Brahmasutra/C1/S2: Difference between revisions

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V01

| id      = BS_C01_S02_V01_B1

| text    =

‘स यश्चायमशरीरः प्रज्ञात्मा’इत्यादिना सर्वत्रोच्यमानो नारायण एव ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V01

| id      = BS_C01_S02_V01_B2

| text    =

‘तदेव ब्रह्म परमं कवीनाम्’

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V01

| id      = BS_C01_S02_V01_B5

| text    =

इति तस्मिन्नेव प्रसिद्धब्रह्मशब्दोपदेशात् ॥ 01 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V02

| id      = BS_C01_S02_V02_B1

| text    =

‘स योऽतोऽश्रुतः’ इत्यादि ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V02

| id      = BS_C01_S02_V02_B2

| text    =

स हि ‘न ते विष्णो जायमानः’ इत्यादिनाऽश्रुतत्वादिगुणकः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V02

| id      = BS_C01_S02_V02_B3

| text    =

‘स सविता स वायुः स इन्द्रः, सोऽश्रुतः सोऽदृष्टो यो हरिर्यः परमो यो विष्णुर्योऽनन्तः’ इत्यादि चतुर्वेदशिखायाम् ॥02॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V03

| id      = BS_C01_S02_V03_summary

| text    =

न चादित्यशब्दाच्चक्षुर्मयत्वादेश्च जीव इति वाच्यम् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V03

| id      = BS_C01_S02_V03_B1

| text    =

एकस्य सर्वशरीरस्थत्वानुपपत्तेरेव ॥ 03 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V04

| id      = BS_C01_S02_V04_B1

| text    =

‘आत्मानां परस्मैशंसति’ इत्यादि ॥04॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V05

| id      = BS_C01_S02_V05_B1

| text    =

‘एतमेव ब्रह्मेत्याचक्षते’ इति । न हि जीवमेव ब्रह्मेत्याचक्षते ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V05

| id      = BS_C01_S02_V05_B2

| text    =

‘एष उ एव ब्रह्मैष उ एवात्मैष उ एव सवितैष उ एवेन्द्र एष उ एव हरिर्हरति परः परानन्दः’ इति चेन्द्रद्युम्नशाखायाम् ॥ 05 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V06

| id      = BS_C01_S02_V06_B1

| text    =

‘अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः’

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V06

| id      = BS_C01_S02_V06_B2

| text    =

‘गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा’ इत्यादि ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V06

| id      = BS_C01_S02_V06_B3

| text    =

न चा प्रामाणिकं कल्प्यम् ॥ 06 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V07

| id      = BS_C01_S02_V07_B1

| text    =

सर्वेषु भूतेष्वित्यल्पौकस्त्वाच्चक्षुर्मयत्वादिना जीवव्यपदेशाच्च नेति चेन्न । अर्भकौकस्त्वेन चक्षुर्मयत्वादिरूपेण च तस्यैव विष्णोर्निचाय्यत्वात् । सर्वगतत्वेऽप्यल्पौकस्त्वं च युज्यते व्योमवत् ।‘सर्वेन्द्रियमयो विष्णुः सर्वप्राणिषु च स्थितः ।सर्वनामाभिधेयश्च सर्ववेदोदितश्च सः’ इति स्कान्दे ॥ 07 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V08

| id      = BS_C01_S02_V08_author-note

| text    =

॥ इति सर्वगतत्वाधिकरणम् ॥ 01 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V08

| id      = BS_C01_S02_V08_B1

| text    =

‘जीवपरयोरेकशरीरस्थत्वे समानभोगप्राप्तिरिति चेन्न ।सामर्थ्य वैशेष्यात् ।उक्तं च गारुडे

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V08

| id      = BS_C01_S02_V08_B2

| text    =

‘सर्वज्ञाल्पज्ञताभेदात् सर्वशक्त्यल्पशक्तितः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V09

| id      = BS_C01_S02_V09_summary

| text    =

‘जन्माद्यस्य यतः’ इत्युक्तम् । तत्रात्तृत्वं,

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V09

| id      = BS_C01_S02_V09_B1

| text    =

न हि चराचरस्य सर्वस्यात्तृत्वमदितेः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V09

| id      = BS_C01_S02_V09_B2

| text    =

‘स्रष्टा पाता तथैवात्ता निखिलस्यैक एव तु । वासुदेवः परः पुंसामितरेऽल्पस्य वा न वा’ इति स्कान्दे ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V09

| id      = BS_C01_S02_V09_B4

| text    =

‘एकः पुरस्ताद्य इदं बभूव यतो बभूव भुवनस्य गोपाः ।यमप्येति भुवनं साम्पराये स नो हरिर्घृतमिहायुषेऽत्तु देवः’ इति श्रुतिः ॥ 09 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V10

| id      = BS_C01_S02_V10_author-note

| text    =

॥ इति अत्तृत्वाधिकरणम् ॥ 02 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V10

| id      = BS_C01_S02_V10_B1

| text    =

अप्संवत्सरसृष्ट्यादिना तत्प्रकरणाच्च ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V10

| id      = BS_C01_S02_V10_B2

| text    =

‘नेहासीत् किञ्चनाप्यादौ मृत्युरासीद्धरिस्तदा ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V10

| id      = BS_C01_S02_V10_B4

| text    =

शयानस्तासु भगवान्निर्ममेऽण्डं महत्तरम् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V10

| id      = BS_C01_S02_V10_B6

| text    =

तमत्तुं व्याददादास्यं तदाऽसौ विरुराव ह ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V10

| id      = BS_C01_S02_V10_B8

| text    =

सोऽसृजद्भुवनं सर्वमद्यार्थ्यं हरये विभुःइति ब्रह्मवैवर्ते ॥ 10 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V11

| id      = BS_C01_S02_V11_summary

| text    =

सर्वात्रैकः परः उक्तः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V11

| id      = BS_C01_S02_V11_B1

| text    =

गुहां प्रविष्टौ पिबन्तौ विष्णुरूपे एव ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V11

| id      = BS_C01_S02_V11_B2

| text    =

‘घर्मा समन्ता त्रिवृतं व्यापतुस्तयोर्जुष्टिं मातरिश्वा जगाम’ इत्यादिना तद्दर्शनात् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V11

| id      = BS_C01_S02_V11_B3

| text    =

‘आत्माऽन्तरात्मेति हरिरेक एव द्विधा स्थितः ।निविष्टो हृदयेनित्यं रसं पिबति कर्मजम्इति बृहत्संहितायाम् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V11

| id      = BS_C01_S02_V11_B5

| text    =

‘शुभं पिबत्यसौ नित्यं नाशुभं स हरिः पिबेत् ।पूर्णानन्दमयस्यास्य चेष्टा न ज्ञायते क्वचित्’इति पाद्मे ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V11

| id      = BS_C01_S02_V11_B7

| text    =

‘यो वेद निहितं गुहायाम्’ इत्यादिना प्रसिद्धं हिशब्देन दर्शयति ॥ 11 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V12

| id      = BS_C01_S02_V12_author-note

| text    =

॥ इति गुहाधिकरणम् ॥ 03 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V12

| id      = BS_C01_S02_V12_B1

| text    =

‘यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म तत्परम्’ इति ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V12

| id      = BS_C01_S02_V12_B2

| text    =

‘पृथग् वक्तुं गुणास्तस्य न शक्यन्तेऽमितत्वतः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V12

| id      = BS_C01_S02_V12_B4

| text    =

एतस्माद्ब्रह्मशब्दोऽयं विष्णोरेव विशेषणम् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V12

| id      = BS_C01_S02_V12_B6

| text    =

न च जीवे समन्वयोऽभिधीयते ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V12

| id      = BS_C01_S02_V12_B7

| text    =

‘सत्य आत्मा सत्यो जीवः सत्यं भिदा सत्यं भिदा सत्यं भिदा मैवारुवण्यो मैवारुवण्यो मैवारुवण्यः’ इति भाल्लवेयश्रुतिः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V12

| id      = BS_C01_S02_V12_B8

| text    =

‘आत्मा हि परमः स्वतन्त्रोऽधिगुणो ऽऽल्पशक्तिरस्वातन्त्रोऽवरः’ इति च भाल्लवेयश्रुतिः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V12

| id      = BS_C01_S02_V12_B10

| text    =

‘यथेश्वरस्य जीवस्य भेदः सत्यो विनिश्चयात् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V12

| id      = BS_C01_S02_V12_B12

| text    =

‘यथेश्वरश्च जीवश्च सत्यभेदौ परस्परम् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V12

| id      = BS_C01_S02_V12_B14

| text    =

इत्यदेर्नासत्यो भेदः ॥ 12 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V13

| id      = BS_C01_S02_V13_summary

| text    =

आदित्ये विष्णुरित्युक्तम् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V13

| id      = BS_C01_S02_V13_B1

| text    =

चक्षुरन्तस्थो विष्णुरेव।‘त्रिपादस्यामृतं दिवि’इत्यादिना तस्यैवामृतत्वाद्युपपत्तेः।ब्रह्मशब्दाद्युपपत्तेश्च ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V13

| id      = BS_C01_S02_V13_B2

| text    =

‘सोऽहमस्मि’ इत्यादि त्वन्तर्याम्यपेक्षया ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V13

| id      = BS_C01_S02_V13_B3

| text    =

‘अन्तर्यामिणमीशेशमपेक्ष्याहं त्वमित्यपि ।सर्वे शब्दाः प्रयुज्यन्ते सति भेदेऽपि वस्तुषु’ इति महाकौर्मे ॥ 13 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V14

| id      = BS_C01_S02_V14_B1

| text    =

‘तद्यदस्मिन् सर्पिर्वोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति’ इत्यादिस्थानशक्तिः वामनिर्भामनिरित्याद्यात्मशक्तिश्चोच्यते ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V14

| id      = BS_C01_S02_V14_B2

| text    =

तस्य ह्येत्यल्लिङ्गम् ।‘स ईशः सोऽसपत्नः स हरिः स परः स परोवरीयान् यदिदं चक्षुषि सर्पिर्वोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति स वामनः स भामनः स आनन्दः सोऽच्युतः’ इति चतुर्वेदशिखायाम् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V14

| id      = BS_C01_S02_V14_B3

| text    =

‘यत्स्थानत्वादिदं चक्षुरसङ्गं सर्ववस्तुभिः । स वामनः परोऽस्माकं गतिरित्येव चिन्तयेत्’ इति वामने ॥ 14 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V15

| id      = BS_C01_S02_V15_B1

| text    =

‘प्राणो ब्रह्म कं ब्रह्म खं ब्रह्म’ इति,‘विज्ञानमानन्दं ब्रह्म’

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V15

| id      = BS_C01_S02_V15_B4

| text    =

‘लक्षणं परमानन्दो विष्णोरेव न संशयः ।अव्यक्तादितृणान्तास्तु विप्लुडानन्दभागिनः’ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V15

| id      = BS_C01_S02_V15_B6

| text    =

न च मुख्ये सत्यमुख्यं युज्यते ॥ 15 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V16

| id      = BS_C01_S02_V16_B1

| text    =

‘स एनान् ब्रह्म गमयति’ इति । न ह्यन्यविद्यया अन्यगतिर्युक्ता ॥16॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V17

| id      = BS_C01_S02_V17_author-note

| text    =

॥ इत्यन्तराधिकरणम् ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V17

| id      = BS_C01_S02_V17_B1

| text    =

जीवस्य जीवान्तरनियामकत्वेऽनवस्थितेः, साम्यादसम्भवाच्च न जीवः । नियमप्रमाणाभावात् । अनीश्वरापेक्षत्वाच्च ॥ 17 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V18

| id      = BS_C01_S02_V18_summary

| text    =

‘यः पृथिव्यां तिष्ठन् पृथिव्या अन्तरो यं पृथिवी न वेद यस्य पृथिवी शरीरं यः पृथिवीमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’ इत्याद्यन्तर्याम्युच्यते ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V18

| id      = BS_C01_S02_V18_B1

| text    =

‘यं पृथिवी न वेद’ ‘यः पृथिव्या अन्तरः’, इत्यादिना अधिदैवादिषु तद्धर्मव्यपदेशाद्विष्णुरेवान्तर्यामी ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V18

| id      = BS_C01_S02_V18_B2

| text    =

स हि ‘न ते विष्णो चायमानो न जातः’

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V19

| id      = BS_C01_S02_V19_B1

| text    =

त्रिगुणत्वादिप्रधानधर्मानुक्तेर्न स्मृत्युक्तं प्रधानमन्तर्यामि ॥19॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V20

| id      = BS_C01_S02_V20_author-note

| text    =

॥ इत्यन्तर्याम्यधिकरणम् ॥ 05 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V20

| id      = BS_C01_S02_V20_B1

| text    =

‘य आत्मनि तिष्ठन्नात्मनोऽन्तरो यमात्मा न वेद यस्यात्मा

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V20

| id      = BS_C01_S02_V20_B2

| text    =

शरीरं य आत्मानमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V20

| id      = BS_C01_S02_V20_B3

| text    =

‘यो विज्ञाने तिष्ठन् विज्ञानादन्तरो यं विज्ञानं न वेद यस्य विज्ञानं शरीरं’

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V20

| id      = BS_C01_S02_V20_B5

| text    =

इत्युभयेऽपि हि शाखिनो भेदेनैनं जीवमधीयते ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V20

| id      = BS_C01_S02_V20_B6

| text    =

‘शीर्यते नित्यमेवास्माद्विष्णोस्तु जगदीदृशम् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V21

| id      = BS_C01_S02_V21_summary

| text    =

अदृश्यत्वादिगुणा विष्णोरुक्ताः । तत्र –

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V21

| id      = BS_C01_S02_V21_B1

| text    =

पृथिव्यादि दृष्टान्तमुक्त्वा‘अक्षरात् सम्भवतीह विश्वम्’ इत्यतः परं तत्परतः पराभिधानात्,‘कूटस्थोऽक्षर उच्यते’ इति स्मृतेश्च प्रकृतेः प्राप्तिः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V21

| id      = BS_C01_S02_V21_B2

| text    =

ब्रह्मशब्दात् तत्परतः पराभिध्यानादेव च हिरण्यगर्भस्य ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V21

| id      = BS_C01_S02_V21_B3

| text    =

‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति’ ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V21

| id      = BS_C01_S02_V21_B4

| text    =

‘तत्कर्म हरितोषं यत् सा विद्या तन्मतिर्यया’

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V21

| id      = BS_C01_S02_V21_B5

| text    =

‘अथ द्वे वाव विद्ये वेदितव्ये परा चैवापरा च’। तत्र यो वेदा यान्यङ्गानि यान्युपाङ्गानि यानि प्रत्यङ्गानि साऽपरा ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V22

| id      = BS_C01_S02_V22_B1

| text    =

‘यः सर्वज्ञः सर्वविद्यस्य ज्ञानमयं तप’ इति विशेषणान्न प्रकृतिः ।’ तस्मातेतत्ब्रह्म नाम रूपमन्नं च जायते’ इति भेदव्यपदेशान्न विरिञ्चः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V22

| id      = BS_C01_S02_V22_B2

| text    =

‘अपरं त्वक्षरं या सा प्रकृतिर्जडरूपिका । श्रीः परा प्रकृतिः प्रोक्ता चेतना विष्णुसंश्रया ॥तामक्षरं परं प्राहुः परतः परमक्षरम् । हरिमैवाखिलगुणमक्षरत्रयमीरितम्’॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V22

| id      = BS_C01_S02_V22_B6

| text    =

इति स्कान्दे त्र्यक्षराभिधानात्’ अक्षरात् परतः परः’ इत्यपि विशेषणमेव ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V22

| id      = BS_C01_S02_V22_B7

| text    =

‘जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः’

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V23

| id      = BS_C01_S02_V23_author-note

| text    =

॥ इति अदृश्यत्वाधिकरणम् ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V23

| id      = BS_C01_S02_V23_B1

| text    =

‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम्’ इति

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V23

| id      = BS_C01_S02_V23_B2

| text    =

“एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः । स मुनिर्भूत्वासमचिन्तयत् । तत एते व्यजायन्त विश्वो हिरण्यगर्भोऽग्निर्यमो वरुणरुद्रेन्द्राः” इति ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V23

| id      = BS_C01_S02_V23_B3

| text    =

तस्य हैतस्य परमस्य नारायणस्य चत्वारि रूपाणि शुक्लं रक्तं रौक्मं कृष्णमिति । स एतान्येतेभ्योऽभ्यचीक्लृपत् । विमिश्राणि व्यमिश्रयत् । अत एतादृगेतद्रूपमिति तस्यैव हि रूपाण्यभिधीयन्ते ॥ 32 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V24

| id      = BS_C01_S02_V24_summary

| text    =

अदृश्यत्वादिगुणेषु सर्वगतत्वं

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V24

| id      = BS_C01_S02_V24_B1

| text    =

अग्नाविष्ण्वोः साधारणस्य वैश्वानरशब्दस्य विष्णावेव प्रसिद्धात्म शब्देन विशेषणाद्वैश्वानरो विष्णुरेव ॥ 24 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V25

| id      = BS_C01_S02_V25_B1

| text    =

‘अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः’

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V25

| id      = BS_C01_S02_V25_B2

| text    =

इति स्मर्यमाणमत्रापि स एवोच्यत इत्यस्यानुमापकम् । समाख्यानात् । इतिशब्दः समाख्याप्रदर्शकः ॥ 25 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B1

| text    =

‘अयमग्निर्वैश्वानरः’‘वैश्वानरमृत आजातमग्निम्’ इत्यादिशब्दः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B2

| text    =

‘वैश्वानरे तद्दुतं भवति’ ‘हृदयं गार्हपत्यो मनोऽन्वाहार्यपचन आस्यमाहवनीयः’ इत्याद्यग्निलिङ्गमादिशब्दोक्तम्।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B3

| text    =

‘येनेदमन्नं पच्यते’’तद्यद्भक्तं प्रथममागच्छेत्तद्धोमीयम्’ इत्यादिना पाचकत्वेनान्तः प्रतिष्ठानं च प्रतीयते । तस्मान्न विष्णुरिति चेन्न ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B5

| text    =

‘अथ हेममात्मानमणोरणीयांसं परतः परं विश्वं हरिमुपासीतेति ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B6

| text    =

‘स य एतमेवमात्मानं विश्वं हरिमारादरमुपास्ते तस्य सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेषु देवेषु सर्वषुवेदेषु कामचारो भवति’

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B7

| text    =

इति तत्तन्नामलिङ्गादिना तस्यैव दृष्ट्युपदेशान्महोपनिषदि ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B8

| text    =

अनात्तत्वादनात्मान ऊनत्वाद्गुणराशितः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B10

| text    =

इत्यादिना ‘को न आत्मा किं ब्रह्म’ इत्यारम्भाच्च अन्येषामसम्भवाद्विष्णुरेव वैश्वानरः ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B11

| text    =

‘चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत’

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B13

| text    =

इत्यादिनैनं वैश्वानरमधीयते । चशब्देन सकलवेदतन्त्रपुराणादिषु विष्णुपरत्वं पुरुषसूक्तस्य दर्शयति ।तथा च ब्राह्मे –

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B14

| text    =

‘यथैव पौरुषं सूक्तं नित्यं विष्णुपरायणम् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B16

| text    =

चतुर्वेदशिखायां च –

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B17

| text    =

‘सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्’ इति ।‘एष ह्येवाचिन्त्यः परः परमो हरिरादिरनादिरनन्तोऽनन्तशीर्षोऽनन्ताक्षोऽनन्तबाहुरनन्त गुणोऽनन्तरूपः’ इति बृहत्संहितायां च

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B18

| text    =

‘यथा हि पौरुषं सूक्तं विष्णोरेवाभिधायकम् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V26

| id      = BS_C01_S02_V26_B20

| text    =

‘यस्माद्यज्जायते चाङ्गाल्लोकवेदादिकं हरेः ।तन्नामवाच्यमङ्गं तद्यथा ब्रह्मादिकं मुखम्’॥इति नारदीयवचनान्नाभेदोक्तिविरोधः ॥ 26 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V27

| id      = BS_C01_S02_V27_B1

| text    =

अग्निवैश्वानरादिशब्दस्तेजसि भूते अग्निदेवतायां च प्रसिद्धोऽप्यतः पूर्वोक्तहेतुत एवात्र न सा तच्चाभिधीयते ॥ 27 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V28

| id      = BS_C01_S02_V28_B1

| text    =

नाग्न्यादयः शब्दा अग्न्यादिवाचकास्तथापि साक्षादेवानन्ययोगेन ब्रह्मवाचकैश्यब्दैः व्यवहारार्थमनभिज्ञानाच्चान्यत्र व्यवहारन्तीत्यभ्युपगमेऽविरोधं जैमिनिर्वक्ति ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V28

| id      = BS_C01_S02_V28_B2

| text    =

‘व्यासचित्तस्थिताकाशादवच्छिन्नानि कानिचित् ।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V28

| id      = BS_C01_S02_V28_B4

| text    =

इति स्कान्दवचनान्न मतानां परस्परविरोधः ॥ 28 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V29

| id      = BS_C01_S02_V29_B1

| text    =

तत्र तत्र प्रसिद्धावप्यग्न्यादिषु ब्रह्मणोऽभिव्यक्तेरग्न्यादिसूक्तनियम इत्याश्मरथ्यः ॥ 29 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V30

| id      = BS_C01_S02_V30_B1

| text    =

तत्र तत्रोक्तस्य विष्णोरग्न्यादिष्वनुस्मर्यमाणत्वात् तन्नियमः इति बादरिः ॥ 30 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V31

| id      = BS_C01_S02_V31_B1

| text    =

साक्षादप्यविरोधं वदन् जैमिनिः सूक्तादिनियममग्न्यादि सम्प्राप्त्या मन्यते।

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V31

| id      = BS_C01_S02_V31_B2

| text    =

‘तं यथा यथोपासते तदेव भवति’ इति दर्शयति ॥ 31 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V32

| id      = BS_C01_S02_V32_author-note

| text    =

॥ इति वैश्वानराधिकरणम् ॥ 07 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V32

| id      = BS_C01_S02_V32_author-note

| text    =

॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमद्ब्रह्मसूत्रभाष्ये प्रथमाध्यायस्य द्वितीयः पादः ॥ 01-02 ॥

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V32

| id      = BS_C01_S02_V32_B1

| text    =

न ह्यन्योपासकोऽन्यं प्राप्नुत इति युज्यत इत्यत आह –

}}

| verse_id = BS_C01_S02_V32

| id      = BS_C01_S02_V32_B1

| text    =

एनं विष्णुमस्मिन्नग्न्यादावामनन्ति । ‘योऽग्नौ तिष्ठन्’‘य एष एतस्मिन्नग्नौ तेजोमयोऽमृतमयः पुरुषः’ इत्यादिना ॥ 32 ॥