Brahmasutra/C3/S2: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 70: | Line 70: | ||
| verse_line1 = ॐ मायामात्रं तु कार्त्स्न्येनानभिव्यक्त स्वरूपत्वात् ॐ ॥03-326॥ | | verse_line1 = ॐ मायामात्रं तु कार्त्स्न्येनानभिव्यक्त स्वरूपत्वात् ॐ ॥03-326॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V03| text = केन साधनेन ?-}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 109: | Line 111: | ||
| verse_line1 = ॐ सूचकश्च हि श्रुतेराचक्षते च तद्विदः ॐ ॥ 04-327 ॥ | | verse_line1 = ॐ सूचकश्च हि श्रुतेराचक्षते च तद्विदः ॐ ॥ 04-327 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति सन्ध्याधिकरणम् ॥ 01 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 168: | Line 172: | ||
| verse_line1 = ॐ पराभिध्यानात् तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ ॐ ॥05-328॥ | | verse_line1 = ॐ पराभिध्यानात् तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ ॐ ॥05-328॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति पराभिध्यानाधिकरणम्॥ 02 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 198: | Line 204: | ||
| verse_line1 = ॐ देहयोगाद्वासोऽपि ॐ ॥ 06-329 ॥ | | verse_line1 = ॐ देहयोगाद्वासोऽपि ॐ ॥ 06-329 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति देहयोगाधिकरणम् ॥ 03 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 228: | Line 236: | ||
| verse_line1 = ॐ तदभावो नाडीषु तच्छ्रुतेरात्मनि ह ॐ ॥ 07-330 ॥ | | verse_line1 = ॐ तदभावो नाडीषु तच्छ्रुतेरात्मनि ह ॐ ॥ 07-330 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति तदभावाधिकरणम् ॥ 04 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 258: | Line 268: | ||
| verse_line1 = ॐ अतः प्रभोधोऽस्मात् ॐ ॥ 08-331 ॥ | | verse_line1 = ॐ अतः प्रभोधोऽस्मात् ॐ ॥ 08-331 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति प्रभोधाधिकरणम्॥ 05 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 288: | Line 300: | ||
| verse_line1 = ॐ स एव च कर्मानुस्मृतिशब्दविधिभ्यः ॐ ॥ 09-332 ॥ | | verse_line1 = ॐ स एव च कर्मानुस्मृतिशब्दविधिभ्यः ॐ ॥ 09-332 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति कर्मानुस्मृत्यधिकरणम् ॥ 06 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 337: | Line 351: | ||
| verse_line1 = ॐ मुग्धेऽर्धसम्पत्तिः परिशेषात् ॐ ॥ 10-333 ॥ | | verse_line1 = ॐ मुग्धेऽर्धसम्पत्तिः परिशेषात् ॐ ॥ 10-333 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति मुग्धप्राप्त्यधिकरणम् (सम्पत्त्यधिकरणम्) ॥ 07 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 394: | Line 410: | ||
| verse_line1 = ॐ न स्थानतोऽपि परस्योभयलिङ्गं सर्वत्र हि ॐ ॥ 11-334 ॥ | | verse_line1 = ॐ न स्थानतोऽपि परस्योभयलिङ्गं सर्वत्र हि ॐ ॥ 11-334 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V11| text = स्वानापेक्षया, परमात्मनो भेदादनुग्राह्यानुग्राहकभाव इत्यत आह-}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 489: | Line 507: | ||
| verse_line1 = ॐ अपि चैवमेके ॐ ॥ 13-336 ॥ | | verse_line1 = ॐ अपि चैवमेके ॐ ॥ 13-336 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम् ॥ 08 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 548: | Line 568: | ||
| verse_line1 = ॐ अरूपवदेव हि तत्प्रधानत्वात् ॐ ॥ 14-337 ॥ | | verse_line1 = ॐ अरूपवदेव हि तत्प्रधानत्वात् ॐ ॥ 14-337 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V14| text = रूपवत्त्वादनित्यत्वमित्यतो वक्ति-}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 624: | Line 646: | ||
| verse_line1 = ॐ दर्शयति चाथो अपि स्मर्यते ॐ ॥ 17-340 ॥ | | verse_line1 = ॐ दर्शयति चाथो अपि स्मर्यते ॐ ॥ 17-340 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति अरूपाधिकरणम् ॥ 09॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 663: | Line 687: | ||
| verse_line1 = ॐ अत एव चोपमा सूर्यकादिवत् ॐ ॥ 18-341 ॥ | | verse_line1 = ॐ अत एव चोपमा सूर्यकादिवत् ॐ ॥ 18-341 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति उपमाधिकरणम्॥ 10 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 712: | Line 738: | ||
| verse_line1 = ॐ अम्बुवदग्रहणात् तु न तथात्वम् ॐ ॥ 19-342 ॥ | | verse_line1 = ॐ अम्बुवदग्रहणात् तु न तथात्वम् ॐ ॥ 19-342 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V19| text = नित्यसिद्धत्वात् सादृश्यस्य नित्यानन्दज्ञानादेर्न भक्तिज्ञानादिना प्रयोजनमित्यतो ब्रवीति-}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥ इति अम्बुवदधिकरणम् ॥ 11 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 779: | Line 809: | ||
| verse_line1 = ॐ दर्शनाच्च ॐ ॥ 21-344 ॥ | | verse_line1 = ॐ दर्शनाच्च ॐ ॥ 21-344 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V21| text = कुतः? –}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥ इति वृद्धिह्रासाधिकरणम् ॥ 12 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 810: | Line 844: | ||
| verse_line1 = ॐ प्रकृतैतावत्त्वं हि प्रतिषेधति ततो ब्रवीति च भूयः ॐ ॥ 22-345 ॥ | | verse_line1 = ॐ प्रकृतैतावत्त्वं हि प्रतिषेधति ततो ब्रवीति च भूयः ॐ ॥ 22-345 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V22| text = सृष्टिसंहारकर्तृत्वमेवास्य न पालकत्वं स्वतः सिद्धेरित्यत आह-}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥इति पालकत्वाधिकरणम् (प्रकृत्यधिकरणम्) ॥ 13 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 858: | Line 896: | ||
| verse_line1 = ॐ तदव्यक्तमाह हि ॐ ॥ 23-346 ॥ | | verse_line1 = ॐ तदव्यक्तमाह हि ॐ ॥ 23-346 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V23| text = परमात्मापरोक्ष्यं च तत्प्रसादादेव न जीवशक्त्येति वक्तुमुच्यते-}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 914: | Line 954: | ||
| verse_line1 = ॐ प्रकाशवच्चावैशेष्यम् ॐ ॥ 25-348 ॥ | | verse_line1 = ॐ प्रकाशवच्चावैशेष्यम् ॐ ॥ 25-348 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V25| text = नित्याव्यक्तरूपेण तथैव तिष्ठति। व्यक्तं किञ्चिद्रूपं गृहीत्वा दृश्यते । यधाऽग्न्यादयस्तन्मात्रारूपेणादृश्या अपि स्थूलरूपेण दृश्यन्त एवमिति चेन्न।}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 960: | Line 1,002: | ||
| verse_line1 = ॐ प्रकाशश्च कर्मण्यभ्यासात् ॐ ॥ 26-349 ॥ | | verse_line1 = ॐ प्रकाशश्च कर्मण्यभ्यासात् ॐ ॥ 26-349 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V26| text = तर्हि किं यत्नेनेत्यत आह-}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 979: | Line 1,023: | ||
| verse_line1 = ॐ अतोऽनन्तेन तथा हि लिङ्गम् ॐ ॥ 27-350 ॥ | | verse_line1 = ॐ अतोऽनन्तेन तथा हि लिङ्गम् ॐ ॥ 27-350 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V27| text = नित्याव्यक्तस्य कथं प्रकाशः इत्यत उच्यते-}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥ इति अव्यक्ताधिकरणम् ॥ 14 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 1,028: | Line 1,076: | ||
| verse_line1 = ॐ उभयव्यपदेशात् त्त्वहिकुण्डलवत् ॐ ॥ 28-351 ॥ | | verse_line1 = ॐ उभयव्यपदेशात् त्त्वहिकुण्डलवत् ॐ ॥ 28-351 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V28| text = स्वरूपेणानन्दादिना कथमानन्दित्वादिरित्यत उच्यते-}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 1,103: | Line 1,153: | ||
| verse_line1 = ॐ प्रतिषेधाच्च ॐ ॥ 31-354 ॥ | | verse_line1 = ॐ प्रतिषेधाच्च ॐ ॥ 31-354 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति उभयव्यपदेशाधिकरणम् (अहिकुण्डलाधिकरणम्) ॥ 15 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 1,189: | Line 1,241: | ||
| verse_line1 = ॐ बुद्ध्यर्थः पादवत् ॐ ॥ 34-357 ॥ | | verse_line1 = ॐ बुद्ध्यर्थः पादवत् ॐ ॥ 34-357 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V34| text = अप्रसिद्धस्य कथमानन्द इत्यादिव्यपदेश इत्यतो वक्ति –}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥ इति परानन्दा(परमता)धिकरणम् ॥16॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 1,219: | Line 1,275: | ||
| verse_line1 = ॐ स्थानविशेषात् प्रकाशादिवत् ॐ ॥ 35-358 ॥ | | verse_line1 = ॐ स्थानविशेषात् प्रकाशादिवत् ॐ ॥ 35-358 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V35| text = परानन्दमात्रत्वे कथं ब्रह्माद्यानन्दादीनां विशेष इत्यत उच्यते –}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 1,247: | Line 1,305: | ||
| verse_line1 = ॐ उपपत्तेश्च ॐ ॥ 36-359 ॥ | | verse_line1 = ॐ उपपत्तेश्च ॐ ॥ 36-359 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति स्थानविशेषाधिकरणम् ॥ 17 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 1,268: | Line 1,328: | ||
| verse_line1 = ॐ तथाऽन्यत् प्रतिषेधात् ॐ ॥ 37-360 ॥ | | verse_line1 = ॐ तथाऽन्यत् प्रतिषेधात् ॐ ॥ 37-360 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V37| text = ध्यानकाले यच्चित्ते दृष्यते तदेव ब्रह्मरूपम् । अतः कथमव्यक्ततेत्यत आह-}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥ इति प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्) ॥ 18 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 1,317: | Line 1,381: | ||
| verse_line1 = ॐ अनेन सर्वगतत्वमायामयशब्दादिभ्यः ॐ ॥ 38-361 ॥ | | verse_line1 = ॐ अनेन सर्वगतत्वमायामयशब्दादिभ्यः ॐ ॥ 38-361 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V38| text = देशकालान्तरेऽन्यतोऽपि सृष्ट्याधिर्युक्तेत्यतो ब्रूते-}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥ इति सर्वगतत्वाधिकरणम् ॥ 19 ॥}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 1,365: | Line 1,433: | ||
| verse_line1 = ॐ फलमत उपपत्तेः ॐ ॥ 39-362 ॥ | | verse_line1 = ॐ फलमत उपपत्तेः ॐ ॥ 39-362 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{VerseSummary| verse_id = BS_C03_S02_V39| text = कर्मापेक्षत्वात् फलदानस्य तदेव ददातीति न वाच्यम् । कुतः ?-}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||
| Line 1,422: | Line 1,492: | ||
| verse_line1 = ॐ पूर्वं तु बादरायणो हेतु व्यपदेशात् ॐ ॥ 42-365 ॥ | | verse_line1 = ॐ पूर्वं तु बादरायणो हेतु व्यपदेशात् ॐ ॥ 42-365 ॥ | ||
}} | }} | ||
{{AuthorNote| text = ॥ इति फलदानाधिकरणम् ॥ 20 ॥}} | |||
{{AuthorNote| text = ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्य विरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये तृतीयाध्यायस्य द्वितीयः पादः ॥ 03-02}} | |||
{{Commentary | {{Commentary | ||