><h4 id="प्रतिषेधाधिकरणम्_(तथान्यत्वाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.87.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.A4.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्)">प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A038"></span></p><h4 id="प्रतिषेधाधिकरणम्_(तथान्यत्वाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.87.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.A4.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.87.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.A4.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्)">प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्)</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V37_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V37_I01" data-verse="BS_C03_S02_V37" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V37_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V37_I01" data-verse="BS_C03_S02_V37" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="ध्यानकाले यच्चित्ते प्रदृष्यते तदेव हि ब्रह्मरूपम् । अतः कथमव्यक्तता&nbsp;? इत्यत आह-">ध्यानकाले यच्चित्ते प्रदृष्यते तदेव हि ब्रह्मरूपम् । अतः कथमव्यक्तता&nbsp;? इत्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="ध्यानकाले यच्चित्ते प्रदृष्यते तदेव हि ब्रह्मरूपम् । अतः कथमव्यक्तता&nbsp;? इत्यत आह-">ध्यानकाले यच्चित्ते प्रदृष्यते तदेव हि ब्रह्मरूपम् । अतः कथमव्यक्तता&nbsp;? इत्यत आह-</span></div>
Line 3,279: Line 3,051:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V37" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V37" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V37" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V37" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V37_B1" data-verse="BS_C03_S02_V37" data-block-id="BS_C03_S02_V37_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथा जीवानन्दादेरन्यद् ब्रह्म तथोपासाकृतादपि ।">यथा जीवानन्दादेरन्यद् ब्रह्म तथोपासाकृतादपि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V37_B1" data-verse="BS_C03_S02_V37" data-block-id="BS_C03_S02_V37_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथा जीवानन्दादेरन्यद् ब्रह्म तथोपासाकृतादपि ।">यथा जीवानन्दादेरन्यद् ब्रह्म तथोपासाकृतादपि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V37_B2" data-verse="BS_C03_S02_V37" data-block-id="BS_C03_S02_V37_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kenopanishat-id"><span data-deva="‘यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् ।">‘यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् ।</span><br><span data-deva="तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते’(केन.उ.१.६)">तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते’(केन.उ.१.६)</span></span></span><span data-deva=" इति प्रतिषेधात् ।"> इति प्रतिषेधात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V37_B2" data-verse="BS_C03_S02_V37" data-block-id="BS_C03_S02_V37_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kenopanishat-id"><span data-deva="‘यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् ।">‘यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् ।</span><br><span data-deva="तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते’(केन.उ.१.६)">तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते’(केन.उ.१.६)</span></span></span><span data-deva="इति प्रतिषेधात् ।"> इति प्रतिषेधात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V37_B4" data-verse="BS_C03_S02_V37" data-block-id="BS_C03_S02_V37_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmatarka-id"><span data-deva="‘पश्यन्ति परमं ब्रह्म चित्ते यत्प्रतिबिम्बितम् ।">‘पश्यन्ति परमं ब्रह्म चित्ते यत्प्रतिबिम्बितम् ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मैव प्रतिबिम्बे यदतस्तेषां फलप्रदम् ॥">ब्रह्मैव प्रतिबिम्बे यदतस्तेषां फलप्रदम् ॥</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V37_B4" data-verse="BS_C03_S02_V37" data-block-id="BS_C03_S02_V37_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmatarka-id"><span data-deva="‘पश्यन्ति परमं ब्रह्म चित्ते यत्प्रतिबिम्बितम् ।">‘पश्यन्ति परमं ब्रह्म चित्ते यत्प्रतिबिम्बितम् ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मैव प्रतिबिम्बे यदतस्तेषां फलप्रदम् ॥">ब्रह्मैव प्रतिबिम्बे यदतस्तेषां फलप्रदम् ॥</span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V37_B6" data-verse="BS_C03_S02_V37" data-block-id="BS_C03_S02_V37_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmatarka-id"><span data-deva="तदुपासनं च भवति प्रतिमोपासनं यथा ।">तदुपासनं च भवति प्रतिमोपासनं यथा ।</span></span></span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V37_B6" data-verse="BS_C03_S02_V37" data-block-id="BS_C03_S02_V37_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmatarka-id"><span data-deva="तदुपासनं च भवति प्रतिमोपासनं यथा ।">तदुपासनं च भवति प्रतिमोपासनं यथा ।</span></span></span></div>
Line 3,285: Line 3,057:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्) ॥ 18 ॥">॥ इति प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्) ॥ 18 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्) ॥ 18 ॥">॥ इति प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्) ॥ 18 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A039" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वगतत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A039"></span></p><h4 id="सर्वगतत्वाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="सर्वगतत्वाधिकरणम्">सर्वगतत्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A039" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वगतत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A039"></span></p><h4 id="सर्वगतत्वाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="सर्वगतत्वाधिकरणम्">सर्वगतत्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V38_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V38_I01" data-verse="BS_C03_S02_V38" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V38_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V38_I01" data-verse="BS_C03_S02_V38" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="देशकालान्तरेऽन्यतोऽपि सृष्ट्याधिर्युक्तेत्यतो ब्रूते-">देशकालान्तरेऽन्यतोऽपि सृष्ट्याधिर्युक्तेत्यतो ब्रूते-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="देशकालान्तरेऽन्यतोऽपि सृष्ट्याधिर्युक्तेत्यतो ब्रूते-">देशकालान्तरेऽन्यतोऽपि सृष्ट्याधिर्युक्तेत्यतो ब्रूते-</span></div>
Line 3,292: Line 3,064:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V38" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V38" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V38" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V38" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V38_B1" data-verse="BS_C03_S02_V38" data-block-id="BS_C03_S02_V38_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वदेशकालवस्तुष्वनेनैव सृष्ट्यादिकं प्रवर्तते । ‘एष सर्व एष सर्वगत एष ईश्वर एषोऽचिन्त्य एष परमः’ इति हि भाल्लवेयश्रुतिः">सर्वदेशकालवस्तुष्वनेनैव सृष्ट्यादिकं प्रवर्तते । ‘एष सर्व एष सर्वगत एष ईश्वर एषोऽचिन्त्य एष परमः’ इति हि भाल्लवेयश्रुतिः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V38_B1" data-verse="BS_C03_S02_V38" data-block-id="BS_C03_S02_V38_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वदेशकालवस्तुष्वनेनैव सृष्ट्यादिकं प्रवर्तते । ‘एष सर्व एष सर्वगत एष ईश्वर एषोऽचिन्त्य एष परमः’ इति हि भाल्लवेयश्रुतिः">सर्वदेशकालवस्तुष्वनेनैव सृष्ट्यादिकं प्रवर्तते । ‘एष सर्व एष सर्वगत एष ईश्वर एषोऽचिन्त्य एष परमः’ इति हि भाल्लवेयश्रुतिः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V38_B2" data-verse="BS_C03_S02_V38" data-block-id="BS_C03_S02_V38_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chaturvedashikha-id"><span data-deva="‘सर्वत्र सर्वमेतस्मात् सर्वदा सर्ववस्तुषु ।">‘सर्वत्र सर्वमेतस्मात् सर्वदा सर्ववस्तुषु ।</span><br><span data-deva="स्वरूपभूतया नित्यशक्त्या मायाख्यया यतः।">स्वरूपभूतया नित्यशक्त्या मायाख्यया यतः।</span><br><span data-deva=" अतो मायामयं विष्णुं प्रवदन्ति सनातनम्॥’"> अतो मायामयं विष्णुं प्रवदन्ति सनातनम्॥’</span></span></span><span data-deva="इति हि चतुर्वेदशिखायाम् । ">इति हि चतुर्वेदशिखायाम् । </span><br><span data-deva="आदिशब्दादन्यत्र प्रमाणाभावाच्च ॥ 38 ॥">आदिशब्दादन्यत्र प्रमाणाभावाच्च ॥ 38 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S02_V38_B2" data-verse="BS_C03_S02_V38" data-block-id="BS_C03_S02_V38_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chaturvedashikha-id"><span data-deva="‘सर्वत्र सर्वमेतस्मात् सर्वदा सर्ववस्तुषु ।">‘सर्वत्र सर्वमेतस्मात् सर्वदा सर्ववस्तुषु ।</span><br><span data-deva="स्वरूपभूतया नित्यशक्त्या मायाख्यया यतः।">स्वरूपभूतया नित्यशक्त्या मायाख्यया यतः।</span><br><span data-deva="अतो मायामयं विष्णुं प्रवदन्ति सनातनम्॥’"> अतो मायामयं विष्णुं प्रवदन्ति सनातनम्॥’</span></span></span><span data-deva="इति हि चतुर्वेदशिखायाम् ।">इति हि चतुर्वेदशिखायाम् । </span><br><span data-deva="आदिशब्दादन्यत्र प्रमाणाभावाच्च ॥ 38 ॥">आदिशब्दादन्यत्र प्रमाणाभावाच्च ॥ 38 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सर्वगतत्वाधिकरणम् ॥ 19 ॥">॥ इति सर्वगतत्वाधिकरणम् ॥ 19 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सर्वगतत्वाधिकरणम् ॥ 19 ॥">॥ इति सर्वगतत्वाधिकरणम् ॥ 19 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A040" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="फलदानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A040"></span></p><h4 id="फलदानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="फलदानाधिकरणम्">फलदानाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S02_A040" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="फलदानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A040"></span></p><h4 id="फलदानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="फलदानाधिकरणम्">फलदानाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V39_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V39_I01" data-verse="BS_C03_S02_V39" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V39_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V39_I01" data-verse="BS_C03_S02_V39" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="कर्मापेक्षत्वात् फलदानस्य तदेव ददातीति न वाच्यम् । कुतः&nbsp;?-">कर्मापेक्षत्वात् फलदानस्य तदेव ददातीति न वाच्यम् । कुतः&nbsp;?-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="कर्मापेक्षत्वात् फलदानस्य तदेव ददातीति न वाच्यम् । कुतः&nbsp;?-">कर्मापेक्षत्वात् फलदानस्य तदेव ददातीति न वाच्यम् । कुतः&nbsp;?-</span></div>
Line 3,319: Line 3,091:
<p><span id="gr-C3-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयः पादः"></span>
<p><span id="gr-C3-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="तृतीयः_पादः_3"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span data-deva="तृतीयः पादः">तृतीयः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="तृतीयः_पादः_3" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span data-deva="तृतीयः पादः">तृतीयः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C03_S03_I01" data-block-id="BS_C03_S03_I01" data-verse="BS_C03_S03" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C03_S03_I01" data-block-id="BS_C03_S03_I01" data-verse="BS_C03_S03" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="उपासनाऽस्मिन् पाद उच्यते। सर्वपरिज्ञानं प्रथमत उच्यते-">उपासनाऽस्मिन् पाद उच्यते। सर्वपरिज्ञानं प्रथमत उच्यते-</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="उपासनाऽस्मिन् पाद उच्यते। सर्वपरिज्ञानं प्रथमत उच्यते-">उपासनाऽस्मिन् पाद उच्यते। सर्वपरिज्ञानं प्रथमत उच्यते-</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A041" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वेवेदाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A041"></span></p><h4 id="सर्वेवेदाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सर्वेवेदाधिकरणम्">सर्वेवेदाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A041" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वेवेदाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A041"></span></p><h4 id="सर्वेवेदाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सर्वेवेदाधिकरणम्">सर्वेवेदाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V01" data-block-id="BS_C03_S03_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(366)ओं सर्ववेदान्तप्रत्ययं चोदनाद्यविशेषात् ओम् ॥ 03-03-01 ॥">(366)ओं सर्ववेदान्तप्रत्ययं चोदनाद्यविशेषात् ओम् ॥ 03-03-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V01" data-block-id="BS_C03_S03_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(366)ओं सर्ववेदान्तप्रत्ययं चोदनाद्यविशेषात् ओम् ॥ 03-03-01 ॥">(366)ओं सर्ववेदान्तप्रत्ययं चोदनाद्यविशेषात् ओम् ॥ 03-03-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V01" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V01" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V01" style="position: relative;">
Line 3,336: Line 3,108:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V03" data-block-id="BS_C03_S03_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(368)ओं स्वाध्यायस्य तथात्वेन हि समाचारेऽधिकाराच्च ओम् ॥ 03-03-03 ॥">(368)ओं स्वाध्यायस्य तथात्वेन हि समाचारेऽधिकाराच्च ओम् ॥ 03-03-03 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V03" data-block-id="BS_C03_S03_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(368)ओं स्वाध्यायस्य तथात्वेन हि समाचारेऽधिकाराच्च ओम् ॥ 03-03-03 ॥">(368)ओं स्वाध्यायस्य तथात्वेन हि समाचारेऽधिकाराच्च ओम् ॥ 03-03-03 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V03" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V03" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V03_B1" data-verse="BS_C03_S03_V03" data-block-id="BS_C03_S03_V03_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka--id"><span data-deva="‘स्वाध्यायोऽध्येतव्यः’(तै.आ.२.१५)">‘स्वाध्यायोऽध्येतव्यः’(तै.आ.२.१५)</span></span></span><span data-deva=" इति सामान्यविधेः ।"> इति सामान्यविधेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V03_B1" data-verse="BS_C03_S03_V03" data-block-id="BS_C03_S03_V03_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyaaranyaka--id"><span data-deva="‘स्वाध्यायोऽध्येतव्यः’(तै.आ.२.१५)">‘स्वाध्यायोऽध्येतव्यः’(तै.आ.२.१५)</span></span></span><span data-deva="इति सामान्यविधेः ।"> इति सामान्यविधेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V03_B2" data-verse="BS_C03_S03_V03" data-block-id="BS_C03_S03_V03_B2" style="position: relative;"><span data-deva="हिशब्दात् ">हिशब्दात् </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="वेदः कृत्स्नोऽधिगन्तव्यः सरहस्यो द्विजन्मना’">वेदः कृत्स्नोऽधिगन्तव्यः सरहस्यो द्विजन्मना’</span></span></span><span data-deva="इति स्मृतेः ।">इति स्मृतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V03_B2" data-verse="BS_C03_S03_V03" data-block-id="BS_C03_S03_V03_B2" style="position: relative;"><span data-deva="हिशब्दात्">हिशब्दात् </span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="वेदः कृत्स्नोऽधिगन्तव्यः सरहस्यो द्विजन्मना’">वेदः कृत्स्नोऽधिगन्तव्यः सरहस्यो द्विजन्मना’</span></span></span><span data-deva="इति स्मृतेः ।">इति स्मृतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V03_B3" data-verse="BS_C03_S03_V03" data-block-id="BS_C03_S03_V03_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्ववेदोक्तमार्गेण कर्म कुर्वीत नित्यशः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V03_B3" data-verse="BS_C03_S03_V03" data-block-id="BS_C03_S03_V03_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्ववेदोक्तमार्गेण कर्म कुर्वीत नित्यशः । आनन्दो हि फलं यस्माच्छाखाभेदो ह्यशक्तिजः ॥">‘सर्ववेदोक्तमार्गेण कर्म कुर्वीत नित्यशः ।
आनन्दो हि फलं यस्माच्छाखाभेदो ह्यशक्तिजः ॥">‘सर्ववेदोक्तमार्गेण कर्म कुर्वीत नित्यशः ।
आनन्दो हि फलं यस्माच्छाखाभेदो ह्यशक्तिजः ॥</span></div>
आनन्दो हि फलं यस्माच्छाखाभेदो ह्यशक्तिजः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V03_B5" data-verse="BS_C03_S03_V03" data-block-id="BS_C03_S03_V03_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वकर्मकृतौ यस्मादशक्ताः सर्वजन्तवः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V03_B5" data-verse="BS_C03_S03_V03" data-block-id="BS_C03_S03_V03_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वकर्मकृतौ यस्मादशक्ताः सर्वजन्तवः ।">‘सर्वकर्मकृतौ यस्मादशक्ताः सर्वजन्तवः ।
">‘सर्वकर्मकृतौ यस्मादशक्ताः सर्वजन्तवः ।
</span><p><span data-deva="शाखाभेदं कर्मभेदं व्यासस्तस्मादचीक्लृपत्’">शाखाभेदं कर्मभेदं व्यासस्तस्मादचीक्लृपत्’
</span><p><span data-deva="शाखाभेदं कर्मभेदं व्यासस्तस्मादचीक्लृपत्’
</span></p><span data-deva="इति समाचारे सर्वेषामधिकाराच्च ॥ 03 ॥">
">शाखाभेदं कर्मभेदं व्यासस्तस्मादचीक्लृपत्’
</span></p><span data-deva="
इति समाचारे सर्वेषामधिकाराच्च ॥ 03 ॥">
इति समाचारे सर्वेषामधिकाराच्च ॥ 03 ॥</span></div>
इति समाचारे सर्वेषामधिकाराच्च ॥ 03 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 3,352: Line 3,120:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V04" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V04" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V04_B1" data-verse="BS_C03_S03_V04" data-block-id="BS_C03_S03_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथा सर्वं सलिलं समुद्रं गच्छति एवं सर्वाणि वचनानि ब्रह्मज्ञानार्थानीति नियमः ।">यथा सर्वं सलिलं समुद्रं गच्छति एवं सर्वाणि वचनानि ब्रह्मज्ञानार्थानीति नियमः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V04_B1" data-verse="BS_C03_S03_V04" data-block-id="BS_C03_S03_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथा सर्वं सलिलं समुद्रं गच्छति एवं सर्वाणि वचनानि ब्रह्मज्ञानार्थानीति नियमः ।">यथा सर्वं सलिलं समुद्रं गच्छति एवं सर्वाणि वचनानि ब्रह्मज्ञानार्थानीति नियमः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V04_B2" data-verse="BS_C03_S03_V04" data-block-id="BS_C03_S03_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="आग्नेये च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V04_B2" data-verse="BS_C03_S03_V04" data-block-id="BS_C03_S03_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="आग्नेये च –">आग्नेये च –
">आग्नेये च –
</span><p><span data-deva="‘यथा नदीनां सलिलं शक्ये सागरगं भवेत् ।">‘यथा नदीनां सलिलं शक्ये सागरगं भवेत् ।
</span><p><span data-deva="‘यथा नदीनां सलिलं शक्ये सागरगं भवेत् ।
</span></p><span data-deva="एवं वाक्यानि सर्वाणि पुंशक्त्या ब्रह्मवित्तये’ इति ॥ 04 ॥">
">‘यथा नदीनां सलिलं शक्ये सागरगं भवेत् ।
</span></p><span data-deva="
एवं वाक्यानि सर्वाणि पुंशक्त्या ब्रह्मवित्तये’ इति ॥ 04 ॥">
एवं वाक्यानि सर्वाणि पुंशक्त्या ब्रह्मवित्तये’ इति ॥ 04 ॥</span></div>
एवं वाक्यानि सर्वाणि पुंशक्त्या ब्रह्मवित्तये’ इति ॥ 04 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V05" data-block-id="BS_C03_S03_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(370)ओं दर्शयति च ओम् ॥ 03-03-05 ॥">(370)ओं दर्शयति च ओम् ॥ 03-03-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V05" data-block-id="BS_C03_S03_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(370)ओं दर्शयति च ओम् ॥ 03-03-05 ॥">(370)ओं दर्शयति च ओम् ॥ 03-03-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V05" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V05" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V05_B1" data-verse="BS_C03_S03_V05" data-block-id="BS_C03_S03_V05_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chaturveda-id"><span data-deva="‘सर्वैश्च वेदैः परमो हि देवो जीज्ञास्योऽसौ नाल्पवेदैः प्रसिद्ध्येत् ।">‘सर्वैश्च वेदैः परमो हि देवो जीज्ञास्योऽसौ नाल्पवेदैः प्रसिद्ध्येत् ।</span><br><span data-deva="तस्मादेनं सर्वेवेदानदीत्य विचार्य च ज्ञातुमिच्छेन्मुमुक्षुः’">तस्मादेनं सर्वेवेदानदीत्य विचार्य च ज्ञातुमिच्छेन्मुमुक्षुः’</span></span></span><span data-deva=" इति चतुर्वेदशिखायाम् ।"> इति चतुर्वेदशिखायाम् ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘सर्वान् वेदान् सेतिहासान् सपुराणान् सयुक्तिकान् ।">‘सर्वान् वेदान् सेतिहासान् सपुराणान् सयुक्तिकान् ।</span><br><span data-deva="सपञ्चरात्रान् विज्ञाय विष्णुर्ज्ञेयो न चान्यथा’">सपञ्चरात्रान् विज्ञाय विष्णुर्ज्ञेयो न चान्यथा’</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्मतर्के ॥ 05 ॥">इति ब्रह्मतर्के ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V05_B1" data-verse="BS_C03_S03_V05" data-block-id="BS_C03_S03_V05_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chaturveda-id"><span data-deva="‘सर्वैश्च वेदैः परमो हि देवो जीज्ञास्योऽसौ नाल्पवेदैः प्रसिद्ध्येत् ।">‘सर्वैश्च वेदैः परमो हि देवो जीज्ञास्योऽसौ नाल्पवेदैः प्रसिद्ध्येत् ।</span><br><span data-deva="तस्मादेनं सर्वेवेदानदीत्य विचार्य च ज्ञातुमिच्छेन्मुमुक्षुः’">तस्मादेनं सर्वेवेदानदीत्य विचार्य च ज्ञातुमिच्छेन्मुमुक्षुः’</span></span></span><span data-deva="इति चतुर्वेदशिखायाम् ।"> इति चतुर्वेदशिखायाम् ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘सर्वान् वेदान् सेतिहासान् सपुराणान् सयुक्तिकान् ।">‘सर्वान् वेदान् सेतिहासान् सपुराणान् सयुक्तिकान् ।</span><br><span data-deva="सपञ्चरात्रान् विज्ञाय विष्णुर्ज्ञेयो न चान्यथा’">सपञ्चरात्रान् विज्ञाय विष्णुर्ज्ञेयो न चान्यथा’</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्मतर्के ॥ 05 ॥">इति ब्रह्मतर्के ॥ 05 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सर्वेवेदाधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति सर्वेवेदाधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सर्वेवेदाधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति सर्वेवेदाधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A042" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपसंहाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A042"></span></p><h4 id="उपसंहाराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AA.E0.A4.B8.E0.A4.82.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="उपसंहाराधिकरणम्">उपसंहाराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A042" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपसंहाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A042"></span></p><h4 id="उपसंहाराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AA.E0.A4.B8.E0.A4.82.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AA.E0.A4.B8.E0.A4.82.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="उपसंहाराधिकरणम्">उपसंहाराधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V06_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V06_I01" data-verse="BS_C03_S03_V06" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V06_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V06_I01" data-verse="BS_C03_S03_V06" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वैर्वेदैर्ज्ञेयो नोपास्योऽशक्यत्वादित्यत आह-">सर्वैर्वेदैर्ज्ञेयो नोपास्योऽशक्यत्वादित्यत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वैर्वेदैर्ज्ञेयो नोपास्योऽशक्यत्वादित्यत आह-">सर्वैर्वेदैर्ज्ञेयो नोपास्योऽशक्यत्वादित्यत आह-</span></div>
Line 3,373: Line 3,138:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V06_B1" data-verse="BS_C03_S03_V06" data-block-id="BS_C03_S03_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्ववेदोक्तान् गुणान् दोषाभावांश्चोपसंहृत्यैव परमात्मोपास्यः ।">सर्ववेदोक्तान् गुणान् दोषाभावांश्चोपसंहृत्यैव परमात्मोपास्यः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V06_B1" data-verse="BS_C03_S03_V06" data-block-id="BS_C03_S03_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्ववेदोक्तान् गुणान् दोषाभावांश्चोपसंहृत्यैव परमात्मोपास्यः ।">सर्ववेदोक्तान् गुणान् दोषाभावांश्चोपसंहृत्यैव परमात्मोपास्यः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V06_B2" data-verse="BS_C03_S03_V06" data-block-id="BS_C03_S03_V06_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhallava-id"><span data-deva="‘उपास्य एकः परतः परो यो वेदैश्च सर्वैः सह चेतीहासैः ।">‘उपास्य एकः परतः परो यो वेदैश्च सर्वैः सह चेतीहासैः ।</span><br><span data-deva="सपञ्चरात्र्यै सपुराणैश्च देवः सर्वगुणैस्तत्र तत्र प्रतीतैः’">सपञ्चरात्र्यै सपुराणैश्च देवः सर्वगुणैस्तत्र तत्र प्रतीतैः’</span></span></span><span data-deva="इति भाल्लवेयश्रुतिः ।">इति भाल्लवेयश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V06_B2" data-verse="BS_C03_S03_V06" data-block-id="BS_C03_S03_V06_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhallava-id"><span data-deva="‘उपास्य एकः परतः परो यो वेदैश्च सर्वैः सह चेतीहासैः ।">‘उपास्य एकः परतः परो यो वेदैश्च सर्वैः सह चेतीहासैः ।</span><br><span data-deva="सपञ्चरात्र्यै सपुराणैश्च देवः सर्वगुणैस्तत्र तत्र प्रतीतैः’">सपञ्चरात्र्यै सपुराणैश्च देवः सर्वगुणैस्तत्र तत्र प्रतीतैः’</span></span></span><span data-deva="इति भाल्लवेयश्रुतिः ।">इति भाल्लवेयश्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V06_B5" data-verse="BS_C03_S03_V06" data-block-id="BS_C03_S03_V06_B5" style="position: relative;"><span data-deva="आग्नेये च-
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V06_B5" data-verse="BS_C03_S03_V06" data-block-id="BS_C03_S03_V06_B5" style="position: relative;"><span data-deva="आग्नेये च-">आग्नेये च-
">आग्नेये च-
</span><p><span data-deva="विधिशेषाणि कर्माणि सर्ववेदोदितान्यपि । यथा कार्याणि सर्वैश्च सर्वाण्येवाविशेषतः ॥ एवं सर्वगुणान् सर्वदोषाभावांश्च यत्नतः ।">विधिशेषाणि कर्माणि सर्ववेदोदितान्यपि ।
</span><p><span data-deva="विधिशेषाणि कर्माणि सर्ववेदोदितान्यपि ।
यथा कार्याणि सर्वैश्च सर्वाण्येवाविशेषतः ॥
यथा कार्याणि सर्वैश्च सर्वाण्येवाविशेषतः ॥
एवं सर्वगुणान् सर्वदोषाभावांश्च यत्नतः ।
एवं सर्वगुणान् सर्वदोषाभावांश्च यत्नतः ।
">विधिशेषाणि कर्माणि सर्ववेदोदितान्यपि ।
</span></p><span data-deva="योजयित्वैव भगवानुपास्यो नान्यथा क्वचित्’ ॥ इति ॥">
यथा कार्याणि सर्वैश्च सर्वाण्येवाविशेषतः ॥
एवं सर्वगुणान् सर्वदोषाभावांश्च यत्नतः ।
</span></p><span data-deva="
योजयित्वैव भगवानुपास्यो नान्यथा क्वचित्’ ॥ इति ॥">
योजयित्वैव भगवानुपास्यो नान्यथा क्वचित्’ ॥ इति ॥</span></div>
योजयित्वैव भगवानुपास्यो नान्यथा क्वचित्’ ॥ इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V06_B10" data-verse="BS_C03_S03_V06" data-block-id="BS_C03_S03_V06_B10" style="position: relative;"><span data-deva="समानविषये चोपसंहारः । न तु ‘सोऽरोदीत्’(तै.सं.१.५.१) इत्यादिनाम् ।">समानविषये चोपसंहारः । न तु ‘सोऽरोदीत्’(तै.सं.१.५.१) इत्यादिनाम् ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhattantra-id"><span data-deva="गुणैरेव स तूपास्यो नैव दोषैः कथञ्चन।">गुणैरेव स तूपास्यो नैव दोषैः कथञ्चन।</span><br><span data-deva="गुणैरपि न तूपास्यो यो पूर्णत्वविरोधिनः’">गुणैरपि न तूपास्यो यो पूर्णत्वविरोधिनः’</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रे ॥ 06 ॥">इति बृहत्तन्त्रे ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V06_B10" data-verse="BS_C03_S03_V06" data-block-id="BS_C03_S03_V06_B10" style="position: relative;"><span data-deva="समानविषये चोपसंहारः । न तु ‘सोऽरोदीत्’(तै.सं.१.५.१) इत्यादिनाम् ।">समानविषये चोपसंहारः । न तु ‘सोऽरोदीत्’(तै.सं.१.५.१) इत्यादिनाम् ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhattantra-id"><span data-deva="गुणैरेव स तूपास्यो नैव दोषैः कथञ्चन।">गुणैरेव स तूपास्यो नैव दोषैः कथञ्चन।</span><br><span data-deva="गुणैरपि न तूपास्यो यो पूर्णत्वविरोधिनः’">गुणैरपि न तूपास्यो यो पूर्णत्वविरोधिनः’</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रे ॥ 06 ॥">इति बृहत्तन्त्रे ॥ 06 ॥</span></div>
Line 3,399: Line 3,159:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V09" data-block-id="BS_C03_S03_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(374)ओं सङ्ज्ञातश्चेत् तदुक्तमस्ति तु तदपि ओम् ॥ 03-03-09 ॥">(374)ओं सङ्ज्ञातश्चेत् तदुक्तमस्ति तु तदपि ओम् ॥ 03-03-09 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V09" data-block-id="BS_C03_S03_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(374)ओं सङ्ज्ञातश्चेत् तदुक्तमस्ति तु तदपि ओम् ॥ 03-03-09 ॥">(374)ओं सङ्ज्ञातश्चेत् तदुक्तमस्ति तु तदपि ओम् ॥ 03-03-09 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V09" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V09" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V09_B1" data-verse="BS_C03_S03_V09" data-block-id="BS_C03_S03_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वविद्या’उक्त्वासोऽहं नामविदेवास्मि नाऽत्मवित्’(छां.उ.७.१.३) इति वचनात् सर्वस्य ब्रह्मनामत्वात् तदुपसंहारः कार्यः ।">सर्वविद्या’उक्त्वासोऽहं नामविदेवास्मि नाऽत्मवित्’(छां.उ.७.१.३) इति वचनात् सर्वस्य ब्रह्मनामत्वात् तदुपसंहारः कार्यः ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘नामत्वात् सर्वविद्यानां गुणानामुपसंहृतिः ।">‘नामत्वात् सर्वविद्यानां गुणानामुपसंहृतिः ।</span><br><span data-deva="कार्यैव ब्रह्मणि परे नात्र कार्या विचारणा’">कार्यैव ब्रह्मणि परे नात्र कार्या विचारणा’</span></span></span><span data-deva=" इति च ब्रह्मतर्के ॥"> इति च ब्रह्मतर्के ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V09_B1" data-verse="BS_C03_S03_V09" data-block-id="BS_C03_S03_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वविद्या’उक्त्वासोऽहं नामविदेवास्मि नाऽत्मवित्’(छां.उ.७.१.३) इति वचनात् सर्वस्य ब्रह्मनामत्वात् तदुपसंहारः कार्यः ।">सर्वविद्या’उक्त्वासोऽहं नामविदेवास्मि नाऽत्मवित्’(छां.उ.७.१.३) इति वचनात् सर्वस्य ब्रह्मनामत्वात् तदुपसंहारः कार्यः ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘नामत्वात् सर्वविद्यानां गुणानामुपसंहृतिः ।">‘नामत्वात् सर्वविद्यानां गुणानामुपसंहृतिः ।</span><br><span data-deva="कार्यैव ब्रह्मणि परे नात्र कार्या विचारणा’">कार्यैव ब्रह्मणि परे नात्र कार्या विचारणा’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्रह्मतर्के ॥"> इति च ब्रह्मतर्के ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V09_B2" data-verse="BS_C03_S03_V09" data-block-id="BS_C03_S03_V09_B2" style="position: relative;"><span data-deva="इति चेत् सत्यम् । उक्तो ह्युपसंहारः ।">इति चेत् सत्यम् । उक्तो ह्युपसंहारः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V09_B2" data-verse="BS_C03_S03_V09" data-block-id="BS_C03_S03_V09_B2" style="position: relative;"><span data-deva="इति चेत् सत्यम् । उक्तो ह्युपसंहारः ।">इति चेत् सत्यम् । उक्तो ह्युपसंहारः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V09_B3" data-verse="BS_C03_S03_V09" data-block-id="BS_C03_S03_V09_B3" style="position: relative;"><span data-deva="तत्प्रमाणमप्यस्त्येव । ‘नाम वा एता ब्रह्मणः सर्वविद्यास्तस्मादेकः सर्वगुणैर्विचिन्त्यः’ इति कौण्डिन्यश्रुतौ ॥ 09 ॥">तत्प्रमाणमप्यस्त्येव । ‘नाम वा एता ब्रह्मणः सर्वविद्यास्तस्मादेकः सर्वगुणैर्विचिन्त्यः’ इति कौण्डिन्यश्रुतौ ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V09_B3" data-verse="BS_C03_S03_V09" data-block-id="BS_C03_S03_V09_B3" style="position: relative;"><span data-deva="तत्प्रमाणमप्यस्त्येव । ‘नाम वा एता ब्रह्मणः सर्वविद्यास्तस्मादेकः सर्वगुणैर्विचिन्त्यः’ इति कौण्डिन्यश्रुतौ ॥ 09 ॥">तत्प्रमाणमप्यस्त्येव । ‘नाम वा एता ब्रह्मणः सर्वविद्यास्तस्मादेकः सर्वगुणैर्विचिन्त्यः’ इति कौण्डिन्यश्रुतौ ॥ 09 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उपसंहाराधिकरणम्॥ 2 ॥">॥ इति उपसंहाराधिकरणम्॥ 2 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उपसंहाराधिकरणम्॥ 2 ॥">॥ इति उपसंहाराधिकरणम्॥ 2 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A043" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्राप्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A043"></span></p><h4 id="प्राप्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्राप्त्यधिकरणम्">प्राप्त्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A043" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्राप्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A043"></span></p><h4 id="प्राप्त्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्राप्त्यधिकरणम्">प्राप्त्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V10" data-block-id="BS_C03_S03_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(375)ओं प्राप्तेश्च समञ्जसम् ओम् ॥ 03-03-10 ॥">(375)ओं प्राप्तेश्च समञ्जसम् ओम् ॥ 03-03-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V10" data-block-id="BS_C03_S03_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(375)ओं प्राप्तेश्च समञ्जसम् ओम् ॥ 03-03-10 ॥">(375)ओं प्राप्तेश्च समञ्जसम् ओम् ॥ 03-03-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V10" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V10" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V10_B1" data-verse="BS_C03_S03_V10" data-block-id="BS_C03_S03_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="युज्यते चोपसंहारोऽनुपसंहारश्च योग्यताविशेषात् ।">युज्यते चोपसंहारोऽनुपसंहारश्च योग्यताविशेषात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V10_B1" data-verse="BS_C03_S03_V10" data-block-id="BS_C03_S03_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="युज्यते चोपसंहारोऽनुपसंहारश्च योग्यताविशेषात् ।">युज्यते चोपसंहारोऽनुपसंहारश्च योग्यताविशेषात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V10_B2" data-verse="BS_C03_S03_V10" data-block-id="BS_C03_S03_V10_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘गुणैः सर्वैरुपास्योऽसौ ब्रह्मणा परमेश्वरः ।">‘गुणैः सर्वैरुपास्योऽसौ ब्रह्मणा परमेश्वरः ।</span><br><span data-deva="अन्यैर्यथाक्रमं चैव मानुषैः कैश्चिदेव तु’">अन्यैर्यथाक्रमं चैव मानुषैः कैश्चिदेव तु’</span></span></span><span data-deva=" इति भविष्यत्पर्वणि ॥ 10 ॥"> इति भविष्यत्पर्वणि ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V10_B2" data-verse="BS_C03_S03_V10" data-block-id="BS_C03_S03_V10_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘गुणैः सर्वैरुपास्योऽसौ ब्रह्मणा परमेश्वरः ।">‘गुणैः सर्वैरुपास्योऽसौ ब्रह्मणा परमेश्वरः ।</span><br><span data-deva="अन्यैर्यथाक्रमं चैव मानुषैः कैश्चिदेव तु’">अन्यैर्यथाक्रमं चैव मानुषैः कैश्चिदेव तु’</span></span></span><span data-deva="इति भविष्यत्पर्वणि ॥ 10 ॥"> इति भविष्यत्पर्वणि ॥ 10 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्राप्त्यधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति प्राप्त्यधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्राप्त्यधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति प्राप्त्यधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A044" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वभेदाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A044"></span></p><h4 id="सर्वभेदाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.AD.E0.A5.87.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सर्वभेदाधिकरणम्">सर्वभेदाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A044" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वभेदाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A044"></span></p><h4 id="सर्वभेदाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.AD.E0.A5.87.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.AD.E0.A5.87.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सर्वभेदाधिकरणम्">सर्वभेदाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V11" data-block-id="BS_C03_S03_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(376)ओं सर्वाभेदादन्यत्रेमे ओम् ॥ 03-03-11 ॥">(376)ओं सर्वाभेदादन्यत्रेमे ओम् ॥ 03-03-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V11" data-block-id="BS_C03_S03_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(376)ओं सर्वाभेदादन्यत्रेमे ओम् ॥ 03-03-11 ॥">(376)ओं सर्वाभेदादन्यत्रेमे ओम् ॥ 03-03-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V11" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V11" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V11_B1" data-verse="BS_C03_S03_V11" data-block-id="BS_C03_S03_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वगुणयुक्तत्वेनोपासनादन्यत्रैव फले ब्रह्मादयो भवन्ति ।">सर्वगुणयुक्तत्वेनोपासनादन्यत्रैव फले ब्रह्मादयो भवन्ति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V11_B1" data-verse="BS_C03_S03_V11" data-block-id="BS_C03_S03_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वगुणयुक्तत्वेनोपासनादन्यत्रैव फले ब्रह्मादयो भवन्ति ।">सर्वगुणयुक्तत्वेनोपासनादन्यत्रैव फले ब्रह्मादयो भवन्ति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V11_B2" data-verse="BS_C03_S03_V11" data-block-id="BS_C03_S03_V11_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘सम्पूर्णोपासनाद्ब्रह्मा सम्पूर्णानन्दभाग् भवेत् ।">‘सम्पूर्णोपासनाद्ब्रह्मा सम्पूर्णानन्दभाग् भवेत् ।</span><br><span data-deva="इतरे तु यथायोगं सम्यङ् मुक्तौ भवन्ति हि’">इतरे तु यथायोगं सम्यङ् मुक्तौ भवन्ति हि’</span></span></span><span data-deva=" इति पाद्मे ॥ 11 ॥"> इति पाद्मे ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V11_B2" data-verse="BS_C03_S03_V11" data-block-id="BS_C03_S03_V11_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘सम्पूर्णोपासनाद्ब्रह्मा सम्पूर्णानन्दभाग् भवेत् ।">‘सम्पूर्णोपासनाद्ब्रह्मा सम्पूर्णानन्दभाग् भवेत् ।</span><br><span data-deva="इतरे तु यथायोगं सम्यङ् मुक्तौ भवन्ति हि’">इतरे तु यथायोगं सम्यङ् मुक्तौ भवन्ति हि’</span></span></span><span data-deva="इति पाद्मे ॥ 11 ॥"> इति पाद्मे ॥ 11 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सर्वाभेदाधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति सर्वाभेदाधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सर्वाभेदाधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति सर्वाभेदाधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A045" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आनन्दाद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A045"></span></p><h4 id="आनन्दाद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आनन्दाद्यधिकरणम्">आनन्दाद्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A045" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आनन्दाद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A045"></span></p><h4 id="आनन्दाद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आनन्दाद्यधिकरणम्">आनन्दाद्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V12_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V12_I01" data-verse="BS_C03_S03_V12" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V12_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V12_I01" data-verse="BS_C03_S03_V12" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वेषां मुमुक्षूणां कियन्नियमेनोपास्यमिति अत आह-">सर्वेषां मुमुक्षूणां कियन्नियमेनोपास्यमिति अत आह-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वेषां मुमुक्षूणां कियन्नियमेनोपास्यमिति अत आह-">सर्वेषां मुमुक्षूणां कियन्नियमेनोपास्यमिति अत आह-</span></div>
Line 3,428: Line 3,188:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आनन्दाद्यधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति आनन्दाद्यधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आनन्दाद्यधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति आनन्दाद्यधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A046" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रियशिरस्त्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A046"></span></p><h4 id="प्रियशिरस्त्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.B6.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रियशिरस्त्वाधिकरणम्">प्रियशिरस्त्वाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A046" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रियशिरस्त्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A046"></span></p><h4 id="प्रियशिरस्त्वाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.B6.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.B6.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रियशिरस्त्वाधिकरणम्">प्रियशिरस्त्वाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V13" data-block-id="BS_C03_S03_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(378)ओं प्रियशिरस्त्वाद्यप्राप्तिरुपचयापचयौ हि भेदे ओम् ॥ 03-03-13 ॥">(378)ओं प्रियशिरस्त्वाद्यप्राप्तिरुपचयापचयौ हि भेदे ओम् ॥ 03-03-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V13" data-block-id="BS_C03_S03_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(378)ओं प्रियशिरस्त्वाद्यप्राप्तिरुपचयापचयौ हि भेदे ओम् ॥ 03-03-13 ॥">(378)ओं प्रियशिरस्त्वाद्यप्राप्तिरुपचयापचयौ हि भेदे ओम् ॥ 03-03-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रियशिरस्त्वाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति प्रियशिरस्त्वाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रियशिरस्त्वाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति प्रियशिरस्त्वाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V13" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V13" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V13" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V13" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V13_B1" data-verse="BS_C03_S03_V13" data-block-id="BS_C03_S03_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="फलभेदार्थमुपचयापचययोर्भावान्न सर्वेषां प्रियशिरस्त्वादिगुणोपासाप्राप्तिः ।">फलभेदार्थमुपचयापचययोर्भावान्न सर्वेषां प्रियशिरस्त्वादिगुणोपासाप्राप्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V13_B1" data-verse="BS_C03_S03_V13" data-block-id="BS_C03_S03_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="फलभेदार्थमुपचयापचययोर्भावान्न सर्वेषां प्रियशिरस्त्वादिगुणोपासाप्राप्तिः ।">फलभेदार्थमुपचयापचययोर्भावान्न सर्वेषां प्रियशिरस्त्वादिगुणोपासाप्राप्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V13_B2" data-verse="BS_C03_S03_V13" data-block-id="BS_C03_S03_V13_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Parasamhitayam-id"><span data-deva="‘नैव सर्वगुणाः सर्वैरुपास्या मुक्तिभेदतः ।">‘नैव सर्वगुणाः सर्वैरुपास्या मुक्तिभेदतः ।</span><br><span data-deva="विरिञ्चस्यैव यन्मुक्तावानन्दस्य सुपूर्णता’">विरिञ्चस्यैव यन्मुक्तावानन्दस्य सुपूर्णता’</span></span></span><span data-deva=" इति (हि) वाराहे ॥ 13 ॥"> इति (हि) वाराहे ॥ 13 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V13_B2" data-verse="BS_C03_S03_V13" data-block-id="BS_C03_S03_V13_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Parasamhitayam-id"><span data-deva="‘नैव सर्वगुणाः सर्वैरुपास्या मुक्तिभेदतः ।">‘नैव सर्वगुणाः सर्वैरुपास्या मुक्तिभेदतः ।</span><br><span data-deva="विरिञ्चस्यैव यन्मुक्तावानन्दस्य सुपूर्णता’">विरिञ्चस्यैव यन्मुक्तावानन्दस्य सुपूर्णता’</span></span></span><span data-deva="इति (हि) वाराहे ॥ 13 ॥"> इति (हि) वाराहे ॥ 13 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A047" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इतराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A047"></span></p><h4 id="इतराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इतराधिकरणम्">इतराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A047" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इतराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A047"></span></p><h4 id="इतराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.87.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इतराधिकरणम्">इतराधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V14" data-block-id="BS_C03_S03_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(379)ओम् इतरे त्वर्थसामान्यात् ओम् ॥ 03-03-14 ॥">(379)ओम् इतरे त्वर्थसामान्यात् ओम् ॥ 03-03-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V14" data-block-id="BS_C03_S03_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(379)ओम् इतरे त्वर्थसामान्यात् ओम् ॥ 03-03-14 ॥">(379)ओम् इतरे त्वर्थसामान्यात् ओम् ॥ 03-03-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V14" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V14" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V14" style="position: relative;">
Line 3,441: Line 3,201:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति इतराधिकरणम् (फलसाम्याधिकरणम्) ॥ 07 ॥">॥ इति इतराधिकरणम् (फलसाम्याधिकरणम्) ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति इतराधिकरणम् (फलसाम्याधिकरणम्) ॥ 07 ॥">॥ इति इतराधिकरणम् (फलसाम्याधिकरणम्) ॥ 07 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A048" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आध्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A048"></span></p><h4 id="आध्यानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आध्यानाधिकरणम्">आध्यानाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A048" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आध्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A048"></span></p><h4 id="आध्यानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आध्यानाधिकरणम्">आध्यानाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V15_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V15_I01" data-verse="BS_C03_S03_V15" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V15_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V15_I01" data-verse="BS_C03_S03_V15" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="उपसंहारानुपसंहारप्रमाणमाह –">उपसंहारानुपसंहारप्रमाणमाह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="उपसंहारानुपसंहारप्रमाणमाह –">उपसंहारानुपसंहारप्रमाणमाह –</span></div>
Line 3,448: Line 3,208:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V15" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V15" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V15_B1" data-verse="BS_C03_S03_V15" data-block-id="BS_C03_S03_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आध्यानार्थं हि सर्वे गुणा उच्यन्ते प्रयोजनान्तराभावात् ॥">आध्यानार्थं हि सर्वे गुणा उच्यन्ते प्रयोजनान्तराभावात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V15_B1" data-verse="BS_C03_S03_V15" data-block-id="BS_C03_S03_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आध्यानार्थं हि सर्वे गुणा उच्यन्ते प्रयोजनान्तराभावात् ॥">आध्यानार्थं हि सर्वे गुणा उच्यन्ते प्रयोजनान्तराभावात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V15_B2" data-verse="BS_C03_S03_V15" data-block-id="BS_C03_S03_V15_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Parasamhitayam-id"><span data-deva="‘ज्ञानार्थमथ ध्यानार्थं गुणानां समुदीरणा ।">‘ज्ञानार्थमथ ध्यानार्थं गुणानां समुदीरणा ।</span><br><span data-deva="ज्ञातव्याश्चैव ध्यातव्या गुणाः सर्वेऽप्यतो हरेः ॥">ज्ञातव्याश्चैव ध्यातव्या गुणाः सर्वेऽप्यतो हरेः ॥</span><br><span data-deva="नान्यत् प्रयोजनं ज्ञानात् ध्यानात् कर्मकृतेरपि ।">नान्यत् प्रयोजनं ज्ञानात् ध्यानात् कर्मकृतेरपि ।</span><br><span data-deva="श्रवणाच्चाथ पाठाद्वा विद्याभिः कञ्चिदिष्यते’">श्रवणाच्चाथ पाठाद्वा विद्याभिः कञ्चिदिष्यते’</span></span><span data-deva=" इति परमसंहितायाम् ॥"> इति परमसंहितायाम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V15_B2" data-verse="BS_C03_S03_V15" data-block-id="BS_C03_S03_V15_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Parasamhitayam-id"><span data-deva="‘ज्ञानार्थमथ ध्यानार्थं गुणानां समुदीरणा ।">‘ज्ञानार्थमथ ध्यानार्थं गुणानां समुदीरणा ।</span><br><span data-deva="ज्ञातव्याश्चैव ध्यातव्या गुणाः सर्वेऽप्यतो हरेः ॥">ज्ञातव्याश्चैव ध्यातव्या गुणाः सर्वेऽप्यतो हरेः ॥</span><br><span data-deva="नान्यत् प्रयोजनं ज्ञानात् ध्यानात् कर्मकृतेरपि ।">नान्यत् प्रयोजनं ज्ञानात् ध्यानात् कर्मकृतेरपि ।</span><br><span data-deva="श्रवणाच्चाथ पाठाद्वा विद्याभिः कञ्चिदिष्यते’">श्रवणाच्चाथ पाठाद्वा विद्याभिः कञ्चिदिष्यते’</span></span><span data-deva="इति परमसंहितायाम् ॥"> इति परमसंहितायाम् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V15_B6" data-verse="BS_C03_S03_V15" data-block-id="BS_C03_S03_V15_B6" style="position: relative;"><span data-deva="‘गुणाः सर्वेऽपि वेत्तव्या ध्यातव्याश्च न संशयः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V15_B6" data-verse="BS_C03_S03_V15" data-block-id="BS_C03_S03_V15_B6" style="position: relative;"><span data-deva="‘गुणाः सर्वेऽपि वेत्तव्या ध्यातव्याश्च न संशयः । नान्यत् प्रयोजनं मुख्यं गुणानां कथने भवेत्’ ॥">‘गुणाः सर्वेऽपि वेत्तव्या ध्यातव्याश्च न संशयः ।
नान्यत् प्रयोजनं मुख्यं गुणानां कथने भवेत्’ ॥">‘गुणाः सर्वेऽपि वेत्तव्या ध्यातव्याश्च न संशयः ।
नान्यत् प्रयोजनं मुख्यं गुणानां कथने भवेत्’ ॥</span></div>
नान्यत् प्रयोजनं मुख्यं गुणानां कथने भवेत्’ ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V15_B8" data-verse="BS_C03_S03_V15" data-block-id="BS_C03_S03_V15_B8" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhattantra-id"><span data-deva="ज्ञानाध्यानसमायोगाद्गुणानां सर्वशः फलम् ।">ज्ञानाध्यानसमायोगाद्गुणानां सर्वशः फलम् ।</span><br><span data-deva="मुख्यं भवेन्न चान्येन फलं मुख्यं क्वचिद्भवेत्’">मुख्यं भवेन्न चान्येन फलं मुख्यं क्वचिद्भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रे ॥ 15 ॥">इति बृहत्तन्त्रे ॥ 15 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V15_B8" data-verse="BS_C03_S03_V15" data-block-id="BS_C03_S03_V15_B8" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhattantra-id"><span data-deva="ज्ञानाध्यानसमायोगाद्गुणानां सर्वशः फलम् ।">ज्ञानाध्यानसमायोगाद्गुणानां सर्वशः फलम् ।</span><br><span data-deva="मुख्यं भवेन्न चान्येन फलं मुख्यं क्वचिद्भवेत्’">मुख्यं भवेन्न चान्येन फलं मुख्यं क्वचिद्भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रे ॥ 15 ॥">इति बृहत्तन्त्रे ॥ 15 ॥</span></div>
Line 3,459: Line 3,218:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अध्यानाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति अध्यानाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अध्यानाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति अध्यानाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A049" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आत्मगृहीत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A049"></span></p><h4 id="आत्मगृहीत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.97.E0.A5.83.E0.A4.B9.E0.A5.80.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आत्मगृहीत्यधिकरणम्">आत्मगृहीत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A049" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आत्मगृहीत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A049"></span></p><h4 id="आत्मगृहीत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.97.E0.A5.83.E0.A4.B9.E0.A5.80.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.97.E0.A5.83.E0.A4.B9.E0.A5.80.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आत्मगृहीत्यधिकरणम्">आत्मगृहीत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V17" data-block-id="BS_C03_S03_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(382)ओम् आत्मगृहीतिरितवदुत्तरात् ओम् ॥ 17-382 ॥">(382)ओम् आत्मगृहीतिरितवदुत्तरात् ओम् ॥ 17-382 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V17" data-block-id="BS_C03_S03_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(382)ओम् आत्मगृहीतिरितवदुत्तरात् ओम् ॥ 17-382 ॥">(382)ओम् आत्मगृहीतिरितवदुत्तरात् ओम् ॥ 17-382 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V17" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V17" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V17_B1" data-verse="BS_C03_S03_V17" data-block-id="BS_C03_S03_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च ‘आनन्दादयः प्रधानस्य’(ब्र.सू.३.३.१२) इत्युक्तिविरोधः । यतः ‘सत्यं ज्ञानमनन्तम् ब्रह्म’(तै.उ.२.१)।‘विज्ञानमानन्दम् ब्रह्म’ इतिवदेवात्मशब्दगृहीतिः ।">न च ‘आनन्दादयः प्रधानस्य’(ब्र.सू.३.३.१२) इत्युक्तिविरोधः । यतः ‘सत्यं ज्ञानमनन्तम् ब्रह्म’(तै.उ.२.१)।‘विज्ञानमानन्दम् ब्रह्म’ इतिवदेवात्मशब्दगृहीतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V17_B1" data-verse="BS_C03_S03_V17" data-block-id="BS_C03_S03_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च ‘आनन्दादयः प्रधानस्य’(ब्र.सू.३.३.१२) इत्युक्तिविरोधः । यतः ‘सत्यं ज्ञानमनन्तम् ब्रह्म’(तै.उ.२.१)।‘विज्ञानमानन्दम् ब्रह्म’ इतिवदेवात्मशब्दगृहीतिः ।">न च ‘आनन्दादयः प्रधानस्य’(ब्र.सू.३.३.१२) इत्युक्तिविरोधः । यतः ‘सत्यं ज्ञानमनन्तम् ब्रह्म’(तै.उ.२.१)।‘विज्ञानमानन्दम् ब्रह्म’ इतिवदेवात्मशब्दगृहीतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V17_B2" data-verse="BS_C03_S03_V17" data-block-id="BS_C03_S03_V17_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अत्र ह्येते सर्व एकीभवन्ति’(बृ.उ.३.४.७) इत्युत्तरात् ।">‘अत्र ह्येते सर्व एकीभवन्ति’(बृ.उ.३.४.७) इत्युत्तरात् ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhattantra-id"><span data-deva="‘आनन्दानुभवत्त्वाच्च निर्दोषत्वाच्च भण्यते ।">‘आनन्दानुभवत्त्वाच्च निर्दोषत्वाच्च भण्यते ।</span><br><span data-deva="नित्यत्वाच्च तथाऽऽत्मेति वेदवादिभिरीश्वरः’">नित्यत्वाच्च तथाऽऽत्मेति वेदवादिभिरीश्वरः’</span></span></span><span data-deva=" इति (हि) बृहत्तन्त्रे ॥ 17 ॥"> इति (हि) बृहत्तन्त्रे ॥ 17 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V17_B2" data-verse="BS_C03_S03_V17" data-block-id="BS_C03_S03_V17_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अत्र ह्येते सर्व एकीभवन्ति’(बृ.उ.३.४.७) इत्युत्तरात् ।">‘अत्र ह्येते सर्व एकीभवन्ति’(बृ.उ.३.४.७) इत्युत्तरात् ।</span><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhattantra-id"><span data-deva="‘आनन्दानुभवत्त्वाच्च निर्दोषत्वाच्च भण्यते ।">‘आनन्दानुभवत्त्वाच्च निर्दोषत्वाच्च भण्यते ।</span><br><span data-deva="नित्यत्वाच्च तथाऽऽत्मेति वेदवादिभिरीश्वरः’">नित्यत्वाच्च तथाऽऽत्मेति वेदवादिभिरीश्वरः’</span></span></span><span data-deva="इति (हि) बृहत्तन्त्रे ॥ 17 ॥"> इति (हि) बृहत्तन्त्रे ॥ 17 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आत्मगृहीत्यधिकरणम्॥ 09 ॥">॥ इति आत्मगृहीत्यधिकरणम्॥ 09 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आत्मगृहीत्यधिकरणम्॥ 09 ॥">॥ इति आत्मगृहीत्यधिकरणम्॥ 09 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A050" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्वयाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A050"></span></p><h4 id="अन्वयाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्वयाधिकरणम्">अन्वयाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A050" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्वयाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A050"></span></p><h4 id="अन्वयाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अन्वयाधिकरणम्">अन्वयाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V18" data-block-id="BS_C03_S03_V18" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(383)ओम् अन्वयादिति चेत् स्यादवधारणात् ओम् ॥ 03-03-18 ॥">(383)ओम् अन्वयादिति चेत् स्यादवधारणात् ओम् ॥ 03-03-18 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V18" data-block-id="BS_C03_S03_V18" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(383)ओम् अन्वयादिति चेत् स्यादवधारणात् ओम् ॥ 03-03-18 ॥">(383)ओम् अन्वयादिति चेत् स्यादवधारणात् ओम् ॥ 03-03-18 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V18" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V18" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V18" style="position: relative;">
Line 3,473: Line 3,232:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अन्वयाधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति अन्वयाधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अन्वयाधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति अन्वयाधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A051" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कार्याख्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A051"></span></p><h4 id="कार्याख्यानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कार्याख्यानाधिकरणम्">कार्याख्यानाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A051" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कार्याख्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A051"></span></p><h4 id="कार्याख्यानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.96.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कार्याख्यानाधिकरणम्">कार्याख्यानाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V19" data-block-id="BS_C03_S03_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(384)ओं कार्याख्यानादपूर्वम् ओम् ॥ 03-03-19 ॥">(384)ओं कार्याख्यानादपूर्वम् ओम् ॥ 03-03-19 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V19" data-block-id="BS_C03_S03_V19" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(384)ओं कार्याख्यानादपूर्वम् ओम् ॥ 03-03-19 ॥">(384)ओं कार्याख्यानादपूर्वम् ओम् ॥ 03-03-19 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V19" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V19" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V19" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V19" style="position: relative;">
Line 3,479: Line 3,238:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कार्याख्यानाधिकरणम् ॥ 11 ॥">॥ इति कार्याख्यानाधिकरणम् ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कार्याख्यानाधिकरणम् ॥ 11 ॥">॥ इति कार्याख्यानाधिकरणम् ॥ 11 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A052" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A052"></span></p><h4 id="समानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="समानाधिकरणम्">समानाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A052" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A052"></span></p><h4 id="समानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="समानाधिकरणम्">समानाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V20" data-block-id="BS_C03_S03_V20" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(385)ओं समान एवं चाभेदात् ओम् ॥ 03-03-20 ॥">(385)ओं समान एवं चाभेदात् ओम् ॥ 03-03-20 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V20" data-block-id="BS_C03_S03_V20" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(385)ओं समान एवं चाभेदात् ओम् ॥ 03-03-20 ॥">(385)ओं समान एवं चाभेदात् ओम् ॥ 03-03-20 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V20" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V20" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V20_B1" data-verse="BS_C03_S03_V20" data-block-id="BS_C03_S03_V20_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अपूर्वत्वेऽपि समानानामेवोपसंहारः। न तु त्रिविक्रमत्वादीनां कादाचित्कानां पृथक्त्वेन । नित्यविक्रान्त्यादिष्वन्तर्भावात् ॥ 20 ॥">अपूर्वत्वेऽपि समानानामेवोपसंहारः। न तु त्रिविक्रमत्वादीनां कादाचित्कानां पृथक्त्वेन । नित्यविक्रान्त्यादिष्वन्तर्भावात् ॥ 20 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V20_B1" data-verse="BS_C03_S03_V20" data-block-id="BS_C03_S03_V20_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अपूर्वत्वेऽपि समानानामेवोपसंहारः। न तु त्रिविक्रमत्वादीनां कादाचित्कानां पृथक्त्वेन । नित्यविक्रान्त्यादिष्वन्तर्भावात् ॥ 20 ॥">अपूर्वत्वेऽपि समानानामेवोपसंहारः। न तु त्रिविक्रमत्वादीनां कादाचित्कानां पृथक्त्वेन । नित्यविक्रान्त्यादिष्वन्तर्भावात् ॥ 20 ॥</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A053" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नवाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A053"></span></p><h4 id="नवाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नवाधिकरणम्">नवाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A053" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नवाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A053"></span></p><h4 id="नवाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नवाधिकरणम्">नवाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V21" data-block-id="BS_C03_S03_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(386)ओं सम्बन्धादेवमन्यत्रापि ओम् ॥ 03-03-21 ॥">(386)ओं सम्बन्धादेवमन्यत्रापि ओम् ॥ 03-03-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V21" data-block-id="BS_C03_S03_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(386)ओं सम्बन्धादेवमन्यत्रापि ओम् ॥ 03-03-21 ॥">(386)ओं सम्बन्धादेवमन्यत्रापि ओम् ॥ 03-03-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V21" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V21" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V21_B1" data-verse="BS_C03_S03_V21" data-block-id="BS_C03_S03_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="परमात्मसम्बन्धित्वेन नित्यत्वात् त्रिविक्रमत्वादिष्वप्युपसंहार्यत्वं युज्यते।">परमात्मसम्बन्धित्वेन नित्यत्वात् त्रिविक्रमत्वादिष्वप्युपसंहार्यत्वं युज्यते।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V21_B1" data-verse="BS_C03_S03_V21" data-block-id="BS_C03_S03_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="परमात्मसम्बन्धित्वेन नित्यत्वात् त्रिविक्रमत्वादिष्वप्युपसंहार्यत्वं युज्यते।">परमात्मसम्बन्धित्वेन नित्यत्वात् त्रिविक्रमत्वादिष्वप्युपसंहार्यत्वं युज्यते।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V21_B2" data-verse="BS_C03_S03_V21" data-block-id="BS_C03_S03_V21_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhattantra-id"><span data-deva="‘गुणास्त्रैविक्रमाद्याश्च संहर्तव्या न संशयः ।">‘गुणास्त्रैविक्रमाद्याश्च संहर्तव्या न संशयः ।</span><br><span data-deva="विरिञ्चस्यैव नान्येषां स हि सर्वगुणाधिकः’">विरिञ्चस्यैव नान्येषां स हि सर्वगुणाधिकः’</span></span></span><span data-deva=" इति बृहत्तन्त्रे ॥ 21 ॥"> इति बृहत्तन्त्रे ॥ 21 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V21_B2" data-verse="BS_C03_S03_V21" data-block-id="BS_C03_S03_V21_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhattantra-id"><span data-deva="‘गुणास्त्रैविक्रमाद्याश्च संहर्तव्या न संशयः ।">‘गुणास्त्रैविक्रमाद्याश्च संहर्तव्या न संशयः ।</span><br><span data-deva="विरिञ्चस्यैव नान्येषां स हि सर्वगुणाधिकः’">विरिञ्चस्यैव नान्येषां स हि सर्वगुणाधिकः’</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रे ॥ 21 ॥"> इति बृहत्तन्त्रे ॥ 21 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति समानाधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति समानाधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति समानाधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति समानाधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
Line 3,501: Line 3,260:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नवाधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति नवाधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नवाधिकरणम् ॥ 12 ॥">॥ इति नवाधिकरणम् ॥ 12 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A054" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सम्भृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A054"></span></p><h4 id="सम्भृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AD.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सम्भृत्यधिकरणम्">सम्भृत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A054" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सम्भृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A054"></span></p><h4 id="सम्भृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AD.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AD.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सम्भृत्यधिकरणम्">सम्भृत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V24" data-block-id="BS_C03_S03_V24" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(389)ओं सम्भृतिद्युव्याप्त्यपि चातः ओम् ॥ 03-03-24 ॥">(389)ओं सम्भृतिद्युव्याप्त्यपि चातः ओम् ॥ 03-03-24 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V24" data-block-id="BS_C03_S03_V24" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(389)ओं सम्भृतिद्युव्याप्त्यपि चातः ओम् ॥ 03-03-24 ॥">(389)ओं सम्भृतिद्युव्याप्त्यपि चातः ओम् ॥ 03-03-24 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V24" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V24" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V24" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V24_B1" data-verse="BS_C03_S03_V24" data-block-id="BS_C03_S03_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सम्भृतिद्युव्याप्ती अपि देवादीनामुपसंहर्तव्ये नान्येषाम् । अत एव योग्यताविशेषात् ।">सम्भृतिद्युव्याप्ती अपि देवादीनामुपसंहर्तव्ये नान्येषाम् । अत एव योग्यताविशेषात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V24_B1" data-verse="BS_C03_S03_V24" data-block-id="BS_C03_S03_V24_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सम्भृतिद्युव्याप्ती अपि देवादीनामुपसंहर्तव्ये नान्येषाम् । अत एव योग्यताविशेषात् ।">सम्भृतिद्युव्याप्ती अपि देवादीनामुपसंहर्तव्ये नान्येषाम् । अत एव योग्यताविशेषात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V24_B2" data-verse="BS_C03_S03_V24" data-block-id="BS_C03_S03_V24_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘देवादीनामुपास्यास्तु भृतिव्याप्त्यादयो गुणाः ।">‘देवादीनामुपास्यास्तु भृतिव्याप्त्यादयो गुणाः ।</span><br><span data-deva="आनन्दाद्यास्तु सर्वेषामन्यथाऽनर्थकृद्भवेत्’">आनन्दाद्यास्तु सर्वेषामन्यथाऽनर्थकृद्भवेत्’</span></span></span><span data-deva=" इति च ब्रह्मतर्के ॥ 24 ॥"> इति च ब्रह्मतर्के ॥ 24 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V24_B2" data-verse="BS_C03_S03_V24" data-block-id="BS_C03_S03_V24_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘देवादीनामुपास्यास्तु भृतिव्याप्त्यादयो गुणाः ।">‘देवादीनामुपास्यास्तु भृतिव्याप्त्यादयो गुणाः ।</span><br><span data-deva="आनन्दाद्यास्तु सर्वेषामन्यथाऽनर्थकृद्भवेत्’">आनन्दाद्यास्तु सर्वेषामन्यथाऽनर्थकृद्भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्रह्मतर्के ॥ 24 ॥"> इति च ब्रह्मतर्के ॥ 24 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सम्भृत्यधिकरणम् ॥ 14 ॥">॥ इति सम्भृत्यधिकरणम् ॥ 14 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सम्भृत्यधिकरणम् ॥ 14 ॥">॥ इति सम्भृत्यधिकरणम् ॥ 14 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A055" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुरुषविद्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A055"></span></p><h4 id="पुरुषविद्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पुरुषविद्याधिकरणम्">पुरुषविद्याधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A055" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुरुषविद्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A055"></span></p><h4 id="पुरुषविद्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पुरुषविद्याधिकरणम्">पुरुषविद्याधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V25_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V25_I01" data-verse="BS_C03_S03_V25" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V25_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V25_I01" data-verse="BS_C03_S03_V25" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="यस्यां विद्यायां महागुणा उच्यन्ते सोत्तमानामितराऽन्येषामिति चेत्, न –">यस्यां विद्यायां महागुणा उच्यन्ते सोत्तमानामितराऽन्येषामिति चेत्, न –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="यस्यां विद्यायां महागुणा उच्यन्ते सोत्तमानामितराऽन्येषामिति चेत्, न –">यस्यां विद्यायां महागुणा उच्यन्ते सोत्तमानामितराऽन्येषामिति चेत्, न –</span></div>
Line 3,518: Line 3,277:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पुरुषविद्याधिकरणम् ॥ 15 ॥">॥ इति पुरुषविद्याधिकरणम् ॥ 15 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पुरुषविद्याधिकरणम् ॥ 15 ॥">॥ इति पुरुषविद्याधिकरणम् ॥ 15 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A056" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वेधाद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A056"></span></p><h4 id="वेधाद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वेधाद्यधिकरणम्">वेधाद्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A056" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वेधाद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A056"></span></p><h4 id="वेधाद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.87.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वेधाद्यधिकरणम्">वेधाद्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V26" data-block-id="BS_C03_S03_V26" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(391)ओं वेधाद्यर्थभेदात् ओम् ॥ 03-03-26 ॥">(391)ओं वेधाद्यर्थभेदात् ओम् ॥ 03-03-26 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V26" data-block-id="BS_C03_S03_V26" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(391)ओं वेधाद्यर्थभेदात् ओम् ॥ 03-03-26 ॥">(391)ओं वेधाद्यर्थभेदात् ओम् ॥ 03-03-26 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V26" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V26" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V26" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V26" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V26_B1" data-verse="BS_C03_S03_V26" data-block-id="BS_C03_S03_V26_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘भिन्धि विद्ध्यश्रुणीहीति फलभेदेन सर्वशः ।">‘भिन्धि विद्ध्यश्रुणीहीति फलभेदेन सर्वशः ।</span><br><span data-deva="यत्यादीनां तेष्वयोगान्नाधिकार्येकता भवेत् ।">यत्यादीनां तेष्वयोगान्नाधिकार्येकता भवेत् ।</span><br><span data-deva="अयोग्योपासनादीयुरनर्थं चार्थनाशनम्’">अयोग्योपासनादीयुरनर्थं चार्थनाशनम्’</span></span></span><span data-deva=" इति बृहत्तन्त्रे ॥"> इति बृहत्तन्त्रे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V26_B1" data-verse="BS_C03_S03_V26" data-block-id="BS_C03_S03_V26_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘भिन्धि विद्ध्यश्रुणीहीति फलभेदेन सर्वशः ।">‘भिन्धि विद्ध्यश्रुणीहीति फलभेदेन सर्वशः ।</span><br><span data-deva="यत्यादीनां तेष्वयोगान्नाधिकार्येकता भवेत् ।">यत्यादीनां तेष्वयोगान्नाधिकार्येकता भवेत् ।</span><br><span data-deva="अयोग्योपासनादीयुरनर्थं चार्थनाशनम्’">अयोग्योपासनादीयुरनर्थं चार्थनाशनम्’</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रे ॥"> इति बृहत्तन्त्रे ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वेधाद्यधिकरणम् ॥ 16 ॥">॥ इति वेधाद्यधिकरणम् ॥ 16 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वेधाद्यधिकरणम् ॥ 16 ॥">॥ इति वेधाद्यधिकरणम् ॥ 16 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A057" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="(मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A057"></span></p><h4 id="(मुक्तोपासनाधिकरणम्)_हान्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".28.E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29_.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="(मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम्">(मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A057" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="(मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A057"></span></p><h4 id="(मुक्तोपासनाधिकरणम्)_हान्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".28.E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29_.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".28.E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B8.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29_.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="(मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम्">(मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V27_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V27_I01" data-verse="BS_C03_S03_V27" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V27_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V27_I01" data-verse="BS_C03_S03_V27" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="मुक्तस्योपासना कर्तव्या न वा&nbsp;? इत्यतोऽब्रवीत् –">मुक्तस्योपासना कर्तव्या न वा&nbsp;? इत्यतोऽब्रवीत् –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="मुक्तस्योपासना कर्तव्या न वा&nbsp;? इत्यतोऽब्रवीत् –">मुक्तस्योपासना कर्तव्या न वा&nbsp;? इत्यतोऽब्रवीत् –</span></div>
Line 3,531: Line 3,290:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V27" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V27" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V27" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V27" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V27_B1" data-verse="BS_C03_S03_V27" data-block-id="BS_C03_S03_V27_B1" style="position: relative;"><span data-deva="नियतस्वाध्यायानन्तरं स्वेच्छया कुशाग्रहणस्तुत्युपगानवदेव मोक्ष उपासनादिः ।‘ब्रह्मविदाप्नोति परम्’(तै.उ.२.१.१) इति मोक्षवाक्यशेषत्वादितरेषाम् ॥ तच्चोक्तम् ‘एतत् सामगायन्नास्ते’(तै.उ.३.१०) इत्यादि ।">नियतस्वाध्यायानन्तरं स्वेच्छया कुशाग्रहणस्तुत्युपगानवदेव मोक्ष उपासनादिः ।‘ब्रह्मविदाप्नोति परम्’(तै.उ.२.१.१) इति मोक्षवाक्यशेषत्वादितरेषाम् ॥ तच्चोक्तम् ‘एतत् सामगायन्नास्ते’(तै.उ.३.१०) इत्यादि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V27_B1" data-verse="BS_C03_S03_V27" data-block-id="BS_C03_S03_V27_B1" style="position: relative;"><span data-deva="नियतस्वाध्यायानन्तरं स्वेच्छया कुशाग्रहणस्तुत्युपगानवदेव मोक्ष उपासनादिः ।‘ब्रह्मविदाप्नोति परम्’(तै.उ.२.१.१) इति मोक्षवाक्यशेषत्वादितरेषाम् ॥ तच्चोक्तम् ‘एतत् सामगायन्नास्ते’(तै.उ.३.१०) इत्यादि ।">नियतस्वाध्यायानन्तरं स्वेच्छया कुशाग्रहणस्तुत्युपगानवदेव मोक्ष उपासनादिः ।‘ब्रह्मविदाप्नोति परम्’(तै.उ.२.१.१) इति मोक्षवाक्यशेषत्वादितरेषाम् ॥ तच्चोक्तम् ‘एतत् सामगायन्नास्ते’(तै.उ.३.१०) इत्यादि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V27_B2" data-verse="BS_C03_S03_V27" data-block-id="BS_C03_S03_V27_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मतर्के च-
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V27_B2" data-verse="BS_C03_S03_V27" data-block-id="BS_C03_S03_V27_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मतर्के च-">ब्रह्मतर्के च-
">ब्रह्मतर्के च-
</span><p><span data-deva="‘मुक्ता अपि हि कुर्वन्ति स्वेच्छयोपासनं हरेः ।">‘मुक्ता अपि हि कुर्वन्ति स्वेच्छयोपासनं हरेः ।
</span><p><span data-deva="‘मुक्ता अपि हि कुर्वन्ति स्वेच्छयोपासनं हरेः ।
</span></p><span data-deva="नियमानन्तरं विप्राः कुशाद्यैरप्यधीयते’ इति ॥">
">‘मुक्ता अपि हि कुर्वन्ति स्वेच्छयोपासनं हरेः ।
</span></p><span data-deva="
नियमानन्तरं विप्राः कुशाद्यैरप्यधीयते’ इति ॥">
नियमानन्तरं विप्राः कुशाद्यैरप्यधीयते’ इति ॥</span></div>
नियमानन्तरं विप्राः कुशाद्यैरप्यधीयते’ इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V27_B4" data-verse="BS_C03_S03_V27" data-block-id="BS_C03_S03_V27_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः’ इति च भारते ॥ 27 ॥">‘कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः’ इति च भारते ॥ 27 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V27_B4" data-verse="BS_C03_S03_V27" data-block-id="BS_C03_S03_V27_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः’ इति च भारते ॥ 27 ॥">‘कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः’ इति च भारते ॥ 27 ॥</span></div>
Line 3,543: Line 3,299:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V28" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V28" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V28" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V28" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V28_B1" data-verse="BS_C03_S03_V28" data-block-id="BS_C03_S03_V28_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्वेच्छयैवेत्यङ्गीकर्तव्यम् । मुक्तस्य तीर्णत्वात् ।‘तीर्णो हि तदा सर्वान् शोकान् हृदयस्य भवति’(बृ.उ.३.३.२२) इति ह्यन्ये पठन्ति ।">स्वेच्छयैवेत्यङ्गीकर्तव्यम् । मुक्तस्य तीर्णत्वात् ।‘तीर्णो हि तदा सर्वान् शोकान् हृदयस्य भवति’(बृ.उ.३.३.२२) इति ह्यन्ये पठन्ति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V28_B1" data-verse="BS_C03_S03_V28" data-block-id="BS_C03_S03_V28_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्वेच्छयैवेत्यङ्गीकर्तव्यम् । मुक्तस्य तीर्णत्वात् ।‘तीर्णो हि तदा सर्वान् शोकान् हृदयस्य भवति’(बृ.उ.३.३.२२) इति ह्यन्ये पठन्ति ।">स्वेच्छयैवेत्यङ्गीकर्तव्यम् । मुक्तस्य तीर्णत्वात् ।‘तीर्णो हि तदा सर्वान् शोकान् हृदयस्य भवति’(बृ.उ.३.३.२२) इति ह्यन्ये पठन्ति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V28_B2" data-verse="BS_C03_S03_V28" data-block-id="BS_C03_S03_V28_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स्थितप्रज्ञत्वमाप्ता ये ज्ञानेन परमात्मनः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V28_B2" data-verse="BS_C03_S03_V28" data-block-id="BS_C03_S03_V28_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स्थितप्रज्ञत्वमाप्ता ये ज्ञानेन परमात्मनः ।">‘स्थितप्रज्ञत्वमाप्ता ये ज्ञानेन परमात्मनः ।
">‘स्थितप्रज्ञत्वमाप्ता ये ज्ञानेन परमात्मनः ।
</span><p><span data-deva="ब्रह्मलोकं गताः सर्वे ब्रह्मणा च परं गताः ।">ब्रह्मलोकं गताः सर्वे ब्रह्मणा च परं गताः ।
</span><p><span data-deva="ब्रह्मलोकं गताः सर्वे ब्रह्मणा च परं गताः ।
</span></p><span data-deva="तीर्णतर्तव्यभागाश्च स्वेच्छयोपासते परम्’ इति ॥ 28 ॥">
">ब्रह्मलोकं गताः सर्वे ब्रह्मणा च परं गताः ।
</span></p><span data-deva="
तीर्णतर्तव्यभागाश्च स्वेच्छयोपासते परम्’ इति ॥ 28 ॥">
तीर्णतर्तव्यभागाश्च स्वेच्छयोपासते परम्’ इति ॥ 28 ॥</span></div>
तीर्णतर्तव्यभागाश्च स्वेच्छयोपासते परम्’ इति ॥ 28 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति (मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम् ॥ 17 ॥">॥ इति (मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम् ॥ 17 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति (मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम् ॥ 17 ॥">॥ इति (मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम् ॥ 17 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A058" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="छन्दाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A058"></span></p><h4 id="छन्दाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9B.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="छन्दाधिकरणम्">छन्दाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A058" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="छन्दाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A058"></span></p><h4 id="छन्दाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9B.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.9B.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="छन्दाधिकरणम्">छन्दाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V29_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V29_I01" data-verse="BS_C03_S03_V29" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V29_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V29_I01" data-verse="BS_C03_S03_V29" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="कर्मापि कुर्वन्ति न वा&nbsp;? इत्यत आह –">कर्मापि कुर्वन्ति न वा&nbsp;? इत्यत आह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="कर्मापि कुर्वन्ति न वा&nbsp;? इत्यत आह –">कर्मापि कुर्वन्ति न वा&nbsp;? इत्यत आह –</span></div>
Line 3,563: Line 3,316:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V30" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V30" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V30" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V30" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V30_B1" data-verse="BS_C03_S03_V30" data-block-id="BS_C03_S03_V30_B1" style="position: relative;"><span data-deva="बन्धप्रत्यवायाभावे हि मोक्षस्यार्थवत्त्वम् । अन्यथा मोक्षत्वमेव न स्यात् ॥">बन्धप्रत्यवायाभावे हि मोक्षस्यार्थवत्त्वम् । अन्यथा मोक्षत्वमेव न स्यात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V30_B1" data-verse="BS_C03_S03_V30" data-block-id="BS_C03_S03_V30_B1" style="position: relative;"><span data-deva="बन्धप्रत्यवायाभावे हि मोक्षस्यार्थवत्त्वम् । अन्यथा मोक्षत्वमेव न स्यात् ॥">बन्धप्रत्यवायाभावे हि मोक्षस्यार्थवत्त्वम् । अन्यथा मोक्षत्वमेव न स्यात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V30_B2" data-verse="BS_C03_S03_V30" data-block-id="BS_C03_S03_V30_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘कदाचित् कर्म कुर्वन्ति कदाचिन्नैव कुर्वते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V30_B2" data-verse="BS_C03_S03_V30" data-block-id="BS_C03_S03_V30_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘कदाचित् कर्म कुर्वन्ति कदाचिन्नैव कुर्वते । नित्यज्ञानस्वरूपत्वान्नित्यं ध्यायन्ति केशवम्’ ॥">‘कदाचित् कर्म कुर्वन्ति कदाचिन्नैव कुर्वते ।
नित्यज्ञानस्वरूपत्वान्नित्यं ध्यायन्ति केशवम्’ ॥">‘कदाचित् कर्म कुर्वन्ति कदाचिन्नैव कुर्वते ।
नित्यज्ञानस्वरूपत्वान्नित्यं ध्यायन्ति केशवम्’ ॥</span></div>
नित्यज्ञानस्वरूपत्वान्नित्यं ध्यायन्ति केशवम्’ ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V30_B4" data-verse="BS_C03_S03_V30" data-block-id="BS_C03_S03_V30_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="तीर्णतर्तव्यभागा ये प्राप्तानन्दाः परात्मनः ।">तीर्णतर्तव्यभागा ये प्राप्तानन्दाः परात्मनः ।</span><br><span data-deva="प्रत्यवायस्य बन्धस्याप्यभावात् स्वेच्छया भवेत्’">प्रत्यवायस्य बन्धस्याप्यभावात् स्वेच्छया भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति हि ब्रह्माण्डे ॥ 30 ॥">इति हि ब्रह्माण्डे ॥ 30 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V30_B4" data-verse="BS_C03_S03_V30" data-block-id="BS_C03_S03_V30_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="तीर्णतर्तव्यभागा ये प्राप्तानन्दाः परात्मनः ।">तीर्णतर्तव्यभागा ये प्राप्तानन्दाः परात्मनः ।</span><br><span data-deva="प्रत्यवायस्य बन्धस्याप्यभावात् स्वेच्छया भवेत्’">प्रत्यवायस्य बन्धस्याप्यभावात् स्वेच्छया भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति हि ब्रह्माण्डे ॥ 30 ॥">इति हि ब्रह्माण्डे ॥ 30 ॥</span></div>
Line 3,573: Line 3,325:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति छन्दादिकरणम्">इति छन्दादिकरणम्</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="इति छन्दादिकरणम्">इति छन्दादिकरणम्</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A059" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनियमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A059"></span></p><h4 id="अनियमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनियमाधिकरणम्">अनियमाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A059" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनियमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A059"></span></p><h4 id="अनियमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.AF.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनियमाधिकरणम्">अनियमाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V32" data-block-id="BS_C03_S03_V32" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(397)ओम् अनियमः सर्वेषामविरोधाच्छब्दानुमानाभ्याम् ओम् ॥ 03-03-32 ॥">(397)ओम् अनियमः सर्वेषामविरोधाच्छब्दानुमानाभ्याम् ओम् ॥ 03-03-32 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V32" data-block-id="BS_C03_S03_V32" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(397)ओम् अनियमः सर्वेषामविरोधाच्छब्दानुमानाभ्याम् ओम् ॥ 03-03-32 ॥">(397)ओम् अनियमः सर्वेषामविरोधाच्छब्दानुमानाभ्याम् ओम् ॥ 03-03-32 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V32" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V32" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V32" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V32" style="position: relative;">
Line 3,581: Line 3,333:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनियमाधिकरणम् ॥ 19 ॥">॥ इति अनियमाधिकरणम् ॥ 19 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनियमाधिकरणम् ॥ 19 ॥">॥ इति अनियमाधिकरणम् ॥ 19 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A060" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यावदधिकाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A060"></span></p><h4 id="यावदधिकाराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="यावदधिकाराधिकरणम्">यावदधिकाराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A060" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यावदधिकाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A060"></span></p><h4 id="यावदधिकाराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="यावदधिकाराधिकरणम्">यावदधिकाराधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V33" data-block-id="BS_C03_S03_V33" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(398)ओं यावदधिकारमवस्थितिराधिकारिकाणाम् ओम् ॥ 03-03-33 ॥">(398)ओं यावदधिकारमवस्थितिराधिकारिकाणाम् ओम् ॥ 03-03-33 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V33" data-block-id="BS_C03_S03_V33" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(398)ओं यावदधिकारमवस्थितिराधिकारिकाणाम् ओम् ॥ 03-03-33 ॥">(398)ओं यावदधिकारमवस्थितिराधिकारिकाणाम् ओम् ॥ 03-03-33 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V33" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V33" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V33" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V33" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V33_B1" data-verse="BS_C03_S03_V33" data-block-id="BS_C03_S03_V33_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथा यथाऽधिकारो विशिष्यते एवं मुक्तावानन्दो विशिष्यते ।‘मनुष्येभ्यो गन्धर्वाणां गन्धर्वेभ्यः ऋषीणामृषिभ्यो देवानां देवेभ्य इन्द्रस्य इन्द्राद्रुद्रस्य रुद्राद्ब्रह्मण एष ह्येव शतानन्दः’ इति चतुर्वेदशिखायाम् ।">यथा यथाऽधिकारो विशिष्यते एवं मुक्तावानन्दो विशिष्यते ।‘मनुष्येभ्यो गन्धर्वाणां गन्धर्वेभ्यः ऋषीणामृषिभ्यो देवानां देवेभ्य इन्द्रस्य इन्द्राद्रुद्रस्य रुद्राद्ब्रह्मण एष ह्येव शतानन्दः’ इति चतुर्वेदशिखायाम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V33_B1" data-verse="BS_C03_S03_V33" data-block-id="BS_C03_S03_V33_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यथा यथाऽधिकारो विशिष्यते एवं मुक्तावानन्दो विशिष्यते ।‘मनुष्येभ्यो गन्धर्वाणां गन्धर्वेभ्यः ऋषीणामृषिभ्यो देवानां देवेभ्य इन्द्रस्य इन्द्राद्रुद्रस्य रुद्राद्ब्रह्मण एष ह्येव शतानन्दः’ इति चतुर्वेदशिखायाम् ।">यथा यथाऽधिकारो विशिष्यते एवं मुक्तावानन्दो विशिष्यते ।‘मनुष्येभ्यो गन्धर्वाणां गन्धर्वेभ्यः ऋषीणामृषिभ्यो देवानां देवेभ्य इन्द्रस्य इन्द्राद्रुद्रस्य रुद्राद्ब्रह्मण एष ह्येव शतानन्दः’ इति चतुर्वेदशिखायाम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V33_B2" data-verse="BS_C03_S03_V33" data-block-id="BS_C03_S03_V33_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘ज्ञानं चोपासनं चैव मुक्तावानन्द एव च ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V33_B2" data-verse="BS_C03_S03_V33" data-block-id="BS_C03_S03_V33_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘ज्ञानं चोपासनं चैव मुक्तावानन्द एव च । यथाधिकारं देवानां भवन्त्येवोत्तरोत्तरम्’ इति ॥ 33 ॥">‘ज्ञानं चोपासनं चैव मुक्तावानन्द एव च ।
यथाधिकारं देवानां भवन्त्येवोत्तरोत्तरम्’ इति ॥ 33 ॥">‘ज्ञानं चोपासनं चैव मुक्तावानन्द एव च ।
यथाधिकारं देवानां भवन्त्येवोत्तरोत्तरम्’ इति ॥ 33 ॥</span></div>
यथाधिकारं देवानां भवन्त्येवोत्तरोत्तरम्’ इति ॥ 33 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 3,592: Line 3,343:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V34" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V34" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V34" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V34" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V34_B1" data-verse="BS_C03_S03_V34" data-block-id="BS_C03_S03_V34_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न चासमत्वेन विरोधो भवति । ब्रह्मधीत्वाद्दोषाभावसाम्यादुत्तमेभ्योऽन्येषां भावाच्च । औपसदवच्छिष्यवत् ।">न चासमत्वेन विरोधो भवति । ब्रह्मधीत्वाद्दोषाभावसाम्यादुत्तमेभ्योऽन्येषां भावाच्च । औपसदवच्छिष्यवत् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V34_B1" data-verse="BS_C03_S03_V34" data-block-id="BS_C03_S03_V34_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न चासमत्वेन विरोधो भवति । ब्रह्मधीत्वाद्दोषाभावसाम्यादुत्तमेभ्योऽन्येषां भावाच्च । औपसदवच्छिष्यवत् ।">न चासमत्वेन विरोधो भवति । ब्रह्मधीत्वाद्दोषाभावसाम्यादुत्तमेभ्योऽन्येषां भावाच्च । औपसदवच्छिष्यवत् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V34_B2" data-verse="BS_C03_S03_V34" data-block-id="BS_C03_S03_V34_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नानाविधा जीवसङ्घा विमुक्तौन चैव तेषां ब्रह्मधियां विरोधः।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V34_B2" data-verse="BS_C03_S03_V34" data-block-id="BS_C03_S03_V34_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नानाविधा जीवसङ्घा विमुक्तौन चैव तेषां ब्रह्मधियां विरोधः। दोषाभावाद्गुरुशिष्यादिभावाल्लोकेऽपि नासौ किमु तेषां विमुक्तेः’ इति ॥ 34 ॥">‘नानाविधा जीवसङ्घा विमुक्तौन चैव तेषां ब्रह्मधियां विरोधः।
दोषाभावाद्गुरुशिष्यादिभावाल्लोकेऽपि नासौ किमु तेषां विमुक्तेः’ इति ॥ 34 ॥">‘नानाविधा जीवसङ्घा विमुक्तौन चैव तेषां ब्रह्मधियां विरोधः।
दोषाभावाद्गुरुशिष्यादिभावाल्लोकेऽपि नासौ किमु तेषां विमुक्तेः’ इति ॥ 34 ॥</span></div>
दोषाभावाद्गुरुशिष्यादिभावाल्लोकेऽपि नासौ किमु तेषां विमुक्तेः’ इति ॥ 34 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति यावदधिकाराधिकरणम् ॥ 20 ॥">॥ इति यावदधिकाराधिकरणम् ॥ 20 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति यावदधिकाराधिकरणम् ॥ 20 ॥">॥ इति यावदधिकाराधिकरणम् ॥ 20 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A061" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इयदामननाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A061"></span></p><h4 id="इयदामननाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.AF.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इयदामननाधिकरणम्">इयदामननाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A061" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इयदामननाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A061"></span></p><h4 id="इयदामननाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.87.E0.A4.AF.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.87.E0.A4.AF.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="इयदामननाधिकरणम्">इयदामननाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V35" data-block-id="BS_C03_S03_V35" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(400)ओम् इयदामननात् ओम् ॥ 03-03-35 ॥">(400)ओम् इयदामननात् ओम् ॥ 03-03-35 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V35" data-block-id="BS_C03_S03_V35" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(400)ओम् इयदामननात् ओम् ॥ 03-03-35 ॥">(400)ओम् इयदामननात् ओम् ॥ 03-03-35 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V35" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V35" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V35" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V35" style="position: relative;">
Line 3,614: Line 3,364:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति इयदामननाधिकरणम् ॥ 21 ॥">॥ इति इयदामननाधिकरणम् ॥ 21 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति इयदामननाधिकरणम् ॥ 21 ॥">॥ इति इयदामननाधिकरणम् ॥ 21 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A062" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="व्यतिहाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A062"></span></p><h4 id="व्यतिहाराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="व्यतिहाराधिकरणम्">व्यतिहाराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A062" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="व्यतिहाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A062"></span></p><h4 id="व्यतिहाराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B9.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="व्यतिहाराधिकरणम्">व्यतिहाराधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V38_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V38_I01" data-verse="BS_C03_S03_V38" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V38_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V38_I01" data-verse="BS_C03_S03_V38" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="नेति चेत्, न-">नेति चेत्, न-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="नेति चेत्, न-">नेति चेत्, न-</span></div>
Line 3,621: Line 3,371:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V38" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V38" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V38" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V38" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V38_B1" data-verse="BS_C03_S03_V38" data-block-id="BS_C03_S03_V38_B1" style="position: relative;"><span data-deva="उक्तं प्राणात् परमात्मन उत्तमत्वं पूर्वोक्ताध्याहारेण‘एष तु वा अतिवदति’(छां.उ.७.१६) इति विशिंषन्ति हि । यथेतरेषु विशेषणम् ।">उक्तं प्राणात् परमात्मन उत्तमत्वं पूर्वोक्ताध्याहारेण‘एष तु वा अतिवदति’(छां.उ.७.१६) इति विशिंषन्ति हि । यथेतरेषु विशेषणम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V38_B1" data-verse="BS_C03_S03_V38" data-block-id="BS_C03_S03_V38_B1" style="position: relative;"><span data-deva="उक्तं प्राणात् परमात्मन उत्तमत्वं पूर्वोक्ताध्याहारेण‘एष तु वा अतिवदति’(छां.उ.७.१६) इति विशिंषन्ति हि । यथेतरेषु विशेषणम् ।">उक्तं प्राणात् परमात्मन उत्तमत्वं पूर्वोक्ताध्याहारेण‘एष तु वा अतिवदति’(छां.उ.७.१६) इति विशिंषन्ति हि । यथेतरेषु विशेषणम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V38_B2" data-verse="BS_C03_S03_V38" data-block-id="BS_C03_S03_V38_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘उत्तमत्वं हि देवानां मुक्तावपि हि मानवात् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V38_B2" data-verse="BS_C03_S03_V38" data-block-id="BS_C03_S03_V38_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘उत्तमत्वं हि देवानां मुक्तावपि हि मानवात् । तेभ्यः प्राणस्य तस्माच्च नित्यमुक्तस्य वै हरेः’ ॥इति च बृहत्तन्त्रे ॥ 38 ॥">‘उत्तमत्वं हि देवानां मुक्तावपि हि मानवात् ।
तेभ्यः प्राणस्य तस्माच्च नित्यमुक्तस्य वै हरेः’ ॥इति च बृहत्तन्त्रे ॥ 38 ॥">‘उत्तमत्वं हि देवानां मुक्तावपि हि मानवात् ।
तेभ्यः प्राणस्य तस्माच्च नित्यमुक्तस्य वै हरेः’ ॥इति च बृहत्तन्त्रे ॥ 38 ॥</span></div>
तेभ्यः प्राणस्य तस्माच्च नित्यमुक्तस्य वै हरेः’ ॥इति च बृहत्तन्त्रे ॥ 38 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति व्यतिहाराधिकरणम् ॥ 22 ॥">॥ इति व्यतिहाराधिकरणम् ॥ 22 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति व्यतिहाराधिकरणम् ॥ 22 ॥">॥ इति व्यतिहाराधिकरणम् ॥ 22 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A063" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सत्याद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A063"></span></p><h4 id="सत्याद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सत्याद्यधिकरणम्">सत्याद्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A063" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सत्याद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A063"></span></p><h4 id="सत्याद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सत्याद्यधिकरणम्">सत्याद्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V39_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V39_I01" data-verse="BS_C03_S03_V39" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V39_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V39_I01" data-verse="BS_C03_S03_V39" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="कृतिर्निष्ठा ज्ञानमित्यादीनां भेदाद्बहव उत्तमा इति चेत्, न –">कृतिर्निष्ठा ज्ञानमित्यादीनां भेदाद्बहव उत्तमा इति चेत्, न –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="कृतिर्निष्ठा ज्ञानमित्यादीनां भेदाद्बहव उत्तमा इति चेत्, न –">कृतिर्निष्ठा ज्ञानमित्यादीनां भेदाद्बहव उत्तमा इति चेत्, न –</span></div>
Line 3,633: Line 3,382:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V39" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V39" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V39" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V39" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V39_B1" data-verse="BS_C03_S03_V39" data-block-id="BS_C03_S03_V39_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सत्यादिगुणास्तस्या एव परदेवतायाः स्वरूपभूताः ।">सत्यादिगुणास्तस्या एव परदेवतायाः स्वरूपभूताः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V39_B1" data-verse="BS_C03_S03_V39" data-block-id="BS_C03_S03_V39_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सत्यादिगुणास्तस्या एव परदेवतायाः स्वरूपभूताः ।">सत्यादिगुणास्तस्या एव परदेवतायाः स्वरूपभूताः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V39_B2" data-verse="BS_C03_S03_V39" data-block-id="BS_C03_S03_V39_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नामादिप्राणपर्यन्ताद्योहि सत्यादिरूपवान् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V39_B2" data-verse="BS_C03_S03_V39" data-block-id="BS_C03_S03_V39_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘नामादिप्राणपर्यन्ताद्योहि सत्यादिरूपवान् । तस्मै नमो भगवते विष्णवे सर्वजिष्णवे’ इति ॥">‘नामादिप्राणपर्यन्ताद्योहि सत्यादिरूपवान् ।
तस्मै नमो भगवते विष्णवे सर्वजिष्णवे’ इति ॥">‘नामादिप्राणपर्यन्ताद्योहि सत्यादिरूपवान् ।
तस्मै नमो भगवते विष्णवे सर्वजिष्णवे’ इति ॥</span></div>
तस्मै नमो भगवते विष्णवे सर्वजिष्णवे’ इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V39_B4" data-verse="BS_C03_S03_V39" data-block-id="BS_C03_S03_V39_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chadhyatma-id"><span data-deva="‘सत्याद्या अहमात्मान्ताः यद्गुणाः समुदीरिताः ।">‘सत्याद्या अहमात्मान्ताः यद्गुणाः समुदीरिताः ।</span><br><span data-deva="तस्मै नमो भगवते यस्मादेव विमुच्यते’">तस्मै नमो भगवते यस्मादेव विमुच्यते’</span></span></span><span data-deva="इति चाध्यात्मे ॥ 39 ॥">इति चाध्यात्मे ॥ 39 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V39_B4" data-verse="BS_C03_S03_V39" data-block-id="BS_C03_S03_V39_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chadhyatma-id"><span data-deva="‘सत्याद्या अहमात्मान्ताः यद्गुणाः समुदीरिताः ।">‘सत्याद्या अहमात्मान्ताः यद्गुणाः समुदीरिताः ।</span><br><span data-deva="तस्मै नमो भगवते यस्मादेव विमुच्यते’">तस्मै नमो भगवते यस्मादेव विमुच्यते’</span></span></span><span data-deva="इति चाध्यात्मे ॥ 39 ॥">इति चाध्यात्मे ॥ 39 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सत्याद्यधिकरणम् ॥ 23 ॥">॥ इति सत्याद्यधिकरणम् ॥ 23 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सत्याद्यधिकरणम् ॥ 23 ॥">॥ इति सत्याद्यधिकरणम् ॥ 23 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A064" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कामाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A064"></span></p><h4 id="कामाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कामाधिकरणम्">कामाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A064" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कामाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A064"></span></p><h4 id="कामाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कामाधिकरणम्">कामाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V40_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V40_I01" data-verse="BS_C03_S03_V40" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V40_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V40_I01" data-verse="BS_C03_S03_V40" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="प्रकृतेरपि जन्मादेः संसारप्राप्तेः किमिति नामादिष्वपाठ इति अत्रोच्यते-">प्रकृतेरपि जन्मादेः संसारप्राप्तेः किमिति नामादिष्वपाठ इति अत्रोच्यते-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="प्रकृतेरपि जन्मादेः संसारप्राप्तेः किमिति नामादिष्वपाठ इति अत्रोच्यते-">प्रकृतेरपि जन्मादेः संसारप्राप्तेः किमिति नामादिष्वपाठ इति अत्रोच्यते-</span></div>
Line 3,646: Line 3,394:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V40" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V40" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V40" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V40" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V40_B1" data-verse="BS_C03_S03_V40" data-block-id="BS_C03_S03_V40_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्वेच्छयैव मूलस्थाने स्थिताऽन्यत्र चावतारान् करोतीश्वरेच्छानुसारेण ।‘सर्वायतना सर्वकाला सर्वेच्छा सर्वज्ञा सर्वावस्था न बद्धा बन्धिका सैषा प्रकृतिविकृतिः’ इति वत्सश्रुतेः ।">स्वेच्छयैव मूलस्थाने स्थिताऽन्यत्र चावतारान् करोतीश्वरेच्छानुसारेण ।‘सर्वायतना सर्वकाला सर्वेच्छा सर्वज्ञा सर्वावस्था न बद्धा बन्धिका सैषा प्रकृतिविकृतिः’ इति वत्सश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V40_B1" data-verse="BS_C03_S03_V40" data-block-id="BS_C03_S03_V40_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्वेच्छयैव मूलस्थाने स्थिताऽन्यत्र चावतारान् करोतीश्वरेच्छानुसारेण ।‘सर्वायतना सर्वकाला सर्वेच्छा सर्वज्ञा सर्वावस्था न बद्धा बन्धिका सैषा प्रकृतिविकृतिः’ इति वत्सश्रुतेः ।">स्वेच्छयैव मूलस्थाने स्थिताऽन्यत्र चावतारान् करोतीश्वरेच्छानुसारेण ।‘सर्वायतना सर्वकाला सर्वेच्छा सर्वज्ञा सर्वावस्था न बद्धा बन्धिका सैषा प्रकृतिविकृतिः’ इति वत्सश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V40_B4" data-verse="BS_C03_S03_V40" data-block-id="BS_C03_S03_V40_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘नामादयस्तु बद्धत्वान्मोचकत्वात् परोऽपि च ।">‘नामादयस्तु बद्धत्वान्मोचकत्वात् परोऽपि च ।</span><br><span data-deva="उभयोरप्यभावेन यथाऽव्यक्तं न तूदितम् ॥">उभयोरप्यभावेन यथाऽव्यक्तं न तूदितम् ॥</span><br><span data-deva="श्रुतौ तथा जीवपरावुच्येते किञ्चिनेतरत् ।">श्रुतौ तथा जीवपरावुच्येते किञ्चिनेतरत् ।</span><br><span data-deva="नोच्यते च तदा तत्त्वद्वयं वै समुदाहृतम्’">नोच्यते च तदा तत्त्वद्वयं वै समुदाहृतम्’</span></span><span data-deva=" इति ब्रह्मतर्के ॥ 40 ॥"> इति ब्रह्मतर्के ॥ 40 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V40_B4" data-verse="BS_C03_S03_V40" data-block-id="BS_C03_S03_V40_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘नामादयस्तु बद्धत्वान्मोचकत्वात् परोऽपि च ।">‘नामादयस्तु बद्धत्वान्मोचकत्वात् परोऽपि च ।</span><br><span data-deva="उभयोरप्यभावेन यथाऽव्यक्तं न तूदितम् ॥">उभयोरप्यभावेन यथाऽव्यक्तं न तूदितम् ॥</span><br><span data-deva="श्रुतौ तथा जीवपरावुच्येते किञ्चिनेतरत् ।">श्रुतौ तथा जीवपरावुच्येते किञ्चिनेतरत् ।</span><br><span data-deva="नोच्यते च तदा तत्त्वद्वयं वै समुदाहृतम्’">नोच्यते च तदा तत्त्वद्वयं वै समुदाहृतम्’</span></span><span data-deva="इति ब्रह्मतर्के ॥ 40 ॥"> इति ब्रह्मतर्के ॥ 40 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V41" data-block-id="BS_C03_S03_V41" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(406)ओम् आदरादलोपः ओम् ॥ 03-03-41 ॥">(406)ओम् आदरादलोपः ओम् ॥ 03-03-41 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V41" data-block-id="BS_C03_S03_V41" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(406)ओम् आदरादलोपः ओम् ॥ 03-03-41 ॥">(406)ओम् आदरादलोपः ओम् ॥ 03-03-41 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V41" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V41" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V41" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V41" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V41_B1" data-verse="BS_C03_S03_V41" data-block-id="BS_C03_S03_V41_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अबद्धत्वेऽपि भक्तिविशेषादेवोपासनाद्यलोपस्तस्या भवति ।">अबद्धत्वेऽपि भक्तिविशेषादेवोपासनाद्यलोपस्तस्या भवति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V41_B1" data-verse="BS_C03_S03_V41" data-block-id="BS_C03_S03_V41_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अबद्धत्वेऽपि भक्तिविशेषादेवोपासनाद्यलोपस्तस्या भवति ।">अबद्धत्वेऽपि भक्तिविशेषादेवोपासनाद्यलोपस्तस्या भवति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V41_B2" data-verse="BS_C03_S03_V41" data-block-id="BS_C03_S03_V41_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘यथा श्रीर्नित्यमुक्ताऽपि प्राप्तकामाऽपि सर्वदा ।">‘यथा श्रीर्नित्यमुक्ताऽपि प्राप्तकामाऽपि सर्वदा ।</span><br><span data-deva="उपास्ते नित्यशो विष्णमेवं भक्तो हरेर्भवेत्’">उपास्ते नित्यशो विष्णमेवं भक्तो हरेर्भवेत्’</span></span></span><span data-deva=" इति बृहत्तन्त्रे ॥ 41 ॥"> इति बृहत्तन्त्रे ॥ 41 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V41_B2" data-verse="BS_C03_S03_V41" data-block-id="BS_C03_S03_V41_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘यथा श्रीर्नित्यमुक्ताऽपि प्राप्तकामाऽपि सर्वदा ।">‘यथा श्रीर्नित्यमुक्ताऽपि प्राप्तकामाऽपि सर्वदा ।</span><br><span data-deva="उपास्ते नित्यशो विष्णमेवं भक्तो हरेर्भवेत्’">उपास्ते नित्यशो विष्णमेवं भक्तो हरेर्भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रे ॥ 41 ॥"> इति बृहत्तन्त्रे ॥ 41 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V42" data-block-id="BS_C03_S03_V42" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(407)ओम् उपस्थितेस्तद्वचनात् ओम् ॥ 03-03-42 ॥">(407)ओम् उपस्थितेस्तद्वचनात् ओम् ॥ 03-03-42 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V42" data-block-id="BS_C03_S03_V42" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(407)ओम् उपस्थितेस्तद्वचनात् ओम् ॥ 03-03-42 ॥">(407)ओम् उपस्थितेस्तद्वचनात् ओम् ॥ 03-03-42 ॥</span></span></span></div>
Line 3,658: Line 3,406:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कामाधिकरणम् ॥ 24 ॥">॥ इति कामाधिकरणम् ॥ 24 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कामाधिकरणम् ॥ 24 ॥">॥ इति कामाधिकरणम् ॥ 24 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A065" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="निर्धारणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A065"></span></p><h4 id="निर्धारणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="निर्धारणाधिकरणम्">निर्धारणाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A065" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="निर्धारणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A065"></span></p><h4 id="निर्धारणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="निर्धारणाधिकरणम्">निर्धारणाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V43_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V43_I01" data-verse="BS_C03_S03_V43" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V43_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V43_I01" data-verse="BS_C03_S03_V43" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="दर्शनार्थं ह्युपासनम् । तच्च श्रवणादेरेव भवति । अतः किमर्थमिति अत्रोच्यते–">दर्शनार्थं ह्युपासनम् । तच्च श्रवणादेरेव भवति । अतः किमर्थमिति अत्रोच्यते–</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="दर्शनार्थं ह्युपासनम् । तच्च श्रवणादेरेव भवति । अतः किमर्थमिति अत्रोच्यते–">दर्शनार्थं ह्युपासनम् । तच्च श्रवणादेरेव भवति । अतः किमर्थमिति अत्रोच्यते–</span></div>
Line 3,666: Line 3,414:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V43_B1" data-verse="BS_C03_S03_V43" data-block-id="BS_C03_S03_V43_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तत्त्वनिश्चयो वेदार्थनियमश्च ब्रह्मदृष्टेः पृथगेव ।">तत्त्वनिश्चयो वेदार्थनियमश्च ब्रह्मदृष्टेः पृथगेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V43_B1" data-verse="BS_C03_S03_V43" data-block-id="BS_C03_S03_V43_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तत्त्वनिश्चयो वेदार्थनियमश्च ब्रह्मदृष्टेः पृथगेव ।">तत्त्वनिश्चयो वेदार्थनियमश्च ब्रह्मदृष्टेः पृथगेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V43_B2" data-verse="BS_C03_S03_V43" data-block-id="BS_C03_S03_V43_B2" style="position: relative;"><span data-deva="हिशब्देन ‘आत्मा वाऽरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निदिध्यासितव्य’(बृ.उ.४.४.५) इति श्रुतिं सूचयति ।">हिशब्देन ‘आत्मा वाऽरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निदिध्यासितव्य’(बृ.उ.४.४.५) इति श्रुतिं सूचयति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V43_B2" data-verse="BS_C03_S03_V43" data-block-id="BS_C03_S03_V43_B2" style="position: relative;"><span data-deva="हिशब्देन ‘आत्मा वाऽरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निदिध्यासितव्य’(बृ.उ.४.४.५) इति श्रुतिं सूचयति ।">हिशब्देन ‘आत्मा वाऽरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निदिध्यासितव्य’(बृ.उ.४.४.५) इति श्रुतिं सूचयति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V43_B3" data-verse="BS_C03_S03_V43" data-block-id="BS_C03_S03_V43_B3" style="position: relative;"><span data-deva="श्रवणादिफलं चाज्ञानविपर्ययादिदर्शनप्रतिबन्धनिवृत्तिः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V43_B3" data-verse="BS_C03_S03_V43" data-block-id="BS_C03_S03_V43_B3" style="position: relative;"><span data-deva="श्रवणादिफलं चाज्ञानविपर्ययादिदर्शनप्रतिबन्धनिवृत्तिः ।">श्रवणादिफलं चाज्ञानविपर्ययादिदर्शनप्रतिबन्धनिवृत्तिः ।
">श्रवणादिफलं चाज्ञानविपर्ययादिदर्शनप्रतिबन्धनिवृत्तिः ।
</span><p><span data-deva="ब्रह्मतर्के च – ‘श्रुत्वा मत्वा तथा ध्यात्वा तदज्ञानविपर्ययौ ।">ब्रह्मतर्के च –
</span><p><span data-deva="ब्रह्मतर्के च –
‘श्रुत्वा मत्वा तथा ध्यात्वा तदज्ञानविपर्ययौ ।
‘श्रुत्वा मत्वा तथा ध्यात्वा तदज्ञानविपर्ययौ ।
">ब्रह्मतर्के च –
</span></p><span data-deva="संशयं च पराणुद्य लभते ब्रह्मदर्शनम्’ इति ॥ 43 ॥">
‘श्रुत्वा मत्वा तथा ध्यात्वा तदज्ञानविपर्ययौ ।
</span></p><span data-deva="
संशयं च पराणुद्य लभते ब्रह्मदर्शनम्’ इति ॥ 43 ॥">
संशयं च पराणुद्य लभते ब्रह्मदर्शनम्’ इति ॥ 43 ॥</span></div>
संशयं च पराणुद्य लभते ब्रह्मदर्शनम्’ इति ॥ 43 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति निर्धारणाधिकरणम् ॥ 25 ॥">॥ इति निर्धारणाधिकरणम् ॥ 25 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति निर्धारणाधिकरणम् ॥ 25 ॥">॥ इति निर्धारणाधिकरणम् ॥ 25 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A066" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रदानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A066"></span></p><h4 id="प्रदानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रदानाधिकरणम्">प्रदानाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A066" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रदानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A066"></span></p><h4 id="प्रदानाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रदानाधिकरणम्">प्रदानाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V44" data-block-id="BS_C03_S03_V44" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(409)ओं प्रदानवदेव हि तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-44 ॥">(409)ओं प्रदानवदेव हि तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-44 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V44" data-block-id="BS_C03_S03_V44" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(409)ओं प्रदानवदेव हि तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-44 ॥">(409)ओं प्रदानवदेव हि तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-44 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V44" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V44" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V44" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V44" style="position: relative;">
Line 3,683: Line 3,427:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रदानाधिकरणम् ॥ 26 ॥">॥ इति प्रदानाधिकरणम् ॥ 26 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रदानाधिकरणम् ॥ 26 ॥">॥ इति प्रदानाधिकरणम् ॥ 26 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A067" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A067"></span></p><h4 id="गुरुप्रसादाधिकरणम्_(लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.97.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.B2.E0.A4.BF.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.AF.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)">गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A067" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A067"></span></p><h4 id="गुरुप्रसादाधिकरणम्_(लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.97.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.B2.E0.A4.BF.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.AF.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.97.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.B2.E0.A4.BF.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.AF.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)">गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V45_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V45_I01" data-verse="BS_C03_S03_V45" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V45_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V45_I01" data-verse="BS_C03_S03_V45" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="गुरुप्रसादः स्वप्रयत्नो वा बलवानिति निगद्यते-">गुरुप्रसादः स्वप्रयत्नो वा बलवानिति निगद्यते-</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="गुरुप्रसादः स्वप्रयत्नो वा बलवानिति निगद्यते-">गुरुप्रसादः स्वप्रयत्नो वा बलवानिति निगद्यते-</span></div>
Line 3,690: Line 3,434:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V45" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V45" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V45" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V45" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V45_B1" data-verse="BS_C03_S03_V45" data-block-id="BS_C03_S03_V45_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ऋषभादिभ्यो विद्यां ज्ञात्वाऽपि सत्यकामेन‘भगवांस्त्वेव मे कामं ब्रूयात्’(छां.उ.४.९.२), श्रुतं ह्येव भगवद्दृशेभ्य आचार्याद्‍ध्वेव विद्या विदिता साधिष्ठं प्रापयति’(छां.उ.४.९.३) इति वचनात् ।‘अत्र ह न किञ्चन वीयाय’(छां.उ.४.९.३) इत्यनुज्ञानादुपकोसलवचनाच्च लिङ्गभूयस्त्वाद्गुरुप्रसाद एव बलवान्(गुरुप्रदानमेव बलवत्) ।">ऋषभादिभ्यो विद्यां ज्ञात्वाऽपि सत्यकामेन‘भगवांस्त्वेव मे कामं ब्रूयात्’(छां.उ.४.९.२), श्रुतं ह्येव भगवद्दृशेभ्य आचार्याद्‍ध्वेव विद्या विदिता साधिष्ठं प्रापयति’(छां.उ.४.९.३) इति वचनात् ।‘अत्र ह न किञ्चन वीयाय’(छां.उ.४.९.३) इत्यनुज्ञानादुपकोसलवचनाच्च लिङ्गभूयस्त्वाद्गुरुप्रसाद एव बलवान्(गुरुप्रदानमेव बलवत्) ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V45_B1" data-verse="BS_C03_S03_V45" data-block-id="BS_C03_S03_V45_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ऋषभादिभ्यो विद्यां ज्ञात्वाऽपि सत्यकामेन‘भगवांस्त्वेव मे कामं ब्रूयात्’(छां.उ.४.९.२), श्रुतं ह्येव भगवद्दृशेभ्य आचार्याद्‍ध्वेव विद्या विदिता साधिष्ठं प्रापयति’(छां.उ.४.९.३) इति वचनात् ।‘अत्र ह न किञ्चन वीयाय’(छां.उ.४.९.३) इत्यनुज्ञानादुपकोसलवचनाच्च लिङ्गभूयस्त्वाद्गुरुप्रसाद एव बलवान्(गुरुप्रदानमेव बलवत्) ।">ऋषभादिभ्यो विद्यां ज्ञात्वाऽपि सत्यकामेन‘भगवांस्त्वेव मे कामं ब्रूयात्’(छां.उ.४.९.२), श्रुतं ह्येव भगवद्दृशेभ्य आचार्याद्‍ध्वेव विद्या विदिता साधिष्ठं प्रापयति’(छां.उ.४.९.३) इति वचनात् ।‘अत्र ह न किञ्चन वीयाय’(छां.उ.४.९.३) इत्यनुज्ञानादुपकोसलवचनाच्च लिङ्गभूयस्त्वाद्गुरुप्रसाद एव बलवान्(गुरुप्रदानमेव बलवत्) ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V45_B2" data-verse="BS_C03_S03_V45" data-block-id="BS_C03_S03_V45_B2" style="position: relative;"><span data-deva="तर्हि तावताऽलमिति न मन्तव्यम् ।‘श्रोतव्यो मन्तव्यः’(बृ.उ.४.४.५) इत्यादेस्तदपि कर्तव्यम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V45_B2" data-verse="BS_C03_S03_V45" data-block-id="BS_C03_S03_V45_B2" style="position: relative;"><span data-deva="तर्हि तावताऽलमिति न मन्तव्यम् ।‘श्रोतव्यो मन्तव्यः’(बृ.उ.४.४.५) इत्यादेस्तदपि कर्तव्यम् ।">तर्हि तावताऽलमिति न मन्तव्यम् ।‘श्रोतव्यो मन्तव्यः’(बृ.उ.४.४.५) इत्यादेस्तदपि कर्तव्यम् ।
">तर्हि तावताऽलमिति न मन्तव्यम् ।‘श्रोतव्यो मन्तव्यः’(बृ.उ.४.४.५) इत्यादेस्तदपि कर्तव्यम् ।
</span><p><span data-deva="वाराहे च – ‘गुरुप्रसादो बलवान्न तस्माद्बलवत्तरम् ।">वाराहे च –
</span><p><span data-deva="वाराहे च –
‘गुरुप्रसादो बलवान्न तस्माद्बलवत्तरम् ।
‘गुरुप्रसादो बलवान्न तस्माद्बलवत्तरम् ।
">वाराहे च –
</span></p><span data-deva="तथाऽपि श्रवणादिश्च कर्तव्यो मोक्षसिद्धये’ इति ॥ 45 ॥">
‘गुरुप्रसादो बलवान्न तस्माद्बलवत्तरम् ।
</span></p><span data-deva="
तथाऽपि श्रवणादिश्च कर्तव्यो मोक्षसिद्धये’ इति ॥ 45 ॥">
तथाऽपि श्रवणादिश्च कर्तव्यो मोक्षसिद्धये’ इति ॥ 45 ॥</span></div>
तथाऽपि श्रवणादिश्च कर्तव्यो मोक्षसिद्धये’ इति ॥ 45 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्) ॥ 27 ॥">॥ इति गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्) ॥ 27 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्) ॥ 27 ॥">॥ इति गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्) ॥ 27 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A068" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पूर्वविकल्पाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A068"></span></p><h4 id="पूर्वविकल्पाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.82.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पूर्वविकल्पाधिकरणम्">पूर्वविकल्पाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A068" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पूर्वविकल्पाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A068"></span></p><h4 id="पूर्वविकल्पाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.82.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.82.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पूर्वविकल्पाधिकरणम्">पूर्वविकल्पाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V46" data-block-id="BS_C03_S03_V46" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(411)ओं पूर्वविकल्पः प्रकरणात् स्यात् क्रियामानसवत् ओम् ॥ 03-03-46 ॥">(411)ओं पूर्वविकल्पः प्रकरणात् स्यात् क्रियामानसवत् ओम् ॥ 03-03-46 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V46" data-block-id="BS_C03_S03_V46" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(411)ओं पूर्वविकल्पः प्रकरणात् स्यात् क्रियामानसवत् ओम् ॥ 03-03-46 ॥">(411)ओं पूर्वविकल्पः प्रकरणात् स्यात् क्रियामानसवत् ओम् ॥ 03-03-46 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V46" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V46" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V46" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V46" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V46_B1" data-verse="BS_C03_S03_V46" data-block-id="BS_C03_S03_V46_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च पूर्वप्राप्त एव गुरुरिति नियमः । समग्रानुग्रहं चेत् पश्चात्तनः करोति स्वयमेव तदा विकल्पः स्यात् ।">न च पूर्वप्राप्त एव गुरुरिति नियमः । समग्रानुग्रहं चेत् पश्चात्तनः करोति स्वयमेव तदा विकल्पः स्यात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V46_B1" data-verse="BS_C03_S03_V46" data-block-id="BS_C03_S03_V46_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च पूर्वप्राप्त एव गुरुरिति नियमः । समग्रानुग्रहं चेत् पश्चात्तनः करोति स्वयमेव तदा विकल्पः स्यात् ।">न च पूर्वप्राप्त एव गुरुरिति नियमः । समग्रानुग्रहं चेत् पश्चात्तनः करोति स्वयमेव तदा विकल्पः स्यात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V46_B2" data-verse="BS_C03_S03_V46" data-block-id="BS_C03_S03_V46_B2" style="position: relative;"><span data-deva="मानसक्रियावत्, यथोभयोर्ध्यानयोः समयोः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V46_B2" data-verse="BS_C03_S03_V46" data-block-id="BS_C03_S03_V46_B2" style="position: relative;"><span data-deva="मानसक्रियावत्, यथोभयोर्ध्यानयोः समयोः ।">मानसक्रियावत्, यथोभयोर्ध्यानयोः समयोः ।
">मानसक्रियावत्, यथोभयोर्ध्यानयोः समयोः ।
</span><p><span data-deva="‘पूर्वस्मादुत्तमो लब्धः स्वयमेव गुरुर्यदि ।">‘पूर्वस्मादुत्तमो लब्धः स्वयमेव गुरुर्यदि ।
</span><p><span data-deva="‘पूर्वस्मादुत्तमो लब्धः स्वयमेव गुरुर्यदि ।
</span></p><span data-deva="गृह्णीयादविचारेण विकल्पः समयोर्भवेत्’ ॥">
">‘पूर्वस्मादुत्तमो लब्धः स्वयमेव गुरुर्यदि ।
</span></p><span data-deva="
गृह्णीयादविचारेण विकल्पः समयोर्भवेत्’ ॥">
गृह्णीयादविचारेण विकल्पः समयोर्भवेत्’ ॥</span></div>
गृह्णीयादविचारेण विकल्पः समयोर्भवेत्’ ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V46_B3" data-verse="BS_C03_S03_V46" data-block-id="BS_C03_S03_V46_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhattantra-id"><span data-deva="समग्रानुग्रहाभावात् सत्यकामः स्वकं गुरुम् ।">समग्रानुग्रहाभावात् सत्यकामः स्वकं गुरुम् ।</span><br><span data-deva="ऋषभाद्यनुज्ञया चैष प्राप तस्माद्धि युज्यते’">ऋषभाद्यनुज्ञया चैष प्राप तस्माद्धि युज्यते’</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रे ॥">इति बृहत्तन्त्रे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V46_B3" data-verse="BS_C03_S03_V46" data-block-id="BS_C03_S03_V46_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhattantra-id"><span data-deva="समग्रानुग्रहाभावात् सत्यकामः स्वकं गुरुम् ।">समग्रानुग्रहाभावात् सत्यकामः स्वकं गुरुम् ।</span><br><span data-deva="ऋषभाद्यनुज्ञया चैष प्राप तस्माद्धि युज्यते’">ऋषभाद्यनुज्ञया चैष प्राप तस्माद्धि युज्यते’</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रे ॥">इति बृहत्तन्त्रे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V46_B4" data-verse="BS_C03_S03_V46" data-block-id="BS_C03_S03_V46_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mahasamhitayam-id"><span data-deva="‘समग्रानुग्रहं कश्चित् स्वयमेव समो यदि ।">‘समग्रानुग्रहं कश्चित् स्वयमेव समो यदि ।</span><br><span data-deva="कुर्यात् पुनश्च गृह्णीयादविरोधेन कामतः ॥">कुर्यात् पुनश्च गृह्णीयादविरोधेन कामतः ॥</span><br><span data-deva="ध्यानयोः समयोर्यद्वद्विकल्पः कामतो भवेत् ।">ध्यानयोः समयोर्यद्वद्विकल्पः कामतो भवेत् ।</span><br><span data-deva="एवं गुरोर्द्वितीयस्य विकल्पो ग्रहणेऽपि च’">एवं गुरोर्द्वितीयस्य विकल्पो ग्रहणेऽपि च’</span></span><span data-deva=" इति महासंहितायाम् ॥ 46 ॥"> इति महासंहितायाम् ॥ 46 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V46_B4" data-verse="BS_C03_S03_V46" data-block-id="BS_C03_S03_V46_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Mahasamhitayam-id"><span data-deva="‘समग्रानुग्रहं कश्चित् स्वयमेव समो यदि ।">‘समग्रानुग्रहं कश्चित् स्वयमेव समो यदि ।</span><br><span data-deva="कुर्यात् पुनश्च गृह्णीयादविरोधेन कामतः ॥">कुर्यात् पुनश्च गृह्णीयादविरोधेन कामतः ॥</span><br><span data-deva="ध्यानयोः समयोर्यद्वद्विकल्पः कामतो भवेत् ।">ध्यानयोः समयोर्यद्वद्विकल्पः कामतो भवेत् ।</span><br><span data-deva="एवं गुरोर्द्वितीयस्य विकल्पो ग्रहणेऽपि च’">एवं गुरोर्द्वितीयस्य विकल्पो ग्रहणेऽपि च’</span></span><span data-deva="इति महासंहितायाम् ॥ 46 ॥"> इति महासंहितायाम् ॥ 46 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V47" data-block-id="BS_C03_S03_V47" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(412)ओम् अतिदेशाच्च ओम् ॥ 03-03-47 ॥">(412)ओम् अतिदेशाच्च ओम् ॥ 03-03-47 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V47" data-block-id="BS_C03_S03_V47" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(412)ओम् अतिदेशाच्च ओम् ॥ 03-03-47 ॥">(412)ओम् अतिदेशाच्च ओम् ॥ 03-03-47 ॥</span></span></span></div>
Line 3,720: Line 3,457:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पूर्वविकल्पाधिकरणम् ॥ 28 ॥">॥ इति पूर्वविकल्पाधिकरणम् ॥ 28 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पूर्वविकल्पाधिकरणम् ॥ 28 ॥">॥ इति पूर्वविकल्पाधिकरणम् ॥ 28 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A069" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विद्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A069"></span></p><h4 id="विद्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="विद्याधिकरणम्">विद्याधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A069" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विद्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A069"></span></p><h4 id="विद्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="विद्याधिकरणम्">विद्याधिकरणम्</span></h4>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V48_B1" data-verse="BS_C03_S03_V48" data-block-id="BS_C03_S03_V48_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च‘कर्मण्यैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः’(भ.गी.३.२०)इत्यादिनाऽन्यन्मोक्षसाधनम् ।">न च‘कर्मण्यैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः’(भ.गी.३.२०)इत्यादिनाऽन्यन्मोक्षसाधनम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V48_B1" data-verse="BS_C03_S03_V48" data-block-id="BS_C03_S03_V48_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च‘कर्मण्यैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः’(भ.गी.३.२०)इत्यादिनाऽन्यन्मोक्षसाधनम् ।">न च‘कर्मण्यैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः’(भ.गी.३.२०)इत्यादिनाऽन्यन्मोक्षसाधनम् ।</span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V48" data-block-id="BS_C03_S03_V48" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(413)ओं विद्यैव तु निर्धारणात् ओम् ॥ 03-03-48 ॥">(413)ओं विद्यैव तु निर्धारणात् ओम् ॥ 03-03-48 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V48" data-block-id="BS_C03_S03_V48" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(413)ओं विद्यैव तु निर्धारणात् ओम् ॥ 03-03-48 ॥">(413)ओं विद्यैव तु निर्धारणात् ओम् ॥ 03-03-48 ॥</span></span></span></div>
Line 3,732: Line 3,469:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति विद्याधिकरणम् ॥ 29 ॥">॥ इति विद्याधिकरणम् ॥ 29 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति विद्याधिकरणम् ॥ 29 ॥">॥ इति विद्याधिकरणम् ॥ 29 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A070" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अबाधाधिकरणम् (श्रुत्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A070"></span></p><h4 id="अबाधाधिकरणम्_(श्रुत्यधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AC.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अबाधाधिकरणम् (श्रुत्यधिकरणम्)">अबाधाधिकरणम् (श्रुत्यधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A070" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अबाधाधिकरणम् (श्रुत्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A070"></span></p><h4 id="अबाधाधिकरणम्_(श्रुत्यधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AC.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AC.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अबाधाधिकरणम् (श्रुत्यधिकरणम्)">अबाधाधिकरणम् (श्रुत्यधिकरणम्)</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V50" data-block-id="BS_C03_S03_V50" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(415)ओं श्रुत्यादिबलीयास्त्वाच्च न बाधः ओम् ॥ 03-03-50 ॥">(415)ओं श्रुत्यादिबलीयास्त्वाच्च न बाधः ओम् ॥ 03-03-50 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V50" data-block-id="BS_C03_S03_V50" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(415)ओं श्रुत्यादिबलीयास्त्वाच्च न बाधः ओम् ॥ 03-03-50 ॥">(415)ओं श्रुत्यादिबलीयास्त्वाच्च न बाधः ओम् ॥ 03-03-50 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V50" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V50" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V50" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V50" style="position: relative;">
Line 3,740: Line 3,477:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अबाधाधिकरणम् (श्रुत्यधिकरणम्) ॥ 30 ॥">॥ इति अबाधाधिकरणम् (श्रुत्यधिकरणम्) ॥ 30 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अबाधाधिकरणम् (श्रुत्यधिकरणम्) ॥ 30 ॥">॥ इति अबाधाधिकरणम् (श्रुत्यधिकरणम्) ॥ 30 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A071" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनुबन्धाद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A071"></span></p><h4 id="अनुबन्धाद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AC.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनुबन्धाद्यधिकरणम्">अनुबन्धाद्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A071" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनुबन्धाद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A071"></span></p><h4 id="अनुबन्धाद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AC.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.81.E0.A4.AC.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनुबन्धाद्यधिकरणम्">अनुबन्धाद्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V51" data-block-id="BS_C03_S03_V51" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(416)ओम् अनुबन्धादिभ्यः ओम् ॥ 03-03-51 ॥">(416)ओम् अनुबन्धादिभ्यः ओम् ॥ 03-03-51 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V51" data-block-id="BS_C03_S03_V51" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(416)ओम् अनुबन्धादिभ्यः ओम् ॥ 03-03-51 ॥">(416)ओम् अनुबन्धादिभ्यः ओम् ॥ 03-03-51 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V51" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V51" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V51" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V51" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V51_B1" data-verse="BS_C03_S03_V51" data-block-id="BS_C03_S03_V51_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न केवलं श्रवणादिभिर्गुरुप्रसादेन च ब्रह्मदर्शनम् । किन्तु भक्त्यादिभिश्च ।">न केवलं श्रवणादिभिर्गुरुप्रसादेन च ब्रह्मदर्शनम् । किन्तु भक्त्यादिभिश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V51_B1" data-verse="BS_C03_S03_V51" data-block-id="BS_C03_S03_V51_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न केवलं श्रवणादिभिर्गुरुप्रसादेन च ब्रह्मदर्शनम् । किन्तु भक्त्यादिभिश्च ।">न केवलं श्रवणादिभिर्गुरुप्रसादेन च ब्रह्मदर्शनम् । किन्तु भक्त्यादिभिश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V51_B2" data-verse="BS_C03_S03_V51" data-block-id="BS_C03_S03_V51_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वलक्षणसम्पन्नः सर्वज्ञो विष्णुतत्परः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V51_B2" data-verse="BS_C03_S03_V51" data-block-id="BS_C03_S03_V51_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वलक्षणसम्पन्नः सर्वज्ञो विष्णुतत्परः ।">‘सर्वलक्षणसम्पन्नः सर्वज्ञो विष्णुतत्परः ।
">‘सर्वलक्षणसम्पन्नः सर्वज्ञो विष्णुतत्परः ।
</span><p><span data-deva="यद्गुरुः सुप्रसन्नः सन् दद्यात् तन्नान्यथा भवेत् ॥ तथाऽप्यनादिसंसिद्धो भक्त्यादिगुणपूगतः ।">यद्गुरुः सुप्रसन्नः सन् दद्यात् तन्नान्यथा भवेत् ॥
</span><p><span data-deva="यद्गुरुः सुप्रसन्नः सन् दद्यात् तन्नान्यथा भवेत् ॥
तथाऽप्यनादिसंसिद्धो भक्त्यादिगुणपूगतः ।
तथाऽप्यनादिसंसिद्धो भक्त्यादिगुणपूगतः ।
">यद्गुरुः सुप्रसन्नः सन् दद्यात् तन्नान्यथा भवेत् ॥
</span></p><span data-deva="लभेद्गुरुप्रसादं च तस्मादेव च तद्भवेत्’ इति ॥">
तथाऽप्यनादिसंसिद्धो भक्त्यादिगुणपूगतः ।
</span></p><span data-deva="
लभेद्गुरुप्रसादं च तस्मादेव च तद्भवेत्’ इति ॥">
लभेद्गुरुप्रसादं च तस्मादेव च तद्भवेत्’ इति ॥</span></div>
लभेद्गुरुप्रसादं च तस्मादेव च तद्भवेत्’ इति ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V51_B3" data-verse="BS_C03_S03_V51" data-block-id="BS_C03_S03_V51_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘भक्तिर्विष्णौ गुरौ चैव गुरोर्नित्यप्रसन्नताम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V51_B3" data-verse="BS_C03_S03_V51" data-block-id="BS_C03_S03_V51_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘भक्तिर्विष्णौ गुरौ चैव गुरोर्नित्यप्रसन्नताम् ।">‘भक्तिर्विष्णौ गुरौ चैव गुरोर्नित्यप्रसन्नताम् ।
">‘भक्तिर्विष्णौ गुरौ चैव गुरोर्नित्यप्रसन्नताम् ।
</span><p><span data-deva="दद्याच्छमदमादिं च तेन चैते गुणाः पुनः ॥">दद्याच्छमदमादिं च तेन चैते गुणाः पुनः ॥
</span><p><span data-deva="दद्याच्छमदमादिं च तेन चैते गुणाः पुनः ॥
</span></p><span data-deva="तैः सर्वैर्दर्शनं विष्णोः श्रवणादिकृतं भवेत्’ ॥इति नारायणतन्त्रे ॥ 51 ॥">
">दद्याच्छमदमादिं च तेन चैते गुणाः पुनः ॥
</span></p><span data-deva="
तैः सर्वैर्दर्शनं विष्णोः श्रवणादिकृतं भवेत्’ ॥इति नारायणतन्त्रे ॥ 51 ॥">
तैः सर्वैर्दर्शनं विष्णोः श्रवणादिकृतं भवेत्’ ॥इति नारायणतन्त्रे ॥ 51 ॥</span></div>
तैः सर्वैर्दर्शनं विष्णोः श्रवणादिकृतं भवेत्’ ॥इति नारायणतन्त्रे ॥ 51 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनुबन्धाद्यधिकरणम् ॥ 31॥">॥ इति अनुबन्धाद्यधिकरणम् ॥ 31॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनुबन्धाद्यधिकरणम् ॥ 31॥">॥ इति अनुबन्धाद्यधिकरणम् ॥ 31॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A072" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="दर्शनभेधादिकरणम् (प्रज्ञान्तराधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A072"></span></p><h4 id="दर्शनभेधादिकरणम्_(प्रज्ञान्तराधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B6.E0.A4.A8.E0.A4.AD.E0.A5.87.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="दर्शनभेधादिकरणम् (प्रज्ञान्तराधिकरणम्)">दर्शनभेधादिकरणम् (प्रज्ञान्तराधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A072" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="दर्शनभेधादिकरणम् (प्रज्ञान्तराधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A072"></span></p><h4 id="दर्शनभेधादिकरणम्_(प्रज्ञान्तराधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B6.E0.A4.A8.E0.A4.AD.E0.A5.87.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.A6.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B6.E0.A4.A8.E0.A4.AD.E0.A5.87.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.9E.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="दर्शनभेधादिकरणम् (प्रज्ञान्तराधिकरणम्)">दर्शनभेधादिकरणम् (प्रज्ञान्तराधिकरणम्)</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V52" data-block-id="BS_C03_S03_V52" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(417)ओं प्रज्ञान्तरपृथक्त्ववद्दृष्टिश्च तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-52 ॥">(417)ओं प्रज्ञान्तरपृथक्त्ववद्दृष्टिश्च तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-52 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V52" data-block-id="BS_C03_S03_V52" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(417)ओं प्रज्ञान्तरपृथक्त्ववद्दृष्टिश्च तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-52 ॥">(417)ओं प्रज्ञान्तरपृथक्त्ववद्दृष्टिश्च तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-52 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V52" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V52" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V52" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V52" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V52_B1" data-verse="BS_C03_S03_V52" data-block-id="BS_C03_S03_V52_B1" style="position: relative;"><span data-deva="उपासनाभेदवद्दर्शनभेदः । तच्चोक्तं कमठश्रुतौ –">उपासनाभेदवद्दर्शनभेदः । तच्चोक्तं कमठश्रुतौ –</span><br><span data-deva="‘अन्तर्दृष्टयो बहिर्दृष्टयोऽवतारदृष्टयः सर्वदृष्टय इति । देवावाव सर्वदृष्टयस्तेषु चोत्तरोत्तरमाब्रह्मणोऽन्येषु तु यथायोगं यथा ह्याचार्या आचक्षते’ इति ।">‘अन्तर्दृष्टयो बहिर्दृष्टयोऽवतारदृष्टयः सर्वदृष्टय इति । देवावाव सर्वदृष्टयस्तेषु चोत्तरोत्तरमाब्रह्मणोऽन्येषु तु यथायोगं यथा ह्याचार्या आचक्षते’ इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V52_B1" data-verse="BS_C03_S03_V52" data-block-id="BS_C03_S03_V52_B1" style="position: relative;"><span data-deva="उपासनाभेदवद्दर्शनभेदः । तच्चोक्तं कमठश्रुतौ –">उपासनाभेदवद्दर्शनभेदः । तच्चोक्तं कमठश्रुतौ –</span><br><span data-deva="‘अन्तर्दृष्टयो बहिर्दृष्टयोऽवतारदृष्टयः सर्वदृष्टय इति । देवावाव सर्वदृष्टयस्तेषु चोत्तरोत्तरमाब्रह्मणोऽन्येषु तु यथायोगं यथा ह्याचार्या आचक्षते’ इति ।">‘अन्तर्दृष्टयो बहिर्दृष्टयोऽवतारदृष्टयः सर्वदृष्टय इति । देवावाव सर्वदृष्टयस्तेषु चोत्तरोत्तरमाब्रह्मणोऽन्येषु तु यथायोगं यथा ह्याचार्या आचक्षते’ इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V52_B3" data-verse="BS_C03_S03_V52" data-block-id="BS_C03_S03_V52_B3" style="position: relative;"><span data-deva="आध्यात्मे च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V52_B3" data-verse="BS_C03_S03_V52" data-block-id="BS_C03_S03_V52_B3" style="position: relative;"><span data-deva="आध्यात्मे च –">आध्यात्मे च –
">आध्यात्मे च –
</span><p><span data-deva="‘दृष्ट्वैव ह्यवताराणां मुच्यन्ते केचिदञ्जसा । दर्शनेनान्तरेणान्ये देवाः सर्वत्र दर्शनात् ॥">‘दृष्ट्वैव ह्यवताराणां मुच्यन्ते केचिदञ्जसा ।
</span><p><span data-deva="‘दृष्ट्वैव ह्यवताराणां मुच्यन्ते केचिदञ्जसा ।
दर्शनेनान्तरेणान्ये देवाः सर्वत्र दर्शनात् ॥
दर्शनेनान्तरेणान्ये देवाः सर्वत्र दर्शनात् ॥
">‘दृष्ट्वैव ह्यवताराणां मुच्यन्ते केचिदञ्जसा ।
</span></p><span data-deva="तेषां विशेषमाचार्यो वेत्ति सर्वज्ञतां गतः’ इति ॥ 52 ॥">
दर्शनेनान्तरेणान्ये देवाः सर्वत्र दर्शनात् ॥
</span></p><span data-deva="
तेषां विशेषमाचार्यो वेत्ति सर्वज्ञतां गतः’ इति ॥ 52 ॥">
तेषां विशेषमाचार्यो वेत्ति सर्वज्ञतां गतः’ इति ॥ 52 ॥</span></div>
तेषां विशेषमाचार्यो वेत्ति सर्वज्ञतां गतः’ इति ॥ 52 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति दर्शनभेधादिकरणम् (प्रज्ञान्तराधिकरणम्) ॥ 52 ॥">॥ इति दर्शनभेधादिकरणम् (प्रज्ञान्तराधिकरणम्) ॥ 52 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति दर्शनभेधादिकरणम् (प्रज्ञान्तराधिकरणम्) ॥ 52 ॥">॥ इति दर्शनभेधादिकरणम् (प्रज्ञान्तराधिकरणम्) ॥ 52 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A073" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="न सामान्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A073"></span></p><h4 id="न_सामान्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8_.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="न सामान्याधिकरणम्">न सामान्याधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A073" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="न सामान्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A073"></span></p><h4 id="न_सामान्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8_.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A8_.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="न सामान्याधिकरणम्">न सामान्याधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V53" data-block-id="BS_C03_S03_V53" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(418)ओं न सामान्यादप्युपलब्धेर्मृत्युवन्न हि लोकापत्तिः ओम् ॥ 03-03-53 ॥">(418)ओं न सामान्यादप्युपलब्धेर्मृत्युवन्न हि लोकापत्तिः ओम् ॥ 03-03-53 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V53" data-block-id="BS_C03_S03_V53" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(418)ओं न सामान्यादप्युपलब्धेर्मृत्युवन्न हि लोकापत्तिः ओम् ॥ 03-03-53 ॥">(418)ओं न सामान्यादप्युपलब्धेर्मृत्युवन्न हि लोकापत्तिः ओम् ॥ 03-03-53 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V53" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V53" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V53" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V53" style="position: relative;">
Line 3,784: Line 3,510:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नसामान्याधिकरणम् ॥ 33 ॥">॥ इति नसामान्याधिकरणम् ॥ 33 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नसामान्याधिकरणम् ॥ 33 ॥">॥ इति नसामान्याधिकरणम् ॥ 33 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A074" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A074"></span></p><h4 id="ताद्विध्याधिकरणम्_(परेणाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्)">ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A074" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A074"></span></p><h4 id="ताद्विध्याधिकरणम्_(परेणाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A5.87.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्)">ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्)</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V54_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V54_I01" data-verse="BS_C03_S03_V54" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V54_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V54_I01" data-verse="BS_C03_S03_V54" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘भक्तिरेवैनं नयति भक्तिरेवैनं दर्शयति भक्तिवशः पुरुषो भक्तिरेव भूयसी’ इति माठरश्रुतेर्न परमात्मना दर्शनमिति चेत्, न ।‘तस्यैष आत्मा विशते ब्रह्मधाम’(मुं.उ.३.२.४) इति श्रुतेः ।">‘भक्तिरेवैनं नयति भक्तिरेवैनं दर्शयति भक्तिवशः पुरुषो भक्तिरेव भूयसी’ इति माठरश्रुतेर्न परमात्मना दर्शनमिति चेत्, न ।‘तस्यैष आत्मा विशते ब्रह्मधाम’(मुं.उ.३.२.४) इति श्रुतेः ।</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="‘भक्तिरेवैनं नयति भक्तिरेवैनं दर्शयति भक्तिवशः पुरुषो भक्तिरेव भूयसी’ इति माठरश्रुतेर्न परमात्मना दर्शनमिति चेत्, न ।‘तस्यैष आत्मा विशते ब्रह्मधाम’(मुं.उ.३.२.४) इति श्रुतेः ।">‘भक्तिरेवैनं नयति भक्तिरेवैनं दर्शयति भक्तिवशः पुरुषो भक्तिरेव भूयसी’ इति माठरश्रुतेर्न परमात्मना दर्शनमिति चेत्, न ।‘तस्यैष आत्मा विशते ब्रह्मधाम’(मुं.उ.३.२.४) इति श्रुतेः ।</span></div>
Line 3,794: Line 3,520:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V54" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V54" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V54" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V54" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V54_B1" data-verse="BS_C03_S03_V54" data-block-id="BS_C03_S03_V54_B1" style="position: relative;"><span data-deva="परमात्मैवं भक्त्या दर्शनं प्राप्य मुक्तिं ददाति । प्रधानसाधनत्वाद्भक्तिः करणत्वेनोच्यते।">परमात्मैवं भक्त्या दर्शनं प्राप्य मुक्तिं ददाति । प्रधानसाधनत्वाद्भक्तिः करणत्वेनोच्यते।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V54_B1" data-verse="BS_C03_S03_V54" data-block-id="BS_C03_S03_V54_B1" style="position: relative;"><span data-deva="परमात्मैवं भक्त्या दर्शनं प्राप्य मुक्तिं ददाति । प्रधानसाधनत्वाद्भक्तिः करणत्वेनोच्यते।">परमात्मैवं भक्त्या दर्शनं प्राप्य मुक्तिं ददाति । प्रधानसाधनत्वाद्भक्तिः करणत्वेनोच्यते।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V54_B2" data-verse="BS_C03_S03_V54" data-block-id="BS_C03_S03_V54_B2" style="position: relative;"><span data-deva="मायावैभवे च
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V54_B2" data-verse="BS_C03_S03_V54" data-block-id="BS_C03_S03_V54_B2" style="position: relative;"><span data-deva="मायावैभवे च">मायावैभवे च
">मायावैभवे च
</span><p><span data-deva="‘भक्तिस्थः परमो विष्णुस्तयैवैनं वशं नयेत् । तयैव दर्शनं यातः प्रदद्यान्मुक्तिमेतया ॥ स्नेहानुबन्धो यस्तस्मिन् बहुमानपुरस्सरः ।">‘भक्तिस्थः परमो विष्णुस्तयैवैनं वशं नयेत् ।
</span><p><span data-deva="‘भक्तिस्थः परमो विष्णुस्तयैवैनं वशं नयेत् ।
तयैव दर्शनं यातः प्रदद्यान्मुक्तिमेतया ॥
स्नेहानुबन्धो यस्तस्मिन् बहुमानपुरस्सरः ।
">‘भक्तिस्थः परमो विष्णुस्तयैवैनं वशं नयेत् ।
तयैव दर्शनं यातः प्रदद्यान्मुक्तिमेतया ॥
तयैव दर्शनं यातः प्रदद्यान्मुक्तिमेतया ॥
स्नेहानुबन्धो यस्तस्मिन् बहुमानपुरस्सरः ।
स्नेहानुबन्धो यस्तस्मिन् बहुमानपुरस्सरः ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="भक्तिरित्युच्यते सैव करणं परमीशितुः’॥इति सर्वशब्दानां ब्रह्मणि प्रवृत्तेश्च ॥ 54 ॥">
भक्तिरित्युच्यते सैव करणं परमीशितुः’॥इति सर्वशब्दानां ब्रह्मणि प्रवृत्तेश्च ॥ 54 ॥">
भक्तिरित्युच्यते सैव करणं परमीशितुः’॥इति सर्वशब्दानां ब्रह्मणि प्रवृत्तेश्च ॥ 54 ॥</span></div>
भक्तिरित्युच्यते सैव करणं परमीशितुः’॥इति सर्वशब्दानां ब्रह्मणि प्रवृत्तेश्च ॥ 54 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्) ॥ 34 ॥">॥ इति ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्) ॥ 34 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्) ॥ 34 ॥">॥ इति ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्) ॥ 34 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A075" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="एकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A075"></span></p><h4 id="एकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.8F.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="एकाधिकरणम्">एकाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A075" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="एकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A075"></span></p><h4 id="एकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.8F.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.8F.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="एकाधिकरणम्">एकाधिकरणम्</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V55_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V55_I01" data-verse="BS_C03_S03_V55" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V55_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V55_I01" data-verse="BS_C03_S03_V55" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="जीवांशानां पृथगुत्पत्तेर्नानादियोग्यतापेक्षेति न मन्तव्यम् । कुतः&nbsp;?">जीवांशानां पृथगुत्पत्तेर्नानादियोग्यतापेक्षेति न मन्तव्यम् । कुतः&nbsp;?</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="जीवांशानां पृथगुत्पत्तेर्नानादियोग्यतापेक्षेति न मन्तव्यम् । कुतः&nbsp;?">जीवांशानां पृथगुत्पत्तेर्नानादियोग्यतापेक्षेति न मन्तव्यम् । कुतः&nbsp;?</span></div>
Line 3,818: Line 3,539:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V56" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V56" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V56" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V56" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V56_B2" data-verse="BS_C03_S03_V56" data-block-id="BS_C03_S03_V56_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ज्ञानादिभेधे विद्यमानेऽपि नांशांशिनोः पृथग्भाव एव । तदुपासनादिभोगादंशस्य ।">ज्ञानादिभेधे विद्यमानेऽपि नांशांशिनोः पृथग्भाव एव । तदुपासनादिभोगादंशस्य ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V56_B2" data-verse="BS_C03_S03_V56" data-block-id="BS_C03_S03_V56_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ज्ञानादिभेधे विद्यमानेऽपि नांशांशिनोः पृथग्भाव एव । तदुपासनादिभोगादंशस्य ।">ज्ञानादिभेधे विद्यमानेऽपि नांशांशिनोः पृथग्भाव एव । तदुपासनादिभोगादंशस्य ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V56_B3" data-verse="BS_C03_S03_V56" data-block-id="BS_C03_S03_V56_B3" style="position: relative;"><span data-deva="परमसंहितायां च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V56_B3" data-verse="BS_C03_S03_V56" data-block-id="BS_C03_S03_V56_B3" style="position: relative;"><span data-deva="परमसंहितायां च –">परमसंहितायां च –
">परमसंहितायां च –
</span><p><span data-deva="‘अंशिनस्तु पृथग्जाता अंशास्तस्यैव कर्मणा ।">‘अंशिनस्तु पृथग्जाता अंशास्तस्यैव कर्मणा ।
</span><p><span data-deva="‘अंशिनस्तु पृथग्जाता अंशास्तस्यैव कर्मणा ।
</span></p><span data-deva="पुनरैक्यं प्रपद्यन्ते नात्र कार्य विचारणा’ इति ॥ 56 ॥">
">‘अंशिनस्तु पृथग्जाता अंशास्तस्यैव कर्मणा ।
</span></p><span data-deva="
पुनरैक्यं प्रपद्यन्ते नात्र कार्य विचारणा’ इति ॥ 56 ॥">
पुनरैक्यं प्रपद्यन्ते नात्र कार्य विचारणा’ इति ॥ 56 ॥</span></div>
पुनरैक्यं प्रपद्यन्ते नात्र कार्य विचारणा’ इति ॥ 56 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति एकाधिकरणम् ॥ 35 ॥">॥ इति एकाधिकरणम् ॥ 35 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति एकाधिकरणम् ॥ 35 ॥">॥ इति एकाधिकरणम् ॥ 35 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A076" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अङ्गावबद्धाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A076"></span></p><h4 id="अङ्गावबद्धाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.AC.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अङ्गावबद्धाधिकरणम्">अङ्गावबद्धाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A076" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अङ्गावबद्धाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A076"></span></p><h4 id="अङ्गावबद्धाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.AC.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.AC.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.A7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अङ्गावबद्धाधिकरणम्">अङ्गावबद्धाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V57" data-block-id="BS_C03_S03_V57" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(422)ओम् अङ्गावबद्धास्तु न शाखासु हि प्रतिवेदम् ओम् ॥ 03-03-57 ॥">(422)ओम् अङ्गावबद्धास्तु न शाखासु हि प्रतिवेदम् ओम् ॥ 03-03-57 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V57" data-block-id="BS_C03_S03_V57" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(422)ओम् अङ्गावबद्धास्तु न शाखासु हि प्रतिवेदम् ओम् ॥ 03-03-57 ॥">(422)ओम् अङ्गावबद्धास्तु न शाखासु हि प्रतिवेदम् ओम् ॥ 03-03-57 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V57" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V57" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V57" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V57" style="position: relative;">
Line 3,839: Line 3,557:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अङ्गावबद्धाधिकरणम् ॥ 36 ॥">॥ इति अङ्गावबद्धाधिकरणम् ॥ 36 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अङ्गावबद्धाधिकरणम् ॥ 36 ॥">॥ इति अङ्गावबद्धाधिकरणम् ॥ 36 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A077" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भूमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A077"></span></p><h4 id="भूमाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="भूमाधिकरणम्">भूमाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A077" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भूमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A077"></span></p><h4 id="भूमाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="भूमाधिकरणम्">भूमाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V59" data-block-id="BS_C03_S03_V59" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(424)ओं भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति ओम् ॥ 03-03-59 ॥">(424)ओं भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति ओम् ॥ 03-03-59 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V59" data-block-id="BS_C03_S03_V59" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(424)ओं भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति ओम् ॥ 03-03-59 ॥">(424)ओं भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति ओम् ॥ 03-03-59 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V59" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V59" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V59" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V59" style="position: relative;">
Line 3,845: Line 3,563:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति भूमाधिकरणम् ॥ 37 ॥">॥ इति भूमाधिकरणम् ॥ 37 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति भूमाधिकरणम् ॥ 37 ॥">॥ इति भूमाधिकरणम् ॥ 37 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A078" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नानाशब्दाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A078"></span></p><h4 id="नानाशब्दाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नानाशब्दाधिकरणम्">नानाशब्दाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A078" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नानाशब्दाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A078"></span></p><h4 id="नानाशब्दाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.A6.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नानाशब्दाधिकरणम्">नानाशब्दाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V60" data-block-id="BS_C03_S03_V60" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(425)ओं नाना शब्दादिभेदात् ओम् ॥ 03-03-60 ॥">(425)ओं नाना शब्दादिभेदात् ओम् ॥ 03-03-60 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V60" data-block-id="BS_C03_S03_V60" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(425)ओं नाना शब्दादिभेदात् ओम् ॥ 03-03-60 ॥">(425)ओं नाना शब्दादिभेदात् ओम् ॥ 03-03-60 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V60" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V60" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V60" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V60" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V60_B1" data-verse="BS_C03_S03_V60" data-block-id="BS_C03_S03_V60_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘शब्दोऽनुमा तथैवाक्षो योग्यताभेदतः सदा ।">‘शब्दोऽनुमा तथैवाक्षो योग्यताभेदतः सदा ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मादीनामेकमर्थं बहुधा दर्शयन्ति हि ॥">ब्रह्मादीनामेकमर्थं बहुधा दर्शयन्ति हि ॥</span><br><span data-deva="अतः पूर्णत्वमीशस्य वानैवैषां प्रदृश्यते ।">अतः पूर्णत्वमीशस्य वानैवैषां प्रदृश्यते ।</span><br><span data-deva="अतः फलस्य नानात्वं नानैवोपासनं यतः’">अतः फलस्य नानात्वं नानैवोपासनं यतः’</span></span><span data-deva=" इति ब्रह्मतर्के ।"> इति ब्रह्मतर्के ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V60_B1" data-verse="BS_C03_S03_V60" data-block-id="BS_C03_S03_V60_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘शब्दोऽनुमा तथैवाक्षो योग्यताभेदतः सदा ।">‘शब्दोऽनुमा तथैवाक्षो योग्यताभेदतः सदा ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मादीनामेकमर्थं बहुधा दर्शयन्ति हि ॥">ब्रह्मादीनामेकमर्थं बहुधा दर्शयन्ति हि ॥</span><br><span data-deva="अतः पूर्णत्वमीशस्य वानैवैषां प्रदृश्यते ।">अतः पूर्णत्वमीशस्य वानैवैषां प्रदृश्यते ।</span><br><span data-deva="अतः फलस्य नानात्वं नानैवोपासनं यतः’">अतः फलस्य नानात्वं नानैवोपासनं यतः’</span></span><span data-deva="इति ब्रह्मतर्के ।"> इति ब्रह्मतर्के ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V60_B5" data-verse="BS_C03_S03_V60" data-block-id="BS_C03_S03_V60_B5" style="position: relative;"><span data-deva="अतो भूमत्वमपि नानैवोपास्यते ॥ 60 ॥">अतो भूमत्वमपि नानैवोपास्यते ॥ 60 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V60_B5" data-verse="BS_C03_S03_V60" data-block-id="BS_C03_S03_V60_B5" style="position: relative;"><span data-deva="अतो भूमत्वमपि नानैवोपास्यते ॥ 60 ॥">अतो भूमत्वमपि नानैवोपास्यते ॥ 60 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नानाशब्दाधिकरणम् ॥ 38 ॥">॥ इति नानाशब्दाधिकरणम् ॥ 38 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नानाशब्दाधिकरणम् ॥ 38 ॥">॥ इति नानाशब्दाधिकरणम् ॥ 38 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A079" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विकल्पाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A079"></span></p><h4 id="विकल्पाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="विकल्पाधिकरणम्">विकल्पाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A079" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विकल्पाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A079"></span></p><h4 id="विकल्पाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="विकल्पाधिकरणम्">विकल्पाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V61" data-block-id="BS_C03_S03_V61" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(426)ओं विकल्पो विशिष्टफलत्वात् ओम् ॥ 03-03-61 ॥">(426)ओं विकल्पो विशिष्टफलत्वात् ओम् ॥ 03-03-61 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V61" data-block-id="BS_C03_S03_V61" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(426)ओं विकल्पो विशिष्टफलत्वात् ओम् ॥ 03-03-61 ॥">(426)ओं विकल्पो विशिष्टफलत्वात् ओम् ॥ 03-03-61 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V61" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V61" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V61" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V61" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V61_B1" data-verse="BS_C03_S03_V61" data-block-id="BS_C03_S03_V61_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्वयोग्योपासनानन्तरं सामान्यस्यापि कस्यचिदुपासनं विकल्पेन भवति विशिष्टफलापेक्षया ।">स्वयोग्योपासनानन्तरं सामान्यस्यापि कस्यचिदुपासनं विकल्पेन भवति विशिष्टफलापेक्षया ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V61_B1" data-verse="BS_C03_S03_V61" data-block-id="BS_C03_S03_V61_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्वयोग्योपासनानन्तरं सामान्यस्यापि कस्यचिदुपासनं विकल्पेन भवति विशिष्टफलापेक्षया ।">स्वयोग्योपासनानन्तरं सामान्यस्यापि कस्यचिदुपासनं विकल्पेन भवति विशिष्टफलापेक्षया ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V61_B2" data-verse="BS_C03_S03_V61" data-block-id="BS_C03_S03_V61_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘मुक्त्यर्थमात्मयोग्यं हि कार्यमेव ह्युपासनम् ।">‘मुक्त्यर्थमात्मयोग्यं हि कार्यमेव ह्युपासनम् ।</span><br><span data-deva="नृसिंहादिकमन्यच्च दुरितादिनिवृत्तये ॥">नृसिंहादिकमन्यच्च दुरितादिनिवृत्तये ॥</span><br><span data-deva="उपास्यते यथायोगं न वा फलविभेदतः’">उपास्यते यथायोगं न वा फलविभेदतः’</span></span></span><span data-deva=" इति च ब्रह्मतर्के ॥ 61 ॥"> इति च ब्रह्मतर्के ॥ 61 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V61_B2" data-verse="BS_C03_S03_V61" data-block-id="BS_C03_S03_V61_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘मुक्त्यर्थमात्मयोग्यं हि कार्यमेव ह्युपासनम् ।">‘मुक्त्यर्थमात्मयोग्यं हि कार्यमेव ह्युपासनम् ।</span><br><span data-deva="नृसिंहादिकमन्यच्च दुरितादिनिवृत्तये ॥">नृसिंहादिकमन्यच्च दुरितादिनिवृत्तये ॥</span><br><span data-deva="उपास्यते यथायोगं न वा फलविभेदतः’">उपास्यते यथायोगं न वा फलविभेदतः’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्रह्मतर्के ॥ 61 ॥"> इति च ब्रह्मतर्के ॥ 61 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति विकल्पाधिकरणम् ॥ 39 ॥">॥ इति विकल्पाधिकरणम् ॥ 39 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति विकल्पाधिकरणम् ॥ 39 ॥">॥ इति विकल्पाधिकरणम् ॥ 39 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A080" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="काम्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A080"></span></p><h4 id="काम्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="काम्याधिकरणम्">काम्याधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A080" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="काम्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A080"></span></p><h4 id="काम्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="काम्याधिकरणम्">काम्याधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V62" data-block-id="BS_C03_S03_V62" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(427)ओं काम्यास्तुयथाकामं समुच्चीयेरन्न वा पूर्वहेत्वभावात् ओम् ॥ 03-03-62-427 ॥">(427)ओं काम्यास्तुयथाकामं समुच्चीयेरन्न वा पूर्वहेत्वभावात् ओम् ॥ 03-03-62-427 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V62" data-block-id="BS_C03_S03_V62" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(427)ओं काम्यास्तुयथाकामं समुच्चीयेरन्न वा पूर्वहेत्वभावात् ओम् ॥ 03-03-62-427 ॥">(427)ओं काम्यास्तुयथाकामं समुच्चीयेरन्न वा पूर्वहेत्वभावात् ओम् ॥ 03-03-62-427 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V62" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V62" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V62" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V62" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V62_B1" data-verse="BS_C03_S03_V62" data-block-id="BS_C03_S03_V62_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘यस्य यस्य हि यः कामस्तस्य तस्य ह्युपासनम् ।">‘यस्य यस्य हि यः कामस्तस्य तस्य ह्युपासनम् ।</span><br><span data-deva="तादृशानां गुणानां च समाहारं प्रकल्पयेत् ॥">तादृशानां गुणानां च समाहारं प्रकल्पयेत् ॥</span><br><span data-deva="अकामत्वान्मुमुक्षूणां न वा तेषामुपासनम् ।">अकामत्वान्मुमुक्षूणां न वा तेषामुपासनम् ।</span><br><span data-deva="तुष्ट्यर्थमीश्वरस्यैव न चोपास विदुष्यति’">तुष्ट्यर्थमीश्वरस्यैव न चोपास विदुष्यति’</span></span><span data-deva=" इति बृहत्तन्त्रे ॥ 62 ॥"> इति बृहत्तन्त्रे ॥ 62 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V62_B1" data-verse="BS_C03_S03_V62" data-block-id="BS_C03_S03_V62_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘यस्य यस्य हि यः कामस्तस्य तस्य ह्युपासनम् ।">‘यस्य यस्य हि यः कामस्तस्य तस्य ह्युपासनम् ।</span><br><span data-deva="तादृशानां गुणानां च समाहारं प्रकल्पयेत् ॥">तादृशानां गुणानां च समाहारं प्रकल्पयेत् ॥</span><br><span data-deva="अकामत्वान्मुमुक्षूणां न वा तेषामुपासनम् ।">अकामत्वान्मुमुक्षूणां न वा तेषामुपासनम् ।</span><br><span data-deva="तुष्ट्यर्थमीश्वरस्यैव न चोपास विदुष्यति’">तुष्ट्यर्थमीश्वरस्यैव न चोपास विदुष्यति’</span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रे ॥ 62 ॥"> इति बृहत्तन्त्रे ॥ 62 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति काम्याधिकरणम् ॥ 40 ॥">॥ इति काम्याधिकरणम् ॥ 40 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति काम्याधिकरणम् ॥ 40 ॥">॥ इति काम्याधिकरणम् ॥ 40 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A081" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यथाश्रयभावाधिकरणम् (अङ्गाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A081"></span></p><h4 id="यथाश्रयभावाधिकरणम्_(अङ्गाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AF.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.85.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="यथाश्रयभावाधिकरणम् (अङ्गाधिकरणम्)">यथाश्रयभावाधिकरणम् (अङ्गाधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A081" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यथाश्रयभावाधिकरणम् (अङ्गाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A081"></span></p><h4 id="यथाश्रयभावाधिकरणम्_(अङ्गाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AF.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.85.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.AF.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AF.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.85.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="यथाश्रयभावाधिकरणम् (अङ्गाधिकरणम्)">यथाश्रयभावाधिकरणम् (अङ्गाधिकरणम्)</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V63" data-block-id="BS_C03_S03_V63" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(428)ओम् अङ्गेषु यथाऽऽश्रयाभावः ओम् ॥ 03-03-63 ॥">(428)ओम् अङ्गेषु यथाऽऽश्रयाभावः ओम् ॥ 03-03-63 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V63" data-block-id="BS_C03_S03_V63" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(428)ओम् अङ्गेषु यथाऽऽश्रयाभावः ओम् ॥ 03-03-63 ॥">(428)ओम् अङ्गेषु यथाऽऽश्रयाभावः ओम् ॥ 03-03-63 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V63" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V63" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V63" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V63" style="position: relative;">
Line 3,876: Line 3,594:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V65" data-block-id="BS_C03_S03_V65" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(430)ओं समाहारात् ओम् ॥ 03-03-65 ॥">(430)ओं समाहारात् ओम् ॥ 03-03-65 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V65" data-block-id="BS_C03_S03_V65" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(430)ओं समाहारात् ओम् ॥ 03-03-65 ॥">(430)ओं समाहारात् ओम् ॥ 03-03-65 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V65" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V65" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V65" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V65" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V65_B1" data-verse="BS_C03_S03_V65" data-block-id="BS_C03_S03_V65_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अङ्गैः पराद्ये हि देवा विसृष्टास्तत्तद्गुणान् परमे संहरेत।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V65_B1" data-verse="BS_C03_S03_V65" data-block-id="BS_C03_S03_V65_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘अङ्गैः पराद्ये हि देवा विसृष्टास्तत्तद्गुणान् परमे संहरेत।">‘अङ्गैः पराद्ये हि देवा विसृष्टास्तत्तद्गुणान् परमे संहरेत।
">‘अङ्गैः पराद्ये हि देवा विसृष्टास्तत्तद्गुणान् परमे संहरेत।
</span><p><span data-deva="तांश्चापि तत्रैव विचिन्त्य देवान् स्थानं मुमुक्षुः परमं व्रजेत’ ॥">तांश्चापि तत्रैव विचिन्त्य देवान् स्थानं मुमुक्षुः परमं व्रजेत’ ॥
</span><p><span data-deva="तांश्चापि तत्रैव विचिन्त्य देवान् स्थानं मुमुक्षुः परमं व्रजेत’ ॥
</span></p><span data-deva="इति काषायणश्रुतौ समाहारवचनाच्च ॥ 65 ॥">
">तांश्चापि तत्रैव विचिन्त्य देवान् स्थानं मुमुक्षुः परमं व्रजेत’ ॥
</span></p><span data-deva="
इति काषायणश्रुतौ समाहारवचनाच्च ॥ 65 ॥">
इति काषायणश्रुतौ समाहारवचनाच्च ॥ 65 ॥</span></div>
इति काषायणश्रुतौ समाहारवचनाच्च ॥ 65 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 3,889: Line 3,604:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति यथाश्रयभावाधिकरणम् (अङ्गाधिकरणम्) ॥ 41 ॥">॥ इति यथाश्रयभावाधिकरणम् (अङ्गाधिकरणम्) ॥ 41 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति यथाश्रयभावाधिकरणम् (अङ्गाधिकरणम्) ॥ 41 ॥">॥ इति यथाश्रयभावाधिकरणम् (अङ्गाधिकरणम्) ॥ 41 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A082" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नवाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A082"></span></p><h4 id="नवाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="नवाधिकरणम्">नवाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S03_A082" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नवाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A082"></span></p><h4 id="नवाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="नवाधिकरणम्">नवाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V67" data-block-id="BS_C03_S03_V67" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(432)ओं न वाऽतत्सहभावश्रुतेः ओम् ॥ 67-432 ॥">(432)ओं न वाऽतत्सहभावश्रुतेः ओम् ॥ 67-432 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V67" data-block-id="BS_C03_S03_V67" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(432)ओं न वाऽतत्सहभावश्रुतेः ओम् ॥ 67-432 ॥">(432)ओं न वाऽतत्सहभावश्रुतेः ओम् ॥ 67-432 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V67" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V67" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V67" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V67" style="position: relative;">
Line 3,896: Line 3,611:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V68" data-block-id="BS_C03_S03_V68" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(433)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-03-68 ॥">(433)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-03-68 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S03_V68" data-block-id="BS_C03_S03_V68" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(433)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-03-68 ॥">(433)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-03-68 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V68" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V68" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V68" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V68" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V68_B1" data-verse="BS_C03_S03_V68" data-block-id="BS_C03_S03_V68_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-KamathaShruthi-id"><span data-deva="‘सत्यो ज्ञानः परमानन्दरूप आत्मेत्येवं नित्यदोपासनं स्यात् ।">‘सत्यो ज्ञानः परमानन्दरूप आत्मेत्येवं नित्यदोपासनं स्यात् ।</span><br><span data-deva="नान्यत् किञ्चित् समुपासीत धीरः सर्वैर्गुणैर्देवगणा उपासते’॥">नान्यत् किञ्चित् समुपासीत धीरः सर्वैर्गुणैर्देवगणा उपासते’॥</span></span></span><span data-deva=" इति कमठश्रुतौ ॥ 68 ॥"> इति कमठश्रुतौ ॥ 68 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S03_V68_B1" data-verse="BS_C03_S03_V68" data-block-id="BS_C03_S03_V68_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-KamathaShruthi-id"><span data-deva="‘सत्यो ज्ञानः परमानन्दरूप आत्मेत्येवं नित्यदोपासनं स्यात् ।">‘सत्यो ज्ञानः परमानन्दरूप आत्मेत्येवं नित्यदोपासनं स्यात् ।</span><br><span data-deva="नान्यत् किञ्चित् समुपासीत धीरः सर्वैर्गुणैर्देवगणा उपासते’॥">नान्यत् किञ्चित् समुपासीत धीरः सर्वैर्गुणैर्देवगणा उपासते’॥</span></span></span><span data-deva="इति कमठश्रुतौ ॥ 68 ॥"> इति कमठश्रुतौ ॥ 68 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नवाधिकरणम् ॥ 42 ॥">॥ इति नवाधिकरणम् ॥ 42 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नवाधिकरणम् ॥ 42 ॥">॥ इति नवाधिकरणम् ॥ 42 ॥</span></div>
Line 3,902: Line 3,617:
<p><span id="gr-C3-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थः पादः"></span>
<p><span id="gr-C3-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="चतुर्थः_पादः_3"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span data-deva="चतुर्थः पादः">चतुर्थः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="चतुर्थः_पादः_3" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_3"></span><span data-deva="चतुर्थः पादः">चतुर्थः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C03_S03_I01" data-block-id="BS_C03_S03_I01" data-verse="BS_C03_S04" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C03_S03_I01" data-block-id="BS_C03_S03_I01" data-verse="BS_C03_S04" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="ज्ञानसामर्थ्यमस्मिन् पाद उच्यते –">ज्ञानसामर्थ्यमस्मिन् पाद उच्यते –</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="ज्ञानसामर्थ्यमस्मिन् पाद उच्यते –">ज्ञानसामर्थ्यमस्मिन् पाद उच्यते –</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A083" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुरुषार्थाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A083"></span></p><h4 id="पुरुषार्थाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पुरुषार्थाधिकरणम्">पुरुषार्थाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A083" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुरुषार्थाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A083"></span></p><h4 id="पुरुषार्थाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="पुरुषार्थाधिकरणम्">पुरुषार्थाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V01" data-block-id="BS_C03_S04_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(434)ओं पुरुषार्थोऽतः शब्दादिति बादरायणः ओम् ॥ 03-04-01 ॥">(434)ओं पुरुषार्थोऽतः शब्दादिति बादरायणः ओम् ॥ 03-04-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V01" data-block-id="BS_C03_S04_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(434)ओं पुरुषार्थोऽतः शब्दादिति बादरायणः ओम् ॥ 03-04-01 ॥">(434)ओं पुरुषार्थोऽतः शब्दादिति बादरायणः ओम् ॥ 03-04-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V01" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V01" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V01_B1" data-verse="BS_C03_S04_V01" data-block-id="BS_C03_S04_V01_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यद्दर्शनार्थमुपासनोक्ता तस्माद् दर्शनात् सर्वपुरुषार्थप्राप्तिरिति बादरायणो मन्यते ।">यद्दर्शनार्थमुपासनोक्ता तस्माद् दर्शनात् सर्वपुरुषार्थप्राप्तिरिति बादरायणो मन्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V01_B1" data-verse="BS_C03_S04_V01" data-block-id="BS_C03_S04_V01_B1" style="position: relative;"><span data-deva="यद्दर्शनार्थमुपासनोक्ता तस्माद् दर्शनात् सर्वपुरुषार्थप्राप्तिरिति बादरायणो मन्यते ।">यद्दर्शनार्थमुपासनोक्ता तस्माद् दर्शनात् सर्वपुरुषार्थप्राप्तिरिति बादरायणो मन्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V01_B2" data-verse="BS_C03_S04_V01" data-block-id="BS_C03_S04_V01_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘यं यं लोकं मनसा संविभाति विशुद्धसत्त्वः कामयते यांश्च कामान् । ">‘यं यं लोकं मनसा संविभाति विशुद्धसत्त्वः कामयते यांश्च कामान् । </span><br><span data-deva="तं तं लोकं जायते तांश्च कामांस्तस्मादात्मज्ञं ह्यर्चयेद् भूतिकामः’(मुं.उ.३.१.१०)">तं तं लोकं जायते तांश्च कामांस्तस्मादात्मज्ञं ह्यर्चयेद् भूतिकामः’(मुं.उ.३.१.१०)</span></span></span><span data-deva="इति शब्दात् ॥ 01 ॥">इति शब्दात् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V01_B2" data-verse="BS_C03_S04_V01" data-block-id="BS_C03_S04_V01_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id"><span data-deva="‘यं यं लोकं मनसा संविभाति विशुद्धसत्त्वः कामयते यांश्च कामान् ।">‘यं यं लोकं मनसा संविभाति विशुद्धसत्त्वः कामयते यांश्च कामान् । </span><br><span data-deva="तं तं लोकं जायते तांश्च कामांस्तस्मादात्मज्ञं ह्यर्चयेद् भूतिकामः’(मुं.उ.३.१.१०)">तं तं लोकं जायते तांश्च कामांस्तस्मादात्मज्ञं ह्यर्चयेद् भूतिकामः’(मुं.उ.३.१.१०)</span></span></span><span data-deva="इति शब्दात् ॥ 01 ॥">इति शब्दात् ॥ 01 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V02" data-block-id="BS_C03_S04_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(435)ओं शेषत्वात् पुरुषार्थवादो यथाऽन्येष्विति जैमिनिः ओम् ॥ 03-04-02 ॥">(435)ओं शेषत्वात् पुरुषार्थवादो यथाऽन्येष्विति जैमिनिः ओम् ॥ 03-04-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V02" data-block-id="BS_C03_S04_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(435)ओं शेषत्वात् पुरुषार्थवादो यथाऽन्येष्विति जैमिनिः ओम् ॥ 03-04-02 ॥">(435)ओं शेषत्वात् पुरुषार्थवादो यथाऽन्येष्विति जैमिनिः ओम् ॥ 03-04-02 ॥</span></span></span></div>
Line 3,936: Line 3,651:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V07" data-block-id="BS_C03_S04_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(440)ओं नियमाच्च ओम् ॥ 03-04-07 ॥">(440)ओं नियमाच्च ओम् ॥ 03-04-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V07" data-block-id="BS_C03_S04_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(440)ओं नियमाच्च ओम् ॥ 03-04-07 ॥">(440)ओं नियमाच्च ओम् ॥ 03-04-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V07" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V07" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V07_B1" data-verse="BS_C03_S04_V07" data-block-id="BS_C03_S04_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘कुर्वन्नेवेह कर्माणि जीजीविषेच्छतं समाः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V07_B1" data-verse="BS_C03_S04_V07" data-block-id="BS_C03_S04_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘कुर्वन्नेवेह कर्माणि जीजीविषेच्छतं समाः । एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे’(ई.उ.२) इति ॥ 07 ॥">‘कुर्वन्नेवेह कर्माणि जीजीविषेच्छतं समाः ।
एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे’(ई.उ.२) इति ॥ 07 ॥">‘कुर्वन्नेवेह कर्माणि जीजीविषेच्छतं समाः ।
एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे’(ई.उ.२) इति ॥ 07 ॥</span></div>
एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे’(ई.उ.२) इति ॥ 07 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V08" data-block-id="BS_C03_S04_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(441)ओम् अधिकोपदेशात्तु बादरायणस्यैवं तद्दर्शनात् ओम् ॥ 03-04-08॥">(441)ओम् अधिकोपदेशात्तु बादरायणस्यैवं तद्दर्शनात् ओम् ॥ 03-04-08॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V08" data-block-id="BS_C03_S04_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(441)ओम् अधिकोपदेशात्तु बादरायणस्यैवं तद्दर्शनात् ओम् ॥ 03-04-08॥">(441)ओम् अधिकोपदेशात्तु बादरायणस्यैवं तद्दर्शनात् ओम् ॥ 03-04-08॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V08" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V08" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V08_B1" data-verse="BS_C03_S04_V08" data-block-id="BS_C03_S04_V08_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-KauntharavyaShruthi-id"><span data-deva="‘ज्ञानादेव स्वर्गो ज्ञानादेवापवर्गो ज्ञानादेव सर्वे कामाः सम्पद्यन्ते ।">‘ज्ञानादेव स्वर्गो ज्ञानादेवापवर्गो ज्ञानादेव सर्वे कामाः सम्पद्यन्ते ।</span><br><span data-deva="तथापि यथा यथा कर्म कुरुते तथा तथाऽधिको भवति’">तथापि यथा यथा कर्म कुरुते तथा तथाऽधिको भवति’</span></span></span><span data-deva=" इति कौण्ठरव्यश्रुतेः,युधिष्ठिरादीनां राजसूयादिना फलाधिक्यदर्शनाच्चेति बादरायणमतम् ॥ 08 ॥"> इति कौण्ठरव्यश्रुतेः,युधिष्ठिरादीनां राजसूयादिना फलाधिक्यदर्शनाच्चेति बादरायणमतम् ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V08_B1" data-verse="BS_C03_S04_V08" data-block-id="BS_C03_S04_V08_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-KauntharavyaShruthi-id"><span data-deva="‘ज्ञानादेव स्वर्गो ज्ञानादेवापवर्गो ज्ञानादेव सर्वे कामाः सम्पद्यन्ते ।">‘ज्ञानादेव स्वर्गो ज्ञानादेवापवर्गो ज्ञानादेव सर्वे कामाः सम्पद्यन्ते ।</span><br><span data-deva="तथापि यथा यथा कर्म कुरुते तथा तथाऽधिको भवति’">तथापि यथा यथा कर्म कुरुते तथा तथाऽधिको भवति’</span></span></span><span data-deva="इति कौण्ठरव्यश्रुतेः,युधिष्ठिरादीनां राजसूयादिना फलाधिक्यदर्शनाच्चेति बादरायणमतम् ॥ 08 ॥"> इति कौण्ठरव्यश्रुतेः,युधिष्ठिरादीनां राजसूयादिना फलाधिक्यदर्शनाच्चेति बादरायणमतम् ॥ 08 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V09" data-block-id="BS_C03_S04_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(442)ओं तुल्यम् तु दर्शनम् ओम् ॥ 03-04-09 ॥">(442)ओं तुल्यम् तु दर्शनम् ओम् ॥ 03-04-09 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V09" data-block-id="BS_C03_S04_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(442)ओं तुल्यम् तु दर्शनम् ओम् ॥ 03-04-09 ॥">(442)ओं तुल्यम् तु दर्शनम् ओम् ॥ 03-04-09 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V09" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V09" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V09_B1" data-verse="BS_C03_S04_V09" data-block-id="BS_C03_S04_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="राजसूयादिकृतावकृतौ च सममेव तेषां विज्ञानम् ।">राजसूयादिकृतावकृतौ च सममेव तेषां विज्ञानम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V09_B1" data-verse="BS_C03_S04_V09" data-block-id="BS_C03_S04_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="राजसूयादिकृतावकृतौ च सममेव तेषां विज्ञानम् ।">राजसूयादिकृतावकृतौ च सममेव तेषां विज्ञानम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V09_B2" data-verse="BS_C03_S04_V09" data-block-id="BS_C03_S04_V09_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘विज्ञातमेतत् सर्वेषां मुनीनां ब्रह्मदर्शनात् ।">‘विज्ञातमेतत् सर्वेषां मुनीनां ब्रह्मदर्शनात् ।</span><br><span data-deva="स्यादेव मोक्षो नान्यस्मादिति तत्रापि चित्रता ॥">स्यादेव मोक्षो नान्यस्मादिति तत्रापि चित्रता ॥</span><br><span data-deva="स्वर्गादयः कर्मणैव नान्येनेत्यपरे विदुः ।">स्वर्गादयः कर्मणैव नान्येनेत्यपरे विदुः ।</span><br><span data-deva="ज्ञानेनाऽधिक्यमित्याहुर्जैमिन्याद्यास्तु केचन ॥">ज्ञानेनाऽधिक्यमित्याहुर्जैमिन्याद्यास्तु केचन ॥</span><br><span data-deva="अदृष्टमेव ज्ञानेन दृष्टं नैवोपलभ्यते ।">अदृष्टमेव ज्ञानेन दृष्टं नैवोपलभ्यते ।</span><br><span data-deva="इति केचिद्विदः प्राहुर्व्यासशिष्या इमेऽखिलाः ॥">इति केचिद्विदः प्राहुर्व्यासशिष्या इमेऽखिलाः ॥</span><br><span data-deva="यस्माद् व्यासमतं सर्वं सत्यमेव ततोऽखिलम् ।">यस्माद् व्यासमतं सर्वं सत्यमेव ततोऽखिलम् ।</span><br><span data-deva="यथाऽऽकाशस्त्वनन्तोऽपि व्यामो हस्तावधिस्तथा ।">यथाऽऽकाशस्त्वनन्तोऽपि व्यामो हस्तावधिस्तथा ।</span><br><span data-deva="प्रादेशोऽपि हि सत्येन तथैतेषां मतानि तु ॥">प्रादेशोऽपि हि सत्येन तथैतेषां मतानि तु ॥</span><br><span data-deva="स्वयं तु भगवान् व्यासो व्याप्तज्ञानमहांशुमान् ।">स्वयं तु भगवान् व्यासो व्याप्तज्ञानमहांशुमान् ।</span><br><span data-deva="अनन्ताकाशवत् पश्यन् निखिलं पुरुषोत्तमः ॥">अनन्ताकाशवत् पश्यन् निखिलं पुरुषोत्तमः ॥</span><br><span data-deva="ज्ञानेनैवाप्यते सर्वं कर्मणा त्वधिकं भवेत् ।">ज्ञानेनैवाप्यते सर्वं कर्मणा त्वधिकं भवेत् ।</span><br><span data-deva="इति प्राह महायोगी पुमर्थानां विनिर्णयम्’">इति प्राह महायोगी पुमर्थानां विनिर्णयम्’</span></span><span data-deva=" इति भविष्यत्पर्वणि ।"> इति भविष्यत्पर्वणि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V09_B2" data-verse="BS_C03_S04_V09" data-block-id="BS_C03_S04_V09_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘विज्ञातमेतत् सर्वेषां मुनीनां ब्रह्मदर्शनात् ।">‘विज्ञातमेतत् सर्वेषां मुनीनां ब्रह्मदर्शनात् ।</span><br><span data-deva="स्यादेव मोक्षो नान्यस्मादिति तत्रापि चित्रता ॥">स्यादेव मोक्षो नान्यस्मादिति तत्रापि चित्रता ॥</span><br><span data-deva="स्वर्गादयः कर्मणैव नान्येनेत्यपरे विदुः ।">स्वर्गादयः कर्मणैव नान्येनेत्यपरे विदुः ।</span><br><span data-deva="ज्ञानेनाऽधिक्यमित्याहुर्जैमिन्याद्यास्तु केचन ॥">ज्ञानेनाऽधिक्यमित्याहुर्जैमिन्याद्यास्तु केचन ॥</span><br><span data-deva="अदृष्टमेव ज्ञानेन दृष्टं नैवोपलभ्यते ।">अदृष्टमेव ज्ञानेन दृष्टं नैवोपलभ्यते ।</span><br><span data-deva="इति केचिद्विदः प्राहुर्व्यासशिष्या इमेऽखिलाः ॥">इति केचिद्विदः प्राहुर्व्यासशिष्या इमेऽखिलाः ॥</span><br><span data-deva="यस्माद् व्यासमतं सर्वं सत्यमेव ततोऽखिलम् ।">यस्माद् व्यासमतं सर्वं सत्यमेव ततोऽखिलम् ।</span><br><span data-deva="यथाऽऽकाशस्त्वनन्तोऽपि व्यामो हस्तावधिस्तथा ।">यथाऽऽकाशस्त्वनन्तोऽपि व्यामो हस्तावधिस्तथा ।</span><br><span data-deva="प्रादेशोऽपि हि सत्येन तथैतेषां मतानि तु ॥">प्रादेशोऽपि हि सत्येन तथैतेषां मतानि तु ॥</span><br><span data-deva="स्वयं तु भगवान् व्यासो व्याप्तज्ञानमहांशुमान् ।">स्वयं तु भगवान् व्यासो व्याप्तज्ञानमहांशुमान् ।</span><br><span data-deva="अनन्ताकाशवत् पश्यन् निखिलं पुरुषोत्तमः ॥">अनन्ताकाशवत् पश्यन् निखिलं पुरुषोत्तमः ॥</span><br><span data-deva="ज्ञानेनैवाप्यते सर्वं कर्मणा त्वधिकं भवेत् ।">ज्ञानेनैवाप्यते सर्वं कर्मणा त्वधिकं भवेत् ।</span><br><span data-deva="इति प्राह महायोगी पुमर्थानां विनिर्णयम्’">इति प्राह महायोगी पुमर्थानां विनिर्णयम्’</span></span><span data-deva="इति भविष्यत्पर्वणि ।"> इति भविष्यत्पर्वणि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V09_B15" data-verse="BS_C03_S04_V09" data-block-id="BS_C03_S04_V09_B15" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmatarka-id"><span data-deva="‘ज्ञानिनामपि देवानां विशेषः कर्मभिर्भवेत् ।">‘ज्ञानिनामपि देवानां विशेषः कर्मभिर्भवेत् ।</span><br><span data-deva="चीर्णीऽकृते वा ज्ञानस्य न विशेषोऽस्ति कर्मणि’">चीर्णीऽकृते वा ज्ञानस्य न विशेषोऽस्ति कर्मणि’</span></span></span><span data-deva=" इति ब्रह्मतर्के ॥ 09 ॥"> इति ब्रह्मतर्के ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V09_B15" data-verse="BS_C03_S04_V09" data-block-id="BS_C03_S04_V09_B15" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmatarka-id"><span data-deva="‘ज्ञानिनामपि देवानां विशेषः कर्मभिर्भवेत् ।">‘ज्ञानिनामपि देवानां विशेषः कर्मभिर्भवेत् ।</span><br><span data-deva="चीर्णीऽकृते वा ज्ञानस्य न विशेषोऽस्ति कर्मणि’">चीर्णीऽकृते वा ज्ञानस्य न विशेषोऽस्ति कर्मणि’</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्मतर्के ॥ 09 ॥"> इति ब्रह्मतर्के ॥ 09 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पुरुषार्थाधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति पुरुषार्थाधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति पुरुषार्थाधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति पुरुषार्थाधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A084" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A084"></span></p><h4 id="अधिकाराधिकरणम्_(असार्वत्रिकाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्)">अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A084" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A084"></span></p><h4 id="अधिकाराधिकरणम्_(असार्वत्रिकाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.85.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्)">अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्)</span></h4>
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S04_V10_I01" data-block-id="BS_C03_S04_V10_I01" data-verse="BS_C03_S04_V10" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S04_V10_I01" data-block-id="BS_C03_S04_V10_I01" data-verse="BS_C03_S04_V10" style="position: relative;">
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वेषां पुरुषार्थापेक्षित्वाज्ज्ञानाधिकारितेत्यत आह –">सर्वेषां पुरुषार्थापेक्षित्वाज्ज्ञानाधिकारितेत्यत आह –</span></div>
<div class="leading-bhashya-line"><span data-deva="सर्वेषां पुरुषार्थापेक्षित्वाज्ज्ञानाधिकारितेत्यत आह –">सर्वेषां पुरुषार्थापेक्षित्वाज्ज्ञानाधिकारितेत्यत आह –</span></div>
Line 3,961: Line 3,675:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V11" data-block-id="BS_C03_S04_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(444)ओं विभागः शतवत् ओम् ॥ 03-04-11 ॥">(444)ओं विभागः शतवत् ओम् ॥ 03-04-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V11" data-block-id="BS_C03_S04_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(444)ओं विभागः शतवत् ओम् ॥ 03-04-11 ॥">(444)ओं विभागः शतवत् ओम् ॥ 03-04-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V11" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V11" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V11_B1" data-verse="BS_C03_S04_V11" data-block-id="BS_C03_S04_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘नवकोट्यो हि देवानां तेषां मध्ये शतस्य तु ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V11_B1" data-verse="BS_C03_S04_V11" data-block-id="BS_C03_S04_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘नवकोट्यो हि देवानां तेषां मध्ये शतस्य तु ।">‘नवकोट्यो हि देवानां तेषां मध्ये शतस्य तु ।
">‘नवकोट्यो हि देवानां तेषां मध्ये शतस्य तु ।
</span><p><span data-deva="सोमाधिकारो वेदोक्तो ब्रह्मणी द्वे शताधिके ॥ यथा तथैवा सङ्ख्येयाः प्रजास्तासु कियान् जनः ।">सोमाधिकारो वेदोक्तो ब्रह्मणी द्वे शताधिके ॥
</span><p><span data-deva="सोमाधिकारो वेदोक्तो ब्रह्मणी द्वे शताधिके ॥
यथा तथैवा सङ्ख्येयाः प्रजास्तासु कियान् जनः ।
">सोमाधिकारो वेदोक्तो ब्रह्मणी द्वे शताधिके ॥
यथा तथैवा सङ्ख्येयाः प्रजास्तासु कियान् जनः ।
यथा तथैवा सङ्ख्येयाः प्रजास्तासु कियान् जनः ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="ज्ञानाधिकारी सम्प्रोक्तो विष्णुपादैकसंश्रयः’">
ज्ञानाधिकारी सम्प्रोक्तो विष्णुपादैकसंश्रयः’">
ज्ञानाधिकारी सम्प्रोक्तो विष्णुपादैकसंश्रयः’</span></div>
ज्ञानाधिकारी सम्प्रोक्तो विष्णुपादैकसंश्रयः’</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V11_B5" data-verse="BS_C03_S04_V11" data-block-id="BS_C03_S04_V11_B5" style="position: relative;"><span data-deva="इति वचनात् सुखापेक्षासाम्येऽपि विभाग इष्यतेऽधिकारार्थम् ॥ 11 ॥">इति वचनात् सुखापेक्षासाम्येऽपि विभाग इष्यतेऽधिकारार्थम् ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V11_B5" data-verse="BS_C03_S04_V11" data-block-id="BS_C03_S04_V11_B5" style="position: relative;"><span data-deva="इति वचनात् सुखापेक्षासाम्येऽपि विभाग इष्यतेऽधिकारार्थम् ॥ 11 ॥">इति वचनात् सुखापेक्षासाम्येऽपि विभाग इष्यतेऽधिकारार्थम् ॥ 11 ॥</span></div>
Line 3,974: Line 3,684:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V12" data-block-id="BS_C03_S04_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(445)ओम् अध्ययनमात्रवतः ओम् ॥ 03-04-12 ॥">(445)ओम् अध्ययनमात्रवतः ओम् ॥ 03-04-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V12" data-block-id="BS_C03_S04_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(445)ओम् अध्ययनमात्रवतः ओम् ॥ 03-04-12 ॥">(445)ओम् अध्ययनमात्रवतः ओम् ॥ 03-04-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V12" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V12" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V12_B1" data-verse="BS_C03_S04_V12" data-block-id="BS_C03_S04_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="कस्याधिकारः?
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V12_B1" data-verse="BS_C03_S04_V12" data-block-id="BS_C03_S04_V12_B1" style="position: relative;"><span data-deva="कस्याधिकारः?">कस्याधिकारः?
">कस्याधिकारः?
</span><p><span data-deva="‘अवैष्णवस्य वेदेऽपि ह्यधिकारो न विद्यते । गुरुभक्तिविहीनस्य शमादिरहितस्य च ॥ न च वर्णावरस्यापि तस्मादध्ययनान्वितः ।">‘अवैष्णवस्य वेदेऽपि ह्यधिकारो न विद्यते ।
</span><p><span data-deva="‘अवैष्णवस्य वेदेऽपि ह्यधिकारो न विद्यते ।
गुरुभक्तिविहीनस्य शमादिरहितस्य च ॥
न च वर्णावरस्यापि तस्मादध्ययनान्वितः ।
">‘अवैष्णवस्य वेदेऽपि ह्यधिकारो न विद्यते ।
गुरुभक्तिविहीनस्य शमादिरहितस्य च ॥
गुरुभक्तिविहीनस्य शमादिरहितस्य च ॥
न च वर्णावरस्यापि तस्मादध्ययनान्वितः ।
न च वर्णावरस्यापि तस्मादध्ययनान्वितः ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="ब्रह्मज्ञाने तु वेदोक्तेऽप्यधिकारी सतां मतः’ ॥ इति हि ब्रह्मतर्के ॥">
ब्रह्मज्ञाने तु वेदोक्तेऽप्यधिकारी सतां मतः’ ॥ इति हि ब्रह्मतर्के ॥">
ब्रह्मज्ञाने तु वेदोक्तेऽप्यधिकारी सतां मतः’ ॥ इति हि ब्रह्मतर्के ॥</span></div>
ब्रह्मज्ञाने तु वेदोक्तेऽप्यधिकारी सतां मतः’ ॥ इति हि ब्रह्मतर्के ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V12_B5" data-verse="BS_C03_S04_V12" data-block-id="BS_C03_S04_V12_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘पठेद् वेदानथार्थानधीयीताथ विचार्य ब्रह्म विन्देत्’ इति च कौषारवश्रुतिः ॥ 12 ॥">‘पठेद् वेदानथार्थानधीयीताथ विचार्य ब्रह्म विन्देत्’ इति च कौषारवश्रुतिः ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V12_B5" data-verse="BS_C03_S04_V12" data-block-id="BS_C03_S04_V12_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘पठेद् वेदानथार्थानधीयीताथ विचार्य ब्रह्म विन्देत्’ इति च कौषारवश्रुतिः ॥ 12 ॥">‘पठेद् वेदानथार्थानधीयीताथ विचार्य ब्रह्म विन्देत्’ इति च कौषारवश्रुतिः ॥ 12 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्) ॥ 02 ॥">॥ इति अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्) ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्) ॥ 02 ॥">॥ इति अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्) ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A085" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अधिकारविशेषाधिकरणम् (अविशेषाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A085"></span></p><h4 id="अधिकारविशेषाधिकरणम्_(अविशेषाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अधिकारविशेषाधिकरणम् (अविशेषाधिकरणम्)">अधिकारविशेषाधिकरणम् (अविशेषाधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A085" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अधिकारविशेषाधिकरणम् (अविशेषाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A085"></span></p><h4 id="अधिकारविशेषाधिकरणम्_(अविशेषाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.87.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अधिकारविशेषाधिकरणम् (अविशेषाधिकरणम्)">अधिकारविशेषाधिकरणम् (अविशेषाधिकरणम्)</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V13" data-block-id="BS_C03_S04_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(446)ओं नाविशेषात् ओम् ॥ 03-04-13 ॥">(446)ओं नाविशेषात् ओम् ॥ 03-04-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V13" data-block-id="BS_C03_S04_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(446)ओं नाविशेषात् ओम् ॥ 03-04-13 ॥">(446)ओं नाविशेषात् ओम् ॥ 03-04-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V13" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V13" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V13" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V13" style="position: relative;">
Line 3,995: Line 3,700:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अधिकारविशेषाधिकरणम् (अविशेषाधिकरणम्) ॥ 03 ॥">॥ इति अधिकारविशेषाधिकरणम् (अविशेषाधिकरणम्) ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अधिकारविशेषाधिकरणम् (अविशेषाधिकरणम्) ॥ 03 ॥">॥ इति अधिकारविशेषाधिकरणम् (अविशेषाधिकरणम्) ॥ 03 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A086" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कामचाराधिकरणम् (स्तुत्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A086"></span></p><h4 id="कामचाराधिकरणम्_(स्तुत्यधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.9A.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="कामचाराधिकरणम् (स्तुत्यधिकरणम्)">कामचाराधिकरणम् (स्तुत्यधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A086" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कामचाराधिकरणम् (स्तुत्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A086"></span></p><h4 id="कामचाराधिकरणम्_(स्तुत्यधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.9A.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.9A.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="कामचाराधिकरणम् (स्तुत्यधिकरणम्)">कामचाराधिकरणम् (स्तुत्यधिकरणम्)</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V14" data-block-id="BS_C03_S04_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(447)ओं स्तुतयेऽनुमतिर्वा ओम् ॥ 14-447 ॥">(447)ओं स्तुतयेऽनुमतिर्वा ओम् ॥ 14-447 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V14" data-block-id="BS_C03_S04_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(447)ओं स्तुतयेऽनुमतिर्वा ओम् ॥ 14-447 ॥">(447)ओं स्तुतयेऽनुमतिर्वा ओम् ॥ 14-447 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V14" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V14" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V14" style="position: relative;">
Line 4,023: Line 3,728:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V19" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V19" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V19" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V19" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V19_B1" data-verse="BS_C03_S04_V19" data-block-id="BS_C03_S04_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अनुष्ठेयानां मध्य एव कामतश्चरणं कामतो निवृत्तिरिति बादरायणो मन्यते । ‘केन स्याद् येन स्यात् तेनेदृश एव’(बृ.उ.५.५.१) इति साम्यश्रुतेः ।">अनुष्ठेयानां मध्य एव कामतश्चरणं कामतो निवृत्तिरिति बादरायणो मन्यते । ‘केन स्याद् येन स्यात् तेनेदृश एव’(बृ.उ.५.५.१) इति साम्यश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V19_B1" data-verse="BS_C03_S04_V19" data-block-id="BS_C03_S04_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अनुष्ठेयानां मध्य एव कामतश्चरणं कामतो निवृत्तिरिति बादरायणो मन्यते । ‘केन स्याद् येन स्यात् तेनेदृश एव’(बृ.उ.५.५.१) इति साम्यश्रुतेः ।">अनुष्ठेयानां मध्य एव कामतश्चरणं कामतो निवृत्तिरिति बादरायणो मन्यते । ‘केन स्याद् येन स्यात् तेनेदृश एव’(बृ.उ.५.५.१) इति साम्यश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V19_B2" data-verse="BS_C03_S04_V19" data-block-id="BS_C03_S04_V19_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavad-id"><span data-deva="‘यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।">‘यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।</span><br><span data-deva="आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते’(भ.गी.३.१७)">आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते’(भ.गी.३.१७)</span></span></span><span data-deva=" इति भगवद्वचनाच्च ॥ 19 ॥"> इति भगवद्वचनाच्च ॥ 19 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V19_B2" data-verse="BS_C03_S04_V19" data-block-id="BS_C03_S04_V19_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavad-id"><span data-deva="‘यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।">‘यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।</span><br><span data-deva="आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते’(भ.गी.३.१७)">आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते’(भ.गी.३.१७)</span></span></span><span data-deva="इति भगवद्वचनाच्च ॥ 19 ॥"> इति भगवद्वचनाच्च ॥ 19 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V20" data-block-id="BS_C03_S04_V20" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(453)ओं विधिर्वा धारणवत् ओम् ॥ 03-04-20 ॥">(453)ओं विधिर्वा धारणवत् ओम् ॥ 03-04-20 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V20" data-block-id="BS_C03_S04_V20" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(453)ओं विधिर्वा धारणवत् ओम् ॥ 03-04-20 ॥">(453)ओं विधिर्वा धारणवत् ओम् ॥ 03-04-20 ॥</span></span></span></div>
Line 4,029: Line 3,734:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V20_B1" data-verse="BS_C03_S04_V20" data-block-id="BS_C03_S04_V20_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘केन स्याद् येन स्यात्’(बृ.उ.५.५.१) इति विधिर्वा । यथा वेदधारणं त्रैवर्णिकानां विहितं नान्येषाम्, एवं स्वमतानुसारिणी प्रवृत्तिर्ज्ञानिनां विहिता ।">‘केन स्याद् येन स्यात्’(बृ.उ.५.५.१) इति विधिर्वा । यथा वेदधारणं त्रैवर्णिकानां विहितं नान्येषाम्, एवं स्वमतानुसारिणी प्रवृत्तिर्ज्ञानिनां विहिता ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V20_B1" data-verse="BS_C03_S04_V20" data-block-id="BS_C03_S04_V20_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘केन स्याद् येन स्यात्’(बृ.उ.५.५.१) इति विधिर्वा । यथा वेदधारणं त्रैवर्णिकानां विहितं नान्येषाम्, एवं स्वमतानुसारिणी प्रवृत्तिर्ज्ञानिनां विहिता ।">‘केन स्याद् येन स्यात्’(बृ.उ.५.५.१) इति विधिर्वा । यथा वेदधारणं त्रैवर्णिकानां विहितं नान्येषाम्, एवं स्वमतानुसारिणी प्रवृत्तिर्ज्ञानिनां विहिता ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V20_B2" data-verse="BS_C03_S04_V20" data-block-id="BS_C03_S04_V20_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न तत्राधर्मशङ्का कार्या, नान्येषामिति वा ।">न तत्राधर्मशङ्का कार्या, नान्येषामिति वा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V20_B2" data-verse="BS_C03_S04_V20" data-block-id="BS_C03_S04_V20_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न तत्राधर्मशङ्का कार्या, नान्येषामिति वा ।">न तत्राधर्मशङ्का कार्या, नान्येषामिति वा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V20_B3" data-verse="BS_C03_S04_V20" data-block-id="BS_C03_S04_V20_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘स्वेच्छयैव प्रवृत्तिस्तु ब्रह्मणो विधिचोदना ।">‘स्वेच्छयैव प्रवृत्तिस्तु ब्रह्मणो विधिचोदना ।</span><br><span data-deva="नाशङ्क्यं तन्मतं क्वापि विष्णोः प्रत्यक्षचोदना ।">नाशङ्क्यं तन्मतं क्वापि विष्णोः प्रत्यक्षचोदना ।</span><br><span data-deva="इतरेषां न विहिता स्वेच्छावृत्तिः कथञ्चन’">इतरेषां न विहिता स्वेच्छावृत्तिः कथञ्चन’</span></span></span><span data-deva=" इति हि ब्राह्मे ॥ 20 ॥"> इति हि ब्राह्मे ॥ 20 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V20_B3" data-verse="BS_C03_S04_V20" data-block-id="BS_C03_S04_V20_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘स्वेच्छयैव प्रवृत्तिस्तु ब्रह्मणो विधिचोदना ।">‘स्वेच्छयैव प्रवृत्तिस्तु ब्रह्मणो विधिचोदना ।</span><br><span data-deva="नाशङ्क्यं तन्मतं क्वापि विष्णोः प्रत्यक्षचोदना ।">नाशङ्क्यं तन्मतं क्वापि विष्णोः प्रत्यक्षचोदना ।</span><br><span data-deva="इतरेषां न विहिता स्वेच्छावृत्तिः कथञ्चन’">इतरेषां न विहिता स्वेच्छावृत्तिः कथञ्चन’</span></span></span><span data-deva="इति हि ब्राह्मे ॥ 20 ॥"> इति हि ब्राह्मे ॥ 20 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V21" data-block-id="BS_C03_S04_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(454)ओं स्तुतिमात्रमुपादानादिति चेन्नापूर्वत्वात् ओम् ॥ 03-04-21 ॥">(454)ओं स्तुतिमात्रमुपादानादिति चेन्नापूर्वत्वात् ओम् ॥ 03-04-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V21" data-block-id="BS_C03_S04_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(454)ओं स्तुतिमात्रमुपादानादिति चेन्नापूर्वत्वात् ओम् ॥ 03-04-21 ॥">(454)ओं स्तुतिमात्रमुपादानादिति चेन्नापूर्वत्वात् ओम् ॥ 03-04-21 ॥</span></span></span></div>
Line 4,035: Line 3,740:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V21_B1" data-verse="BS_C03_S04_V21" data-block-id="BS_C03_S04_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्तुतिमात्रमेव स्वेच्छाचरणं, न विधिः, तैरपि सामान्यविधिस्वीकारादिति चेत्, न । अपूर्वत्वात् परवशत्वात् ।">स्तुतिमात्रमेव स्वेच्छाचरणं, न विधिः, तैरपि सामान्यविधिस्वीकारादिति चेत्, न । अपूर्वत्वात् परवशत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V21_B1" data-verse="BS_C03_S04_V21" data-block-id="BS_C03_S04_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स्तुतिमात्रमेव स्वेच्छाचरणं, न विधिः, तैरपि सामान्यविधिस्वीकारादिति चेत्, न । अपूर्वत्वात् परवशत्वात् ।">स्तुतिमात्रमेव स्वेच्छाचरणं, न विधिः, तैरपि सामान्यविधिस्वीकारादिति चेत्, न । अपूर्वत्वात् परवशत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V21_B2" data-verse="BS_C03_S04_V21" data-block-id="BS_C03_S04_V21_B2" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वविध्यतिक्रमेण स्तुतिमात्रविषयत्वं परब्रह्मण एव हि ।">सर्वविध्यतिक्रमेण स्तुतिमात्रविषयत्वं परब्रह्मण एव हि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V21_B2" data-verse="BS_C03_S04_V21" data-block-id="BS_C03_S04_V21_B2" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वविध्यतिक्रमेण स्तुतिमात्रविषयत्वं परब्रह्मण एव हि ।">सर्वविध्यतिक्रमेण स्तुतिमात्रविषयत्वं परब्रह्मण एव हि ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V21_B2" data-verse="BS_C03_S04_V21" data-block-id="BS_C03_S04_V21_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmatarka-id"><span data-deva="‘विधीनां विषयास्त्वन्ये ब्रह्मणः स्वेच्छया कृतौ ।">‘विधीनां विषयास्त्वन्ये ब्रह्मणः स्वेच्छया कृतौ ।</span><br><span data-deva="परस्य ब्रह्मणो ह्येव सर्वविध्यतिदूरता’">परस्य ब्रह्मणो ह्येव सर्वविध्यतिदूरता’</span></span></span><span data-deva=" इति च ब्रह्मतर्के ॥ 21 ॥"> इति च ब्रह्मतर्के ॥ 21 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V21_B2" data-verse="BS_C03_S04_V21" data-block-id="BS_C03_S04_V21_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmatarka-id"><span data-deva="‘विधीनां विषयास्त्वन्ये ब्रह्मणः स्वेच्छया कृतौ ।">‘विधीनां विषयास्त्वन्ये ब्रह्मणः स्वेच्छया कृतौ ।</span><br><span data-deva="परस्य ब्रह्मणो ह्येव सर्वविध्यतिदूरता’">परस्य ब्रह्मणो ह्येव सर्वविध्यतिदूरता’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्रह्मतर्के ॥ 21 ॥"> इति च ब्रह्मतर्के ॥ 21 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V22" data-block-id="BS_C03_S04_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(455)ओं भावशब्दाच्च ओम् ॥ 03-04-22 ॥">(455)ओं भावशब्दाच्च ओम् ॥ 03-04-22 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V22" data-block-id="BS_C03_S04_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(455)ओं भावशब्दाच्च ओम् ॥ 03-04-22 ॥">(455)ओं भावशब्दाच्च ओम् ॥ 03-04-22 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V22" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V22" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V22" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V22" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V22_B1" data-verse="BS_C03_S04_V22" data-block-id="BS_C03_S04_V22_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यथाविधानमपरे विधिर्भावे प्रजापतेः ।">‘यथाविधानमपरे विधिर्भावे प्रजापतेः ।</span><br><span data-deva=" ब्रह्मणः परमस्यैव सर्वविध्यतिदूरता’ इति च तुरश्रुतौ ॥ 22 ॥"> ब्रह्मणः परमस्यैव सर्वविध्यतिदूरता’ इति च तुरश्रुतौ ॥ 22 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V22_B1" data-verse="BS_C03_S04_V22" data-block-id="BS_C03_S04_V22_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यथाविधानमपरे विधिर्भावे प्रजापतेः ।">‘यथाविधानमपरे विधिर्भावे प्रजापतेः ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मणः परमस्यैव सर्वविध्यतिदूरता’ इति च तुरश्रुतौ ॥ 22 ॥"> ब्रह्मणः परमस्यैव सर्वविध्यतिदूरता’ इति च तुरश्रुतौ ॥ 22 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V23" data-block-id="BS_C03_S04_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(456)ओं पारिप्लवार्था इति चेन्न विशेषितत्वात् ओम् ॥ 03-04-23 ॥">(456)ओं पारिप्लवार्था इति चेन्न विशेषितत्वात् ओम् ॥ 03-04-23 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V23" data-block-id="BS_C03_S04_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(456)ओं पारिप्लवार्था इति चेन्न विशेषितत्वात् ओम् ॥ 03-04-23 ॥">(456)ओं पारिप्लवार्था इति चेन्न विशेषितत्वात् ओम् ॥ 03-04-23 ॥</span></span></span></div>
Line 4,053: Line 3,758:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V25" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V25" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V25" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V25" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V25_B1" data-verse="BS_C03_S04_V25" data-block-id="BS_C03_S04_V25_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अत एव ज्ञानस्य मोक्षादाने नाग्निहोत्राद्यपेक्षा ।">अत एव ज्ञानस्य मोक्षादाने नाग्निहोत्राद्यपेक्षा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V25_B1" data-verse="BS_C03_S04_V25" data-block-id="BS_C03_S04_V25_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अत एव ज्ञानस्य मोक्षादाने नाग्निहोत्राद्यपेक्षा ।">अत एव ज्ञानस्य मोक्षादाने नाग्निहोत्राद्यपेक्षा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V25_B2" data-verse="BS_C03_S04_V25" data-block-id="BS_C03_S04_V25_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मतर्के च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V25_B2" data-verse="BS_C03_S04_V25" data-block-id="BS_C03_S04_V25_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मतर्के च –">ब्रह्मतर्के च –
">ब्रह्मतर्के च –
</span><p><span data-deva="‘येषां ज्ञानं समुत्पन्नं तेषां मोक्षो विनिश्चितः । शुभकर्मभिराधिक्यं विपरीतैर्विपर्ययः ॥ स्वेच्छानुवृत्यैव भवेद् ब्रह्मणः प्रायशस्तथा ।">‘येषां ज्ञानं समुत्पन्नं तेषां मोक्षो विनिश्चितः ।
</span><p><span data-deva="‘येषां ज्ञानं समुत्पन्नं तेषां मोक्षो विनिश्चितः ।
शुभकर्मभिराधिक्यं विपरीतैर्विपर्ययः ॥
शुभकर्मभिराधिक्यं विपरीतैर्विपर्ययः ॥
स्वेच्छानुवृत्यैव भवेद् ब्रह्मणः प्रायशस्तथा ।
स्वेच्छानुवृत्यैव भवेद् ब्रह्मणः प्रायशस्तथा ।
">‘येषां ज्ञानं समुत्पन्नं तेषां मोक्षो विनिश्चितः ।
</span></p><span data-deva="देवानामपि सर्वेषां विशेषादुत्तरोत्तरम्’ इति ॥ 25 ॥">
शुभकर्मभिराधिक्यं विपरीतैर्विपर्ययः ॥
स्वेच्छानुवृत्यैव भवेद् ब्रह्मणः प्रायशस्तथा ।
</span></p><span data-deva="
देवानामपि सर्वेषां विशेषादुत्तरोत्तरम्’ इति ॥ 25 ॥">
देवानामपि सर्वेषां विशेषादुत्तरोत्तरम्’ इति ॥ 25 ॥</span></div>
देवानामपि सर्वेषां विशेषादुत्तरोत्तरम्’ इति ॥ 25 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,083: Line 3,783:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V29" data-block-id="BS_C03_S04_V29" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(462)ओम् अबाधाच्च ओम् ॥ 03-04-29 ॥">(462)ओम् अबाधाच्च ओम् ॥ 03-04-29 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V29" data-block-id="BS_C03_S04_V29" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(462)ओम् अबाधाच्च ओम् ॥ 03-04-29 ॥">(462)ओम् अबाधाच्च ओम् ॥ 03-04-29 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V29" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V29" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V29" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V29" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V29_B1" data-verse="BS_C03_S04_V29" data-block-id="BS_C03_S04_V29_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘अन्यायचरणाभावे न हि ज्ञानस्य बाधनम् ।">‘अन्यायचरणाभावे न हि ज्ञानस्य बाधनम् ।</span><br><span data-deva="अतो विद्वानपि न्यायं वर्तेतोत्कर्षसिद्धये’">अतो विद्वानपि न्यायं वर्तेतोत्कर्षसिद्धये’</span></span></span><span data-deva=" इति च ब्रह्मतर्के ॥ 29 ॥"> इति च ब्रह्मतर्के ॥ 29 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V29_B1" data-verse="BS_C03_S04_V29" data-block-id="BS_C03_S04_V29_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘अन्यायचरणाभावे न हि ज्ञानस्य बाधनम् ।">‘अन्यायचरणाभावे न हि ज्ञानस्य बाधनम् ।</span><br><span data-deva="अतो विद्वानपि न्यायं वर्तेतोत्कर्षसिद्धये’">अतो विद्वानपि न्यायं वर्तेतोत्कर्षसिद्धये’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्रह्मतर्के ॥ 29 ॥"> इति च ब्रह्मतर्के ॥ 29 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V30" data-block-id="BS_C03_S04_V30" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(463)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-04-30 ॥">(463)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-04-30 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V30" data-block-id="BS_C03_S04_V30" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(463)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-04-30 ॥">(463)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-04-30 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V30" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V30" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V30" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V30" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V30_B1" data-verse="BS_C03_S04_V30" data-block-id="BS_C03_S04_V30_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Harivamsha-id"><span data-deva="‘अतीतानागतज्ञानी त्रैलोक्योद्धरणक्षमः ।">‘अतीतानागतज्ञानी त्रैलोक्योद्धरणक्षमः ।</span><br><span data-deva="एतादृशोऽपि नाऽचारं श्रौतं स्मार्तं परित्यजेत्’">एतादृशोऽपि नाऽचारं श्रौतं स्मार्तं परित्यजेत्’</span></span></span><span data-deva=" इति हरिवंशेषु ॥ 30 ॥"> इति हरिवंशेषु ॥ 30 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V30_B1" data-verse="BS_C03_S04_V30" data-block-id="BS_C03_S04_V30_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Harivamsha-id"><span data-deva="‘अतीतानागतज्ञानी त्रैलोक्योद्धरणक्षमः ।">‘अतीतानागतज्ञानी त्रैलोक्योद्धरणक्षमः ।</span><br><span data-deva="एतादृशोऽपि नाऽचारं श्रौतं स्मार्तं परित्यजेत्’">एतादृशोऽपि नाऽचारं श्रौतं स्मार्तं परित्यजेत्’</span></span></span><span data-deva="इति हरिवंशेषु ॥ 30 ॥"> इति हरिवंशेषु ॥ 30 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V31" data-block-id="BS_C03_S04_V31" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(464)ओं शब्दश्चातोऽकामचारे ओं॥ 03-04-31 ॥">(464)ओं शब्दश्चातोऽकामचारे ओं॥ 03-04-31 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V31" data-block-id="BS_C03_S04_V31" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(464)ओं शब्दश्चातोऽकामचारे ओं॥ 03-04-31 ॥">(464)ओं शब्दश्चातोऽकामचारे ओं॥ 03-04-31 ॥</span></span></span></div>
Line 4,097: Line 3,797:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V32" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V32" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V32" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V32" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V32_B1" data-verse="BS_C03_S04_V32" data-block-id="BS_C03_S04_V32_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न केवलं निषिद्धाकरणेन पूर्यते । कर्तव्यं च वर्णाश्रमविहितं कर्म ॥">न केवलं निषिद्धाकरणेन पूर्यते । कर्तव्यं च वर्णाश्रमविहितं कर्म ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V32_B1" data-verse="BS_C03_S04_V32" data-block-id="BS_C03_S04_V32_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न केवलं निषिद्धाकरणेन पूर्यते । कर्तव्यं च वर्णाश्रमविहितं कर्म ॥">न केवलं निषिद्धाकरणेन पूर्यते । कर्तव्यं च वर्णाश्रमविहितं कर्म ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V32_B2" data-verse="BS_C03_S04_V32" data-block-id="BS_C03_S04_V32_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘पश्यन्नपीममात्मानं कुर्यात् कर्मविचारयन्।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V32_B2" data-verse="BS_C03_S04_V32" data-block-id="BS_C03_S04_V32_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘पश्यन्नपीममात्मानं कुर्यात् कर्मविचारयन्। यदात्मानः सुनियतमानन्दोत्कर्षमाप्नुयात्’ ॥ इति कौषारवश्रुतौ विहितत्वाच्च । अपिशब्दो वर्णधर्मसमुच्चयार्थः ॥ 32 ॥">‘पश्यन्नपीममात्मानं कुर्यात् कर्मविचारयन्।
यदात्मानः सुनियतमानन्दोत्कर्षमाप्नुयात्’ ॥ इति कौषारवश्रुतौ विहितत्वाच्च । अपिशब्दो वर्णधर्मसमुच्चयार्थः ॥ 32 ॥">‘पश्यन्नपीममात्मानं कुर्यात् कर्मविचारयन्।
यदात्मानः सुनियतमानन्दोत्कर्षमाप्नुयात्’ ॥ इति कौषारवश्रुतौ विहितत्वाच्च । अपिशब्दो वर्णधर्मसमुच्चयार्थः ॥ 32 ॥</span></div>
यदात्मानः सुनियतमानन्दोत्कर्षमाप्नुयात्’ ॥ इति कौषारवश्रुतौ विहितत्वाच्च । अपिशब्दो वर्णधर्मसमुच्चयार्थः ॥ 32 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V33" data-block-id="BS_C03_S04_V33" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(466)ओं सहकारित्वेन च ओम् ॥ 03-04-33॥">(466)ओं सहकारित्वेन च ओम् ॥ 03-04-33॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V33" data-block-id="BS_C03_S04_V33" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(466)ओं सहकारित्वेन च ओम् ॥ 03-04-33॥">(466)ओं सहकारित्वेन च ओम् ॥ 03-04-33॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V33" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V33" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V33" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V33" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V33_B1" data-verse="BS_C03_S04_V33" data-block-id="BS_C03_S04_V33_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यथा राज्ञः सहकार्येव मन्त्री तथाऽप्यृते तं क्षितिपः कार्यमृच्छेत् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V33_B1" data-verse="BS_C03_S04_V33" data-block-id="BS_C03_S04_V33_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘यथा राज्ञः सहकार्येव मन्त्री तथाऽप्यृते तं क्षितिपः कार्यमृच्छेत् ।">‘यथा राज्ञः सहकार्येव मन्त्री तथाऽप्यृते तं क्षितिपः कार्यमृच्छेत् ।
">‘यथा राज्ञः सहकार्येव मन्त्री तथाऽप्यृते तं क्षितिपः कार्यमृच्छेत् ।
</span><p><span data-deva="एवं ज्ञानं कर्म विनाऽपि कार्यं सहायभूतं न विचारः कुतश्चित्’ ॥">एवं ज्ञानं कर्म विनाऽपि कार्यं सहायभूतं न विचारः कुतश्चित्’ ॥
</span><p><span data-deva="एवं ज्ञानं कर्म विनाऽपि कार्यं सहायभूतं न विचारः कुतश्चित्’ ॥
</span></p><span data-deva="इति कमठश्रुतौ सहकारित्वोक्तेश्च ।">
">एवं ज्ञानं कर्म विनाऽपि कार्यं सहायभूतं न विचारः कुतश्चित्’ ॥
</span></p><span data-deva="
इति कमठश्रुतौ सहकारित्वोक्तेश्च ।">
इति कमठश्रुतौ सहकारित्वोक्तेश्च ।</span></div>
इति कमठश्रुतौ सहकारित्वोक्तेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V33_B4" data-verse="BS_C03_S04_V33" data-block-id="BS_C03_S04_V33_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘ज्ञानान्मोक्षो भवेत्येव सर्वकार्यकृतोऽपि तु ।">‘ज्ञानान्मोक्षो भवेत्येव सर्वकार्यकृतोऽपि तु ।</span><br><span data-deva="आनन्दो ह्रसतेऽकार्याच्छुभं कृत्वा च वर्धते’">आनन्दो ह्रसतेऽकार्याच्छुभं कृत्वा च वर्धते’</span></span></span><span data-deva=" इति च ब्रह्माण्डे ॥"> इति च ब्रह्माण्डे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V33_B4" data-verse="BS_C03_S04_V33" data-block-id="BS_C03_S04_V33_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘ज्ञानान्मोक्षो भवेत्येव सर्वकार्यकृतोऽपि तु ।">‘ज्ञानान्मोक्षो भवेत्येव सर्वकार्यकृतोऽपि तु ।</span><br><span data-deva="आनन्दो ह्रसतेऽकार्याच्छुभं कृत्वा च वर्धते’">आनन्दो ह्रसतेऽकार्याच्छुभं कृत्वा च वर्धते’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्रह्माण्डे ॥"> इति च ब्रह्माण्डे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V33_B6" data-verse="BS_C03_S04_V33" data-block-id="BS_C03_S04_V33_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘सर्वदुःखनिवृत्तिश्च ज्ञानिनो निश्चितैव हि ।">‘सर्वदुःखनिवृत्तिश्च ज्ञानिनो निश्चितैव हि ।</span><br><span data-deva="उपासया कर्मभिश्च भक्त्या चानन्दचित्रता’">उपासया कर्मभिश्च भक्त्या चानन्दचित्रता’</span></span></span><span data-deva=" इति च बृहत्तन्त्रे ॥"> इति च बृहत्तन्त्रे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V33_B6" data-verse="BS_C03_S04_V33" data-block-id="BS_C03_S04_V33_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘सर्वदुःखनिवृत्तिश्च ज्ञानिनो निश्चितैव हि ।">‘सर्वदुःखनिवृत्तिश्च ज्ञानिनो निश्चितैव हि ।</span><br><span data-deva="उपासया कर्मभिश्च भक्त्या चानन्दचित्रता’">उपासया कर्मभिश्च भक्त्या चानन्दचित्रता’</span></span></span><span data-deva="इति च बृहत्तन्त्रे ॥"> इति च बृहत्तन्त्रे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V33_B8" data-verse="BS_C03_S04_V33" data-block-id="BS_C03_S04_V33_B8" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘धर्मस्वरूपचित्रत्वाद्यो यो देवमनोगतः ।">‘धर्मस्वरूपचित्रत्वाद्यो यो देवमनोगतः ।</span><br><span data-deva="स एव धर्मो विज्ञेयो न ह्येते लोकसम्मिताः’">स एव धर्मो विज्ञेयो न ह्येते लोकसम्मिताः’</span></span></span><span data-deva=" इति च पाद्मे ॥ 33 ॥"> इति च पाद्मे ॥ 33 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V33_B8" data-verse="BS_C03_S04_V33" data-block-id="BS_C03_S04_V33_B8" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘धर्मस्वरूपचित्रत्वाद्यो यो देवमनोगतः ।">‘धर्मस्वरूपचित्रत्वाद्यो यो देवमनोगतः ।</span><br><span data-deva="स एव धर्मो विज्ञेयो न ह्येते लोकसम्मिताः’">स एव धर्मो विज्ञेयो न ह्येते लोकसम्मिताः’</span></span></span><span data-deva="इति च पाद्मे ॥ 33 ॥"> इति च पाद्मे ॥ 33 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कामचाराधिकरणम् (स्तुत्यधिकरणम्) ॥ 04 ॥">॥ इति कामचाराधिकरणम् (स्तुत्यधिकरणम्) ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कामचाराधिकरणम् (स्तुत्यधिकरणम्) ॥ 04 ॥">॥ इति कामचाराधिकरणम् (स्तुत्यधिकरणम्) ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A087" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उभयलिङ्गाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A087"></span></p><h4 id="उभयलिङ्गाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AD.E0.A4.AF.E0.A4.B2.E0.A4.BF.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="उभयलिङ्गाधिकरणम्">उभयलिङ्गाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A087" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उभयलिङ्गाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A087"></span></p><h4 id="उभयलिङ्गाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AD.E0.A4.AF.E0.A4.B2.E0.A4.BF.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.89.E0.A4.AD.E0.A4.AF.E0.A4.B2.E0.A4.BF.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="उभयलिङ्गाधिकरणम्">उभयलिङ्गाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V34" data-block-id="BS_C03_S04_V34" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(467)ओं सर्वथाऽपितु त एवोभयलिङ्गात् ओम् ॥ 03-04-34 ॥">(467)ओं सर्वथाऽपितु त एवोभयलिङ्गात् ओम् ॥ 03-04-34 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V34" data-block-id="BS_C03_S04_V34" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(467)ओं सर्वथाऽपितु त एवोभयलिङ्गात् ओम् ॥ 03-04-34 ॥">(467)ओं सर्वथाऽपितु त एवोभयलिङ्गात् ओम् ॥ 03-04-34 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V34" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V34" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V34" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V34" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V34_B1" data-verse="BS_C03_S04_V34" data-block-id="BS_C03_S04_V34_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वप्रकारेणोत्साहेऽपि ये ज्ञानयोग्यास्त एव ज्ञानं प्राप्नुवन्ति नान्ये ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V34_B1" data-verse="BS_C03_S04_V34" data-block-id="BS_C03_S04_V34_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वप्रकारेणोत्साहेऽपि ये ज्ञानयोग्यास्त एव ज्ञानं प्राप्नुवन्ति नान्ये ।">सर्वप्रकारेणोत्साहेऽपि ये ज्ञानयोग्यास्त एव ज्ञानं प्राप्नुवन्ति नान्ये ।
">सर्वप्रकारेणोत्साहेऽपि ये ज्ञानयोग्यास्त एव ज्ञानं प्राप्नुवन्ति नान्ये ।
</span><p><span data-deva="‘य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः’(छां.उ.८.७.३)">‘य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः’(छां.उ.८.७.३)
</span><p><span data-deva="‘य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः’(छां.उ.८.७.३)
</span></p><span data-deva="इति श्रुत्याऽऽचार्योपदेशसाम्येऽपि विरोचनो विपरीतज्ञानमापेन्द्रः सम्यज्ज्ञानमित्युभयविधलिङ्गात् ॥ 34 ॥">
">‘य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः’(छां.उ.८.७.३)
</span></p><span data-deva="
इति श्रुत्याऽऽचार्योपदेशसाम्येऽपि विरोचनो विपरीतज्ञानमापेन्द्रः सम्यज्ज्ञानमित्युभयविधलिङ्गात् ॥ 34 ॥">
इति श्रुत्याऽऽचार्योपदेशसाम्येऽपि विरोचनो विपरीतज्ञानमापेन्द्रः सम्यज्ज्ञानमित्युभयविधलिङ्गात् ॥ 34 ॥</span></div>
इति श्रुत्याऽऽचार्योपदेशसाम्येऽपि विरोचनो विपरीतज्ञानमापेन्द्रः सम्यज्ज्ञानमित्युभयविधलिङ्गात् ॥ 34 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,136: Line 3,829:
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V37" data-block-id="BS_C03_S04_V37" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(470)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-04-37 ॥">(470)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-04-37 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V37" data-block-id="BS_C03_S04_V37" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(470)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-04-37 ॥">(470)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-04-37 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V37" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V37" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V37" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V37" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V37_B1" data-verse="BS_C03_S04_V37" data-block-id="BS_C03_S04_V37_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘असुरा आसुरेणैव स्वभावेन च कर्मणा । ">‘असुरा आसुरेणैव स्वभावेन च कर्मणा । </span><br><span data-deva=" ज्ञानेन विपरीतेन तमो यान्ति विनिश्चयात् ॥"> ज्ञानेन विपरीतेन तमो यान्ति विनिश्चयात् ॥</span><br><span data-deva="देवा दैवस्वभावेन कर्मणा चाप्यसंशयम् । ">देवा दैवस्वभावेन कर्मणा चाप्यसंशयम् । </span><br><span data-deva=" सम्यज्ज्ञानेन परमां गतिं गच्छन्ति वैष्णवीम् ॥"> सम्यज्ज्ञानेन परमां गतिं गच्छन्ति वैष्णवीम् ॥</span><br><span data-deva="नानयोरन्यथाभावः कदाचित् क्वापि विद्यते । ">नानयोरन्यथाभावः कदाचित् क्वापि विद्यते । </span><br><span data-deva=" मानुषा मिश्रमतयो विमिश्रगतयोऽपि च’"> मानुषा मिश्रमतयो विमिश्रगतयोऽपि च’</span></span></span><span data-deva=" इति स्कान्दे ॥ 37 ॥"> इति स्कान्दे ॥ 37 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V37_B1" data-verse="BS_C03_S04_V37" data-block-id="BS_C03_S04_V37_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘असुरा आसुरेणैव स्वभावेन च कर्मणा ।">‘असुरा आसुरेणैव स्वभावेन च कर्मणा । </span><br><span data-deva="ज्ञानेन विपरीतेन तमो यान्ति विनिश्चयात् ॥"> ज्ञानेन विपरीतेन तमो यान्ति विनिश्चयात् ॥</span><br><span data-deva="देवा दैवस्वभावेन कर्मणा चाप्यसंशयम् ।">देवा दैवस्वभावेन कर्मणा चाप्यसंशयम् । </span><br><span data-deva="सम्यज्ज्ञानेन परमां गतिं गच्छन्ति वैष्णवीम् ॥"> सम्यज्ज्ञानेन परमां गतिं गच्छन्ति वैष्णवीम् ॥</span><br><span data-deva="नानयोरन्यथाभावः कदाचित् क्वापि विद्यते ।">नानयोरन्यथाभावः कदाचित् क्वापि विद्यते । </span><br><span data-deva="मानुषा मिश्रमतयो विमिश्रगतयोऽपि च’"> मानुषा मिश्रमतयो विमिश्रगतयोऽपि च’</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे ॥ 37 ॥"> इति स्कान्दे ॥ 37 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V38" data-block-id="BS_C03_S04_V38" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(471)ओं विशेषानुग्रहं च ओम् ॥ 03-04-38 ॥">(471)ओं विशेषानुग्रहं च ओम् ॥ 03-04-38 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V38" data-block-id="BS_C03_S04_V38" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(471)ओं विशेषानुग्रहं च ओम् ॥ 03-04-38 ॥">(471)ओं विशेषानुग्रहं च ओम् ॥ 03-04-38 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V38" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V38" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V38" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V38" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V38_B1" data-verse="BS_C03_S04_V38" data-block-id="BS_C03_S04_V38_B1" style="position: relative;"><span data-deva="शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन्नन्यमन्यमतिनेनीयमानः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V38_B1" data-verse="BS_C03_S04_V38" data-block-id="BS_C03_S04_V38_B1" style="position: relative;"><span data-deva="शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन्नन्यमन्यमतिनेनीयमानः । एधमानद्विडुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान्’(ऋ.सं.६.४७.१६)">शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन्नन्यमन्यमतिनेनीयमानः ।
एधमानद्विडुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान्’(ऋ.सं.६.४७.१६)">शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन्नन्यमन्यमतिनेनीयमानः ।
एधमानद्विडुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान्’(ऋ.सं.६.४७.१६)</span></div>
एधमानद्विडुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान्’(ऋ.सं.६.४७.१६)</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V38_B3" data-verse="BS_C03_S04_V38" data-block-id="BS_C03_S04_V38_B3" style="position: relative;"><span data-deva="इति विशेषानुग्रहं च दर्शयति देवेषु परमेश्वरस्य।">इति विशेषानुग्रहं च दर्शयति देवेषु परमेश्वरस्य।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V38_B3" data-verse="BS_C03_S04_V38" data-block-id="BS_C03_S04_V38_B3" style="position: relative;"><span data-deva="इति विशेषानुग्रहं च दर्शयति देवेषु परमेश्वरस्य।">इति विशेषानुग्रहं च दर्शयति देवेषु परमेश्वरस्य।</span></div>
Line 4,158: Line 3,850:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V40_B3" data-verse="BS_C03_S04_V40" data-block-id="BS_C03_S04_V40_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘नासुराणां दैवं रूपं न देवानामासुरं न चोभयं मनुष्याणां यो यद्रूपः स तद्रूपो निसर्गो ह्येष भवति’ इत्यतद्रूपत्वश्रुतेः ।">‘नासुराणां दैवं रूपं न देवानामासुरं न चोभयं मनुष्याणां यो यद्रूपः स तद्रूपो निसर्गो ह्येष भवति’ इत्यतद्रूपत्वश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V40_B3" data-verse="BS_C03_S04_V40" data-block-id="BS_C03_S04_V40_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘नासुराणां दैवं रूपं न देवानामासुरं न चोभयं मनुष्याणां यो यद्रूपः स तद्रूपो निसर्गो ह्येष भवति’ इत्यतद्रूपत्वश्रुतेः ।">‘नासुराणां दैवं रूपं न देवानामासुरं न चोभयं मनुष्याणां यो यद्रूपः स तद्रूपो निसर्गो ह्येष भवति’ इत्यतद्रूपत्वश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V40_B4" data-verse="BS_C03_S04_V40" data-block-id="BS_C03_S04_V40_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘तं भूतिरिति देवा उपासाञ्चक्रिरे ते बभूवुस्तस्माद्धाऽप्येतर्हि सुप्तो भूर्भूरित्येव प्रशस्वित्यभूतिरित्यसुरासेते ह पराबभूवुः’(ऐ.आ.२.१.८) इति देवासुराणां भावाभावश्रुतेश्च ।">‘तं भूतिरिति देवा उपासाञ्चक्रिरे ते बभूवुस्तस्माद्धाऽप्येतर्हि सुप्तो भूर्भूरित्येव प्रशस्वित्यभूतिरित्यसुरासेते ह पराबभूवुः’(ऐ.आ.२.१.८) इति देवासुराणां भावाभावश्रुतेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V40_B4" data-verse="BS_C03_S04_V40" data-block-id="BS_C03_S04_V40_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘तं भूतिरिति देवा उपासाञ्चक्रिरे ते बभूवुस्तस्माद्धाऽप्येतर्हि सुप्तो भूर्भूरित्येव प्रशस्वित्यभूतिरित्यसुरासेते ह पराबभूवुः’(ऐ.आ.२.१.८) इति देवासुराणां भावाभावश्रुतेश्च ।">‘तं भूतिरिति देवा उपासाञ्चक्रिरे ते बभूवुस्तस्माद्धाऽप्येतर्हि सुप्तो भूर्भूरित्येव प्रशस्वित्यभूतिरित्यसुरासेते ह पराबभूवुः’(ऐ.आ.२.१.८) इति देवासुराणां भावाभावश्रुतेश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V40_B6" data-verse="BS_C03_S04_V40" data-block-id="BS_C03_S04_V40_B6" style="position: relative;"><span data-deva="देवानां भूतिरित्येव मनो विष्णौ स्वभावतः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V40_B6" data-verse="BS_C03_S04_V40" data-block-id="BS_C03_S04_V40_B6" style="position: relative;"><span data-deva="देवानां भूतिरित्येव मनो विष्णौ स्वभावतः । असुराणामभूतित्वेनैतन्नेयमतोऽन्यथा ॥">देवानां भूतिरित्येव मनो विष्णौ स्वभावतः ।
असुराणामभूतित्वेनैतन्नेयमतोऽन्यथा ॥">देवानां भूतिरित्येव मनो विष्णौ स्वभावतः ।
असुराणामभूतित्वेनैतन्नेयमतोऽन्यथा ॥</span></div>
असुराणामभूतित्वेनैतन्नेयमतोऽन्यथा ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V40_B7" data-verse="BS_C03_S04_V40" data-block-id="BS_C03_S04_V40_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chadhyatma-id"><span data-deva="‘देवाः शापाभिभूतत्वात् प्रह्लादाद्या बभूविरे ।">‘देवाः शापाभिभूतत्वात् प्रह्लादाद्या बभूविरे ।</span><br><span data-deva="अतः सुगतिरेतेषां नान्यथा व्यत्ययो भवेत्’">अतः सुगतिरेतेषां नान्यथा व्यत्ययो भवेत्’</span></span></span><span data-deva=" इति चाध्यात्मे ॥ 40 ॥"> इति चाध्यात्मे ॥ 40 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V40_B7" data-verse="BS_C03_S04_V40" data-block-id="BS_C03_S04_V40_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chadhyatma-id"><span data-deva="‘देवाः शापाभिभूतत्वात् प्रह्लादाद्या बभूविरे ।">‘देवाः शापाभिभूतत्वात् प्रह्लादाद्या बभूविरे ।</span><br><span data-deva="अतः सुगतिरेतेषां नान्यथा व्यत्ययो भवेत्’">अतः सुगतिरेतेषां नान्यथा व्यत्ययो भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति चाध्यात्मे ॥ 40 ॥"> इति चाध्यात्मे ॥ 40 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उभयलिङ्गाधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति उभयलिङ्गाधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उभयलिङ्गाधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति उभयलिङ्गाधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A088" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अधिकारिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A088"></span></p><h4 id="अधिकारिकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अधिकारिकाधिकरणम्">अधिकारिकाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A088" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अधिकारिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A088"></span></p><h4 id="अधिकारिकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अधिकारिकाधिकरणम्">अधिकारिकाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V41" data-block-id="BS_C03_S04_V41" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(474)ओं न चाधिकारिकमपि पतनानुमानात् तदयोगात् ओम् ॥ 03-04-41 ॥">(474)ओं न चाधिकारिकमपि पतनानुमानात् तदयोगात् ओम् ॥ 03-04-41 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V41" data-block-id="BS_C03_S04_V41" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(474)ओं न चाधिकारिकमपि पतनानुमानात् तदयोगात् ओम् ॥ 03-04-41 ॥">(474)ओं न चाधिकारिकमपि पतनानुमानात् तदयोगात् ओम् ॥ 03-04-41 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V41" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V41" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V41" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V41" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V41_B1" data-verse="BS_C03_S04_V41" data-block-id="BS_C03_S04_V41_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च परमात्मैश्वर्यादिकमाकाङ्क्ष्‍यम्, ब्रह्मादीनामपि नाकाङ्क्षयं, किमुपरस्येति सूचयितुमपिशब्दः । चशब्दस्तु ज्ञानार्थीनां पूर्वोक्तादित्थम्भावान्तरसूचकः । अयोग्यमारोढुं प्रयतन् प्रपतन् हि दृश्यते । एवमयोगस्य परमात्मैश्वर्यस्य ब्रह्मादिपदस्य चाकाङ्क्षायां पतनमनुमीयते ।">न च परमात्मैश्वर्यादिकमाकाङ्क्ष्‍यम्, ब्रह्मादीनामपि नाकाङ्क्षयं, किमुपरस्येति सूचयितुमपिशब्दः । चशब्दस्तु ज्ञानार्थीनां पूर्वोक्तादित्थम्भावान्तरसूचकः । अयोग्यमारोढुं प्रयतन् प्रपतन् हि दृश्यते । एवमयोगस्य परमात्मैश्वर्यस्य ब्रह्मादिपदस्य चाकाङ्क्षायां पतनमनुमीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V41_B1" data-verse="BS_C03_S04_V41" data-block-id="BS_C03_S04_V41_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च परमात्मैश्वर्यादिकमाकाङ्क्ष्‍यम्, ब्रह्मादीनामपि नाकाङ्क्षयं, किमुपरस्येति सूचयितुमपिशब्दः । चशब्दस्तु ज्ञानार्थीनां पूर्वोक्तादित्थम्भावान्तरसूचकः । अयोग्यमारोढुं प्रयतन् प्रपतन् हि दृश्यते । एवमयोगस्य परमात्मैश्वर्यस्य ब्रह्मादिपदस्य चाकाङ्क्षायां पतनमनुमीयते ।">न च परमात्मैश्वर्यादिकमाकाङ्क्ष्‍यम्, ब्रह्मादीनामपि नाकाङ्क्षयं, किमुपरस्येति सूचयितुमपिशब्दः । चशब्दस्तु ज्ञानार्थीनां पूर्वोक्तादित्थम्भावान्तरसूचकः । अयोग्यमारोढुं प्रयतन् प्रपतन् हि दृश्यते । एवमयोगस्य परमात्मैश्वर्यस्य ब्रह्मादिपदस्य चाकाङ्क्षायां पतनमनुमीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V41_B2" data-verse="BS_C03_S04_V41" data-block-id="BS_C03_S04_V41_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘न देवपदमन्विच्छेत् कुत एव हरेर्गुणान् ।">‘न देवपदमन्विच्छेत् कुत एव हरेर्गुणान् ।</span><br><span data-deva="इच्छन् पतति पूर्वस्मादधस्ताद्यत्र नोत्थितिः’">इच्छन् पतति पूर्वस्मादधस्ताद्यत्र नोत्थितिः’</span></span></span><span data-deva=" इति ब्रह्माण्डे ।"> इति ब्रह्माण्डे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V41_B2" data-verse="BS_C03_S04_V41" data-block-id="BS_C03_S04_V41_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘न देवपदमन्विच्छेत् कुत एव हरेर्गुणान् ।">‘न देवपदमन्विच्छेत् कुत एव हरेर्गुणान् ।</span><br><span data-deva="इच्छन् पतति पूर्वस्मादधस्ताद्यत्र नोत्थितिः’">इच्छन् पतति पूर्वस्मादधस्ताद्यत्र नोत्थितिः’</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्माण्डे ।"> इति ब्रह्माण्डे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V41_B4" data-verse="BS_C03_S04_V41" data-block-id="BS_C03_S04_V41_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘स्वकीयमिच्छमानं तु राजाद्याः पातयन्ति हि ।">‘स्वकीयमिच्छमानं तु राजाद्याः पातयन्ति हि ।</span><br><span data-deva=" एवमेव सुराद्याश्च हरिश्च स्वपदेच्छुकम्’ ॥ इत्याद्यनुमानरूपवाक्याच्च ।।"> एवमेव सुराद्याश्च हरिश्च स्वपदेच्छुकम्’ ॥ इत्याद्यनुमानरूपवाक्याच्च ।।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V41_B4" data-verse="BS_C03_S04_V41" data-block-id="BS_C03_S04_V41_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘स्वकीयमिच्छमानं तु राजाद्याः पातयन्ति हि ।">‘स्वकीयमिच्छमानं तु राजाद्याः पातयन्ति हि ।</span><br><span data-deva="एवमेव सुराद्याश्च हरिश्च स्वपदेच्छुकम्’ ॥ इत्याद्यनुमानरूपवाक्याच्च ।।"> एवमेव सुराद्याश्च हरिश्च स्वपदेच्छुकम्’ ॥ इत्याद्यनुमानरूपवाक्याच्च ।।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V41_B7" data-verse="BS_C03_S04_V41" data-block-id="BS_C03_S04_V41_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="‘मायाभिरुत्सिसृप्सत इन्द्र द्यामारुरुक्षत ।">‘मायाभिरुत्सिसृप्सत इन्द्र द्यामारुरुक्षत ।</span><br><span data-deva="अवदस्यूँरधूनुथाः’(ऋ.सं.८.१४.१४)">अवदस्यूँरधूनुथाः’(ऋ.सं.८.१४.१४)</span></span></span><span data-deva=" इति च श्रुतिः॥"> इति च श्रुतिः॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V41_B7" data-verse="BS_C03_S04_V41" data-block-id="BS_C03_S04_V41_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="‘मायाभिरुत्सिसृप्सत इन्द्र द्यामारुरुक्षत ।">‘मायाभिरुत्सिसृप्सत इन्द्र द्यामारुरुक्षत ।</span><br><span data-deva="अवदस्यूँरधूनुथाः’(ऋ.सं.८.१४.१४)">अवदस्यूँरधूनुथाः’(ऋ.सं.८.१४.१४)</span></span></span><span data-deva="इति च श्रुतिः॥"> इति च श्रुतिः॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V42" data-block-id="BS_C03_S04_V42" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(475)ओम् उपपूर्वमपीत्येके भावशमनवत् तदुक्तम् ओम् ॥ 03-04-42 ॥">(475)ओम् उपपूर्वमपीत्येके भावशमनवत् तदुक्तम् ओम् ॥ 03-04-42 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V42" data-block-id="BS_C03_S04_V42" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(475)ओम् उपपूर्वमपीत्येके भावशमनवत् तदुक्तम् ओम् ॥ 03-04-42 ॥">(475)ओम् उपपूर्वमपीत्येके भावशमनवत् तदुक्तम् ओम् ॥ 03-04-42 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V42" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V42" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V42" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V42" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V42_B1" data-verse="BS_C03_S04_V42" data-block-id="BS_C03_S04_V42_B1" style="position: relative;"><span data-deva="उपदेवपदं च नापेक्षमित्येके । भावशमनवत्, ऋष्टिपदवदेव । तच्चोक्तमिन्द्रद्युम्नश्रुतौ –‘अथ यथर्षीन् प्रजापतीन् नाकाङ्क्षेदेवं न गन्धर्वान् न विद्याधरान् न सिद्धान्’ इति।">उपदेवपदं च नापेक्षमित्येके । भावशमनवत्, ऋष्टिपदवदेव । तच्चोक्तमिन्द्रद्युम्नश्रुतौ –‘अथ यथर्षीन् प्रजापतीन् नाकाङ्क्षेदेवं न गन्धर्वान् न विद्याधरान् न सिद्धान्’ इति।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V42_B1" data-verse="BS_C03_S04_V42" data-block-id="BS_C03_S04_V42_B1" style="position: relative;"><span data-deva="उपदेवपदं च नापेक्षमित्येके । भावशमनवत्, ऋष्टिपदवदेव । तच्चोक्तमिन्द्रद्युम्नश्रुतौ –‘अथ यथर्षीन् प्रजापतीन् नाकाङ्क्षेदेवं न गन्धर्वान् न विद्याधरान् न सिद्धान्’ इति।">उपदेवपदं च नापेक्षमित्येके । भावशमनवत्, ऋष्टिपदवदेव । तच्चोक्तमिन्द्रद्युम्नश्रुतौ –‘अथ यथर्षीन् प्रजापतीन् नाकाङ्क्षेदेवं न गन्धर्वान् न विद्याधरान् न सिद्धान्’ इति।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V42_B3" data-verse="BS_C03_S04_V42" data-block-id="BS_C03_S04_V42_B3" style="position: relative;"><span data-deva="बृहत्संहितायां च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V42_B3" data-verse="BS_C03_S04_V42" data-block-id="BS_C03_S04_V42_B3" style="position: relative;"><span data-deva="बृहत्संहितायां च –">बृहत्संहितायां च –
">बृहत्संहितायां च –
</span><p><span data-deva="‘न दैवानभिकाङ्क्षेत कुत एव हरेर्गुणान् । प्राजापत्यान् न चार्षांश्च गान्धर्वादीनपि क्वचित् ॥">‘न दैवानभिकाङ्क्षेत कुत एव हरेर्गुणान् ।
</span><p><span data-deva="‘न दैवानभिकाङ्क्षेत कुत एव हरेर्गुणान् ।
प्राजापत्यान् न चार्षांश्च गान्धर्वादीनपि क्वचित् ॥
प्राजापत्यान् न चार्षांश्च गान्धर्वादीनपि क्वचित् ॥
">‘न दैवानभिकाङ्क्षेत कुत एव हरेर्गुणान् ।
</span></p><span data-deva="ऋष्यादिषु विशेषे तु दोषो नैवाविशेषतः’ ॥ इति विशेषदर्शनार्थमेक इत्युक्तम् ॥ 42 ॥">
प्राजापत्यान् न चार्षांश्च गान्धर्वादीनपि क्वचित् ॥
</span></p><span data-deva="
ऋष्यादिषु विशेषे तु दोषो नैवाविशेषतः’ ॥ इति विशेषदर्शनार्थमेक इत्युक्तम् ॥ 42 ॥">
ऋष्यादिषु विशेषे तु दोषो नैवाविशेषतः’ ॥ इति विशेषदर्शनार्थमेक इत्युक्तम् ॥ 42 ॥</span></div>
ऋष्यादिषु विशेषे तु दोषो नैवाविशेषतः’ ॥ इति विशेषदर्शनार्थमेक इत्युक्तम् ॥ 42 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,188: Line 3,875:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V43" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V43" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V43" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V43" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V43_B1" data-verse="BS_C03_S04_V43" data-block-id="BS_C03_S04_V43_B1" style="position: relative;"><span data-deva="देवर्षिगन्धर्वादिपदेभ्योऽन्यत्र शुभविषय आकाङ्क्षायामनाकाङ्क्षायां च न पतनम् ।">देवर्षिगन्धर्वादिपदेभ्योऽन्यत्र शुभविषय आकाङ्क्षायामनाकाङ्क्षायां च न पतनम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V43_B1" data-verse="BS_C03_S04_V43" data-block-id="BS_C03_S04_V43_B1" style="position: relative;"><span data-deva="देवर्षिगन्धर्वादिपदेभ्योऽन्यत्र शुभविषय आकाङ्क्षायामनाकाङ्क्षायां च न पतनम् ।">देवर्षिगन्धर्वादिपदेभ्योऽन्यत्र शुभविषय आकाङ्क्षायामनाकाङ्क्षायां च न पतनम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V43_B2" data-verse="BS_C03_S04_V43" data-block-id="BS_C03_S04_V43_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="‘देवर्षिगन्धर्वाणां पदाकाङ्क्षी पतेत् ध्रुवम् ।">‘देवर्षिगन्धर्वाणां पदाकाङ्क्षी पतेत् ध्रुवम् ।</span><br><span data-deva="अन्यत्र शुभमाकाङ्क्षन् न पतेदविरोधतः’">अन्यत्र शुभमाकाङ्क्षन् न पतेदविरोधतः’</span></span></span><span data-deva=" इति स्मृतेः ॥"> इति स्मृतेः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V43_B2" data-verse="BS_C03_S04_V43" data-block-id="BS_C03_S04_V43_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="‘देवर्षिगन्धर्वाणां पदाकाङ्क्षी पतेत् ध्रुवम् ।">‘देवर्षिगन्धर्वाणां पदाकाङ्क्षी पतेत् ध्रुवम् ।</span><br><span data-deva="अन्यत्र शुभमाकाङ्क्षन् न पतेदविरोधतः’">अन्यत्र शुभमाकाङ्क्षन् न पतेदविरोधतः’</span></span></span><span data-deva="इति स्मृतेः ॥"> इति स्मृतेः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V43_B4" data-verse="BS_C03_S04_V43" data-block-id="BS_C03_S04_V43_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘नानात्वमेव कामानां नाकामः क्व च दृश्यते ।">‘नानात्वमेव कामानां नाकामः क्व च दृश्यते ।</span><br><span data-deva="अतोऽविरुद्धकामः स्यादकामस्तेन भण्यते’ इत्याचाराच्च ॥ 43 ॥">अतोऽविरुद्धकामः स्यादकामस्तेन भण्यते’ इत्याचाराच्च ॥ 43 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V43_B4" data-verse="BS_C03_S04_V43" data-block-id="BS_C03_S04_V43_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘नानात्वमेव कामानां नाकामः क्व च दृश्यते ।">‘नानात्वमेव कामानां नाकामः क्व च दृश्यते ।</span><br><span data-deva="अतोऽविरुद्धकामः स्यादकामस्तेन भण्यते’ इत्याचाराच्च ॥ 43 ॥">अतोऽविरुद्धकामः स्यादकामस्तेन भण्यते’ इत्याचाराच्च ॥ 43 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आधिकारिकाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति आधिकारिकाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आधिकारिकाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति आधिकारिकाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A089" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="फलश्रुत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A089"></span></p><h4 id="फलश्रुत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="फलश्रुत्यधिकरणम्">फलश्रुत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A089" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="फलश्रुत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A089"></span></p><h4 id="फलश्रुत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="फलश्रुत्यधिकरणम्">फलश्रुत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V44" data-block-id="BS_C03_S04_V44" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(477)ओं स्वामिनः फलश्रुतेरित्यात्रेयः ओम् ॥ 03-04-44 ॥">(477)ओं स्वामिनः फलश्रुतेरित्यात्रेयः ओम् ॥ 03-04-44 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V44" data-block-id="BS_C03_S04_V44" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(477)ओं स्वामिनः फलश्रुतेरित्यात्रेयः ओम् ॥ 03-04-44 ॥">(477)ओं स्वामिनः फलश्रुतेरित्यात्रेयः ओम् ॥ 03-04-44 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V44" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V44" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V44" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V44" style="position: relative;">
Line 4,205: Line 3,892:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V46" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V46" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V46" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V46" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V46_B1" data-verse="BS_C03_S04_V46" data-block-id="BS_C03_S04_V46_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तृतीयः स्वपक्षः । देवानां ज्ञापनादिकर्मणि सहकार्यान्तरत्वेन प्रजा विधीयन्ते । यथा प्रजावतो राज्ञः प्रजाः सहकारित्वेन विधीयन्ते । यथावाऽऽचार्यस्य शिष्याः ।">तृतीयः स्वपक्षः । देवानां ज्ञापनादिकर्मणि सहकार्यान्तरत्वेन प्रजा विधीयन्ते । यथा प्रजावतो राज्ञः प्रजाः सहकारित्वेन विधीयन्ते । यथावाऽऽचार्यस्य शिष्याः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V46_B1" data-verse="BS_C03_S04_V46" data-block-id="BS_C03_S04_V46_B1" style="position: relative;"><span data-deva="तृतीयः स्वपक्षः । देवानां ज्ञापनादिकर्मणि सहकार्यान्तरत्वेन प्रजा विधीयन्ते । यथा प्रजावतो राज्ञः प्रजाः सहकारित्वेन विधीयन्ते । यथावाऽऽचार्यस्य शिष्याः ।">तृतीयः स्वपक्षः । देवानां ज्ञापनादिकर्मणि सहकार्यान्तरत्वेन प्रजा विधीयन्ते । यथा प्रजावतो राज्ञः प्रजाः सहकारित्वेन विधीयन्ते । यथावाऽऽचार्यस्य शिष्याः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V46_B2" data-verse="BS_C03_S04_V46" data-block-id="BS_C03_S04_V46_B2" style="position: relative;"><span data-deva="वाराहे च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V46_B2" data-verse="BS_C03_S04_V46" data-block-id="BS_C03_S04_V46_B2" style="position: relative;"><span data-deva="वाराहे च –">वाराहे च –
">वाराहे च –
</span><p><span data-deva="‘ज्ञानादिदानं देवानां विष्णुना साधु चोदितम् । वेदे च तेषां विहितं तत्राचार्यो महत्तरः ॥ विहितः सहकारित्वे सहकार्यन्तरं प्रजाः । पातृत्वेन यथा राज्ञो यथा शिष्या गुरोरपि ॥ तस्माच्छ्रुतं फलं तासामाचार्याणां महत्तरम् ।">‘ज्ञानादिदानं देवानां विष्णुना साधु चोदितम् ।
</span><p><span data-deva="‘ज्ञानादिदानं देवानां विष्णुना साधु चोदितम् ।
वेदे च तेषां विहितं तत्राचार्यो महत्तरः ॥
वेदे च तेषां विहितं तत्राचार्यो महत्तरः ॥
विहितः सहकारित्वे सहकार्यन्तरं प्रजाः ।
विहितः सहकारित्वे सहकार्यन्तरं प्रजाः ।
पातृत्वेन यथा राज्ञो यथा शिष्या गुरोरपि ॥
पातृत्वेन यथा राज्ञो यथा शिष्या गुरोरपि ॥
तस्माच्छ्रुतं फलं तासामाचार्याणां महत्तरम् ।
तस्माच्छ्रुतं फलं तासामाचार्याणां महत्तरम् ।
">‘ज्ञानादिदानं देवानां विष्णुना साधु चोदितम् ।
</span></p><span data-deva="ततो महत्तरं प्रोक्तं देवानामुत्तरोत्तरम्’ ॥ इति ॥ 46 ॥">
वेदे च तेषां विहितं तत्राचार्यो महत्तरः ॥
विहितः सहकारित्वे सहकार्यन्तरं प्रजाः ।
पातृत्वेन यथा राज्ञो यथा शिष्या गुरोरपि ॥
तस्माच्छ्रुतं फलं तासामाचार्याणां महत्तरम् ।
</span></p><span data-deva="
ततो महत्तरं प्रोक्तं देवानामुत्तरोत्तरम्’ ॥ इति ॥ 46 ॥">
ततो महत्तरं प्रोक्तं देवानामुत्तरोत्तरम्’ ॥ इति ॥ 46 ॥</span></div>
ततो महत्तरं प्रोक्तं देवानामुत्तरोत्तरम्’ ॥ इति ॥ 46 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति फलश्रुत्यधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति फलश्रुत्यधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति फलश्रुत्यधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति फलश्रुत्यधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A090" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कृत्स्नभावाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A090"></span></p><h4 id="कृत्स्नभावाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कृत्स्नभावाधिकरणम्">कृत्स्नभावाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A090" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कृत्स्नभावाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A090"></span></p><h4 id="कृत्स्नभावाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.95.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कृत्स्नभावाधिकरणम्">कृत्स्नभावाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V47" data-block-id="BS_C03_S04_V47" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(480)ओं कृत्स्नभावात् तु गृहिणोपसंहारः ओम् ॥ 03-04-47 ॥">(480)ओं कृत्स्नभावात् तु गृहिणोपसंहारः ओम् ॥ 03-04-47 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V47" data-block-id="BS_C03_S04_V47" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(480)ओं कृत्स्नभावात् तु गृहिणोपसंहारः ओम् ॥ 03-04-47 ॥">(480)ओं कृत्स्नभावात् तु गृहिणोपसंहारः ओम् ॥ 03-04-47 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V47" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V47" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V47" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V47" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V47_B1" data-verse="BS_C03_S04_V47" data-block-id="BS_C03_S04_V47_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘कुटुम्बे शुचौ देशे स्वाध्यायमधीयानो धार्मिकान् विदधत्’ इत्युक्त्वा ‘न च पुनरावर्तते न च पुनरावर्तते’(छां.उ.८.१४) इति गृहिणोपसंहारः क्रियते । तस्माद् गृहस्तस्यैवोत्तमत्वम्&nbsp;? इति न वाच्यम् । यतः कृत्स्नगृहस्थान् देवानपेक्ष्यैवोपसंहारः क्रियते ।">‘कुटुम्बे शुचौ देशे स्वाध्यायमधीयानो धार्मिकान् विदधत्’ इत्युक्त्वा  ‘न च पुनरावर्तते न च पुनरावर्तते’(छां.उ.८.१४) इति गृहिणोपसंहारः क्रियते । तस्माद् गृहस्तस्यैवोत्तमत्वम्&nbsp;? इति न वाच्यम् । यतः कृत्स्नगृहस्थान् देवानपेक्ष्यैवोपसंहारः क्रियते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V47_B1" data-verse="BS_C03_S04_V47" data-block-id="BS_C03_S04_V47_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘कुटुम्बे शुचौ देशे स्वाध्यायमधीयानो धार्मिकान् विदधत्’ इत्युक्त्वा ‘न च पुनरावर्तते न च पुनरावर्तते’(छां.उ.८.१४) इति गृहिणोपसंहारः क्रियते । तस्माद् गृहस्तस्यैवोत्तमत्वम्&nbsp;? इति न वाच्यम् । यतः कृत्स्नगृहस्थान् देवानपेक्ष्यैवोपसंहारः क्रियते ।">‘कुटुम्बे शुचौ देशे स्वाध्यायमधीयानो धार्मिकान् विदधत्’ इत्युक्त्वा  ‘न च पुनरावर्तते न च पुनरावर्तते’(छां.उ.८.१४) इति गृहिणोपसंहारः क्रियते । तस्माद् गृहस्तस्यैवोत्तमत्वम्&nbsp;? इति न वाच्यम् । यतः कृत्स्नगृहस्थान् देवानपेक्ष्यैवोपसंहारः क्रियते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V47_B5" data-verse="BS_C03_S04_V47" data-block-id="BS_C03_S04_V47_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘कृत्स्ना ह्येते गृहिणो देवाः कृत्स्ना एते यतयोऽत एषां न पुत्रा दायमुपयन्ति न चैते गृहान् विसृजन्त्यरागा अद्वेषा अलोभाः सर्वभोगाः सर्वज्ञाः सर्वकर्तारः’ इति पौत्रायणश्रुतिः ॥ 47 ॥">‘कृत्स्ना ह्येते गृहिणो देवाः कृत्स्ना एते यतयोऽत एषां न पुत्रा दायमुपयन्ति न चैते गृहान् विसृजन्त्यरागा अद्वेषा अलोभाः सर्वभोगाः सर्वज्ञाः सर्वकर्तारः’ इति पौत्रायणश्रुतिः ॥ 47 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V47_B5" data-verse="BS_C03_S04_V47" data-block-id="BS_C03_S04_V47_B5" style="position: relative;"><span data-deva="‘कृत्स्ना ह्येते गृहिणो देवाः कृत्स्ना एते यतयोऽत एषां न पुत्रा दायमुपयन्ति न चैते गृहान् विसृजन्त्यरागा अद्वेषा अलोभाः सर्वभोगाः सर्वज्ञाः सर्वकर्तारः’ इति पौत्रायणश्रुतिः ॥ 47 ॥">‘कृत्स्ना ह्येते गृहिणो देवाः कृत्स्ना एते यतयोऽत एषां न पुत्रा दायमुपयन्ति न चैते गृहान् विसृजन्त्यरागा अद्वेषा अलोभाः सर्वभोगाः सर्वज्ञाः सर्वकर्तारः’ इति पौत्रायणश्रुतिः ॥ 47 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,234: Line 3,914:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कृत्स्नभावाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति कृत्स्नभावाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति कृत्स्नभावाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति कृत्स्नभावाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A091" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनाविष्काराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A091"></span></p><h4 id="अनाविष्काराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनाविष्काराधिकरणम्">अनाविष्काराधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A091" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनाविष्काराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A091"></span></p><h4 id="अनाविष्काराधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनाविष्काराधिकरणम्">अनाविष्काराधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V49" data-block-id="BS_C03_S04_V49" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(482)ओम् अनाविष्कुर्वन्नन्वयात् ओम् ॥ 49-482 ॥">(482)ओम् अनाविष्कुर्वन्नन्वयात् ओम् ॥ 49-482 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V49" data-block-id="BS_C03_S04_V49" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(482)ओम् अनाविष्कुर्वन्नन्वयात् ओम् ॥ 49-482 ॥">(482)ओम् अनाविष्कुर्वन्नन्वयात् ओम् ॥ 49-482 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V49" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V49" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V49" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V49" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V49_B1" data-verse="BS_C03_S04_V49" data-block-id="BS_C03_S04_V49_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतां विद्यामदीत्य ब्रह्मदर्शी वाव भवति । स एतां मनुष्येषु विब्रूयात् । यथा यथा ह वै ब्रूयात् तथा तथाऽधिको भवति’ । इति माठरश्रुतौ विद्यादानं श्रूयते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V49_B1" data-verse="BS_C03_S04_V49" data-block-id="BS_C03_S04_V49_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतां विद्यामदीत्य ब्रह्मदर्शी वाव भवति । स एतां मनुष्येषु विब्रूयात् । यथा यथा ह वै ब्रूयात् तथा तथाऽधिको भवति’ । इति माठरश्रुतौ विद्यादानं श्रूयते । तच्च बहूनां स्वीकरणार्थमाविष्कारेणेति न मन्तव्यम् । अन्वयाद्युक्तेः । अविष्कारेऽयोग्यानामपि स्वीकारप्राप्तिः ।">‘एतां विद्यामदीत्य ब्रह्मदर्शी वाव भवति । स एतां मनुष्येषु विब्रूयात् । यथा यथा ह वै ब्रूयात् तथा तथाऽधिको भवति’ । इति माठरश्रुतौ विद्यादानं श्रूयते ।
तच्च बहूनां स्वीकरणार्थमाविष्कारेणेति न मन्तव्यम् । अन्वयाद्युक्तेः । अविष्कारेऽयोग्यानामपि स्वीकारप्राप्तिः ।">‘एतां विद्यामदीत्य ब्रह्मदर्शी वाव भवति । स एतां मनुष्येषु विब्रूयात् । यथा यथा ह वै ब्रूयात् तथा तथाऽधिको भवति’ । इति माठरश्रुतौ विद्यादानं श्रूयते ।
तच्च बहूनां स्वीकरणार्थमाविष्कारेणेति न मन्तव्यम् । अन्वयाद्युक्तेः । अविष्कारेऽयोग्यानामपि स्वीकारप्राप्तिः ।</span></div>
तच्च बहूनां स्वीकरणार्थमाविष्कारेणेति न मन्तव्यम् । अन्वयाद्युक्तेः । अविष्कारेऽयोग्यानामपि स्वीकारप्राप्तिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V49_B5" data-verse="BS_C03_S04_V49" data-block-id="BS_C03_S04_V49_B5" style="position: relative;"><span data-deva="तच्च विषिद्धम् –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V49_B5" data-verse="BS_C03_S04_V49" data-block-id="BS_C03_S04_V49_B5" style="position: relative;"><span data-deva="तच्च विषिद्धम् –">तच्च विषिद्धम् –
">तच्च विषिद्धम् –
</span><p><span data-deva="‘मा नः स्तेनेभ्यो यो अभि द्रुहस्पदे निरामिणो रिपवोऽन्नेषु जागृधुः।">‘मा नः स्तेनेभ्यो यो अभि द्रुहस्पदे निरामिणो रिपवोऽन्नेषु जागृधुः।
</span><p><span data-deva="‘मा नः स्तेनेभ्यो यो अभि द्रुहस्पदे निरामिणो रिपवोऽन्नेषु जागृधुः।
</span></p><span data-deva="येषां नैतन्नापरं कि च नैकं ब्रह्मणस्पते ब्रूहि तेभ्यं कदाचित्’(ऋ.सं.२.२३.१३) ॥">
">‘मा नः स्तेनेभ्यो यो अभि द्रुहस्पदे निरामिणो रिपवोऽन्नेषु जागृधुः।
</span></p><span data-deva="
येषां नैतन्नापरं कि च नैकं ब्रह्मणस्पते ब्रूहि तेभ्यं कदाचित्’(ऋ.सं.२.२३.१३) ॥">
येषां नैतन्नापरं कि च नैकं ब्रह्मणस्पते ब्रूहि तेभ्यं कदाचित्’(ऋ.सं.२.२३.१३) ॥</span></div>
येषां नैतन्नापरं कि च नैकं ब्रह्मणस्पते ब्रूहि तेभ्यं कदाचित्’(ऋ.सं.२.२३.१३) ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V49_B7" data-verse="BS_C03_S04_V49" data-block-id="BS_C03_S04_V49_B7" style="position: relative;"><span data-deva="अथो (प)शमेनोपरता मनुष्याः ये धर्मिणो ब्रूहि तेभ्यः सदा नः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V49_B7" data-verse="BS_C03_S04_V49" data-block-id="BS_C03_S04_V49_B7" style="position: relative;"><span data-deva="अथो (प)शमेनोपरता मनुष्याः ये धर्मिणो ब्रूहि तेभ्यः सदा नः । आदेवानामोहते विव्रयो हृदि बृहस्पते न परः साम्नो विदुः’(ऋ.सं.२.२३.१४) इति ।">अथो (प)शमेनोपरता मनुष्याः ये धर्मिणो ब्रूहि तेभ्यः सदा नः ।
आदेवानामोहते विव्रयो हृदि बृहस्पते न परः साम्नो विदुः’(ऋ.सं.२.२३.१४) इति ।">अथो (प)शमेनोपरता मनुष्याः ये धर्मिणो ब्रूहि तेभ्यः सदा नः ।
आदेवानामोहते विव्रयो हृदि बृहस्पते न परः साम्नो विदुः’(ऋ.सं.२.२३.१४) इति ।</span></div>
आदेवानामोहते विव्रयो हृदि बृहस्पते न परः साम्नो विदुः’(ऋ.सं.२.२३.१४) इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V49_B9" data-verse="BS_C03_S04_V49" data-block-id="BS_C03_S04_V49_B9" style="position: relative;"><span data-deva="विद्या ह वै ब्राह्मणमाजगाम गोपाय मां शेवधिष्टेऽहमस्मि ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V49_B9" data-verse="BS_C03_S04_V49" data-block-id="BS_C03_S04_V49_B9" style="position: relative;"><span data-deva="विद्या ह वै ब्राह्मणमाजगाम गोपाय मां शेवधिष्टेऽहमस्मि । अनार्यकायानृजवे शठाय न मां ब्रूया ऋजवे ब्रूहि नित्यम्’ इति च ॥ 49 ॥">विद्या ह वै ब्राह्मणमाजगाम गोपाय मां शेवधिष्टेऽहमस्मि ।
अनार्यकायानृजवे शठाय न मां ब्रूया ऋजवे ब्रूहि नित्यम्’ इति च ॥ 49 ॥">विद्या ह वै ब्राह्मणमाजगाम गोपाय मां शेवधिष्टेऽहमस्मि ।
अनार्यकायानृजवे शठाय न मां ब्रूया ऋजवे ब्रूहि नित्यम्’ इति च ॥ 49 ॥</span></div>
अनार्यकायानृजवे शठाय न मां ब्रूया ऋजवे ब्रूहि नित्यम्’ इति च ॥ 49 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनाविष्काराधिकरणम् (अन्वयाधिकरणम्) ॥ 09 ॥">॥ इति अनाविष्काराधिकरणम् (अन्वयाधिकरणम्) ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनाविष्काराधिकरणम् (अन्वयाधिकरणम्) ॥ 09 ॥">॥ इति अनाविष्काराधिकरणम् (अन्वयाधिकरणम्) ॥ 09 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A092" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ऐहिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A092"></span></p><h4 id="ऐहिकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.90.E0.A4.B9.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ऐहिकाधिकरणम्">ऐहिकाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A092" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ऐहिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A092"></span></p><h4 id="ऐहिकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.90.E0.A4.B9.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.90.E0.A4.B9.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ऐहिकाधिकरणम्">ऐहिकाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V50" data-block-id="BS_C03_S04_V50" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(483)ओम् ऐहिकमप्रस्तुतप्रतिबन्धे तद्दर्शनात् ओम् ॥ 50-483 ॥">(483)ओम् ऐहिकमप्रस्तुतप्रतिबन्धे तद्दर्शनात् ओम् ॥ 50-483 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V50" data-block-id="BS_C03_S04_V50" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(483)ओम् ऐहिकमप्रस्तुतप्रतिबन्धे तद्दर्शनात् ओम् ॥ 50-483 ॥">(483)ओम् ऐहिकमप्रस्तुतप्रतिबन्धे तद्दर्शनात् ओम् ॥ 50-483 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V50" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V50" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V50" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V50" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V50_B1" data-verse="BS_C03_S04_V50" data-block-id="BS_C03_S04_V50_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निधिध्यासितव्यः’(बृ.उ.४.४.५) इति दर्शनार्थं श्रवणादि विधीयते । तच्च दर्शनमैहिकमेव प्रारब्धप्रतिबन्धाभावे ।">‘आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निधिध्यासितव्यः’(बृ.उ.४.४.५) इति दर्शनार्थं श्रवणादि विधीयते । तच्च दर्शनमैहिकमेव प्रारब्धप्रतिबन्धाभावे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V50_B1" data-verse="BS_C03_S04_V50" data-block-id="BS_C03_S04_V50_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निधिध्यासितव्यः’(बृ.उ.४.४.५) इति दर्शनार्थं श्रवणादि विधीयते । तच्च दर्शनमैहिकमेव प्रारब्धप्रतिबन्धाभावे ।">‘आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निधिध्यासितव्यः’(बृ.उ.४.४.५) इति दर्शनार्थं श्रवणादि विधीयते । तच्च दर्शनमैहिकमेव प्रारब्धप्रतिबन्धाभावे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V50_B3" data-verse="BS_C03_S04_V50" data-block-id="BS_C03_S04_V50_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘श्रुत्वाऽऽत्मानं मतिपूर्वं ह्युपास्य इहैव दृष्टिं परमस्य विन्देत् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V50_B3" data-verse="BS_C03_S04_V50" data-block-id="BS_C03_S04_V50_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘श्रुत्वाऽऽत्मानं मतिपूर्वं ह्युपास्य इहैव दृष्टिं परमस्य विन्देत् । यद्यारब्धं कर्म निबन्धकं स्यात् प्रेत्यैव पश्येद्योगमेवान्ववेक्ष्य’ ॥ इति सौपर्णश्रुतौ दर्शनात् ।">‘श्रुत्वाऽऽत्मानं मतिपूर्वं ह्युपास्य इहैव दृष्टिं परमस्य विन्देत् ।
यद्यारब्धं कर्म निबन्धकं स्यात् प्रेत्यैव पश्येद्योगमेवान्ववेक्ष्य’ ॥ इति सौपर्णश्रुतौ दर्शनात् ।">‘श्रुत्वाऽऽत्मानं मतिपूर्वं ह्युपास्य इहैव दृष्टिं परमस्य विन्देत् ।
यद्यारब्धं कर्म निबन्धकं स्यात् प्रेत्यैव पश्येद्योगमेवान्ववेक्ष्य’ ॥ इति सौपर्णश्रुतौ दर्शनात् ।</span></div>
यद्यारब्धं कर्म निबन्धकं स्यात् प्रेत्यैव पश्येद्योगमेवान्ववेक्ष्य’ ॥ इति सौपर्णश्रुतौ दर्शनात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V50_B6" data-verse="BS_C03_S04_V50" data-block-id="BS_C03_S04_V50_B6" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-BruhathSamhitha-id"><span data-deva="‘अनादिजन्मसम्बन्धं निर्भेत्तुं पापपञ्जरम् ।">‘अनादिजन्मसम्बन्धं निर्भेत्तुं पापपञ्जरम् ।</span><br><span data-deva="यावत्या सेवया शक्यं तावत् कार्यं न संशयः॥">यावत्या सेवया शक्यं तावत् कार्यं न संशयः॥</span><br><span data-deva="यावद्दूरे स्थितो गम्यात् तावद्गन्तव्यमेव हि ।">यावद्दूरे स्थितो गम्यात् तावद्गन्तव्यमेव हि ।</span><br><span data-deva="इह जन्मान्तरे वाऽपि तावत्यैव तु दर्शनम् ॥">इह जन्मान्तरे वाऽपि तावत्यैव तु दर्शनम् ॥</span><br><span data-deva="श्रवणं मननं चैव निधिध्यासनमेव च ।">श्रवणं मननं चैव निधिध्यासनमेव च ।</span><br><span data-deva="परे गुरौ च या भक्तिः परिचर्यादिकं हरेः ॥">परे गुरौ च या भक्तिः परिचर्यादिकं हरेः ॥</span><br><span data-deva="एषा सेवेति सम्प्रोक्ता यया तद्दर्शनं भवेत्’">एषा सेवेति सम्प्रोक्ता यया तद्दर्शनं भवेत्’</span></span><span data-deva=" इति बृहत्संहितायाम् ॥ 50 ॥"> इति बृहत्संहितायाम् ॥ 50 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V50_B6" data-verse="BS_C03_S04_V50" data-block-id="BS_C03_S04_V50_B6" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-BruhathSamhitha-id"><span data-deva="‘अनादिजन्मसम्बन्धं निर्भेत्तुं पापपञ्जरम् ।">‘अनादिजन्मसम्बन्धं निर्भेत्तुं पापपञ्जरम् ।</span><br><span data-deva="यावत्या सेवया शक्यं तावत् कार्यं न संशयः॥">यावत्या सेवया शक्यं तावत् कार्यं न संशयः॥</span><br><span data-deva="यावद्दूरे स्थितो गम्यात् तावद्गन्तव्यमेव हि ।">यावद्दूरे स्थितो गम्यात् तावद्गन्तव्यमेव हि ।</span><br><span data-deva="इह जन्मान्तरे वाऽपि तावत्यैव तु दर्शनम् ॥">इह जन्मान्तरे वाऽपि तावत्यैव तु दर्शनम् ॥</span><br><span data-deva="श्रवणं मननं चैव निधिध्यासनमेव च ।">श्रवणं मननं चैव निधिध्यासनमेव च ।</span><br><span data-deva="परे गुरौ च या भक्तिः परिचर्यादिकं हरेः ॥">परे गुरौ च या भक्तिः परिचर्यादिकं हरेः ॥</span><br><span data-deva="एषा सेवेति सम्प्रोक्ता यया तद्दर्शनं भवेत्’">एषा सेवेति सम्प्रोक्ता यया तद्दर्शनं भवेत्’</span></span><span data-deva="इति बृहत्संहितायाम् ॥ 50 ॥"> इति बृहत्संहितायाम् ॥ 50 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति ऐहिकाधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति ऐहिकाधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति ऐहिकाधिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति ऐहिकाधिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A093" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुक्तिफलाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A093"></span></p><h4 id="मुक्तिफलाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मुक्तिफलाधिकरणम्">मुक्तिफलाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C03_S04_A093" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुक्तिफलाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A093"></span></p><h4 id="मुक्तिफलाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मुक्तिफलाधिकरणम्">मुक्तिफलाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V51" data-block-id="BS_C03_S04_V51" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(484)ओम् एवं मुक्तिफलानियमस्तदवस्थावधृतेस्तदवस्थावधृतेः ओम् ॥ 03-04-51 ॥">(484)ओम् एवं मुक्तिफलानियमस्तदवस्थावधृतेस्तदवस्थावधृतेः ओम् ॥ 03-04-51 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C03_S04_V51" data-block-id="BS_C03_S04_V51" data-doc="BS" data-chapter="BS_C03" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(484)ओम् एवं मुक्तिफलानियमस्तदवस्थावधृतेस्तदवस्थावधृतेः ओम् ॥ 03-04-51 ॥">(484)ओम् एवं मुक्तिफलानियमस्तदवस्थावधृतेस्तदवस्थावधृतेः ओम् ॥ 03-04-51 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V51" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V51" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V51" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V51" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V51_B1" data-verse="BS_C03_S04_V51" data-block-id="BS_C03_S04_V51_B1" style="position: relative;"><span data-deva="एवमेव प्रारब्धकर्माभावे शरीरपातानन्तरमेव मोक्षः; तद्भावे जन्मान्तराणीत्यनियमः ।">एवमेव प्रारब्धकर्माभावे शरीरपातानन्तरमेव मोक्षः; तद्भावे जन्मान्तराणीत्यनियमः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V51_B1" data-verse="BS_C03_S04_V51" data-block-id="BS_C03_S04_V51_B1" style="position: relative;"><span data-deva="एवमेव प्रारब्धकर्माभावे शरीरपातानन्तरमेव मोक्षः; तद्भावे जन्मान्तराणीत्यनियमः ।">एवमेव प्रारब्धकर्माभावे शरीरपातानन्तरमेव मोक्षः; तद्भावे जन्मान्तराणीत्यनियमः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V51_B2" data-verse="BS_C03_S04_V51" data-block-id="BS_C03_S04_V51_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘धर्मी स्वर्गं विधर्मी निरयमेत्येव ब्रह्मसंस्थोऽमृतमेत्येव ब्रह्मसंस्थोऽमृतम्’ इति ब्रह्मसंस्थस्य मोक्षस्यैवावधारणात् ।">‘धर्मी स्वर्गं विधर्मी निरयमेत्येव ब्रह्मसंस्थोऽमृतमेत्येव ब्रह्मसंस्थोऽमृतम्’ इति ब्रह्मसंस्थस्य मोक्षस्यैवावधारणात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V51_B2" data-verse="BS_C03_S04_V51" data-block-id="BS_C03_S04_V51_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘धर्मी स्वर्गं विधर्मी निरयमेत्येव ब्रह्मसंस्थोऽमृतमेत्येव ब्रह्मसंस्थोऽमृतम्’ इति ब्रह्मसंस्थस्य मोक्षस्यैवावधारणात् ।">‘धर्मी स्वर्गं विधर्मी निरयमेत्येव ब्रह्मसंस्थोऽमृतमेत्येव ब्रह्मसंस्थोऽमृतम्’ इति ब्रह्मसंस्थस्य मोक्षस्यैवावधारणात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V51_B3" data-verse="BS_C03_S04_V51" data-block-id="BS_C03_S04_V51_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘विद्वानमृतमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C03_S04_V51_B3" data-verse="BS_C03_S04_V51" data-block-id="BS_C03_S04_V51_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘विद्वानमृतमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ।">‘विद्वानमृतमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ।
">‘विद्वानमृतमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ।
</span><p><span data-deva="अवसन्नं यदारब्दं कर्म तत्रैव गच्छति ॥">अवसन्नं यदारब्दं कर्म तत्रैव गच्छति ॥
</span><p><span data-deva="अवसन्नं यदारब्दं कर्म तत्रैव गच्छति ॥
</span></p><span data-deva="न चेद्बहूनि जन्मानि प्राप्यैवान्ते न संशयः’ ॥ इति च नारायणाध्यात्मे ॥ 51 ॥">
">अवसन्नं यदारब्दं कर्म तत्रैव गच्छति ॥
</span></p><span data-deva="
न चेद्बहूनि जन्मानि प्राप्यैवान्ते न संशयः’ ॥ इति च नारायणाध्यात्मे ॥ 51 ॥">
न चेद्बहूनि जन्मानि प्राप्यैवान्ते न संशयः’ ॥ इति च नारायणाध्यात्मे ॥ 51 ॥</span></div>
न चेद्बहूनि जन्मानि प्राप्यैवान्ते न संशयः’ ॥ इति च नारायणाध्यात्मे ॥ 51 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,283: Line 3,953:
<p><span id="gr-C4" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="(फलाध्यायः) चतुर्थाध्यायः ॥"></span>
<p><span id="gr-C4" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="(फलाध्यायः) चतुर्थाध्यायः ॥"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="(फलाध्यायः)_चतुर्थाध्यायः_॥"><span id=".28.E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.29_.E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A5.A5"></span><span data-deva="(फलाध्यायः) चतुर्थाध्यायः ॥">(फलाध्यायः) चतुर्थाध्यायः ॥</span></h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="(फलाध्यायः)_चतुर्थाध्यायः_॥" class="mw-html-heading"><span id=".28.E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.29_.E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A5.A5"></span><span id=".28.E0.A4.AB.E0.A4.B2.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83.29_.E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A5.A5"></span><span data-deva="(फलाध्यायः) चतुर्थाध्यायः ॥">(फलाध्यायः) चतुर्थाध्यायः ॥</span></h2></div>
<p><span id="gr-C4-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमः पादः"></span>
<p><span id="gr-C4-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="प्रथमः_पादः_4"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span data-deva="प्रथमः पादः">प्रथमः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="प्रथमः_पादः_4" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A5.E0.A4.AE.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span data-deva="प्रथमः पादः">प्रथमः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C04_S01_I01" data-block-id="BS_C04_S01_I01" data-verse="BS_C04_S01" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C04_S01_I01" data-block-id="BS_C04_S01_I01" data-verse="BS_C04_S01" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="फलं निगद्यतेऽस्मिन्नध्याये । कर्मनाशाख्यं फलमस्मिन् पादे ।">फलं निगद्यतेऽस्मिन्नध्याये । कर्मनाशाख्यं फलमस्मिन् पादे ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="फलं निगद्यतेऽस्मिन्नध्याये । कर्मनाशाख्यं फलमस्मिन् पादे ।">फलं निगद्यतेऽस्मिन्नध्याये । कर्मनाशाख्यं फलमस्मिन् पादे ।</span></div>
Line 4,296: Line 3,966:
<div class="introduction-line"><span data-deva="प्रायिकत्वाच्चाऽध्यायानां पादानां च न विरोधः ।">प्रायिकत्वाच्चाऽध्यायानां पादानां च न विरोधः ।</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="प्रायिकत्वाच्चाऽध्यायानां पादानां च न विरोधः ।">प्रायिकत्वाच्चाऽध्यायानां पादानां च न विरोधः ।</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A001" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आवृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A001"></span></p><h4 id="आवृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आवृत्यधिकरणम्">आवृत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A001" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आवृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A001"></span></p><h4 id="आवृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आवृत्यधिकरणम्">आवृत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V01" data-block-id="BS_C04_S01_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(485)ओम् आवृत्तिरसकृदुपदेशात् ओम् ॥ 04-01-01 ॥">(485)ओम् आवृत्तिरसकृदुपदेशात् ओम् ॥ 04-01-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V01" data-block-id="BS_C04_S01_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(485)ओम् आवृत्तिरसकृदुपदेशात् ओम् ॥ 04-01-01 ॥">(485)ओम् आवृत्तिरसकृदुपदेशात् ओम् ॥ 04-01-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V01" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V01" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V01" style="position: relative;">
Line 4,307: Line 3,977:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आवृत्यधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति आवृत्यधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आवृत्यधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति आवृत्यधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A002" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आत्मोपगमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A002"></span></p><h4 id="आत्मोपगमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.97.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आत्मोपगमाधिकरणम्">आत्मोपगमाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A002" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आत्मोपगमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A002"></span></p><h4 id="आत्मोपगमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.97.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A5.8B.E0.A4.AA.E0.A4.97.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आत्मोपगमाधिकरणम्">आत्मोपगमाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V03" data-block-id="BS_C04_S01_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(487)ओम् आत्मेति तूपगच्छन्ति ग्राहयन्ति च ओम् ॥ 04-01-03 ॥">(487)ओम् आत्मेति तूपगच्छन्ति ग्राहयन्ति च ओम् ॥ 04-01-03 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V03" data-block-id="BS_C04_S01_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(487)ओम् आत्मेति तूपगच्छन्ति ग्राहयन्ति च ओम् ॥ 04-01-03 ॥">(487)ओम् आत्मेति तूपगच्छन्ति ग्राहयन्ति च ओम् ॥ 04-01-03 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V03" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V03" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V03_B1" data-verse="BS_C04_S01_V03" data-block-id="BS_C04_S01_V03_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आत्मेत्युपदेश उपासनं च मोक्षार्थिभिः सर्वथा कार्यमेव ।">आत्मेत्युपदेश उपासनं च मोक्षार्थिभिः सर्वथा कार्यमेव ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘नान्यं विचिन्तय आत्मानमेवाहं विजानीयामात्मानमुपास आत्मा हि ममैष भवति’ इति ह्युपगच्छन्ति । ‘आत्मेत्येवोपास्वाऽत्मेत्येव विजानीहि नान्यं किञ्चन विजानथ आत्मा ह्येष भवति’">‘नान्यं विचिन्तय आत्मानमेवाहं विजानीयामात्मानमुपास आत्मा हि ममैष भवति’ इति ह्युपगच्छन्ति । ‘आत्मेत्येवोपास्वाऽत्मेत्येव विजानीहि नान्यं किञ्चन विजानथ आत्मा ह्येष भवति’</span></span></span><span data-deva="इति ग्राहयन्ति च ।">इति ग्राहयन्ति च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V03_B1" data-verse="BS_C04_S01_V03" data-block-id="BS_C04_S01_V03_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आत्मेत्युपदेश उपासनं च मोक्षार्थिभिः सर्वथा कार्यमेव ।">आत्मेत्युपदेश उपासनं च मोक्षार्थिभिः सर्वथा कार्यमेव ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id"><span data-deva="‘नान्यं विचिन्तय आत्मानमेवाहं विजानीयामात्मानमुपास आत्मा हि ममैष भवति’ इति ह्युपगच्छन्ति । ‘आत्मेत्येवोपास्वाऽत्मेत्येव विजानीहि नान्यं किञ्चन विजानथ आत्मा ह्येष भवति’">‘नान्यं विचिन्तय आत्मानमेवाहं विजानीयामात्मानमुपास आत्मा हि ममैष भवति’ इति ह्युपगच्छन्ति । ‘आत्मेत्येवोपास्वाऽत्मेत्येव विजानीहि नान्यं किञ्चन विजानथ आत्मा ह्येष भवति’</span></span></span><span data-deva="इति ग्राहयन्ति च ।">इति ग्राहयन्ति च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V03_B2" data-verse="BS_C04_S01_V03" data-block-id="BS_C04_S01_V03_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘आत्मेत्युपासनम् कार्यं सर्वथैव मुमुक्षुभिः ।">‘आत्मेत्युपासनम् कार्यं सर्वथैव मुमुक्षुभिः ।</span><br><span data-deva="नानाक्लेशसमायुक्तोऽप्येतावन्नैव विस्मरेत्’">नानाक्लेशसमायुक्तोऽप्येतावन्नैव विस्मरेत्’</span></span></span><span data-deva=" इति भविष्यत्पर्वणि ॥"> इति भविष्यत्पर्वणि ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V03_B2" data-verse="BS_C04_S01_V03" data-block-id="BS_C04_S01_V03_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘आत्मेत्युपासनम् कार्यं सर्वथैव मुमुक्षुभिः ।">‘आत्मेत्युपासनम् कार्यं सर्वथैव मुमुक्षुभिः ।</span><br><span data-deva="नानाक्लेशसमायुक्तोऽप्येतावन्नैव विस्मरेत्’">नानाक्लेशसमायुक्तोऽप्येतावन्नैव विस्मरेत्’</span></span></span><span data-deva="इति भविष्यत्पर्वणि ॥"> इति भविष्यत्पर्वणि ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V03_B4" data-verse="BS_C04_S01_V03" data-block-id="BS_C04_S01_V03_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘आत्मा विष्णुरिति ध्यानं विशेषणविशेष्यतः ।">‘आत्मा विष्णुरिति ध्यानं विशेषणविशेष्यतः ।</span><br><span data-deva="सर्वेषां च मुमुक्षूणामुपदेशश्च तादृशः ॥">सर्वेषां च मुमुक्षूणामुपदेशश्च तादृशः ॥</span><br><span data-deva="कर्तव्यो नास्य हानेन कस्यचिन्मोक्ष इष्यते’">कर्तव्यो नास्य हानेन कस्यचिन्मोक्ष इष्यते’</span></span></span><span data-deva=" इति ब्राह्मे ॥ 03 ॥"> इति ब्राह्मे ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V03_B4" data-verse="BS_C04_S01_V03" data-block-id="BS_C04_S01_V03_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘आत्मा विष्णुरिति ध्यानं विशेषणविशेष्यतः ।">‘आत्मा विष्णुरिति ध्यानं विशेषणविशेष्यतः ।</span><br><span data-deva="सर्वेषां च मुमुक्षूणामुपदेशश्च तादृशः ॥">सर्वेषां च मुमुक्षूणामुपदेशश्च तादृशः ॥</span><br><span data-deva="कर्तव्यो नास्य हानेन कस्यचिन्मोक्ष इष्यते’">कर्तव्यो नास्य हानेन कस्यचिन्मोक्ष इष्यते’</span></span></span><span data-deva="इति ब्राह्मे ॥ 03 ॥"> इति ब्राह्मे ॥ 03 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आत्मोपगमाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति आत्मोपगमाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आत्मोपगमाधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति आत्मोपगमाधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नप्रतीकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A003"></span></p><h4 id="नप्रतीकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नप्रतीकाधिकरणम्">नप्रतीकाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नप्रतीकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A003"></span></p><h4 id="नप्रतीकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A8.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="नप्रतीकाधिकरणम्">नप्रतीकाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V04" data-block-id="BS_C04_S01_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(488)ओं न प्रतीके न हि सः ओम् ॥ 04-01-04 ॥">(488)ओं न प्रतीके न हि सः ओम् ॥ 04-01-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V04" data-block-id="BS_C04_S01_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(488)ओं न प्रतीके न हि सः ओम् ॥ 04-01-04 ॥">(488)ओं न प्रतीके न हि सः ओम् ॥ 04-01-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V04" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V04" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V04_B1" data-verse="BS_C04_S01_V04" data-block-id="BS_C04_S01_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘नाम ब्रह्मेत्युपासIत’(छां.उ.७.१.५) इत्यादिना शब्दभ्रान्त्या न प्रतीके ब्रह्मदृष्टिः कार्या । किन्तु&nbsp;? तत्स्थत्वेनैवोपासनं कार्यम् ।">‘नाम ब्रह्मेत्युपासIत’(छां.उ.७.१.५) इत्यादिना शब्दभ्रान्त्या न प्रतीके ब्रह्मदृष्टिः कार्या । किन्तु&nbsp;? तत्स्थत्वेनैवोपासनं कार्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V04_B1" data-verse="BS_C04_S01_V04" data-block-id="BS_C04_S01_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘नाम ब्रह्मेत्युपासIत’(छां.उ.७.१.५) इत्यादिना शब्दभ्रान्त्या न प्रतीके ब्रह्मदृष्टिः कार्या । किन्तु&nbsp;? तत्स्थत्वेनैवोपासनं कार्यम् ।">‘नाम ब्रह्मेत्युपासIत’(छां.उ.७.१.५) इत्यादिना शब्दभ्रान्त्या न प्रतीके ब्रह्मदृष्टिः कार्या । किन्तु&nbsp;? तत्स्थत्वेनैवोपासनं कार्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V04_B2" data-verse="BS_C04_S01_V04" data-block-id="BS_C04_S01_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मतर्के च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V04_B2" data-verse="BS_C04_S01_V04" data-block-id="BS_C04_S01_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मतर्के च –">ब्रह्मतर्के च –
">ब्रह्मतर्के च –
</span><p><span data-deva="‘नामादिप्राणपर्यन्तमुभयोः प्रथमात्वतः । ऐक्यदृष्टिरिति भ्रान्तिरबुधानां भविष्यति ॥ नामादिस्थितिरेवात्र ब्रह्मणो हि विधीयते ।">‘नामादिप्राणपर्यन्तमुभयोः प्रथमात्वतः ।
</span><p><span data-deva="‘नामादिप्राणपर्यन्तमुभयोः प्रथमात्वतः ।
ऐक्यदृष्टिरिति भ्रान्तिरबुधानां भविष्यति ॥
ऐक्यदृष्टिरिति भ्रान्तिरबुधानां भविष्यति ॥
नामादिस्थितिरेवात्र ब्रह्मणो हि विधीयते ।
नामादिस्थितिरेवात्र ब्रह्मणो हि विधीयते ।
">‘नामादिप्राणपर्यन्तमुभयोः प्रथमात्वतः ।
</span></p><span data-deva="सर्वार्था प्रथमा यस्मात् सप्तम्यर्था ततो मता’ इति ॥ 04 ॥">
ऐक्यदृष्टिरिति भ्रान्तिरबुधानां भविष्यति ॥
नामादिस्थितिरेवात्र ब्रह्मणो हि विधीयते ।
</span></p><span data-deva="
सर्वार्था प्रथमा यस्मात् सप्तम्यर्था ततो मता’ इति ॥ 04 ॥">
सर्वार्था प्रथमा यस्मात् सप्तम्यर्था ततो मता’ इति ॥ 04 ॥</span></div>
सर्वार्था प्रथमा यस्मात् सप्तम्यर्था ततो मता’ इति ॥ 04 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नप्रतीकाधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति नप्रतीकाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति नप्रतीकाधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति नप्रतीकाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A004"></span></p><h4 id="ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.A6.E0.A5.83.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.9F.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम्">ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A004"></span></p><h4 id="ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.A6.E0.A5.83.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.9F.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.A6.E0.A5.83.E0.A4.B7.E0.A5.8D.E0.A4.9F.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम्">ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V05" data-block-id="BS_C04_S01_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(489)ओं ब्रह्मदृष्टिरुत्कर्षात् ओम् ॥ 04-01-05 ॥">(489)ओं ब्रह्मदृष्टिरुत्कर्षात् ओम् ॥ 04-01-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V05" data-block-id="BS_C04_S01_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(489)ओं ब्रह्मदृष्टिरुत्कर्षात् ओम् ॥ 04-01-05 ॥">(489)ओं ब्रह्मदृष्टिरुत्कर्षात् ओम् ॥ 04-01-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V05" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V05" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V05_B1" data-verse="BS_C04_S01_V05" data-block-id="BS_C04_S01_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मदृष्टिश्च सर्वथा कार्यैव परमेश्वरे । उत्कृष्टत्वात् ।">ब्रह्मदृष्टिश्च सर्वथा कार्यैव परमेश्वरे । उत्कृष्टत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V05_B1" data-verse="BS_C04_S01_V05" data-block-id="BS_C04_S01_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मदृष्टिश्च सर्वथा कार्यैव परमेश्वरे । उत्कृष्टत्वात् ।">ब्रह्मदृष्टिश्च सर्वथा कार्यैव परमेश्वरे । उत्कृष्टत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V05_B2" data-verse="BS_C04_S01_V05" data-block-id="BS_C04_S01_V05_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मदृष्ट्या सदोपास्यो विष्णुः सर्वैरपि ध्रुवम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V05_B2" data-verse="BS_C04_S01_V05" data-block-id="BS_C04_S01_V05_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मदृष्ट्या सदोपास्यो विष्णुः सर्वैरपि ध्रुवम् ।">‘ब्रह्मदृष्ट्या सदोपास्यो विष्णुः सर्वैरपि ध्रुवम् ।
">‘ब्रह्मदृष्ट्या सदोपास्यो विष्णुः सर्वैरपि ध्रुवम् ।
</span><p><span data-deva="महत्त्ववाची शब्दोऽयं महत्त्वज्ञानमेव हि ।">महत्त्ववाची शब्दोऽयं महत्त्वज्ञानमेव हि ।
</span><p><span data-deva="महत्त्ववाची शब्दोऽयं महत्त्वज्ञानमेव हि ।
</span></p><span data-deva="सर्वतः प्रीतिजनकमतस्तत् सर्वता भवेत्’ ॥">
">महत्त्ववाची शब्दोऽयं महत्त्वज्ञानमेव हि ।
</span></p><span data-deva="
सर्वतः प्रीतिजनकमतस्तत् सर्वता भवेत्’ ॥">
सर्वतः प्रीतिजनकमतस्तत् सर्वता भवेत्’ ॥</span></div>
सर्वतः प्रीतिजनकमतस्तत् सर्वता भवेत्’ ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V05_B5" data-verse="BS_C04_S01_V05" data-block-id="BS_C04_S01_V05_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="आत्मेत्येव यदोपासा तदा ब्रह्मत्वसंयुता ।">आत्मेत्येव यदोपासा तदा ब्रह्मत्वसंयुता ।</span><br><span data-deva="कार्यैव सर्वथा विष्णोर्ब्रह्मत्वं न परित्यजेत्’">कार्यैव सर्वथा विष्णोर्ब्रह्मत्वं न परित्यजेत्’</span></span></span><span data-deva=" इति ब्रह्मतर्के ॥ 05 ॥"> इति ब्रह्मतर्के ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V05_B5" data-verse="BS_C04_S01_V05" data-block-id="BS_C04_S01_V05_B5" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="आत्मेत्येव यदोपासा तदा ब्रह्मत्वसंयुता ।">आत्मेत्येव यदोपासा तदा ब्रह्मत्वसंयुता ।</span><br><span data-deva="कार्यैव सर्वथा विष्णोर्ब्रह्मत्वं न परित्यजेत्’">कार्यैव सर्वथा विष्णोर्ब्रह्मत्वं न परित्यजेत्’</span></span></span><span data-deva="इति ब्रह्मतर्के ॥ 05 ॥"> इति ब्रह्मतर्के ॥ 05 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A005" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आदित्यादिमत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A005"></span></p><h4 id="आदित्यादिमत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आदित्यादिमत्यधिकरणम्">आदित्यादिमत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A005" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आदित्यादिमत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A005"></span></p><h4 id="आदित्यादिमत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आदित्यादिमत्यधिकरणम्">आदित्यादिमत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V06" data-block-id="BS_C04_S01_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(490)ओम् आदित्यादिमतयश्चाङ्ग उपपत्तेः ओम् ॥ 04-01-06 ॥">(490)ओम् आदित्यादिमतयश्चाङ्ग उपपत्तेः ओम् ॥ 04-01-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V06" data-block-id="BS_C04_S01_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(490)ओम् आदित्यादिमतयश्चाङ्ग उपपत्तेः ओम् ॥ 04-01-06 ॥">(490)ओम् आदित्यादिमतयश्चाङ्ग उपपत्तेः ओम् ॥ 04-01-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V06" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V06" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V06_B1" data-verse="BS_C04_S01_V06" data-block-id="BS_C04_S01_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘चक्षोः सूर्यो अजायत’(ऋ.सं.१०.९०.१३) इत्याद्युपासनं च देवानां कार्यमेव । स्वोत्पत्तिस्थानात् स्वाश्रयत्वान्मुक्तौ तत्र लयस्यापेक्षितत्वाच्चोपपन्नं तथोपासनम् ।">‘चक्षोः सूर्यो अजायत’(ऋ.सं.१०.९०.१३) इत्याद्युपासनं च देवानां कार्यमेव । स्वोत्पत्तिस्थानात् स्वाश्रयत्वान्मुक्तौ तत्र लयस्यापेक्षितत्वाच्चोपपन्नं तथोपासनम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V06_B1" data-verse="BS_C04_S01_V06" data-block-id="BS_C04_S01_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘चक्षोः सूर्यो अजायत’(ऋ.सं.१०.९०.१३) इत्याद्युपासनं च देवानां कार्यमेव । स्वोत्पत्तिस्थानात् स्वाश्रयत्वान्मुक्तौ तत्र लयस्यापेक्षितत्वाच्चोपपन्नं तथोपासनम् ।">‘चक्षोः सूर्यो अजायत’(ऋ.सं.१०.९०.१३) इत्याद्युपासनं च देवानां कार्यमेव । स्वोत्पत्तिस्थानात् स्वाश्रयत्वान्मुक्तौ तत्र लयस्यापेक्षितत्वाच्चोपपन्नं तथोपासनम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V06_B2" data-verse="BS_C04_S01_V06" data-block-id="BS_C04_S01_V06_B2" style="position: relative;"><span data-deva="नारायणतन्त्रे च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V06_B2" data-verse="BS_C04_S01_V06" data-block-id="BS_C04_S01_V06_B2" style="position: relative;"><span data-deva="नारायणतन्त्रे च –">नारायणतन्त्रे च –
">नारायणतन्त्रे च –
</span><p><span data-deva="‘आधिव्याधिनिमित्तेन विक्षिप्तमनसोऽपि तु । गुणानां स्मरणाशक्तौ विष्णोर्ब्रह्मत्वमेव तु ॥ स्मर्तव्यं सततं तत् तु न कदाचित् परित्यजेत् । अत्र सर्वगुणानां च यतोऽन्तर्भाव इष्यते ॥ स्वोत्पत्त्यङ्गं च देवानां विष्णोश्चिन्त्यं सदैव तु । तेषां तत्र प्रवेशो हि मुक्तिरित्युच्यते बुधैः ॥">‘आधिव्याधिनिमित्तेन विक्षिप्तमनसोऽपि तु ।
</span><p><span data-deva="‘आधिव्याधिनिमित्तेन विक्षिप्तमनसोऽपि तु ।
गुणानां स्मरणाशक्तौ विष्णोर्ब्रह्मत्वमेव तु ॥
गुणानां स्मरणाशक्तौ विष्णोर्ब्रह्मत्वमेव तु ॥
स्मर्तव्यं सततं तत् तु न कदाचित् परित्यजेत् ।
स्मर्तव्यं सततं तत् तु न कदाचित् परित्यजेत् ।
Line 4,358: Line 4,019:
स्वोत्पत्त्यङ्गं च देवानां विष्णोश्चिन्त्यं सदैव तु ।
स्वोत्पत्त्यङ्गं च देवानां विष्णोश्चिन्त्यं सदैव तु ।
तेषां तत्र प्रवेशो हि मुक्तिरित्युच्यते बुधैः ॥
तेषां तत्र प्रवेशो हि मुक्तिरित्युच्यते बुधैः ॥
">‘आधिव्याधिनिमित्तेन विक्षिप्तमनसोऽपि तु ।
</span></p><span data-deva="तदाश्रिताश्च ते नित्यं ततश्चिन्त्यं विशेषतः’ इति ॥ 06 ॥">
गुणानां स्मरणाशक्तौ विष्णोर्ब्रह्मत्वमेव तु ॥
स्मर्तव्यं सततं तत् तु न कदाचित् परित्यजेत् ।
अत्र सर्वगुणानां च यतोऽन्तर्भाव इष्यते ॥
स्वोत्पत्त्यङ्गं च देवानां विष्णोश्चिन्त्यं सदैव तु ।
तेषां तत्र प्रवेशो हि मुक्तिरित्युच्यते बुधैः ॥
</span></p><span data-deva="
तदाश्रिताश्च ते नित्यं ततश्चिन्त्यं विशेषतः’ इति ॥ 06 ॥">
तदाश्रिताश्च ते नित्यं ततश्चिन्त्यं विशेषतः’ इति ॥ 06 ॥</span></div>
तदाश्रिताश्च ते नित्यं ततश्चिन्त्यं विशेषतः’ इति ॥ 06 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आदित्यादिमत्यधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति आदित्यादिमत्यधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आदित्यादिमत्यधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति आदित्यादिमत्यधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A006" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आसनाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A006"></span></p><h4 id="आसनाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.B8.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आसनाधिकरणम्">आसनाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A006" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आसनाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A006"></span></p><h4 id="आसनाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.B8.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.B8.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आसनाधिकरणम्">आसनाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V07" data-block-id="BS_C04_S01_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(491)ओम् आसीनः सम्भवात् ओम् ॥ 04-01-07 ॥">(491)ओम् आसीनः सम्भवात् ओम् ॥ 04-01-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V07" data-block-id="BS_C04_S01_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(491)ओम् आसीनः सम्भवात् ओम् ॥ 04-01-07 ॥">(491)ओम् आसीनः सम्भवात् ओम् ॥ 04-01-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V07" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V07" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V07" style="position: relative;">
Line 4,376: Line 4,030:
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V08" data-block-id="BS_C04_S01_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(492)ओं ध्यानाच्च ओम् ॥ 04-01-08 ॥">(492)ओं ध्यानाच्च ओम् ॥ 04-01-08 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V08" data-block-id="BS_C04_S01_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(492)ओं ध्यानाच्च ओम् ॥ 04-01-08 ॥">(492)ओं ध्यानाच्च ओम् ॥ 04-01-08 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V08" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V08" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V08_B1" data-verse="BS_C04_S01_V08" data-block-id="BS_C04_S01_V08_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaTantre-id"><span data-deva="‘स्मरणोपासनं चैव ध्यानात्मकमिति द्विधा ।">‘स्मरणोपासनं चैव ध्यानात्मकमिति द्विधा ।</span><br><span data-deva="स्मरणं सर्वदा योग्यं ध्यानोपासनमानसे॥">स्मरणं सर्वदा योग्यं ध्यानोपासनमानसे॥</span><br><span data-deva="नैरन्तर्यं मनोवृत्तेर्ध्यानमित्युच्यते बुधैः ।">नैरन्तर्यं मनोवृत्तेर्ध्यानमित्युच्यते बुधैः ।</span><br><span data-deva="आसीनस्य भवेत् तत् तु न शयानस्य निद्रया ॥">आसीनस्य भवेत् तत् तु न शयानस्य निद्रया ॥</span><br><span data-deva="स्थितस्य गच्छतो वाऽपि विक्षेपस्यैव सम्भवात् ।">स्थितस्य गच्छतो वाऽपि विक्षेपस्यैव सम्भवात् ।</span><br><span data-deva="स्मरणात् परमं ज्ञेयं ध्यानं नास्त्यत्र संशयः’">स्मरणात् परमं ज्ञेयं ध्यानं नास्त्यत्र संशयः’</span></span><span data-deva=" इति च नारायणतन्त्रे।"> इति च नारायणतन्त्रे।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V08_B1" data-verse="BS_C04_S01_V08" data-block-id="BS_C04_S01_V08_B1" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaTantre-id"><span data-deva="‘स्मरणोपासनं चैव ध्यानात्मकमिति द्विधा ।">‘स्मरणोपासनं चैव ध्यानात्मकमिति द्विधा ।</span><br><span data-deva="स्मरणं सर्वदा योग्यं ध्यानोपासनमानसे॥">स्मरणं सर्वदा योग्यं ध्यानोपासनमानसे॥</span><br><span data-deva="नैरन्तर्यं मनोवृत्तेर्ध्यानमित्युच्यते बुधैः ।">नैरन्तर्यं मनोवृत्तेर्ध्यानमित्युच्यते बुधैः ।</span><br><span data-deva="आसीनस्य भवेत् तत् तु न शयानस्य निद्रया ॥">आसीनस्य भवेत् तत् तु न शयानस्य निद्रया ॥</span><br><span data-deva="स्थितस्य गच्छतो वाऽपि विक्षेपस्यैव सम्भवात् ।">स्थितस्य गच्छतो वाऽपि विक्षेपस्यैव सम्भवात् ।</span><br><span data-deva="स्मरणात् परमं ज्ञेयं ध्यानं नास्त्यत्र संशयः’">स्मरणात् परमं ज्ञेयं ध्यानं नास्त्यत्र संशयः’</span></span><span data-deva="इति च नारायणतन्त्रे।"> इति च नारायणतन्त्रे।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V07_B7" data-verse="BS_C04_S01_V08" data-block-id="BS_C04_S01_V07_B7" style="position: relative;"><span data-deva="अतो ध्यानत्वाच्च ॥ 08 ॥">अतो ध्यानत्वाच्च ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V07_B7" data-verse="BS_C04_S01_V08" data-block-id="BS_C04_S01_V07_B7" style="position: relative;"><span data-deva="अतो ध्यानत्वाच्च ॥ 08 ॥">अतो ध्यानत्वाच्च ॥ 08 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V09" data-block-id="BS_C04_S01_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(493)ओम् अचलत्वं चापेक्ष्य ओम् ॥ 04-01-09 ॥">(493)ओम् अचलत्वं चापेक्ष्य ओम् ॥ 04-01-09 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V09" data-block-id="BS_C04_S01_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(493)ओम् अचलत्वं चापेक्ष्य ओम् ॥ 04-01-09 ॥">(493)ओम् अचलत्वं चापेक्ष्य ओम् ॥ 04-01-09 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V09" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V09" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V09_B1" data-verse="BS_C04_S01_V09" data-block-id="BS_C04_S01_V09_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘अचलं चेच्छरीरं स्यान्मनसश्चाप्यचालनम्।">‘अचलं चेच्छरीरं स्यान्मनसश्चाप्यचालनम्।</span><br><span data-deva="चलने तु शरीरस्य चञ्चलं तु मनो भवेत्’">चलने तु शरीरस्य चञ्चलं तु मनो भवेत्’</span></span></span><span data-deva=" इति च ब्रह्माण्डे ॥ 09 ॥"> इति च ब्रह्माण्डे ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V09_B1" data-verse="BS_C04_S01_V09" data-block-id="BS_C04_S01_V09_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘अचलं चेच्छरीरं स्यान्मनसश्चाप्यचालनम्।">‘अचलं चेच्छरीरं स्यान्मनसश्चाप्यचालनम्।</span><br><span data-deva="चलने तु शरीरस्य चञ्चलं तु मनो भवेत्’">चलने तु शरीरस्य चञ्चलं तु मनो भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्रह्माण्डे ॥ 09 ॥"> इति च ब्रह्माण्डे ॥ 09 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V10" data-block-id="BS_C04_S01_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(494)ओं स्मरन्ति च ओम् ॥ 04-01-10 ॥">(494)ओं स्मरन्ति च ओम् ॥ 04-01-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V10" data-block-id="BS_C04_S01_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(494)ओं स्मरन्ति च ओम् ॥ 04-01-10 ॥">(494)ओं स्मरन्ति च ओम् ॥ 04-01-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V10" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V10" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V10_B1" data-verse="BS_C04_S01_V10" data-block-id="BS_C04_S01_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V10_B1" data-verse="BS_C04_S01_V10" data-block-id="BS_C04_S01_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः । सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्’(भ.गी.६.१३) इत्यादि ॥ 10 ॥">‘समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्’(भ.गी.६.१३) इत्यादि ॥ 10 ॥">‘समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्’(भ.गी.६.१३) इत्यादि ॥ 10 ॥</span></div>
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्’(भ.गी.६.१३) इत्यादि ॥ 10 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,392: Line 4,045:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V11" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V11" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V11_B1" data-verse="BS_C04_S01_V11" data-block-id="BS_C04_S01_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="देशकालावस्थादिषु यत्रैकाग्रता भवति तत्रैव स्थातव्यम् ।">देशकालावस्थादिषु यत्रैकाग्रता भवति तत्रैव स्थातव्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V11_B1" data-verse="BS_C04_S01_V11" data-block-id="BS_C04_S01_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="देशकालावस्थादिषु यत्रैकाग्रता भवति तत्रैव स्थातव्यम् ।">देशकालावस्थादिषु यत्रैकाग्रता भवति तत्रैव स्थातव्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V11_B2" data-verse="BS_C04_S01_V11" data-block-id="BS_C04_S01_V11_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘तमेव देशं सेवेत तं कालं तामवस्थितिम् ।">‘तमेव देशं सेवेत तं कालं तामवस्थितिम् ।</span><br><span data-deva="तानेव भोगान् सेवेत मनो यत्र प्रसीदति ॥">तानेव भोगान् सेवेत मनो यत्र प्रसीदति ॥</span><br><span data-deva="न हि देशादिभिः कश्चिद् विशेषः समुदीरितः ।">न हि देशादिभिः कश्चिद् विशेषः समुदीरितः ।</span><br><span data-deva="मनः प्रसाधनार्थं हि देशकालादिचिन्तना’">मनः प्रसाधनार्थं हि देशकालादिचिन्तना’</span></span><span data-deva=" इति वाराहे ॥ 11 ॥"> इति वाराहे ॥ 11 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V11_B2" data-verse="BS_C04_S01_V11" data-block-id="BS_C04_S01_V11_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘तमेव देशं सेवेत तं कालं तामवस्थितिम् ।">‘तमेव देशं सेवेत तं कालं तामवस्थितिम् ।</span><br><span data-deva="तानेव भोगान् सेवेत मनो यत्र प्रसीदति ॥">तानेव भोगान् सेवेत मनो यत्र प्रसीदति ॥</span><br><span data-deva="न हि देशादिभिः कश्चिद् विशेषः समुदीरितः ।">न हि देशादिभिः कश्चिद् विशेषः समुदीरितः ।</span><br><span data-deva="मनः प्रसाधनार्थं हि देशकालादिचिन्तना’">मनः प्रसाधनार्थं हि देशकालादिचिन्तना’</span></span><span data-deva="इति वाराहे ॥ 11 ॥"> इति वाराहे ॥ 11 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आसनाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति आसनाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आसनाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति आसनाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रायणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A007"></span></p><h4 id="प्रायणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रायणाधिकरणम्">प्रायणाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रायणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A007"></span></p><h4 id="प्रायणाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="प्रायणाधिकरणम्">प्रायणाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V12" data-block-id="BS_C04_S01_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(496)ओम् आ प्रायणात् तत्रापि हि दृष्टम् ओम् ॥ 04-01-12 ॥">(496)ओम् आ प्रायणात् तत्रापि हि दृष्टम् ओम् ॥ 04-01-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V12" data-block-id="BS_C04_S01_V12" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(496)ओम् आ प्रायणात् तत्रापि हि दृष्टम् ओम् ॥ 04-01-12 ॥">(496)ओम् आ प्रायणात् तत्रापि हि दृष्टम् ओम् ॥ 04-01-12 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V12" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V12" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V12" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V12" style="position: relative;">
Line 4,401: Line 4,054:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V12_B2" data-verse="BS_C04_S01_V12" data-block-id="BS_C04_S01_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स यो ह वैतद् भगवन्मनुष्येषु प्रायणान्तम् ओङ्कारमभिध्यायीत’(प्र.उ.५.१) इति हि श्रुतिः ॥">‘स यो ह वैतद् भगवन्मनुष्येषु प्रायणान्तम् ओङ्कारमभिध्यायीत’(प्र.उ.५.१) इति हि श्रुतिः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V12_B2" data-verse="BS_C04_S01_V12" data-block-id="BS_C04_S01_V12_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स यो ह वैतद् भगवन्मनुष्येषु प्रायणान्तम् ओङ्कारमभिध्यायीत’(प्र.उ.५.१) इति हि श्रुतिः ॥">‘स यो ह वैतद् भगवन्मनुष्येषु प्रायणान्तम् ओङ्कारमभिध्यायीत’(प्र.उ.५.१) इति हि श्रुतिः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V12_B4" data-verse="BS_C04_S01_V12" data-block-id="BS_C04_S01_V12_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वदैनमुपासीत यावद् विमुक्तिर्मुक्ता अपि ह्येनमुपासते’ इति सौपर्णश्रुतिः ॥">‘सर्वदैनमुपासीत यावद् विमुक्तिर्मुक्ता अपि ह्येनमुपासते’ इति सौपर्णश्रुतिः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V12_B4" data-verse="BS_C04_S01_V12" data-block-id="BS_C04_S01_V12_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वदैनमुपासीत यावद् विमुक्तिर्मुक्ता अपि ह्येनमुपासते’ इति सौपर्णश्रुतिः ॥">‘सर्वदैनमुपासीत यावद् विमुक्तिर्मुक्ता अपि ह्येनमुपासते’ इति सौपर्णश्रुतिः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V12_B6" data-verse="BS_C04_S01_V12" data-block-id="BS_C04_S01_V12_B6" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘श्रुणुयाद् यावदज्ञानं मतिर्यावदयुक्तता ।">‘श्रुणुयाद् यावदज्ञानं मतिर्यावदयुक्तता ।</span><br><span data-deva="ध्यानं च यावदीक्षा स्यान्नेक्षा क्वचन बाध्यते ॥">ध्यानं च यावदीक्षा स्यान्नेक्षा क्वचन बाध्यते ॥</span><br><span data-deva="दृष्टतत्त्वस्य च ध्यानं यदा दृष्टिर्न विद्यते।">दृष्टतत्त्वस्य च ध्यानं यदा दृष्टिर्न विद्यते।</span><br><span data-deva="भक्तिश्चानन्तकालीना परमे ब्रह्मणि स्फुटा ।">भक्तिश्चानन्तकालीना परमे ब्रह्मणि स्फुटा ।</span><br><span data-deva="आ विमुक्तेर्विधिर्नित्यं स्वत एव ततः परम्’">आ विमुक्तेर्विधिर्नित्यं स्वत एव ततः परम्’</span></span><span data-deva=" इति ब्रह्माण्डे ॥ 12 ॥"> इति ब्रह्माण्डे ॥ 12 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V12_B6" data-verse="BS_C04_S01_V12" data-block-id="BS_C04_S01_V12_B6" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id"><span data-deva="‘श्रुणुयाद् यावदज्ञानं मतिर्यावदयुक्तता ।">‘श्रुणुयाद् यावदज्ञानं मतिर्यावदयुक्तता ।</span><br><span data-deva="ध्यानं च यावदीक्षा स्यान्नेक्षा क्वचन बाध्यते ॥">ध्यानं च यावदीक्षा स्यान्नेक्षा क्वचन बाध्यते ॥</span><br><span data-deva="दृष्टतत्त्वस्य च ध्यानं यदा दृष्टिर्न विद्यते।">दृष्टतत्त्वस्य च ध्यानं यदा दृष्टिर्न विद्यते।</span><br><span data-deva="भक्तिश्चानन्तकालीना परमे ब्रह्मणि स्फुटा ।">भक्तिश्चानन्तकालीना परमे ब्रह्मणि स्फुटा ।</span><br><span data-deva="आ विमुक्तेर्विधिर्नित्यं स्वत एव ततः परम्’">आ विमुक्तेर्विधिर्नित्यं स्वत एव ततः परम्’</span></span><span data-deva="इति ब्रह्माण्डे ॥ 12 ॥"> इति ब्रह्माण्डे ॥ 12 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रायणाधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति प्रायणाधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति प्रायणाधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति प्रायणाधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तदधिगमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A008"></span></p><h4 id="तदधिगमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.97.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तदधिगमाधिकरणम्">तदधिगमाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तदधिगमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S01_A008"></span></p><h4 id="तदधिगमाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.97.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.97.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तदधिगमाधिकरणम्">तदधिगमाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V13" data-block-id="BS_C04_S01_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(497)ओं तदधिगम उत्तरपूर्वाघयोरश्लेषविनाशौ तद्व्यपदेशात् ओम् ॥04-01-13 ॥">(497)ओं तदधिगम उत्तरपूर्वाघयोरश्लेषविनाशौ तद्व्यपदेशात् ओम् ॥04-01-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V13" data-block-id="BS_C04_S01_V13" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(497)ओं तदधिगम उत्तरपूर्वाघयोरश्लेषविनाशौ तद्व्यपदेशात् ओम् ॥04-01-13 ॥">(497)ओं तदधिगम उत्तरपूर्वाघयोरश्लेषविनाशौ तद्व्यपदेशात् ओम् ॥04-01-13 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V13" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V13" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V13" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V13" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V13_B1" data-verse="BS_C04_S01_V13" data-block-id="BS_C04_S01_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मदर्शन-उत्तराघस्याश्लेषः पूर्वस्य विनाशश्च ।">ब्रह्मदर्शन-उत्तराघस्याश्लेषः पूर्वस्य विनाशश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V13_B1" data-verse="BS_C04_S01_V13" data-block-id="BS_C04_S01_V13_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मदर्शन-उत्तराघस्याश्लेषः पूर्वस्य विनाशश्च ।">ब्रह्मदर्शन-उत्तराघस्याश्लेषः पूर्वस्य विनाशश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V13_B2" data-verse="BS_C04_S01_V13" data-block-id="BS_C04_S01_V13_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Tadavyapadeshath-id"><span data-deva="‘तद् यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्त एवमेवंविदि पापं कर्म न श्लिष्यते’(छां.उ.४.१४.३),‘तद् यथेषीकातूलमग्नौ प्रोतं प्रदूयेतैवं हैवास्य सर्वे पाप्मानः प्रदूयन्ते’(छां.उ.५.२४.३)">‘तद् यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्त एवमेवंविदि पापं कर्म न श्लिष्यते’(छां.उ.४.१४.३),‘तद् यथेषीकातूलमग्नौ प्रोतं प्रदूयेतैवं हैवास्य सर्वे पाप्मानः प्रदूयन्ते’(छां.उ.५.२४.३)</span></span></span><span data-deva=" इति तद्व्यपदेशात् ॥ 13 ॥"> इति तद्व्यपदेशात् ॥ 13 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V13_B2" data-verse="BS_C04_S01_V13" data-block-id="BS_C04_S01_V13_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Tadavyapadeshath-id"><span data-deva="‘तद् यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्त एवमेवंविदि पापं कर्म न श्लिष्यते’(छां.उ.४.१४.३),‘तद् यथेषीकातूलमग्नौ प्रोतं प्रदूयेतैवं हैवास्य सर्वे पाप्मानः प्रदूयन्ते’(छां.उ.५.२४.३)">‘तद् यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्त एवमेवंविदि पापं कर्म न श्लिष्यते’(छां.उ.४.१४.३),‘तद् यथेषीकातूलमग्नौ प्रोतं प्रदूयेतैवं हैवास्य सर्वे पाप्मानः प्रदूयन्ते’(छां.उ.५.२४.३)</span></span></span><span data-deva="इति तद्व्यपदेशात् ॥ 13 ॥"> इति तद्व्यपदेशात् ॥ 13 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V14" data-block-id="BS_C04_S01_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(498)ओम् इतरस्याप्येवमसंश्लेषः पाते तु ओम् ॥ 04-01-14 ॥">(498)ओम् इतरस्याप्येवमसंश्लेषः पाते तु ओम् ॥ 04-01-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V14" data-block-id="BS_C04_S01_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(498)ओम् इतरस्याप्येवमसंश्लेषः पाते तु ओम् ॥ 04-01-14 ॥">(498)ओम् इतरस्याप्येवमसंश्लेषः पाते तु ओम् ॥ 04-01-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V14" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V14" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V14_B1" data-verse="BS_C04_S01_V14" data-block-id="BS_C04_S01_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="पुण्यस्याप्येवमसंश्लेषः पाते। तुशब्दोऽनुत्थानवाची ।">पुण्यस्याप्येवमसंश्लेषः पाते। तुशब्दोऽनुत्थानवाची ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V14_B1" data-verse="BS_C04_S01_V14" data-block-id="BS_C04_S01_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="पुण्यस्याप्येवमसंश्लेषः पाते। तुशब्दोऽनुत्थानवाची ।">पुण्यस्याप्येवमसंश्लेषः पाते। तुशब्दोऽनुत्थानवाची ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V14_B2" data-verse="BS_C04_S01_V14" data-block-id="BS_C04_S01_V14_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Agnayapurana-id"><span data-deva="‘यथाऽश्लेषो विनाशश्च मुक्तस्य तु विकर्मणः ।">‘यथाऽश्लेषो विनाशश्च मुक्तस्य तु विकर्मणः ।</span><br><span data-deva="एवं सुकर्मणश्चापि पततस्तमसि ध्रुवम्’">एवं सुकर्मणश्चापि पततस्तमसि ध्रुवम्’</span></span></span><span data-deva=" इति चाग्नेये ॥ 14 ॥"> इति चाग्नेये ॥ 14 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V14_B2" data-verse="BS_C04_S01_V14" data-block-id="BS_C04_S01_V14_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Agnayapurana-id"><span data-deva="‘यथाऽश्लेषो विनाशश्च मुक्तस्य तु विकर्मणः ।">‘यथाऽश्लेषो विनाशश्च मुक्तस्य तु विकर्मणः ।</span><br><span data-deva="एवं सुकर्मणश्चापि पततस्तमसि ध्रुवम्’">एवं सुकर्मणश्चापि पततस्तमसि ध्रुवम्’</span></span></span><span data-deva="इति चाग्नेये ॥ 14 ॥"> इति चाग्नेये ॥ 14 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V15" data-block-id="BS_C04_S01_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(499)ओम् अनारब्धकार्ये एव तु पूर्वे तदवधेः ओम् ॥ 04-01-15 ॥">(499)ओम् अनारब्धकार्ये एव तु पूर्वे तदवधेः ओम् ॥ 04-01-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V15" data-block-id="BS_C04_S01_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(499)ओम् अनारब्धकार्ये एव तु पूर्वे तदवधेः ओम् ॥ 04-01-15 ॥">(499)ओम् अनारब्धकार्ये एव तु पूर्वे तदवधेः ओम् ॥ 04-01-15 ॥</span></span></span></div>
Line 4,419: Line 4,072:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V15_B1" data-verse="BS_C04_S01_V15" data-block-id="BS_C04_S01_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अनारब्धकार्ये एव पूर्वे पुण्यपापे विनश्यतः ।">अनारब्धकार्ये एव पूर्वे पुण्यपापे विनश्यतः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V15_B1" data-verse="BS_C04_S01_V15" data-block-id="BS_C04_S01_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अनारब्धकार्ये एव पूर्वे पुण्यपापे विनश्यतः ।">अनारब्धकार्ये एव पूर्वे पुण्यपापे विनश्यतः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V15_B2" data-verse="BS_C04_S01_V15" data-block-id="BS_C04_S01_V15_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘तस्य तावदेव चिरं यावन्न विमोक्ष्येऽथ सम्पत्स्यते’(छां.उ.६.१४.२)) इति तदवधेः । तुशब्दः स्मृतिद्योतकः ।">‘तस्य तावदेव चिरं यावन्न विमोक्ष्येऽथ सम्पत्स्यते’(छां.उ.६.१४.२)) इति तदवधेः । तुशब्दः स्मृतिद्योतकः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V15_B2" data-verse="BS_C04_S01_V15" data-block-id="BS_C04_S01_V15_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘तस्य तावदेव चिरं यावन्न विमोक्ष्येऽथ सम्पत्स्यते’(छां.उ.६.१४.२)) इति तदवधेः । तुशब्दः स्मृतिद्योतकः ।">‘तस्य तावदेव चिरं यावन्न विमोक्ष्येऽथ सम्पत्स्यते’(छां.उ.६.१४.२)) इति तदवधेः । तुशब्दः स्मृतिद्योतकः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V15_B4" data-verse="BS_C04_S01_V15" data-block-id="BS_C04_S01_V15_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaTantre-id"><span data-deva="‘यदनारब्धपापं स्यात् तद् विनश्यति निश्चयात् ।">‘यदनारब्धपापं स्यात् तद् विनश्यति निश्चयात् ।</span><br><span data-deva="पश्यतो ब्रह्म निर्द्वन्द्वं हीनं च ब्रह्म पश्यतः ॥">पश्यतो ब्रह्म निर्द्वन्द्वं हीनं च ब्रह्म पश्यतः ॥</span><br><span data-deva="द्विषतो वा भवेत् पुण्यनाशो नास्त्यत्र संशयः ।">द्विषतो वा भवेत् पुण्यनाशो नास्त्यत्र संशयः ।</span><br><span data-deva="तस्याप्यारब्धकार्यस्य न विनाशोऽस्ति कुत्रचित् ॥">तस्याप्यारब्धकार्यस्य न विनाशोऽस्ति कुत्रचित् ॥</span><br><span data-deva="आरब्धयोश्च नाशः स्यादल्पयोः पुण्यपापयोः’">आरब्धयोश्च नाशः स्यादल्पयोः पुण्यपापयोः’</span></span><span data-deva=" इति च नारायणतन्त्रे ॥ 15 ॥"> इति च नारायणतन्त्रे ॥ 15 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V15_B4" data-verse="BS_C04_S01_V15" data-block-id="BS_C04_S01_V15_B4" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaTantre-id"><span data-deva="‘यदनारब्धपापं स्यात् तद् विनश्यति निश्चयात् ।">‘यदनारब्धपापं स्यात् तद् विनश्यति निश्चयात् ।</span><br><span data-deva="पश्यतो ब्रह्म निर्द्वन्द्वं हीनं च ब्रह्म पश्यतः ॥">पश्यतो ब्रह्म निर्द्वन्द्वं हीनं च ब्रह्म पश्यतः ॥</span><br><span data-deva="द्विषतो वा भवेत् पुण्यनाशो नास्त्यत्र संशयः ।">द्विषतो वा भवेत् पुण्यनाशो नास्त्यत्र संशयः ।</span><br><span data-deva="तस्याप्यारब्धकार्यस्य न विनाशोऽस्ति कुत्रचित् ॥">तस्याप्यारब्धकार्यस्य न विनाशोऽस्ति कुत्रचित् ॥</span><br><span data-deva="आरब्धयोश्च नाशः स्यादल्पयोः पुण्यपापयोः’">आरब्धयोश्च नाशः स्यादल्पयोः पुण्यपापयोः’</span></span><span data-deva="इति च नारायणतन्त्रे ॥ 15 ॥"> इति च नारायणतन्त्रे ॥ 15 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V16" data-block-id="BS_C04_S01_V16" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(500)ओम् अग्निहोत्रादि तु तत्कार्यायैव तद्दर्शनात् ओम् ॥ 04-01-16 ॥">(500)ओम् अग्निहोत्रादि तु तत्कार्यायैव तद्दर्शनात् ओम् ॥ 04-01-16 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V16" data-block-id="BS_C04_S01_V16" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(500)ओम् अग्निहोत्रादि तु तत्कार्यायैव तद्दर्शनात् ओम् ॥ 04-01-16 ॥">(500)ओम् अग्निहोत्रादि तु तत्कार्यायैव तद्दर्शनात् ओम् ॥ 04-01-16 ॥</span></span></span></div>
Line 4,429: Line 4,082:
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V17" data-block-id="BS_C04_S01_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(501)ओम् अतोऽन्यदपीत्येकेषामुभयोः ओम् ॥ 04-01-17 ॥">(501)ओम् अतोऽन्यदपीत्येकेषामुभयोः ओम् ॥ 04-01-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V17" data-block-id="BS_C04_S01_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(501)ओम् अतोऽन्यदपीत्येकेषामुभयोः ओम् ॥ 04-01-17 ॥">(501)ओम् अतोऽन्यदपीत्येकेषामुभयोः ओम् ॥ 04-01-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V17" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V17" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V17_B1" data-verse="BS_C04_S01_V17" data-block-id="BS_C04_S01_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="मुक्तावनुभवकारणाद् यदन्यत् तत् पुण्यमपि विनश्यति । अप्रारब्दमनभीष्टं च । तथा ह्येकेषां पाठ उभयोस्त्यागेन
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V17_B1" data-verse="BS_C04_S01_V17" data-block-id="BS_C04_S01_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="मुक्तावनुभवकारणाद् यदन्यत् तत् पुण्यमपि विनश्यति । अप्रारब्दमनभीष्टं च । तथा ह्येकेषां पाठ उभयोस्त्यागेन ‘तस्य पुत्रा दायमुपयन्ति सुहृदः साधुकृत्यां द्विषन्तः पापकृत्याम्’ इति ।">मुक्तावनुभवकारणाद् यदन्यत् तत् पुण्यमपि विनश्यति । अप्रारब्दमनभीष्टं च । तथा ह्येकेषां पाठ उभयोस्त्यागेन
‘तस्य पुत्रा दायमुपयन्ति सुहृदः साधुकृत्यां द्विषन्तः पापकृत्याम्’ इति ।">मुक्तावनुभवकारणाद् यदन्यत् तत् पुण्यमपि विनश्यति । अप्रारब्दमनभीष्टं च । तथा ह्येकेषां पाठ उभयोस्त्यागेन
‘तस्य पुत्रा दायमुपयन्ति सुहृदः साधुकृत्यां द्विषन्तः पापकृत्याम्’ इति ।</span></div>
‘तस्य पुत्रा दायमुपयन्ति सुहृदः साधुकृत्यां द्विषन्तः पापकृत्याम्’ इति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V17_B3" data-verse="BS_C04_S01_V17" data-block-id="BS_C04_S01_V17_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘अनभीष्टमनारब्धं पुण्यमप्यस्य नश्यति ।">‘अनभीष्टमनारब्धं पुण्यमप्यस्य नश्यति ।</span><br><span data-deva="किमु पापं परब्रह्मज्ञानिनो नास्ति संशयः’">किमु पापं परब्रह्मज्ञानिनो नास्ति संशयः’</span></span></span><span data-deva=" इति पाद्मे ॥ 17 ॥"> इति पाद्मे ॥ 17 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V17_B3" data-verse="BS_C04_S01_V17" data-block-id="BS_C04_S01_V17_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘अनभीष्टमनारब्धं पुण्यमप्यस्य नश्यति ।">‘अनभीष्टमनारब्धं पुण्यमप्यस्य नश्यति ।</span><br><span data-deva="किमु पापं परब्रह्मज्ञानिनो नास्ति संशयः’">किमु पापं परब्रह्मज्ञानिनो नास्ति संशयः’</span></span></span><span data-deva="इति पाद्मे ॥ 17 ॥"> इति पाद्मे ॥ 17 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V18" data-block-id="BS_C04_S01_V18" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(502)ओं यदेव विद्ययेति हि ओम् ॥ 04-01-18॥">(502)ओं यदेव विद्ययेति हि ओम् ॥ 04-01-18॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S01_V18" data-block-id="BS_C04_S01_V18" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(502)ओं यदेव विद्ययेति हि ओम् ॥ 04-01-18॥">(502)ओं यदेव विद्ययेति हि ओम् ॥ 04-01-18॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V18" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V18" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V18_B1" data-verse="BS_C04_S01_V18" data-block-id="BS_C04_S01_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मदर्शिकृतमल्पमपि पुण्यं महत्तममनन्तम् च भवति ।">ब्रह्मदर्शिकृतमल्पमपि पुण्यं महत्तममनन्तम् च भवति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V18_B1" data-verse="BS_C04_S01_V18" data-block-id="BS_C04_S01_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मदर्शिकृतमल्पमपि पुण्यं महत्तममनन्तम् च भवति ।">ब्रह्मदर्शिकृतमल्पमपि पुण्यं महत्तममनन्तम् च भवति ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V18_B2" data-verse="BS_C04_S01_V18" data-block-id="BS_C04_S01_V18_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘न हास्य कर्म क्षीयते’(बृ.उ.३.४.१५)">‘न हास्य कर्म क्षीयते’(बृ.उ.३.४.१५)</span></span><span data-deva=" इति च ।"> इति च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V18_B2" data-verse="BS_C04_S01_V18" data-block-id="BS_C04_S01_V18_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘न हास्य कर्म क्षीयते’(बृ.उ.३.४.१५)">‘न हास्य कर्म क्षीयते’(बृ.उ.३.४.१५)</span></span><span data-deva="इति च ।"> इति च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V18_B4" data-verse="BS_C04_S01_V18" data-block-id="BS_C04_S01_V18_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bharatha-id"><span data-deva="‘अल्पमात्रः कृतो धर्मो भवेद् ज्ञानवतो महान् ।">‘अल्पमात्रः कृतो धर्मो भवेद् ज्ञानवतो महान् ।</span><br><span data-deva="महानपि कृतो धर्मो ह्यज्ञानां निष्फलो भवेत्’">महानपि कृतो धर्मो ह्यज्ञानां निष्फलो भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति च भारते ॥ 18 ॥">इति च भारते ॥ 18 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V18_B4" data-verse="BS_C04_S01_V18" data-block-id="BS_C04_S01_V18_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bharatha-id"><span data-deva="‘अल्पमात्रः कृतो धर्मो भवेद् ज्ञानवतो महान् ।">‘अल्पमात्रः कृतो धर्मो भवेद् ज्ञानवतो महान् ।</span><br><span data-deva="महानपि कृतो धर्मो ह्यज्ञानां निष्फलो भवेत्’">महानपि कृतो धर्मो ह्यज्ञानां निष्फलो भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति च भारते ॥ 18 ॥">इति च भारते ॥ 18 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,443: Line 4,095:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V19" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V19" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S01_V19" data-block-id="bhashya-BS_C04_S01_V19" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V19_B1" data-verse="BS_C04_S01_V19" data-block-id="BS_C04_S01_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आरब्दपुण्यपापे भोगेन क्षपयित्वा ब्रह्म सम्पत्स्यते । अथेति नियमसूचकः ।">आरब्दपुण्यपापे भोगेन क्षपयित्वा ब्रह्म सम्पत्स्यते । अथेति नियमसूचकः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V19_B1" data-verse="BS_C04_S01_V19" data-block-id="BS_C04_S01_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="आरब्दपुण्यपापे भोगेन क्षपयित्वा ब्रह्म सम्पत्स्यते । अथेति नियमसूचकः ।">आरब्दपुण्यपापे भोगेन क्षपयित्वा ब्रह्म सम्पत्स्यते । अथेति नियमसूचकः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V19_B2" data-verse="BS_C04_S01_V19" data-block-id="BS_C04_S01_V19_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘आरब्धपुण्यपापस्य भोगेन क्षपणादनु ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V19_B2" data-verse="BS_C04_S01_V19" data-block-id="BS_C04_S01_V19_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘आरब्धपुण्यपापस्य भोगेन क्षपणादनु । प्राप्नोत्येव तमो घोरं ब्रह्म वा नात्र संशयः’ ॥">‘आरब्धपुण्यपापस्य भोगेन क्षपणादनु ।
प्राप्नोत्येव तमो घोरं ब्रह्म वा नात्र संशयः’ ॥">‘आरब्धपुण्यपापस्य भोगेन क्षपणादनु ।
प्राप्नोत्येव तमो घोरं ब्रह्म वा नात्र संशयः’ ॥</span></div>
प्राप्नोत्येव तमो घोरं ब्रह्म वा नात्र संशयः’ ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V19_B4" data-verse="BS_C04_S01_V19" data-block-id="BS_C04_S01_V19_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaTantra-id"><span data-deva="‘ब्रह्मणां शतकालात् तु पूर्वमारब्दसङ्क्षयः ।">‘ब्रह्मणां शतकालात् तु पूर्वमारब्दसङ्क्षयः ।</span><br><span data-deva="नियमेन भवेन्नात्र कार्या काचिद्विचारणा’">नियमेन भवेन्नात्र कार्या काचिद्विचारणा’</span></span></span><span data-deva=" इति च नारायणतन्त्रे ॥ 19 ॥"> इति च नारायणतन्त्रे ॥ 19 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S01_V19_B4" data-verse="BS_C04_S01_V19" data-block-id="BS_C04_S01_V19_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaTantra-id"><span data-deva="‘ब्रह्मणां शतकालात् तु पूर्वमारब्दसङ्क्षयः ।">‘ब्रह्मणां शतकालात् तु पूर्वमारब्दसङ्क्षयः ।</span><br><span data-deva="नियमेन भवेन्नात्र कार्या काचिद्विचारणा’">नियमेन भवेन्नात्र कार्या काचिद्विचारणा’</span></span></span><span data-deva="इति च नारायणतन्त्रे ॥ 19 ॥"> इति च नारायणतन्त्रे ॥ 19 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तदधिगमाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति तदधिगमाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति तदधिगमाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ इति तदधिगमाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
Line 4,452: Line 4,103:
<p><span id="gr-C4-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयः पादः"></span>
<p><span id="gr-C4-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="द्वितीयः_पादः_4"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span data-deva="द्वितीयः पादः">द्वितीयः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="द्वितीयः_पादः_4" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span id=".E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span data-deva="द्वितीयः पादः">द्वितीयः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C04_S02_I01" data-block-id="BS_C04_S02_I01" data-verse="BS_C04_S02" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C04_S02_I01" data-block-id="BS_C04_S02_I01" data-verse="BS_C04_S02" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="देवानां मोक्ष उत्क्रान्तिश्चास्मिन् पाद उच्यते –">देवानां मोक्ष उत्क्रान्तिश्चास्मिन् पाद उच्यते –</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="देवानां मोक्ष उत्क्रान्तिश्चास्मिन् पाद उच्यते –">देवानां मोक्ष उत्क्रान्तिश्चास्मिन् पाद उच्यते –</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वाङ्मनसाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A009"></span></p><h4 id="वाङ्मनसाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वाङ्मनसाधिकरणम्">वाङ्मनसाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वाङ्मनसाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A009"></span></p><h4 id="वाङ्मनसाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.B8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वाङ्मनसाधिकरणम्">वाङ्मनसाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V01" data-block-id="BS_C04_S02_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(504)ओं वाङ्मनसि दर्शनाच्छब्दाच्च ओम् ॥ 04-02-01 ॥">(504)ओं वाङ्मनसि दर्शनाच्छब्दाच्च ओम् ॥ 04-02-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V01" data-block-id="BS_C04_S02_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(504)ओं वाङ्मनसि दर्शनाच्छब्दाच्च ओम् ॥ 04-02-01 ॥">(504)ओं वाङ्मनसि दर्शनाच्छब्दाच्च ओम् ॥ 04-02-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V01" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V01" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V01_B1" data-verse="BS_C04_S02_V01" data-block-id="BS_C04_S02_V01_B1" style="position: relative;"><span data-deva="वागभिमानिन्युमा मनोऽभिमानिनि रुद्रे विलीयते । वाचो मनोवशत्वदर्शनात् ।">वागभिमानिन्युमा मनोऽभिमानिनि रुद्रे विलीयते । वाचो मनोवशत्वदर्शनात् ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘तस्य यावन्न वाङ्मनसि सम्पद्यते’(छां.उ.६.१५.१)">‘तस्य यावन्न वाङ्मनसि सम्पद्यते’(छां.उ.६.१५.१)</span></span></span><span data-deva=" इति शब्दाच्च ।"> इति शब्दाच्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V01_B1" data-verse="BS_C04_S02_V01" data-block-id="BS_C04_S02_V01_B1" style="position: relative;"><span data-deva="वागभिमानिन्युमा मनोऽभिमानिनि रुद्रे विलीयते । वाचो मनोवशत्वदर्शनात् ।">वागभिमानिन्युमा मनोऽभिमानिनि रुद्रे विलीयते । वाचो मनोवशत्वदर्शनात् ।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id"><span data-deva="‘तस्य यावन्न वाङ्मनसि सम्पद्यते’(छां.उ.६.१५.१)">‘तस्य यावन्न वाङ्मनसि सम्पद्यते’(छां.उ.६.१५.१)</span></span></span><span data-deva="इति शब्दाच्च ।"> इति शब्दाच्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V01_B2" data-verse="BS_C04_S02_V01" data-block-id="BS_C04_S02_V01_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘उमा वै वाक् समुद्दिष्टा मनो रुद्र उदाहृतः ।">‘उमा वै वाक् समुद्दिष्टा मनो रुद्र उदाहृतः ।</span><br><span data-deva="तदेतन्मिथुनं ज्ञात्वा न दाम्पत्याद् विहीयते’">तदेतन्मिथुनं ज्ञात्वा न दाम्पत्याद् विहीयते’</span></span></span><span data-deva=" इति स्कान्दे ॥ 01 ॥"> इति स्कान्दे ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V01_B2" data-verse="BS_C04_S02_V01" data-block-id="BS_C04_S02_V01_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id"><span data-deva="‘उमा वै वाक् समुद्दिष्टा मनो रुद्र उदाहृतः ।">‘उमा वै वाक् समुद्दिष्टा मनो रुद्र उदाहृतः ।</span><br><span data-deva="तदेतन्मिथुनं ज्ञात्वा न दाम्पत्याद् विहीयते’">तदेतन्मिथुनं ज्ञात्वा न दाम्पत्याद् विहीयते’</span></span></span><span data-deva="इति स्कान्दे ॥ 01 ॥"> इति स्कान्दे ॥ 01 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V02" data-block-id="BS_C04_S02_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(505)ओम् अत एव च सर्वाण्यनु ओम् ॥ 04-02-02 ॥">(505)ओम् अत एव च सर्वाण्यनु ओम् ॥ 04-02-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V02" data-block-id="BS_C04_S02_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(505)ओम् अत एव च सर्वाण्यनु ओम् ॥ 04-02-02 ॥">(505)ओम् अत एव च सर्वाण्यनु ओम् ॥ 04-02-02 ॥</span></span></span></div>
Line 4,468: Line 4,119:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वाङ्मनसाधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति वाङ्मनसाधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वाङ्मनसाधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति वाङ्मनसाधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मनोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A010"></span></p><h4 id="मनोऽधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मनोऽधिकरणम्">मनोऽधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मनोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A010"></span></p><h4 id="मनोऽधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मनोऽधिकरणम्">मनोऽधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V03" data-block-id="BS_C04_S02_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(506)ओं तन्मनः प्राण उत्तरात् ओम् ॥ 04-02-03 ॥">(506)ओं तन्मनः प्राण उत्तरात् ओम् ॥ 04-02-03 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V03" data-block-id="BS_C04_S02_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(506)ओं तन्मनः प्राण उत्तरात् ओम् ॥ 04-02-03 ॥">(506)ओं तन्मनः प्राण उत्तरात् ओम् ॥ 04-02-03 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V03" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V03" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V03" style="position: relative;">
Line 4,475: Line 4,126:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति मनोऽधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति मनोऽधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति मनोऽधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति मनोऽधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अध्यक्षाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A011"></span></p><h4 id="अध्यक्षाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अध्यक्षाधिकरणम्">अध्यक्षाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अध्यक्षाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A011"></span></p><h4 id="अध्यक्षाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A7.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.B7.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अध्यक्षाधिकरणम्">अध्यक्षाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(507)ओं सोऽध्यक्षे तदुपगमादिभ्यः ओम् ॥ 04-02-04 ॥">(507)ओं सोऽध्यक्षे तदुपगमादिभ्यः ओम् ॥ 04-02-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(507)ओं सोऽध्यक्षे तदुपगमादिभ्यः ओम् ॥ 04-02-04 ॥">(507)ओं सोऽध्यक्षे तदुपगमादिभ्यः ओम् ॥ 04-02-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V04" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V04" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V04_B1" data-verse="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स प्राणः परमात्मनि विलीयते ।">स प्राणः परमात्मनि विलीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V04_B1" data-verse="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="स प्राणः परमात्मनि विलीयते ।">स प्राणः परमात्मनि विलीयते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V04_B2" data-verse="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वे प्राणमुपगच्छन्ति प्राणः परममुपगच्छति प्राणं देवा अनुप्राणन्ति प्राणः परमानुप्राणिति तस्मादाहुः प्राणस्य प्राण इति’,‘प्राणः परस्यां देवतायाम्’ ।">‘सर्वे प्राणमुपगच्छन्ति प्राणः परममुपगच्छति प्राणं देवा अनुप्राणन्ति प्राणः परमानुप्राणिति तस्मादाहुः प्राणस्य प्राण इति’,‘प्राणः परस्यां देवतायाम्’ ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V04_B2" data-verse="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘सर्वे प्राणमुपगच्छन्ति प्राणः परममुपगच्छति प्राणं देवा अनुप्राणन्ति प्राणः परमानुप्राणिति तस्मादाहुः प्राणस्य प्राण इति’,‘प्राणः परस्यां देवतायाम्’ ।">‘सर्वे प्राणमुपगच्छन्ति प्राणः परममुपगच्छति प्राणं देवा अनुप्राणन्ति प्राणः परमानुप्राणिति तस्मादाहुः प्राणस्य प्राण इति’,‘प्राणः परस्यां देवतायाम्’ ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V04_B4" data-verse="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘मुक्ताः सन्तोऽग्निमाविश्य देवाः सर्वेऽपि भुञ्जते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V04_B4" data-verse="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘मुक्ताः सन्तोऽग्निमाविश्य देवाः सर्वेऽपि भुञ्जते ।">‘मुक्ताः सन्तोऽग्निमाविश्य देवाः सर्वेऽपि भुञ्जते ।
">‘मुक्ताः सन्तोऽग्निमाविश्य देवाः सर्वेऽपि भुञ्जते ।
</span><p><span data-deva="अग्निरिन्द्रं तथेन्द्रश्च वायुमाविश्य सोऽपि तु ।">अग्निरिन्द्रं तथेन्द्रश्च वायुमाविश्य सोऽपि तु ।
</span><p><span data-deva="अग्निरिन्द्रं तथेन्द्रश्च वायुमाविश्य सोऽपि तु ।
</span></p><span data-deva="आविश्य परमात्मानं भुङ्क्ते भोगांस्तु बाह्यकान् ॥">
">अग्निरिन्द्रं तथेन्द्रश्च वायुमाविश्य सोऽपि तु ।
</span></p><span data-deva="
आविश्य परमात्मानं भुङ्क्ते भोगांस्तु बाह्यकान् ॥">
आविश्य परमात्मानं भुङ्क्ते भोगांस्तु बाह्यकान् ॥</span></div>
आविश्य परमात्मानं भुङ्क्ते भोगांस्तु बाह्यकान् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V04_B7" data-verse="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04_B7" style="position: relative;"><span data-deva="‘न ह्यानन्दो निजस्तेषां परैर्लभ्यः कथञ्चन ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V04_B7" data-verse="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04_B7" style="position: relative;"><span data-deva="‘न ह्यानन्दो निजस्तेषां परैर्लभ्यः कथञ्चन । किमु विष्णोः परानन्दो न ते विष्णुविति श्रुतेः ॥’">‘न ह्यानन्दो निजस्तेषां परैर्लभ्यः कथञ्चन ।
किमु विष्णोः परानन्दो न ते विष्णुविति श्रुतेः ॥’">‘न ह्यानन्दो निजस्तेषां परैर्लभ्यः कथञ्चन ।
किमु विष्णोः परानन्दो न ते विष्णुविति श्रुतेः ॥’</span></div>
किमु विष्णोः परानन्दो न ते विष्णुविति श्रुतेः ॥’</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V04_B9" data-verse="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04_B9" style="position: relative;"><span data-deva="प्राणस्य तेजसि लयो मार्गमात्रमुदाहृतम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V04_B9" data-verse="BS_C04_S02_V04" data-block-id="BS_C04_S02_V04_B9" style="position: relative;"><span data-deva="प्राणस्य तेजसि लयो मार्गमात्रमुदाहृतम् । सर्वेशितुश्च सर्वादेस्तस्यान्यत्र लयः कथम्’ ॥ इत्यादि श्रुतिस्मृतिभ्यः ॥ 04 ॥">प्राणस्य तेजसि लयो मार्गमात्रमुदाहृतम् ।
सर्वेशितुश्च सर्वादेस्तस्यान्यत्र लयः कथम्’ ॥ इत्यादि श्रुतिस्मृतिभ्यः ॥ 04 ॥">प्राणस्य तेजसि लयो मार्गमात्रमुदाहृतम् ।
सर्वेशितुश्च सर्वादेस्तस्यान्यत्र लयः कथम्’ ॥ इत्यादि श्रुतिस्मृतिभ्यः ॥ 04 ॥</span></div>
सर्वेशितुश्च सर्वादेस्तस्यान्यत्र लयः कथम्’ ॥ इत्यादि श्रुतिस्मृतिभ्यः ॥ 04 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अध्यक्षाधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति अध्यक्षाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अध्यक्षाधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥ इति अध्यक्षाधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भूताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A012"></span></p><h4 id="भूताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="भूताधिकरणम्">भूताधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भूताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A012"></span></p><h4 id="भूताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AD.E0.A5.82.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="भूताधिकरणम्">भूताधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V05" data-block-id="BS_C04_S02_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(508)ओं भूतेषु तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-02-05 ॥">(508)ओं भूतेषु तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-02-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V05" data-block-id="BS_C04_S02_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(508)ओं भूतेषु तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-02-05 ॥">(508)ओं भूतेषु तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-02-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V05" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V05" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V05_B1" data-verse="BS_C04_S02_V05" data-block-id="BS_C04_S02_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="भेतेष्वन्येषां देवानां लयः । ‘भूतेषु देवा विलीयन्ते भूतानि परे न पर उदेति नास्तमेत्येकल एव मध्ये स्थाता’ इति बृहच्छ्रुतेः ॥ 05 ॥">भेतेष्वन्येषां देवानां लयः । ‘भूतेषु देवा विलीयन्ते भूतानि परे न पर उदेति  नास्तमेत्येकल एव मध्ये स्थाता’ इति बृहच्छ्रुतेः ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V05_B1" data-verse="BS_C04_S02_V05" data-block-id="BS_C04_S02_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="भेतेष्वन्येषां देवानां लयः । ‘भूतेषु देवा विलीयन्ते भूतानि परे न पर उदेति नास्तमेत्येकल एव मध्ये स्थाता’ इति बृहच्छ्रुतेः ॥ 05 ॥">भेतेष्वन्येषां देवानां लयः । ‘भूतेषु देवा विलीयन्ते भूतानि परे न पर उदेति  नास्तमेत्येकल एव मध्ये स्थाता’ इति बृहच्छ्रुतेः ॥ 05 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति भूताधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति भूताधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति भूताधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति भूताधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनेकलयाधिकरणम् (नैकस्मिन्नधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A013"></span></p><h4 id="अनेकलयाधिकरणम्_(नैकस्मिन्नधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.87.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.A8.E0.A5.88.E0.A4.95.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अनेकलयाधिकरणम् (नैकस्मिन्नधिकरणम्)">अनेकलयाधिकरणम् (नैकस्मिन्नधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनेकलयाधिकरणम् (नैकस्मिन्नधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A013"></span></p><h4 id="अनेकलयाधिकरणम्_(नैकस्मिन्नधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.87.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.A8.E0.A5.88.E0.A4.95.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A5.87.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.A8.E0.A5.88.E0.A4.95.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BF.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.A8.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अनेकलयाधिकरणम् (नैकस्मिन्नधिकरणम्)">अनेकलयाधिकरणम् (नैकस्मिन्नधिकरणम्)</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V06" data-block-id="BS_C04_S02_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(509)ओं नैकस्मिन् दर्शयतो हि ओम् ॥ 04-02-06 ॥">(509)ओं नैकस्मिन् दर्शयतो हि ओम् ॥ 04-02-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V06" data-block-id="BS_C04_S02_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(509)ओं नैकस्मिन् दर्शयतो हि ओम् ॥ 04-02-06 ॥">(509)ओं नैकस्मिन् दर्शयतो हि ओम् ॥ 04-02-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V06" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V06" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V06" style="position: relative;">
Line 4,508: Line 4,154:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनेकलयाधिकरणम् (नैकस्मिन्नधिकरणम्) ॥ 05 ॥">॥ इति अनेकलयाधिकरणम् (नैकस्मिन्नधिकरणम्) ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनेकलयाधिकरणम् (नैकस्मिन्नधिकरणम्) ॥ 05 ॥">॥ इति अनेकलयाधिकरणम् (नैकस्मिन्नधिकरणम्) ॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समनाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A014"></span></p><h4 id="समनाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="समनाधिकरणम्">समनाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समनाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A014"></span></p><h4 id="समनाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="समनाधिकरणम्">समनाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V07" data-block-id="BS_C04_S02_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(510)ओं समना चासृत्युपक्रमादमृतत्वं चानुपोष्य ओम् ॥ 04-02-07 ॥">(510)ओं समना चासृत्युपक्रमादमृतत्वं चानुपोष्य ओम् ॥ 04-02-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V07" data-block-id="BS_C04_S02_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(510)ओं समना चासृत्युपक्रमादमृतत्वं चानुपोष्य ओम् ॥ 04-02-07 ॥">(510)ओं समना चासृत्युपक्रमादमृतत्वं चानुपोष्य ओम् ॥ 04-02-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V07" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V07" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V07" style="position: relative;">
Line 4,521: Line 4,167:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V09" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V09" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V09_B1" data-verse="BS_C04_S02_V09" data-block-id="BS_C04_S02_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सूक्ष्मत्वं चाधिकं ब्रह्मणः प्रकृतेः । ज्ञानानन्दैश्वर्यादिप्रमाणाधिक्यं च ।">सूक्ष्मत्वं चाधिकं ब्रह्मणः प्रकृतेः । ज्ञानानन्दैश्वर्यादिप्रमाणाधिक्यं च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V09_B1" data-verse="BS_C04_S02_V09" data-block-id="BS_C04_S02_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सूक्ष्मत्वं चाधिकं ब्रह्मणः प्रकृतेः । ज्ञानानन्दैश्वर्यादिप्रमाणाधिक्यं च ।">सूक्ष्मत्वं चाधिकं ब्रह्मणः प्रकृतेः । ज्ञानानन्दैश्वर्यादिप्रमाणाधिक्यं च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V09_B2" data-verse="BS_C04_S02_V09" data-block-id="BS_C04_S02_V09_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-ThuraShruthi-id"><span data-deva="‘सर्वतः प्रकृतिः सूक्ष्मा प्रकृतेः परमेश्वरः ।">‘सर्वतः प्रकृतिः सूक्ष्मा प्रकृतेः परमेश्वरः ।</span><br><span data-deva="ज्ञानानन्दौ तथैश्वर्यं गुणाश्चान्येऽधिकाः प्रभोः’">ज्ञानानन्दौ तथैश्वर्यं गुणाश्चान्येऽधिकाः प्रभोः’</span></span></span><span data-deva=" इति च तुरश्रुतिः ॥ 09॥"> इति च तुरश्रुतिः ॥ 09॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V09_B2" data-verse="BS_C04_S02_V09" data-block-id="BS_C04_S02_V09_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-ThuraShruthi-id"><span data-deva="‘सर्वतः प्रकृतिः सूक्ष्मा प्रकृतेः परमेश्वरः ।">‘सर्वतः प्रकृतिः सूक्ष्मा प्रकृतेः परमेश्वरः ।</span><br><span data-deva="ज्ञानानन्दौ तथैश्वर्यं गुणाश्चान्येऽधिकाः प्रभोः’">ज्ञानानन्दौ तथैश्वर्यं गुणाश्चान्येऽधिकाः प्रभोः’</span></span></span><span data-deva="इति च तुरश्रुतिः ॥ 09॥"> इति च तुरश्रुतिः ॥ 09॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V10" data-block-id="BS_C04_S02_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(513)ओं नोपमर्देनातः ओम् ॥ 04-02-10 ॥">(513)ओं नोपमर्देनातः ओम् ॥ 04-02-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V10" data-block-id="BS_C04_S02_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(513)ओं नोपमर्देनातः ओम् ॥ 04-02-10 ॥">(513)ओं नोपमर्देनातः ओम् ॥ 04-02-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V10" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V10" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V10_B1" data-verse="BS_C04_S02_V10" data-block-id="BS_C04_S02_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अतस्तस्य ये विशेषगुणास्तेषामनुपमर्देनैव साम्यम् ।">अतस्तस्य ये विशेषगुणास्तेषामनुपमर्देनैव साम्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V10_B1" data-verse="BS_C04_S02_V10" data-block-id="BS_C04_S02_V10_B1" style="position: relative;"><span data-deva="अतस्तस्य ये विशेषगुणास्तेषामनुपमर्देनैव साम्यम् ।">अतस्तस्य ये विशेषगुणास्तेषामनुपमर्देनैव साम्यम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V10_B2" data-verse="BS_C04_S02_V10" data-block-id="BS_C04_S02_V10_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘देशतः कालतश्चैव समा प्रकृतिरीश्वरे ।">‘देशतः कालतश्चैव समा प्रकृतिरीश्वरे ।</span><br><span data-deva="उभयोरप्यबद्धत्वं तदबन्धः परात्मनः ।">उभयोरप्यबद्धत्वं तदबन्धः परात्मनः ।</span><br><span data-deva="स्वत एव परेशस्य सा चोपास्ते सदा हरिम् ॥">स्वत एव परेशस्य सा चोपास्ते सदा हरिम् ॥</span><br><span data-deva="प्रकृतेः प्राकृतस्यापि ये गुणास्ते तु विष्णुना ।">प्रकृतेः प्राकृतस्यापि ये गुणास्ते तु विष्णुना ।</span><br><span data-deva="नियता नैव केनापि नियता हि हरेर्गुणाः’">नियता नैव केनापि नियता हि हरेर्गुणाः’</span></span><span data-deva=" इति हि भविष्यत्पर्वणि ॥ 10 ॥"> इति हि भविष्यत्पर्वणि ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V10_B2" data-verse="BS_C04_S02_V10" data-block-id="BS_C04_S02_V10_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Bhavishyath-id"><span data-deva="‘देशतः कालतश्चैव समा प्रकृतिरीश्वरे ।">‘देशतः कालतश्चैव समा प्रकृतिरीश्वरे ।</span><br><span data-deva="उभयोरप्यबद्धत्वं तदबन्धः परात्मनः ।">उभयोरप्यबद्धत्वं तदबन्धः परात्मनः ।</span><br><span data-deva="स्वत एव परेशस्य सा चोपास्ते सदा हरिम् ॥">स्वत एव परेशस्य सा चोपास्ते सदा हरिम् ॥</span><br><span data-deva="प्रकृतेः प्राकृतस्यापि ये गुणास्ते तु विष्णुना ।">प्रकृतेः प्राकृतस्यापि ये गुणास्ते तु विष्णुना ।</span><br><span data-deva="नियता नैव केनापि नियता हि हरेर्गुणाः’">नियता नैव केनापि नियता हि हरेर्गुणाः’</span></span><span data-deva="इति हि भविष्यत्पर्वणि ॥ 10 ॥"> इति हि भविष्यत्पर्वणि ॥ 10 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V11" data-block-id="BS_C04_S02_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(514)ओम् अस्यैव चोपपत्तेरूष्मा ओम् ॥ 04-02-11 ॥">(514)ओम् अस्यैव चोपपत्तेरूष्मा ओम् ॥ 04-02-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V11" data-block-id="BS_C04_S02_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(514)ओम् अस्यैव चोपपत्तेरूष्मा ओम् ॥ 04-02-11 ॥">(514)ओम् अस्यैव चोपपत्तेरूष्मा ओम् ॥ 04-02-11 ॥</span></span></span></div>
Line 4,546: Line 4,192:
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V14" data-block-id="BS_C04_S02_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(517)ओं स्मर्यते च ओम् ॥ 04-02-14 ॥">(517)ओं स्मर्यते च ओम् ॥ 04-02-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V14" data-block-id="BS_C04_S02_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(517)ओं स्मर्यते च ओम् ॥ 04-02-14 ॥">(517)ओं स्मर्यते च ओम् ॥ 04-02-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V14" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V14" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V14_B1" data-verse="BS_C04_S02_V14" data-block-id="BS_C04_S02_V14_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘मत्स्यकूर्मवाराहाद्याः समा विष्णोरभेदतः ।">‘मत्स्यकूर्मवाराहाद्याः समा विष्णोरभेदतः ।</span><br><span data-deva="ब्रह्माद्यास्त्वमाः प्रोक्ताः प्रकृतिश्च समासमा’">ब्रह्माद्यास्त्वमाः प्रोक्ताः प्रकृतिश्च समासमा’</span></span></span><span data-deva=" इति च वाराहे ॥ 14 ॥"> इति च वाराहे ॥ 14 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V14_B1" data-verse="BS_C04_S02_V14" data-block-id="BS_C04_S02_V14_B1" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘मत्स्यकूर्मवाराहाद्याः समा विष्णोरभेदतः ।">‘मत्स्यकूर्मवाराहाद्याः समा विष्णोरभेदतः ।</span><br><span data-deva="ब्रह्माद्यास्त्वमाः प्रोक्ताः प्रकृतिश्च समासमा’">ब्रह्माद्यास्त्वमाः प्रोक्ताः प्रकृतिश्च समासमा’</span></span></span><span data-deva="इति च वाराहे ॥ 14 ॥"> इति च वाराहे ॥ 14 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति समनाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति समनाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति समनाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति समनाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="परा(लया)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A015"></span></p><h4 id="परा(लया)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.BE.28.E0.A4.B2.E0.A4.AF.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="परा(लया)धिकरणम् ">परा(लया)धिकरणम् </span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="परा(लया)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A015"></span></p><h4 id="परा(लया)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.BE.28.E0.A4.B2.E0.A4.AF.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A4.B0.E0.A4.BE.28.E0.A4.B2.E0.A4.AF.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="परा(लया)धिकरणम्">परा(लया)धिकरणम् </span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V15" data-block-id="BS_C04_S02_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(518)ओं तानि परे तथा ह्याह ओम् ॥ 04-02-15 ॥">(518)ओं तानि परे तथा ह्याह ओम् ॥ 04-02-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V15" data-block-id="BS_C04_S02_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(518)ओं तानि परे तथा ह्याह ओम् ॥ 04-02-15 ॥">(518)ओं तानि परे तथा ह्याह ओम् ॥ 04-02-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V15" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V15" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V15" style="position: relative;">
Line 4,556: Line 4,202:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ परा(लया)धिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ परा(लया)धिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ परा(लया)धिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ परा(लया)धिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अविभागाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A016"></span></p><h4 id="अविभागाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अविभागाधिकरणम्">अविभागाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अविभागाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A016"></span></p><h4 id="अविभागाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अविभागाधिकरणम्">अविभागाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V16" data-block-id="BS_C04_S02_V16" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(519)ओम् अविभागो वचनात् ओम् ॥ 04-02-16 ॥">(519)ओम् अविभागो वचनात् ओम् ॥ 04-02-16 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V16" data-block-id="BS_C04_S02_V16" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(519)ओम् अविभागो वचनात् ओम् ॥ 04-02-16 ॥">(519)ओम् अविभागो वचनात् ओम् ॥ 04-02-16 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V16" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V16" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V16_B1" data-verse="BS_C04_S02_V16" data-block-id="BS_C04_S02_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एते देवा एतमात्मानमनुविश्य सत्याः सत्यकामाः सत्यसङ्कल्पा यथानिकाममन्तर्बहिः परिचरन्ति’ इति गौपवनश्रुतिः । तत् परमेश्वरकामाद्यविभागेनैव तेषां सत्यकामत्वम् ।">‘एते देवा एतमात्मानमनुविश्य सत्याः सत्यकामाः सत्यसङ्कल्पा यथानिकाममन्तर्बहिः परिचरन्ति’ इति गौपवनश्रुतिः । तत् परमेश्वरकामाद्यविभागेनैव तेषां सत्यकामत्वम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V16_B1" data-verse="BS_C04_S02_V16" data-block-id="BS_C04_S02_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एते देवा एतमात्मानमनुविश्य सत्याः सत्यकामाः सत्यसङ्कल्पा यथानिकाममन्तर्बहिः परिचरन्ति’ इति गौपवनश्रुतिः । तत् परमेश्वरकामाद्यविभागेनैव तेषां सत्यकामत्वम् ।">‘एते देवा एतमात्मानमनुविश्य सत्याः सत्यकामाः सत्यसङ्कल्पा यथानिकाममन्तर्बहिः परिचरन्ति’ इति गौपवनश्रुतिः । तत् परमेश्वरकामाद्यविभागेनैव तेषां सत्यकामत्वम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V16_B3" data-verse="BS_C04_S02_V16" data-block-id="BS_C04_S02_V16_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘कामेन मे काम आगाद्धृदयाद्धृदयं मृत्योः’(तै.आ.३.१५.४) इति वचनात् ।">‘कामेन मे काम आगाद्धृदयाद्धृदयं मृत्योः’(तै.आ.३.१५.४) इति वचनात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V16_B3" data-verse="BS_C04_S02_V16" data-block-id="BS_C04_S02_V16_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘कामेन मे काम आगाद्धृदयाद्धृदयं मृत्योः’(तै.आ.३.१५.४) इति वचनात् ।">‘कामेन मे काम आगाद्धृदयाद्धृदयं मृत्योः’(तै.आ.३.१५.४) इति वचनात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V16_B4" data-verse="BS_C04_S02_V16" data-block-id="BS_C04_S02_V16_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘मुक्तानां सत्यकामत्वं सामर्थ्यं च परस्य तु ।">‘मुक्तानां सत्यकामत्वं सामर्थ्यं च परस्य तु ।</span><br><span data-deva="कामानुकूलकामत्वं नान्यत् तेषां विधीयते’">कामानुकूलकामत्वं नान्यत् तेषां विधीयते’</span></span></span><span data-deva=" इति ब्राह्मे ॥ 16 ॥"> इति ब्राह्मे ॥ 16 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V16_B4" data-verse="BS_C04_S02_V16" data-block-id="BS_C04_S02_V16_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahme-id"><span data-deva="‘मुक्तानां सत्यकामत्वं सामर्थ्यं च परस्य तु ।">‘मुक्तानां सत्यकामत्वं सामर्थ्यं च परस्य तु ।</span><br><span data-deva="कामानुकूलकामत्वं नान्यत् तेषां विधीयते’">कामानुकूलकामत्वं नान्यत् तेषां विधीयते’</span></span></span><span data-deva="इति ब्राह्मे ॥ 16 ॥"> इति ब्राह्मे ॥ 16 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ अविभागाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ अविभागाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ अविभागाधिकरणम् ॥ 08 ॥">॥ अविभागाधिकरणम् ॥ 08 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A017"></span></p><h4 id="हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B9.E0.A5.83.E0.A4.A6.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.B2.E0.A4.A8.E0.A4.BE.28.E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A5.8B.E0.A4.95.E0.A5.8B.E0.A4.BD.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्">हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A017"></span></p><h4 id="हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B9.E0.A5.83.E0.A4.A6.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.B2.E0.A4.A8.E0.A4.BE.28.E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A5.8B.E0.A4.95.E0.A5.8B.E0.A4.BD.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B9.E0.A5.83.E0.A4.A6.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.9C.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.B2.E0.A4.A8.E0.A4.BE.28.E0.A4.A4.E0.A4.A6.E0.A5.8B.E0.A4.95.E0.A5.8B.E0.A4.BD.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्">हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(520)ओं तदोकोऽग्रज्वलनं तत्प्रकाशितद्वारो विद्यासामर्थ्यात् तच्छेषगत्यनुस्मृतियोगाच्च हार्दानुगृहीतः शताधिकया ओम् ॥ 04-02-17 ॥">(520)ओं तदोकोऽग्रज्वलनं तत्प्रकाशितद्वारो विद्यासामर्थ्यात् तच्छेषगत्यनुस्मृतियोगाच्च हार्दानुगृहीतः शताधिकया ओम् ॥ 04-02-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(520)ओं तदोकोऽग्रज्वलनं तत्प्रकाशितद्वारो विद्यासामर्थ्यात् तच्छेषगत्यनुस्मृतियोगाच्च हार्दानुगृहीतः शताधिकया ओम् ॥ 04-02-17 ॥">(520)ओं तदोकोऽग्रज्वलनं तत्प्रकाशितद्वारो विद्यासामर्थ्यात् तच्छेषगत्यनुस्मृतियोगाच्च हार्दानुगृहीतः शताधिकया ओम् ॥ 04-02-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V17" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V17" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B1" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="उत्क्रान्तिकाले हृदयस्याग्रे ज्वलनं भवति।">उत्क्रान्तिकाले हृदयस्याग्रे ज्वलनं भवति।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘तस्य हैतस्य हृदयस्याग्रं प्रद्योतते’(बृ.उ.६.४.२)">‘तस्य हैतस्य हृदयस्याग्रं प्रद्योतते’(बृ.उ.६.४.२)</span></span></span><span data-deva=" इति श्रुतेः ।"> इति श्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B1" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B1" style="position: relative;"><span data-deva="उत्क्रान्तिकाले हृदयस्याग्रे ज्वलनं भवति।">उत्क्रान्तिकाले हृदयस्याग्रे ज्वलनं भवति।</span><br><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id"><span data-deva="‘तस्य हैतस्य हृदयस्याग्रं प्रद्योतते’(बृ.उ.६.४.२)">‘तस्य हैतस्य हृदयस्याग्रं प्रद्योतते’(बृ.उ.६.४.२)</span></span></span><span data-deva="इति श्रुतेः ।"> इति श्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B3" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B3" style="position: relative;"><span data-deva="तत्प्रकाशितद्वारो निष्क्रामति । विद्यासामर्थ्यात् ।">तत्प्रकाशितद्वारो निष्क्रामति । विद्यासामर्थ्यात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B3" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B3" style="position: relative;"><span data-deva="तत्प्रकाशितद्वारो निष्क्रामति । विद्यासामर्थ्यात् ।">तत्प्रकाशितद्वारो निष्क्रामति । विद्यासामर्थ्यात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B4" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘यं यं वाऽपि स्मरन् भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B4" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B4" style="position: relative;"><span data-deva="‘यं यं वाऽपि स्मरन् भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् । तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः’(भ.गी.८.६) ॥इति स्मृतेर्विद्याशेषगत्यनुस्मरणयोगाच्च।">‘यं यं वाऽपि स्मरन् भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।
तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः’(भ.गी.८.६) ॥इति स्मृतेर्विद्याशेषगत्यनुस्मरणयोगाच्च।">‘यं यं वाऽपि स्मरन् भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।
तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः’(भ.गी.८.६) ॥इति स्मृतेर्विद्याशेषगत्यनुस्मरणयोगाच्च।</span></div>
तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः’(भ.गी.८.६) ॥इति स्मृतेर्विद्याशेषगत्यनुस्मरणयोगाच्च।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B7" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B7" style="position: relative;"><span data-deva="‘आचार्यस्तु ते गतिं वक्ता’(छां.उ.४.१४.१) इति हि लिङ्गम् ।">‘आचार्यस्तु ते गतिं वक्ता’(छां.उ.४.१४.१) इति हि लिङ्गम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B7" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B7" style="position: relative;"><span data-deva="‘आचार्यस्तु ते गतिं वक्ता’(छां.उ.४.१४.१) इति हि लिङ्गम् ।">‘आचार्यस्तु ते गतिं वक्ता’(छां.उ.४.१४.१) इति हि लिङ्गम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B8" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B8" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Adhyatma-id"><span data-deva="‘हृदिस्थेनैव हरिणा तस्यैवानुग्रहेण तु ।">‘हृदिस्थेनैव हरिणा तस्यैवानुग्रहेण तु ।</span><br><span data-deva="उत्क्रान्तिर्ब्रह्मरन्ध्रेण तमोवोपासतो भवेत्’">उत्क्रान्तिर्ब्रह्मरन्ध्रेण तमोवोपासतो भवेत्’</span></span></span><span data-deva=" इति चाध्यात्मे ।"> इति चाध्यात्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B8" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B8" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Adhyatma-id"><span data-deva="‘हृदिस्थेनैव हरिणा तस्यैवानुग्रहेण तु ।">‘हृदिस्थेनैव हरिणा तस्यैवानुग्रहेण तु ।</span><br><span data-deva="उत्क्रान्तिर्ब्रह्मरन्ध्रेण तमोवोपासतो भवेत्’">उत्क्रान्तिर्ब्रह्मरन्ध्रेण तमोवोपासतो भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति चाध्यात्मे ।"> इति चाध्यात्मे ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B10" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B10" style="position: relative;"><span data-deva="‘शतं चैका च हृदयस्य नाड्यस्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V17_B10" data-verse="BS_C04_S02_V17" data-block-id="BS_C04_S02_V17_B10" style="position: relative;"><span data-deva="‘शतं चैका च हृदयस्य नाड्यस्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका । तयोर्ध्वमायान्नमृतत्वमेति विष्वङ्गन्या उत्क्रमणे भवन्ति’(क.उ.२.६.१६) इति च ॥ 17 ॥">‘शतं चैका च हृदयस्य नाड्यस्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका ।
तयोर्ध्वमायान्नमृतत्वमेति विष्वङ्गन्या उत्क्रमणे भवन्ति’(क.उ.२.६.१६) इति च ॥ 17 ॥">‘शतं चैका च हृदयस्य नाड्यस्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका ।
तयोर्ध्वमायान्नमृतत्वमेति विष्वङ्गन्या उत्क्रमणे भवन्ति’(क.उ.२.६.१६) इति च ॥ 17 ॥</span></div>
तयोर्ध्वमायान्नमृतत्वमेति विष्वङ्गन्या उत्क्रमणे भवन्ति’(क.उ.२.६.१६) इति च ॥ 17 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,598: Line 4,242:
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V21" data-block-id="BS_C04_S02_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(524)ओम् अतश्चायनेऽपि हि दक्षिणे ओम् ॥ 04-02-21 ॥">(524)ओम् अतश्चायनेऽपि हि दक्षिणे ओम् ॥ 04-02-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V21" data-block-id="BS_C04_S02_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(524)ओम् अतश्चायनेऽपि हि दक्षिणे ओम् ॥ 04-02-21 ॥">(524)ओम् अतश्चायनेऽपि हि दक्षिणे ओम् ॥ 04-02-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V21" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V21" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V21_B1" data-verse="BS_C04_S02_V21" data-block-id="BS_C04_S02_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘दक्षिणे मरणाद्याति स्वर्गं ब्रहमोत्तरायणे’ ।">‘दक्षिणे मरणाद्याति स्वर्गं ब्रहमोत्तरायणे’ ।</span><br><span data-deva=" इत्युक्तेऽपि ज्ञानिनो दक्षिणायनोत्क्रान्तिर्युज्यते ॥’"> इत्युक्तेऽपि ज्ञानिनो दक्षिणायनोत्क्रान्तिर्युज्यते ॥’</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V21_B1" data-verse="BS_C04_S02_V21" data-block-id="BS_C04_S02_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘दक्षिणे मरणाद्याति स्वर्गं ब्रहमोत्तरायणे’ ।">‘दक्षिणे मरणाद्याति स्वर्गं ब्रहमोत्तरायणे’ ।</span><br><span data-deva="इत्युक्तेऽपि ज्ञानिनो दक्षिणायनोत्क्रान्तिर्युज्यते ॥’"> इत्युक्तेऽपि ज्ञानिनो दक्षिणायनोत्क्रान्तिर्युज्यते ॥’</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V21_B3" data-verse="BS_C04_S02_V21" data-block-id="BS_C04_S02_V21_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaAdhyatma-id"><span data-deva="‘शतं पञ्चैव सूर्यस्य दक्षिणायनरश्मयः ।">‘शतं पञ्चैव सूर्यस्य दक्षिणायनरश्मयः ।</span><br><span data-deva="तावन्त एव निर्दिष्टा उत्तरायणरश्मयः ॥">तावन्त एव निर्दिष्टा उत्तरायणरश्मयः ॥</span><br><span data-deva="ते सर्वे देहसम्बद्धाः सर्वदा सर्वदेहिनाम् ।">ते सर्वे देहसम्बद्धाः सर्वदा सर्वदेहिनाम् ।</span><br><span data-deva="महर्लोकादिगन्तरा उत्तरायणरश्मिभिः ।">महर्लोकादिगन्तरा उत्तरायणरश्मिभिः ।</span><br><span data-deva="निर्गच्छन्तीतरैश्चापि यैरेष्टव्येतरा गतिः ॥">निर्गच्छन्तीतरैश्चापि यैरेष्टव्येतरा गतिः ॥</span><br><span data-deva="उत्तरं दक्षिणमिति त एव तु निगद्यते ।">उत्तरं दक्षिणमिति त एव तु निगद्यते ।</span><br><span data-deva="न तु कालविशेषोऽस्ति ज्ञानिनां नियमात् फलम् ॥">न तु कालविशेषोऽस्ति ज्ञानिनां नियमात् फलम् ॥</span><br><span data-deva="ददाति कालेऽनुगुणे फलं किञ्चिद्विशिष्यते ।">ददाति कालेऽनुगुणे फलं किञ्चिद्विशिष्यते ।</span><br><span data-deva="अत्युत्तमानां केषाञ्चिन्न विशेषोऽस्ति कालतः’">अत्युत्तमानां केषाञ्चिन्न विशेषोऽस्ति कालतः’</span></span><span data-deva=" इति नारायणाध्यात्मे ॥ 21 ॥"> इति नारायणाध्यात्मे ॥ 21 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V21_B3" data-verse="BS_C04_S02_V21" data-block-id="BS_C04_S02_V21_B3" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaAdhyatma-id"><span data-deva="‘शतं पञ्चैव सूर्यस्य दक्षिणायनरश्मयः ।">‘शतं पञ्चैव सूर्यस्य दक्षिणायनरश्मयः ।</span><br><span data-deva="तावन्त एव निर्दिष्टा उत्तरायणरश्मयः ॥">तावन्त एव निर्दिष्टा उत्तरायणरश्मयः ॥</span><br><span data-deva="ते सर्वे देहसम्बद्धाः सर्वदा सर्वदेहिनाम् ।">ते सर्वे देहसम्बद्धाः सर्वदा सर्वदेहिनाम् ।</span><br><span data-deva="महर्लोकादिगन्तरा उत्तरायणरश्मिभिः ।">महर्लोकादिगन्तरा उत्तरायणरश्मिभिः ।</span><br><span data-deva="निर्गच्छन्तीतरैश्चापि यैरेष्टव्येतरा गतिः ॥">निर्गच्छन्तीतरैश्चापि यैरेष्टव्येतरा गतिः ॥</span><br><span data-deva="उत्तरं दक्षिणमिति त एव तु निगद्यते ।">उत्तरं दक्षिणमिति त एव तु निगद्यते ।</span><br><span data-deva="न तु कालविशेषोऽस्ति ज्ञानिनां नियमात् फलम् ॥">न तु कालविशेषोऽस्ति ज्ञानिनां नियमात् फलम् ॥</span><br><span data-deva="ददाति कालेऽनुगुणे फलं किञ्चिद्विशिष्यते ।">ददाति कालेऽनुगुणे फलं किञ्चिद्विशिष्यते ।</span><br><span data-deva="अत्युत्तमानां केषाञ्चिन्न विशेषोऽस्ति कालतः’">अत्युत्तमानां केषाञ्चिन्न विशेषोऽस्ति कालतः’</span></span><span data-deva="इति नारायणाध्यात्मे ॥ 21 ॥"> इति नारायणाध्यात्मे ॥ 21 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम् ॥ 09 ॥">॥ इति हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम् ॥ 09 ॥">॥ इति हृदयाग्रज्वलना(तदोकोऽ)धिकरणम् ॥ 09 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रतिस्मरणाधिकरणम् (योगिनोऽधिकरणम्/योग्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A018"></span></p><h4 id="प्रतिस्मरणाधिकरणम्_(योगिनोऽधिकरणम्/योग्यधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A4.BF.E0.A4.A8.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.2F.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="प्रतिस्मरणाधिकरणम् (योगिनोऽधिकरणम्/योग्यधिकरणम्)">प्रतिस्मरणाधिकरणम् (योगिनोऽधिकरणम्/योग्यधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S02_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रतिस्मरणाधिकरणम् (योगिनोऽधिकरणम्/योग्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S02_A018"></span></p><h4 id="प्रतिस्मरणाधिकरणम्_(योगिनोऽधिकरणम्/योग्यधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A4.BF.E0.A4.A8.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.2F.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A4.BF.E0.A4.A8.E0.A5.8B.E0.A4.BD.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.2F.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="प्रतिस्मरणाधिकरणम् (योगिनोऽधिकरणम्/योग्यधिकरणम्)">प्रतिस्मरणाधिकरणम् (योगिनोऽधिकरणम्/योग्यधिकरणम्)</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V22" data-block-id="BS_C04_S02_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(525)ओं योगिनः प्रति स्मर्येते स्मार्ते चैते ओम् ॥ 04-02-22 ॥">(525)ओं योगिनः प्रति स्मर्येते स्मार्ते चैते ओम् ॥ 04-02-22 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S02_V22" data-block-id="BS_C04_S02_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(525)ओं योगिनः प्रति स्मर्येते स्मार्ते चैते ओम् ॥ 04-02-22 ॥">(525)ओं योगिनः प्रति स्मर्येते स्मार्ते चैते ओम् ॥ 04-02-22 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V22" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V22" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V22" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V22" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V22_B1" data-verse="BS_C04_S02_V22" data-block-id="BS_C04_S02_V22_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न केवलं कालादिकृते ब्रह्मचन्द्रगती स्मर्येते । किन्तु&nbsp;? ज्ञानयोगिनः कर्मयोगिनश्च ।">न केवलं कालादिकृते ब्रह्मचन्द्रगती स्मर्येते । किन्तु&nbsp;? ज्ञानयोगिनः कर्मयोगिनश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V22_B1" data-verse="BS_C04_S02_V22" data-block-id="BS_C04_S02_V22_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न केवलं कालादिकृते ब्रह्मचन्द्रगती स्मर्येते । किन्तु&nbsp;? ज्ञानयोगिनः कर्मयोगिनश्च ।">न केवलं कालादिकृते ब्रह्मचन्द्रगती स्मर्येते । किन्तु&nbsp;? ज्ञानयोगिनः कर्मयोगिनश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V22_B2" data-verse="BS_C04_S02_V22" data-block-id="BS_C04_S02_V22_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V22_B2" data-verse="BS_C04_S02_V22" data-block-id="BS_C04_S02_V22_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।">‘अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।
">‘अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।
</span><p><span data-deva="तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥ धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् । तत्र चान्द्रमासं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते’(भ.गी.८.२४-२५)">तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥
</span><p><span data-deva="तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥
धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् ।
तत्र चान्द्रमासं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते’(भ.गी.८.२४-२५)
">तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥
धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् ।
धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् ।
तत्र चान्द्रमासं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते’(भ.गी.८.२४-२५)
तत्र चान्द्रमासं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते’(भ.गी.८.२४-२५)
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="इत्यत्र ‘योगी’ ति विशेषणात् । स्मरणनिमित्ते चैते गती ।">
इत्यत्र ‘योगी’ ति विशेषणात् । स्मरणनिमित्ते चैते गती ।">
इत्यत्र ‘योगी’ ति विशेषणात् । स्मरणनिमित्ते चैते गती ।</span></div>
इत्यत्र ‘योगी’ ति विशेषणात् । स्मरणनिमित्ते चैते गती ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V22_B7" data-verse="BS_C04_S02_V22" data-block-id="BS_C04_S02_V22_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Adhyatma-id"><span data-deva="‘गत्यनुस्मरणाद् ब्रह्म चन्द्रं वा गच्छति ध्रुवम् ।">‘गत्यनुस्मरणाद् ब्रह्म चन्द्रं वा गच्छति ध्रुवम् ।</span><br><span data-deva="अननुस्मरतः काले स्मरणं प्राप्य वैगतिः’">अननुस्मरतः काले स्मरणं प्राप्य वैगतिः’</span></span></span><span data-deva="इति (हि) अध्यात्मे ॥ 22 ॥">इति (हि) अध्यात्मे ॥ 22 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S02_V22_B7" data-verse="BS_C04_S02_V22" data-block-id="BS_C04_S02_V22_B7" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Adhyatma-id"><span data-deva="‘गत्यनुस्मरणाद् ब्रह्म चन्द्रं वा गच्छति ध्रुवम् ।">‘गत्यनुस्मरणाद् ब्रह्म चन्द्रं वा गच्छति ध्रुवम् ।</span><br><span data-deva="अननुस्मरतः काले स्मरणं प्राप्य वैगतिः’">अननुस्मरतः काले स्मरणं प्राप्य वैगतिः’</span></span></span><span data-deva="इति (हि) अध्यात्मे ॥ 22 ॥">इति (हि) अध्यात्मे ॥ 22 ॥</span></div>
Line 4,623: Line 4,262:
<p><span id="gr-C4-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयः पादः"></span>
<p><span id="gr-C4-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="तृतीयः_पादः_4"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span data-deva="तृतीयः पादः">तृतीयः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="तृतीयः_पादः_4" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.80.E0.A4.AF.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span data-deva="तृतीयः पादः">तृतीयः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C04_S03_I01" data-block-id="BS_C04_S03_I01" data-verse="BS_C04_S03" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C04_S03_I01" data-block-id="BS_C04_S03_I01" data-verse="BS_C04_S03" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="मार्गो गम्यं चास्मिन् पाद उच्यते –">मार्गो गम्यं चास्मिन् पाद उच्यते –</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="मार्गो गम्यं चास्मिन् पाद उच्यते –">मार्गो गम्यं चास्मिन् पाद उच्यते –</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अर्चिराद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A019"></span></p><h4 id="अर्चिराद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.9A.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अर्चिराद्यधिकरणम्">अर्चिराद्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अर्चिराद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A019"></span></p><h4 id="अर्चिराद्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.9A.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.9A.E0.A4.BF.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अर्चिराद्यधिकरणम्">अर्चिराद्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V01" data-block-id="BS_C04_S03_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(526)ओम् अर्चिरादिना तत्प्रथितेः ओम् ॥ 04-03-01 ॥">(526)ओम् अर्चिरादिना तत्प्रथितेः ओम् ॥ 04-03-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V01" data-block-id="BS_C04_S03_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(526)ओम् अर्चिरादिना तत्प्रथितेः ओम् ॥ 04-03-01 ॥">(526)ओम् अर्चिरादिना तत्प्रथितेः ओम् ॥ 04-03-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V01" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V01" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V01_B1" data-verse="BS_C04_S03_V01" data-block-id="BS_C04_S03_V01_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तेऽर्चिषमभिसम्भवन्त्यर्चिषोऽहरह्नः आपूर्यमाणपक्षम्’(छां.उ.५.१०.१) इत्यर्चिषः प्राथम्यं श्रूयते । ‘यदा ह वै पुरुषोऽस्माल्लोकात् प्रैति स वायुमागच्छति’(बृ.उ.७.१०.१) इति वायोः ।">‘तेऽर्चिषमभिसम्भवन्त्यर्चिषोऽहरह्नः आपूर्यमाणपक्षम्’(छां.उ.५.१०.१) इत्यर्चिषः प्राथम्यं श्रूयते । ‘यदा ह वै पुरुषोऽस्माल्लोकात् प्रैति स वायुमागच्छति’(बृ.उ.७.१०.१) इति वायोः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V01_B1" data-verse="BS_C04_S03_V01" data-block-id="BS_C04_S03_V01_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘तेऽर्चिषमभिसम्भवन्त्यर्चिषोऽहरह्नः आपूर्यमाणपक्षम्’(छां.उ.५.१०.१) इत्यर्चिषः प्राथम्यं श्रूयते । ‘यदा ह वै पुरुषोऽस्माल्लोकात् प्रैति स वायुमागच्छति’(बृ.उ.७.१०.१) इति वायोः ।">‘तेऽर्चिषमभिसम्भवन्त्यर्चिषोऽहरह्नः आपूर्यमाणपक्षम्’(छां.उ.५.१०.१) इत्यर्चिषः प्राथम्यं श्रूयते । ‘यदा ह वै पुरुषोऽस्माल्लोकात् प्रैति स वायुमागच्छति’(बृ.उ.७.१०.१) इति वायोः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V01_B2" data-verse="BS_C04_S03_V01" data-block-id="BS_C04_S03_V01_B2" style="position: relative;"><span data-deva="तत्रार्चिषः प्राप्तिरेव प्रथमा ।">तत्रार्चिषः प्राप्तिरेव प्रथमा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V01_B2" data-verse="BS_C04_S03_V01" data-block-id="BS_C04_S03_V01_B2" style="position: relative;"><span data-deva="तत्रार्चिषः प्राप्तिरेव प्रथमा ।">तत्रार्चिषः प्राप्तिरेव प्रथमा ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V01_B2" data-verse="BS_C04_S03_V01" data-block-id="BS_C04_S03_V01_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘द्वावेव मार्गौ प्रथितावर्चिरादिर्विपश्चिताम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V01_B2" data-verse="BS_C04_S03_V01" data-block-id="BS_C04_S03_V01_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘द्वावेव मार्गौ प्रथितावर्चिरादिर्विपश्चिताम् । धूमादिः कर्मिणां चैव सर्ववेदविनिर्णयात् ॥">‘द्वावेव मार्गौ प्रथितावर्चिरादिर्विपश्चिताम् ।
धूमादिः कर्मिणां चैव सर्ववेदविनिर्णयात् ॥">‘द्वावेव मार्गौ प्रथितावर्चिरादिर्विपश्चिताम् ।
धूमादिः कर्मिणां चैव सर्ववेदविनिर्णयात् ॥</span></div>
धूमादिः कर्मिणां चैव सर्ववेदविनिर्णयात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V01_B4" data-verse="BS_C04_S03_V01" data-block-id="BS_C04_S03_V01_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘अग्निर्ज्योतिरिति द्वेधैर्वार्चिषः सम्प्रतिष्ठतिः ।">‘अग्निर्ज्योतिरिति द्वेधैर्वार्चिषः सम्प्रतिष्ठतिः ।</span><br><span data-deva="अग्निं गत्वा ज्योतिरेति प्रथमं ब्रह्म संव्रजन्’ ॥ इति । ">अग्निं गत्वा ज्योतिरेति प्रथमं ब्रह्म संव्रजन्’ ॥ इति । </span><br><span data-deva="एकस्मिन्स्तुपुरे संस्थो द्विरूपोऽग्नेः सुतो महान्’">एकस्मिन्स्तुपुरे संस्थो द्विरूपोऽग्नेः सुतो महान्’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्रह्मतर्के॥">इति च ब्रह्मतर्के॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V01_B4" data-verse="BS_C04_S03_V01" data-block-id="BS_C04_S03_V01_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Brahma-id"><span data-deva="‘अग्निर्ज्योतिरिति द्वेधैर्वार्चिषः सम्प्रतिष्ठतिः ।">‘अग्निर्ज्योतिरिति द्वेधैर्वार्चिषः सम्प्रतिष्ठतिः ।</span><br><span data-deva="अग्निं गत्वा ज्योतिरेति प्रथमं ब्रह्म संव्रजन्’ ॥ इति ।">अग्निं गत्वा ज्योतिरेति प्रथमं ब्रह्म संव्रजन्’ ॥ इति । </span><br><span data-deva="एकस्मिन्स्तुपुरे संस्थो द्विरूपोऽग्नेः सुतो महान्’">एकस्मिन्स्तुपुरे संस्थो द्विरूपोऽग्नेः सुतो महान्’</span></span></span><span data-deva="इति च ब्रह्मतर्के॥">इति च ब्रह्मतर्के॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अर्चिराद्यधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति अर्चिराद्यधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अर्चिराद्यधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति अर्चिराद्यधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वायुगत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A020"></span></p><h4 id="वायुगत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वायुगत्यधिकरणम्">वायुगत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वायुगत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A020"></span></p><h4 id="वायुगत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.97.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वायुगत्यधिकरणम्">वायुगत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V02" data-block-id="BS_C04_S03_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(527)ओं वायुशब्दादविशेषविशेषाभ्याम् ओम् ॥ 04-03-02 ॥">(527)ओं वायुशब्दादविशेषविशेषाभ्याम् ओम् ॥ 04-03-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V02" data-block-id="BS_C04_S03_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(527)ओं वायुशब्दादविशेषविशेषाभ्याम् ओम् ॥ 04-03-02 ॥">(527)ओं वायुशब्दादविशेषविशेषाभ्याम् ओम् ॥ 04-03-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V02" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V02" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V02" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V02" style="position: relative;">
Line 4,645: Line 4,283:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वायुगत्यधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति वायुगत्यधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वायुगत्यधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति वायुगत्यधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तटिदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A021"></span></p><h4 id="तटिदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.9F.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तटिदधिकरणम्">तटिदधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तटिदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A021"></span></p><h4 id="तटिदधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.9F.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.A4.E0.A4.9F.E0.A4.BF.E0.A4.A6.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="तटिदधिकरणम्">तटिदधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V03" data-block-id="BS_C04_S03_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(528)ओं तटितोऽधि वरुणः सम्बन्धात् ओम् ॥ 04-03-03 ॥">(528)ओं तटितोऽधि वरुणः सम्बन्धात् ओम् ॥ 04-03-03 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V03" data-block-id="BS_C04_S03_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(528)ओं तटितोऽधि वरुणः सम्बन्धात् ओम् ॥ 04-03-03 ॥">(528)ओं तटितोऽधि वरुणः सम्बन्धात् ओम् ॥ 04-03-03 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V03" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V03" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V03" style="position: relative;">
Line 4,654: Line 4,292:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति तटिदधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥इति तटिदधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥इति तटिदधिकरणम् ॥ 03 ॥">॥इति तटिदधिकरणम् ॥ 03 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आतिवाहिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A022"></span></p><h4 id="आतिवाहिकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.B9.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आतिवाहिकाधिकरणम्">आतिवाहिकाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आतिवाहिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A022"></span></p><h4 id="आतिवाहिकाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.B9.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.B9.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="आतिवाहिकाधिकरणम्">आतिवाहिकाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V04" data-block-id="BS_C04_S03_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(529)ओम् आतिवाहिकस्तल्लिङ्गात् ओम् ॥ 04-03-04 ॥">(529)ओम् आतिवाहिकस्तल्लिङ्गात् ओम् ॥ 04-03-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V04" data-block-id="BS_C04_S03_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(529)ओम् आतिवाहिकस्तल्लिङ्गात् ओम् ॥ 04-03-04 ॥">(529)ओम् आतिवाहिकस्तल्लिङ्गात् ओम् ॥ 04-03-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V04" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V04" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V04" style="position: relative;">
Line 4,664: Line 4,302:
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V05" data-block-id="BS_C04_S03_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(530)ओम् उभयव्यामोहत् तत्सिद्धेः ओं॥ 04-03-05 ॥">(530)ओम् उभयव्यामोहत् तत्सिद्धेः ओं॥ 04-03-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V05" data-block-id="BS_C04_S03_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(530)ओम् उभयव्यामोहत् तत्सिद्धेः ओं॥ 04-03-05 ॥">(530)ओम् उभयव्यामोहत् तत्सिद्धेः ओं॥ 04-03-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V05" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V05" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V05_B1" data-verse="BS_C04_S03_V05" data-block-id="BS_C04_S03_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘स वायुमागच्छति’(बृ.उ.७.१०.१) इति प्रथममुच्यते ।‘उत्क्रान्तो विद्वान् परमभिगच्छन् विद्युतमेवान्तत उपगच्छति द्यौर्वाव विद्युत् तत्पतिं वायुमुपगम्य तेनैव ब्रह्म गच्छति’ इत्यन्तेऽपि वायुगमनश्रुतेः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V05_B1" data-verse="BS_C04_S03_V05" data-block-id="BS_C04_S03_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘स वायुमागच्छति’(बृ.उ.७.१०.१) इति प्रथममुच्यते ।‘उत्क्रान्तो विद्वान् परमभिगच्छन् विद्युतमेवान्तत उपगच्छति द्यौर्वाव विद्युत् तत्पतिं वायुमुपगम्य तेनैव ब्रह्म गच्छति’ इत्यन्तेऽपि वायुगमनश्रुतेः । पूर्वोक्त आतिवाहिकः परो वेति व्यामोहे(व्यामोहः- वा.रा.पाठ), उत्तरे दिवस्पतिरिति विशेषणात् पूर्वत्राऽतिवाहिकस्यैव सिद्धेः">‘स वायुमागच्छति’(बृ.उ.७.१०.१) इति प्रथममुच्यते ।‘उत्क्रान्तो विद्वान् परमभिगच्छन् विद्युतमेवान्तत उपगच्छति द्यौर्वाव विद्युत् तत्पतिं वायुमुपगम्य तेनैव ब्रह्म गच्छति’ इत्यन्तेऽपि वायुगमनश्रुतेः ।
पूर्वोक्त आतिवाहिकः परो वेति व्यामोहे(व्यामोहः- वा.रा.पाठ), उत्तरे दिवस्पतिरिति विशेषणात् पूर्वत्राऽतिवाहिकस्यैव सिद्धेः">‘स वायुमागच्छति’(बृ.उ.७.१०.१) इति प्रथममुच्यते ।‘उत्क्रान्तो विद्वान् परमभिगच्छन् विद्युतमेवान्तत उपगच्छति द्यौर्वाव विद्युत् तत्पतिं वायुमुपगम्य तेनैव ब्रह्म गच्छति’ इत्यन्तेऽपि वायुगमनश्रुतेः ।
पूर्वोक्त आतिवाहिकः परो वेति व्यामोहे(व्यामोहः- वा.रा.पाठ), उत्तरे दिवस्पतिरिति विशेषणात् पूर्वत्राऽतिवाहिकस्यैव सिद्धेः</span></div>
पूर्वोक्त आतिवाहिकः परो वेति व्यामोहे(व्यामोहः- वा.रा.पाठ), उत्तरे दिवस्पतिरिति विशेषणात् पूर्वत्राऽतिवाहिकस्यैव सिद्धेः</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V05_B2" data-verse="BS_C04_S03_V05" data-block-id="BS_C04_S03_V05_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मतर्के च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V05_B2" data-verse="BS_C04_S03_V05" data-block-id="BS_C04_S03_V05_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मतर्के च –">ब्रह्मतर्के च –
">ब्रह्मतर्के च –
</span><p><span data-deva="‘उत्क्रान्तस्तु शरीरात् स्वाद् गच्छत्यर्चिषमेव तु । ततो हि वायोः पुत्रं च योऽसौ नाम्नाऽऽतिवाहिकः ॥ ततोऽहः पूर्वपक्षं चाप्युदक् संवत्सरं तथा । तटितं वरुणं चैव प्रजापं सूर्यमेव च ॥ सोमं वैश्वानरं चेन्द्रं ध्रुवं देवीं दिवं तथा ।">‘उत्क्रान्तस्तु शरीरात् स्वाद् गच्छत्यर्चिषमेव तु ।
</span><p><span data-deva="‘उत्क्रान्तस्तु शरीरात् स्वाद् गच्छत्यर्चिषमेव तु ।
ततो हि वायोः पुत्रं च योऽसौ नाम्नाऽऽतिवाहिकः ॥
ततो हि वायोः पुत्रं च योऽसौ नाम्नाऽऽतिवाहिकः ॥
ततोऽहः पूर्वपक्षं चाप्युदक् संवत्सरं तथा ।
ततोऽहः पूर्वपक्षं चाप्युदक् संवत्सरं तथा ।
तटितं वरुणं चैव प्रजापं सूर्यमेव च ॥
तटितं वरुणं चैव प्रजापं सूर्यमेव च ॥
सोमं वैश्वानरं चेन्द्रं ध्रुवं देवीं दिवं तथा ।
सोमं वैश्वानरं चेन्द्रं ध्रुवं देवीं दिवं तथा ।
">‘उत्क्रान्तस्तु शरीरात् स्वाद् गच्छत्यर्चिषमेव तु ।
</span></p><span data-deva="ततो वायुं परं प्राप्य तेनैति पुरुषोत्तमम्’ इति ॥ 05 ॥">
ततो हि वायोः पुत्रं च योऽसौ नाम्नाऽऽतिवाहिकः ॥
ततोऽहः पूर्वपक्षं चाप्युदक् संवत्सरं तथा ।
तटितं वरुणं चैव प्रजापं सूर्यमेव च ॥
सोमं वैश्वानरं चेन्द्रं ध्रुवं देवीं दिवं तथा ।
</span></p><span data-deva="
ततो वायुं परं प्राप्य तेनैति पुरुषोत्तमम्’ इति ॥ 05 ॥">
ततो वायुं परं प्राप्य तेनैति पुरुषोत्तमम्’ इति ॥ 05 ॥</span></div>
ततो वायुं परं प्राप्य तेनैति पुरुषोत्तमम्’ इति ॥ 05 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आतिवाहिकाधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति आतिवाहिकाधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आतिवाहिकाधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति आतिवाहिकाधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैद्युताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A023"></span></p><h4 id="वैद्युताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वैद्युताधिकरणम्">वैद्युताधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैद्युताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A023"></span></p><h4 id="वैद्युताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B5.E0.A5.88.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A5.81.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="वैद्युताधिकरणम्">वैद्युताधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V06" data-block-id="BS_C04_S03_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(531)ओं वैद्युतेनैव ततस्तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-03-06 ॥">(531)ओं वैद्युतेनैव ततस्तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-03-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V06" data-block-id="BS_C04_S03_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(531)ओं वैद्युतेनैव ततस्तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-03-06 ॥">(531)ओं वैद्युतेनैव ततस्तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-03-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V06" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V06" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V06_B1" data-verse="BS_C04_S03_V06" data-block-id="BS_C04_S03_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="प्रकारान्तरेण तत्र तत्रोच्यमानत्वाद् वायोरपि परतो ब्रह्मणोऽर्वाग् गन्तव्योऽस्तीति नाशङ्कनीयम् । विद्युत्पतिना वायुनैव ‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छांउ.४.१५.६) इति ब्रह्मगमनश्रुतेः ।">प्रकारान्तरेण तत्र तत्रोच्यमानत्वाद् वायोरपि परतो ब्रह्मणोऽर्वाग् गन्तव्योऽस्तीति नाशङ्कनीयम् । विद्युत्पतिना वायुनैव ‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छांउ.४.१५.६) इति ब्रह्मगमनश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V06_B1" data-verse="BS_C04_S03_V06" data-block-id="BS_C04_S03_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="प्रकारान्तरेण तत्र तत्रोच्यमानत्वाद् वायोरपि परतो ब्रह्मणोऽर्वाग् गन्तव्योऽस्तीति नाशङ्कनीयम् । विद्युत्पतिना वायुनैव ‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छांउ.४.१५.६) इति ब्रह्मगमनश्रुतेः ।">प्रकारान्तरेण तत्र तत्रोच्यमानत्वाद् वायोरपि परतो ब्रह्मणोऽर्वाग् गन्तव्योऽस्तीति नाशङ्कनीयम् । विद्युत्पतिना वायुनैव ‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छांउ.४.१५.६) इति ब्रह्मगमनश्रुतेः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V06_B2" data-verse="BS_C04_S03_V06" data-block-id="BS_C04_S03_V06_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘विद्युत्पतिर्वायुरेव नयेद् ब्रह्म न चापरः ।">‘विद्युत्पतिर्वायुरेव नयेद् ब्रह्म न चापरः ।</span><br><span data-deva=" कुतोऽन्यस्य भवेच्छक्तिस्तमृते प्राणनायकम्’"> कुतोऽन्यस्य भवेच्छक्तिस्तमृते प्राणनायकम्’</span></span></span><span data-deva=" इति बृहत्तन्त्रे ॥ 06 ॥"> इति बृहत्तन्त्रे ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V06_B2" data-verse="BS_C04_S03_V06" data-block-id="BS_C04_S03_V06_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘विद्युत्पतिर्वायुरेव नयेद् ब्रह्म न चापरः ।">‘विद्युत्पतिर्वायुरेव नयेद् ब्रह्म न चापरः ।</span><br><span data-deva="कुतोऽन्यस्य भवेच्छक्तिस्तमृते प्राणनायकम्’"> कुतोऽन्यस्य भवेच्छक्तिस्तमृते प्राणनायकम्’</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रे ॥ 06 ॥"> इति बृहत्तन्त्रे ॥ 06 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वैद्युताधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति वैद्युताधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति वैद्युताधिकरणम् ॥ 05 ॥">॥ इति वैद्युताधिकरणम् ॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A024" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कार्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A024"></span></p><h4 id="कार्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कार्याधिकरणम्">कार्याधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S03_A024" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कार्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S03_A024"></span></p><h4 id="कार्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="कार्याधिकरणम्">कार्याधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V07" data-block-id="BS_C04_S03_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(532)ओं कार्यं बादरिरस्य गत्युपपत्तेः ओम् ॥ 04-03-07 ॥">(532)ओं कार्यं बादरिरस्य गत्युपपत्तेः ओम् ॥ 04-03-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V07" data-block-id="BS_C04_S03_V07" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(532)ओं कार्यं बादरिरस्य गत्युपपत्तेः ओम् ॥ 04-03-07 ॥">(532)ओं कार्यं बादरिरस्य गत्युपपत्तेः ओम् ॥ 04-03-07 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V07" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V07" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V07" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V07_B1" data-verse="BS_C04_S03_V07" data-block-id="BS_C04_S03_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छां.उ.५.१०.२) इति कार्यं ब्रह्म गमयतीति बादरिर्मन्यते ।">‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छां.उ.५.१०.२) इति कार्यं ब्रह्म गमयतीति बादरिर्मन्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V07_B1" data-verse="BS_C04_S03_V07" data-block-id="BS_C04_S03_V07_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छां.उ.५.१०.२) इति कार्यं ब्रह्म गमयतीति बादरिर्मन्यते ।">‘स एनान् ब्रह्म गमयति’(छां.उ.५.१०.२) इति कार्यं ब्रह्म गमयतीति बादरिर्मन्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V07_B2" data-verse="BS_C04_S03_V07" data-block-id="BS_C04_S03_V07_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘ऋते देवान् परं ब्रह्म कः पुमान् प्राप्नुयात् क्वचित् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V07_B2" data-verse="BS_C04_S03_V07" data-block-id="BS_C04_S03_V07_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘ऋते देवान् परं ब्रह्म कः पुमान् प्राप्नुयात् क्वचित् । यद्यपि ब्रह्मदृष्टिः स्याद् ब्रह्मलोकमवाप्नुयात्’ ॥ इत्यध्यात्मवचनात् तस्यैव गत्युपपत्तेः ॥ 07 ॥">‘ऋते देवान् परं ब्रह्म कः पुमान् प्राप्नुयात् क्वचित् ।
यद्यपि ब्रह्मदृष्टिः स्याद् ब्रह्मलोकमवाप्नुयात्’ ॥ इत्यध्यात्मवचनात् तस्यैव गत्युपपत्तेः ॥ 07 ॥">‘ऋते देवान् परं ब्रह्म कः पुमान् प्राप्नुयात् क्वचित् ।
यद्यपि ब्रह्मदृष्टिः स्याद् ब्रह्मलोकमवाप्नुयात्’ ॥ इत्यध्यात्मवचनात् तस्यैव गत्युपपत्तेः ॥ 07 ॥</span></div>
यद्यपि ब्रह्मदृष्टिः स्याद् ब्रह्मलोकमवाप्नुयात्’ ॥ इत्यध्यात्मवचनात् तस्यैव गत्युपपत्तेः ॥ 07 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,716: Line 4,345:
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V11" data-block-id="BS_C04_S03_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(536)ओं स्मृतेश्च ओम् ॥ 04-03-11 ॥">(536)ओं स्मृतेश्च ओम् ॥ 04-03-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V11" data-block-id="BS_C04_S03_V11" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(536)ओं स्मृतेश्च ओम् ॥ 04-03-11 ॥">(536)ओं स्मृतेश्च ओम् ॥ 04-03-11 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V11" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V11" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V11" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V11_B1" data-verse="BS_C04_S03_V11" data-block-id="BS_C04_S03_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मणा सह ते सर्वे सम्प्राप्ते प्रतिसञ्चरे ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V11_B1" data-verse="BS_C04_S03_V11" data-block-id="BS_C04_S03_V11_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘ब्रह्मणा सह ते सर्वे सम्प्राप्ते प्रतिसञ्चरे । परस्यान्ते परात्मानः प्रविशन्ति परं पदम्’ ॥ इति ॥ 11 ॥">‘ब्रह्मणा सह ते सर्वे सम्प्राप्ते प्रतिसञ्चरे ।
परस्यान्ते परात्मानः प्रविशन्ति परं पदम्’ ॥ इति ॥ 11 ॥">‘ब्रह्मणा सह ते सर्वे सम्प्राप्ते प्रतिसञ्चरे ।
परस्यान्ते परात्मानः प्रविशन्ति परं पदम्’ ॥ इति ॥ 11 ॥</span></div>
परस्यान्ते परात्मानः प्रविशन्ति परं पदम्’ ॥ इति ॥ 11 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,731: Line 4,359:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V14" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V14" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V14_B1" data-verse="BS_C04_S03_V14" data-block-id="BS_C04_S03_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न हि कार्ये प्रतिपत्तिः प्राप्नवानीत्यभिसन्धिश्च ।">न हि कार्ये प्रतिपत्तिः प्राप्नवानीत्यभिसन्धिश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V14_B1" data-verse="BS_C04_S03_V14" data-block-id="BS_C04_S03_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न हि कार्ये प्रतिपत्तिः प्राप्नवानीत्यभिसन्धिश्च ।">न हि कार्ये प्रतिपत्तिः प्राप्नवानीत्यभिसन्धिश्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V14_B2" data-verse="BS_C04_S03_V14" data-block-id="BS_C04_S03_V14_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘यदुपास्ते पुमान् जीवन् यत् प्राप्तुमभिवाञ्छति ।">‘यदुपास्ते पुमान् जीवन् यत् प्राप्तुमभिवाञ्छति ।</span><br><span data-deva="यच्च पश्यति तृप्तः संस्तत् प्राप्नोति मृतेरनु’">यच्च पश्यति तृप्तः संस्तत् प्राप्नोति मृतेरनु’</span></span></span><span data-deva=" इति पाद्मे ॥ 14 ॥"> इति पाद्मे ॥ 14 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V14_B2" data-verse="BS_C04_S03_V14" data-block-id="BS_C04_S03_V14_B2" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Padma-id"><span data-deva="‘यदुपास्ते पुमान् जीवन् यत् प्राप्तुमभिवाञ्छति ।">‘यदुपास्ते पुमान् जीवन् यत् प्राप्तुमभिवाञ्छति ।</span><br><span data-deva="यच्च पश्यति तृप्तः संस्तत् प्राप्नोति मृतेरनु’">यच्च पश्यति तृप्तः संस्तत् प्राप्नोति मृतेरनु’</span></span></span><span data-deva="इति पाद्मे ॥ 14 ॥"> इति पाद्मे ॥ 14 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V15" data-block-id="BS_C04_S03_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(540)ओं अप्रतीकालम्बनान्नयतीति बादरायण उभयथा च दोषात् तत्क्रतुश्च ओम् ॥ 04-03-15 ॥">(540)ओं अप्रतीकालम्बनान्नयतीति बादरायण उभयथा च दोषात् तत्क्रतुश्च ओम् ॥ 04-03-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S03_V15" data-block-id="BS_C04_S03_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(540)ओं अप्रतीकालम्बनान्नयतीति बादरायण उभयथा च दोषात् तत्क्रतुश्च ओम् ॥ 04-03-15 ॥">(540)ओं अप्रतीकालम्बनान्नयतीति बादरायण उभयथा च दोषात् तत्क्रतुश्च ओम् ॥ 04-03-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V15" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V15" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V15_B1" data-verse="BS_C04_S03_V15" data-block-id="BS_C04_S03_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्रतीकं देह उद्दिष्टो येषां तत्रैव दर्शनम् ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V15_B1" data-verse="BS_C04_S03_V15" data-block-id="BS_C04_S03_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘प्रतीकं देह उद्दिष्टो येषां तत्रैव दर्शनम् ।">‘प्रतीकं देह उद्दिष्टो येषां तत्रैव दर्शनम् ।
">‘प्रतीकं देह उद्दिष्टो येषां तत्रैव दर्शनम् ।
</span><p><span data-deva="न तु व्याप्ततया क्वापि प्रतीकालम्बनास्तु ते ॥ अप्रतीका देवतास्तु ऋषीणां शतमेव च । राज्ञां च शतमुद्दिष्टं गन्धर्वादि शतं तथा ॥ एतेऽधिकारिणो व्याप्तिदर्शनेऽन्ये नतु क्वचित् । अयोग्यदर्शने यत्नाद् भ्रंशः पूर्वस्य चापि तु ॥ अप्रतीकाश्रया ये हि ते यान्ति परमेव तु । स्वेदेहे ब्रह्म दृष्ट्यैव गच्छेद् ब्रह्मसलोकताम् ।">न तु व्याप्ततया क्वापि प्रतीकालम्बनास्तु ते ॥
</span><p><span data-deva="न तु व्याप्ततया क्वापि प्रतीकालम्बनास्तु ते ॥
अप्रतीका देवतास्तु ऋषीणां शतमेव च ।
राज्ञां च शतमुद्दिष्टं गन्धर्वादि शतं तथा ॥
एतेऽधिकारिणो व्याप्तिदर्शनेऽन्ये नतु क्वचित् ।
अयोग्यदर्शने यत्नाद् भ्रंशः पूर्वस्य चापि तु ॥
अप्रतीकाश्रया ये हि ते यान्ति परमेव तु ।
स्वेदेहे ब्रह्म दृष्ट्यैव गच्छेद् ब्रह्मसलोकताम् ।
">न तु व्याप्ततया क्वापि प्रतीकालम्बनास्तु ते ॥
अप्रतीका देवतास्तु ऋषीणां शतमेव च ।
अप्रतीका देवतास्तु ऋषीणां शतमेव च ।
राज्ञां च शतमुद्दिष्टं गन्धर्वादि शतं तथा ॥
राज्ञां च शतमुद्दिष्टं गन्धर्वादि शतं तथा ॥
Line 4,751: Line 4,371:
अप्रतीकाश्रया ये हि ते यान्ति परमेव तु ।
अप्रतीकाश्रया ये हि ते यान्ति परमेव तु ।
स्वेदेहे ब्रह्म दृष्ट्यैव गच्छेद् ब्रह्मसलोकताम् ।
स्वेदेहे ब्रह्म दृष्ट्यैव गच्छेद् ब्रह्मसलोकताम् ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="ब्रह्मणा सह सम्प्राप्ते संहारे परमं पदम्’ ॥ इति गारुडवचनात् ।">
ब्रह्मणा सह सम्प्राप्ते संहारे परमं पदम्’ ॥ इति गारुडवचनात् ।">
ब्रह्मणा सह सम्प्राप्ते संहारे परमं पदम्’ ॥ इति गारुडवचनात् ।</span></div>
ब्रह्मणा सह सम्प्राप्ते संहारे परमं पदम्’ ॥ इति गारुडवचनात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V15_B2" data-verse="BS_C04_S03_V15" data-block-id="BS_C04_S03_V15_B2" style="position: relative;"><span data-deva="उभयत्रोक्तदोषाच्चाप्रतीकालम्बनान् परं नयति । ‘स यथाकामो भवति तत्क्रतुर्भवति, यत्क्रतुर्भवति तत् कर्म कुरुते, यत् कर्म कुरुते तदभिसम्पद्यते’(बृ.उ.६.४.५) इति श्रुतेश्च । अत्र कर्मोपासनमेव । अन्यान् कार्यं नयतीति भगवन्मतम् ॥ 15 ॥">उभयत्रोक्तदोषाच्चाप्रतीकालम्बनान् परं नयति । ‘स यथाकामो भवति तत्क्रतुर्भवति, यत्क्रतुर्भवति तत् कर्म कुरुते, यत् कर्म कुरुते तदभिसम्पद्यते’(बृ.उ.६.४.५) इति श्रुतेश्च । अत्र कर्मोपासनमेव । अन्यान् कार्यं नयतीति भगवन्मतम् ॥ 15 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S03_V15_B2" data-verse="BS_C04_S03_V15" data-block-id="BS_C04_S03_V15_B2" style="position: relative;"><span data-deva="उभयत्रोक्तदोषाच्चाप्रतीकालम्बनान् परं नयति । ‘स यथाकामो भवति तत्क्रतुर्भवति, यत्क्रतुर्भवति तत् कर्म कुरुते, यत् कर्म कुरुते तदभिसम्पद्यते’(बृ.उ.६.४.५) इति श्रुतेश्च । अत्र कर्मोपासनमेव । अन्यान् कार्यं नयतीति भगवन्मतम् ॥ 15 ॥">उभयत्रोक्तदोषाच्चाप्रतीकालम्बनान् परं नयति । ‘स यथाकामो भवति तत्क्रतुर्भवति, यत्क्रतुर्भवति तत् कर्म कुरुते, यत् कर्म कुरुते तदभिसम्पद्यते’(बृ.उ.६.४.५) इति श्रुतेश्च । अत्र कर्मोपासनमेव । अन्यान् कार्यं नयतीति भगवन्मतम् ॥ 15 ॥</span></div>
Line 4,764: Line 4,383:
<p><span id="gr-C4-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थः पादः"></span>
<p><span id="gr-C4-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थः पादः"></span>
</p>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="चतुर्थः_पादः_4"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span data-deva="चतुर्थः पादः">चतुर्थः पादः</span></h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="चतुर्थः_पादः_4" class="mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.A4.E0.A5.81.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.83_.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A6.E0.A4.83_4"></span><span data-deva="चतुर्थः पादः">चतुर्थः पादः</span></h3></div>
<div class="introduction" id="BS_C04_S04_I01" data-block-id="BS_C04_S04_I01" data-verse="BS_C04_S04" style="position: relative;">
<div class="introduction" id="BS_C04_S04_I01" data-block-id="BS_C04_S04_I01" data-verse="BS_C04_S04" style="position: relative;">
<div class="introduction-line"><span data-deva="भोगमाहास्मिन् पादे-">भोगमाहास्मिन् पादे-</span></div>
<div class="introduction-line"><span data-deva="भोगमाहास्मिन् पादे-">भोगमाहास्मिन् पादे-</span></div>
</div>
</div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सम्पद्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A025"></span></p><h4 id="सम्पद्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सम्पद्याधिकरणम्">सम्पद्याधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सम्पद्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A025"></span></p><h4 id="सम्पद्याधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.AE.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सम्पद्याधिकरणम्">सम्पद्याधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V01" data-block-id="BS_C04_S04_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(542)ओं सम्पद्याविहाय स्वेन शब्दात् ओम् ॥ 04-04-01 ॥">(542)ओं सम्पद्याविहाय स्वेन शब्दात् ओम् ॥ 04-04-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V01" data-block-id="BS_C04_S04_V01" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(542)ओं सम्पद्याविहाय स्वेन शब्दात् ओम् ॥ 04-04-01 ॥">(542)ओं सम्पद्याविहाय स्वेन शब्दात् ओम् ॥ 04-04-01 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V01" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V01" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V01" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V01" style="position: relative;">
Line 4,777: Line 4,396:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सम्पद्याधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति सम्पद्याधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सम्पद्याधिकरणम् ॥ 01 ॥">॥ इति सम्पद्याधिकरणम् ॥ 01 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A026" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुक्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A026"></span></p><h4 id="मुक्ताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मुक्ताधिकरणम्">मुक्ताधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A026" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुक्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A026"></span></p><h4 id="मुक्ताधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.AE.E0.A5.81.E0.A4.95.E0.A5.8D.E0.A4.A4.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="मुक्ताधिकरणम्">मुक्ताधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V02" data-block-id="BS_C04_S04_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(543)ओं मुक्तः प्रतिज्ञानात् ओम् ॥ 04-04-02 ॥">(543)ओं मुक्तः प्रतिज्ञानात् ओम् ॥ 04-04-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V02" data-block-id="BS_C04_S04_V02" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(543)ओं मुक्तः प्रतिज्ञानात् ओम् ॥ 04-04-02 ॥">(543)ओं मुक्तः प्रतिज्ञानात् ओम् ॥ 04-04-02 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V02" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V02" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V02" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V02" style="position: relative;">
Line 4,784: Line 4,403:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति मुक्ताधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति मुक्ताधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति मुक्ताधिकरणम् ॥ 02 ॥">॥ इति मुक्ताधिकरणम् ॥ 02 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A027" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आत्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A027"></span></p><h4 id="आत्माधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="आत्माधिकरणम्">आत्माधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A027" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आत्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A027"></span></p><h4 id="आत्माधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span id=".E0.A4.86.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="आत्माधिकरणम्">आत्माधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V03" data-block-id="BS_C04_S04_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(544)ओम् आत्मा प्रकरणात् ओम् ॥ 04-04-03 ॥">(544)ओम् आत्मा प्रकरणात् ओम् ॥ 04-04-03 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V03" data-block-id="BS_C04_S04_V03" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(544)ओम् आत्मा प्रकरणात् ओम् ॥ 04-04-03 ॥">(544)ओम् आत्मा प्रकरणात् ओम् ॥ 04-04-03 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V03" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V03" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V03" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V03_B1" data-verse="BS_C04_S04_V03" data-block-id="BS_C04_S04_V03_B1" style="position: relative;"><span data-deva="परञ्ज्योतिशब्देन परमात्मैवोच्यते । तत्प्रकरणत्वात् ।">परञ्ज्योतिशब्देन परमात्मैवोच्यते । तत्प्रकरणत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V03_B1" data-verse="BS_C04_S04_V03" data-block-id="BS_C04_S04_V03_B1" style="position: relative;"><span data-deva="परञ्ज्योतिशब्देन परमात्मैवोच्यते । तत्प्रकरणत्वात् ।">परञ्ज्योतिशब्देन परमात्मैवोच्यते । तत्प्रकरणत्वात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V03_B2" data-verse="BS_C04_S04_V03" data-block-id="BS_C04_S04_V03_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘परञ्ज्योतिः परं ब्रह्म परमात्मादिका गिरः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V03_B2" data-verse="BS_C04_S04_V03" data-block-id="BS_C04_S04_V03_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘परञ्ज्योतिः परं ब्रह्म परमात्मादिका गिरः । सर्वत्र हरिमेवैकं ब्रूयुर्नान्यं कथञ्चन’ ॥ इति च ब्रह्माण्डे ॥ 03 ॥">‘परञ्ज्योतिः परं ब्रह्म परमात्मादिका गिरः ।
सर्वत्र हरिमेवैकं ब्रूयुर्नान्यं कथञ्चन’ ॥ इति च ब्रह्माण्डे ॥ 03 ॥">‘परञ्ज्योतिः परं ब्रह्म परमात्मादिका गिरः ।
सर्वत्र हरिमेवैकं ब्रूयुर्नान्यं कथञ्चन’ ॥ इति च ब्रह्माण्डे ॥ 03 ॥</span></div>
सर्वत्र हरिमेवैकं ब्रूयुर्नान्यं कथञ्चन’ ॥ इति च ब्रह्माण्डे ॥ 03 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आत्माधिकरणम् (आत्मसम्पद्यधिकरणम्) ॥ 03 ॥">॥ इति आत्माधिकरणम् (आत्मसम्पद्यधिकरणम्) ॥ 03 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति आत्माधिकरणम् (आत्मसम्पद्यधिकरणम्) ॥ 03 ॥">॥ इति आत्माधिकरणम् (आत्मसम्पद्यधिकरणम्) ॥ 03 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अविभागाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A028"></span></p><h4 id="अविभागाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="अविभागाधिकरणम्">अविभागाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अविभागाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A028"></span></p><h4 id="अविभागाधिकरणम्_2" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_2"></span><span data-deva="अविभागाधिकरणम्">अविभागाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V04" data-block-id="BS_C04_S04_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(545)ओम् अविभागेन दृष्टत्वात् ओम् ॥ 04-04-04 ॥">(545)ओम् अविभागेन दृष्टत्वात् ओम् ॥ 04-04-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V04" data-block-id="BS_C04_S04_V04" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(545)ओम् अविभागेन दृष्टत्वात् ओम् ॥ 04-04-04 ॥">(545)ओम् अविभागेन दृष्टत्वात् ओम् ॥ 04-04-04 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V04" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V04" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V04" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V04_B1" data-verse="BS_C04_S04_V04" data-block-id="BS_C04_S04_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ये भोगाः परमात्मना भुज्यन्ते त एव मुक्तैः भुज्यन्ते ।">ये भोगाः परमात्मना भुज्यन्ते त एव मुक्तैः भुज्यन्ते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V04_B1" data-verse="BS_C04_S04_V04" data-block-id="BS_C04_S04_V04_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ये भोगाः परमात्मना भुज्यन्ते त एव मुक्तैः भुज्यन्ते ।">ये भोगाः परमात्मना भुज्यन्ते त एव मुक्तैः भुज्यन्ते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V04_B2" data-verse="BS_C04_S04_V04" data-block-id="BS_C04_S04_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘यानेवाहं श्रुणोमि यान् पश्यामि यान् जिघ्रामि तानेवैत इदं शरीरं विमुच्यानुभवन्ति’ इति दृष्टत्वाच्चतुर्वेदशिखायाम् ।">‘यानेवाहं श्रुणोमि यान् पश्यामि यान् जिघ्रामि तानेवैत इदं शरीरं विमुच्यानुभवन्ति’ इति दृष्टत्वाच्चतुर्वेदशिखायाम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V04_B2" data-verse="BS_C04_S04_V04" data-block-id="BS_C04_S04_V04_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘यानेवाहं श्रुणोमि यान् पश्यामि यान् जिघ्रामि तानेवैत इदं शरीरं विमुच्यानुभवन्ति’ इति दृष्टत्वाच्चतुर्वेदशिखायाम् ।">‘यानेवाहं श्रुणोमि यान् पश्यामि यान् जिघ्रामि तानेवैत इदं शरीरं विमुच्यानुभवन्ति’ इति दृष्टत्वाच्चतुर्वेदशिखायाम् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V04_B3" data-verse="BS_C04_S04_V04" data-block-id="BS_C04_S04_V04_B3" style="position: relative;"><span data-deva="भविष्यत्पुराणे च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V04_B3" data-verse="BS_C04_S04_V04" data-block-id="BS_C04_S04_V04_B3" style="position: relative;"><span data-deva="भविष्यत्पुराणे च –">भविष्यत्पुराणे च –
">भविष्यत्पुराणे च –
</span><p><span data-deva="‘मुक्ताः प्राप्य परं विष्णुं तद्भोगान् लेशतः क्वचित् ।">‘मुक्ताः प्राप्य परं विष्णुं तद्भोगान् लेशतः क्वचित् ।
</span><p><span data-deva="‘मुक्ताः प्राप्य परं विष्णुं तद्भोगान् लेशतः क्वचित् ।
</span></p><span data-deva="बहिष्ठान् भुञ्जते नित्यं नानन्दादीन् कथञ्चन’ इति ॥ 04 ॥">
">‘मुक्ताः प्राप्य परं विष्णुं तद्भोगान् लेशतः क्वचित् ।
</span></p><span data-deva="
बहिष्ठान् भुञ्जते नित्यं नानन्दादीन् कथञ्चन’ इति ॥ 04 ॥">
बहिष्ठान् भुञ्जते नित्यं नानन्दादीन् कथञ्चन’ इति ॥ 04 ॥</span></div>
बहिष्ठान् भुञ्जते नित्यं नानन्दादीन् कथञ्चन’ इति ॥ 04 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अविभागाधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति अविभागाधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अविभागाधिकरणम् ॥ 04 ॥">॥ इति अविभागाधिकरणम् ॥ 04 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A029"></span></p><h4 id="चितिमात्राधिकरणम्_(ब्रह्माधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्)">चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A029"></span></p><h4 id="चितिमात्राधिकरणम्_(ब्रह्माधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.9A.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.AC.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.B9.E0.A5.8D.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्)">चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्)</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V05" data-block-id="BS_C04_S04_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(546)ओं ब्राह्मेण जैमिनिरुपन्यासादिभ्यः ओम् ॥ 04-04-05 ॥">(546)ओं ब्राह्मेण जैमिनिरुपन्यासादिभ्यः ओम् ॥ 04-04-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V05" data-block-id="BS_C04_S04_V05" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(546)ओं ब्राह्मेण जैमिनिरुपन्यासादिभ्यः ओम् ॥ 04-04-05 ॥">(546)ओं ब्राह्मेण जैमिनिरुपन्यासादिभ्यः ओम् ॥ 04-04-05 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V05" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V05" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V05" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V05_B1" data-verse="BS_C04_S04_V05" data-block-id="BS_C04_S04_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वदेहपरित्यागेन मुक्ताः सन्तो ब्राह्मेणैव देहेन भोगान् भुञ्जते इति जैमिनिर्मन्यते ।">सर्वदेहपरित्यागेन मुक्ताः सन्तो ब्राह्मेणैव देहेन भोगान् भुञ्जते इति जैमिनिर्मन्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V05_B1" data-verse="BS_C04_S04_V05" data-block-id="BS_C04_S04_V05_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सर्वदेहपरित्यागेन मुक्ताः सन्तो ब्राह्मेणैव देहेन भोगान् भुञ्जते इति जैमिनिर्मन्यते ।">सर्वदेहपरित्यागेन मुक्ताः सन्तो ब्राह्मेणैव देहेन भोगान् भुञ्जते इति जैमिनिर्मन्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V05_B2" data-verse="BS_C04_S04_V05" data-block-id="BS_C04_S04_V05_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स वा एष ब्रह्मनिष्ठ इदं शरीरं मर्त्यमतिसृज्य ब्रह्माभिसम्पद्य ब्रह्मणा पश्यति ब्रह्मणा श्रुणोति ब्रह्मणैवेदं सर्वमनुभवति’ इति माध्यन्दिनायनश्रुतावुपन्यासात् ।">‘स वा एष ब्रह्मनिष्ठ इदं शरीरं मर्त्यमतिसृज्य ब्रह्माभिसम्पद्य ब्रह्मणा पश्यति ब्रह्मणा श्रुणोति ब्रह्मणैवेदं सर्वमनुभवति’ इति माध्यन्दिनायनश्रुतावुपन्यासात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V05_B2" data-verse="BS_C04_S04_V05" data-block-id="BS_C04_S04_V05_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स वा एष ब्रह्मनिष्ठ इदं शरीरं मर्त्यमतिसृज्य ब्रह्माभिसम्पद्य ब्रह्मणा पश्यति ब्रह्मणा श्रुणोति ब्रह्मणैवेदं सर्वमनुभवति’ इति माध्यन्दिनायनश्रुतावुपन्यासात् ।">‘स वा एष ब्रह्मनिष्ठ इदं शरीरं मर्त्यमतिसृज्य ब्रह्माभिसम्पद्य ब्रह्मणा पश्यति ब्रह्मणा श्रुणोति ब्रह्मणैवेदं सर्वमनुभवति’ इति माध्यन्दिनायनश्रुतावुपन्यासात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V05_B4" data-verse="BS_C04_S04_V05" data-block-id="BS_C04_S04_V05_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="‘आदत्ते हरिहस्तेन हरिदृष्ट्यैव पश्यति ।">‘आदत्ते हरिहस्तेन हरिदृष्ट्यैव पश्यति ।</span><br><span data-deva="गच्छेच्च हरिपादेन(पादाभ्यां) मुक्तस्यैषा स्थितिर्भवेत्’">गच्छेच्च हरिपादेन(पादाभ्यां) मुक्तस्यैषा स्थितिर्भवेत्’</span></span></span><span data-deva=" इति स्मृतेः ॥"> इति स्मृतेः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V05_B4" data-verse="BS_C04_S04_V05" data-block-id="BS_C04_S04_V05_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Smruthi-id"><span data-deva="‘आदत्ते हरिहस्तेन हरिदृष्ट्यैव पश्यति ।">‘आदत्ते हरिहस्तेन हरिदृष्ट्यैव पश्यति ।</span><br><span data-deva="गच्छेच्च हरिपादेन(पादाभ्यां) मुक्तस्यैषा स्थितिर्भवेत्’">गच्छेच्च हरिपादेन(पादाभ्यां) मुक्तस्यैषा स्थितिर्भवेत्’</span></span></span><span data-deva="इति स्मृतेः ॥"> इति स्मृतेः ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V05_B6" data-verse="BS_C04_S04_V05" data-block-id="BS_C04_S04_V05_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘गच्छामि विष्णुपादाभ्यां विष्णुदृष्ट्या च दर्शनम् ।">‘गच्छामि विष्णुपादाभ्यां विष्णुदृष्ट्या च दर्शनम् ।</span><br><span data-deva="इत्यादि पूर्वस्मरणान्मुक्तस्यैतद् भविष्यति’">इत्यादि पूर्वस्मरणान्मुक्तस्यैतद् भविष्यति’</span></span></span><span data-deva=" इति बृहत्तन्त्रोक्तयुक्तेश्च ॥ 05 ॥"> इति बृहत्तन्त्रोक्तयुक्तेश्च ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V05_B6" data-verse="BS_C04_S04_V05" data-block-id="BS_C04_S04_V05_B6" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhath-id"><span data-deva="‘गच्छामि विष्णुपादाभ्यां विष्णुदृष्ट्या च दर्शनम् ।">‘गच्छामि विष्णुपादाभ्यां विष्णुदृष्ट्या च दर्शनम् ।</span><br><span data-deva="इत्यादि पूर्वस्मरणान्मुक्तस्यैतद् भविष्यति’">इत्यादि पूर्वस्मरणान्मुक्तस्यैतद् भविष्यति’</span></span></span><span data-deva="इति बृहत्तन्त्रोक्तयुक्तेश्च ॥ 05 ॥"> इति बृहत्तन्त्रोक्तयुक्तेश्च ॥ 05 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V06" data-block-id="BS_C04_S04_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(547)ओं चितिमात्रेण तदात्मकत्वादित्यौडुलोमिः ओम् ॥ 04-04-06 ॥">(547)ओं चितिमात्रेण तदात्मकत्वादित्यौडुलोमिः ओम् ॥ 04-04-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V06" data-block-id="BS_C04_S04_V06" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(547)ओं चितिमात्रेण तदात्मकत्वादित्यौडुलोमिः ओम् ॥ 04-04-06 ॥">(547)ओं चितिमात्रेण तदात्मकत्वादित्यौडुलोमिः ओम् ॥ 04-04-06 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V06" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V06" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V06" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V06_B1" data-verse="BS_C04_S04_V06" data-block-id="BS_C04_S04_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="चितिमात्रो देहो मुक्तानां पृथग् विद्यते तेन भुञ्जते ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V06_B1" data-verse="BS_C04_S04_V06" data-block-id="BS_C04_S04_V06_B1" style="position: relative;"><span data-deva="चितिमात्रो देहो मुक्तानां पृथग् विद्यते तेन भुञ्जते । सर्वं वा एतदचित् परित्यज्य चिन्मात्र एवैष भवति चिन्मात्र एवावतिष्ठते तामेतां मुक्तिरित्याचक्षते’ इत्युद्दालकश्रुतेश्चिदात्मकत्वादित्यौडुलोमिर्मन्यते ॥ 06 ॥">चितिमात्रो देहो मुक्तानां पृथग् विद्यते तेन भुञ्जते ।
सर्वं वा एतदचित् परित्यज्य चिन्मात्र एवैष भवति चिन्मात्र एवावतिष्ठते तामेतां मुक्तिरित्याचक्षते’ इत्युद्दालकश्रुतेश्चिदात्मकत्वादित्यौडुलोमिर्मन्यते ॥ 06 ॥">चितिमात्रो देहो मुक्तानां पृथग् विद्यते तेन भुञ्जते ।
सर्वं वा एतदचित् परित्यज्य चिन्मात्र एवैष भवति चिन्मात्र एवावतिष्ठते तामेतां मुक्तिरित्याचक्षते’ इत्युद्दालकश्रुतेश्चिदात्मकत्वादित्यौडुलोमिर्मन्यते ॥ 06 ॥</span></div>
सर्वं वा एतदचित् परित्यज्य चिन्मात्र एवैष भवति चिन्मात्र एवावतिष्ठते तामेतां मुक्तिरित्याचक्षते’ इत्युद्दालकश्रुतेश्चिदात्मकत्वादित्यौडुलोमिर्मन्यते ॥ 06 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,826: Line 4,440:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V07_B2" data-verse="BS_C04_S04_V07" data-block-id="BS_C04_S04_V07_B2" style="position: relative;"><span data-deva="चिन्मात्रेणाप्युपन्यासाज्जैमिन्युक्तस्य च भावादुभयत्राप्यविरोधं बादरायणो मन्यते ।">चिन्मात्रेणाप्युपन्यासाज्जैमिन्युक्तस्य च भावादुभयत्राप्यविरोधं बादरायणो मन्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V07_B2" data-verse="BS_C04_S04_V07" data-block-id="BS_C04_S04_V07_B2" style="position: relative;"><span data-deva="चिन्मात्रेणाप्युपन्यासाज्जैमिन्युक्तस्य च भावादुभयत्राप्यविरोधं बादरायणो मन्यते ।">चिन्मात्रेणाप्युपन्यासाज्जैमिन्युक्तस्य च भावादुभयत्राप्यविरोधं बादरायणो मन्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V07_bc_line" data-verse="BS_C04_S04_V07" data-block-id="BS_C04_S04_V07_bc_line" style="position: relative;"><span data-deva="नारायणाध्यात्मे च-">नारायणाध्यात्मे च-</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V07_bc_line" data-verse="BS_C04_S04_V07" data-block-id="BS_C04_S04_V07_bc_line" style="position: relative;"><span data-deva="नारायणाध्यात्मे च-">नारायणाध्यात्मे च-</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V07_B3" data-verse="BS_C04_S04_V07" data-block-id="BS_C04_S04_V07_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘मर्त्यं देहं परित्यज्य चितिमात्रात्मदेहिनः ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V07_B3" data-verse="BS_C04_S04_V07" data-block-id="BS_C04_S04_V07_B3" style="position: relative;"><span data-deva="‘मर्त्यं देहं परित्यज्य चितिमात्रात्मदेहिनः ।">‘मर्त्यं देहं परित्यज्य चितिमात्रात्मदेहिनः ।
">‘मर्त्यं देहं परित्यज्य चितिमात्रात्मदेहिनः ।
</span><p><span data-deva="चितिमात्रेन्द्रियाश्चैव प्रविष्टा विष्णुमव्ययम् ॥ तदङ्गानुगृहीतैश्च स्वाङ्गैरेव प्रवर्तनम् । कुर्वन्ति भुञ्जते भोगांस्तदन्तर्बहिरेव वा ॥">चितिमात्रेन्द्रियाश्चैव प्रविष्टा विष्णुमव्ययम् ॥
</span><p><span data-deva="चितिमात्रेन्द्रियाश्चैव प्रविष्टा विष्णुमव्ययम् ॥
तदङ्गानुगृहीतैश्च स्वाङ्गैरेव प्रवर्तनम् ।
तदङ्गानुगृहीतैश्च स्वाङ्गैरेव प्रवर्तनम् ।
कुर्वन्ति भुञ्जते भोगांस्तदन्तर्बहिरेव वा ॥
कुर्वन्ति भुञ्जते भोगांस्तदन्तर्बहिरेव वा ॥
">चितिमात्रेन्द्रियाश्चैव प्रविष्टा विष्णुमव्ययम् ॥
</span></p><span data-deva="यथेष्टं परिवर्तन्ते तस्यैवानुग्रहेरिताः’ इति ॥ 07 ॥">
तदङ्गानुगृहीतैश्च स्वाङ्गैरेव प्रवर्तनम् ।
कुर्वन्ति भुञ्जते भोगांस्तदन्तर्बहिरेव वा ॥
</span></p><span data-deva="
यथेष्टं परिवर्तन्ते तस्यैवानुग्रहेरिताः’ इति ॥ 07 ॥">
यथेष्टं परिवर्तन्ते तस्यैवानुग्रहेरिताः’ इति ॥ 07 ॥</span></div>
यथेष्टं परिवर्तन्ते तस्यैवानुग्रहेरिताः’ इति ॥ 07 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्) ॥ 05 ॥">॥ इति चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्) ॥ 05 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्) ॥ 05 ॥">॥ इति चितिमात्राधिकरणम् (ब्रह्माधिकरणम्) ॥ 05 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सङ्कल्पाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A030"></span></p><h4 id="सङ्कल्पाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सङ्कल्पाधिकरणम्">सङ्कल्पाधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सङ्कल्पाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A030"></span></p><h4 id="सङ्कल्पाधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.99.E0.A5.8D.E0.A4.95.E0.A4.B2.E0.A5.8D.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="सङ्कल्पाधिकरणम्">सङ्कल्पाधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V08" data-block-id="BS_C04_S04_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(549)ओं सङ्कल्पादेव च तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-04-08 ॥">(549)ओं सङ्कल्पादेव च तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-04-08 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V08" data-block-id="BS_C04_S04_V08" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(549)ओं सङ्कल्पादेव च तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-04-08 ॥">(549)ओं सङ्कल्पादेव च तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-04-08 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V08" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V08" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V08" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V08" style="position: relative;">
Line 4,845: Line 4,454:
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सङ्कल्पाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति सङ्कल्पाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सङ्कल्पाधिकरणम् ॥ 06 ॥">॥ इति सङ्कल्पाधिकरणम् ॥ 06 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनन्याधिपत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A031"></span></p><h4 id="अनन्याधिपत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनन्याधिपत्यधिकरणम्">अनन्याधिपत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनन्याधिपत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A031"></span></p><h4 id="अनन्याधिपत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.A8.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.AA.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनन्याधिपत्यधिकरणम्">अनन्याधिपत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V09" data-block-id="BS_C04_S04_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(550)ओम् अत एव चानन्याधिपतिः ओम् ॥ 09-550 ॥">(550)ओम् अत एव चानन्याधिपतिः ओम् ॥ 09-550 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V09" data-block-id="BS_C04_S04_V09" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(550)ओम् अत एव चानन्याधिपतिः ओम् ॥ 09-550 ॥">(550)ओम् अत एव चानन्याधिपतिः ओम् ॥ 09-550 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V09" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V09" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V09" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V09_B1" data-verse="BS_C04_S04_V09" data-block-id="BS_C04_S04_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सत्यसङ्कल्पत्वादेव ।">सत्यसङ्कल्पत्वादेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V09_B1" data-verse="BS_C04_S04_V09" data-block-id="BS_C04_S04_V09_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सत्यसङ्कल्पत्वादेव ।">सत्यसङ्कल्पत्वादेव ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V09_B2" data-verse="BS_C04_S04_V09" data-block-id="BS_C04_S04_V09_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘परमोऽधिपतिस्तेषां विष्णुरेव न संशयः ।">‘परमोऽधिपतिस्तेषां विष्णुरेव न संशयः ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मादिमानुषान्तानां सर्वेषामविशेषतः ॥">ब्रह्मादिमानुषान्तानां सर्वेषामविशेषतः ॥</span><br><span data-deva="ततः प्राणादिनामान्ताः सर्वेऽपि पतयः क्रमात् ।">ततः प्राणादिनामान्ताः सर्वेऽपि पतयः क्रमात् ।</span><br><span data-deva="आचार्याश्चैव सर्वेऽपि यैर्ज्ञानं सुप्रतिष्ठितम् ।">आचार्याश्चैव सर्वेऽपि यैर्ज्ञानं सुप्रतिष्ठितम् ।</span><br><span data-deva=" एतेभ्योऽन्यः पतिर्नैव मुक्तानां नात्र संशयः’"> एतेभ्योऽन्यः पतिर्नैव मुक्तानां नात्र संशयः’</span></span><span data-deva=" इति वाराहे ॥ 09 ॥"> इति वाराहे ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V09_B2" data-verse="BS_C04_S04_V09" data-block-id="BS_C04_S04_V09_B2" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-Varaha-id"><span data-deva="‘परमोऽधिपतिस्तेषां विष्णुरेव न संशयः ।">‘परमोऽधिपतिस्तेषां विष्णुरेव न संशयः ।</span><br><span data-deva="ब्रह्मादिमानुषान्तानां सर्वेषामविशेषतः ॥">ब्रह्मादिमानुषान्तानां सर्वेषामविशेषतः ॥</span><br><span data-deva="ततः प्राणादिनामान्ताः सर्वेऽपि पतयः क्रमात् ।">ततः प्राणादिनामान्ताः सर्वेऽपि पतयः क्रमात् ।</span><br><span data-deva="आचार्याश्चैव सर्वेऽपि यैर्ज्ञानं सुप्रतिष्ठितम् ।">आचार्याश्चैव सर्वेऽपि यैर्ज्ञानं सुप्रतिष्ठितम् ।</span><br><span data-deva="एतेभ्योऽन्यः पतिर्नैव मुक्तानां नात्र संशयः’"> एतेभ्योऽन्यः पतिर्नैव मुक्तानां नात्र संशयः’</span></span><span data-deva="इति वाराहे ॥ 09 ॥"> इति वाराहे ॥ 09 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनन्याधिपत्यधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति अनन्याधिपत्यधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति अनन्याधिपत्यधिकरणम् ॥ 07 ॥">॥ इति अनन्याधिपत्यधिकरणम् ॥ 07 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A032" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभावाधिकरणम् (उभयविधभोगाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A032"></span></p><h4 id="अभावाधिकरणम्_(उभयविधभोगाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.89.E0.A4.AD.E0.A4.AF.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A4.AD.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अभावाधिकरणम् (उभयविधभोगाधिकरणम्)">अभावाधिकरणम् (उभयविधभोगाधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A032" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभावाधिकरणम् (उभयविधभोगाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A032"></span></p><h4 id="अभावाधिकरणम्_(उभयविधभोगाधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.89.E0.A4.AD.E0.A4.AF.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A4.AD.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.AD.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.89.E0.A4.AD.E0.A4.AF.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.A7.E0.A4.AD.E0.A5.8B.E0.A4.97.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="अभावाधिकरणम् (उभयविधभोगाधिकरणम्)">अभावाधिकरणम् (उभयविधभोगाधिकरणम्)</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V10" data-block-id="BS_C04_S04_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(551)ओम् अभावं बादरिराह ह्येवम् ओम् ॥ 04-04-10 ॥">(551)ओम् अभावं बादरिराह ह्येवम् ओम् ॥ 04-04-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V10" data-block-id="BS_C04_S04_V10" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(551)ओम् अभावं बादरिराह ह्येवम् ओम् ॥ 04-04-10 ॥">(551)ओम् अभावं बादरिराह ह्येवम् ओम् ॥ 04-04-10 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V10" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V10" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V10" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V10" style="position: relative;">
Line 4,875: Line 4,484:
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V14" data-block-id="BS_C04_S04_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(555)ओं भावे जाग्रद्वत् ओम् ॥ 04-04-14 ॥">(555)ओं भावे जाग्रद्वत् ओम् ॥ 04-04-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V14" data-block-id="BS_C04_S04_V14" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(555)ओं भावे जाग्रद्वत् ओम् ॥ 04-04-14 ॥">(555)ओं भावे जाग्रद्वत् ओम् ॥ 04-04-14 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V14" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V14" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V14" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V14_B1" data-verse="BS_C04_S04_V14" data-block-id="BS_C04_S04_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मवैवर्ते च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V14_B1" data-verse="BS_C04_S04_V14" data-block-id="BS_C04_S04_V14_B1" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मवैवर्ते च –">ब्रह्मवैवर्ते च –
">ब्रह्मवैवर्ते च –
</span><p><span data-deva="‘स्वप्नस्थानं यथा भोगो विना देहेन युज्यते । एवं मुक्तावपि भवेद् विना देहेन भोजनम् ॥ स्वेच्छया वा शरीराणि तेजोरूपाणि कानिचित् ।">‘स्वप्नस्थानं यथा भोगो विना देहेन युज्यते ।
</span><p><span data-deva="‘स्वप्नस्थानं यथा भोगो विना देहेन युज्यते ।
एवं मुक्तावपि भवेद् विना देहेन भोजनम् ॥
एवं मुक्तावपि भवेद् विना देहेन भोजनम् ॥
स्वेच्छया वा शरीराणि तेजोरूपाणि कानिचित् ।
स्वेच्छया वा शरीराणि तेजोरूपाणि कानिचित् ।
">‘स्वप्नस्थानं यथा भोगो विना देहेन युज्यते ।
</span></p><span data-deva="स्वीकृत्य जागरितवद् भुक्त्वा त्यागः कदाचन’ इति ॥ 14 ॥">
एवं मुक्तावपि भवेद् विना देहेन भोजनम् ॥
स्वेच्छया वा शरीराणि तेजोरूपाणि कानिचित् ।
</span></p><span data-deva="
स्वीकृत्य जागरितवद् भुक्त्वा त्यागः कदाचन’ इति ॥ 14 ॥">
स्वीकृत्य जागरितवद् भुक्त्वा त्यागः कदाचन’ इति ॥ 14 ॥</span></div>
स्वीकृत्य जागरितवद् भुक्त्वा त्यागः कदाचन’ इति ॥ 14 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V15" data-block-id="BS_C04_S04_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(556)ओं प्रदीपवदावेशस्तथा हि दर्शयति ओम् ॥ 04-04-15 ॥">(556)ओं प्रदीपवदावेशस्तथा हि दर्शयति ओम् ॥ 04-04-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V15" data-block-id="BS_C04_S04_V15" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(556)ओं प्रदीपवदावेशस्तथा हि दर्शयति ओम् ॥ 04-04-15 ॥">(556)ओं प्रदीपवदावेशस्तथा हि दर्शयति ओम् ॥ 04-04-15 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V15" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V15" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V15" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V15_B1" data-verse="BS_C04_S04_V15" data-block-id="BS_C04_S04_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="शरीरमनुप्रविश्यापि तत् प्रकाशयन्तः पुण्यानेव भोगाननुभवन्ति । न तु दुःखादीन् । यथा प्रदीपो दीपिकादिषु प्रविष्टः, तत् स्थं तैलाद्येव भुङ्ते, न तु तत् कार्ष्ण्यादि ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V15_B1" data-verse="BS_C04_S04_V15" data-block-id="BS_C04_S04_V15_B1" style="position: relative;"><span data-deva="शरीरमनुप्रविश्यापि तत् प्रकाशयन्तः पुण्यानेव भोगाननुभवन्ति । न तु दुःखादीन् । यथा प्रदीपो दीपिकादिषु प्रविष्टः, तत् स्थं तैलाद्येव भुङ्ते, न तु तत् कार्ष्ण्यादि । ‘तीर्णो हि तदा सर्वान् शोकान् हृदयस्य भवति’(बृ.उ.६.३.२२) इति हि दर्शयति ॥ 15 ॥">शरीरमनुप्रविश्यापि तत् प्रकाशयन्तः पुण्यानेव भोगाननुभवन्ति । न तु दुःखादीन् । यथा प्रदीपो दीपिकादिषु प्रविष्टः, तत् स्थं तैलाद्येव भुङ्ते, न तु तत् कार्ष्ण्यादि ।
‘तीर्णो हि तदा सर्वान् शोकान् हृदयस्य भवति’(बृ.उ.६.३.२२) इति हि दर्शयति ॥ 15 ॥">शरीरमनुप्रविश्यापि तत् प्रकाशयन्तः पुण्यानेव भोगाननुभवन्ति । न तु दुःखादीन् । यथा प्रदीपो दीपिकादिषु प्रविष्टः, तत् स्थं तैलाद्येव भुङ्ते, न तु तत् कार्ष्ण्यादि ।
‘तीर्णो हि तदा सर्वान् शोकान् हृदयस्य भवति’(बृ.उ.६.३.२२) इति हि दर्शयति ॥ 15 ॥</span></div>
‘तीर्णो हि तदा सर्वान् शोकान् हृदयस्य भवति’(बृ.उ.६.३.२२) इति हि दर्शयति ॥ 15 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V15_B2" data-verse="BS_C04_S04_V15" data-block-id="BS_C04_S04_V15_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न च ‘स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति’(क.उ.१.१२) इत्यादिना स्वर्गादिस्थस्यैतदिति वाच्यम् । यतः –">न च ‘स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति’(क.उ.१.१२) इत्यादिना स्वर्गादिस्थस्यैतदिति वाच्यम् । यतः –</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V15_B2" data-verse="BS_C04_S04_V15" data-block-id="BS_C04_S04_V15_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न च ‘स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति’(क.उ.१.१२) इत्यादिना स्वर्गादिस्थस्यैतदिति वाच्यम् । यतः –">न च ‘स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति’(क.उ.१.१२) इत्यादिना स्वर्गादिस्थस्यैतदिति वाच्यम् । यतः –</span></div>
Line 4,897: Line 4,500:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V16" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V16" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V16" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V16_B1" data-verse="BS_C04_S04_V16" data-block-id="BS_C04_S04_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सुप्तौ मोक्षे वा तदुच्यते ।‘अत्र पिताऽपिता भवति’, ‘अनन्वागतं पुण्येनान्वागतं पापेन’(बृ.उ.६.३.२२) इत्याद्याविष्कृतत्वात् ॥">सुप्तौ मोक्षे वा तदुच्यते ।‘अत्र पिताऽपिता भवति’, ‘अनन्वागतं पुण्येनान्वागतं पापेन’(बृ.उ.६.३.२२) इत्याद्याविष्कृतत्वात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V16_B1" data-verse="BS_C04_S04_V16" data-block-id="BS_C04_S04_V16_B1" style="position: relative;"><span data-deva="सुप्तौ मोक्षे वा तदुच्यते ।‘अत्र पिताऽपिता भवति’, ‘अनन्वागतं पुण्येनान्वागतं पापेन’(बृ.उ.६.३.२२) इत्याद्याविष्कृतत्वात् ॥">सुप्तौ मोक्षे वा तदुच्यते ।‘अत्र पिताऽपिता भवति’, ‘अनन्वागतं पुण्येनान्वागतं पापेन’(बृ.उ.६.३.२२) इत्याद्याविष्कृतत्वात् ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V16_B2" data-verse="BS_C04_S04_V16" data-block-id="BS_C04_S04_V16_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मवैवर्ते च-
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V16_B2" data-verse="BS_C04_S04_V16" data-block-id="BS_C04_S04_V16_B2" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मवैवर्ते च-">ब्रह्मवैवर्ते च-
">ब्रह्मवैवर्ते च-
</span><p><span data-deva="‘ज्योतिर्मयेषु देहेषु स्वेच्छया विश्वमोक्षिणः । भुञ्जते सुसुखान्येव न दुःखादीन् कदाचन ॥ तीर्णा हि सर्वशोकांस्ते पुण्यपापादिवर्जिताः(निवृत्तसर्वदोषास्ते पुण्यपापादिवर्जिताः) ।">‘ज्योतिर्मयेषु देहेषु स्वेच्छया विश्वमोक्षिणः ।
</span><p><span data-deva="‘ज्योतिर्मयेषु देहेषु स्वेच्छया विश्वमोक्षिणः ।
भुञ्जते सुसुखान्येव न दुःखादीन् कदाचन ॥
तीर्णा हि सर्वशोकांस्ते पुण्यपापादिवर्जिताः(निवृत्तसर्वदोषास्ते पुण्यपापादिवर्जिताः) ।
">‘ज्योतिर्मयेषु देहेषु स्वेच्छया विश्वमोक्षिणः ।
भुञ्जते सुसुखान्येव न दुःखादीन् कदाचन ॥
भुञ्जते सुसुखान्येव न दुःखादीन् कदाचन ॥
तीर्णा हि सर्वशोकांस्ते पुण्यपापादिवर्जिताः(निवृत्तसर्वदोषास्ते पुण्यपापादिवर्जिताः) ।
तीर्णा हि सर्वशोकांस्ते पुण्यपापादिवर्जिताः(निवृत्तसर्वदोषास्ते पुण्यपापादिवर्जिताः) ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="सर्वदोषनिवृत्तास्ते गुणमात्रस्वरूपिणः’ इति ॥ 16 ॥">
सर्वदोषनिवृत्तास्ते गुणमात्रस्वरूपिणः’ इति ॥ 16 ॥">
सर्वदोषनिवृत्तास्ते गुणमात्रस्वरूपिणः’ इति ॥ 16 ॥</span></div>
सर्वदोषनिवृत्तास्ते गुणमात्रस्वरूपिणः’ इति ॥ 16 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उभयविधभोगाधिकरणम्(अभावाधिकरणम्) ॥ 08 ॥">॥ इति उभयविधभोगाधिकरणम्(अभावाधिकरणम्) ॥ 08 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति उभयविधभोगाधिकरणम्(अभावाधिकरणम्) ॥ 08 ॥">॥ इति उभयविधभोगाधिकरणम्(अभावाधिकरणम्) ॥ 08 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A033"></span></p><h4 id="सर्वकामाधिकरणम्_(जगद्व्यापाराधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.9C.E0.A4.97.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्)">सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्)</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A033"></span></p><h4 id="सर्वकामाधिकरणम्_(जगद्व्यापाराधिकरणम्)" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.9C.E0.A4.97.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A4.B0.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.AE.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D_.28.E0.A4.9C.E0.A4.97.E0.A4.A6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.BE.E0.A4.AA.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A4.BE.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D.29"></span><span data-deva="सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्)">सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्)</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V17" data-block-id="BS_C04_S04_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(558)ओं जगद्व्यापारवर्जम् ओम् ॥ 04-04-17 ॥">(558)ओं जगद्व्यापारवर्जम् ओम् ॥ 04-04-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V17" data-block-id="BS_C04_S04_V17" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(558)ओं जगद्व्यापारवर्जम् ओम् ॥ 04-04-17 ॥">(558)ओं जगद्व्यापारवर्जम् ओम् ॥ 04-04-17 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V17" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V17" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V17" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V17" style="position: relative;">
Line 4,921: Line 4,519:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V18" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V18" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V18" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V18_B1" data-verse="BS_C04_S04_V18" data-block-id="BS_C04_S04_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="जीवप्रकरणत्वाज्जीवानां तादृक्सामर्थ्यविदूरत्वाच्च ।">जीवप्रकरणत्वाज्जीवानां तादृक्सामर्थ्यविदूरत्वाच्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V18_B1" data-verse="BS_C04_S04_V18" data-block-id="BS_C04_S04_V18_B1" style="position: relative;"><span data-deva="जीवप्रकरणत्वाज्जीवानां तादृक्सामर्थ्यविदूरत्वाच्च ।">जीवप्रकरणत्वाज्जीवानां तादृक्सामर्थ्यविदूरत्वाच्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V18_B2" data-verse="BS_C04_S04_V18" data-block-id="BS_C04_S04_V18_B2" style="position: relative;"><span data-deva="वाराहे च-
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V18_B2" data-verse="BS_C04_S04_V18" data-block-id="BS_C04_S04_V18_B2" style="position: relative;"><span data-deva="वाराहे च-">वाराहे च-
">वाराहे च-
</span><p><span data-deva="‘स्वाधिकानन्दसम्प्राप्तौ सृष्ट्यादिव्यापृतिष्वपि । मुक्तानां नैव कामः स्यादन्यान् कामांस्तु भुञ्जते ॥ तद्योग्यता नैव तेषां कदाचित् क्वापि विद्यते ।">‘स्वाधिकानन्दसम्प्राप्तौ सृष्ट्यादिव्यापृतिष्वपि ।
</span><p><span data-deva="‘स्वाधिकानन्दसम्प्राप्तौ सृष्ट्यादिव्यापृतिष्वपि ।
मुक्तानां नैव कामः स्यादन्यान् कामांस्तु भुञ्जते ॥
तद्योग्यता नैव तेषां कदाचित् क्वापि विद्यते ।
">‘स्वाधिकानन्दसम्प्राप्तौ सृष्ट्यादिव्यापृतिष्वपि ।
मुक्तानां नैव कामः स्यादन्यान् कामांस्तु भुञ्जते ॥
मुक्तानां नैव कामः स्यादन्यान् कामांस्तु भुञ्जते ॥
तद्योग्यता नैव तेषां कदाचित् क्वापि विद्यते ।
तद्योग्यता नैव तेषां कदाचित् क्वापि विद्यते ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="न चायोग्यं विमुक्तोऽपि प्राप्नुयान्न च कामयेत्’ इति ॥ 18 ॥">
न चायोग्यं विमुक्तोऽपि प्राप्नुयान्न च कामयेत्’ इति ॥ 18 ॥">
न चायोग्यं विमुक्तोऽपि प्राप्नुयान्न च कामयेत्’ इति ॥ 18 ॥</span></div>
न चायोग्यं विमुक्तोऽपि प्राप्नुयान्न च कामयेत्’ इति ॥ 18 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,937: Line 4,530:
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V19_B1" data-verse="BS_C04_S04_V19" data-block-id="BS_C04_S04_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘ता यो वेद । स वेद ब्रह्म । सर्वेऽस्मै देवा बलिमावहन्ति’(तै.उ.१.५) इति प्रत्यक्षोपदेशाज्जगदैश्वर्यमप्यस्तीति चेत्,">‘ता यो वेद । स वेद ब्रह्म । सर्वेऽस्मै देवा बलिमावहन्ति’(तै.उ.१.५) इति प्रत्यक्षोपदेशाज्जगदैश्वर्यमप्यस्तीति चेत्,</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V19_B1" data-verse="BS_C04_S04_V19" data-block-id="BS_C04_S04_V19_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘ता यो वेद । स वेद ब्रह्म । सर्वेऽस्मै देवा बलिमावहन्ति’(तै.उ.१.५) इति प्रत्यक्षोपदेशाज्जगदैश्वर्यमप्यस्तीति चेत्,">‘ता यो वेद । स वेद ब्रह्म । सर्वेऽस्मै देवा बलिमावहन्ति’(तै.उ.१.५) इति प्रत्यक्षोपदेशाज्जगदैश्वर्यमप्यस्तीति चेत्,</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V19_B2" data-verse="BS_C04_S04_V19" data-block-id="BS_C04_S04_V19_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न । आधिकारिकमण्डलाधिपतिर्ब्रह्मा हि तत्रोच्यते ।">न । आधिकारिकमण्डलाधिपतिर्ब्रह्मा हि तत्रोच्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V19_B2" data-verse="BS_C04_S04_V19" data-block-id="BS_C04_S04_V19_B2" style="position: relative;"><span data-deva="न । आधिकारिकमण्डलाधिपतिर्ब्रह्मा हि तत्रोच्यते ।">न । आधिकारिकमण्डलाधिपतिर्ब्रह्मा हि तत्रोच्यते ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V19_B3" data-verse="BS_C04_S04_V19" data-block-id="BS_C04_S04_V19_B3" style="position: relative;"><span data-deva="गारुडे च-
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V19_B3" data-verse="BS_C04_S04_V19" data-block-id="BS_C04_S04_V19_B3" style="position: relative;"><span data-deva="गारुडे च-">गारुडे च-
">गारुडे च-
</span><p><span data-deva="‘आत्मेत्येव परं देवमुपास्य हरिमव्ययम् । केचिदत्रैव मुच्यन्ते नोत् क्रामन्ति कदाचन ॥ अत्रैव च स्थितिस्तेषामन्तरिक्षे तु केचन । केचित् स्वर्गे महर्लोके जने तपसि चापरे ॥ केचित् सत्ये महाज्ञाना गच्छन्ति क्षीरसागरम् । तत्रापि क्रमयोगेन ज्ञानाधिक्यात् समीपगाः ॥ सालोक्यं च सरूपत्वं सामीप्यं योग एव च । इमामारभ्य सर्वत्र यावत् सुक्षीरसागरे ॥ पुरुषोऽनन्तशयनः श्रीमन्नारायणाभिधः । मानुषा वर्णभेदेन तथैवाऽश्रमभेदतः ॥ क्षितिपा मनुष्यगन्धर्वा देवाश्च पितरश्चिराः । आजानजाः कर्मजाश्च तात्त्विकाश्च शचीपतिः ॥ रुद्रो ब्रह्मेति क्रमशस्तेषु चैवोत्तमोत्तमाः । नित्यानन्दे च भोगे च ज्ञानैश्वर्यगुणेषु च ॥ सर्वे शतगुणोद्रिक्ताः पूर्वस्मादुत्तरोत्तरम् । पूज्यन्ते चावरैस्ते तु सर्वपूज्यश्चतुर्मुखः ॥ स्वजगद्व्यापृतिस्तेषां पूर्ववत् समुदीरिता । सयुजः परमात्मानं प्रविश्य च बहिर्गताः चिद्रूपान् प्राकृतांश्चापि विना भोगांस्तु कांश्चन ।">‘आत्मेत्येव परं देवमुपास्य हरिमव्ययम् ।
</span><p><span data-deva="‘आत्मेत्येव परं देवमुपास्य हरिमव्ययम् ।
केचिदत्रैव मुच्यन्ते नोत् क्रामन्ति कदाचन ॥
केचिदत्रैव मुच्यन्ते नोत् क्रामन्ति कदाचन ॥
अत्रैव च स्थितिस्तेषामन्तरिक्षे तु केचन ।
अत्रैव च स्थितिस्तेषामन्तरिक्षे तु केचन ।
Line 4,958: Line 4,550:
सयुजः परमात्मानं प्रविश्य च बहिर्गताः
सयुजः परमात्मानं प्रविश्य च बहिर्गताः
चिद्रूपान् प्राकृतांश्चापि विना भोगांस्तु कांश्चन ।
चिद्रूपान् प्राकृतांश्चापि विना भोगांस्तु कांश्चन ।
">‘आत्मेत्येव परं देवमुपास्य हरिमव्ययम् ।
</span></p><span data-deva="भुञ्जते मुक्तिरेवं ते विस्पष्टं समुदाहृता’ इति ॥ 19 ॥">
केचिदत्रैव मुच्यन्ते नोत् क्रामन्ति कदाचन ॥
अत्रैव च स्थितिस्तेषामन्तरिक्षे तु केचन ।
केचित् स्वर्गे महर्लोके जने तपसि चापरे ॥
केचित् सत्ये महाज्ञाना गच्छन्ति क्षीरसागरम् ।
तत्रापि क्रमयोगेन ज्ञानाधिक्यात् समीपगाः ॥
सालोक्यं च सरूपत्वं सामीप्यं योग एव च ।
इमामारभ्य सर्वत्र यावत् सुक्षीरसागरे ॥
पुरुषोऽनन्तशयनः श्रीमन्नारायणाभिधः ।
मानुषा वर्णभेदेन तथैवाऽश्रमभेदतः ॥
क्षितिपा मनुष्यगन्धर्वा देवाश्च पितरश्चिराः ।
आजानजाः कर्मजाश्च तात्त्विकाश्च शचीपतिः ॥
रुद्रो ब्रह्मेति क्रमशस्तेषु चैवोत्तमोत्तमाः ।
नित्यानन्दे च भोगे च ज्ञानैश्वर्यगुणेषु च ॥
सर्वे शतगुणोद्रिक्ताः पूर्वस्मादुत्तरोत्तरम् ।
पूज्यन्ते चावरैस्ते तु सर्वपूज्यश्चतुर्मुखः ॥
स्वजगद्व्यापृतिस्तेषां पूर्ववत् समुदीरिता ।
सयुजः परमात्मानं प्रविश्य च बहिर्गताः
चिद्रूपान् प्राकृतांश्चापि विना भोगांस्तु कांश्चन ।
</span></p><span data-deva="
भुञ्जते मुक्तिरेवं ते विस्पष्टं समुदाहृता’ इति ॥ 19 ॥">
भुञ्जते मुक्तिरेवं ते विस्पष्टं समुदाहृता’ इति ॥ 19 ॥</span></div>
भुञ्जते मुक्तिरेवं ते विस्पष्टं समुदाहृता’ इति ॥ 19 ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 4,984: Line 4,556:
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V20" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V20" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V20" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V20_B1" data-verse="BS_C04_S04_V20" data-block-id="BS_C04_S04_V20_B1" style="position: relative;"><span data-deva="विकारावर्तिव्यापारो मुक्तानां न विद्यते । ‘इमं मानवमावर्तं नाऽवर्तन्ते’(छांउ.४.१५.६) इति हि श्रुतिः ।">विकारावर्तिव्यापारो मुक्तानां न विद्यते । ‘इमं मानवमावर्तं नाऽवर्तन्ते’(छांउ.४.१५.६) इति हि श्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V20_B1" data-verse="BS_C04_S04_V20" data-block-id="BS_C04_S04_V20_B1" style="position: relative;"><span data-deva="विकारावर्तिव्यापारो मुक्तानां न विद्यते । ‘इमं मानवमावर्तं नाऽवर्तन्ते’(छांउ.४.१५.६) इति हि श्रुतिः ।">विकारावर्तिव्यापारो मुक्तानां न विद्यते । ‘इमं मानवमावर्तं नाऽवर्तन्ते’(छांउ.४.१५.६) इति हि श्रुतिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V20_B3" data-verse="BS_C04_S04_V20" data-block-id="BS_C04_S04_V20_B3" style="position: relative;"><span data-deva="वाराहे च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V20_B3" data-verse="BS_C04_S04_V20" data-block-id="BS_C04_S04_V20_B3" style="position: relative;"><span data-deva="वाराहे च –">वाराहे च –
">वाराहे च –
</span><p><span data-deva="स्वाधिकारेण वर्तन्ते देवा मुक्तावपि स्फुटम् । बलिं हरन्ति मुक्ताय विरिञ्चाय तु पूर्ववत् ॥ सब्रह्मकास्तु ते देवा विष्णवे च विशेषतः । न विकाराधिकारस्तु मुक्तानामन्य एव तु ।">स्वाधिकारेण वर्तन्ते देवा मुक्तावपि स्फुटम् ।
</span><p><span data-deva="स्वाधिकारेण वर्तन्ते देवा मुक्तावपि स्फुटम् ।
बलिं हरन्ति मुक्ताय विरिञ्चाय तु पूर्ववत् ॥
सब्रह्मकास्तु ते देवा विष्णवे च विशेषतः ।
न विकाराधिकारस्तु मुक्तानामन्य एव तु ।
">स्वाधिकारेण वर्तन्ते देवा मुक्तावपि स्फुटम् ।
बलिं हरन्ति मुक्ताय विरिञ्चाय तु पूर्ववत् ॥
बलिं हरन्ति मुक्ताय विरिञ्चाय तु पूर्ववत् ॥
सब्रह्मकास्तु ते देवा विष्णवे च विशेषतः ।
सब्रह्मकास्तु ते देवा विष्णवे च विशेषतः ।
न विकाराधिकारस्तु मुक्तानामन्य एव तु ।
न विकाराधिकारस्तु मुक्तानामन्य एव तु ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="विकाराधिकृता ज्ञेया ये नियुक्तास्तु विष्णुना’ इति ॥ 20 ॥">
विकाराधिकृता ज्ञेया ये नियुक्तास्तु विष्णुना’ इति ॥ 20 ॥">
विकाराधिकृता ज्ञेया ये नियुक्तास्तु विष्णुना’ इति ॥ 20 ॥</span></div>
विकाराधिकृता ज्ञेया ये नियुक्तास्तु विष्णुना’ इति ॥ 20 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्) ॥ 09 ॥">॥ इति सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्) ॥ 09 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्) ॥ 09 ॥">॥ इति सर्वकामाधिकरणम् (जगद्व्यापाराधिकरणम्) ॥ 09 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A034"></span></p><h4 id="स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.28.E0.A4.8F.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.82.E0.A4.AA.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम्">स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A034"></span></p><h4 id="स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.28.E0.A4.8F.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.82.E0.A4.AA.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.B8.E0.A5.8D.E0.A4.A5.E0.A4.BF.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.28.E0.A4.8F.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A5.82.E0.A4.AA.E0.A4.BE.29.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम्">स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(562)ओं स्थितिमाह दर्शयतश्चैवं प्रत्यक्षानुमाने ओम् ॥ 04-04-21 ॥">(562)ओं स्थितिमाह दर्शयतश्चैवं प्रत्यक्षानुमाने ओम् ॥ 04-04-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(562)ओं स्थितिमाह दर्शयतश्चैवं प्रत्यक्षानुमाने ओम् ॥ 04-04-21 ॥">(562)ओं स्थितिमाह दर्शयतश्चैवं प्रत्यक्षानुमाने ओम् ॥ 04-04-21 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V21" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V21" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V21" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V21_B1" data-verse="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतत् साम गायन्नास्ते’(तै.उ.३.१०) इत्युच्यते । तत्राऽनन्दादीनां वृद्धिर्ह्रासश्च न विद्यते। एकप्रकारेणैव सर्वदा स्थितिः ।">‘एतत् साम गायन्नास्ते’(तै.उ.३.१०) इत्युच्यते । तत्राऽनन्दादीनां वृद्धिर्ह्रासश्च न विद्यते। एकप्रकारेणैव सर्वदा स्थितिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V21_B1" data-verse="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21_B1" style="position: relative;"><span data-deva="‘एतत् साम गायन्नास्ते’(तै.उ.३.१०) इत्युच्यते । तत्राऽनन्दादीनां वृद्धिर्ह्रासश्च न विद्यते। एकप्रकारेणैव सर्वदा स्थितिः ।">‘एतत् साम गायन्नास्ते’(तै.उ.३.१०) इत्युच्यते । तत्राऽनन्दादीनां वृद्धिर्ह्रासश्च न विद्यते। एकप्रकारेणैव सर्वदा स्थितिः ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V21_B2" data-verse="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स एष एतस्मिन्(तै.उ.३.१०) ब्रह्मणि सम्पन्नो न जायते न म्रियते न हीयते न वर्धते स्थित एव सर्वदा भवति दर्शन्नेव ब्रह्म दर्शन्नेवाऽत्मानं तस्यैवं दर्शयतो नाऽपत्तिर्न विपत्तिः’ इत्याह जाबालश्रुतौ ।">‘स एष एतस्मिन्(तै.उ.३.१०) ब्रह्मणि सम्पन्नो न जायते न म्रियते न हीयते न वर्धते स्थित एव सर्वदा भवति दर्शन्नेव ब्रह्म दर्शन्नेवाऽत्मानं तस्यैवं दर्शयतो नाऽपत्तिर्न विपत्तिः’ इत्याह जाबालश्रुतौ ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V21_B2" data-verse="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21_B2" style="position: relative;"><span data-deva="‘स एष एतस्मिन्(तै.उ.३.१०) ब्रह्मणि सम्पन्नो न जायते न म्रियते न हीयते न वर्धते स्थित एव सर्वदा भवति दर्शन्नेव ब्रह्म दर्शन्नेवाऽत्मानं तस्यैवं दर्शयतो नाऽपत्तिर्न विपत्तिः’ इत्याह जाबालश्रुतौ ।">‘स एष एतस्मिन्(तै.उ.३.१०) ब्रह्मणि सम्पन्नो न जायते न म्रियते न हीयते न वर्धते स्थित एव सर्वदा भवति दर्शन्नेव ब्रह्म दर्शन्नेवाऽत्मानं तस्यैवं दर्शयतो नाऽपत्तिर्न विपत्तिः’ इत्याह जाबालश्रुतौ ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V21_B3" data-verse="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Moksha-id"><span data-deva="‘यत्र गत्वा न म्रियते यत्र गत्वा न जायते ।">‘यत्र गत्वा न म्रियते यत्र गत्वा न जायते ।</span><br><span data-deva=" न हीयते यत्र गत्वा यत्र गत्वा न वर्धते’">  न हीयते यत्र गत्वा यत्र गत्वा न वर्धते’</span></span></span><span data-deva=" इति मोक्षधर्मे ॥"> इति मोक्षधर्मे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V21_B3" data-verse="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21_B3" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Moksha-id"><span data-deva="‘यत्र गत्वा न म्रियते यत्र गत्वा न जायते ।">‘यत्र गत्वा न म्रियते यत्र गत्वा न जायते ।</span><br><span data-deva="न हीयते यत्र गत्वा यत्र गत्वा न वर्धते’">  न हीयते यत्र गत्वा यत्र गत्वा न वर्धते’</span></span></span><span data-deva="इति मोक्षधर्मे ॥"> इति मोक्षधर्मे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V21_B4" data-verse="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21_B4" style="position: relative;"><span data-deva="विद्वत् प्रत्यक्षात् कारणभावल्लिङ्गाच्च ।">विद्वत् प्रत्यक्षात् कारणभावल्लिङ्गाच्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V21_B4" data-verse="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21_B4" style="position: relative;"><span data-deva="विद्वत् प्रत्यक्षात् कारणभावल्लिङ्गाच्च ।">विद्वत् प्रत्यक्षात् कारणभावल्लिङ्गाच्च ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V21_B5" data-verse="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21_B5" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मवैवर्ते च –
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V21_B5" data-verse="BS_C04_S04_V21" data-block-id="BS_C04_S04_V21_B5" style="position: relative;"><span data-deva="ब्रह्मवैवर्ते च –">ब्रह्मवैवर्ते च –
">ब्रह्मवैवर्ते च –
</span><p><span data-deva="‘न ह्रासो न च वृद्धिर्वा मुक्तानां विद्यते क्वचित् । विद्वत्प्रत्यक्षसिद्धत्वात् कारणाभावतोऽनुमा ॥ हरेरुपासना चात्र सदैव सुखरूपिणी ।">‘न ह्रासो न च वृद्धिर्वा मुक्तानां विद्यते क्वचित् ।
</span><p><span data-deva="‘न ह्रासो न च वृद्धिर्वा मुक्तानां विद्यते क्वचित् ।
विद्वत्प्रत्यक्षसिद्धत्वात् कारणाभावतोऽनुमा ॥
हरेरुपासना चात्र सदैव सुखरूपिणी ।
">‘न ह्रासो न च वृद्धिर्वा मुक्तानां विद्यते क्वचित् ।
विद्वत्प्रत्यक्षसिद्धत्वात् कारणाभावतोऽनुमा ॥
विद्वत्प्रत्यक्षसिद्धत्वात् कारणाभावतोऽनुमा ॥
हरेरुपासना चात्र सदैव सुखरूपिणी ।
हरेरुपासना चात्र सदैव सुखरूपिणी ।
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="न तु साधनभूता सा सिद्धिरेवात्र सा यतः’ इति ॥ 21 ॥">
न तु साधनभूता सा सिद्धिरेवात्र सा यतः’ इति ॥ 21 ॥">
न तु साधनभूता सा सिद्धिरेवात्र सा यतः’ इति ॥ 21 ॥</span></div>
न तु साधनभूता सा सिद्धिरेवात्र सा यतः’ इति ॥ 21 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V22" data-block-id="BS_C04_S04_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(563)ओं भोगमात्रसाम्यलिङ्गाच्च ओम् ॥ 04-04-22 ॥">(563)ओं भोगमात्रसाम्यलिङ्गाच्च ओम् ॥ 04-04-22 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V22" data-block-id="BS_C04_S04_V22" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(563)ओं भोगमात्रसाम्यलिङ्गाच्च ओम् ॥ 04-04-22 ॥">(563)ओं भोगमात्रसाम्यलिङ्गाच्च ओम् ॥ 04-04-22 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V22" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V22" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V22" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V22" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V22_B1" data-verse="BS_C04_S04_V22" data-block-id="BS_C04_S04_V22_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च भोगविशेषादिविरोधः ।‘एतमानन्दमयमात्मानमनुविश्य न जायते न म्रियते न ह्रसते न वर्धते यथाकामं चरति यथाकामं पिबति यथाकामं रमते यथाकाममुपरमते’(तै.उ.२.८)
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V22_B1" data-verse="BS_C04_S04_V22" data-block-id="BS_C04_S04_V22_B1" style="position: relative;"><span data-deva="न च भोगविशेषादिविरोधः ।‘एतमानन्दमयमात्मानमनुविश्य न जायते न म्रियते न ह्रसते न वर्धते यथाकामं चरति यथाकामं पिबति यथाकामं रमते यथाकाममुपरमते’(तै.उ.२.८) इति भोगमात्रसाम्यलिङ्गात् ।">न च भोगविशेषादिविरोधः ।‘एतमानन्दमयमात्मानमनुविश्य न जायते न म्रियते न ह्रसते न वर्धते यथाकामं चरति यथाकामं पिबति यथाकामं रमते यथाकाममुपरमते’(तै.उ.२.८)
इति भोगमात्रसाम्यलिङ्गात् ।">न च भोगविशेषादिविरोधः ।‘एतमानन्दमयमात्मानमनुविश्य न जायते न म्रियते न ह्रसते न वर्धते यथाकामं चरति यथाकामं पिबति यथाकामं रमते यथाकाममुपरमते’(तै.उ.२.८)
इति भोगमात्रसाम्यलिङ्गात् ।</span></div>
इति भोगमात्रसाम्यलिङ्गात् ।</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V22_B4" data-verse="BS_C04_S04_V22" data-block-id="BS_C04_S04_V22_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘अवृद्धिह्रासरूपत्वं मुक्तानां प्रायिकं भवेत् ।">‘अवृद्धिह्रासरूपत्वं मुक्तानां प्रायिकं भवेत् ।</span><br><span data-deva="कादाचित्कविशेषस्तु नैव तेषां विषिध्यते’">कादाचित्कविशेषस्तु नैव तेषां विषिध्यते’</span></span></span><span data-deva=" इति कौर्मे ॥"> इति कौर्मे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V22_B4" data-verse="BS_C04_S04_V22" data-block-id="BS_C04_S04_V22_B4" style="position: relative;"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Koorma-id"><span data-deva="‘अवृद्धिह्रासरूपत्वं मुक्तानां प्रायिकं भवेत् ।">‘अवृद्धिह्रासरूपत्वं मुक्तानां प्रायिकं भवेत् ।</span><br><span data-deva="कादाचित्कविशेषस्तु नैव तेषां विषिध्यते’">कादाचित्कविशेषस्तु नैव तेषां विषिध्यते’</span></span></span><span data-deva="इति कौर्मे ॥"> इति कौर्मे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V22_B6" data-verse="BS_C04_S04_V22" data-block-id="BS_C04_S04_V22_B6" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaTantre-id"><span data-deva="‘प्रवाहतस्तु वृद्धिर्वा ह्रासो वा नैव कुत्रचित् ।">‘प्रवाहतस्तु वृद्धिर्वा ह्रासो वा नैव कुत्रचित् ।</span><br><span data-deva="नाप्रियं किञ्चिदपि तु मुक्तानां विद्यते क्वचित् ॥">नाप्रियं किञ्चिदपि तु मुक्तानां विद्यते क्वचित् ॥</span><br><span data-deva=" कुत एव तु दुःखं स्यात् सुखमेव सदोदितम् । भोगानां तु विशेषे तु वैचित्र्यं लभ्यते क्वचित्’"> कुत एव तु दुःखं स्यात् सुखमेव सदोदितम् । भोगानां तु विशेषे तु वैचित्र्यं लभ्यते क्वचित्’</span></span><span data-deva=" |इति नारायणतन्त्रे ॥ 22 ॥"> |इति नारायणतन्त्रे ॥ 22 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V22_B6" data-verse="BS_C04_S04_V22" data-block-id="BS_C04_S04_V22_B6" style="position: relative;"><span class="gr-reference gr-ref-NarayanaTantre-id"><span data-deva="‘प्रवाहतस्तु वृद्धिर्वा ह्रासो वा नैव कुत्रचित् ।">‘प्रवाहतस्तु वृद्धिर्वा ह्रासो वा नैव कुत्रचित् ।</span><br><span data-deva="नाप्रियं किञ्चिदपि तु मुक्तानां विद्यते क्वचित् ॥">नाप्रियं किञ्चिदपि तु मुक्तानां विद्यते क्वचित् ॥</span><br><span data-deva="कुत एव तु दुःखं स्यात् सुखमेव सदोदितम् । भोगानां तु विशेषे तु वैचित्र्यं लभ्यते क्वचित्’"> कुत एव तु दुःखं स्यात् सुखमेव सदोदितम् । भोगानां तु विशेषे तु वैचित्र्यं लभ्यते क्वचित्’</span></span><span data-deva="|इति नारायणतन्त्रे ॥ 22 ॥"> |इति नारायणतन्त्रे ॥ 22 ॥</span></div>
</div>
</div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम् ॥ 10 ॥">॥ इति स्थित्य(एकरूपा)धिकरणम् ॥ 10 ॥</span></div>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनावृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A035"></span></p><h4 id="अनावृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनावृत्यधिकरणम्">अनावृत्यधिकरणम्</span></h4>
<p><span id="gr-adh-BS_C04_S04_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनावृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C04_S04_A035"></span></p><h4 id="अनावृत्यधिकरणम्" class="gr-section-head mw-html-heading"><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span id=".E0.A4.85.E0.A4.A8.E0.A4.BE.E0.A4.B5.E0.A5.83.E0.A4.A4.E0.A5.8D.E0.A4.AF.E0.A4.A7.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A4.B0.E0.A4.A3.E0.A4.AE.E0.A5.8D"></span><span data-deva="अनावृत्यधिकरणम्">अनावृत्यधिकरणम्</span></h4>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V23" data-block-id="BS_C04_S04_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(564)ओम् अनावृत्तिः शब्दादनावृत्तिः शब्दात् ओम् ॥ 04-04-23 ॥">(564)ओम् अनावृत्तिः शब्दादनावृत्तिः शब्दात् ओम् ॥ 04-04-23 ॥</span></span></span></div>
<div class="verse-block" id="BS_C04_S04_V23" data-block-id="BS_C04_S04_V23" data-doc="BS" data-chapter="BS_C04" data-verse-type="sutra" style="position: relative;"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line"><span data-deva="(564)ओम् अनावृत्तिः शब्दादनावृत्तिः शब्दात् ओम् ॥ 04-04-23 ॥">(564)ओम् अनावृत्तिः शब्दादनावृत्तिः शब्दात् ओम् ॥ 04-04-23 ॥</span></span></span></div>
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V23" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V23" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V23" style="position: relative;">
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V23_B01" data-verse="BS_C04_S04_V23" data-block-id="BS_C04_S04_V23_B01" style="position: relative;"><span data-deva="‘नच पुनरावर्तते नच पुनरावर्तते’(छां.उ.८.१५.१),‘सर्वान् कामानाप्त्वाऽमृतः समभवत् समभवत्’(ऐ.आ.२.५.१-१५) इत्यादिश्रुतिभ्यः ॥ 23 ॥">‘नच पुनरावर्तते नच पुनरावर्तते’(छां.उ.८.१५.१),‘सर्वान् कामानाप्त्वाऽमृतः समभवत् समभवत्’(ऐ.आ.२.५.१-१५) इत्यादिश्रुतिभ्यः ॥ 23 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V23_B01" data-verse="BS_C04_S04_V23" data-block-id="BS_C04_S04_V23_B01" style="position: relative;"><span data-deva="‘नच पुनरावर्तते नच पुनरावर्तते’(छां.उ.८.१५.१),‘सर्वान् कामानाप्त्वाऽमृतः समभवत् समभवत्’(ऐ.आ.२.५.१-१५) इत्यादिश्रुतिभ्यः ॥ 23 ॥">‘नच पुनरावर्तते नच पुनरावर्तते’(छां.उ.८.१५.१),‘सर्वान् कामानाप्त्वाऽमृतः समभवत् समभवत्’(ऐ.आ.२.५.१-१५) इत्यादिश्रुतिभ्यः ॥ 23 ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V23_B02" data-verse="BS_C04_S04_V23" data-block-id="BS_C04_S04_V23_B02" style="position: relative;"><span data-deva="ज्ञानानन्दादिभिः सर्वैर्गुणैः पूर्णाय विष्णवे ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V23_B02" data-verse="BS_C04_S04_V23" data-block-id="BS_C04_S04_V23_B02" style="position: relative;"><span data-deva="ज्ञानानन्दादिभिः सर्वैर्गुणैः पूर्णाय विष्णवे । नमोऽस्तु गुरवे नित्यं सर्वथाऽतिप्रियाय मे ॥">ज्ञानानन्दादिभिः सर्वैर्गुणैः पूर्णाय विष्णवे ।
नमोऽस्तु गुरवे नित्यं सर्वथाऽतिप्रियाय मे ॥">ज्ञानानन्दादिभिः सर्वैर्गुणैः पूर्णाय विष्णवे ।
नमोऽस्तु गुरवे नित्यं सर्वथाऽतिप्रियाय मे ॥</span></div>
नमोऽस्तु गुरवे नित्यं सर्वथाऽतिप्रियाय मे ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V23_B04" data-verse="BS_C04_S04_V23" data-block-id="BS_C04_S04_V23_B04" style="position: relative;"><span data-deva="यस्य त्रीण्युदितानि वेदवचने रूपाणि दिव्यान्यलं
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V23_B04" data-verse="BS_C04_S04_V23" data-block-id="BS_C04_S04_V23_B04" style="position: relative;"><span data-deva="यस्य त्रीण्युदितानि वेदवचने रूपाणि दिव्यान्यलं">यस्य त्रीण्युदितानि वेदवचने रूपाणि दिव्यान्यलं
">यस्य त्रीण्युदितानि वेदवचने रूपाणि दिव्यान्यलं
</span><p><span data-deva="बट् तद्दर्शतमित्थमेव निहितं देवस्य भर्गो महत् । वायो रामवचोनयं प्रथमकं पृक्षो द्वितीयं वपुः">बट् तद्दर्शतमित्थमेव निहितं देवस्य भर्गो महत् ।
</span><p><span data-deva="बट् तद्दर्शतमित्थमेव निहितं देवस्य भर्गो महत् ।
वायो रामवचोनयं प्रथमकं पृक्षो द्वितीयं वपुः
">बट् तद्दर्शतमित्थमेव निहितं देवस्य भर्गो महत् ।
वायो रामवचोनयं प्रथमकं पृक्षो द्वितीयं वपुः
वायो रामवचोनयं प्रथमकं पृक्षो द्वितीयं वपुः
</span></p><span data-deva="
</span></p><span data-deva="मध्वो यत् तु तृतीयमेतदमुना भाष्यं कृतं केशवे (तृतीयकं कृतमिदं भाष्यं हरौ तेन हि) ॥">
मध्वो यत् तु तृतीयमेतदमुना भाष्यं कृतं केशवे (तृतीयकं कृतमिदं भाष्यं हरौ तेन हि) ॥">
मध्वो यत् तु तृतीयमेतदमुना भाष्यं कृतं केशवे (तृतीयकं कृतमिदं भाष्यं हरौ तेन हि) ॥</span></div>
मध्वो यत् तु तृतीयमेतदमुना भाष्यं कृतं केशवे (तृतीयकं कृतमिदं भाष्यं हरौ तेन हि) ॥</span></div>
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V23_B08" data-verse="BS_C04_S04_V23" data-block-id="BS_C04_S04_V23_B08" style="position: relative;"><span data-deva="नित्यानन्दो हरिः पूर्णो नित्यदा प्रीयतां मम ।
<div class="bhashyam-block" id="BS_C04_S04_V23_B08" data-verse="BS_C04_S04_V23" data-block-id="BS_C04_S04_V23_B08" style="position: relative;"><span data-deva="नित्यानन्दो हरिः पूर्णो नित्यदा प्रीयतां मम । नमस्तस्मै नमस्तस्मै नमस्तस्मै च विष्णवे ॥">नित्यानन्दो हरिः पूर्णो नित्यदा प्रीयतां मम ।
नमस्तस्मै नमस्तस्मै नमस्तस्मै च विष्णवे ॥">नित्यानन्दो हरिः पूर्णो नित्यदा प्रीयतां मम ।
नमस्तस्मै नमस्तस्मै नमस्तस्मै च विष्णवे ॥</span></div>
नमस्तस्मै नमस्तस्मै नमस्तस्मै च विष्णवे ॥</span></div>
</div>
</div>
Line 5,051: Line 4,605:
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्यं समाप्तम् ॥">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्यं समाप्तम् ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्यं समाप्तम् ॥">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्यं समाप्तम् ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥">॥ श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥</span></div>
<div class="gr-author-note"><span data-deva="॥ श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥">॥ श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥</span></div>
</div>
<div class="printfooter" data-nosnippet="">Retrieved from "&lt;a dir="ltr" href="<a rel="nofollow" class="external free" href="https://dev.anandamakaranda.in/index.php?title=Brahmasutra&amp;oldid=6909">https://dev.anandamakaranda.in/index.php?title=Brahmasutra&amp;oldid=6909</a>"&gt;<a rel="nofollow" class="external free" href="https://dev.anandamakaranda.in/index.php?title=Brahmasutra&amp;oldid=6909">https://dev.anandamakaranda.in/index.php?title=Brahmasutra&amp;oldid=6909</a>&lt;/a&gt;"</div>
<!--  
<!--  
NewPP limit report
NewPP limit report
Cached time: 20260810122428
Cached time: 20260817224635
Cache expiry: 86400
Cache expiry: 86400
Reduced expiry: false
Reduced expiry: false
Complications: [show‐toc]
Complications: [show‐toc]
CPU time usage: 0.873 seconds
CPU time usage: 1.048 seconds
Real time usage: 0.946 seconds
Real time usage: 1.226 seconds
Preprocessor visited node count: 5553/1000000
Preprocessor visited node count: 9536/1000000
Post‐expand include size: 0/10485760 bytes
Post‐expand include size: 0/10485760 bytes
Template argument size: 0/10485760 bytes
Template argument size: 0/10485760 bytes
Highest expansion depth: 2/100
Highest expansion depth: 1/100
Expensive parser function count: 0/100
Expensive parser function count: 0/100
Unstrip recursion depth: 0/20
Unstrip recursion depth: 0/20
Line 5,072: Line 4,628:
-->
-->


<!-- Saved in parser cache with key grantha_wiki-v68m_:pcache:363:|#|:idhash:canonical and timestamp 20260810122428 and revision id 6909. Rendering was triggered because: page-view
<!-- Saved in parser cache with key grantha_wiki-v68m_:pcache:363:|#|:idhash:canonical and timestamp 20260817224635 and revision id 7247. Rendering was triggered because: page-view
  -->
  -->
</div>
</div>
<div class="printfooter" data-nosnippet="">Retrieved from "<a dir="ltr" href="https://dev.anandamakaranda.in/index.php?title=Brahmasutra&amp;oldid=6909">https://dev.anandamakaranda.in/index.php?title=Brahmasutra&amp;oldid=6909</a>"</div>
<div class="printfooter" data-nosnippet="">Retrieved from "<a dir="ltr" href="https://dev.anandamakaranda.in/index.php?title=Brahmasutra&amp;oldid=7247">https://dev.anandamakaranda.in/index.php?title=Brahmasutra&amp;oldid=7247</a>"</div>