Bhagavatatatparyanirnaya/C3/S12: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 4: | Line 4: | ||
| title = द्वादशोऽध्यायः | | title = द्वादशोऽध्यायः | ||
}} | }} | ||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BTN_C03_S12_V01 | | verse_id = BTN_C03_S12_V01 | ||
| Line 14: | Line 12: | ||
| verse_line2 = चरमस्तु विशेषाणामनेकांशायुतः सदा । | | verse_line2 = चरमस्तु विशेषाणामनेकांशायुतः सदा । | ||
| verse_line3 = परमाणुः स विज्ञेयो नृणामैक्यभ्रमो यतः ॥ १ ॥ | | verse_line3 = परमाणुः स विज्ञेयो नृणामैक्यभ्रमो यतः ॥ १ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 32: | Line 31: | ||
| verse_line1 = सत एव पदार्थस्य स्वरूपावस्थितस्य यत् । | | verse_line1 = सत एव पदार्थस्य स्वरूपावस्थितस्य यत् । | ||
| verse_line2 = कैवल्यं परममहानविशेषो निरन्तरः ॥ २ ॥ | | verse_line2 = कैवल्यं परममहानविशेषो निरन्तरः ॥ २ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 59: | Line 59: | ||
| verse_line1 = स कालः परमाणुर्वै यो भुङ्क्ते परमाणुताम् । | | verse_line1 = स कालः परमाणुर्वै यो भुङ्क्ते परमाणुताम् । | ||
| verse_line2 = सतोऽविशेषभुग् यस्तु स कालः परमो महान् ॥ ४ ॥ | | verse_line2 = सतोऽविशेषभुग् यस्तु स कालः परमो महान् ॥ ४ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 77: | Line 78: | ||
| verse_line1 = अणुर्द्वौ परमाणू स्यात् त्रसरेणुस्त्रयः स्मृतः । | | verse_line1 = अणुर्द्वौ परमाणू स्यात् त्रसरेणुस्त्रयः स्मृतः । | ||
| verse_line2 = जालार्करश्म्यवगतः खमेवानुपतन्नगात् ॥ ५ ॥ | | verse_line2 = जालार्करश्म्यवगतः खमेवानुपतन्नगात् ॥ ५ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 95: | Line 97: | ||
| verse_line1 = लघूनि वै समाम्नाता दश पञ्च च नाडिका । | | verse_line1 = लघूनि वै समाम्नाता दश पञ्च च नाडिका । | ||
| verse_line2 = ते द्वे मुहूर्तं प्रहरः षड् यामः सप्त वा नृणाम् ॥ ८ ॥ | | verse_line2 = ते द्वे मुहूर्तं प्रहरः षड् यामः सप्त वा नृणाम् ॥ ८ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 113: | Line 116: | ||
| verse_line1 = द्वादशार्धपलोन्मानं चतुर्भिश्चतुरङ्गुलैः । | | verse_line1 = द्वादशार्धपलोन्मानं चतुर्भिश्चतुरङ्गुलैः । | ||
| verse_line2 = स्वर्णमाषैः कृतच्छिद्रं यावत् प्रस्थजलं पिबेत् ॥ ९ ॥ | | verse_line2 = स्वर्णमाषैः कृतच्छिद्रं यावत् प्रस्थजलं पिबेत् ॥ ९ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 131: | Line 135: | ||
| verse_line1 = यामाश्चत्वारश्चत्वारो मर्त्यानामहनी उभे । | | verse_line1 = यामाश्चत्वारश्चत्वारो मर्त्यानामहनी उभे । | ||
| verse_line2 = पक्षः पञ्चदशाहानि शुक्लः कृष्णश्च मानद ॥ १० ॥ | | verse_line2 = पक्षः पञ्चदशाहानि शुक्लः कृष्णश्च मानद ॥ १० ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 158: | Line 163: | ||
| verse_line1 = संवत्सरः परिवत्सर इडावत्सर एव च । | | verse_line1 = संवत्सरः परिवत्सर इडावत्सर एव च । | ||
| verse_line2 = अनुवत्सरो वत्सरश्च विदुरेवं प्रभाष्यते ॥ १४ ॥ | | verse_line2 = अनुवत्सरो वत्सरश्च विदुरेवं प्रभाष्यते ॥ १४ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 178: | Line 184: | ||
| verse_line3 = कालाख्यया गुणमयीं क्रतुभिर्वितन्वं- | | verse_line3 = कालाख्यया गुणमयीं क्रतुभिर्वितन्वं- | ||
| verse_line4 = स्तस्मै बलिं हरत वत्सरपञ्चकाय ॥ १५ ॥ | | verse_line4 = स्तस्मै बलिं हरत वत्सरपञ्चकाय ॥ १५ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 196: | Line 203: | ||
| verse_line1 = निशावसान आरब्धो लोककल्पोऽनुवर्तते । | | verse_line1 = निशावसान आरब्धो लोककल्पोऽनुवर्तते । | ||
| verse_line2 = यावद् दिनं भगवतो मनून् भुञ्जंश्चतुर्दश ॥ २३ ॥ | | verse_line2 = यावद् दिनं भगवतो मनून् भुञ्जंश्चतुर्दश ॥ २३ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 215: | Line 223: | ||
| verse_line2 = मन्वन्तरेषु मनवस्तद्वंश्या ऋषयः सुराः । | | verse_line2 = मन्वन्तरेषु मनवस्तद्वंश्या ऋषयः सुराः । | ||
| verse_line3 = भवन्ति चैते युगपत् सुरेशाश्चानु ये च तान् ॥ २४ ॥ | | verse_line3 = भवन्ति चैते युगपत् सुरेशाश्चानु ये च तान् ॥ २४ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 233: | Line 242: | ||
| verse_line1 = तमोमात्रामुपादाय प्रतिसंरुद्धविक्रमः । | | verse_line1 = तमोमात्रामुपादाय प्रतिसंरुद्धविक्रमः । | ||
| verse_line2 = कालेनानुगतः शेष आस्ते तूष्णीं दिनात्यये ॥ २७ ॥ | | verse_line2 = कालेनानुगतः शेष आस्ते तूष्णीं दिनात्यये ॥ २७ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 251: | Line 261: | ||
| verse_line1 = एवंविधैरहोरात्रैः कालगत्योपलक्षितैः । | | verse_line1 = एवंविधैरहोरात्रैः कालगत्योपलक्षितैः । | ||
| verse_line2 = अपेक्षितमिवास्यापि परमायुर्वयःशतम् ॥ ३२ ॥ | | verse_line2 = अपेक्षितमिवास्यापि परमायुर्वयःशतम् ॥ ३२ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 269: | Line 280: | ||
| verse_line1 = कालोऽयं द्विपरार्धाख्यो निमेष उपचर्यते । | | verse_line1 = कालोऽयं द्विपरार्धाख्यो निमेष उपचर्यते । | ||
| verse_line2 = अव्याकृतस्यानन्तस्य ह्यनादेर्जगदात्मनः ॥ ३७ ॥ | | verse_line2 = अव्याकृतस्यानन्तस्य ह्यनादेर्जगदात्मनः ॥ ३७ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 287: | Line 299: | ||
| verse_line1 = कालोऽयं परमाण्वादिर्द्विपरार्धान्त ईरितः । | | verse_line1 = कालोऽयं परमाण्वादिर्द्विपरार्धान्त ईरितः । | ||
| verse_line2 = नैवेष्टे स प्रभुर्भूम्न ईश्वरो धाममानिनाम् ॥ ३८ ॥ | | verse_line2 = नैवेष्टे स प्रभुर्भूम्न ईश्वरो धाममानिनाम् ॥ ३८ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 314: | Line 327: | ||
| verse_line1 = दशोत्तराधिकैर्यत्र प्रविष्टः परमाणुवत् । | | verse_line1 = दशोत्तराधिकैर्यत्र प्रविष्टः परमाणुवत् । | ||
| verse_line2 = लक्ष्यतेऽन्तर्गताश्चान्ये कोटिशो ह्यण्डराशयः ॥ ४० ॥ | | verse_line2 = लक्ष्यतेऽन्तर्गताश्चान्ये कोटिशो ह्यण्डराशयः ॥ ४० ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 332: | Line 346: | ||
| verse_line1 = यमाहुरक्षरं ब्रह्म सर्वकारणकारणम् । | | verse_line1 = यमाहुरक्षरं ब्रह्म सर्वकारणकारणम् । | ||
| verse_line2 = विष्णोर्धाम परं साक्षात् पुरुषस्य महात्मनः ॥ ४१ ॥ | | verse_line2 = विष्णोर्धाम परं साक्षात् पुरुषस्य महात्मनः ॥ ४१ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||