Bhagavatatatparyanirnaya/C10/S14: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 3: Line 3:
| chapter_num  = 10
| chapter_num  = 10
| title        = चतुर्दशोऽध्यायः
| title        = चतुर्दशोऽध्यायः
}}
}}{{VerseBlock
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C10_S14_V34
| verse_id      = BTN_C10_S14_V34
| document_id  = BTN
| document_id  = BTN
Line 20: Line 19:
| id      = BTN_C10_S14_V34_B1
| id      = BTN_C10_S14_V34_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'दण्डोऽपि भगवच्चीर्णो ममैषोऽनुग्रहः स्मृतः ।इति भक्त्या चिन्तयतां शुभकारी भवत्यलम् ।तत्रापि कुर्वतां द्वेषं तमः प्राप्त्यै तथा भवेत्''॥ इति च ॥ ३४ ॥
'दण्डोऽपि भगवच्चीर्णो ममैषोऽनुग्रहः स्मृतः
इति भक्त्या चिन्तयतां शुभकारी भवत्यलम्
तत्रापि कुर्वतां द्वेषं तमः प्राप्त्यै तथा भवेत्''॥ इति च ॥ ३४ ॥
}}
}}


Line 41: Line 41:
| id      = BTN_C10_S14_V37_B1
| id      = BTN_C10_S14_V37_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'अपुनर्भवमात्रात्तु हरिसामीप्यमुत्तमम् ।तत्रापि स्पर्शयोग्यत्वं यथा वेदविदो विदुः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥
'अपुनर्भवमात्रात्तु हरिसामीप्यमुत्तमम्
तत्रापि स्पर्शयोग्यत्वं यथा वेदविदो विदुः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥
}}
}}


Line 60: Line 60:
| id      = BTN_C10_S14_V39_B1
| id      = BTN_C10_S14_V39_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
भूताय सर्वदा विद्यमानाय ॥ ३९ ॥
भूताय सर्वदा विद्यमानाय ॥ ३९ ॥
Line 79: Line 78:
| id      = BTN_C10_S14_V40_B1
| id      = BTN_C10_S14_V40_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
अप्राकृताय ॥ ४० ॥
अप्राकृताय ॥ ४० ॥
Line 98: Line 96:
| id      = BTN_C10_S14_V41_B1
| id      = BTN_C10_S14_V41_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
कालनाभाय कालाश्रयाय ।'विश्वस्य तदधीनत्वाद्विश्वं विष्णुरुदीर्यते ।मूलहेतुत्वतो हेतुः कर्ता प्रातिस्विकं कृतेः''॥ इत्याग्नेये ॥ ४१ ॥
कालनाभाय कालाश्रयाय ।
'विश्वस्य तदधीनत्वाद्विश्वं विष्णुरुदीर्यते
मूलहेतुत्वतो हेतुः कर्ता प्रातिस्विकं कृतेः''॥ इत्याग्नेये ॥ ४१ ॥
}}
}}


Line 117: Line 116:
| id      = BTN_C10_S14_V46_B1
| id      = BTN_C10_S14_V46_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
गुणप्रदीपाय गुणज्ञापकाय । गुणात्मस्थोदयाय गुणात्मिका प्रकृतिः तस्यां स्थित उदयस्वरूपो हरिः ॥ ४६ ॥
गुणप्रदीपाय गुणज्ञापकाय । गुणात्मस्थोदयाय गुणात्मिका प्रकृतिः तस्यां स्थित उदयस्वरूपो हरिः ॥ ४६ ॥
Line 136: Line 134:
| id      = BTN_C10_S14_V48_B1
| id      = BTN_C10_S14_V48_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
अविश्वाय जीवेभ्योऽन्यस्मै ।'शरीरेषु प्रविष्टत्वाद्विश्वो जीव उदीर्यते ।जीवस्य तदधीनत्वाद्विश्वो विष्णुरिति स्मृतः ।तस्योत्पत्त्यादिहेतुत्वाद्विश्वहेतुश्च कीर्त्यते''॥ इति मात्स्ये ॥ ४८ ॥
अविश्वाय जीवेभ्योऽन्यस्मै ।
'शरीरेषु प्रविष्टत्वाद्विश्वो जीव उदीर्यते
जीवस्य तदधीनत्वाद्विश्वो विष्णुरिति स्मृतः
तस्योत्पत्त्यादिहेतुत्वाद्विश्वहेतुश्च कीर्त्यते''॥ इति मात्स्ये ॥ ४८ ॥
}}
}}


Line 157: Line 157:
| id      = BTN_C10_S14_V49_B1
| id      = BTN_C10_S14_V49_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'हरेः स्वरूपशक्तिर्या कालशक्तिरुदीर्यते ।सदा सर्वगुणात्मत्वाद्दुर्गा वाप्यवरा ततः ॥सर्वसंहारकारित्वाद्वायुः सर्वस्य जीवनात् ।कालाभिमानिनावेतौ दुर्गा वायुश्च कीर्तितातौ''॥ इति प्रकाशंहितायाम् ॥ ४९ ॥
'हरेः स्वरूपशक्तिर्या कालशक्तिरुदीर्यते
सदा सर्वगुणात्मत्वाद्दुर्गा वाप्यवरा ततः
सर्वसंहारकारित्वाद्वायुः सर्वस्य जीवनात्
कालाभिमानिनावेतौ दुर्गा वायुश्च कीर्तितातौ''॥ इति प्रकाशंहितायाम् ॥ ४९ ॥
}}
}}


Line 178: Line 180:
| id      = BTN_C10_S14_V50_B1
| id      = BTN_C10_S14_V50_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'अन्तःप्रियं बहिश्चेति द्विधा प्रियमुदाहृतम् ।अन्तःप्रिया हरेः सन्तः सर्वं चापि बहिः प्रियम् ॥असन्तश्चापि संहार ईषदन्तःप्रिया इव ।तदपेक्षया तथा सन्तो विशेषान्तःप्रिया स्थिता''॥ इति षाड्गुण्ये ।'सुखान्तं प्राप्नुयुर्यस्माद्देवाः शान्ता उदाहृताः ।अशान्ता मानुषाः प्रोक्ता विमूढा आसुरा मताः ॥"इति प्रकाशसंहितायाम् ।कर्मपरीप्सया कर्मप्रवर्तनार्थम् । सर्वशरीरेषु स्थातुः । ईहतः प्राणस्य सकाशात् । प्राणसकाशाद्धि कर्म प्रवर्तनमिच्छति भगवान् ।'वायोः सकाशाज्जगतः प्रवृत्तिं कारयत्यजः ।प्राणप्राणमतः प्राहुर्विष्णुं वायोरपि प्रभुम्''॥ इति च ॥ ५० ॥
'अन्तःप्रियं बहिश्चेति द्विधा प्रियमुदाहृतम्
अन्तःप्रिया हरेः सन्तः सर्वं चापि बहिः प्रियम्
असन्तश्चापि संहार ईषदन्तःप्रिया इव
तदपेक्षया तथा सन्तो विशेषान्तःप्रिया स्थिता''॥ इति षाड्गुण्ये ।
'सुखान्तं प्राप्नुयुर्यस्माद्देवाः शान्ता उदाहृताः
अशान्ता मानुषाः प्रोक्ता विमूढा आसुरा मताः ॥"इति प्रकाशसंहितायाम्
कर्मपरीप्सया कर्मप्रवर्तनार्थम् । सर्वशरीरेषु स्थातुः । ईहतः प्राणस्य सकाशात् । प्राणसकाशाद्धि कर्म प्रवर्तनमिच्छति भगवान् ।
'वायोः सकाशाज्जगतः प्रवृत्तिं कारयत्यजः
प्राणप्राणमतः प्राहुर्विष्णुं वायोरपि प्रभुम्''॥ इति च ॥ ५० ॥
}}
}}


Line 205: Line 214:
| id      = BTN_C10_S14_V57_B1
| id      = BTN_C10_S14_V57_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
धातुर्गुणविसर्जनम् । हिरण्यगर्भसकाशाद्गुणभूता सृष्टिरस्य जगतः । प्राधान्येन विष्णोरेव ।'विष्णुः प्रधानतः स्रष्टा गुणस्रष्टा चतुर्मुखः''। इति नारदीये ॥५७॥
धातुर्गुणविसर्जनम् । हिरण्यगर्भसकाशाद्गुणभूता सृष्टिरस्य जगतः । प्राधान्येन विष्णोरेव ।
'विष्णुः प्रधानतः स्रष्टा गुणस्रष्टा चतुर्मुखः''। इति नारदीये ॥५७॥
}}
}}




[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]