Anandamakaranda

Aitareya/C2/S3: Difference between revisions

← Older editNewer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 1: Line 1:
{{Adhyaya
{{Adhyaya
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id  = AIT_C02
| chapter_num  = 2
| chapter_num  = 2
| chapter_name = द्वितीयारण्यके
| section_id  = AIT_C02_S03
| section_num  = 3
| title        = तृतीयोऽध्यायः
| title        = तृतीयोऽध्यायः
}}
}}
Line 14: Line 10:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = ॐ यो ह वा आत्मानं पञ्चविधमुक्थं वेद यस्माद्धीदं सर्वमुत्तिष्ठति स सम्प्रतिवित् ।
| verse_line1  = ॐ यो ह वा आत्मानं पञ्चविधमुक्थं वेद यस्माद्धीदं सर्वमुत्तिष्ठति स सम्प्रतिवित् ।
Line 52: Line 46:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = पृथिवी वायुराकाश आपो ज्योतींषीत्येव वा आत्मोक्थं पञ्चविधमेतस्माद्धीदं सर्वमुत्तिष्ठत्येतमेवाप्येत्ययनं ह वै समानानां भवति य एवं वेद ।
| verse_line1  = पृथिवी वायुराकाश आपो ज्योतींषीत्येव वा आत्मोक्थं पञ्चविधमेतस्माद्धीदं सर्वमुत्तिष्ठत्येतमेवाप्येत्ययनं ह वै समानानां भवति य एवं वेद ।
Line 92: Line 84:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्मिन् योऽन्नं चान्नादं च वेदाहास्मिन्ननादो जायते । भवत्यस्यान्नमापश्च पृथिवी चान्नमेतन्मयानि ह्यन्नानि भवन्ति ॥
| verse_line1  = तस्मिन् योऽन्नं चान्नादं च वेदाहास्मिन्ननादो जायते । भवत्यस्यान्नमापश्च पृथिवी चान्नमेतन्मयानि ह्यन्नानि भवन्ति ॥
Line 121: Line 111:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्मिन् योऽन्नं चान्नादं च वेदाहास्मिन्नन्नादो जायते भवत्यस्यान्नमोषधिवनस्पतयोऽन्नं प्राणभृतोऽन्नादमोषधिवनस्पतीन् हि प्राणभृतोऽदन्ति । तेषां य उभयतोऽदन्ताः पुरुषस्यानुविधां विहितास्तेऽन्नादाः अन्नमितरे पशवस्तस्मात् त इतरान् पशूनधीव चरन्त्यधीव ह्यन्नेऽन्नादो भवत्यधीव ह समानानां जायते य एवं वेद ॥
| verse_line1  = तस्मिन् योऽन्नं चान्नादं च वेदाहास्मिन्नन्नादो जायते भवत्यस्यान्नमोषधिवनस्पतयोऽन्नं प्राणभृतोऽन्नादमोषधिवनस्पतीन् हि प्राणभृतोऽदन्ति । तेषां य उभयतोऽदन्ताः पुरुषस्यानुविधां विहितास्तेऽन्नादाः अन्नमितरे पशवस्तस्मात् त इतरान् पशूनधीव चरन्त्यधीव ह्यन्नेऽन्नादो भवत्यधीव ह समानानां जायते य एवं वेद ॥
Line 189: Line 177:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तस्य य आत्मानमाविस्तरां वेदा । अश्नुते हाऽऽविर्भूय ओषधिवनस्पतयो यच्च किञ्च प्राणभृत् । स आत्मानमाविस्तरां वेद । ओषधिवनस्पतिषु हि रसो दृश्यते । चित्तं प्राणभृत्सु । प्राणभृत्सु त्वेवाविस्तरामात्मा । तेषु हि रसोऽपि दृश्यते । न चित्तमितरेषु । पुरुषे त्वेवाविस्तरामात्मा । स हि प्रज्ञानेन सम्पन्नतमः । विज्ञातं वदति विज्ञातं पश्यति वेद श्वस्तनम् । वेद लोकालोकौ । मर्त्येनामृतमीप्सत्येवं सम्पन्नः । अथेतरेषां पशूनामशनापिपासे एवाभिविज्ञानम् । न विज्ञातं वदन्ति न विज्ञातं पश्यन्ति न विदुः श्वस्तनं न लोकालोकौ । त एतावन्तो भवन्ति । यथाप्रज्ञं हि सम्भवाः ॥
| verse_line1  = तस्य य आत्मानमाविस्तरां वेदा । अश्नुते हाऽऽविर्भूय ओषधिवनस्पतयो यच्च किञ्च प्राणभृत् । स आत्मानमाविस्तरां वेद । ओषधिवनस्पतिषु हि रसो दृश्यते । चित्तं प्राणभृत्सु । प्राणभृत्सु त्वेवाविस्तरामात्मा । तेषु हि रसोऽपि दृश्यते । न चित्तमितरेषु । पुरुषे त्वेवाविस्तरामात्मा । स हि प्रज्ञानेन सम्पन्नतमः । विज्ञातं वदति विज्ञातं पश्यति वेद श्वस्तनम् । वेद लोकालोकौ । मर्त्येनामृतमीप्सत्येवं सम्पन्नः । अथेतरेषां पशूनामशनापिपासे एवाभिविज्ञानम् । न विज्ञातं वदन्ति न विज्ञातं पश्यन्ति न विदुः श्वस्तनं न लोकालोकौ । त एतावन्तो भवन्ति । यथाप्रज्ञं हि सम्भवाः ॥
Line 234: Line 220:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स एष पुरुषः समुद्रः सर्वं लोकमति यद्ध किञ्चाश्नुतेत्येनं मन्यते । यद्यन्तरिक्षलोकमश्नुतेऽत्येनं मन्यते यद्यमुं लोकमश्नुवीतात्येवैनं मन्येत ।
| verse_line1  = स एष पुरुषः समुद्रः सर्वं लोकमति यद्ध किञ्चाश्नुतेत्येनं मन्यते । यद्यन्तरिक्षलोकमश्नुतेऽत्येनं मन्यते यद्यमुं लोकमश्नुवीतात्येवैनं मन्येत ।
Line 272: Line 256:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स एष पुरुषः पञ्चविधस्तस्य यदुष्णं तज्ज्योतिर्यानि खानि स आकाशोऽथ यल्लोहितं श्लेष्मा रेतस्ता आपः । यच्छरीरं सा पृथिवी । यः प्राणः स वायुः । स एष वायुः पञ्चविधः प्राणोऽपानो व्यान उदानः समानः । ता एता देवताः प्राणापानयोरेव निविष्टाश्चक्षुः श्रोत्रं मनो वागिति । प्राणस्य ह्यन्वपायमेता अपि यन्ति ।
| verse_line1  = स एष पुरुषः पञ्चविधस्तस्य यदुष्णं तज्ज्योतिर्यानि खानि स आकाशोऽथ यल्लोहितं श्लेष्मा रेतस्ता आपः । यच्छरीरं सा पृथिवी । यः प्राणः स वायुः । स एष वायुः पञ्चविधः प्राणोऽपानो व्यान उदानः समानः । ता एता देवताः प्राणापानयोरेव निविष्टाश्चक्षुः श्रोत्रं मनो वागिति । प्राणस्य ह्यन्वपायमेता अपि यन्ति ।
Line 314: Line 296:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स एष वाचश्चित्तस्योत्तरत्तरिक्रमो यद्यज्ञः । स एष यज्ञः पञ्चविधोऽग्निहोत्रं दर्शपूर्णमासौ चातुर्मास्यानि पशुः सोमः । स एव यज्ञानां सम्पन्नतमो यत्सोमः एतस्मिन् ह्येताः पञ्चविधाः अधिगम्यन्ते यत् प्राक्सवनेभ्यः सैका विधा त्रीणि सवनानि, यदूर्ध्वं सा पञ्चमी ॥
| verse_line1  = स एष वाचश्चित्तस्योत्तरत्तरिक्रमो यद्यज्ञः । स एष यज्ञः पञ्चविधोऽग्निहोत्रं दर्शपूर्णमासौ चातुर्मास्यानि पशुः सोमः । स एव यज्ञानां सम्पन्नतमो यत्सोमः एतस्मिन् ह्येताः पञ्चविधाः अधिगम्यन्ते यत् प्राक्सवनेभ्यः सैका विधा त्रीणि सवनानि, यदूर्ध्वं सा पञ्चमी ॥
Line 351: Line 331:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यो ह वै यज्ञे यज्ञं वेदाहन्यहर्देवेषु देवमध्यूळ्हं स सम्प्रतिवित् । एष वै यज्ञे यज्ञोऽहन्यहर्देवेषु देवोऽध्यूळ्हो यदेतन्महदुक्थम् । तदेतत्पञ्चविधम् । त्रिवृत्पञ्चदशं सप्तदशमेकविंशं पञ्चविंशमिति स्तोमतः । गायत्रं रथन्तरं बृहद्भद्रं राजनमिति सामतः । गायत्र्युष्णिग्बृहतीत्रिष्टुब् द्विपदेति छन्दस्तः । शिरो दक्षिणः पक्ष उत्तरः पक्षः पुच्छमात्मेत्याख्यानम् ।
| verse_line1  = यो ह वै यज्ञे यज्ञं वेदाहन्यहर्देवेषु देवमध्यूळ्हं स सम्प्रतिवित् । एष वै यज्ञे यज्ञोऽहन्यहर्देवेषु देवोऽध्यूळ्हो यदेतन्महदुक्थम् । तदेतत्पञ्चविधम् । त्रिवृत्पञ्चदशं सप्तदशमेकविंशं पञ्चविंशमिति स्तोमतः । गायत्रं रथन्तरं बृहद्भद्रं राजनमिति सामतः । गायत्र्युष्णिग्बृहतीत्रिष्टुब् द्विपदेति छन्दस्तः । शिरो दक्षिणः पक्ष उत्तरः पक्षः पुच्छमात्मेत्याख्यानम् ।
Line 380: Line 358:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = पञ्चकृत्वः प्रस्तौति पञ्चकृत्व उद्गायति पञ्चकृत्वः प्रतिहरति पञ्चकृत्व उपद्रवति पञ्चकृत्वो निधनमुपयन्ति । तत्स्तोभसहस्रं भवति । एवं ह्येताः पञ्चविधाः अनुशस्यन्ते यत्प्राक्तृचाशीतिभ्यः सैका विधा तिस्रस्तृचाशीतयो यदूर्ध्वं सा पञ्चमी ।
| verse_line1  = पञ्चकृत्वः प्रस्तौति पञ्चकृत्व उद्गायति पञ्चकृत्वः प्रतिहरति पञ्चकृत्व उपद्रवति पञ्चकृत्वो निधनमुपयन्ति । तत्स्तोभसहस्रं भवति । एवं ह्येताः पञ्चविधाः अनुशस्यन्ते यत्प्राक्तृचाशीतिभ्यः सैका विधा तिस्रस्तृचाशीतयो यदूर्ध्वं सा पञ्चमी ।
Line 403: Line 379:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तदेतत्सहस्रम् ।
| verse_line1  = तदेतत्सहस्रम् ।
Line 437: Line 411:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तत्सर्वम् । तानि दश
| verse_line1  = तत्सर्वम् । तानि दश
Line 464: Line 436:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = दशेति वै सर्वम् ।
| verse_line1  = दशेति वै सर्वम् ।
Line 492: Line 462:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तानि त्रीणि च्छन्दांसि भवन्ति । त्रेधा विहितं वा इदमन्नमशनं पानं खादस्तदेतैराप्नोति ॥
| verse_line1  = तानि त्रीणि च्छन्दांसि भवन्ति । त्रेधा विहितं वा इदमन्नमशनं पानं खादस्तदेतैराप्नोति ॥
Line 568: Line 536:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तद्वा इदं बृहतीसहस्रं सम्पन्नम् । तद्धैतदेके नानाच्छन्दसां सहस्रं प्रतिजानते किमन्यत्सत् । अन्यद् ब्रूयामेति त्रिष्टुप्सहस्रमेके जगतीसहस्रमेकेऽनुष्टुप्सहस्रमेके ।
| verse_line1  = तद्वा इदं बृहतीसहस्रं सम्पन्नम् । तद्धैतदेके नानाच्छन्दसां सहस्रं प्रतिजानते किमन्यत्सत् । अन्यद् ब्रूयामेति त्रिष्टुप्सहस्रमेके जगतीसहस्रमेकेऽनुष्टुप्सहस्रमेके ।
Line 587: Line 553:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तदुक्तमृषिणाऽनुष्टुभमनु चर्चूर्यमाणमिन्द्रं निचिक्युः कवयो मनीषेति । वाचि वै तदैन्द्रं प्राणं न्यचायन्नित्येतत् तदुक्तं भवति ।
| verse_line1  = तदुक्तमृषिणाऽनुष्टुभमनु चर्चूर्यमाणमिन्द्रं निचिक्युः कवयो मनीषेति । वाचि वै तदैन्द्रं प्राणं न्यचायन्नित्येतत् तदुक्तं भवति ।
Line 630: Line 594:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स हेश्वरो यशस्वी कल्याणकीतिर्भवितोरीश्वरो ह तु पुराऽऽयुषः प्रैतोरिति ह स्माह ।
| verse_line1  = स हेश्वरो यशस्वी कल्याणकीतिर्भवितोरीश्वरो ह तु पुराऽऽयुषः प्रैतोरिति ह स्माह ।
Line 652: Line 614:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अकृत्स्नो ह्येष आत्मा यद्वागभि हि प्राणेन मनसेस्यमानो वाचा नानुभवति । बृहतीमभि सम्पादयेदेष वै कृत्स्न आत्मा यद्बृहती ।
| verse_line1  = अकृत्स्नो ह्येष आत्मा यद्वागभि हि प्राणेन मनसेस्यमानो वाचा नानुभवति । बृहतीमभि सम्पादयेदेष वै कृत्स्न आत्मा यद्बृहती ।
Line 684: Line 644:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = सोयमात्मा सर्वतः शरीरैः परिवृतः । तद्यथाऽयमात्मा सर्वतः शरीरैः परिवृत एवमेव बृहती सर्वतश्छन्दोभिः परिवृता । मध्यं ह्येषामङ्गानामात्मा । मध्यं छन्दसां बृहती । स हेश्वरो यशस्वी कल्याणकीर्तिर्भवितोरीश्वरो ह तु पुरायुषः प्रैतोरिति ह स्माऽऽह । कृत्स्नो ह्येष आत्मा यद्बृहती तस्माद् बृहतीमेवाभिसम्पादयेत् ॥ ५ ॥
| verse_line1  = सोयमात्मा सर्वतः शरीरैः परिवृतः । तद्यथाऽयमात्मा सर्वतः शरीरैः परिवृत एवमेव बृहती सर्वतश्छन्दोभिः परिवृता । मध्यं ह्येषामङ्गानामात्मा । मध्यं छन्दसां बृहती । स हेश्वरो यशस्वी कल्याणकीर्तिर्भवितोरीश्वरो ह तु पुरायुषः प्रैतोरिति ह स्माऽऽह । कृत्स्नो ह्येष आत्मा यद्बृहती तस्माद् बृहतीमेवाभिसम्पादयेत् ॥ ५ ॥
Line 756: Line 714:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तद्वा इदं बृहतीसहस्रं सम्पन्नं तस्य वा एतस्य बृहतीसहस्रस्य सम्पन्नस्यैकादशानुष्टुभां शतानि भवन्ति । पञ्चविंशतिश्चानुष्टुभः । आत्तं वै भूयसा कनीयः ।
| verse_line1  = तद्वा इदं बृहतीसहस्रं सम्पन्नं तस्य वा एतस्य बृहतीसहस्रस्य सम्पन्नस्यैकादशानुष्टुभां शतानि भवन्ति । पञ्चविंशतिश्चानुष्टुभः । आत्तं वै भूयसा कनीयः ।
Line 775: Line 731:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तदुक्तमृषिणा ॥
| verse_line1  = तदुक्तमृषिणा ॥
Line 835: Line 789:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = स वा एव वाचः परमो विकारो यदेतन्महदुक्थम् ।
| verse_line1  = स वा एव वाचः परमो विकारो यदेतन्महदुक्थम् ।
Line 874: Line 826:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तदेतत्पञ्चविधम् । मितममितं स्वरः सत्यानृते इति । ऋग्गाथा कुम्ब्या तन्मितम् । यजुर्निगदो वृथावाक्तदमितम् । सामाथो यः कश्च गेष्णः स स्वरः । ओमिति सत्यम् । नेत्यनृतम् । तदेतत्पुष्पं फलं वाचो यत्सत्यम् । सहेश्वरो यशस्वी कल्याणकीर्तिर्भवितोः पुष्पं हि फलं वाचः सत्यं वदति ॥
| verse_line1  = तदेतत्पञ्चविधम् । मितममितं स्वरः सत्यानृते इति । ऋग्गाथा कुम्ब्या तन्मितम् । यजुर्निगदो वृथावाक्तदमितम् । सामाथो यः कश्च गेष्णः स स्वरः । ओमिति सत्यम् । नेत्यनृतम् । तदेतत्पुष्पं फलं वाचो यत्सत्यम् । सहेश्वरो यशस्वी कल्याणकीर्तिर्भवितोः पुष्पं हि फलं वाचः सत्यं वदति ॥
Line 980: Line 930:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तद्वा इदं बृहतीसहस्रं सम्पन्नं तद्यशः । स इन्द्रः स भूतानामधिपतिः । स य एवमेतमिन्द्रं भूतानामधिपतिं वेद विस्रसा हैवास्माल्लोकात् प्रैतीति ह स्माऽऽह महिदास ऐतरेयः ।
| verse_line1  = तद्वा इदं बृहतीसहस्रं सम्पन्नं तद्यशः । स इन्द्रः स भूतानामधिपतिः । स य एवमेतमिन्द्रं भूतानामधिपतिं वेद विस्रसा हैवास्माल्लोकात् प्रैतीति ह स्माऽऽह महिदास ऐतरेयः ।
Line 1,073: Line 1,021:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = प्रेत्येन्द्रो भूत्वैषु लोकेषु राजति । तदाहुर्यदनेन रूपेणामुं लोकमभिसम्भवती३ । अथ केन रूपेणेमं लोकमाभवती३ ।
| verse_line1  = प्रेत्येन्द्रो भूत्वैषु लोकेषु राजति । तदाहुर्यदनेन रूपेणामुं लोकमभिसम्भवती३ । अथ केन रूपेणेमं लोकमाभवती३ ।
Line 1,102: Line 1,048:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तद्यदेतत् स्त्रियां लोहितं भवत्यग्नेस्तद्रूपम् । तस्मात् तस्मान्न बीभत्सेत । अथ यदेतत्पुरुषे रेतो भवत्यादित्यस्य तद्रूपम् । तस्मात् तस्मान्न बीभत्सेत । सोऽयमात्मेममात्मानममुष्मा आत्मने सम्प्रयच्छति । सावात्माऽमुमात्मानमिममस्मा आत्मने सम्प्रयच्छति । तावन्योन्यमभिसम्भवतः । अनेन अह रूपेणामुं लोकमभिसम्भवत्यमुनो रूपेणेमं लोकमाभवति ॥
| verse_line1  = तद्यदेतत् स्त्रियां लोहितं भवत्यग्नेस्तद्रूपम् । तस्मात् तस्मान्न बीभत्सेत । अथ यदेतत्पुरुषे रेतो भवत्यादित्यस्य तद्रूपम् । तस्मात् तस्मान्न बीभत्सेत । सोऽयमात्मेममात्मानममुष्मा आत्मने सम्प्रयच्छति । सावात्माऽमुमात्मानमिममस्मा आत्मने सम्प्रयच्छति । तावन्योन्यमभिसम्भवतः । अनेन अह रूपेणामुं लोकमभिसम्भवत्यमुनो रूपेणेमं लोकमाभवति ॥
Line 1,157: Line 1,101:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तत्रैते श्लोकाः–
| verse_line1  = तत्रैते श्लोकाः–
Line 1,181: Line 1,123:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यदक्षरादक्षरमेति युक्तं युजो युक्ता अभियत् संवहन्ति ।
| verse_line1  = यदक्षरादक्षरमेति युक्तं युजो युक्ता अभियत् संवहन्ति ।
Line 1,201: Line 1,141:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = यद्वाचा ओमिति यच्च नेति यच्चास्याः क्रूरं यदु चोल्बणिष्णु ।
| verse_line1  = यद्वाचा ओमिति यच्च नेति यच्चास्याः क्रूरं यदु चोल्बणिष्णु ।
Line 1,232: Line 1,170:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = नैनं वाचा स्त्रियं ब्रुवन्नैनमस्त्रीपुमान् ब्रुवन् ।
| verse_line1  = नैनं वाचा स्त्रियं ब्रुवन्नैनमस्त्रीपुमान् ब्रुवन् ।
Line 1,337: Line 1,273:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अ इति ब्रह्म । तत्राऽऽगतमहमिति ।
| verse_line1  = अ इति ब्रह्म । तत्राऽऽगतमहमिति ।
Line 1,481: Line 1,415:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = तद्वा इदं बृहतीसहस्रं सम्पन्नम् । तस्य वा एतस्य बृहतीसहस्रस्य सम्पन्नस्य षट् त्रिंशतमक्षराणां सहस्राणि भवन्ति । तावन्ति पुरुषायुषोऽह्नां सहस्राणि भवन्ति । जीवाक्षरेणैव जीवाहराप्नोति, जीवाह्ना जीवाक्षरमित्यनकाममारः ।
| verse_line1  = तद्वा इदं बृहतीसहस्रं सम्पन्नम् । तस्य वा एतस्य बृहतीसहस्रस्य सम्पन्नस्य षट् त्रिंशतमक्षराणां सहस्राणि भवन्ति । तावन्ति पुरुषायुषोऽह्नां सहस्राणि भवन्ति । जीवाक्षरेणैव जीवाहराप्नोति, जीवाह्ना जीवाक्षरमित्यनकाममारः ।
Line 1,550: Line 1,482:
| document_id  = AIT
| document_id  = AIT
| chapter_id    = AIT_C02
| chapter_id    = AIT_C02
| section_id    = AIT_C02_S03
| adhikarana    =
| verse_type    = mantra
| verse_type    = mantra
| verse_line1  = अथ देवरथः । तस्य वागुद्धिः, श्रोत्रे पक्षसी, चक्षुषी युक्ते, मनः सङ्ग्रहीता । तदयं प्राणोऽधितिष्ठति । तदुक्तमृषिणा । आतेन यातं मनसो जवीयसा । निमिषश्चिज्जवीयसेति जवीयसेति ॥
| verse_line1  = अथ देवरथः । तस्य वागुद्धिः, श्रोत्रे पक्षसी, चक्षुषी युक्ते, मनः सङ्ग्रहीता । तदयं प्राणोऽधितिष्ठति । तदुक्तमृषिणा । आतेन यातं मनसो जवीयसा । निमिषश्चिज्जवीयसेति जवीयसेति ॥
Line 1,557: Line 1,487:
}}
}}


{{AuthorNote| text = ॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमन्महैतरेयोपनिषद्भाष्ये द्वितीयारण्यके तृतीयोऽध्यायः ॥}}
{{Commentary
| verse_id = AIT_C02_S03_V34
| id      = AIT_C02_S03_V34_author-note
| name    = Bhashyam
| text     =
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमन्महैतरेयोपनिषद्भाष्ये द्वितीयारण्यके तृतीयोऽध्यायः ॥
}}


{{Commentary
{{Commentary
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/Aitareya/C2/S3"