Bhagavatatatparyanirnaya/C10/S5: Difference between revisions

Line 3:

| chapter_num = 10

| title = पञ्चमोऽध्यायः

}}

}}{{VerseBlock

{{VerseBlock

| verse_id = BTN_C10_S05_V18

| document_id = BTN

Line 18:

Line 17:

| id = BTN_C10_S05_V18_B1

| name = Bhashyam

~~| label = Bhashyam~~

| text =

पूतनाकंसनरकशिशुपालादिषु द्विधा ~~।जीवाः~~ सन्तस्त्वसन्तश्च तत्र बन्ध्वादिरूपिणः ~~॥विष्णोः~~ सन्त इति ज्ञेया असन्तः शत्रुरूपिणः ~~।शुभजीवप्रकाशेन~~ कदाचिच्छुभबुद्धयः ~~॥विपर्ययेऽन्यथा~~ च स्युः शुभास्तत्र हरिं ययुः ~~।असुराश्च~~ तमो घोरं यदि तत्रैव मध्यमाः । ~~।मध्यमां~~ गतिमेवापुरेकदेहगता अपि ॥ इति गारुडे ॥ १८ ॥

पूतनाकंसनरकशिशुपालादिषु द्विधा ।

जीवाः सन्तस्त्वसन्तश्च तत्र बन्ध्वादिरूपिणः ॥

विष्णोः सन्त इति ज्ञेया असन्तः शत्रुरूपिणः ।

शुभजीवप्रकाशेन कदाचिच्छुभबुद्धयः ॥

विपर्ययेऽन्यथा च स्युः शुभास्तत्र हरिं ययुः ।

असुराश्च तमो घोरं यदि तत्रैव मध्यमाः । ।

मध्यमां गतिमेवापुरेकदेहगता अपि ॥ इति गारुडे ॥ १८ ॥

}}

Line 53:

Line 57:

| id = BTN_C10_S05_V21_B1

| name = Bhashyam

~~| label = Bhashyam~~

| text =

अयमात्मा परमात्मा ~~॥यतः~~ परमात्मनो नैकविधमैक्यं, विपरीतज्ञानेन यतश्च संसृतिर्न निवर्तते । स एव न विपर्येति । पुत्रादिकं तु विपर्येति ॥ तस्मात्तस्मिन्नेव स्थितिं कृत्वा माऽनुशोच ॥'अहं ब्रह्मास्मि देवोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः ~~।जातोऽस्मि~~ वर्धे धनवान्म्रिय इत्यादिका सदा ~~॥देहादिषु~~ च देवेषु परे ब्रह्मणि चाभिदा ~~।मोहाद्यन्मायया~~ नित्यं दृश्यतेऽधममध्यमे ॥स ईशो न विपर्येति सर्वेशत्वात्कदाचन ~~।पुत्रादिकं~~ विपर्येति पित्रादिश्च यतो भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥'तल्लक्षणैर्विहीनः सन्ब्रह्मदेवोऽस्मि चेति तु ~~।असुराः~~ प्रतिपद्यन्ते जन्मादीन्मानुषा जनाः''॥ इति च ॥'परं ब्रह्मण एकस्य ब्रह्मास्मीति विचिन्तनम् ~~।परब्रह्मेति~~ रामादिलक्षणैरवधारयेत् ~~॥देवोऽस्मीति~~ च देवानां तच्च ज्ञेयं स्वलक्षणैः ~~।मर्त्यानां~~ मानुषोऽस्मीति प्रतिपत्तिर्विधीयते ~~॥अन्यथाप्रतिपत्त्या~~ तु तमो यान्ति विनिश्चयात् ~~।अन्यथा~~ प्रतिपद्यन्ते आसुरा नियतं जनाः ~~॥घोरं~~ तमश्च ते यान्ति तथा ज्ञानात्परं सुराः''॥ इति च ॥१९-२१॥

अयमात्मा परमात्मा ॥

यतः परमात्मनो नैकविधमैक्यं, विपरीतज्ञानेन यतश्च संसृतिर्न निवर्तते । स एव न विपर्येति । पुत्रादिकं तु विपर्येति ॥ तस्मात्तस्मिन्नेव स्थितिं कृत्वा माऽनुशोच ॥

'अहं ब्रह्मास्मि देवोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः ।

जातोऽस्मि वर्धे धनवान्म्रिय इत्यादिका सदा ॥

देहादिषु च देवेषु परे ब्रह्मणि चाभिदा ।

मोहाद्यन्मायया नित्यं दृश्यतेऽधममध्यमे ॥

स ईशो न विपर्येति सर्वेशत्वात्कदाचन ।

पुत्रादिकं विपर्येति पित्रादिश्च यतो भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥

'तल्लक्षणैर्विहीनः सन्ब्रह्मदेवोऽस्मि चेति तु ।

असुराः प्रतिपद्यन्ते जन्मादीन्मानुषा जनाः''॥ इति च ॥

'परं ब्रह्मण एकस्य ब्रह्मास्मीति विचिन्तनम् ।

परब्रह्मेति रामादिलक्षणैरवधारयेत् ॥

देवोऽस्मीति च देवानां तच्च ज्ञेयं स्वलक्षणैः ।

मर्त्यानां मानुषोऽस्मीति प्रतिपत्तिर्विधीयते ॥

अन्यथाप्रतिपत्त्या तु तमो यान्ति विनिश्चयात् ।

अन्यथा प्रतिपद्यन्ते आसुरा नियतं जनाः ॥

घोरं तमश्च ते यान्ति तथा ज्ञानात्परं सुराः''॥ इति च ॥१९-२१॥

}}

Line 72:

Line 91:

| id = BTN_C10_S05_V26_B1

| name = Bhashyam

~~| label = Bhashyam~~

| text =

देहिनामज्ञानप्रभवा यातनाः स्वपरेति भिदा हन्ति ।'देवोऽहं मानुषो वेति विशेषं तत्र चापि तु ~~।तथैव~~ परमात्मानं विशेषं ब्रह्मजीवयोः ~~॥सम्यग्भेदेन~~ यः पश्येत्स हन्त्यज्ञानसम्भवाः ~~।यातनाः~~ परमात्मानं तत्प्रसादाच्च गच्छति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥

देहिनामज्ञानप्रभवा यातनाः स्वपरेति भिदा हन्ति ।

'देवोऽहं मानुषो वेति विशेषं तत्र चापि तु ।

तथैव परमात्मानं विशेषं ब्रह्मजीवयोः ॥

सम्यग्भेदेन यः पश्येत्स हन्त्यज्ञानसम्भवाः ।

यातनाः परमात्मानं तत्प्रसादाच्च गच्छति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥

}}

Line 99:

Line 121:

| id = BTN_C10_S05_V27_B1

| name = Bhashyam

~~| label = Bhashyam~~

| text =

'भगवद्दर्शनाद्यस्य विरोधाद्दर्शनं पृथक् ~~।पृथग्दृष्टिः~~ स विज्ञेयो न तु सद्भेददर्शनः''॥ इति च भविष्यत्पुराणे ॥'स्वरूपभेदो हि परजीवयोर्जीवगो मिथः ~~।परस्परेण~~ वस्तूनां विशेषः शास्त्रदर्शितः ~~॥सद्भेदोऽयं~~ समुद्दिष्टस्त्वसद्भेदं च मे शृृणु ~~।स्वरूपाणां~~ गुणानां च विष्णोर्भेदः परस्परात् ~~॥सर्वस्याविष्णुतन्त्रत्वं~~ शत्रुमित्रादिभेदिता ~~।यच्चान्यच्छास्त्रविद्विष्टमसद्भेदः~~ स ईरितः ~~॥सद्भेददर्शनान्मोक्षस्त्वसद्भेदात्तमो~~ व्रजेत् ~~।सद्भेदादर्शनाच्चैव~~ तमो मोक्षस्तथेतरात्''॥ इति च ॥ २७ ॥

'भगवद्दर्शनाद्यस्य विरोधाद्दर्शनं पृथक् ।

पृथग्दृष्टिः स विज्ञेयो न तु सद्भेददर्शनः''॥ इति च भविष्यत्पुराणे ॥

'स्वरूपभेदो हि परजीवयोर्जीवगो मिथः ।

परस्परेण वस्तूनां विशेषः शास्त्रदर्शितः ॥

सद्भेदोऽयं समुद्दिष्टस्त्वसद्भेदं च मे शृृणु ।

स्वरूपाणां गुणानां च विष्णोर्भेदः परस्परात् ॥

सर्वस्याविष्णुतन्त्रत्वं शत्रुमित्रादिभेदिता ।

यच्चान्यच्छास्त्रविद्विष्टमसद्भेदः स ईरितः ॥

सद्भेददर्शनान्मोक्षस्त्वसद्भेदात्तमो व्रजेत् ।

सद्भेदादर्शनाच्चैव तमो मोक्षस्तथेतरात्''॥ इति च ॥ २७ ॥

}}

[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]

@@ Line 3: / Line 3: @@
 | chapter_num  = 10
 | title        = पञ्चमोऽध्यायः
-}}
+}}{{VerseBlock
-{{VerseBlock
 | verse_id      = BTN_C10_S05_V18
 | document_id   = BTN
@@ Line 18: / Line 17: @@
 | id       = BTN_C10_S05_V18_B1
 | name     = Bhashyam
-| label    = Bhashyam
 | text     =
-पूतनाकंसनरकशिशुपालादिषु द्विधा ।जीवाः सन्तस्त्वसन्तश्च तत्र बन्ध्वादिरूपिणः ॥विष्णोः सन्त इति ज्ञेया असन्तः शत्रुरूपिणः ।शुभजीवप्रकाशेन कदाचिच्छुभबुद्धयः ॥विपर्ययेऽन्यथा च स्युः शुभास्तत्र हरिं ययुः ।असुराश्च तमो घोरं यदि तत्रैव मध्यमाः । ।मध्यमां गतिमेवापुरेकदेहगता अपि ॥ इति गारुडे ॥ १८ ॥
+पूतनाकंसनरकशिशुपालादिषु द्विधा ।
+जीवाः सन्तस्त्वसन्तश्च तत्र बन्ध्वादिरूपिणः ॥
+विष्णोः सन्त इति ज्ञेया असन्तः शत्रुरूपिणः ।
+शुभजीवप्रकाशेन कदाचिच्छुभबुद्धयः ॥
+विपर्ययेऽन्यथा च स्युः शुभास्तत्र हरिं ययुः ।
+असुराश्च तमो घोरं यदि तत्रैव मध्यमाः । ।
+मध्यमां गतिमेवापुरेकदेहगता अपि ॥ इति गारुडे ॥ १८ ॥
 }}
@@ Line 53: / Line 57: @@
 | id       = BTN_C10_S05_V21_B1
 | name     = Bhashyam
-| label    = Bhashyam
 | text     =
-अयमात्मा परमात्मा ॥यतः परमात्मनो नैकविधमैक्यं, विपरीतज्ञानेन यतश्च संसृतिर्न निवर्तते । स एव न विपर्येति । पुत्रादिकं तु विपर्येति ॥ तस्मात्तस्मिन्नेव स्थितिं कृत्वा माऽनुशोच ॥'अहं ब्रह्मास्मि देवोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः ।जातोऽस्मि वर्धे धनवान्म्रिय इत्यादिका सदा ॥देहादिषु च देवेषु परे ब्रह्मणि चाभिदा ।मोहाद्यन्मायया नित्यं दृश्यतेऽधममध्यमे ॥स ईशो न विपर्येति सर्वेशत्वात्कदाचन ।पुत्रादिकं विपर्येति पित्रादिश्च यतो भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥'तल्लक्षणैर्विहीनः सन्ब्रह्मदेवोऽस्मि चेति तु ।असुराः प्रतिपद्यन्ते जन्मादीन्मानुषा जनाः''॥ इति च ॥'परं ब्रह्मण एकस्य ब्रह्मास्मीति विचिन्तनम् ।परब्रह्मेति रामादिलक्षणैरवधारयेत् ॥देवोऽस्मीति च देवानां तच्च ज्ञेयं स्वलक्षणैः ।मर्त्यानां मानुषोऽस्मीति प्रतिपत्तिर्विधीयते ॥अन्यथाप्रतिपत्त्या तु तमो यान्ति विनिश्चयात् ।अन्यथा प्रतिपद्यन्ते आसुरा नियतं जनाः ॥घोरं तमश्च ते यान्ति तथा ज्ञानात्परं सुराः''॥ इति च ॥१९-२१॥
+अयमात्मा परमात्मा ॥
+यतः परमात्मनो नैकविधमैक्यं, विपरीतज्ञानेन यतश्च संसृतिर्न निवर्तते । स एव न विपर्येति । पुत्रादिकं तु विपर्येति ॥ तस्मात्तस्मिन्नेव स्थितिं कृत्वा माऽनुशोच ॥
+'अहं ब्रह्मास्मि देवोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः ।
+जातोऽस्मि वर्धे धनवान्म्रिय इत्यादिका सदा ॥
+देहादिषु च देवेषु परे ब्रह्मणि चाभिदा ।
+मोहाद्यन्मायया नित्यं दृश्यतेऽधममध्यमे ॥
+स ईशो न विपर्येति सर्वेशत्वात्कदाचन ।
+पुत्रादिकं विपर्येति पित्रादिश्च यतो भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥
+'तल्लक्षणैर्विहीनः सन्ब्रह्मदेवोऽस्मि चेति तु ।
+असुराः प्रतिपद्यन्ते जन्मादीन्मानुषा जनाः''॥ इति च ॥
+'परं ब्रह्मण एकस्य ब्रह्मास्मीति विचिन्तनम् ।
+परब्रह्मेति रामादिलक्षणैरवधारयेत् ॥
+देवोऽस्मीति च देवानां तच्च ज्ञेयं स्वलक्षणैः ।
+मर्त्यानां मानुषोऽस्मीति प्रतिपत्तिर्विधीयते ॥
+अन्यथाप्रतिपत्त्या तु तमो यान्ति विनिश्चयात् ।
+अन्यथा प्रतिपद्यन्ते आसुरा नियतं जनाः ॥
+घोरं तमश्च ते यान्ति तथा ज्ञानात्परं सुराः''॥ इति च ॥१९-२१॥
 }}
@@ Line 72: / Line 91: @@
 | id       = BTN_C10_S05_V26_B1
 | name     = Bhashyam
-| label    = Bhashyam
 | text     =
-देहिनामज्ञानप्रभवा यातनाः स्वपरेति भिदा हन्ति ।'देवोऽहं मानुषो वेति विशेषं तत्र चापि तु ।तथैव परमात्मानं विशेषं ब्रह्मजीवयोः ॥सम्यग्भेदेन यः पश्येत्स हन्त्यज्ञानसम्भवाः ।यातनाः परमात्मानं तत्प्रसादाच्च गच्छति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥
+देहिनामज्ञानप्रभवा यातनाः स्वपरेति भिदा हन्ति ।
+'देवोऽहं मानुषो वेति विशेषं तत्र चापि तु ।
+तथैव परमात्मानं विशेषं ब्रह्मजीवयोः ॥
+सम्यग्भेदेन यः पश्येत्स हन्त्यज्ञानसम्भवाः ।
+यातनाः परमात्मानं तत्प्रसादाच्च गच्छति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥
 }}
@@ Line 99: / Line 121: @@
 | id       = BTN_C10_S05_V27_B1
 | name     = Bhashyam
-| label    = Bhashyam
 | text     =
-'भगवद्दर्शनाद्यस्य विरोधाद्दर्शनं पृथक् ।पृथग्दृष्टिः स विज्ञेयो न तु सद्भेददर्शनः''॥ इति च भविष्यत्पुराणे ॥'स्वरूपभेदो हि परजीवयोर्जीवगो मिथः ।परस्परेण वस्तूनां विशेषः शास्त्रदर्शितः ॥सद्भेदोऽयं समुद्दिष्टस्त्वसद्भेदं च मे शृृणु ।स्वरूपाणां गुणानां च विष्णोर्भेदः परस्परात् ॥सर्वस्याविष्णुतन्त्रत्वं शत्रुमित्रादिभेदिता ।यच्चान्यच्छास्त्रविद्विष्टमसद्भेदः स ईरितः ॥सद्भेददर्शनान्मोक्षस्त्वसद्भेदात्तमो व्रजेत् ।सद्भेदादर्शनाच्चैव तमो मोक्षस्तथेतरात्''॥ इति च ॥ २७ ॥
+'भगवद्दर्शनाद्यस्य विरोधाद्दर्शनं पृथक् ।
+पृथग्दृष्टिः स विज्ञेयो न तु सद्भेददर्शनः''॥ इति च भविष्यत्पुराणे ॥
+'स्वरूपभेदो हि परजीवयोर्जीवगो मिथः ।
+परस्परेण वस्तूनां विशेषः शास्त्रदर्शितः ॥
+सद्भेदोऽयं समुद्दिष्टस्त्वसद्भेदं च मे शृृणु ।
+स्वरूपाणां गुणानां च विष्णोर्भेदः परस्परात् ॥
+सर्वस्याविष्णुतन्त्रत्वं शत्रुमित्रादिभेदिता ।
+यच्चान्यच्छास्त्रविद्विष्टमसद्भेदः स ईरितः ॥
+सद्भेददर्शनान्मोक्षस्त्वसद्भेदात्तमो व्रजेत् ।
+सद्भेदादर्शनाच्चैव तमो मोक्षस्तथेतरात्''॥ इति च ॥ २७ ॥
 }}
 [[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]