Bhagavatatatparyanirnaya/C2/S1: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 4: | Line 4: | ||
| title = प्रथमोऽध्यायः | | title = प्रथमोऽध्यायः | ||
}} | }} | ||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BTN_C02_S01_V01 | | verse_id = BTN_C02_S01_V01 | ||
| Line 14: | Line 12: | ||
| verse_line2 = वरीयानेष ते प्रश्नः कृतो लोकहितं नृप । | | verse_line2 = वरीयानेष ते प्रश्नः कृतो लोकहितं नृप । | ||
| verse_line3 = आत्मवित्सम्मतः पुंसां श्रोतव्यादिषु यः परः ॥ १ ॥ | | verse_line3 = आत्मवित्सम्मतः पुंसां श्रोतव्यादिषु यः परः ॥ १ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 32: | Line 31: | ||
| verse_line1 = श्रोतव्यानीह राजेन्द्र नृणां सन्ति सहस्रशः । | | verse_line1 = श्रोतव्यानीह राजेन्द्र नृणां सन्ति सहस्रशः । | ||
| verse_line2 = अपश्यतामात्मतत्वं गृहेषु गृहमेधिनाम् ॥ २ ॥ | | verse_line2 = अपश्यतामात्मतत्वं गृहेषु गृहमेधिनाम् ॥ २ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 59: | Line 59: | ||
| verse_line1 = देहापत्यकलत्रादिष्वात्मदैन्येष्वसत्स्वपि । | | verse_line1 = देहापत्यकलत्रादिष्वात्मदैन्येष्वसत्स्वपि । | ||
| verse_line2 = तेषु प्रसक्तो निधनं पश्यन्नपि न पश्यति ॥ ४ ॥ | | verse_line2 = तेषु प्रसक्तो निधनं पश्यन्नपि न पश्यति ॥ ४ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 77: | Line 78: | ||
| verse_line1 = प्रायेण मुनयो राजन्निवृत्ता विधिनिषेधतः । | | verse_line1 = प्रायेण मुनयो राजन्निवृत्ता विधिनिषेधतः । | ||
| verse_line2 = नैर्गुण्यस्था रमन्ते स्म गुणानुकथने हरेः ॥ ७ ॥ | | verse_line2 = नैर्गुण्यस्था रमन्ते स्म गुणानुकथने हरेः ॥ ७ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 95: | Line 97: | ||
| verse_line1 = इदं भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् । | | verse_line1 = इदं भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् । | ||
| verse_line2 = अधीतवान् द्वापरादौ पितुर्द्वैपायनादहम् ॥ ८ ॥ | | verse_line2 = अधीतवान् द्वापरादौ पितुर्द्वैपायनादहम् ॥ ८ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 113: | Line 116: | ||
| verse_line1 = परिनिष्ठितोऽपि नैर्गुण्य उत्तमश्लोकलीलया । | | verse_line1 = परिनिष्ठितोऽपि नैर्गुण्य उत्तमश्लोकलीलया । | ||
| verse_line2 = गृहीतचेता राजर्षे आख्यानं यदधीतवान् ॥ ९ ॥ | | verse_line2 = गृहीतचेता राजर्षे आख्यानं यदधीतवान् ॥ ९ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 131: | Line 135: | ||
| verse_line1 = नियच्छेद्विषयेभ्योऽक्षान्मनसा बुद्धिसारथिः । | | verse_line1 = नियच्छेद्विषयेभ्योऽक्षान्मनसा बुद्धिसारथिः । | ||
| verse_line2 = मनः कर्मभिराक्षिप्तं शुभार्थे धारयेद्धिया ॥ १८ ॥ | | verse_line2 = मनः कर्मभिराक्षिप्तं शुभार्थे धारयेद्धिया ॥ १८ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 150: | Line 155: | ||
| verse_line2 = मनो निर्विषयं युंक्त्वा ततः किञ्चिन्न संस्मरेत् । | | verse_line2 = मनो निर्विषयं युंक्त्वा ततः किञ्चिन्न संस्मरेत् । | ||
| verse_line3 = पदं तत्परमं विष्णोर्मनो यत्र प्रसीदति ॥ १९ ॥ | | verse_line3 = पदं तत्परमं विष्णोर्मनो यत्र प्रसीदति ॥ १९ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 168: | Line 174: | ||
| verse_line1 = यस्यां सन्धार्यमाणायां योगिनो भक्तिलक्षणः । | | verse_line1 = यस्यां सन्धार्यमाणायां योगिनो भक्तिलक्षणः । | ||
| verse_line2 = आशु सम्पद्यते योग आश्रयं भद्रमीक्षतः ॥ २१ ॥ | | verse_line2 = आशु सम्पद्यते योग आश्रयं भद्रमीक्षतः ॥ २१ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 187: | Line 194: | ||
| verse_line2 = यथा सन्धार्यते ब्रह्मन् धारणा यत्र सम्मता । | | verse_line2 = यथा सन्धार्यते ब्रह्मन् धारणा यत्र सम्मता । | ||
| verse_line3 = यादृशी वा हरेदाशु पुरुषस्य मनोमलम् ॥ २२ ॥ | | verse_line3 = यादृशी वा हरेदाशु पुरुषस्य मनोमलम् ॥ २२ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 206: | Line 214: | ||
| verse_line2 = जितासनो जितश्वासो जितसङ्गो जितेन्द्रियः । | | verse_line2 = जितासनो जितश्वासो जितसङ्गो जितेन्द्रियः । | ||
| verse_line3 = स्थूले भगवतो रूपे मनः सन्धारयेद्धिया ॥ २३ ॥ | | verse_line3 = स्थूले भगवतो रूपे मनः सन्धारयेद्धिया ॥ २३ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 224: | Line 233: | ||
| verse_line1 = विशेषस्तस्य देहोऽयं स्थविष्ठश्च स्थवीयसाम् । | | verse_line1 = विशेषस्तस्य देहोऽयं स्थविष्ठश्च स्थवीयसाम् । | ||
| verse_line2 = यत्रेदं दृश्यते विश्वं भूतं भव्यं भवच्च यत् ॥ २४ ॥ | | verse_line2 = यत्रेदं दृश्यते विश्वं भूतं भव्यं भवच्च यत् ॥ २४ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 242: | Line 252: | ||
| verse_line1 = आण्डकोशे शरीरेऽस्मिन्सप्तावरणसंयुते । | | verse_line1 = आण्डकोशे शरीरेऽस्मिन्सप्तावरणसंयुते । | ||
| verse_line2 = वैराजः पुरुषो योऽसौ भगवान्धारणाश्रयः ॥ २५ ॥ | | verse_line2 = वैराजः पुरुषो योऽसौ भगवान्धारणाश्रयः ॥ २५ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 260: | Line 271: | ||
| verse_line1 = पातालमेतस्य हि पादमूलं पठन्ति पार्ष्णिप्रपदे रसातलम् । | | verse_line1 = पातालमेतस्य हि पादमूलं पठन्ति पार्ष्णिप्रपदे रसातलम् । | ||
| verse_line2 = महातलं विश्वसृजस्सुगुल्फौ तलातलं वै पुरुषस्य जङ्घे ॥२६॥ | | verse_line2 = महातलं विश्वसृजस्सुगुल्फौ तलातलं वै पुरुषस्य जङ्घे ॥२६॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 278: | Line 290: | ||
| verse_line1 = छन्दांस्यनन्तस्य गिरो गृणन्ति दंष्ट्राऽर्यमेन्दूडुगणा द्विजानि । | | verse_line1 = छन्दांस्यनन्तस्य गिरो गृणन्ति दंष्ट्राऽर्यमेन्दूडुगणा द्विजानि । | ||
| verse_line2 = हासो जनोन्मादकरी च माया दुरन्तसर्गो यदपाङ्गमोक्षः ॥३१॥ | | verse_line2 = हासो जनोन्मादकरी च माया दुरन्तसर्गो यदपाङ्गमोक्षः ॥३१॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||