Katha: Difference between revisions

Line 34:

</div>

~~==== उपनिषत् ====~~

==== उद्दालकशापस्य नचिकेतसः प्रतिक्रिया ====

==== श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं काठकोपनिषद्भाष्यम् ====

==== मङ्गलाचरणम् ====

==== यागस्य मोक्षसाधनत्वप्रतिपादनम् ====

Line 52:

Line 49:

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V05" data-block-id="KKN_C01_S01_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथाऽपरे ।सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिव जायते पुनः ॥ ५ ॥</div>

==== अतिथिसत्कारस्य प्राशस्त्यप्रतिपादनम् ====

Line 65:

Line 62:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V07" data-block-id="KKN_C01_S01_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">आशाप्रतीक्षे सङ्गतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान् ।एतद् वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन् वसति ब्राह्मणो गृहे ॥ ७ ॥</div>

~~~~

~~==== उपनिषत् ====~~

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V08" data-block-id="KKN_C01_S01_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मे अनश्नन् ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः ।नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन् स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात् प्रति त्रीन् वरान् वृणीष्व ॥ ८ ॥</div>

Line 78:

Line 69:

</div>

==== नचिकेतसा प्रार्थितः प्रथमो वरः ====

Line 90:

Line 81:

</div>

==== नचिकेतसा प्रार्थितो द्वितीयो वरः ====

Line 108:

Line 99:

</div>

==== लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै ====

~~==== उपनिषद् ====~~

==== इष्टकास्थितभगवद्रूपविषयकप्रश्नः ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V14" data-block-id="KKN_C01_S01_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा ।स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तं अथास्य मृत्युः पुनराह तुष्टः ॥ १४ ॥</div>

Line 132:

Line 117:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V15" data-block-id="KKN_C01_S01_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">तमब्रवीत् प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददानि भूयः ।तवैव नाम्ना भविताऽयमग्निः शृङ्कां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥ १५ ॥</div>

==== नाचिकेताग्निचयनानुष्ठातृफलनिरूपणम् ====

Line 161:

Line 146:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V18" data-block-id="KKN_C01_S01_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">एष तेऽग्निर्नाचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण ।एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासः तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥ १८ ॥</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== नचिकेतसा याचितस्य तृतीयवरस्य निरूपणम् ====

~~==== भाष्यम् ====~~

==== 'ब्रह्मजज्ञः' इति भगवन्नामनिरुक्तिः ====

==== नचिकेतसा याचितस्य अग्न्यन्तर्गतब्रह्मविद्याख्यद्वितीयवरस्य निरूपणम् ====

Line 201:

Line 180:

</div>

==== भगवज्ज्ञानस्य दुःसाध्यत्वात् तत्रैव नचिकेतसाऽऽग्रहप्रदर्शनम् ====

Line 229:

Line 208:

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V28" data-block-id="KKN_C01_S01_V28" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत् ।योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥ २८ ॥ ॥</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== ब्रह्मविद्या-भोगपदार्थ-विवेचनम् ====

~~==== भाष्यम् ====~~

==== प्रेतशब्दार्थकथनम् ====

==== अग्निस्थपरमात्मज्ञानस्य पृथक्कथने कारणप्रदर्शनम् ====

==== मुक्तामुक्तनियामकभगवदुपदेश एव तृतीयवरः ====

Line 266:

Line 239:

</div>

==== ज्ञानाज्ञानमध्ये आन्तर्यप्रदर्शनम् ====

Line 274:

Line 247:

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V06" data-block-id="KKN_C01_S02_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम् ।अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे ॥ ६ ॥</div>

==== तत्त्वज्ञानस्य दुस्साध्यत्वप्रतिपादनम् ====

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V07" data-block-id="KKN_C01_S02_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">श्रवणायापि बहुभिर्यो न लभ्यः शृण्वन्तोऽपि बहवो यं न विद्युः ।आश्चर्योऽस्य वक्ता कुशलोऽस्य लब्धा आश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः ॥ ७ ॥</div>

==== सुज्ञानिनैव सम्यग्भगवदुपदेशप्राप्तिरुत्तमा ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

Line 296:

Line 266:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V09" data-block-id="KKN_C01_S02_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्ताऽन्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ ।यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ् नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥ ९ ॥</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== यमस्य सुज्ञानित्वनिरूपणम् ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

Line 330:

Line 294:

</div>

==== गुरूपदेशेन तत्त्वज्ञानप्राप्तिः ====

Line 342:

Line 306:

</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

==== उपनिषदोऽभेदपरत्वनिराकरणम् ====

Line 364:

Line 322:

</div>

==== ब्रह्मज्ञानिनो जननमरणाभावसमर्थनम् ====

Line 379:

Line 337:

</div>

==== जीवानां स्वरूपतो नित्यत्वप्रतिपादनम् ====

Line 388:

Line 346:

</div>

==== भगवतोऽणुतोऽणीयस्त्वस्य महतो महीयस्त्वस्य च कथनम् ====

Line 400:

Line 358:

</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== सर्वसमर्थो भगवान् ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V21" data-block-id="KKN_C01_S02_V21" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः ।कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥ २१ ॥</div>

Line 418:

Line 370:

</div>

==== विनाशिशरीरेषु स्थितस्य भगवतोऽविनाशित्वकथनम् ====

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V22" data-block-id="KKN_C01_S02_V22" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">अशरीरं शरीरेष्वनवस्थेष्ववस्थितम् ।महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ २२ ॥</div>

==== भगवदनुग्रहस्य साक्षात्कारसाधनत्वप्रतिपादनम् ====

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V23" data-block-id="KKN_C01_S02_V23" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">नायमात्मा प्रवचेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।यमेवैष वृणुते तेन लभ्य स्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ॥ २३ ॥</div>

==== वैराग्यादिसाधनं विना भगवदनुग्रहाप्राप्तिः ====

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V24" data-block-id="KKN_C01_S02_V24" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">नाविरतो दुश्चरितात् नाशान्तो नासमाहितः ।नाशान्तमनसो वापि प्रज्ञानेनैवमाप्नुयात् ॥ २४ ॥</div>

==== भगवज्ज्ञानस्य दुर्लभत्वप्रतिपादनम् ====

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V25" data-block-id="KKN_C01_S02_V25" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">यस्य ब्रह्म च क्षत्रं च चोभे भवत ओदनः ।मृत्युर्यस्योपसेचनं क इत्था वेद यत्र सः ॥ २५ ॥</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== हृदयस्थमुख्यप्राणप्रतीके भगवद्ध्यानम् ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

Line 460:

Line 406:

</div>

==== अग्निस्थ-मुक्तस्थभगवद्रूपयोरैक्यप्रतिपादनम् ====

Line 470:

Line 416:

</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== ध्याने इन्द्रियनिग्रहस्याऽवश्यकत्वप्रतिपादनम् ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V03" data-block-id="KKN_C01_S03_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव च ।बुद्धिं तु सारथिं विद्धि मनः प्रग्रहमेव च ॥ ३ ॥</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V04" data-block-id="KKN_C01_S03_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">इन्द्रियाणि हयानाहुर्विषयांस्तेषु गोचरान् ।आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः ॥ ४ ॥</div>

==== इन्द्रियनिग्रहस्य विवेकसाध्यत्वनिरूपणम् ====

Line 495:

Line 435:

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V09" data-block-id="KKN_C01_S03_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">विज्ञानसारथिर्यस्तु मनःप्रग्रहवान् नरः ।सोऽध्वनः पारमाप्नोति तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ ९ ॥</div>

==== देवतातारतम्यप्रतिपादनम् ====

Line 515:

Line 455:

</div>

==== ज्ञानिनामेव भगवत्साक्षात्कारः ====

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V12" data-block-id="KKN_C01_S03_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">एष सर्वेषु भूतेषु गूढोत्मा न प्रकाशते ।दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥ १२ ॥</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== देवेष्वपि स्वस्वामिभावसम्बन्धकथनम् ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

Line 540:

Line 474:

</div>

==== वेदाध्येतॄणां हितोक्तिः ====

Line 546:

Line 480:

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V15" data-block-id="KKN_C01_S03_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत् ।अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवं निचाय्य तं मृत्युमुखात् प्रमुच्यते ॥ १५ ॥</div>

==== नाचिकेतोपाख्यानस्योपसंहारः तत्कथनश्रवणयोः फलं च ====

Line 553:

Line 487:

<div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V17" data-block-id="KKN_C01_S03_V17" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra">य इमं परमं गुह्यं श्रावयेद् ब्रह्मसंसदि ।प्रयतः श्राद्धकाले वा तदानन्त्याय कल्पते तदानन्त्याय कल्पते इति ॥ १७ ॥ ॥</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== मुमुक्षूणां वैराग्यसम्पादनस्याऽवश्यकत्वोक्तिः ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

Line 577:

Line 505:

</div>

~~~~

~~==== उपनिषत् ====~~

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V02" data-block-id="KKN_C02_S01_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">पराचः कामाननुयन्ति बालाः ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशान् ।अथ धीरा अमृतत्वं विदित्वा ध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते ॥ २ ॥</div>

==== नचिकेतसः प्रश्नस्य यमप्रत्युक्तिः ====

Line 594:

Line 516:

</div>

==== जागृदादिनियामकस्यैव मोक्षे नियामकत्ववचनम् ====

Line 627:

Line 549:

</div>

~~~~

~~==== उपनिषद् ====~~

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V08" data-block-id="KKN_C02_S01_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभिः ।दिवे दिव ईड्यो जागृवद्भिः हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः । एतद्वै तत् ॥ ८ ॥</div>

Line 642:

Line 558:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V09" data-block-id="KKN_C02_S01_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">यतश्चोदेति सूर्योस्तं यत्र च गच्छति ।तं देवास्सर्वे अर्पितास्तदु नात्येति कश्चन । एतद्वै तत् ॥ ९ ॥</div>

==== भगवद्रूपाणां भेदाभावोक्तिः ====

Line 670:

Line 586:

</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== हृत्स्थभगवत्परिमाणोक्तिः ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V12" data-block-id="KKN_C02_S01_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति ।ईशानो भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते । एतद्वै तत् ॥ १२ ॥</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V13" data-block-id="KKN_C02_S01_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो ज्योतिरिवाधूमकः ।ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्वः । एतद्वै तत् ॥ १३ ॥</div>

==== भगवद्गुणेषु भेदचिन्ताया अनर्थत्वकीर्तनम् ====

Line 692:

Line 602:

</div>

==== मुक्तपरमात्मनोर्भेदोक्तिः ====

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V15" data-block-id="KKN_C02_S01_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति ।एवं मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम ॥ १५ ॥</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== अभिमानत्यागस्य मोक्षसाधनत्वकथनम् ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

Line 730:

Line 634:

</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== भगवन्माहात्म्यवर्णनम् ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V02" data-block-id="KKN_C02_S02_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">हंसः शुचिषद्वसुरन्तरिक्षसद्धोता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् ।नृषद्वरसदृतसद्व्योमसदब्जा गोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतं बृहत् ॥ २ ॥</div>

Line 757:

Line 655:

</div>

==== भगवतो मुख्यप्राणनियामकत्वोक्तिः ====

Line 770:

Line 668:

</div>

~~~~

~~==== जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम् ====~~

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V06" data-block-id="KKN_C02_S02_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">हन्त त इदं प्रवक्ष्यामि गुह्यं ब्रह्म सनातनम् ।यथा मरणं प्राप्यात्मा भवति गौतम ॥ ६ ॥</div>

~~~~

~~==== जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम् ====~~

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V07" data-block-id="KKN_C02_S02_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">योनिमन्ये प्रपद्यन्ते शरीरत्वाय देहिनः ।स्थाणुमन्ये नु संयन्ति यथाकर्म यथाश्रुतम् ॥ ७ ॥</div>

==== सुप्तनियामक एव मुक्तनियामकः ====

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V08" data-block-id="KKN_C02_S02_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">य एषु सुप्तेषु जागर्ति कामं कामं पुरुषो निर्मिमाणः ।तदेव शुक्रं तद्ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ।तस्मिंल्लोकाः श्रिताः सर्वे तदु नात्येति कश्चन ।एतद्वै तत् ॥ ८ ॥</div>

==== जीवानां परमात्मप्रतिबिम्बत्वोक्तिः ====

Line 837:

Line 729:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V14" data-block-id="KKN_C02_S02_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् ।कथं नु तद्विजानीयां किमु भाति न भाति वा ॥ १४ ॥</div>

==== बाह्यप्रकाशागोचरो भगवान् ====

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V15" data-block-id="KKN_C02_S02_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ १५ ॥</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== जगद्वृक्षस्य भगवानेवाऽधारः ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

Line 897:

Line 783:

</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== मोक्षसाधनदेवतातारतम्यनिरूपणम् ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V06" data-block-id="KKN_C02_S03_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">इन्द्रियाणां पृथग्भावमुदयास्तमयौ च यत् ।पृथगुत्पद्यमानानां मत्वा धीरो न शोचति ॥ ६ ॥</div>

Line 919:

Line 799:

</div>

==== श्रवणादिसहकृतमनसा भगवज्ज्ञानोत्पत्तिप्रतिपादनम् ====

Line 931:

Line 811:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V10" data-block-id="KKN_C02_S03_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">यदा पञ्चावतिष्ठन्ते ज्ञानानि मनसा सह ।बुद्धिश्च न विचेष्टति तमाहुः परमां गतिम् ॥ १० ॥</div>

==== योगनिरूपणम् ====

Line 941:

Line 821:

</div>

==== गुरूपदेशेनैव भगवज्ज्ञानम् ====

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V12" data-block-id="KKN_C02_S03_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">नैव वाचा न मनसा प्राप्तुं शक्यो न चक्षुषा ।अस्तीति ब्रुवतोऽन्यत्र कथं तदुपलभ्यते ॥ १२ ॥</div>

==== भगवदनुग्रहेणैव तज्ज्ञानम् ====

Line 965:

Line 845:

</div>

==== भगवद्विषयकविशिष्टज्ञानफलनिरूपणम् ====

Line 975:

Line 855:

</div>

==== अविद्याहङ्कारकर्मनाशात् कामनानाशः ====

Line 986:

Line 866:

</div>

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V16" data-block-id="KKN_C02_S03_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">शतं चैका च हृदयस्य नाड्य स्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका ।तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति विष्वगन्या उत्क्रमणे भवन्ति ॥ १६ ॥</div>

~~==== उपनिषद् ====~~

==== जीवेश्वरभेदज्ञानस्य मोक्षसाधनत्वविचारः ====

~~~~

~~==== भाष्यम् ====~~

Line 1,010:

Line 884:

</div>

==== यमोपदिष्टविद्यया नचिकेतसः फलप्राप्तिकथनम् ====

<div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V18" data-block-id="KKN_C02_S03_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra">मृत्युप्रोक्तां नाचिकेतोऽथ लब्ध्वा विद्यामेतां योगविधिं च कृत्स्नम् ।ब्रह्म प्राप्तो विरजोऽभूद् विमृत्युः अन्योऽप्येवं यो विदध्यात्ममेव ॥ १८ ॥</div>

==== शान्तिमन्त्रः ====

@@ Line 34: / Line 34: @@
 </div>
-<span id="Katha-184-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषत्"></span>
+<span id="Katha-184-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उद्दालकशापस्य नचिकेतसः प्रतिक्रिया"></span>
-==== उपनिषत् ====
-<span id="Katha-185-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उद्दालकशापस्य नचिकेतसः प्रतिक्रिया"></span>
 ==== उद्दालकशापस्य नचिकेतसः प्रतिक्रिया ====
-<span id="Katha-186-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं काठकोपनिषद्भाष्यम्"></span>
+<span id="Katha-185-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं काठकोपनिषद्भाष्यम्"></span>
 ==== श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं काठकोपनिषद्भाष्यम् ====
-<span id="Katha-187-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मङ्गलाचरणम्"></span>
+<span id="Katha-186-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मङ्गलाचरणम्"></span>
 ==== मङ्गलाचरणम् ====
-<span id="Katha-188-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यागस्य मोक्षसाधनत्वप्रतिपादनम्"></span>
+<span id="Katha-187-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यागस्य मोक्षसाधनत्वप्रतिपादनम्"></span>
 ==== यागस्य मोक्षसाधनत्वप्रतिपादनम् ====
@@ Line 52: / Line 49: @@
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V05" data-block-id="KKN_C01_S01_V05" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथाऽपरे ।</span><span class="shloka-line">सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिव जायते पुनः ॥ ५ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-189-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अतिथिसत्कारस्य प्राशस्त्यप्रतिपादनम्"></span>
+<span id="Katha-188-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अतिथिसत्कारस्य प्राशस्त्यप्रतिपादनम्"></span>
 ==== अतिथिसत्कारस्य प्राशस्त्यप्रतिपादनम् ====
@@ Line 65: / Line 62: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V07" data-block-id="KKN_C01_S01_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आशाप्रतीक्षे सङ्गतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान् ।</span><span class="shloka-line">एतद् वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन् वसति ब्राह्मणो गृहे ॥ ७ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-190-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषत्"></span>
-==== उपनिषत् ====
-<span id="Katha-191-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V08" data-block-id="KKN_C01_S01_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मे अनश्नन् ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः ।</span><span class="shloka-line">नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन् स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात् प्रति त्रीन् वरान् वृणीष्व ॥ ८ ॥</span></span></div>
@@ Line 78: / Line 69: @@
 </div>
-<span id="Katha-192-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा प्रार्थितः प्रथमो वरः"></span>
+<span id="Katha-189-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा प्रार्थितः प्रथमो वरः"></span>
 ==== नचिकेतसा प्रार्थितः प्रथमो वरः ====
@@ Line 90: / Line 81: @@
 </div>
-<span id="Katha-193-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा प्रार्थितो द्वितीयो वरः"></span>
+<span id="Katha-190-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा प्रार्थितो द्वितीयो वरः"></span>
 ==== नचिकेतसा प्रार्थितो द्वितीयो वरः ====
@@ Line 108: / Line 99: @@
 </div>
-<span id="Katha-194-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै"></span>
+<span id="Katha-191-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै"></span>
 ==== लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै ====
-<span id="Katha-195-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-192-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इष्टकास्थितभगवद्रूपविषयकप्रश्नः"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-196-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इष्टकास्थितभगवद्रूपविषयकप्रश्नः"></span>
 ==== इष्टकास्थितभगवद्रूपविषयकप्रश्नः ====
-<span id="Katha-197-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V14" data-block-id="KKN_C01_S01_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा ।</span><span class="shloka-line">स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तं अथास्य मृत्युः पुनराह तुष्टः ॥ १४ ॥</span></span></div>
@@ Line 132: / Line 117: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V15" data-block-id="KKN_C01_S01_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तमब्रवीत् प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददानि भूयः ।</span><span class="shloka-line">तवैव नाम्ना भविताऽयमग्निः शृङ्कां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥ १५ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-198-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नाचिकेताग्निचयनानुष्ठातृफलनिरूपणम्"></span>
+<span id="Katha-193-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नाचिकेताग्निचयनानुष्ठातृफलनिरूपणम्"></span>
 ==== नाचिकेताग्निचयनानुष्ठातृफलनिरूपणम् ====
@@ Line 161: / Line 146: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V18" data-block-id="KKN_C01_S01_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एष तेऽग्निर्नाचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण ।</span><span class="shloka-line">एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासः तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥ १८ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-199-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-194-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा याचितस्य तृतीयवरस्य निरूपणम्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-200-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा याचितस्य तृतीयवरस्य निरूपणम्"></span>
 ==== नचिकेतसा याचितस्य तृतीयवरस्य निरूपणम् ====
-<span id="Katha-201-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<span id="Katha-195-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="'ब्रह्मजज्ञः' इति भगवन्नामनिरुक्तिः"></span>
-==== भाष्यम् ====
-<span id="Katha-202-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="'ब्रह्मजज्ञः' इति भगवन्नामनिरुक्तिः"></span>
 ==== 'ब्रह्मजज्ञः' इति भगवन्नामनिरुक्तिः ====
-<span id="Katha-203-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा याचितस्य अग्न्यन्तर्गतब्रह्मविद्याख्यद्वितीयवरस्य निरूपणम्"></span>
+<span id="Katha-196-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसा याचितस्य अग्न्यन्तर्गतब्रह्मविद्याख्यद्वितीयवरस्य निरूपणम्"></span>
 ==== नचिकेतसा याचितस्य अग्न्यन्तर्गतब्रह्मविद्याख्यद्वितीयवरस्य निरूपणम् ====
@@ Line 201: / Line 180: @@
 </div>
-<span id="Katha-204-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवज्ज्ञानस्य दुःसाध्यत्वात् तत्रैव नचिकेतसाऽऽग्रहप्रदर्शनम्"></span>
+<span id="Katha-197-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवज्ज्ञानस्य दुःसाध्यत्वात् तत्रैव नचिकेतसाऽऽग्रहप्रदर्शनम्"></span>
 ==== भगवज्ज्ञानस्य दुःसाध्यत्वात् तत्रैव नचिकेतसाऽऽग्रहप्रदर्शनम् ====
@@ Line 229: / Line 208: @@
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S01_V28" data-block-id="KKN_C01_S01_V28" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत् ।</span><span class="shloka-line">योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥ २८ ॥ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-205-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-198-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्रह्मविद्या-भोगपदार्थ-विवेचनम्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-206-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्रह्मविद्या-भोगपदार्थ-विवेचनम्"></span>
 ==== ब्रह्मविद्या-भोगपदार्थ-विवेचनम् ====
-<span id="Katha-207-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
+<span id="Katha-199-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रेतशब्दार्थकथनम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
-<span id="Katha-208-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रेतशब्दार्थकथनम्"></span>
 ==== प्रेतशब्दार्थकथनम् ====
-<span id="Katha-209-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अग्निस्थपरमात्मज्ञानस्य पृथक्कथने कारणप्रदर्शनम्"></span>
+<span id="Katha-200-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अग्निस्थपरमात्मज्ञानस्य पृथक्कथने कारणप्रदर्शनम्"></span>
 ==== अग्निस्थपरमात्मज्ञानस्य पृथक्कथने कारणप्रदर्शनम् ====
-<span id="Katha-210-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुक्तामुक्तनियामकभगवदुपदेश एव तृतीयवरः"></span>
+<span id="Katha-201-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुक्तामुक्तनियामकभगवदुपदेश एव तृतीयवरः"></span>
 ==== मुक्तामुक्तनियामकभगवदुपदेश एव तृतीयवरः ====
@@ Line 266: / Line 239: @@
 </div>
-<span id="Katha-211-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्ञानाज्ञानमध्ये आन्तर्यप्रदर्शनम्"></span>
+<span id="Katha-202-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्ञानाज्ञानमध्ये आन्तर्यप्रदर्शनम्"></span>
 ==== ज्ञानाज्ञानमध्ये आन्तर्यप्रदर्शनम् ====
@@ Line 274: / Line 247: @@
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V06" data-block-id="KKN_C01_S02_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम् ।</span><span class="shloka-line">अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे ॥ ६ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-212-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तत्त्वज्ञानस्य दुस्साध्यत्वप्रतिपादनम्"></span>
+<span id="Katha-203-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तत्त्वज्ञानस्य दुस्साध्यत्वप्रतिपादनम्"></span>
 ==== तत्त्वज्ञानस्य दुस्साध्यत्वप्रतिपादनम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V07" data-block-id="KKN_C01_S02_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रवणायापि बहुभिर्यो न लभ्यः शृण्वन्तोऽपि बहवो यं न विद्युः ।</span><span class="shloka-line">आश्चर्योऽस्य वक्ता कुशलोऽस्य लब्धा आश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः ॥ ७ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-213-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सुज्ञानिनैव सम्यग्भगवदुपदेशप्राप्तिरुत्तमा"></span>
+<span id="Katha-204-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सुज्ञानिनैव सम्यग्भगवदुपदेशप्राप्तिरुत्तमा"></span>
 ==== सुज्ञानिनैव सम्यग्भगवदुपदेशप्राप्तिरुत्तमा ====
-<span id="Katha-214-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
@@ Line 296: / Line 266: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V09" data-block-id="KKN_C01_S02_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्ताऽन्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ ।</span><span class="shloka-line">यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ् नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥ ९ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-215-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-205-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यमस्य सुज्ञानित्वनिरूपणम्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-216-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यमस्य सुज्ञानित्वनिरूपणम्"></span>
 ==== यमस्य सुज्ञानित्वनिरूपणम् ====
-<span id="Katha-217-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
@@ Line 330: / Line 294: @@
 </div>
-<span id="Katha-218-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुरूपदेशेन तत्त्वज्ञानप्राप्तिः"></span>
+<span id="Katha-206-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुरूपदेशेन तत्त्वज्ञानप्राप्तिः"></span>
 ==== गुरूपदेशेन तत्त्वज्ञानप्राप्तिः ====
@@ Line 342: / Line 306: @@
 </div>
-<span id="Katha-219-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-207-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषदोऽभेदपरत्वनिराकरणम्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-220-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
-<span id="Katha-221-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषदोऽभेदपरत्वनिराकरणम्"></span>
 ==== उपनिषदोऽभेदपरत्वनिराकरणम् ====
@@ Line 364: / Line 322: @@
 </div>
-<span id="Katha-222-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्रह्मज्ञानिनो जननमरणाभावसमर्थनम्"></span>
+<span id="Katha-208-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्रह्मज्ञानिनो जननमरणाभावसमर्थनम्"></span>
 ==== ब्रह्मज्ञानिनो जननमरणाभावसमर्थनम् ====
@@ Line 379: / Line 337: @@
 </div>
-<span id="Katha-223-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवानां स्वरूपतो नित्यत्वप्रतिपादनम्"></span>
+<span id="Katha-209-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवानां स्वरूपतो नित्यत्वप्रतिपादनम्"></span>
 ==== जीवानां स्वरूपतो नित्यत्वप्रतिपादनम् ====
@@ Line 388: / Line 346: @@
 </div>
-<span id="Katha-224-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवतोऽणुतोऽणीयस्त्वस्य महतो महीयस्त्वस्य च कथनम्"></span>
+<span id="Katha-210-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवतोऽणुतोऽणीयस्त्वस्य महतो महीयस्त्वस्य च कथनम्"></span>
 ==== भगवतोऽणुतोऽणीयस्त्वस्य महतो महीयस्त्वस्य च कथनम् ====
@@ Line 400: / Line 358: @@
 </div>
-<span id="Katha-225-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-211-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वसमर्थो भगवान्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-226-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वसमर्थो भगवान्"></span>
 ==== सर्वसमर्थो भगवान् ====
-<span id="Katha-227-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V21" data-block-id="KKN_C01_S02_V21" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः ।</span><span class="shloka-line">कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥ २१ ॥</span></span></div>
@@ Line 418: / Line 370: @@
 </div>
-<span id="Katha-228-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विनाशिशरीरेषु स्थितस्य भगवतोऽविनाशित्वकथनम्"></span>
+<span id="Katha-212-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विनाशिशरीरेषु स्थितस्य भगवतोऽविनाशित्वकथनम्"></span>
 ==== विनाशिशरीरेषु स्थितस्य भगवतोऽविनाशित्वकथनम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V22" data-block-id="KKN_C01_S02_V22" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अशरीरं शरीरेष्वनवस्थेष्ववस्थितम् ।</span><span class="shloka-line">महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ २२ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-229-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवदनुग्रहस्य साक्षात्कारसाधनत्वप्रतिपादनम्"></span>
+<span id="Katha-213-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवदनुग्रहस्य साक्षात्कारसाधनत्वप्रतिपादनम्"></span>
 ==== भगवदनुग्रहस्य साक्षात्कारसाधनत्वप्रतिपादनम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V23" data-block-id="KKN_C01_S02_V23" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नायमात्मा प्रवचेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।</span><span class="shloka-line">यमेवैष वृणुते तेन लभ्य स्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ॥ २३ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-230-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैराग्यादिसाधनं विना भगवदनुग्रहाप्राप्तिः"></span>
+<span id="Katha-214-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैराग्यादिसाधनं विना भगवदनुग्रहाप्राप्तिः"></span>
 ==== वैराग्यादिसाधनं विना भगवदनुग्रहाप्राप्तिः ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V24" data-block-id="KKN_C01_S02_V24" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नाविरतो दुश्चरितात् नाशान्तो नासमाहितः ।</span><span class="shloka-line">नाशान्तमनसो वापि प्रज्ञानेनैवमाप्नुयात् ॥ २४ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-231-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवज्ज्ञानस्य दुर्लभत्वप्रतिपादनम्"></span>
+<span id="Katha-215-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवज्ज्ञानस्य दुर्लभत्वप्रतिपादनम्"></span>
 ==== भगवज्ज्ञानस्य दुर्लभत्वप्रतिपादनम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S02_V25" data-block-id="KKN_C01_S02_V25" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य ब्रह्म च क्षत्रं च चोभे भवत ओदनः ।</span><span class="shloka-line">मृत्युर्यस्योपसेचनं क इत्था वेद यत्र सः ॥ २५ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-232-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-216-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="हृदयस्थमुख्यप्राणप्रतीके भगवद्ध्यानम्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-233-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="हृदयस्थमुख्यप्राणप्रतीके भगवद्ध्यानम्"></span>
 ==== हृदयस्थमुख्यप्राणप्रतीके भगवद्ध्यानम् ====
-<span id="Katha-234-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
@@ Line 460: / Line 406: @@
 </div>
-<span id="Katha-235-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अग्निस्थ-मुक्तस्थभगवद्रूपयोरैक्यप्रतिपादनम्"></span>
+<span id="Katha-217-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अग्निस्थ-मुक्तस्थभगवद्रूपयोरैक्यप्रतिपादनम्"></span>
 ==== अग्निस्थ-मुक्तस्थभगवद्रूपयोरैक्यप्रतिपादनम् ====
@@ Line 470: / Line 416: @@
 </div>
-<span id="Katha-236-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-218-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ध्याने इन्द्रियनिग्रहस्याऽवश्यकत्वप्रतिपादनम्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-237-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ध्याने इन्द्रियनिग्रहस्याऽवश्यकत्वप्रतिपादनम्"></span>
 ==== ध्याने इन्द्रियनिग्रहस्याऽवश्यकत्वप्रतिपादनम् ====
-<span id="Katha-238-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V03" data-block-id="KKN_C01_S03_V03" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव च ।</span><span class="shloka-line">बुद्धिं तु सारथिं विद्धि मनः प्रग्रहमेव च ॥ ३ ॥</span></span></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V04" data-block-id="KKN_C01_S03_V04" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियाणि हयानाहुर्विषयांस्तेषु गोचरान् ।</span><span class="shloka-line">आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः ॥ ४ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-239-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इन्द्रियनिग्रहस्य विवेकसाध्यत्वनिरूपणम्"></span>
+<span id="Katha-219-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इन्द्रियनिग्रहस्य विवेकसाध्यत्वनिरूपणम्"></span>
 ==== इन्द्रियनिग्रहस्य विवेकसाध्यत्वनिरूपणम् ====
@@ Line 495: / Line 435: @@
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V09" data-block-id="KKN_C01_S03_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विज्ञानसारथिर्यस्तु मनःप्रग्रहवान् नरः ।</span><span class="shloka-line">सोऽध्वनः पारमाप्नोति तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ ९ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-240-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देवतातारतम्यप्रतिपादनम्"></span>
+<span id="Katha-220-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देवतातारतम्यप्रतिपादनम्"></span>
 ==== देवतातारतम्यप्रतिपादनम् ====
@@ Line 515: / Line 455: @@
 </div>
-<span id="Katha-241-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्ञानिनामेव भगवत्साक्षात्कारः"></span>
+<span id="Katha-221-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्ञानिनामेव भगवत्साक्षात्कारः"></span>
 ==== ज्ञानिनामेव भगवत्साक्षात्कारः ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V12" data-block-id="KKN_C01_S03_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एष सर्वेषु भूतेषु गूढोत्मा न प्रकाशते ।</span><span class="shloka-line">दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥ १२ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-242-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-222-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देवेष्वपि स्वस्वामिभावसम्बन्धकथनम्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-243-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देवेष्वपि स्वस्वामिभावसम्बन्धकथनम्"></span>
 ==== देवेष्वपि स्वस्वामिभावसम्बन्धकथनम् ====
-<span id="Katha-244-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
@@ Line 540: / Line 474: @@
 </div>
-<span id="Katha-245-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वेदाध्येतॄणां हितोक्तिः"></span>
+<span id="Katha-223-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वेदाध्येतॄणां हितोक्तिः"></span>
 ==== वेदाध्येतॄणां हितोक्तिः ====
@@ Line 546: / Line 480: @@
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V15" data-block-id="KKN_C01_S03_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत् ।</span><span class="shloka-line">अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवं निचाय्य तं मृत्युमुखात् प्रमुच्यते ॥ १५ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-246-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नाचिकेतोपाख्यानस्योपसंहारः तत्कथनश्रवणयोः फलं च"></span>
+<span id="Katha-224-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नाचिकेतोपाख्यानस्योपसंहारः तत्कथनश्रवणयोः फलं च"></span>
 ==== नाचिकेतोपाख्यानस्योपसंहारः तत्कथनश्रवणयोः फलं च ====
@@ Line 553: / Line 487: @@
 <div class="verse-block" id="KKN_C01_S03_V17" data-block-id="KKN_C01_S03_V17" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य इमं परमं गुह्यं श्रावयेद् ब्रह्मसंसदि ।</span><span class="shloka-line">प्रयतः श्राद्धकाले वा तदानन्त्याय कल्पते तदानन्त्याय कल्पते इति ॥ १७ ॥ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-247-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-225-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुमुक्षूणां वैराग्यसम्पादनस्याऽवश्यकत्वोक्तिः"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-248-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुमुक्षूणां वैराग्यसम्पादनस्याऽवश्यकत्वोक्तिः"></span>
 ==== मुमुक्षूणां वैराग्यसम्पादनस्याऽवश्यकत्वोक्तिः ====
-<span id="Katha-249-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
@@ Line 577: / Line 505: @@
 </div>
-<span id="Katha-250-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषत्"></span>
-==== उपनिषत् ====
-<span id="Katha-251-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V02" data-block-id="KKN_C02_S01_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पराचः कामाननुयन्ति बालाः ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशान् ।</span><span class="shloka-line">अथ धीरा अमृतत्वं विदित्वा ध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते ॥ २ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-252-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसः प्रश्नस्य यमप्रत्युक्तिः"></span>
+<span id="Katha-226-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नचिकेतसः प्रश्नस्य यमप्रत्युक्तिः"></span>
 ==== नचिकेतसः प्रश्नस्य यमप्रत्युक्तिः ====
@@ Line 594: / Line 516: @@
 </div>
-<span id="Katha-253-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जागृदादिनियामकस्यैव मोक्षे नियामकत्ववचनम्"></span>
+<span id="Katha-227-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जागृदादिनियामकस्यैव मोक्षे नियामकत्ववचनम्"></span>
 ==== जागृदादिनियामकस्यैव मोक्षे नियामकत्ववचनम् ====
@@ Line 627: / Line 549: @@
 </div>
-<span id="Katha-254-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-255-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V08" data-block-id="KKN_C02_S01_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभिः ।</span><span class="shloka-line">दिवे दिव ईड्यो जागृवद्भिः हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः । एतद्वै तत् ॥ ८ ॥</span></span></div>
@@ Line 642: / Line 558: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V09" data-block-id="KKN_C02_S01_V09" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यतश्चोदेति सूर्योस्तं यत्र च गच्छति ।</span><span class="shloka-line">तं देवास्सर्वे अर्पितास्तदु नात्येति कश्चन । एतद्वै तत् ॥ ९ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-256-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवद्रूपाणां भेदाभावोक्तिः"></span>
+<span id="Katha-228-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवद्रूपाणां भेदाभावोक्तिः"></span>
 ==== भगवद्रूपाणां भेदाभावोक्तिः ====
@@ Line 670: / Line 586: @@
 </div>
-<span id="Katha-257-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-229-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="हृत्स्थभगवत्परिमाणोक्तिः"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-258-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="हृत्स्थभगवत्परिमाणोक्तिः"></span>
 ==== हृत्स्थभगवत्परिमाणोक्तिः ====
-<span id="Katha-259-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V12" data-block-id="KKN_C02_S01_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति ।</span><span class="shloka-line">ईशानो भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते । एतद्वै तत् ॥ १२ ॥</span></span></div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V13" data-block-id="KKN_C02_S01_V13" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो ज्योतिरिवाधूमकः ।</span><span class="shloka-line">ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्वः । एतद्वै तत् ॥ १३ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-260-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवद्गुणेषु भेदचिन्ताया अनर्थत्वकीर्तनम्"></span>
+<span id="Katha-230-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवद्गुणेषु भेदचिन्ताया अनर्थत्वकीर्तनम्"></span>
 ==== भगवद्गुणेषु भेदचिन्ताया अनर्थत्वकीर्तनम् ====
@@ Line 692: / Line 602: @@
 </div>
-<span id="Katha-261-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुक्तपरमात्मनोर्भेदोक्तिः"></span>
+<span id="Katha-231-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुक्तपरमात्मनोर्भेदोक्तिः"></span>
 ==== मुक्तपरमात्मनोर्भेदोक्तिः ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S01_V15" data-block-id="KKN_C02_S01_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति ।</span><span class="shloka-line">एवं मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम ॥ १५ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-262-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-232-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभिमानत्यागस्य मोक्षसाधनत्वकथनम्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-263-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभिमानत्यागस्य मोक्षसाधनत्वकथनम्"></span>
 ==== अभिमानत्यागस्य मोक्षसाधनत्वकथनम् ====
-<span id="Katha-264-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
@@ Line 730: / Line 634: @@
 </div>
-<span id="Katha-265-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-233-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवन्माहात्म्यवर्णनम्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-266-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवन्माहात्म्यवर्णनम्"></span>
 ==== भगवन्माहात्म्यवर्णनम् ====
-<span id="Katha-267-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V02" data-block-id="KKN_C02_S02_V02" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हंसः शुचिषद्वसुरन्तरिक्षसद्धोता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् ।</span><span class="shloka-line">नृषद्वरसदृतसद्व्योमसदब्जा गोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतं बृहत् ॥ २ ॥</span></span></div>
@@ Line 757: / Line 655: @@
 </div>
-<span id="Katha-268-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवतो मुख्यप्राणनियामकत्वोक्तिः"></span>
+<span id="Katha-234-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवतो मुख्यप्राणनियामकत्वोक्तिः"></span>
 ==== भगवतो मुख्यप्राणनियामकत्वोक्तिः ====
@@ Line 770: / Line 668: @@
 </div>
-<span id="Katha-269-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम्"></span>
-==== जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V06" data-block-id="KKN_C02_S02_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हन्त त इदं प्रवक्ष्यामि गुह्यं ब्रह्म सनातनम् ।</span><span class="shloka-line">यथा मरणं प्राप्यात्मा भवति गौतम ॥ ६ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-270-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम्"></span>
-==== जीवपरमात्मनोर्वैलक्षण्यप्रतिपादनम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V07" data-block-id="KKN_C02_S02_V07" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">योनिमन्ये प्रपद्यन्ते शरीरत्वाय देहिनः ।</span><span class="shloka-line">स्थाणुमन्ये नु संयन्ति यथाकर्म यथाश्रुतम् ॥ ७ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-271-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सुप्तनियामक एव मुक्तनियामकः"></span>
+<span id="Katha-235-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सुप्तनियामक एव मुक्तनियामकः"></span>
 ==== सुप्तनियामक एव मुक्तनियामकः ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V08" data-block-id="KKN_C02_S02_V08" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य एषु सुप्तेषु जागर्ति कामं कामं पुरुषो निर्मिमाणः ।</span><span class="shloka-line">तदेव शुक्रं तद्ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ।</span><span class="shloka-line">तस्मिंल्लोकाः श्रिताः सर्वे तदु नात्येति कश्चन ।</span><span class="shloka-line">एतद्वै तत् ॥ ८ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-272-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवानां परमात्मप्रतिबिम्बत्वोक्तिः"></span>
+<span id="Katha-236-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवानां परमात्मप्रतिबिम्बत्वोक्तिः"></span>
 ==== जीवानां परमात्मप्रतिबिम्बत्वोक्तिः ====
@@ Line 837: / Line 729: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V14" data-block-id="KKN_C02_S02_V14" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् ।</span><span class="shloka-line">कथं नु तद्विजानीयां किमु भाति न भाति वा ॥ १४ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-273-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="बाह्यप्रकाशागोचरो भगवान्"></span>
+<span id="Katha-237-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="बाह्यप्रकाशागोचरो भगवान्"></span>
 ==== बाह्यप्रकाशागोचरो भगवान् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S02_V15" data-block-id="KKN_C02_S02_V15" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।</span><span class="shloka-line">तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ १५ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-274-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-238-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जगद्वृक्षस्य भगवानेवाऽधारः"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-275-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जगद्वृक्षस्य भगवानेवाऽधारः"></span>
 ==== जगद्वृक्षस्य भगवानेवाऽधारः ====
-<span id="Katha-276-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
@@ Line 897: / Line 783: @@
 </div>
-<span id="Katha-277-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-239-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मोक्षसाधनदेवतातारतम्यनिरूपणम्"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-278-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मोक्षसाधनदेवतातारतम्यनिरूपणम्"></span>
 ==== मोक्षसाधनदेवतातारतम्यनिरूपणम् ====
-<span id="Katha-279-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V06" data-block-id="KKN_C02_S03_V06" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रियाणां पृथग्भावमुदयास्तमयौ च यत् ।</span><span class="shloka-line">पृथगुत्पद्यमानानां मत्वा धीरो न शोचति ॥ ६ ॥</span></span></div>
@@ Line 919: / Line 799: @@
 </div>
-<span id="Katha-280-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="श्रवणादिसहकृतमनसा भगवज्ज्ञानोत्पत्तिप्रतिपादनम्"></span>
+<span id="Katha-240-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="श्रवणादिसहकृतमनसा भगवज्ज्ञानोत्पत्तिप्रतिपादनम्"></span>
 ==== श्रवणादिसहकृतमनसा भगवज्ज्ञानोत्पत्तिप्रतिपादनम् ====
@@ Line 931: / Line 811: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V10" data-block-id="KKN_C02_S03_V10" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा पञ्चावतिष्ठन्ते ज्ञानानि मनसा सह ।</span><span class="shloka-line">बुद्धिश्च न विचेष्टति तमाहुः परमां गतिम् ॥ १० ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-281-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="योगनिरूपणम्"></span>
+<span id="Katha-241-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="योगनिरूपणम्"></span>
 ==== योगनिरूपणम् ====
@@ Line 941: / Line 821: @@
 </div>
-<span id="Katha-282-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुरूपदेशेनैव भगवज्ज्ञानम्"></span>
+<span id="Katha-242-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुरूपदेशेनैव भगवज्ज्ञानम्"></span>
 ==== गुरूपदेशेनैव भगवज्ज्ञानम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V12" data-block-id="KKN_C02_S03_V12" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नैव वाचा न मनसा प्राप्तुं शक्यो न चक्षुषा ।</span><span class="shloka-line">अस्तीति ब्रुवतोऽन्यत्र कथं तदुपलभ्यते ॥ १२ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-283-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवदनुग्रहेणैव तज्ज्ञानम्"></span>
+<span id="Katha-243-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवदनुग्रहेणैव तज्ज्ञानम्"></span>
 ==== भगवदनुग्रहेणैव तज्ज्ञानम् ====
@@ Line 965: / Line 845: @@
 </div>
-<span id="Katha-284-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवद्विषयकविशिष्टज्ञानफलनिरूपणम्"></span>
+<span id="Katha-244-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भगवद्विषयकविशिष्टज्ञानफलनिरूपणम्"></span>
 ==== भगवद्विषयकविशिष्टज्ञानफलनिरूपणम् ====
@@ Line 975: / Line 855: @@
 </div>
-<span id="Katha-285-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अविद्याहङ्कारकर्मनाशात् कामनानाशः"></span>
+<span id="Katha-245-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अविद्याहङ्कारकर्मनाशात् कामनानाशः"></span>
 ==== अविद्याहङ्कारकर्मनाशात् कामनानाशः ====
@@ Line 986: / Line 866: @@
 </div>
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V16" data-block-id="KKN_C02_S03_V16" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शतं चैका च हृदयस्य नाड्य स्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका ।</span><span class="shloka-line">तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति विष्वगन्या उत्क्रमणे भवन्ति ॥ १६ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-286-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपनिषद्"></span>
+<span id="Katha-246-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवेश्वरभेदज्ञानस्य मोक्षसाधनत्वविचारः"></span>
-==== उपनिषद् ====
-<span id="Katha-287-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जीवेश्वरभेदज्ञानस्य मोक्षसाधनत्वविचारः"></span>
 ==== जीवेश्वरभेदज्ञानस्य मोक्षसाधनत्वविचारः ====
-<span id="Katha-288-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाष्यम्"></span>
-==== भाष्यम् ====
@@ Line 1,010: / Line 884: @@
 </div>
-<span id="Katha-289-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यमोपदिष्टविद्यया नचिकेतसः फलप्राप्तिकथनम्"></span>
+<span id="Katha-247-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यमोपदिष्टविद्यया नचिकेतसः फलप्राप्तिकथनम्"></span>
 ==== यमोपदिष्टविद्यया नचिकेतसः फलप्राप्तिकथनम् ====
 <div class="verse-block" id="KKN_C02_S03_V18" data-block-id="KKN_C02_S03_V18" data-doc="KKN" data-chapter="KKN_C02" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मृत्युप्रोक्तां नाचिकेतोऽथ लब्ध्वा विद्यामेतां योगविधिं च कृत्स्नम् ।</span><span class="shloka-line">ब्रह्म प्राप्तो विरजोऽभूद् विमृत्युः अन्योऽप्येवं यो विदध्यात्ममेव ॥ १८ ॥</span></span></div>
-<span id="Katha-290-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="शान्तिमन्त्रः"></span>
+<span id="Katha-248-toc" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="शान्तिमन्त्रः"></span>
 ==== शान्तिमन्त्रः ====