Chandogya: Difference between revisions

Line 9:

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V01

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ओमित्येतदक्षरमुद्गीथमुपासीत । ओमिति ह्युद्गायति तस्योपव्याख्यानम् ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V01

| id = CHU_C01_V01_B1

| text =

अत्युद्रिक्तविदोषसत्सुखमहाज्ञानैकतानप्रभा

सर्वप्राभवशक्तिभोगबलसत्सारात्मदिव्याकृतिम् ।

Line 70:

Line 71:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V02

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एषां भूतानां पृथिवी रसः । पृथिव्या आपो रसः । अपामोषधयो रसः । ओषधीनां पुरुषो रसः । पुरुषस्य वाग्रसो वाच ऋग्रसः । ऋचः साम रसः । साम्न उद्गीथो रसः । स एष रसानां रसतमः परमः परार्ध्योऽष्टमो य उद्गीथः ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V02

| id = CHU_C01_V02_B1

| text =

पृथिवी सर्वभूतेभ्यः सदा सर्वगुणैर्वरा । सव

रसः सारो वरश्चेति शब्दा एकार्थवाचकाः ॥

Line 96:

Line 98:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V03

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = कतमा कतमकर््, कतमत् कतमत् साम, कतमः कतम उद्गीथ इति विमृष्टं भवति । वागेवकर््, प्राणः सामोमित्येतदक्षरमुद्गीथः ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V03

| id = CHU_C01_V03_B1

| text =

पृथिव्याः सोमवरुणयोश्चौषध्यब्देवतात्वेन रुद्रस्य च लिङ्गदेवतात्वेन प्रसिद्धेः ऋगादीनामेव विमर्शः क्रियते कतमा कतमर्गित्यादिना । तज्ज्ञानस्य विशिष्टफलत्वाच्च । वाचश्च सरस्वतीत्वेन प्रसिद्धेर्वागृचोरैक्याच्च न विमर्शः कृतः ।

विशेषात् प्राणसंयुक्ता वागृगित्यभिधीयते ।

Line 123:

Line 126:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V04

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्वा एतन्मिथुनं यद्वाक्च प्राणश्च ऋक् च साम च । तदेतन्मिथुनमोमित्येतस्मिन्नक्षरे संसृज्यते ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V05

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदा वै मिथुनौ समागच्छत आपयतो वै तावन्योन्यस्य काममापयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V06

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्वा एतदनुज्ञाक्षरम् । यदि्ध किञ्चानुजानात्योमित्येव तदा हैष उ एव समृदि्धर्यदनुज्ञा समर्धयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥ ६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V06

| id = CHU_C01_V06_B1

| text =

तस्मादोमित्यनुज्ञानं कुवर्न्त्येते जनाः सदा ॥

त्वदुक्तं तत्तथा कुर्याद्भगवानेव केशवः ।

Line 165:

Line 169:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V07

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तेनेयं त्रयी विद्या वर्तते । ओमित्याश्रावयत्योमिति शंसत्योमित्युद्गायत्येतस्यैवाक्षरस्यापचित्यै । महिम्ना रसेन तेनोभौ कुरुतो यश्चैतदेवं वेद यश्च न वेद ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V08

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = नाना तु विद्या चाविद्या च । यदेव विद्यया करोति श्रद्धयोपनिषदा तदेव वीर्यवत्तरं भवति । इति खल्वेतस्यैवाक्षरस्योपव्याख्यानं भवति । अथ ह य एवायं मुख्यः प्राणस्तमुद्गीथमुपासीत । तस्येतरैः प्राणैरुपव्याख्यानं भवति ॥ ८१ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V08

| id = CHU_C01_V08_B1

| text =

तेनैव विष्णुनेयं च त्रयीविद्या प्रवर्तते ।

ओमित्युक्त्वा हि तद्व्याख्या सर्वैर्मन्त्रैः प्रवर्तते ॥

Line 201:

Line 206:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V09

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = देवासुरा ह वै यत्र संयेतिर उभये प्राजापत्यास्तद्ध देवा उद्गीथमाजह्रुः । अनेनैनानभिभविष्याम इति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V10

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ते ह नासिक्यं प्राणमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तंहासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं जिघ्रति सुरभि च दुर्गन्धि च पाप्मना ह्येष विद्धः ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V11

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ ह वाचमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तां हासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं वदति सत्यं चानृतं च पाप्मना ह्येषा विद्धा ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V12

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ ह चक्षुरुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं पश्यति दर्शनीयं चादर्शनीयं च पाप्मना ह्येतत् विद्धम् ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V13

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ ह श्रोत्रमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं शृणोति श्रवणीयं चाश्रवणीयं च पाप्मना ह्येतत् विद्धम् ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V14

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ ह मन उद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं सङ्कल्पयते सङ्कल्पनीयं चासङ्कल्पनीयं च पाप्मना ह्येतत् विद्धम् ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V15

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ ह य एवायं मुख्यप्राणस्तमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तं हासुराः ऋत्वा विदध्वंसुर्यथाऽश्मानमाखणमृत्वा विध्वंसेतैवम् ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V16

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यथाऽश्मानमाखणमृत्वा विध्वंसत एवं हैव स विध्वंसते य एवं विदि पापं कामयते यश्चैनमभिदासति स एषोऽश्माऽऽखणः ॥ ८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V17

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = नैवैतेन सुरभि न दुर्गन्धि विजानात्यपहतपाप्मा ह्येषः । तेन यदश्नाति यत्पिबति तेनेतरान् प्राणानवत्येतमु एवान्ततो वित्त्वोत्क्रामति व्याददात्येवान्तत इति ॥ ९ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V18

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं हाङ्गिरा उद्गीथमुपासाञ्चक्रे एतमु एवाङ्गिरसं मन्यन्तेऽङ्गानां यद्रसस्तेन ॥ १० ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V19

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं ह बृहस्पतिरुद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एव बृहस्पतिं मन्यन्ते । वाग्घि बृहती तस्या एष पतिस्तेन ॥ ११ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V20

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं हायास्य उद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एवायास्यं मन्यन्त आस्याद्यदयते तेन ॥ १२ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V21

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तेन तं ह बको दाल्भ्यो विदाञ्चकार स ह नैमिशीयानामुद्गाता बभूव स ह स्मैभ्यः कामानागायति ॥ १३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V22

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = आगता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्त इत्यध्यात्मम् ॥ १४ ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V22

| id = CHU_C01_V22_B1

| text =

उद्गीथाख्यस्य विष्णोर्विशिष्टप्रतिमा वायुरेव । अतस्तस्य सर्वोत्तमत्वज्ञानपूर्वकं तस्मिंस्ततोऽप्युत्तमत्वेनोपासित एव भगवान् सम्यक् फलं ददातीति दर्शयति । वायौ मुख्यधिया इति च इति भगवद्वचनम् ।

यस्माद्वायौ स्मृतो विष्णुर्वायोर्मुख्यतयाऽखिलात् ।

Line 355:

Line 361:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V23

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथाधिदैवतं य एवासौ तपति तमुद्गीथमुपासीत । उद्यन् वा एष प्रजाभ्य उद्गायत्युद्यंस्तमो भयमपहन्त्यपहन्ता ह वै भयस्य तमसो भवति य एवं वेद ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V23

| id = CHU_C01_V23_B1

| text =

आदित्यसंस्थितो नित्यं प्राणस्तपति नापरः ।

प्रकाशनं च तपनं काष्ठवत्सूर्यगं भवेत् ॥

Line 374:

Line 381:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V24

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = समान उ एवायं चासौ चोष्णोऽयमुष्णोऽसौ स्वर इतीममाचक्षते स्वर इति प्रत्यास्वर इत्यमुं तस्माद्वा एतमिमममुं चोद्गीथमुपासीत ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V24

| id = CHU_C01_V24_B1

| text =

आदित्यमण्डलस्थश्च सर्वप्राणिगतस्तथा ।

वायुस्समान एवायमुष्णोऽसावपि च स्फुटम् ॥

Line 396:

Line 404:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V25

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ खलु व्यानमेवोद्गीथमुपासीत यद्वै प्राणिति स प्राणो यदपानिति सोऽपानोऽथ यः प्राणापानयोः सन्धिः स व्यानो यो व्यानः सा वाक् तस्मादप्राणन्ननपानन् वाचमभिव्याहरति या वाक् सा ऋक् तस्मात् अप्राणन्ननपानन् ऋचमभिव्याहरति या ऋक् तत्साम तस्मादप्राणन्ननपानन् साम गायति यत्साम स उद्गीथस्तस्मादप्राणन्ननपानन् उद्गायति ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V25

| id = CHU_C01_V25_B1

| text =

प्राणाद्यास्त्रिविधाः पञ्चप्रधानो वायुरेव च ॥

मुख्यपञ्चकरूपस्सन् गरुडो मध्यपञ्चकः ।

Line 420:

Line 429:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V26

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अतो यान्यन्यानि वीर्यवन्ति कर्माणि यथाग्नेर्मन्थनमाजेः सरणं दृढस्य धनुष आयमनमप्राणन्ननपानन् तानि करोत्येतस्य हेतोर्व्यानमोवोद्गीथमुपासीत ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V26

| id = CHU_C01_V26_B1

| text =

उद्गीथनामा भगवान् स्थितो व्यानादिपञ्चके ।

वीर्यवत्कर्मकृत् तस्माद्व्यान एव ह्युदाहृतः ॥

Line 444:

Line 454:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V27

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ खलूद्गीथाक्षराण्युपासीतोद् गीथ इति प्राण एवोत्प्राणेन ह्युत्तिष्ठति वाग्गीर्वाचो हि गिर इत्याचक्षतेऽन्नं थमन्ने हीदं सर्वं स्थितं द्यौरेवोदन्तरिक्षं गीः पृथिवी थमादित्य एवोद्वायुर्गीरग्निस्थं सामवेद एवोद्यजुर्वेदो गीर्ऋग्वेदस्थं दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतान्येवं विद्वानुद्गीथाक्षराण्युपास्त उद्गीथ इति ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V28

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ खल्वाशीः समृदि्धरुपसरणानीत्युपासीत येन साम्ना स्तोष्यन् स्यात् तत्सामोपधावेद्यस्यामृचि तामृचं यदार्षेयं तमृषिं यां देवतामभिष्टोष्यन् स्यात् तां देवतामुपधावेद्येन च्छन्दसा स्तोष्यन् स्यात् तच्छन्द उपधावेद्येन स्तोमेन स्तोष्यमाणः स्यात् तं स्तोममुपधावेद्यां दिशमभिष्टोष्यन् स्यात् तां दिशमुपधावेदात्मानमन्तत उपसृत्य स्तुवीत कामं ध्यायन्नप्रमत्तोऽभ्याशो ह यदस्मै स कामः समृध्येत यत्कामः स्तुवीतेति यत्कामः स्तुवीतेति ॥६॥३॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V28

| id = CHU_C01_V28_B1

| text =

उद्गीथाक्षरगं चैव प्राणादिषु च संस्थितम् ॥

आशीःसमृदि्धहेतुष्वप्यखिलेषु व्यवस्थितम् ।

Line 473:

Line 484:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V29

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ओमित्येतदक्षरमुद्गीथमुपासीतोमिति ह्युद्गायति तस्योपव्याख्यानम् । देवा वै मृत्योर्बिभ्यतस्त्रयीं विद्यां प्राविशंस्ते छन्दोभिराच्छादयन्यदेभिराच्छादयंस्तच्छन्दसां छन्दस्त्वं तान् उ तत्र मृत्युर्यथा मत्स्यमुदके परिपश्येदेवं पर्यपश्यदृचि सामि्न यजुषि तेऽनुवित्त्वोर्ध्वा ऋचः साम्नो यजुषः स्वरमेव प्राविशन् ॥ १ ॥ यदा वा ऋचमाप्नोत्योमित्येवातिस्वरत्येवं सामैवं यजुरेष उ स्वरो यदेतदक्षरमेतदमृतमभयं तत्प्रविश्य देवा अमृता अभया अभवन् स य एतदेवं विद्वानक्षरं प्रणौत्येतदेवाक्षरं स्वरममृतमभयं प्रविशति तत्प्रविश्य यदमृता देवास्तदमृतो भवति ॥ २ ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V29

| id = CHU_C01_V29_B1

| text =

स्वरतेस्तु स्वरो विष्णुस्तद्रतेर्वायुरुच्यते ।

वायुस्वरे स्वरं विष्णुमोमाख्यं समुपासिरे ॥

Line 494:

Line 506:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V30

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ खलु य उद्गीथः स प्रणवो यः प्रणवः स उद्गीथ इत्यसौ वाऽऽदित्य उद्गीथ एष प्रणव ओमिति ह्येष स्वरन्नेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V31

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एतमु एवाहमभ्यागासिषं तस्मान्मम त्वमेकोऽसीति ह कौषीतकिः पुत्रमुवाच रश्मींस्त्वं पर्यावर्तयताद् बहवो वै ते भविष्यन्तीत्यधिदैवतम् ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V32

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथाध्यात्मं य एवायं मुख्यप्राणस्तमुद्गीथमुपासीतोमिति ह्येष स्वरन्नेति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V33

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एतमु एवाहमभ्यागासिषं तस्मान्मम त्वमेकोऽसीति ह कौषीतकिः पुत्रमुवाच प्राणांस्त्वं भूमानमभिगायताद् बहवो वै ते भविष्यन्तीति ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V34

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ खलु य उद्गीथः स प्रणवो यः प्रणवः स उद्गीथः इति होतृषदनाद्धैवापि दुरुद्गीतमनुसमाहरतीत्यनुसमाहरतीति ॥ ५ ॥ ५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V34

| id = CHU_C01_V34_B1

| text =

आदित्यसंस्थितो वायुः प्रणवस्तद्गतो हरिः ।

प्रकृष्टत्वाच्च नेतृत्वाद्गतित्वादखिलस्य च ॥

Line 552:

Line 565:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V35

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = इयमेवर्गग्निः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते इयमेव साग्निरमस्तत्साम ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V36

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अन्तरिक्षमेवर्ग्वायुः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽन्तरिक्षमेव सा वायुरमस्तत् साम ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V37

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = द्यौरेवर्गादित्यः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते द्यौरेव सादित्योऽमस्तत् साम ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V38

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = नक्षत्राण्येवकः चन्द्रमाः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते नक्षत्राण्येव सा चन्द्रमा अमस्तत् साम ॥४॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V39

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदेतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत् साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽथ यदेवैतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैव साम यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत् साम ॥ ५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V39

| id = CHU_C01_V39_B1

| text =

अग्नीरसूर्यनीलेषु वायुस्थः सामदेवता ।

उर्वीवियद्द्युशुक्लेषु ऋग्देवीस्था सरस्वती ॥

Line 604:

Line 618:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V40

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषः दृश्यते हिरण्यश्मश्रुर्हिरण्यकेश आप्रणखात् सर्व एव सुवर्णः ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V41

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्य यथा कप्यासं पुण्डरीकमेवमक्षिणी तस्योदिति । नाम स एषः सर्वेभ्यः पाप्मभ्यः उदितः उदेति ह वै सर्वेभ्यः पाप्मभ्यो य एवं वेद ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V42

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्यर्क्च साम च गेष्णौ तस्मादुद्गीथस्तस्मात् त्वेवोद्गातैतस्य हि गाता स एष ये चामुष्मात् पराञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे देवकामानां चेत्यधिदैवतम् ॥ ८ ॥ ६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V42

| id = CHU_C01_V42_B1

| text =

वागादिष्वेवमेवैतौ वाक्प्राणौ सर्वदा स्थितौ ॥

तयोरन्तःस्थितो विष्णुर्गायको तस्य तावुभौ ।

Line 643:

Line 658:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V43

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथाध्यात्मं वागेवकः प्राणः साम तदेतदेस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते वागेव सा प्राणोऽमस्तत् साम ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V44

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = चक्षुरेवर्गात्मा साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते चक्षुरेव साप्राणोऽमस्तत् साम ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V44

| id = CHU_C01_V44_B1

| text =

आत्मा जीवः ।

सरस्वती हि चक्षुःस्था जीवस्थो वायुरीरितः ।

Line 669:

Line 685:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V45

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = श्रोत्रमेवङ्गर््मनः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते श्रोत्रमेव सा मनोऽमस्तत् साम ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V46

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदेतदक्ष्णः शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत् साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽथ यदेवैतदक्ष्णः शुक्लं भाः सैव साऽथ यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत् साम ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V47

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते सैवकः तत्साम तदुक्थं तद्यजुस्तद्ब्रह्म तस्यैतस्य तदेव रूपं यदमुष्य रूपं यावदमुष्य गेष्णौ तौ गेष्णौ यन्नाम तन्नाम ॥ ५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V47

| id = CHU_C01_V47_B1

| text =

दृश्यते ज्ञानदृष्ट्या यः सूर्ये चक्षुषि चैकराट् ।

ऋङ्ग्नामा ज्ञानरूपत्वात् साम नित्यसमत्वतः ॥

Line 704:

Line 721:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V48

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स एष ये चैतस्मादर्वाञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे मनुष्यकामानां चेति तद्य इमे वीणायां गायन्त्येतं ते गायन्ति तस्मात् ते धनसनयः ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V49

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ य देतदेवं विद्वान् साम गायत्युभौ साम गायति सोऽमुनैव स एष ये चामुष्मात् पराञ्चो लोकास्तांश्चाप्नोति देवकामास्तांश्च ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V50

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथानेनैव ये चैतस्मादर्वाञ्चो लोकास्तांश्चाप्नोति मनुष्यकामांश्च तस्मादु हैवंविदुद्गाता ब्रूयात् ॥ ८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V51

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = कं ते काममागायानीत्येष ह्येष कामगानस्येष्टे य एवं विद्वान् साम गायति साम गायति ॥ ९ ॥ ७ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V51

| id = CHU_C01_V51_B1

| text =

यथा बदरिकानाथो द्वारकानाथ इत्यपि ।

अर्वाङ्ग्नाथः पराङ्ग्नाथ इति तद्वहिहोच्यते ॥

Line 746:

Line 764:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V52

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = त्रयो होद्गीथे कुशला बभूवुः शिलकः शालावत्यः चैकितायनो दाल्भ्यः प्रवाहणो जैबिलिरिति । ते होचुरुद्गीथे ये कुशलाः स्मो हन्तोद्गीथे कथां वदाम इति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V53

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तथेति ह समुपविविशुः स ह प्रवाहणो जैबिलिरुवाच भगवन्तावग्रे वदतां ब्राह्मणयोर्वदतोर्वाचं श्रोष्यामीति स ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यमुवाच हन्त त्वा पृच्छानीति पृच्छेति होवाच का साम्नो गतिरिति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V54

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स्वर इति होवाच स्वरस्य का गतिरिति प्राण इति होवाच प्राणस्य का गतिरित्यन्नमिति होवाचान्नस्य का गतिरित्याप इति होवाचापां का गतिरित्यसौ लोक इति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरिति॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V55

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = न स्वर्गं लोकमतिनयेदिति होवाच स्वर्गं वयं लोकं सामाभिसंस्थापयामः स्वर्गसंस्तावं हि सामेति । तं ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यं उवाचाप्रतिष्ठितं वै किल ते दाल्भ्य साम यस्त्वेतर्हि ब्रूयान् मूर्धा ते विपतिष्यतीति मूर्धा ते विपतेदिति ॥४॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V56

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = हन्ताहमेतद्भगवतो वेदानीति विद्धीति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरित्ययं लोक इति होवाचास्य लोकस्य का गतिरिति न प्रतिष्ठां लोकमतिनयेदिति होवाच प्रतिष्ठां वयं लोकं सामाभिसंस्थापयामः प्रतिष्ठासंस्तावं हि सामेति । तं ह प्रवाहणो जैबिलिरुवाचान्तवद्वै किल ते शालावत्य साम यत्स्वेतर्हि ब्रूयान्मूर्धा ते विपतिष्यतीति मूर्धा ते विपतेदिति हन्ताहमेतद्भगवतो वेदानीति विद्धीति होवाच ॥ ५ ॥ ८ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V56

| id = CHU_C01_V56_B1

| text =

अग्निः सामाभिमानी स्याद् वरुणस्तु स्वरात्मकः ।

प्राणावराभिमानी तु सूर्य एव प्रकीर्तितः ॥

Line 803:

Line 822:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V57

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अस्य लोकस्य का गतिरित्याकाश इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्याकाशादेव समुत्पद्यन्ते आकाशं प्रत्यस्तं यन्त्याकाशो ह्येवैभ्यो ज्यायानाकाशः परायणं स एष परोवरीयानुद्गीथः स एषोऽनन्तः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V58

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = परोवरीयो हास्य भवति परोवरीयसो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वान् परोवरीयांसमुद्गीथमुपास्ते । तं हैतमतिधन्वा शौनक उदरशाण्डिल्यायोक्त्वोवाच यावत्त एनं प्रयाजमुद्गीथं वेदिष्यन्ते परोवरीयो हैभ्यस्तावदस्मिंल्लोके जीवनं भविष्यति तथामुष्मिंल्लोक इति स य एतमेवं विद्वानुपास्ते परोवरीय एव हास्यास्मिंल्लोके जीवनं भवति तथामुष्मिंल्लोके लोक इति लोके लोक इति ॥ २ ॥ ९ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V58

| id = CHU_C01_V58_B1

| text =

........ ..... विष्णुराकाशनामकः ।

आदीप्तत्वाद्वरीयांश्च परमो हरिरेव हि ॥ इति सत्तत्त्वे ।

Line 837:

Line 857:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V59

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मटचीहतेषु कुरुष्वाटक्या सह जाययोषस्तिर्ह चाक्रायण इभ्यग्रामे प्रद्राणक उवास स हेभ्यं कुल्माषान् खादन्तं बिभिक्षे ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V59

| id = CHU_C01_V59_B1

| text =

उपला इष्टकाः स्थूला मटचीति प्रकीर्तिताः । इति शब्दनिर्णये ।

आसन्नयौवना योषिदाटकीत्यभिधीयते । इति च ।

Line 855:

Line 876:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V60

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं होवाच नेतोऽन्ये विद्यन्ते यच्च ये म इम उपनिहिता इत्येतेषां मे देहीति होवाच तानस्मै प्रददौ हन्तानुपानमित्युच्छिष्टं वै मे पीतं स्यादिति होवाच न स्विदेतेऽप्युच्छिष्टा इति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V61

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = न वा अजीविष्यमिमान् अखादन्निति होवाच कामो म उदपानमिति स ह खादित्वातिशेषान् जायाय आजहार साग्र एव सुभिक्षा बभूव तान् प्रतिगृह्य निदधौ स ह प्रातः संिजहान उवाच यद्बतान्नस्य लभेमहि लभेमहि धनमात्रां राजासौ यक्ष्यते स मा सर्वैरार्त्विज्यैर्वृणीतेति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V62

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं जायोवाच हन्त पत इम एव कुल्माषा इति तान् खादित्वामुं यज्ञं विततमेयाय तत्रोद्गातॄनास्तावे स्तोष्यमाणानुपोप विवेश स ह प्रस्तोतारमुवाच प्रस्तोतर्या देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रस्तोष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीत्येवमेवोद्गातारमुवाचोद्गातर्या देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वानुद्गास्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीत्येवमेव प्रतिहर्तारमुवाच प्रतिहर्तर्या प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रतिहरिष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति ते ह समारतास्तूष्णीमासाञ्चक्रिरे ॥ ४ ॥ १० ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V63

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ हैनं यजमान उवाच भगवन्तं वा अहं विविदिषाणीत्युषस्तिरस्मि चाक्रायण इति होवाच स होवाच भगवन्तं वा अहमेभिः सर्वैरार्त्विज्यैः पर्यैशिषं भगवतो वा अहमवित्त्याऽन्यानवृषि भगवांस्त्वेव मे सर्वैरार्त्विज्यैरिति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V64

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तथेत्यथ तर्ह्येत एव महतिसृष्टास्तुवन्तां यावत्तेभ्यो धनं दद्यास्तावन्मम दद्या इति तथेति ह यजमान उवाच ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V65

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ हैनं प्रस्तोतोपससाद प्रस्तोतर्या देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रस्तोष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत् कतमा सा देवतेति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V66

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्राण इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतानि प्राणमेवाभिसंविशन्ति प्राणमभ्युज्जिहते सैषा देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रस्तोष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत् तथोक्तस्य मयेति ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V67

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ हैनमुद्गातोपससादोद्गातर्या देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् उद्गास्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत् कतमा सा देवतेत्यादित्य इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यादित्यमुच्चैः सन्तं गायन्ति सैषा देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वानुदगास्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत् तथोक्तस्य मयेत्यथ हैनं प्रतिहर्तोपससाद प्रतिहर्तर्या देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रतिहरिष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत् कतमा सा देवतेत्यन्नमिति होवाच ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V68

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यन्नमेव प्रतिहरमाणानि जीवन्ति सैषा देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रतिहरिष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत् तथोक्तस्य मयेति तथोक्तस्य मयेति ॥ ६ ॥ ११ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V68

| id = CHU_C01_V68_B1

| text =

प्राणस्थविष्णुना सर्वे प्रसूयन्ते यतस्ततः ।

प्रस्तावदेवता स स्यात् प्रस्तावस्तु जनिर्यतः ॥

Line 942:

Line 964:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V69

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथातः शौव उद्गीथस्तद्ध बको दाल्भ्यो ग्लावो वा मैत्रेयः स्वाध्यायमुद्वव्राज तस्मै श्वा श्वेतः प्रादुर्बभूव तमन्ये श्वान उपसमेत्योचुरन्नं नो भगवानागायत्वशनायाम वा इति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V70

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तान् होवाचेहैव सा प्रातरुपसमीयातेति तद्ध बको दाल्भ्यो ग्लावो वा मैत्रेयः प्रतिपालयाञ्चकार ते ह यथैवेदं बहिष्पवमानेन स्तोष्यमाणाः संरब्धाः सर्पन्तीत्येवमाससृपुस्ते ह समुपविश्य हिञ्चक्रुरो३मदा३मोम्पिबा३मों देवो वरुणः प्रजापतिः सविता३न्नमिहा३हरदन्नपते३न्नमिहा३हराऽहरोमिति ॥ २ ॥ १२ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V70

| id = CHU_C01_V70_B1

| text =

दल्भपुत्रो बको मित्रया पुत्रार्थे स्वीकृतो ग्लाववत् तूष्णीं स्थितत्वात् तया ग्लावेत्युक्तो ग्लावनामको जातः । अत उभयथाऽस्य निर्देशो भवतीत्यर्थः ।

प्रसादार्थं बकस्यापि वायुनोक्तः श्वरूपिणा ।

Line 975:

Line 998:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C01_V71

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C01

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अयं वाव लोको हावुकारो वायुर्हायिकारश्चन्द्रमा अथकार आत्मेहकारोऽग्निरीकार आदित्य ऊकारो निहव एकारो विश्वेदेवा औहोयिकारः प्रजापतिर्हिङ्कारः प्राणः स्वरोऽन्नं याया वाग्विराडनिरुक्तस्त्रयोदशः स्तोभः सञ्चरो हुप्कारो दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतामेवं साम्नामुपनिषदं वेदोपनिषदं वेद इति ॥ १ ॥ १३ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि प्रथमोऽध्यायः ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01_V71

| id = CHU_C01_V71_B1

| text =

हूयतेऽत्राग्निहोत्रादिर्हावुकारस्त्वियं ततः ।

हेत्याश्वर्यवदायाति हेति वा सुखकृत्त्वतः ॥

Line 1,012:

Line 1,036:

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C01

| id = ~~CHU_C01_author-note~~

| id = CHU_C01_author_note

| text =

॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमच्छन्दोग्योपनिषद्भाष्ये प्रथमोऽध्यायः ॥

| extra_class = gr-author-note

}}

== द्वितीयोऽध्यायः ==

{{Adhyaya

Line 1,023:

Line 1,050:

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V01

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ॐ समस्तस्य खलु साम्ना उपासनं साधु यत्खलु साधु तत्सामेत्याचक्षते यदसाधु तदसामेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V02

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तदुताप्याहुः साम्नैनमुपागादिति साधुनैनमुपागादित्येव तदाहुरसाम्नैनमुपागादित्यसाधुनैनमुपागादित्येव तदाहुः ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V03

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथोताप्याहुः साम नो बतेति यत्साधु भवति साधु बतेत्येव तदाहुरसाम नो बतेति यदसाधु भवत्यसाधु बतेत्येव तदाहुः ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V04

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतदेवंविद्वान् साधु सामेत्युपास्तेऽभ्याशो ह यदेनं साधवो धर्मा आ च गच्छेयुरुप च नमेयुः ॥ ४ ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V04

| id = CHU_C02_V01_B01

| text =

समस्तस्य पूर्णस्य साधुत्वात् सामनाम्नो विष्णोरुपासनं साधु । सारत्वेन मेयं साम । सारत्वेन धार्यं साध्वित्येक एवार्थः ।

साधुत्वात् सामनामानं समस्तगुणपूर्तितः ।

Line 1,067:

Line 1,095:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V05

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = लोकेषु पञ्चविधं सामोपासीत पृथिवी हिङ्कारोऽग्निः प्रस्तावोऽन्तरिक्षमुद्गीथ आदित्यः प्रतिहारो द्यौर्निधनमित्यूर्ध्वेषु ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V06

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथावृत्तेषु द्यौर्हिङ्कार आदित्यः प्रस्तावोऽन्तरिक्षमुद्गीथोऽग्निः प्रतिहारः पृथिवी निधनम् ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V07

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = कल्पन्ते हास्मै लोका ऊर्ध्वाश्चावृत्ताश्च य एतदेवं विद्वांल्लोकेषु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ ३ ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V07

| id = CHU_C02_V02_B01

| text =

नारायणाख्य उद्गीथ उद्गेयः प्रणवेन यत् ।

उद्गच्छन्ति यतोऽस्माद्वा वासुदेवादिमूर्तयः ॥

Line 1,118:

Line 1,147:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V08

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = वृष्टौ पञ्चविधं सामोपासीत । पुरो वातो हिङ्कारो मेघो जायते स प्रस्तावो वर्षति स उद्गीथो विद्योतते स्तनयति स प्रतिहारः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V09

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = उद्गृह्णाति तन्निधनं वर्षति हास्मै वर्षयति ह य एतदेवं विद्वान् वृष्टौ पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ २ ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V09

| id = CHU_C02_V03_B01

| text =

पञ्चरूपं तु यो विष्णुं पुरोवातादिषु स्थितम् ।

उपास्ते वृष्टिरस्मै स्याद्वर्षयत्यस्य मुक्तिगान् ॥

Line 1,144:

Line 1,174:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V10

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सर्वास्वप्सु पञ्चविधं सामोपासीत । मेघो यत्सम्प्लवते स हिङ्कारो यद्वर्षति स प्रस्तावो याः प्राच्यः स्यन्दन्ते स उद्गीथो याः प्रतीच्यः स प्रतिहारः समुद्रो निधनम् ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V11

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = न हाप्सु प्रैत्यप्सुमान् भवति य एतदेवंविद्वान् सर्वास्वप्सु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ २ ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V11

| id = CHU_C02_V04_B01

| text =

अप्सु पञ्चविधोपासी यो नारायणवान् भवेत् ।

न चास्य मृतिरप्सु स्यादप्सुषद्भगवान् हरिः ॥ इति च ।

Line 1,171:

Line 1,202:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V12

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ऋतुषु पञ्चविधं सामोपासीत । वसन्तो हिङ्कारो ग्रीष्मः प्रस्तावो वर्षा उद्गीथः शरत् प्रतिहारो हेमन्तो निधनम् ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V13

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = कल्पन्ते हास्मा ऋतव ऋतुमान् भवति य एतदेवं विद्वानृतुषु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ २ ॥ ५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V13

| id = CHU_C02_V05_B01

| text =

हेमन्तशिशिरयोरैक्येन पञ्चत्वम् ।

ऋतुनामानमृतुगमृतत्वादृतुनामकः ।

Line 1,202:

Line 1,234:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V14

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पशुषु पञ्चविधं सामोपासीताजा हिङ्कारोऽवयः प्रस्तावो गाव उद्गीथोऽश्वाः प्रतिहारः पुरुषो निधनं भवन्ति हास्य पशवः पशुमान् भवति य एतदेवंविद्वान् पशुषु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ ६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V14

| id = CHU_C02_V06_B01

| text =

पालनात् सुखरूपत्वात् पशुनामा जनार्दनः ।

मुक्तस्तद्वान् भवत्येव पशुषूपासको हरेः ॥ इति च ।

Line 1,224:

Line 1,257:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V15

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्राणेषु पञ्चविधं परोवरीयः सामोपासीत प्राणो हिङ्कारः वाक्प्रस्तावश्चक्षुरुद्गीथः श्रोत्रं प्रतिहारो मनो निधनं परोवरीयांसि वैतानि परोवरीयो हास्य भवति परोवरीयसो ह लोकान् जयति य एतदेवं विद्वान् प्राणेषु पञ्चविधं परोवरीयः सामोपास्त इति तु पञ्चविधस्य ॥ ७ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V15

| id = CHU_C02_V07_B01

| text =

परस्मादुत्तमं प्रोक्तं परो इति ततः परम् ।

परोवरं परं तस्मात् प्रोक्तं पारोवरीयकम् ॥

Line 1,248:

Line 1,282:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V16

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ सप्तविधस्य वाचि सप्तविधं सामोपासीत यत्किञ्च वाचो हुमिति स हिङ्कारो यत्प्रेति स प्रस्तावो यदेति स आदिर्यदुदिति स उद्गीथो यत्प्रतीति स प्रतिहारो यदुपेति स उपद्रवो यन्नीति तन्निधनं दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतदेवं विद्वान् वाचि सप्तविधं सामोपास्ते ॥ ८ ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V16

| id = CHU_C02_V08_B01

| text =

आदिः कल्पादिहेतुत्वात् क्रोडात्मा केशवः स्वयम् ।

दुष्टोपद्रवकर्तृत्वान्नरसिंह उपद्रवः ॥ इति च ।

Line 1,272:

Line 1,307:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V17

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ खल्वमुमादित्यं सप्तविधं सामोपासीत सर्वदा समस्तेन साम मां प्रति मां प्रतीति सर्वेण समस्तेन साम ॥ १ ॥ तस्मिन्निमानि सर्वाणि भूतान्यन्वायत्तानीति विद्यात् |

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V17

| id = CHU_C02_V09_B01

| text =

आदित्यस्थं परं विष्णुं ध्यायेदादित्यनामकम् ।

सप्तरूपं साम चासौ सर्वदा समरूपतः ॥

Line 1,292:

Line 1,328:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V18

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्य यत्पुरोदयात् स हिङ्कारस्तदस्य पशवोऽन्वायत्तास्तस्मात् ते हिङ्कुर्वन्ति हिङ्कारभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V19

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्प्रथमोदिते स प्रस्तावस्तदस्य मनुष्या अन्वायत्तास्तस्मात् ते प्रस्तुतिकामाः प्रशंसाकामाः प्रस्तावभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥३॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V20

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्सङ्गववेलायां स आदिस्तदस्य वयांस्यन्वायत्तानि तस्मात् तान्यन्तरिक्षेऽनारम्भणान्यादायात्मानं परिपतन्त्यादिभाजीनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V21

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्सम्प्रति मध्यन्दिने स उद्गीथस्तदस्य देवा अन्वायत्तास्तस्मात् ते सत्तमाः प्राजापत्यानामुद्गीथभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V22

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदूर्ध्वं मध्यन्दिनात् प्रागपराह्णात् स प्रतिहारस्तदस्य गर्भा अन्वायत्तास्मात् ते प्रतिहृता नावपद्यन्ते प्रतिहारभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V23

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदूर्ध्वमपराह्णात् प्रागस्तमयात् स उपद्रवस्तदस्यारण्या अन्वायत्तास्तस्मात् ते पुरुषं दृष्ट्वा कक्षं श्वभ्रमित्युपद्रवन्त्युपद्रवभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V24

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्प्रथमास्तमिते तन्निधनं तदस्य पितरोऽन्वायत्तास्तस्मात् तान्निदधति निधनभाजिनो ह्येतस्य साम्न एवं खल्वमुमादित्यं सप्तविधं सामोपास्ते ॥ ८ ॥ ९ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V24

| id = CHU_C02_V10_B01

| text =

उदयात् पूर्वमेवासौ भवेत् प्रद्युम्ननामकः ॥

पश्वाधारस्तदात्माऽसौ वासुदेवस्तथोदये ।

Line 1,384:

Line 1,421:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V25

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ खल्वात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधं सामोपासीत हिङ्कार इति त्र्यक्षरं प्रस्ताव इति त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V26

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = आदिरिति द्व्यक्षरं प्रतिहार इति चतुरक्षरं तत इहैकं तत्समम् ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V27

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = उद्गीथ इति त्र्यक्षरमुपद्रव इति चतुरक्षरं त्रिभिस्त्रिभिः समं भवत्यक्षर मतिशिष्यते त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V28

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = निधनमिति त्र्यक्षरं तत्सममेव भवति तानि ह वा एतानि द्वाविंशतिरक्षराणि ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V28

| id = CHU_C02_V11_B01

| text =

यस्यान्यः सदृशो नास्ति स्वरूपाणि समानि च ।

स आत्मसंमितो विष्णुरतिमृत्युरमृत्युतः ॥

Line 1,435:

Line 1,473:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V29

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एकविंशत्याऽऽदित्यमाप्नोत्येकविंशो वा इतोऽसावादित्यो द्वाविंशेन परमादित्याज्जयति तन्नाकं तद्विशोकम् ॥ ५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V29

| id = CHU_C02_V12_B01

| text =

वःकारार्थपरिज्ञानात् प्राप्योऽब्धिशयनः प्रभुः ।

एकविंशार्णविज्ञानात् प्राप्योऽसौ सूर्यमण्डले ॥

Line 1,465:

Line 1,504:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V30

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = आप्नोतीहादित्यस्य जयं परो हास्यादित्यजयाज्जयो भवति य एतदेवं विद्वानात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधं सामोपास्ते सामोपास्ते ॥ ६ ॥ १० ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V30

| id = CHU_C02_V13_B01

| text =

प्राप्नोतीहादित्यस्य जयम् । इह पृथिव्यादिषु स्थितभगवत्प्राप्तावप्यादित्यस्थ एव प्राप्यते । ऐक्यात् । परो हास्यादित्यजयाज्जयो भवति । आदित्यस्थस्यादित्यनाम्नो भगवतः प्राप्त्या परो जयः रूपान्तर प्राप्तिरपि भवति ।

स्वरूपमेकं प्राप्तस्तु विष्णोः स्यात् सर्वरूपगः ।

Line 1,486:

Line 1,526:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V31

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मनो हिङ्कारो वाक् प्रस्तावश्चक्षुरुद्गीथः श्रोत्रं प्रतिहारः प्राणो निधनमेतद्गायत्रं प्राणेषु प्रोतं स य एवमेतद्गायत्रं प्राणेषु प्रोतं वेद प्राणी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या महामनाः स्यात् तद् व्रतम् ॥ ११ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V31

| id = CHU_C02_V14_B01

| text =

प्राणसंस्थे हरौ प्रोतं गायत्रं साम सर्वदा ।

तद्वाचकं नियम्यं चेत्यतः प्रोतमितीर्यते ॥

Line 1,508:

Line 1,549:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V31

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अभिमन्थति स हिङ्कारो धूमो जायते स प्रस्तावो ज्वलति स उद्गीथोऽङ्गारा भवन्ति स प्रतिहार उपशाम्यति तन्निधनं संशाम्यति तन्निधनमेतद्रथन्तमग्नौ प्रोतम् ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V32

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एवमेतद्रथन्तरमग्नौ प्रोतं वेद ब्रह्मवर्चस्व्यन्नादो भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या न प्रत्यङ्ग्ङग्निमाचामेन्न निष्ठीवेत् तद् व्रतम् ॥ २ ॥ १२ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V32

| id = CHU_C02_V15_B01

| text =

मन्थनादिस्थितं यस्तु तन्नामानं हरिं परम् ।

तत्तत्क्रियैकहेतुत्वाद्योऽग्नौ ध्यायेज्जनार्दनम् ॥

Line 1,534:

Line 1,576:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V33

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = उपमन्त्रयते स हिङ्कारो ज्ञपयते स प्रस्तावः स्त्रिया सह शेते स उद्गीथः प्रतिस्त्री सह शेते स प्रतिहारः कालं गच्छति तन्निधनं पारं गच्छति तन्निधनमेतद्वामदेव्यं मिथुने प्रोतम् ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V34

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एवमेतद्वामदेव्यं मिथुने प्रोतं वेद मिथुनीभवति मिथुनान्मिथुनात् प्रजायते सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या न काञ्चन परिहरेत् तद् व्रतम् ॥ २ ॥१३॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V34

| id = CHU_C02_V16_B01

| text =

मिथुनस्थं पञ्चरूपं ध्यात्वैव पुरुषोत्तमम् ।

अत्यागी च स्वभार्याणां मुच्यते नात्र संशयः ॥ इति च ।

Line 1,560:

Line 1,603:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V35

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = उद्यन् हिङ्कारः उदितः प्रस्तावो मध्यन्दिन उद्गीथोऽपराह्णः प्रतिहारोऽस्तं यन्निधनमेतद्बृहदादित्ये प्रोतं स य एवमेतद्बृहदादित्ये प्रोतं वेद तेजस्व्यन्नादो भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या तपन्तं न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V36

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अभ्राणि सम्प्लवन्ते स हिङ्कारो मेघो जायते स प्रस्तावो वर्षति स उद्गीथो विद्योतते स्तनयति स प्रतिहार उद्गृह्णाति तन्निधनमेतद्वैरूपं पर्जन्ये प्रोतं स य एवमेतद्वैरूपं पर्जन्ये प्रोतं वेद विरूपांश्च सुरूपांश्च पशूनवरुन्धे सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या वर्षन्तं न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V37

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = वसन्तो हिङ्कारो ग्रीष्मः प्रस्तावो वर्षा उद्गीथः शरत् प्रतिहारो हेमन्तो निधनमेतत् वैराजमृतुषु प्रोतं स य एवमेतद्वैराजमृतुषु प्रोतं वेद विराजति प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेन सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या ऋतून् न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V38

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पृथिवी हिङ्कारोऽन्तरिक्षं प्रस्तावो द्यौरुद्गीथो दिशः प्रतिहारः समुद्रो निधनमेताः शक्वर्यो लोकेषु प्रोताः स य एवमेताः शक्वर्यो लोकेषु प्रोता वेद लोकीभवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या लोकान्न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V39

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अजा हिङ्कारोऽवयः प्रस्तावो गाव उद्गीथोऽश्वाः प्रतिहारः पुरुषो निधनमेता रेवत्यः पशुषु प्रोताः स य एवमेता रेवत्यः पशुषु प्रोता वेद पशुमान् भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या पशून्न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V40

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = लोम हिङ्कारस्त्वक् प्रस्तावो मांसमुद्गीथोऽस्थि प्रतिहारो मज्जा निधनमेतद्यज्ञायज्ञीयेषु प्रोतं स य एवमेतद्यज्ञायज्ञीयमङ्गेषु प्रोतं वेदाङ्गीभवति नाङ्गेन विमूर्च्छति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या संवत्सरं मज्ज्ञो नाश्नीयात् तद् व्रतं मज्ज्ञु नाश्नीयादिति वा ॥ १९ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V41

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अग्निर्हिङ्कारो वायुः प्रस्ताव आदित्य उद्गीथो नक्षत्राणि प्रतिहारश्चन्द्रमा निधनमेतद्राजनं देवतासु प्रोतं स य एवमेतद्राजनं देवतासु प्रोतं वेदैतासामेव देवतानां सलोकातां सार्ष्टितां सायुज्यं गच्छति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या ब्राह्मणान्न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ २० ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V42

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = त्रयी विद्या हिङ्कारस्त्रय इमे लोकाः स प्रस्तावोऽग्निर्वायुरादित्यः स उद्गीथो नक्षत्राणि वयांसि मरीचयः स प्रतिहारः सर्पा गन्धर्वाः पितरस्तन्निधनमेतत् साम सर्वस्मिन् प्रोतं स य एवमेतत्साम सर्वस्मिन् प्रोतं वेद सर्वं ह भवति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V43

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तदेष श्लोको यानि पञ्चधा त्रीणि त्रीणि तेभ्यो न ज्यायः परमन्यदस्ति । यस्तद्वेद स वेद सर्वं सर्वा दिशो बलिमस्मै हरन्ति । सर्वमस्मीत्युपासीत तद् व्रतं तद् व्रतम् ॥ २ ॥ २१ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V43

| id = CHU_C02_V17_B01

| text =

आदित्यनामि्न पञ्चात्मन्यभिध्याते जनार्दने ।

पर्जन्यनामि्न चर्त्वाख्ये लोकाख्ये पशुसञ्ज्ञके ॥

Line 1,713:

Line 1,757:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V44

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = विनर्दि साम्नो वृणे पशव्यमित्यग्नेरुद्गीथोऽनिरुक्तः प्रजापतेर्निरुक्तः सोमस्य मृदु श्लक्ष्णं वायोः श्लक्ष्णं बलवदिन्द्रस्य क्रौञ्चं बृहस्पतेरपध्वान्तं वरुणस्य तान् सर्वानेवोपसेवेत वारुणं त्वेव वर्जयेत् ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V44

| id = CHU_C02_V18_B01

| text =

सर्वदा समत्वात् साम भगवान् । तस्योद्गानप्रकारो विनर्दिवृषभस्वरवन्मेघनर्दनवद्वा । तदेव वृणे । सर्वोत्तमत्वात् ।

विष्णोः स्वरो वृषभवन्मेघनादवदेव वा ।

Line 1,737:

Line 1,782:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V45

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अमृतत्वं देवेभ्य आगायानीत्यागायेत् स्वधां पितृभ्य आशां मनुष्येभ्यस्तृणोदकं पशुभ्यः स्वर्गं लोकं यजमानायान्नमात्मन आगायानीत्येतानि मनसा ध्यायन्नप्रमत्तः स्तुवीत ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V45

| id = CHU_C02_V19_B01

| text =

अधिकारी सदौद्गात्रे मुख्यतः प्राण एव यत् ॥

अतो मोक्षादिदाने स देवादीनां क्षमो भवेत् ।

Line 1,764:

Line 1,810:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V46

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सर्वे स्वरा इन्द्रस्यात्मनः सर्व ऊष्मणः प्रजापतेरात्मानः सर्वे स्पर्शा मृत्योरात्मानस्तं यदि स्वरेषूपालभेतेन्द्रं शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा प्रतिवक्ष्यतीत्येनं ब्रूयात् ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V47

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यद्येनमूष्मसूपालभेत प्रजापतिं शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा प्रतिपेक्ष्यतीत्येनं ब्रूयादथ यद्येनं स्पर्शेषूपालभेत मृत्युं शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा प्रतिवक्ष्यतीत्येनं ब्रूयात् ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V48

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सर्वे स्वरा घोषवन्तो बलवन्तो वक्तव्या इन्द्रे बलं ददानीति सर्वे ऊष्माणोऽग्रस्ता अनिरस्ता विवृत्ता वक्तव्याः प्रजापतेरात्मानं परिददानीति सर्वे स्पर्शा लेशेनानभिहिता वक्तव्या मृत्योरात्मानं परिहराणीति ॥ ५ ॥ २२ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V48

| id = CHU_C02_V20_B01

| text =

इन्द्रे बलं ददानीति स्वरान् घोषबलात्मकान् ॥

ब्रूयादग्रस्तानिरस्तानूष्मणः स्पर्शानपि ।

Line 1,820:

Line 1,867:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V49

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = त्रयो धर्मस्कन्धाः । यज्ञोऽध्ययनं दानमिति प्रथमस्तप एव द्वितीयो ब्रह्मचार्याचार्यकुलवासी तृतीयोऽत्यन्तमात्मानमाचार्यकुलेऽवसादयन् सर्व एते पुण्यलोका भवन्ति ब्रह्मसंस्थोऽमृतत्वमेति ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V49

| id = CHU_C02_V21_B01

| text =

सर्वधर्मैः पुण्यलोको ब्रह्मज्ञानाद्विमुच्यते

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V50

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्रजापतिर्लोकानभ्यतपत् तेभ्योऽभितप्तेभ्यस्त्रयी विद्या सम्प्रास्रवत् । तामभ्यतपत् तस्या अभितप्ताया एतान्यक्षराणि सम्प्रास्रवन्त । भूर्भुवः स्वरिति । तान्यभ्यतपत् तेभ्योऽभितप्तेभ्य ओङ्कारः सम्प्रास्रवत् । तद्यथा शङ्कुना सर्वाणि पर्णानि सन्तृण्णान्येवमेतेनोङ्कारेण सर्वा वाक्सन्तृण्णोङ्कार एवेदं सर्वमोङ्कार एवेदं सर्वम् ॥ २ ॥ २३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V50

| id = CHU_C02_V22_B01

| text =

ओङ्कारो ब्रह्मणो नाम सर्ववागात्मकश्च सः ॥

तद्व्याख्यात्वात् सर्ववाचां सर्ववागात्मता भवेत् ।

Line 1,878:

Line 1,927:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V51

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ब्रह्मवादिनो वदन्ति यद्वसूनां प्रातःसवनं रुद्राणां माध्यन्दिनं सवनमादित्यानां विश्वेषां देवानां च तृतीयसवनं क्व तर्हि यजमानस्य लोक इति स यस्तं न विद्यात् कथं कुर्यादथ विद्वान् कुर्यात् ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V52

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पुरा प्रातरनुवाकस्योपकरणाज्जघनेन गार्हपत्यस्योदङ्मुख उपविश्य स वासवं सामाभिगायति लो३कद्वारमपावा३र्णू३३ पश्येम त्वा वयं रा ३३३३३ हु३म् आ३३ज्या३ यो३ आ३२१११ इत्यथ जुहोति नमोऽग्नये पृथिवीक्षिते लोकक्षिते लोकं मे यजमानाय विन्दैष वै यजमानास्य लोक एताऽस्म्यत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहाऽपजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मै वसवः प्रातःसवनं सम्प्रयच्छन्ति ॥ २ ॥ २४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V53

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पुरा माध्यन्दिनस्य सवनस्योपाकरणाज्जघनेनाग्नीध्रीयस्योददङ्मुख उपविश्य स रौद्रं सामाभिगायति लो३कद्वारमपावा३र्णू३३ पश्येम त्वा वयं विरा ३३३३३ हु३म् आ३३ज्या३ यो३ आ३२१११ इत्यथ जुहोति नमो वायवेऽन्तरिक्षक्षिते लोकक्षिते लोकं मे यजमानाय विन्दैष वै यजमानस्य लोक एताऽस्मत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहाऽपजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मै रुद्रा माध्यन्दिनं सवनं सम्प्रयच्छन्ति ॥ २५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C02_V54

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C02

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पुरा तृतीयसवनस्योपाकरणाज्जघनेनाहवनीयस्योदङ्मुख उपविश्य स आदित्यं स वैश्वदेवं सामाभिगायति लो३कद्वारमपावा३र्णू३३ पश्येम त्वा वयं ं स्वारा ३३३३३ हु३म् आ३३ज्या३ यो३ आ३२१११ इत्यादित्यमथ वैश्वदेवं लो३कद्वारमपा३वा३वार्णू३३ पश्येम त्वा वयं साम्ना ३३३३ हू आ ३म् ३३ ज्या ३यो ३ आ३२१११ इत्यथ जुहोति नम आदित्येभ्यश्च विश्वेभ्यश्च देवेभ्यो दिविक्षिद्भ्यो लोकक्षिद्भ्यो लोकं मे यजमानाय विन्दतैष वै यजमानस्य लोक एताऽस्म्यत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहाऽपजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मा आदित्याश्च विश्वे च देवास्तृतीयसवनं सम्प्रयच्छन्ति एष ह वै यज्ञस्य मात्रां वेद य एवं वेद य एवं वेद ॥ २६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V54

| id = ~~CHU_C02_V54_author-note~~

| id = CHU_C02_V54_author_note

| text =

॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि द्वितीयोऽध्यायः ॥

| extra_class = gr-author-note

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C02_V54

| id = CHU_C02_V23_B01

| text =

वसुरुद्रादितेयेषु विश्वेषु स्थितमीश्वरम् ।

तन्नामानं हरिं मन्त्रैर्लोकद्वारादिभिः प्रभुम् ॥

Line 1,968:

Line 2,020:

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V01

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ॐ असौ वा आदित्यो देवमधु तस्य द्यौरेव तिरश्चीनवंशोऽन्तरिक्षमपूपो मरीचयः पुत्राः ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V01

| id = CHU_C03_V01_B01

| text =

य आदित्यगतो विष्णुः स एव मधुनामकः ।

मदधिर्मध्विति प्रोक्तो मदः सुखमिहोच्यते ॥

Line 2,005:

Line 2,058:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V02

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्य ये प्राञ्चो रश्मयस्ता एवास्य प्राच्यो मधुनाड्य ऋच एव मधुकृत ऋग्वेद एव पुष्पं ता अमृता आपस्ता वा एता ऋचः ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V03

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एतमृग्वेदमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V04

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य रोहितं रूपम् ॥ ४ ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V04

| id = CHU_C03_V02_B01

| text =

प्राच्यरश्मिषु संस्थस्तु रतिशंमानरूपतः ।

प्राच्यरश्मिरिति प्रोक्तो वासुदेवाभिधो हरिः ॥

Line 2,042:

Line 2,096:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V05

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ येऽस्य दक्षिणा रश्मयस्ता एवास्य दक्षिणा मधुनाड्यो यजूंष्येव मधुकृतो यजुर्वेद एव पुष्पं ता अमृता आपः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V06

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तानि वा एतानि यजूंष्येतं यजुर्वेदमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V07

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तदा एतद्यदेतदादित्यस्य शुक्लं रूपम् ॥ ३ ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V07

| id = CHU_C03_V03_B01

| text =

इन्द्राद्या यजुरुद्दिष्टा रुद्रा इन्द्रसहायतः ।

इन्द्रशब्दोदितो वायुः स याज्यः सोमभुक्पुरः ॥

Line 2,076:

Line 2,131:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V08

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ येऽस्य प्रत्यञ्चो रश्मयस्ता एवास्य प्रतीच्यो मधुनाड्यः सामान्येव मधुकृतः सामवेद एव पुष्पं ता अमृता आपः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V09

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तानि वा एतानि सामान्येतं सामवेदमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V10

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य परं कृष्णं रूपम् ॥ ३ ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V10

| id = CHU_C03_V04_B01

| text =

सामनामान आदित्या मासशः समभोगतः ॥

इन्द्रो वरुण उद्दिष्टो यज्ञेषु व्रियते यतः ।

Line 2,111:

Line 2,167:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V11

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ येऽस्योदञ्चो रश्मयस्ता एवास्योदीच्यो मधुनाड्योऽथर्वाङ्गिरस एव मधुकृत इतिहासपुराणं पुष्पं ता अमृता आपः॥१॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V12

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ते वा एतेऽथर्वाङ्गिरस एतदितिहासपुराणमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीयमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V13

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य परं कृष्णं रूपम् ॥ ३ ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V13

| id = CHU_C03_V05_B01

| text =

इतिहासपुराणानां सोमाद्या अभिमानिनः ॥

अथर्वाङ्गिरसां चैवाप्यथर्वाङ्गिरनामकाः ।

Line 2,146:

Line 2,203:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V14

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ येऽस्योर्ध्वा रश्मयस्ता एवास्योर्ध्वा मधुनाड्यो गुह्या एवादेशा मधुकृतो ब्रह्मैव पुष्पं ता अमृता आपः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V15

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ते वा एते गुह्या आदेशा एतद्ब्रह्माभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V16

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य मध्ये क्षोभत इव ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V17

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ते वा एते रसानांरसा वेदा हि रसास्तेषामेते रसास्तानि वा एतान्यमृतानाममृतानि वेदा ह्यमृतास्तेषामेतान्यमृतानि ॥ ४ ॥५॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V17

| id = CHU_C03_V06_B01

| text =

गुह्यादेशा ब्रह्मपदे ये योग्या ब्रह्मणा सह ॥ सर्वगुह्योपदेष्टारः सर्वेषां गुरवो हि ते । ब्रह्मेति सर्वदेवानां नामानन्तत्त्वतः स्मृतम् ॥ ऋग्वेदादींस्तु ते देवा अग्न्याद्याः संव्यचारयन् । मधु ब्रह्मव्यक्तिकृत्वात् ते वै मधुकृतः स्मृताः ॥ ज्ञानपोषकरत्वात् तु वेदाः पुष्पाभिधाः स्मृताः । अन्यत्र मधुकृत् पोषन्नित्यत्वादमृताश्च ताः ॥ वेदवाचः सुरैः पेया भोग्यत्वादाप ईरिताः । वेदपानं विचारश्च श्रवणं पाठ एव च ॥ देवैर्विचारितेभ्यश्च वेदेभ्यो व्यक्ततां गतः । ज्ञानानन्दस्वरूपत्वाद् यशस्तेजस्वरूपकः ॥ इन्द्रियं परमैश्वर्याद्वीर्यरूपश्च सर्वदा । सर्वानुग्रहशक्तित्वादन्नाद्यो बलरूपतः ॥ रसनामा च भगवान् संस्थितः सूर्यमण्डले । व्यक्षरद्धर्ममोक्षादीन् देवानां भगवान् हरिः ॥ ऋक्प्रोक्तो लोहिताकारो वासुदेवः परः पुमान् । स एव सूर्यलोहित्ये प्राच्यरश्मिषु संस्थितः ॥ सङ्कर्षणः शुक्लवर्णो यजुर्वेदोदितः प्रभुः । शुक्ले वर्णे च सूर्यस्य दक्षरश्मिषु संस्थितः ॥ प्रद्युम्नः श्यामवर्णस्तु सामवेदोदितः प्रभुः । प्रत्यग्रश्मिषु सूर्यस्य श्यामवर्णेऽपि च स्थितः ॥ अनिरुद्धः सुनीलश्च इतिहासपुराणयोः । अथर्ववेदे चोक्तस्सन्नुदग्रश्मिषु संस्थितः ॥ सुकृष्णे सूर्यरूपे च मध्ये नारायणः प्रभुः । ऊर्ध्वरश्मिषु संस्थश्च प्रोद्यदादित्यसप्रभः ॥ महामरीचिपुञ्जेन चलतीवाचलोऽपि सन् । स वाच्यः सर्ववेदानामेवं पञ्चात्मको हरिः ॥ वेदानां सारभूतोऽसौ वेदानां नित्यताप्रदः । अतोऽमृतानाममृतो रसानां रस एव च ॥ इति सामसंहितायाम् ॥ न चाचेतनमात्रमुपासितं पुरुषार्थप्रदानशक्तम् । ज्येष्ठाय पुत्राय पिता ब्रह्म प्रब्रूयात् इति वाक्यशेषाच्चैतदवगम्यते । य एतामेवं ब्रह्मोपनिषदं वेद इति च । कथं चाचेतनोपासनं ब्रह्मादिपदप्रदं भवति । न वै तत्र न निम्लोचः नोदियाय कदाचन । सकृदिव हैवास्मै भवति इत्यादि च मुक्तस्यैव मुख्यतो युज्यते । यशस्तेजइन्द्रियवीर्यान्नाद्यरसत्वं च भगवन्तं विना कस्य मुख्यतो युज्यते । तस्य नाम महद्यशः । ऐश्वर्यस्य समग्रस्य वीर्यस्य यशसः श्रियः । ज्ञानवैराग्ययोश्चैव षण्णां भग इतीरणा ॥ रसो वै रसः सुखात्मकं षड्गुणविग्रहं परं हृदि स्थितं ब्रह्म निरञ्चनं स्वरुक् । ऐश्वर्यवैराग्ययशोविबोधवीर्यश्रिया पूर्णमहं प्रपद्ये ॥ अहं तत्तेजोरश्मीन्नारायणं पुरुषम् इत्यादेश्च । ध्येयः सदा सवितृमण्डलमध्यवर्ती नारायणः इति च । न चाचेतनस्यैश्वर्यादिरूपत्वं युज्यते । ज्ञानात्मको भगवानैश्वर्यात्मको भगवान् शक्त्यात्मको भगवान् इति च श्रुतिः । सर्ववेदान्तप्रत्ययं चोदनाद्यविशेषात् इति सर्ववेदप्रतिपाद्यत्वं भगवत उक्तं भगवता । स सर्वनामा स च विश्वरूपः प्रसीदतां ब्रह्म महाविभूतिः इति च । सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति ता वा एताः सर्वा ऋचः सर्वे वेदा सर्वे घोषा एकैव व्याहृतिः प्राण एव । वेदे रामायणे चैव पुराणे भारते तथा । आदावन्ते च मध्ये च विष्णुः सर्वत्र गीयते ॥ नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति इत्यादेश्च । उपनिषत्वाच्च विशेषतो न यत्किञ्चिदुच्यत इति वक्तुं युक्तम् । विष्णुरुक्तः सर्ववेदैर्मन्त्रेषु च विशेषतः । आरण्यके विशेषेण नैवान्यत् किञ्चिदुच्यते ॥ कर्मार्थं च ब्राह्मणं स्यादमुख्यार्थविवक्षया । मुख्यतो विष्णुरेवैको ब्राह्मणेष्वपि कथ्यते ॥ आरण्यकेष्वृते विष्णुं नैवान्यत् किञ्चिदुच्यते । सूत्रात्मा तूच्यते विष्णोस्तद्विशिष्टत्ववित्तये ॥ कुत्रचित् तदुपास्तिश्च तस्याध्यर्धतनुत्वतः । तस्मिन् विष्णोरुपास्त्यर्थं नान्यथा किञ्चिदुच्यते ॥ इति ब्रह्माण्डे । यस्यां न मे पावनमङ्ग कर्म स्थित्युद्भवत्राणनिरोधमस्य । लीलावतारैधितकर्म वा स्याद्वन्ध्यां गिरं तां बिभृयान्न धीरः ॥ वित्तं त्वतीर्थीकृतमङ्ग वाचं हीनां मया रक्षति दुःखदुःखी ॥ यन्न व्रजन्त्यघभिदो रचनानुवादाः शृण्वन्ति येऽन्यविषयाः कुकथा मतिघ्नीः । यास्तु श्रुता हतभगैर्नृभिरात्तवीर्यास्तांस्तान् क्षिपन्त्यशरणेषु तमस्सु हन्त ॥

इत्यादिभगवद्वचनाच्च । सर्वासु शाखास्वारणमावर्तयेदारणकमावर्तयेदुपनिषदमावर्तयेद् उपनिषदमावर्तयेत् इत्युपनिषदभ्यासस्य सतात्पर्यं विहितत्वादभगवद्विषयस्य निन्दितत्वाच्च नोपनिषत्स्वन्यदुच्यते । अभ्यसेदधियज्ञं चाप्यधिदैवं विशेषतः । अध्यात्मं तु विशेषेण यस्माद् विष्णुस्त्रिषूदितः ॥ इति स्कान्दे । मां विधत्तेऽभिधत्ते मां विकल्प्योऽपोह्य इत्यहम् । इत्यस्या हृदयं साक्षान्नान्यो मद्वेद कश्चन ॥ इत्यादेश्च भगवदुपासना एव सर्वत्रोक्ताः ॥ ५ ॥

Line 2,187:

Line 2,245:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V18

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्यत् प्रथमममृतं तद्वसव उपजीवन्त्यग्निना मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V19

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V20

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतदेवममृतं वेद वसूनामेवैको भूत्वाऽग्निनैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥३॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V21

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यावदादित्यः पुरस्तादुदेता पश्चादस्तमेता वसूनामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ ६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V21

| id = CHU_C03_V07_B01

| text =

प्रथमामृतस्य द्रष्टारो वसवस्त्वग्निपूर्वकाः ।

यावत् पश्यन्ति तं विष्णुं तावत् ते नान्यभोगिनः ॥

Line 2,230:

Line 2,289:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V22

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यद्वितीयममृतं तद्रुद्राः उपजीवन्तीन्द्रेण मुखेन । न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V23

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V24

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतदेवममृतं वेद रुद्राणामेवैको भूत्वेन्द्रेणैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥३॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V25

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यावदादित्यः पुरस्तादुदेता पश्चादस्तमेता द्विस्तावद्दक्षिणत उदेतोत्तरतोऽस्तमेता रुद्राणामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ ७ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V25

| id = CHU_C03_V08_B01

| text =

एवं द्वितीयरूपं तु शिवाद्या वायुसंश्रिताः ।

वायोर्हिरण्यगर्भत्वात् पदद्वयमुदाहृतम् ॥

Line 2,275:

Line 2,335:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V26

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्तृतीयममृतं तदादित्या उपजीवन्ति वरुणेन मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V27

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V28

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतदेवममृतं वेदादित्यानामेवैको भूत्वा वरुणेनैैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V29

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यावदादित्यो दक्षिणतः उदेतात्तरतोऽस्तमेता द्विस्तावत् पश्चादुदेता पुरस्तादस्तमेताऽऽदित्यानामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ ८ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V29

| id = CHU_C03_V09_B01

| text =

द्रष्टारोऽथ तृतीयस्य शक्रमुख्यादितेः सुताः ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V30

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यच्चतुर्थममृतं तन्मरुत उपजीवन्ति सोमेन मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V31

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V32

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतदेवममृतं वेद मरुतामेवैको भूत्वा सोमेनैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥३॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V33

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यावदादित्यः पश्चादुतेता पुरस्तादस्तमेता द्विस्तावदुत्तरत उदेता दक्षिणतोऽस्तमेता मरुतामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥४।९॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V33

| id = CHU_C03_V10_B01

| text =

चतुर्थस्य तु सोमाद्या मरुतः .................

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V34

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्पञ्चमममृतं तत्साध्याः उपजीवन्ति ब्रह्मणा मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V34

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V35

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतदेवममृतं वेद साध्यानामेवैको भूत्वा ब्रह्मणैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V36

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यावदादित्यः उत्तरत उदेता दक्षिणतोऽस्तमेता द्विस्तावदूर्ध्वं उदेताऽर्वाङ्गस्तमेता साध्यानामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ १० ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V36

| id = CHU_C03_V11_B01

| text =

....... ...... .......... पञ्चमस्य च ॥

ऋजवो ब्रह्ममुख्या हि सुपर्णः शेष एव च ।

Line 2,479:

Line 2,542:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V37

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ तत ऊर्ध्वं उदेत्य नैवोदेता नास्तमेतैकल एव मध्ये स्थाता तदेष श्लोकः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V38

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = न वै तत्र न निम्लोचो नोदियाय कदाचन । देवास्तेनाहं सत्येन मा विराधिषि ब्रह्मणा ॥ इति ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V38

| id = CHU_C03_V12_B01

| text =

अथ सूर्यस्थितो विष्णुरादित्यस्त्वादिमूलतः ।

आदानाद्वापि देवानामूर्ध्वं गच्छति मण्डलात् ॥

Line 2,508:

Line 2,572:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V39

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = न ह वा अस्मा उदेति न निम्लोचति सकृद्दिवा हैवास्मै भवति च एतामेवं ब्रह्मोपनिषदं वेद ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V39

| id = CHU_C03_V13_B01

| text =

एतां विद्यां तु यो वेद नित्यमस्य दिवा भवेत् ।

वैकुण्ठधामसंस्थस्य मुक्तस्यानुदयास्तकम् ॥

Line 2,525:

Line 2,590:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V40

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्धैतद्ब्रह्मा प्रजापतय उवाच प्रजापतिर्मनवे मनुः प्रजाभ्यस्तद्धैतदुद्दालकायारुणये ज्येष्ठाय पुत्राय पिता ब्रह्म प्रोवाच ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V41

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = इदं वा व तज्ज्येष्ठाय पुत्राय पिता ब्रह्म प्रब्रूयात् प्रणाय्याय वाऽन्तेवासिने ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V42

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = नान्यस्मै कस्मैचन यद्यप्यस्मा इमामदि्भः परिगृहीतां धनस्य पूर्णां दद्यादेतदेव ततो भूय इत्येतदेव ततो भूय इति ॥ ६ ॥ ११ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V42

| id = CHU_C03_V14_B01

| text =

तदेतद्भगवान् विष्णुः प्रादाज्ज्ञानं विरिञ्चये ।

विरिञ्चिर्मनवे प्राह प्रजाभ्यो मनुरेव च ॥

Line 2,564:

Line 2,630:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V43

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = गायत्री वा इदं सर्वं भूतं यदिदं किञ्च वाग्वै गायत्री वाग्वा इदं सर्वं भूतं गायति च त्रायते च ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V43

| id = CHU_C03_V15_B01

| text =

यदिदं किञ्च भूतं प्रभूतं परिपूर्णं तत्सर्वं गायत्री भगवानेव । भू बहाविति धातोः । बहुः पूर्णतायामिति च ।

यदिदं परितः पूर्णं मत्स्यकूर्मादिरूपकम् ।

Line 2,589:

Line 2,656:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V44

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = या वै सा गायत्रीयं वाव सा येयं पृथिव्यस्यां हीदं सर्वं भूतं प्रतिष्ठितमेतामेव नातिशीयन्ते ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V44

| id = CHU_C03_V16_B01

| text =

स एव पृथिवीनामा पृथिव्यामपि संस्थितः ॥

विष्णौ हि पृथिवीसंस्थे जगत्सर्वं प्रतिष्ठितम् ।

Line 2,608:

Line 2,676:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V45

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = या वै सा पृथिवीयं वाव सा यदिदमस्मिन् पुरुषे शरीरमस्मिन् हीमे प्राणाः प्रतिष्ठिता एतदेव नातिशीर्यन्ते ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V45

| id = CHU_C03_V17_B01

| text =

........ .......... स एवान्तःशरीरगः ।

शरित्वादीरणाच्चैव शरीरं भगवानजः ॥

Line 2,626:

Line 2,695:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V46

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यद्वै तत्पुरुषे शरीरमिदं वाव तद्यदिदमस्मिन्नन्तः पुरुषे हृदयमस्मिन् हीमे प्राणाः प्रतिष्ठिता एतदेव नातिशीयन्ते ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V46

| id = CHU_C03_V18_B01

| text =

योऽसौ जीवे स्थितो विष्णुः शरीरमिति नामकः ॥

शन्त्वाच्च रतिरूपत्वादीरणाच्च स एव तु ।

Line 2,645:

Line 2,715:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V47

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सैषा चतुष्पदा षडि्वधा गायत्री ।

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V47

| id = CHU_C03_V19_B01

| text =

गायत्र्यां संस्थितो विष्णुः स्त्रीरूपः सूर्यसप्रभः ॥

द्वितीयश्चैव मत्स्यादिर्भूतनामावतारगः ।

Line 2,669:

Line 2,740:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V48

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तदेतदृचाभ्यनूक्तं– तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पूरुषः । पादोऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवीति ॥ ६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V48

| id = CHU_C03_V20_B01

| text =

भिन्नपादः सर्वजीवास्तस्य सादृश्यमात्रतः ।

स्वरूपपादा विष्णोस्तु त्रयो हि दिवि संस्थिताः ॥

Line 2,693:

Line 2,765:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V49

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यद्वै तद्ब्रह्मेतीदं वाव तद्योऽयं बहिर्धा पुरुषादाकाशो यो वै स बहिर्धा पुरुषादाकाशः ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V50

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अयं वाव स योयमन्तः पुरुष आकाशो यो वै सोन्तः पुरुष आकाशः ॥ ८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V51

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अयं वाव स योऽयमन्तर्हृदय आकाशो यो वै सोऽन्तर्हृदय आकाशस्तदेतत् पूर्णमप्रवर्ति पूर्णामप्रवर्तिनीं श्रियं लभेत य एवं वेद ॥ ९ ॥ १२ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V51

| id = CHU_C03_V21_B01

| text =

परम्ब्रह्मेति भगवान् सर्वगः सम्प्रकीर्तितः ॥

स एव जीवस्य बहिर्हृदयाकाश आस्थितः ।

Line 2,749:

Line 2,822:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V52

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्य ह वा एतस्य हृदयस्य पञ्च देवसुषयः स योऽस्य प्राङ्ग्सुषिः स प्राणस्तच्चक्षुः स आदित्यस्तदेतत् तेजोऽन्नाद्यमित्युपासीत तेजस्व्यन्नादो भवति य एवं वेद ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V53

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ योऽस्य दक्षिणः सुषिः स व्यानस्तच्छ्रोत्रं स चन्द्रमास्तदेतच्छ्रीश्च यशश्चेत्युपासीत श्रीमान् यशस्वी भवति य एवं वेद ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V54

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ योऽस्य प्रत्यङ्ग्सुषिः सोऽपानः सा वाक् सोऽग्निस्तदेतद् ब्रह्मवर्चसमन्नाद्यमित्युपासीत ब्रह्मवर्चस्व्यन्नादो भवति य एवं वेद ॥३॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V55

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ योऽस्योदङ्ग् सुषिः स समानस्तन्मनः स पर्जन्यस्तदेत् कीर्तिश्च व्युष्टिश्चेत्युपासीत कीर्तिमान् व्युष्टिमान् भवति य एवं वेद ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V56

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ योऽस्योर्ध्वः सुषिः स उदानः स वायुः स आकाशस्तदेतदोजश्च महश्चेत्युपासीतौजस्वी महस्वान् भवति य एवं वेद ॥५॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V57

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ते वा एते पञ्चब्रह्मपुरुषाः स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपाः स य एतानेवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान् स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपान् वेद ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V58

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अस्य कुले वीरो जायते प्रतिपद्यते स्वर्गं लोकं य एतानेवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान् स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपान् वेद ।

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V58

| id = CHU_C03_V22_B01

| text =

प्राणाभिमानी चक्षुश्च सूर्य एव ह्युदाहृतः ।

तेजोऽन्नाद्यभिमानी च प्राग्द्वाराधिपतिर्हरेः ॥

Line 2,826:

Line 2,900:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V59

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदतः परो दिवो ज्योतिर्दीप्यते विश्वतः पृष्ठेषु सर्वतः पृष्ठेष्वनुत्तमेषूत्तमेषु लोकेष्विदं वाव तद्यदिदमस्मिन्नन्तः पुरुषे ज्योतिस्तस्यैषा दृष्टिः ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V60

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यत्रैतदस्मिञ्च्छरीरे संस्पर्शेनोष्णिमानं विजानाति तस्यैषा श्रुतिर्यत्रैतत्कर्णावपिगृह्य निनदमिव नदथुरिवाग्नेरिव ज्वलत उपशृणोति तदेतद्दृष्टं च श्रुतं चेत्युपासीत चक्षुष्यः श्रुतो भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ८ ॥ १३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V60

| id = CHU_C03_V23_B01

| text =

योऽसौ वैकुण्ठगो विष्णुः सप्तलोकोपरिस्थितः ।

स एव सर्वलोकेषु विश्वतो ब्रह्मणस्तथा ॥

Line 2,869:

Line 2,944:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V61

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सर्वं खल्विदं ब्रह्म । तज्जलानिति शान्त उपासीत अथ खलु क्रतुमयः पुुरुषो यथाक्रतुरस्मिंल्लोके पुरुषो भवति तथेतः प्रेत्य भवति स क्रतुं कुर्वीत ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V62

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मनोमयः प्राणशरीरो भारूपः सत्यसङ्कल्पः आकाश आत्मा सर्वकर्मा सर्वकामः सर्वगन्धः सर्वरसः सर्वमिदमभ्यात्तोऽवाक्यनादरः ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V62

| id = CHU_C03_V24_B01

| text =

इदं ब्रह्मातिसामीप्यात् सर्वं पूर्णगुणत्वतः ।

तच्च ब्रह्मजलान् साक्षाद्योऽसौ विष्णुर्जलेऽनिति ॥

Line 2,904:

Line 2,980:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V63

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एष म आत्माऽन्तर्हृदयेऽणीयान् व्रीहेर्वा यवाद्वा सर्षपाद्वा श्यामाकाद्वा श्यामकतण्डुलाद्वा एष मे आत्माऽन्तर्हृदये ज्यायान् पृथिव्या ज्यायानन्तरिक्षाज्ज्यायान् दिवो ज्यायानेभ्यो लोकेभ्यः ॥३॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V64

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सर्वकर्मा सर्वकामः सर्वगन्धः सर्वरसः सर्वमिदमभ्यात्तोऽवाक्यनादरः एष म आत्मान्तर्हृदय एतद्ब्रह्मैतमितः प्रेत्याभिसम्भविताऽस्मीति यस्य स्यादद्धा न विचिकित्साऽस्तीति ह स्माह शाण्डिल्यः शाण्डिल्यः ॥ ४ ॥ १४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V64

| id = CHU_C03_V25_B01

| text =

एकत्र सर्वगन्धादिना चिदानन्दात्मकसर्वगन्धादिरूपत्वमुच्यते । अन्यत्र तद्भोक्तृत्वम् ॥ १४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V65

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अन्तरिक्षोदरः कोशो भूमिबुध्नो न जीर्यति दिशो ह्यस्य स्रक्तयो द्यौरस्योत्तरं बिलं स एष कोशो वसुधानस्तस्मिन् विश्वमिदं श्रितम् ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V65

| id = CHU_C03_V26_B01

| text =

क इत्यानन्द उद्दिष्ट उश इच्छा प्रकीर्तिता ।

आनन्देच्छास्वरूपोऽसौ कोशो विष्णुः प्रकीर्तितः ॥

Line 2,949:

Line 3,027:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V66

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्य प्राची दिक् जुहूर्नाम सहमाना नाम दक्षिणा राज्ञी नाम प्रतीची सुभूता नामोदीची तासां वायुर्वत्सः स य एतमेवं वायुं दिशां वत्सं वेद न पुत्ररोदं रोदिति सोऽहमेतमेवं वायुं दिशां वत्सं वेद मा पुत्ररोदं रुदम् ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V66

| id = CHU_C03_V27_B01

| text =

प्राचीदिक्संस्थितस्तस्य बाहुर्दक्षिण ऊर्ध्वगः ।

जुहूः स होमकर्तृत्वाद् भुङ्क्ते ह्येतेन केशवः ॥

Line 2,982:

Line 3,061:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V67

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अरिष्टं कोशं प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना प्राणं प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना भूः प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना भुवः प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना स्वः प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V68

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यदवोचं प्राणं प्रपद्य इति प्राणो वा इदं सर्वं भूतं यदिदं किञ्च तमेव तत्प्रापत्सि ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V69

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदवोचं भूः प्रपद्य इति पृथिवीं प्रपद्येऽन्तरिक्षं प्रपद्ये दिवं प्रपद्य इत्येव तदवोचम् ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V70

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदवोचं भुवः प्रपद्य इत्यग्निं प्रपद्ये वायुं प्रपद्य आदित्यं प्रपद्य इत्येव तदवोचम् ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V71

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदवोचं स्वः प्रपद्य इत्यृग्वेदं प्रपद्ये यजुर्वेदं प्रपद्ये सामवेदं प्रपद्य इत्येतदवोचं तदवोचम् ॥ ७ ॥ १५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V71

| id = CHU_C03_V28_B01

| text =

अविनष्टं परानन्दकामं विष्णुं सदा ह्यहम् ।

प्रपद्ये तत्प्रसादेन केवलं नात्मशक्तितः ॥

Line 3,052:

Line 3,132:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V72

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पुरुषो वाव यज्ञस्तस्य यानि चतुर्विंशतिवर्षाणि तत्प्रातःसवनं चतुर्विंशत्यक्षरा गायत्री गायत्रं प्रातःसवनं तदस्य वसवोऽन्वायत्ताः प्राणा वाव वसव एते हीदं सर्वं वासयन्ति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V73

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत् स ब्रूयात् प्राणा वसव इदं मे प्रातःसवनं माध्यन्दिनं सवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां वसूनां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V74

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यानि चतुश्चत्वारिद्वर्षाणि तन्माध्यन्दिनंसवनं चतुश्चत्वारिंशदक्षरा त्रिष्टुप् त्रैष्टुभं मान्धन्दिनं सवनं तदस्य रुद्रा अन्वायत्ताः प्राणा वाव रुद्रा एते हीदं सर्वं रोदयन्ति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V75

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं चेदेतस्मिन् वयसि किञ्चिदुपतपेत् स ब्रूयात् प्राणा रुद्रा इदं मे माध्यन्दिनं सवनं तृतीयं सवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां रुद्राणां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥४॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V76

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यान्यष्टाचत्वारिंशद्वर्षाणि तत् तृतीयसवनमष्टाचत्वारिंशदक्षरा जगती जागतं तृतीयसवनं तदस्यादित्या अन्वायत्ताः प्राणा वाव आदित्या एते हीदं सर्वमाददते ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V77

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं चेदेतस्मिन् वयसि किञ्चिदुपतपेत् स ब्रूयात् प्राणा आदित्या इदं मे तृतीयसवनमायुरनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां आदित्यानां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ ६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V77

| id = CHU_C03_V29_B01

| text =

विष्णुपूजार्थयज्ञोऽहमित्युपासनमादरात् ।

कुर्वीत पुरुषो नित्यं तस्य यत्षोडशोत्तरम् ॥

Line 3,116:

Line 3,197:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V78

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एतद्ध स्म वै तद्विद्वानाह महिदास ऐतरेयः स किं म एतदुपतपसि योऽहमनेन न प्रेष्यामीति स ह षोडशं वर्षशतमजीवत् प्राह षोडशं वर्षशतं जीवति य एवं वेद ॥ ७ ॥ १६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V78

| id = CHU_C03_V30_B01

| text =

महिदासोऽन्यः । कृष्णश्चान्यः एव ।

महिदासस्त्वैतरेयः कृष्णोऽन्यो देवकीसुतः ।

Line 3,151:

Line 3,233:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V79

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यदशिशिषति यत्पिपासति यन्न रमते ता अस्य दीक्षाः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V80

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदश्नाति यत्पिबति यद्रमते तदुपसदैरेति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V81

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यद्धसति यज्जक्षति यन्मैथुनं चरति स्तुतशस्त्रैरेव तदेति ॥३॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V82

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्तपो दानमार्जवमहिंसा सत्यवचनमिति ता अस्य दक्षिणाः ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V83

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्मादाहुः सोष्यत्यसोष्टेति पुनरुत्पादनमेवास्य तन्मरणमेवास्यावभृथः ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V84

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्धैतद्घोर आङ्गिरसः कृष्णाय देवकीपुत्रायोक्त्वोवाचापिपास एव स बभूव सोऽन्तवेलायामेतत्त्रयं प्रतिपद्येताक्षितमस्यच्युतमसि प्राणशंसितमसीति ।

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V84

| id = CHU_C03_V31_B01

| text =

स्वरूपभूतयज्ञस्य क्षुत्पिपासाऽरतिस्तथा ।

दीक्षा भोजनपाने च रतिश्चोपसदः स्मृताः ॥

Line 3,215:

Line 3,298:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V85

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तत्रैते द्वे ऋचौ भवतः ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V86

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = आदित्प्रत्नस्य रेतसो ज्योतिष्पश्यन्ति वासरम् । परो यदिध्यते दिवा ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V87

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = उद्वयं तमसस्परि ज्योतिष्पश्यन्त उत्तरम् । स्वः पश्यन्त उत्तरम् ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V88

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = देवं देवत्रा सूर्यमगन्म ज्योतिरुत्तमम् ॥ इत्यगन्म ज्योतिरुत्तममिति ॥ ७ ॥ १७ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V88

| id = CHU_C03_V32_B01

| text =

आदित् तस्मादेव तत्प्रसादादेव । प्रत्नस्य पुरातनस्यानादेर्भगवतो रेतसः रतिरूपस्य ज्योतिः पश्यन्ति । वासेन रमयतीति वासरम् । दिवःपरतो वैकुण्ठे यदिध्यते । ऋद्धतममेव सर्वदा । अथ यदत परः इत्युक्तत्वाच्च । न चादित्यमण्डलं दिवः परतः । उत्तरं ज्योतिः पश्यन्तः स्वरानन्दरूपं परिपश्यन्तो वयं तमस उदगन्म । उत्तरं ज्योतिः पश्यन्तस्तदेवोत्तरं स्वश्च पश्यन्तः । द्विरुक्तिस्तात्पर्यार्था । उदाख्यं ज्योतिरुत्तमं तमसः सकाशादगन्म प्राप्ताः स्मेत्यर्थः । तस्योदितिनाम इति श्रुतेः । देवत्रादेवं देवविषयेऽपि देवं देवानां देवमित्यर्थः । सूरिभिः प्राप्यत्वात् सूर्यम् ।

रतिरूपं परं ज्योतिरनादेः केशवस्य यत् ।

Line 3,263:

Line 3,347:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V89

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मनो ब्रह्मेत्युपासीतेत्यध्यात्ममथाधिदैवतमाकाशो ब्रह्मेत्युभयमादिष्टं भवत्यध्यात्मं चाधिदैवतं च ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V90

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तदेतच्चतुष्पाद्ब्रह्म वाक्पादः प्राणः पादश्चक्षुःपादः श्रोत्रं पाद इत्यध्यात्ममथाधिदैवतमग्निः पादो वायुः पाद आदित्यः पादो दिशो पाद इत्युभयमेवादिष्टं भवत्यध्यात्मं चाधिदैवतं च ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V91

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = वागेव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः सोऽग्निना ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V92

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्राण एव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः स वायुना ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V93

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = चक्षुरेव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः स आदित्येन ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V94

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = श्रोत्रमेव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः स दिग्भिर्ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद य एवं वेद ॥ ६ ॥ १८ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V94

| id = CHU_C03_V33_B01

| text =

मनःसंस्थस्तु यो देवः साक्षान्नारायणः प्रभुः ।

स एवाकाशसंस्थश्च मन आकाशनामकः ॥

Line 3,327:

Line 3,412:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V95

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = आदित्यो ब्रह्मेत्यादेशस्तस्योपव्याख्यानमसदेवेदमग्र आसीत् तत्सदासीत् तत्समभवत् तदाण्डं निरवर्तत तत्संवत्सरस्य मात्रामशयत तन्निरभिद्यत ते आण्डकपाले रजतं च सुवर्णं चाभवताम् ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V96

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्यद्रजतं सेयं पृथिवी यत्सुवर्णं सा द्यौर्यज्जरायु ते पर्वता यदुल्बं स मेधो नीहारो या धमनयस्ता नद्यो यद्वास्तेयमुदकं स समुद्रोऽथ यत्तदजायत सोऽसावादित्यस्तं जायमानं घोषा उलूलवोऽनूदतिष्ठन् सर्वाणि च भूतानि च सर्वे च कामास्तस्मात् तस्योदयं प्रति प्रत्यायनं प्रति घोषा उलूलवोऽनूत्तिष्ठन्ति सर्वाणि च भूतानि सर्वे चैव कामाः ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C03_V97

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C03

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतदेवं विद्वानादित्यं ब्रह्मेत्युपास्तेऽभ्याशो ह यदेनं साधवो घोषा आ च गच्छेयुरुप च निम्रेडेरन्निम्रेडेरन् ॥ ४ ॥ १९ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V97

| id = ~~CHU_C03_V97_author-note~~

| id = CHU_C03_V97_author_note

| text =

॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि तृतीयोऽध्यायः ॥

| extra_class = gr-author-note

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V97

| id = ~~CHU_C03_V97_author-note~~

| id = CHU_C03_V97_author_note

| text =

॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमच्छन्दोग्योपनिषद्भाष्ये तृतीयोऽध्यायः ॥

| extra_class = gr-author-note

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C03_V97

| id = CHU_C03_V34_B01

| text =

अगम्यत्वादसन्नाम ब्रह्म नारायणाभिधम् ।

प्रलये वासुदेवाख्यं गम्यं सदभवद्विदाम् ॥

Line 3,390:

Line 3,480:

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V01

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = जानश्रुतिर्हि पौत्रायणः श्रद्धादेयो बहुदायी बहुवाक्य आस । स ह सर्वत आवसथान् मापयाञ्चक्रे सर्वत एव मेऽत्स्यन्तीति ॥१॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V02

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ ह हंसा निशायामतिपेतुस्तद्धैवं हंसो हंसमभ्युवाद हो होऽयि भल्लाक्ष भल्लाक्ष जानश्रुतेः पौत्रायणस्य समं दिवा ज्योतिराततं तन्मा प्रसाङ्क्षीस्तत्त्वा मा प्रधाक्षीरिति ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V02

| id = CHU_C04_V01_B01

| text =

भल्लाक्ष मन्दाक्ष ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V03

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तमु ह परः प्रत्युवाच कम्वर एनमेतत्सन्तं सयुग्वानमिव रैक्वमात्थेति यो नु कथं सयुग्वा रैक्व इति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V04

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यथा कृताय विजितायाधरेयाः संयन्त्येवमेनं सर्वं तदभिसमेति यत्किञ्च प्रजाः साधु कुर्वन्ति यस्तद्वेद यत्स वेद स मयैतदुक्त इति ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V04

| id = CHU_C04_V02_B01

| text =

यथा कृते जिते त्रेतादिजयफलं च तस्यैव भवति । एवमन्येषां पुण्यफलं प्राधान्येन तस्यैव भवति ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V05

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तदु ह जानश्रुतिः पौत्रायण उपशुश्राव स ह संिजहान एव क्षत्तारमुवाचाङ्गारे ह सयुग्वानमिव रैक्वमात्थेति यो नु कथं सयुग्वा रैक्व इति ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V06

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यथा कृताय विजितायाधरेयाः संयन्त्येवमेनं सर्वं तदभिसमेति यत्किञ्च प्रजाः साधु कुर्वन्ति यस्तद्वेद यत्स वेद स सर्वं मयैतदुक्त इति ॥ ६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V06

| id = CHU_C04_V03_B01

| text =

ओ अङ्ग इष्ट । सयुग्वा रैक्वो ज्ञातव्यः ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V07

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स ह क्षत्ताऽन्विष्य नाविदमिति प्रत्येया तं स होवाच यत्रारे ब्राह्मणस्यान्वेषणा तदेनमृच्छेति ॥ ८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V08

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सोऽधस्ताच्छकटस्य पामानं कषमाणमुपोपविवेश तं हाभ्युवाद त्वं नु भगवः सयुग्वा रैक्व इत्यहं ह्यरा३ इति ह प्रति जज्ञे स ह क्षत्ताऽन्विष्याविदमिति प्रत्येयाय ॥ ८ ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V08

| id = CHU_C04_V04_B01

| text =

अहं ह्यरा३ इति प्लुतिः पामकषणभावेन ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V09

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तदु ह जानश्रुतिः पौत्रायणः षट् शतानि गवां निष्कमश्वतरीरथं तदादाय प्रतिचक्रमे तं हाभ्युवाद ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V10

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = रैक्वेमानि षट् शतानि गवामयं निष्कोऽयमश्वतरीरथो नु म एतां भगवो देवतां शाधि यां देवतामुपास्स इति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V11

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तमु ह परः प्रत्युवाचाह हारेत्वा शूद्र तवैव सह गोभिरस्त्विति तदुह पुनरेव जानश्रुतिः पौत्रायणः सहस्रं गवां निष्कमश्वतरीरथं दुहितरं तदादाय प्रतिचक्रमे ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V12

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं हाभ्युवाद रैक्वेदं सहस्रं गवामयं निष्कोऽयमश्वतरीरथ इयं जायाऽयं ग्रामो यस्मिन्नास्सेऽन्वेव मा भगवः शाधीति ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V13

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्या ह मुखमुपोद्गृह्णन्नुवाचाजहारेमाः शूद्रानेनैव मुखेनालापयिष्यथा इति ते हैते रैक्वपर्णा नाम महावृषेषु यत्रास्मा उवास तस्मै होवाच ॥ ५ ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V13

| id = CHU_C04_V05_B01

| text =

शुचाऽऽद्रवणाच्छूद्रः ।

राजा पौत्रायणः शोकाच्छूद्रेति मुनिनोदितः ।

Line 3,536:

Line 3,631:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V14

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = वायुर्वाव संवर्गो यदा वा महाप्रलये अग्निरुद्वायति वायुमेवाप्येति यदा सूर्योऽस्तमेति वायुमेवाप्येति यदा चन्द्रोऽस्तमेति वायुमेवाप्येति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V15

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदाऽऽप उच्छुष्यन्ति वायुमेवापियन्ति वायुर्ह्येवैतान् सर्वान् संवृङ्क्त इत्यधिदैवतम् ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V16

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथाध्यात्मं प्राणो वाव संवर्गः स यदा स्वपिति प्राणमेव वागप्येति प्राणं चक्षुः प्राणं श्रोत्रं प्राणं मनः प्राणो ह्येवैतान् सर्वान् संवृङ्क्त इति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V17

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तौ वा एतौ द्वौ संवर्गौ वायुरेव देवेषु प्राणः प्राणेषु ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V17

| id = CHU_C04_V06_B01

| text =

संवृङ्क्ते सर्वदेवान् यद्वायुः संवर्ग ईरितः ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V18

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ ह शौनकं च कापेयमभिप्रतारिणं च काक्षसेनिं परिविष्यमाणौ ब्रह्मचारी बिभिक्षे तस्मा उ ह न ददतुः ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V19

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स होवाच महात्मनश्चतुरो देव एकः कः सो जगार भुवनस्य गोपास्तं कापेय नाभिपश्यन्ति मर्त्या अभिप्रतारिन् बहुधा वसन्तं यस्मै वा एतदन्नं तस्मा एतन्न दत्तमिति ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V20

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तदु ह शौनकः कापेयः प्रतिमन्वानः प्रत्येयायात्मा देवानां जनिता प्रजानां हिरण्यदंष्ट्रो बभसोऽनसूरिर्महान्तमस्य महिमानमाहुरनद्यमानो यदन्नमत्तीति वै वयं ब्रह्मचारिन्निदमुपास्महे दत्तास्मै भिक्षामिति ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V21

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्मा उ ह ददुस्ते वा एते पञ्चान्ये पञ्चान्ये दश सन्तस्तत्कृतं तस्मात् सर्वासु दिक्ष्वन्नमेव दश कृतं सैषा विराडन्नादी तयेदं सर्वं दृष्टं सर्वमस्येदं दृष्टं भवत्यन्नादो भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ८ ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V21

| id = CHU_C04_V07_B01

| text =

महिमाऽस्य महानेष यदनाद्योऽत्ति देवताः ॥ इति प्रभञ्जने ।

दशेति वै सर्वम् इति श्रुतेः । कृतस्य च पूर्णात्मकत्वादध्यात्माधिदैवतभेदेन पञ्चदेवता दशभूताः कृतम् । तस्माद्वायुना सह दशसङ्ख्यापूरणात् सर्वदिक्षु स्थिता देवता वायुना सहान्नमेव । अन्नादी देवता विराड् विष्णुरेव । अनद्यमान इत्यन्यैरनद्यमानः ।

Line 3,619:

Line 3,716:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V22

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सत्यकामो ह जाबालो जबालां मातरमामन्त्रयाञ्चक्रे ब्रह्मचर्यं भवति विवत्स्यामि किङ्गोत्रो न्वहमस्मीति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V23

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सा हैनमुवाच नाहमेतद्वेद तात यद्गोत्रस्त्वमसि बह्वहं चरन्ती परिचारिणी यौवने त्वामलभे साऽहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसि स सत्यकाम एव जाबालो ब्रुवीथा इति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V24

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स ह हारिद्रुमन्तं गौतममेत्योवाच ब्रह्मचर्यं भगवति वत्स्याम्युपेयां भगवन्तमिति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V25

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं होवाच किं गोत्रो नु सोम्यासीति स होवाच नाहमेतद्वेद भो यद्गोत्रोऽहमस्म्यपृच्छं मातरं सा मा प्रत्यब्रवीद् बह्वहं चरन्ती परिचारिणी यौवने त्वामलभे साऽहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसीति सोहं सत्यकामो जाबालोऽस्मि भो इति ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V26

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं होवाच नैतदब्राह्मणो विवक्तुमर्हति समिधं सोम्याऽऽहरोप त्वा नेष्ये न सत्यादगा इति तमुपनीय कृशानामबलानां चतुःशतं गा निराकृत्योवाचेमाः सोम्यानु संव्रजेति ता अभिप्रस्थापयन्नुवाच नासहस्रेणावर्तयेति स ह वर्षगणं प्रोवाच ता यदा सहस्रं सम्पेदुः ॥ ५ ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V26

| id = CHU_C04_V08_B01

| text =

आर्जवं ब्राह्मणे साक्षाच्छूद्रोऽनार्जवलक्षणः ।

गौतमस्त्विति विज्ञाय सत्यकाममुपानयत् ॥इति सामसंहितायाम् ॥ ४ ॥

Line 3,668:

Line 3,766:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V27

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ हैनमृषभोऽभ्युवाद सत्यकामा ३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव प्राप्ताः सोम्य सहस्रं स्मः प्रापय न आचार्यकुलम् ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V28

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ब्रह्मणश्च ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच प्राची दिक्कला प्रतीची दिक्कला दक्षिणा दिक्कलोदीची दिक्कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणः प्रकाशवान्नाम ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V29

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः प्रकाशवानित्युपास्ते प्रकाशवानस्मिंल्लोके भवति प्रकाशवतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वां श्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः प्रकाशवानित्युपास्ते ॥ ३ ॥५॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V30

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अग्निष्टे पादं वक्तेति स ह श्वोभूते गा अभिप्रस्थापयाञ्चकार ता यत्राभिसायं बभूवुस्तत्राग्निमुपसमाधाय गा उपरुध्य समिधमाधाय पश्चादग्नेः प्राङ्गुपोपविवेश ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V31

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तमग्निरभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V32

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ब्रह्मणः सोम्य ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच पृथिवी कलाऽन्तरिक्षं कला द्यौः कला समुद्रः कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणोऽनन्तवान्नाम ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V33

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणोऽनन्तवानित्युपास्ते अनन्तवानस्मिंल्लोके भवति अनन्तवतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणोऽनन्तवानित्युपास्ते ॥ ४ ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V34

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = हंसस्ते पादं वक्तेति स ह श्वोभूते गा अभिप्रस्थापयाञ्चकार ता यत्राभिसायं बभूवुस्तत्राग्निमुपसमाधाय गा उपरुध्य समिधमाधाय पश्चादग्नेः प्राङ्गुपोपविवेश ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V35

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं हंस उपनिपत्याभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V36

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ब्रह्मणः सोम्य ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाचाग्निः कला सूर्यः कला चन्द्रः कला विद्युत् कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणो ज्योतिष्मान्नाम ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V37

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः ज्योतिष्मानित्युपास्ते ज्योतिष्मानस्मिंल्लोके भवति ज्योतिष्मतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणो ज्योतिष्मानित्युपास्ते ॥ ४ ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V38

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मद्गुः ते पादं वक्तेति स ह श्वोभूते गा अभिप्रस्थापयाञ्चकार ता यत्राभिसायं बभूवुस्तत्राग्निमुपसमाधाय गा उपरुध्य समिधमाधाय पश्चादग्नेः प्राङ्गुपोपविवेश ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V39

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मद्गुरुपनिपत्याभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V40

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ब्रह्मणः सोम्य ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच प्राणः कला चक्षुः कला श्रोत्रं कला मनः कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणो आयतनवान्नाम ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V41

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः आयतनवानित्युपास्ते आयतनवानस्मिंल्लोके भवति आयतनवतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः आयतनवानित्युपास्ते ॥ ४ ॥ ८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V42

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्राप हाचार्यकुलं तमाचार्योऽभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V43

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ब्रह्मविदिव वै सोम्य भासि को नु त्वाऽनुशशासेत्यन्ये मनुष्येभ्य इति ह प्रतिजज्ञे भगवांस्त्वेव मे कामे ब्रूयात् ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V44

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = श्रुतं ह्येव मे भगवद्दृशेभ्य आचार्यद्ध्येव विद्या विदिता साधिष्ठं प्रापयतीति तस्मै हैतदेवोवाचात्र ह न किञ्चन वीयायेति वीयायेति द्ह्ये ॥ ३ ॥ ९ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V44

| id = CHU_C04_V09_B01

| text =

वायुर्वृषभरूपः सन्नग्निर्हंसश्चतुर्मुखः ।

मद्गुरूपश्च वरुणः सत्यकामाय होचिरे ॥

Line 3,830:

Line 3,929:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V45

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अत्र ह न किञ्चन वीयाय । देवेभ्यः श्रुत्वा न च ते काचिद्धानिरभवदित्यर्थः ॥ ५९ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V46

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = उपकोसलो ह वै कामलायनः सत्यकामे जाबाले ब्रह्मचर्यमुवास तस्य ह द्वादश वर्षाण्यग्नीन् परिचचार स ह स्मा अन्यानन्तेवासिनः समावर्तयंस्तं ह स्मैव न समावर्तयति ॥१॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V47

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं जायोवाच तप्तो ब्रह्मचारी कुशलमग्नीन् परिचचारीन् मा त्वाऽग्नयः परिप्रवोचन् प्रब्रूह्यस्मा इति तस्मै हाप्रोच्यैव प्रवासाञ्चक्रे ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V48

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स ह व्याधिनाऽनशितुं दध्रे तमाचार्यजायोवाच ब्रह्मचारिन्नशान किं नु नाश्नासीति स होवाच बहव इमेऽस्मिन् पुरुषे कामा नानात्यया व्याधिभिः परिपूर्णोऽस्मि नाशिष्यामीति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V49

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ हाग्नयः समूदिरे तप्तो ब्रह्मचारी कुशलं नः पर्यचचारीद्धन्तास्मै प्रब्रवामेति तस्मै होचुः ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V50

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्राणो ब्रह्म कं ब्रह्म खं ब्रह्मेति स होवाच विजानाम्यहं यत्प्राणो ब्रह्म कं च तु खं च न विजानामीति ते होचुर्यद्वाव कं तदेव खं यदेवं खं तदेव कमिति प्राणं च हास्मै तदाकाशं चोचुः ॥ ५ ॥ १० ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V50

| id = CHU_C04_V10_B01

| text =

प्राणो ब्रह्म बलरूपं ब्रह्म । कमानन्दरूपं खं ज्ञानरूपम् ॥

अपरं ब्रह्म स प्राणः साक्षाद्यो बलदेवता ।

Line 3,893:

Line 3,993:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V51

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ हैनं गार्हपत्योऽनुशशास पृथिव्यग्निरन्नमादित्य इति य एष आदित्ये पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V52

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वानुपास्तेऽपहते पापकृत्यां लोकी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति नास्यावरपुरुषाः क्षीयन्ते उप वयं तं भुञ्जामोऽस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च य एतमेवं विद्वानुपास्ते ॥ २ ॥ ११ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V53

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ हैनमन्वाहार्यपचनोऽनुशशासापो दिशो नक्षत्राणि चन्द्रमा इति य एष चन्द्रमसि पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V54

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वानुपास्तेऽपहते पापकृत्यां लोकी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति नास्यावरपुरुषाः क्षीयन्ते उप वयं तं भुञ्जामोऽस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च य एतमेवं विद्वानुपास्ते ॥ २ ॥१२॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V55

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ हैनमाहवनीयोऽनुशशास प्राण आकाशो द्यौर्विद्युदिति य एष विद्युति पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V56

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वानुपास्तेऽपहते पापकृत्यां लोकी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति नास्यावरपुरुषाः क्षीयन्ते उप वयं तं भुञ्जामोऽस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च य एतमेवं विद्वानुपास्ते ॥ २ ॥१३॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V56

| id = CHU_C04_V11_B01

| text =

पृथुत्वात् पृथिवी विष्णुरग्निश्चाप्यङ्गनेतृतः ।

अन्नमत्तृत्वतो नित्यमादित्यश्चादिरूपतः ॥

Line 3,964:

Line 4,065:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V57

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ते होचुरुपकोसलैषा सोम्य तेऽस्मद्विद्यात्मविद्या चाचार्यस्तु ते गतिं वक्तेत्याजगाम हास्याचार्यस्तमाचार्योऽभ्युवादोपकोसला ३ इति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V58

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = भगव इति ह प्रतिशुश्राव ब्रह्मविद इव सोम्य ते मुखं भाति को नु त्वानुशशासेति को नु माऽनुशिष्याद्भो इतीहावेव निह्नुत इमे नूनमीदृशा अन्यादृशा इतीहाग्नीनभ्यूदे किं नु सोम्य किल तेऽवोचन्निति ॥ २ ॥ इदमिति ह प्रतिजज्ञे ................ .....................

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V58

| id = CHU_C04_V12_B12

| text =

इह च अव च इहावे । इहेति मनुष्यलोकस्था उच्यन्ते अवेति पातालस्थाः । मानुषासुरौ भगवन्तं निह्नुत एव न वक्तुं समर्थौ । अतो देवा एव मामनुशासुरित्यर्थः । ईदृशा इति वर्णतो ज्वालावर्णा इति । अन्यादृशाश्च करशिरश्चरणादिमन्तः । चन्द्रादिसर्वनामवत्वात् । यो देवानां नामधा एक एव इति श्रुतेर्विष्णोरेव सर्वनामानि ॥ १४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V59

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ............. लोकान् वाव किल सोम्य तेऽवोचन्नहं तु ते तद्वक्ष्यामि यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्त एवमेवं विदि पापं कर्म न श्लिष्यत इति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच ॥ ३ ॥ १४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V60

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मैतस्मिन्न किञ्चन श्लिष्यति तद्यदस्मिन् सर्पिवोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V60

| id = CHU_C04_V13_B01

| text =

असङ्गभगवत्स्थानत्वाच्चक्षुषोऽसङ्गत्वमुच्यते ।

यत्स्थानत्वादिदं चक्षुरसङ्गं सर्ववस्तुषु ।

Line 4,014:

Line 4,117:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V61

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एतं संयद्वाम इत्याचक्षत एतं हि सर्वाणि वामान्यभिसंयन्ति सर्वाण्येनं वामान्यभिसंयन्ति य एवं वेद ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V62

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एष उ एव वामनिरेष हि सर्वाणि वामानि नयति सर्वाणि वामानि नयति य एवं वेद ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V63

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एष उ एव भामनिरेष हि सर्वेषु लोकेषु भाति सर्वेषु लोकेषु भाति य एवं वेद ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V64

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदु चैवास्मिञ्च्छव्यं कुर्वन्ति यदु च नार्चिषमेवाभिसम्भवन्त्यर्चिषोऽहरह्ण आपूर्यमाणपक्षमापूर्यमाणपक्षाद्यान् षडुदंङ्गेति मासांस्तान् मासेभ्यः संवत्सरं संवत्सरादादित्यमादित्यात् चन्द्रमसं चन्द्रमसो विद्युतं तत्पुरुषो मानवः स एनान् ब्रह्म गमयत्येष देवपथो ब्रह्मपथ एतेन खलु प्रतिपद्यमाना इमं मानवमावर्तं नावर्तन्ते नावर्तन्ते ॥ ५ ॥ १५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V64

| id = CHU_C04_V14_B01

| text =

इमं मानवमावर्तं नावर्तन्ते । मानवा यत्रावर्तन्ते स मानवावर्तः । तं मानवावर्तं प्रति नावर्तन्ते ।

चक्षुस्थं वामनं वेद स पुनर्नैव जायते ।

Line 4,056:

Line 4,160:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V65

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एष ह वै यज्ञो योऽयं पवत एष यन्निदं सर्वं पुनाति यदेष यन्निदं सर्वं पुनाति तस्मादेष एव यज्ञस्तस्य मनश्च वाक्च वर्तनी ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V66

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तयोरन्यतरां मनसा संस्करोति ब्रह्मा वाचा होताऽध्वर्युरुद्गाताऽन्यतरांस यत्रोपाकृते प्रातरनुवाके पुरा परिधानीयाया ब्रह्मा व्यपवदति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V67

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अन्यतरामेव वर्तनीं संस्कुर्वन्ति हीयतेऽन्यतरा स यथैकपाद् व्रजन्रथो वै केन चक्रेण वर्तमानो रिष्यत्येवमस्य यज्ञो रिष्यति यज्ञं रिष्यन्तं यजमानोऽनुरिष्यति स इष्ट्वा पापीयान् भवति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V68

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्रोपाकृते प्रातरनुवाकेन पुरा परिधानीयाया ब्रह्मा व्यवदत्युभे एव वर्तनी संस्कुर्वन्ति न हीयतेऽन्यतरा ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V69

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यथोभयपाद् व्रजन् रथो वोभाभ्यां चक्राभ्यां वर्तमानः प्रतितिष्ठत्येवमस्य यज्ञः प्रतितिष्ठति यज्ञं प्रतितिष्ठन्तं यजमानोऽनुप्रतितिष्ठति स इष्ट्वा श्रेयान् भवति ॥ ५ ॥ १६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V69

| id = CHU_C04_V15_B01

| text =

यज्ञाभिमानी यज्ञाख्यो वायुर्यज्ञे प्रतिष्ठितः ।

ज्ञ शुद्धभाव इत्यस्माद्यन्नयं पावयेद्यतः ॥

Line 4,112:

Line 4,217:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V70

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्रजापतिर्लोकानभ्यतपत् तेषां तप्यमानानां रसान् प्रावृहदग्निं पृथिव्या वायुमन्तरिक्षादादित्यं दिवः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V71

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स एतास्तिस्रो देवता अभ्यतपत् तासां तप्यमानानां रसान् प्रावृहदग्नेर्ऋचो वायोर्यजूंषि सामान्यादित्यात् ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V72

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स एतां त्रयीं विद्यामभ्यतपत् तस्यास्तप्यमानाया रसान् प्रावृहद्भूरित्यृग्भ्यो भुव इति यजुर्भ्यः स्वरिति सामभ्यः ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V72

| id = CHU_C04_V16_B01

| text =

अग्निर्नासिक्यवायुश्च सूर्यो लोकरसाह्वयः ।

अग्ने रसस्तु ऋग्वेदमानी ब्रह्मा प्रकीर्तितः ॥

Line 4,148:

Line 4,254:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V73

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्यद्ध्यृक्तो रिष्येद् भूः स्वाहेति गार्हपत्ये जुहुयाद् ऋचामेव तद्रसेनर्चां वीर्येणर्चां यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V74

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदि यजुष्टो रिष्येद् भुवः स्वाहेति दक्षिणाग्नौ जुहुयाद् यजुषामेव तद्रसेन यजुषां वीर्येण यजुषां यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V75

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदि सामतो रिष्येत् स्वः स्वाहेत्याहवनीये जुहुयात् साम्नामेव तद्रसेन साम्नां वीर्येण साम्नां यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V76

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्यथा लवणेन सुवर्णं सन्दध्यात् सुवर्णेन रजतं रजतेन त्रपु त्रपुणा सीसं सीसेन लोहं लोहेन दारु दारु चर्मणा ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V77

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एवमेषां लोकानामासां देवतानामस्यास्त्रय्या विद्याया वीर्येण यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति भेषजकृतो ह वा एष यज्ञो यत्रैवंविद् ब्रह्मा भवति ॥ ८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V78

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एष ह वा उदक्प्रवणो यज्ञो यत्रैवंविद् ब्रह्मा भवत्येवंविदं ह वा एषा ब्रह्माणमनुगाथा यतो यत आवर्तते तत्तद्गच्छति ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C04_V79

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C04

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मानवो ब्रह्मैवैकर्त्विक् कुरूनश्वाभिरक्षत्येवंविद्ध वै ब्रह्मा यज्ञं यजमानं सर्वांश्चर्त्विजोऽभिरक्षति तस्मादेवंविदमेव ब्रह्माणं कुर्वीत नानेवंविदं नानेवंविदम् ॥ १० ॥ १७ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V79

| id = ~~CHU_C04_V79_author-note~~

| id = CHU_C04_V79_author_note

| text =

॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि चतुर्थोऽध्यायः ॥

| extra_class = gr-author-note

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C04_V79

| id = CHU_C04_V17_B01

| text =

व्याहृतीभिस्ततो जुह्वन् ब्रह्मैवंविद्विरिष्टितः ।

सर्वान् स ऋत्विजो रक्षेद् ब्रह्मैवंवित् ततो भवेत् ॥ इति च ।

Line 4,227:

Line 4,336:

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V01

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यो ह वै ज्येष्ठं च श्रेष्ठं च वेद ज्येष्ठश्च ह वै श्रेष्ठश्च भवति प्राणो वाव ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V02

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यो ह वै वसिष्ठं वेद वसिष्ठो ह स्वानां भवति वाग्वाव वसिष्ठः ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V03

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यो ह वै प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठत्यस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च चक्षुर्वाव प्रतिष्ठा ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V04

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यो ह वै सम्पदं वेद सर्वं हास्मै कामाः सम्पद्यन्ते दैवाश्च मानुषाश्च श्रोत्रं वाव सम्पत् ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V05

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यो ह वा आयतनं वेदायतनं ह स्वानां भवति मनो ह वा आयतनम् ॥ ५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V05

| id = CHU_C04_V01_B01

| text =

यः श्रेष्ठं ज्येष्ठमखिलदेवानां वायुमञ्जसा ।

वेद स स्वसमानानां ज्येष्ठः श्रेष्ठो विमुक्तिगः ॥

Line 4,279:

Line 4,389:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V06

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ ह प्राणा अहं श्रेयसि व्यूदिरेऽहं श्रेयानस्म्यहं श्रेयानस्मीति ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V07

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ते ह प्रजापतिं पितरमेत्योचुर्भगवन् को नः श्रेष्ठ इति तान् होवाच यस्मिन् व उत्क्रान्त इदं शरीरं पापिष्ठतरमिव दृश्येत स वः श्रेष्ठ इति ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V08

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सा च वागुच्चक्राम सा संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा अकला अवदन्तो प्राणन्तः प्राणेन पश्यन्तः चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह वाक् ॥ ८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V09

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = चक्षुर्होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा अन्धा अपश्यन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह चक्षुः ॥ ९ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V10

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = श्रोत्रं होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बधिराः अशृण्वन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह श्रोत्रम् ॥ १० ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V11

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मनो होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बाला अमनसः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेणैवमिति प्रविवेश ह मनः ॥ ११ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V12

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ ह प्राणः उच्चिक्रमिषन् स यथा सुहयः पट्वीशशङ्कून् सङ्खिदेदेवमितरान् प्राणान् समाखिदत् तं ह अभिसमेत्योेचुर्भगवन्नेधि त्वं नः श्रेष्ठोऽसि मोत्क्रमीरिति ॥ १२ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V13

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ हैनं वागुवाच यदहं वसिष्ठोऽस्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीत्यथ हैनं चक्षुरुवाच यदहं प्रतिष्ठाऽस्मि त्वं तत्प्रतिष्ठोऽसीति ॥ १३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V14

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ हैनं श्रोत्रमुवाच यदहं सम्पदस्मि त्वं तत्सम्पदसीत्यथ हैनं मन उवाच यदहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति ॥ १४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V15

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = न वै वाचो न चक्षूंषि न श्रोत्राणि न मनांसीत्याचक्षते प्राणा इत्येवाचक्षते प्राणो ह्येवैतानि सर्वाणि भवति ॥ १५ ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V15

| id = CHU_C04_V02_B01

| text =

ज्येष्ठः श्रेष्ठो वसिष्ठश्च सम्पदायतनं तथा ॥

वायुरेव महांस्तस्य प्रसादादग्निरेव तु ।

Line 4,378:

Line 4,489:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V16

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स होवाच किं मेऽन्नं भविष्यतीति यत्किञ्चिदिदं आश्वभ्य आ शकुनिभ्य इति होचुस्तद्वा एतदनस्यान्नमनो ह वै नाम प्रत्यक्षं न ह वा एवंविदि किञ्चनानन्नं भवतीति ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V16

| id = CHU_C05_V03_B01

| text =

अक्षेषु प्रति प्रति स्थितत्वादनः प्रत्यक्षम् ।

प्राणविज्ञानयोग्यस्तु रुद्रो मुख्यतया स्मृतः ।

Line 4,396:

Line 4,508:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V17

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स होवाच किं मे वासो भविष्यतीत्याप इति होचुस्तस्माद्वा एतदशिष्यन्तः पुरस्ताच्चोपरिष्टाच्चादि्भः परिदधति लम्भुको ह वासो भवत्यनग्नो ह भवति ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V17

| id = CHU_C05_V05_B01

| text =

सिद्धमेवान्नवस्त्राद्यं विष्णोः स्वातन्त्र्यतः सदा ।

स्वार्थं समर्पयेद्विष्णौ यथा प्राणे सुराः पुरा ॥

Line 4,416:

Line 4,529:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V18

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्धैतत् सत्यकामो जाबालो गोश्रुतये वैयाघ्रपद्यायोक्त्वोवाच यद्यप्येतच्छुष्काय स्थाणवे ब्रूयाज्जायेरन्नेवास्मिञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V18

| id = CHU_C05_V06_B01

| text =

योग्यस्य प्राणविद्यायां स्थाणोरपि हि तच्छ्रुतेः ।

पलाशाद्यं भवेदत्र परतो मुक्तिरेव च ॥

Line 4,435:

Line 4,549:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V19

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदि महज्जिगमिषेदमावास्यायां दीक्षित्वा पौर्णमास्यां रात्रौ सर्वौषधस्य मन्थं दधिमधुनोरुपमथ्य ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V20

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = वसिष्ठाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् प्रतिष्ठायै स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् सम्पदे स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमनयेदायतनाय स्वाहेत्यग्नावाज्यास्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् ॥ ५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V20

| id = CHU_C04_V07_B01

| text =

ज्येष्ठश्रेष्ठादिकैर्हुत्वा प्राणायात्र परत्र च ।

ज्येष्ठः श्रेष्ठः समानेभ्यो भवेन्नात्र विचारणा ॥ इति च ।

Line 4,460:

Line 4,575:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V21

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ प्रतिसृप्याजलौ मन्थमाधाय जपत्यमो नामास्यमा हि ते सर्वमिदं स हि ज्येष्ठः श्रेष्ठो राजाधिपतिः स मा ज्यैष्ठं श्रैष्ठं राज्यमाधिपत्यं गमयत्यहमेवेदं सर्वमसानीति ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V22

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ खल्वेतयर्चा पच्छ आचामति तत्सवितुर्वृणीमह इत्याचामति वयं देवस्य भोजनमित्याचामति श्रेष्ठं सर्वधातममित्याचामति तुरं भगस्य धीमहीति सर्वं पिबति निर्णिज्य कंसं चमसं वा पश्चादग्नेः संविशति चर्मणि वा स्थण्डिले वा वाचंयमोऽप्रसाहः स यदि स्त्रियं पश्येत् समृद्धं कर्मेति विद्यात् ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V23

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तदेष श्लोकः–

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V24

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदा कर्मसु काम्येषु स्त्रियं स्वप्नेऽभिपश्यति । समृदि्धं तत्र जानीयात् तस्मिन् स्वप्ननिदर्शने तस्मिन् स्वप्न निदर्शन इति ॥ ८ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V24

| id = CHU_C04_V08_B01

| text =

सवितुर्जगत्प्रसवितुर्विष्णोः सकाशाद्वयं भोजनं रक्षां सर्वभोगांश्च वृणीमहे । भगस्य समग्रैश्वर्यादिसर्वगुणस्वरूपस्य विष्णोः । पुरुषं तुरं वायुं श्रेष्ठं सर्वधातॄणां उत्तमं च धीमहि ।

नारायणीयं तं वायुं चिन्तयित्वोत्तमोत्तमम् ।

Line 4,502:

Line 4,618:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V25

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = श्वेतकेतुर्ह आरुणेयः पञ्चालानां समितिमेयाय तं ह प्रवाहणो जैबलिरुवाच कुमारानु त्वाऽशिषत् पितेत्यनु हि भगव इति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V26

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = वेत्थ यदितोऽधि प्रजाः प्रयन्तीति न भगव इति । वेत्थ यथा पुनरावर्तन्ता३ इति न भगव इति वेत्थ पथोर्देवयानस्य पितृयाणस्य च व्यावर्तना ३ इति न भगव इति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V27

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = वेत्थ यथाऽसौ लोको न सम्पूर्यता३ इति न भगव इति वेत्थ यथा पञ्चम्यामाहुतावापः पुरुषवचसो भवन्ति इति नैव भगव इति ॥३॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V28

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ नु किमनुशिष्टोऽवोचथा यो हीमानि न विद्यात् कथं सोऽनुशिष्टो ब्रवीतेति स हाऽऽयस्तः पितुरर्धमेयाय तं होवाचाननुशिष्य वाव किल मा भगवानब्रवीदनु त्वाऽशिषमिति ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V29

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पञ्च मा राजन्यबन्धुः प्रश्नानप्राक्षीत् तेषां नैकञ्च नाशकं विवक्तुमिति स होवाच यथा मा त्वं ततैतानवदो यथाऽहमेषां नैकञ्च न वेद यद्यहमिमानवेदिष्यं कथं ते नावक्ष्यमिति ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V30

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स ह गौतमो राज्ञोऽर्धमेयाय तस्मै ह प्राप्तायार्हाञ्चकार स ह प्रातः सभाग उदेयाय तं होवाच मानुषस्य भगवान् गौतम वित्तस्य वरं वृणीथा इति स होवाच तवैव राजन् मानुषं वित्तं यामेव कुमारस्यान्ते वाचमभाषथास्तामेव मे ब्रूहीति ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V31

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स ह कृच्छ्री बभूव तं ह चिरं वसेत्याज्ञापयाञ्चकार तं होवाच यथा मा त्वं गौतमावदो यथेयं न प्राक् त्वत्तः पुरा विद्या ब्राह्मणान् गच्छति तस्मादु सर्वेषु लोकेषु क्षत्रस्यैव प्रशासनमभूदिति तस्मै होवाच ॥ ७ ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V32

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = असौ वाव लोको गौतमाग्निः तस्यादित्य एव समिद्रश्मयो धूमोऽहरर्चिः चन्द्रमा अङ्गारा नक्षत्राणि विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V33

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवाः श्रद्धां जुह्वति तस्या आहुतेः सोमो राजा सम्भवति ॥ २ ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V34

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पर्जन्यो वा गौतमाग्निः तस्य वायुरेव समिदभं्र धूमो विद्युदर्चिरशनिरङ्गारा ह्रादुनयो विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V35

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवाः सोमं राजानं जुह्वति तस्या आहुतेः वर्षः सम्भवति ॥ २ ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V36

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पृथिवी वाव गौतमाग्निः तस्य संवत्सर एव समित् आकाशो धूमो रात्रिरर्चिर्दिशो अङ्गारा अवान्तरदिशो विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V37

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा वर्षं जुह्वति तस्या आहुतेः अन्नं सम्भवति ॥ २ ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V38

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पुरुषो वाव गौतमाग्निः तस्य वागेव समित् प्राणो धूमो जिह्वाऽर्चिश्चक्षुरङ्गाराः श्रोत्रं विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V39

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा अन्नं जुह्वति तस्या आहुतेः रेतः सम्भवति ॥ २ ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V40

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = योषा वाव गौतमाग्निः तस्या उपस्थ एव समित् । यदुपमन्त्रयते स धूमो योनिरर्चिर्यदन्तः करोति तेऽङ्गारा अभिनन्दा विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V41

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा रेतो जुह्वति तस्या आहुतेः गर्भः सम्भवति ॥ २ ॥ ८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V42

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = इति तु पञ्चम्यामाहुतावापः पुरुषवचसो भवन्तीति स उल्बावृतो गर्भो दश वा मासानन्तः शयित्वा यावद्वाथ जायते ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V43

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स जातो यावदायुषं जीवति तं प्रेतं दिष्टमितोऽग्नय एव हरन्ति यत एवेतो यतः सम्भूतो भवति ॥ २ ॥ ९ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V43

| id = CHU_C05_V09_B01

| text =

नारायणादयः पञ्च क्रमात् पञ्चाग्नयः स्मृताः ।

अदनादङ्गनेतृत्वान्नितरामचलत्वतः ॥

Line 4,683:

Line 4,800:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V44

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्य इत्थं विदुर्ये चेमे अरण्ये श्रद्धा तप इत्युुपासते तेऽर्चिषमभिसम्भवन्ति अर्चिषोऽहरह्ण आपूर्यमाणपक्षमापूर्यमाणपक्षात् यान् षडुुदङ्ग् एति मासां स्तान् ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V45

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मासेभ्यः संवत्सरं संवत्सरादादित्यं आदित्याच्चन्द्रमसं चन्द्रमसो विद्युतं तत्पुरुषो मानवः स एतान् ब्रह्म गमयति एष देवयानः पन्था इति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V46

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ य इमे ग्रम इष्टापूर्ते दत्तमित्युपासते ते धूममभिसम्भवन्ति धूमात् रात्रिं रात्रे परपक्षपक्षमपरपक्षाद्यान् षड् दक्षिणैति मासां स्तान्नैते संवत्सरमभिप्राप्नुवन्ति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V47

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मासेभ्यः पितृलोकं पितृलोकादाकाशमाकाशाच्चन्द्रमसमेष सोमो राजा तद्देवानामन्नं तं देवा भक्षयन्ति ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V48

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्मिन् यावत् सम्पातमुषित्वाऽथैतमेवाध्वानं पुनर्निवर्तन्ते यथेतमाकाशं आकाशाद्वायुर्भूत्वा धूमो भवति धूमो भूत्वाऽभ्रं भवति ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V49

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अभ्रं भूत्वा मेघो भवति मेघो भूत्वा प्रवर्षति त इह व्रीहियवा ओषधिवनस्पतयस्तिलमाषा इति जायन्ते । ततो वै खलु दुर्निष्प्रपतनं यो यो ह्यन्नमत्ति यो रेतः सिञ्चति तद्भूय एव भवति ॥ ६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V49

| id = CHU_C05_V10_B01

| text =

अभ्रधूमादिभावस्तु जीवस्याभ्रादिसंस्थितिः ।

अभ्रादिमानिरूपं तु ज्ञानप्राप्यं यतो भवेत् ॥ इति च ।

Line 4,740:

Line 4,858:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V50

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्य इह रमणीयचरणा अभ्याशो ह यत्ते रमणीयां योनिमापद्येरन् ब्राह्मणयोनिं वा क्षत्रिययोनिं वा वैश्ययोनिं वाऽथ य इह कपूरचरणाः अभ्याशो ह एते कपूयां योनिमापद्येरञ्च्छ्वयोनिं वा सूकरयोनिं वा चण्डालयोनिं वा ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V51

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथैतयोः पथोर्नैकतरेण च न तानीमानि क्षुद्रमिश्राण्यसकृदावर्तीनि भूतानि भवन्ति जायस्व म्रियस्वेत्येतत् तृतीयं स्थानं तेनासौ लोको न सम्पूर्यते तस्माज्जुगुप्सेत तदेषश्लोकः ॥ ८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V52

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स्तेनो हिरण्यस्य सुरां पिबंश्च गुरोस्तल्पमावसन् ब्रह्महा च । एते पतन्ति चत्वारः पञ्चमश्चाचरंस्तु तैरिति ॥ ९ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V53

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ ह य एतानेवं पञ्चाग्नीन् वेद न स ह तैरप्याचरन् पाप्मना लिप्यते शुद्धः पूतः पुण्यश्लोको भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ १० ॥ ३१० ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V53

| id = CHU_C05_V10_B01

| text =

परमस्य जन्यमिति पर्जन्यः ।

पञ्च पञ्च स्वरूपेण सूर्यादौ संस्थितो हरिः ।

Line 4,783:

Line 4,902:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V54

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्राचीनशाल औपमन्यवः सत्ययज्ञः पौलुषिरिन्द्रद्युम्नो भाल्लवेयो जनः शार्कराक्ष्यो बुडिल आश्वतराश्विस्ते हैते महाशाला महाश्रोत्रियाः समेत्य मीमांसाञ्चक्रुः को न आत्मा किं तद्ब्रह्मेति ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V54

| id = CHU_C05_V11_B01

| text =

प्रत्यब्दयज्ञकृत्सम्यङ्महाशालः प्रकीर्तितः ।

वेदवेदार्थवित् सम्यङ्महाश्रोत्रिय उच्यते ॥

Line 4,800:

Line 4,920:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V55

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ते ह सम्पादयाञ्चक्रुरुद्दालको वै भगवन्तोऽयमारुणिः सम्प्रतीममात्मानं वैश्वानरमध्येति तं हन्ताभ्यागच्छामेति तं हाभ्याजग्मुः ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V56

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स ह सम्पादयाञ्चकार प्रक्ष्यन्ति मामिमे महाशाला महाश्रोत्रियास्तेभ्यो न सर्वमिव प्रतिपत्स्ये हन्ताहमन्यमभ्यनुशासानीति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V57

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तान् होवाचाश्वपतिर्वै भगवन्तोऽयं कैकेयः सम्प्रतीममात्मानं वैश्वानरमध्येति तं हन्ताभ्यागच्छामेति तं हाभ्याजग्मुः ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V58

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तेभ्यो ह प्राप्तेभ्यः पृथगर्हाणि कारयाञ्चकार स ह प्रातः संिजहान उवाच न मे स्तेनो जनपदे न कदर्यो न मद्यपो नानाहिताग्निर्नाविद्वान् न स्वैरी स्वैरिणी कुतो यक्ष्यमाणो वै भगवन्तोऽहमस्मि यावदेकैकस्मा ऋत्विजे धनं दास्यामि तावद्भगवद्भ्यो दास्यामि वसन्तु भगवन्त इति ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V59

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ते होचुर्येन हैवार्थेन पुरुषश्चरेत् तंहैव वदेदात्मानमेवेमं वैश्वानरं सम्प्रत्यध्येषि तमेव नो ब्रूहीति ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V60

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तान् होवाच प्रातर्वः प्रतिवक्तास्मीति ते ह समित्पाणयः पूर्वाह्ने प्रतिचक्रमिरे तान् हानुपनीयैवैतदुवाच ॥ ७ ॥ ११ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V61

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = औपमन्यव कं त्वमात्मानमुपास्स इति दिवमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै सुतेजा आत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् तव सुतं प्रसुतमासुतं कुले दृश्यते ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V62

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते मूर्धा त्वेष आत्मन इति होवाच मूर्धा ते व्यपतिष्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १२ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V62

| id = CHU_C05_V12_B01

| text =

क्रीडात्मकत्वाद्व्याख्यं च सुतेजाश्चातितेजसा ।

स्वर्गाधारं शिरो विष्णोः .................

Line 4,873:

Line 4,994:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V63

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ होवाच सत्ययज्ञं पौलुषिं प्राचीनयोग्य कं त्वमात्मानमुपास्स इत्यादित्यमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै विश्वरूप आत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् तव बहु विश्वरूपं कुले दृश्यते ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V64

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्रवृत्तोऽश्वतरीरथो दासीनिष्कोऽत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते चक्षुष्ट्वेतदात्मन इति होवाचान्धोऽभविष्यो यद्यन्मां नागमिष्यतः इति ॥ २ ॥ १३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V64

| id = CHU_C05_V16_B01

| text =

................. सर्वरूपातिदार्शनात् ॥

चक्षुस्तु विश्वरूपाख्यमादानादयुषामपि ।

Line 4,899:

Line 5,021:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V65

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ होवाचेन्द्रद्युम्नं भाल्लवेयं वैयाघ्रपद्य कं त्वमात्मानमुपास्स इति वायुमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै पृथग्वर्त्माऽऽत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वां पृथग्वलय आयन्ति पृथग्रथश्रेणयोऽनुयन्ति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V66

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते प्राणस्त्वेष आत्मन इति होवाच प्राणस्त उदक्रमिष्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V66

| id = CHU_C05_V17_B01

| text =

वाय्वादिप्राणशक्यं न यत्तत्कर्ता हरेर्यतः ।

प्राणस्तेन पृथग्वर्त्मा वायुर्ज्ञानायुरूपतः ॥

Line 4,925:

Line 5,048:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V67

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ होवाच जनं शार्कराक्ष्यं शार्कराक्ष्य कं त्वमात्मानमुपास्स इत्याकाशमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै बहुलं आत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वं बहुलोऽसि प्रजया च धनेन च ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V68

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते सन्दोहस्त्वेष आत्मन इति होवाच सन्दोहस्त व्यशीर्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V68

| id = CHU_C05_V18_B01

| text =

................. बहुत्वाद्बहुलः स्मृतः ।

आकाशनामा चादीप्तेर्मध्यदेहो रमापतेः ॥

Line 4,950:

Line 5,074:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V69

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ होवाच बुडिलमाश्वतराश्विं वैयाघ्रपद्य कं त्वमात्मानमुपास्स इत्यप एव भगवो राजन्निति होवाचैष वै रयिरात्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वं रयिमान् पुष्टिमानसि ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V70

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेनमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते बस्तिस्त्वेष आत्मन इति होवाच बस्तिस्ते व्यभेत्स्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V70

| id = CHU_C05_V19_B01

| text =

व्याप्तत्वादाप इत्युक्तो रयी रतिकरत्वतः ।

वस्तिराकाशवायोश्च तावाधारौ प्रकीर्तितौ ॥

Line 4,975:

Line 5,100:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V71

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ होवाचोद्दालकमारुणिं गौतम कं त्वमात्मानमुपास्स इति पृथिवीमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै प्रतिष्ठाऽऽत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वं प्रतिष्ठितोऽसि प्रजया च पशुभिश्च ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V72

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते पादौ त्वेतावात्मन इति होवाच पादौ ते व्यम्लास्येतां यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १७ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V72

| id = CHU_C05_V20_B01

| text =

प्रथनात् पृथिवीनामा प्रतिष्ठा च प्रतिष्ठितेः ।

पादौ भगवतो विष्णोः पृथिव्याश्रय एव च ॥

Line 5,002:

Line 5,128:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V73

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तान् होवाचैते वै खलु यूयं पृथगिवेममात्मानं वैश्वानरं विद्वांसोऽन्नमत्थ यस्त्वेतमेवं प्रादेशमात्रमभिविमानमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते स सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेष्वात्मस्वन्नमत्ति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V74

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्य ह वा एतस्यात्मनो वैश्वानरस्य मूर्धेव सुतेजाश्चक्षुर्विश्वरूपः प्राणः पृथग्वर्मात्मा सन्दोहो बहुलो बस्तिरेव रयिः पृथिव्येव पादावुर एव वेदिर्लोमानि बर्हिः हृदयं गार्हपत्यो मनोऽन्वाहार्यपचन आस्यमाहवनीयः ॥ २ ॥ १८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V75

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्यद्भक्तं प्रथममागच्छेत् तद्धोमीयं स यां प्रथमामाहुतिं जुहुयात् तां जुहुयात् प्राणाय स्वाहेति प्राणः तृप्यति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V76

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्राणे तृप्यति चक्षुस्तृप्यति चक्षुषि तृप्यत्यादित्यस्तृप्यति आदित्ये तृप्यति द्यौस्तृप्यति दिवि तृप्यन्त्यां यत्किञ्च द्यौश्चादित्यश्चाधितिष्ठतस्तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ १९ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V76

| id = CHU_C05_V21_B01

| text =

प्राणश्चक्षुस्तथादित्य इत्येका देवता स्मृता ।

पूर्वद्वारपतिर्विष्णोः ....................

Line 5,043:

Line 5,170:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V77

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यां द्वितीयां जुहुयात् तां जुहुयाद् व्यानाय स्वाहेति व्यानस्तृप्यति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V78

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = व्याने तृप्यति श्रोत्रं तृप्यति श्रोत्रे तृप्यति चन्द्रमास्तृप्यति चन्द्रमसि तृप्यति दिशस्तृप्यन्ति दिक्षु तृप्यन्तीषु यत्किञ्च दिशश्चन्द्रमाश्चाधितिष्ठन्ति तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २० ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V78

| id = CHU_C05_V22_B01

| text =

................. व्यानः श्रोत्रं च चन्द्रमाः ॥

दक्षिणद्वारपस्त्वेकः .........................

Line 5,068:

Line 5,196:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V79

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यां तृतीयां जुहुयात् तां जुहुयादपानाय स्वाहेति अपानस्तृप्यति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V80

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अपाने तृप्यति वाक् तृप्यति वाचि तृप्यन्त्यां अग्निस्तृप्यति अग्नौ तृप्यति पृथिवी तृप्यति पृथिव्यां तृप्यन्त्यां यत्किञ्च पृथिवी चाग्निश्चाधितिष्ठतस्तत्तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २१ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V80

| id = CHU_C05_V23_B01

| text =

................. वागपानोऽग्निरेव च ।

पश्चिमद्वारपोऽप्येकः .................

Line 5,093:

Line 5,222:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V81

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यां चतुर्थीं जुहुयात् तां जुहुयात् समानाय स्वाहेति समानस्तृप्यति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V82

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = समाने तृप्यति मनस्तृप्यति मनसि तृप्यति पर्जन्यस्तृप्यति पर्जन्ये तृप्यति विद्युत् तृप्यति विद्युति तृप्यन्त्यां यत्किञ्च विद्युच्च पर्जन्यश्चाधितिष्ठतः तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २२ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V82

| id = CHU_C05_V24_B01

| text =

................. समानो मन एव च ॥

इन्द्र इत्येक एवोक्त उत्तरद्वाररक्षकः ।

Line 5,118:

Line 5,248:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V83

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यां पञ्चमीं जुहुयात् तां जुहुयादुदानाय स्वाहेति उदानस्तृप्यति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V84

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = उदाने तृप्यति वायुस्तृप्यति वायौ तृप्यति आकाशस्तृप्यति आकाशे तृप्यति यत्किञ्च वायुश्चाकाशश्चाधितिष्ठतः तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V84

| id = CHU_C05_V25_B01

| text =

उदानो वायुरित्येक ऊर्ध्वद्वाराधिपश्च सः ॥

स एवाकाशनामा च लक्ष्म्याविष्टो विशेषतः ।

Line 5,154:

Line 5,285:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V85

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य इदमविद्वानग्निहोत्रं जुहोति यथाङ्गारानपोह्य भस्मनि जुहुयात् तादृक् तत् स्यात् ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V86

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ य एतदेवं विद्वानग्निहोत्रं जुहोति तस्य सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेष्वात्मसु हुतं भवति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V87

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्यथेषीकातूलमग्नौ प्रोतं प्रदूयेतैवं हास्य सर्वे पाप्मनः प्रदूयन्ते य एतदेवं विद्वानग्निहोत्रं जुहोति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V88

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्मादु हैवंविद्यद्यपि चण्डालायोच्छिष्टं प्रयच्छेदात्मनि हैवास्य तद्वैश्वानरो हुतं स्यादिति तदेष श्लोकः ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C05_V89

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C05

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यथेह क्षुधिता बाला मातरं पर्युपासते । एवं सर्वाणि भूतान्याग्निहोत्रमुपासत इत्यग्निहोत्रमुपासत ॥ इति ॥ ५ ॥ ११२४ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि पञ्चमोऽध्यायः ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C05_V89

| id = CHU_C05_V26_B01

| text =

वैश्वानरज्ञानयोग्याः साक्षादेव सुराः स्मृताः ।

तस्मात् तेषां फलं सर्वमन्येषां तु स्वयोग्यतः ॥

Line 5,216:

Line 5,348:

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V01

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ॐ श्वेतकेतुर्हारुणेय आस तं ह पितोवाच श्वेतकेतो वस ब्रह्मचर्यं न वै सोम्यास्मत्कुलीनोऽननूच्य ब्रह्मबन्धुरिव भवतीति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V02

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स ह द्वादशवर्ष उपेत्य चतुर्विंशतिवर्षः सर्वान् वेदानधीत्य महामना अनूचानमानी स्तब्ध एयाय तं ह पितोवाच श्वेतकेतो यन्नु सोम्येदं महामना अनूचानमानी स्तब्धोऽस्युत तमादेशमप्राक्ष्यः ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V03

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = येनाश्रुतं श्रुतं भवत्यमतं मतमविज्ञातं विज्ञातमिति । कथं नु भगवः स आदेशो भवतीति ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V03

| id = CHU_C06_V01_B01

| text =

अधीत्यब्दद्वादशत्वाद् द्वादशाब्द इतीरितः ।

श्वेतकेतुर्भारते तु नोत्पत्तिद्वादशत्वतः ॥ इति वाक्यनिर्णये ।

Line 5,249:

Line 5,382:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V04

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यथा सोम्यैकेन मृत्पिण्डेन सर्वं मृन्मयं विज्ञातं स्याद्वाचारम्भणं विकारो नामधेयं मृत्तिकेत्येव सत्यम् ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V05

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यथा सोम्यैकेन लोहमणिना सर्वं लोहमयं विज्ञातं स्याद्वाचारम्भणं विकारो नामधेयं लोहमणिरित्येव सत्यम् ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V06

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यथा सोम्यैकेन नखनिकृन्तनेन सर्वं कार्ष्णायसं विज्ञातं स्याद्वाचारम्भणं विकारो नामधेयं कार्ष्णायसमित्येव सत्यमेवं सोम्य स आदेशो भवतीति ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V07

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = न वै नूनं भगवंस्तस्य एतदवेदिषुर्यद्ह्येेतदवेदिष्यन् कथं मे नावक्ष्यन्निति भगवांस्त्वेव मे तद्ब्रवीत्विति यथा सोम्येति होवाच ॥ ७ ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V07

| id = CHU_C06_V02_B01

| text =

यथा मृत्पिण्डविज्ञानात् सादृश्यादेव मृन्मयः ।

विज्ञायन्ते तथा विष्णोः सादृश्याज्जगदेव च ॥

Line 5,302:

Line 5,436:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V08

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सदेव सोम्येदमग्र आसीदेकमेवाद्वितीयम् । तद्धैक आहुरसदेवेदमग्र आसीदेकमेवाद्वितीयं तस्मादसतः सज्जायत इति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V09

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = कुतस्तु खलु सोम्यैवं स्यादिति होवाच कथमसतः सज्जायेतेति सत्त्वेव सोम्येदमग्र आसीदेकमेवाद्वितीयम् ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V09

| id = CHU_C06_V03_B01

| text =

एकमेवाद्वितीयं स्वगतभेदवर्जितं समानवर्जितं च ।

एकमेवाद्वितीयं तत्समाभ्यधिकवर्जनात् ।

Line 5,335:

Line 5,470:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V10

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तदैक्षत बहु स्यां प्रजायेय इति तत् तेजोऽसृजत तत् तेज ऐक्षत बहु स्यां प्रजायेयेति तदपोऽसृजत तस्माद्यत्र क्व च शोचति स्वेदते वा पुरुषस्तेजस एव तद्ध्यापो जायन्ते ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V10

| id = CHU_C06_V04_B01

| text =

सर्वोत्तमत्वात् सन्नामा हरिर्नारायणः प्रभुः ।

सोऽसृजत् प्रथमं देवीं तेज आख्यां श्रियं सतीम् ॥

Line 5,357:

Line 5,493:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V11

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ता आप ऐक्षन्त बह्व्यः स्याम प्रजायेमहीति ता अन्नमसृजन्त तस्माद्यत्र क्व च वर्षति तदेव भूयिष्ठमन्नं भवत्यद्भ्य एव तदन्नाद्यं जायते ॥ ४ ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V11

| id = CHU_C06_V05_B01

| text =

........ ............ ...स्ततश्चान्नभिधो हरः ।

तेजःसंस्था च सा देवी प्राणोऽप्सु स्थित एव च ॥

Line 5,376:

Line 5,513:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V12

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तेषां खल्वेषां भूतानां त्रीण्येव बीजानि भवन्त्याण्डजं जीवजमुदि्भज्जमिति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V13

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सेयं दैवतैक्षत हन्ताहमिममास्तिस्रो देवता अनेन जीवेनात्मनाऽनुप्रविश्य नामरूपे व्याकरवाणीति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V14

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तासां त्रिवृतं त्रिवृतमेकैकां करवाणीति सेयं देवतेमास्तिस्रो देवता अनेनैव जीवेनात्मनाऽनुप्रविश्य नामरूपे व्याकरोत् तासां त्रिवृतं त्रिवृतमेकैकामकरोद्यथा तु खलु सोम्येमास्तिस्रो देवतास्त्रिवृत् त्रिवृदेकैका भवति तन्मे विजानीहीति ॥ ३ ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V14

| id = CHU_C06_V07_B01

| text =

सृष्टेष्वेतेषु भगवानीक्षाञ्चक्रे स केशवः ।

जीवाख्येनैव रूपेण योऽनिरुद्ध इति स्मृतः ॥

Line 5,414:

Line 5,552:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V15

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदग्ने रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापगादग्नेरग्नित्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V16

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदादित्यस्य रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापगादादित्यादादित्यत्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V17

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यच्चन्द्रमसो रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापगाच्चन्द्रात् चन्द्रत्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V18

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यद्विद्युतो रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापागाद् विद्युतो विद्युत्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V19

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एतद्ध स्म वै तद्विद्वांस आहुः पूर्वे महाशाला महाश्रोत्रिया न नोऽद्य कश्चनाश्रुतममतमविज्ञातमुदाहरिष्यतीति ह्येभ्यो विदञ्चक्रुः ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V20

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदु रोहितमिवाभूदिति तेजसस्तद्रूपमिति तद्विद्वाञ्चक्रुर्यदु शुक्लमिवाभूदित्यपां रूपमिति तद्विदाञ्चक्रुर्यदु कृष्णमिवाभूदित्यन्नस्य रूपमिति तद्विदाञ्चक्रुः ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V21

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यद्वविज्ञातमिवाभूदित्येतासामेव देवानां समास इति तद्विदाञ्चक्रुर्यथा तु खलु सोम्येमास्तिस्रो देवताः पुरुषं प्राप्य त्रिवृत् त्रिवृदेकैका भवति तन्मे विजानीहीति ॥ ७ ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V21

| id = CHU_C06_V08_B01

| text =

अतो यल्लोहितं रूपं श्रियस्तद्रूपसम्भवम् ।

यच्छुक्लं वायुजं विद्यात् कृष्णं चैव शिवोद्भवम् ॥

Line 5,509:

Line 5,648:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V22

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अन्नमशितं त्रेधा विधीयते तस्य यः स्थविष्ठो धातुस्तत्पुरीषं भवति यो मध्यमस्तन्मांसं योऽणिष्ठस्तन्मनः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V23

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = आपः पीतास्त्रेधा विधीयन्ते तासां यः स्थविष्ठो धातुस्तन्मूत्रं भवति यो मध्यमस्तल्लोहितं योऽणिष्ठः स प्राणः ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V24

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तेजोऽशितं त्रेधा विधीयते तस्य यः स्थविष्ठो धातुस्तदस्थि भवति यो मध्यमः स मज्जा योऽणिष्ठः सा वाक् ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V25

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अन्नमयं हि सोम्य मन आपोमयः प्राणस्तेजोमयी वागिति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥४॥५॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V25

| id = CHU_C06_V09_B01

| text =

देवता एव मांसादिशब्दवाच्याः । तत्र प्रवेशात् । अश्यमानाश्चोपजीव्यत्वात् । न च दुःखं तासाम् । ऐश्वर्यात् । तिस्रो देवताः पुरुषं प्राप्य त्रिवृत् त्रिवृत् इति प्रस्तुतत्वात् ।

जीव इति भगवतोऽनिरुद्धस्याख्या इति च श्रुतिः । प्राणस्य प्राणश्चक्षुषश्चक्षुर्जीवस्य जीवः प्रधानस्य प्रधानं भगवांश्चतुर्मूर्तिः इति च ।

Line 5,563:

Line 5,703:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V26

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = दध्नः सोम्यः मथ्यमानस्य योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति तत्सर्पिर्भवति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V27

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एवमेव खलु सोम्यान्नस्याश्यमानस्य योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति तन्मनो भवति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V28

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अपां सोम्य पीयमानानां योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति स प्राणो भवति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V29

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तेजसः सोम्याश्यमानस्य योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति सा वाग् भवति ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V30

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अन्नमयं हि सोम्य मन आपोमयः प्राणस्तेजोमयी वागिति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति यथा सोम्येति होवाच ॥ ५ ॥६॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V31

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = षोडशकलः सोम्य पुरुषः पञ्चदशाहानि माऽशीः काममपः पिबापोमयः प्राणो न पिबतो विच्छेत्स्यत इति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V32

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स ह पञ्चदशाहानि नाशाथ हैनमुपससाद किं ब्रवीमि भो इत्यृचः सोम्य यजूंषि सामानीति स होवाच न वै मा प्रतिभान्ति भो इति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V33

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं होवाच यथा सोम्य महतोऽभ्याहितस्यैकोऽङ्गारः खद्योतमात्रः परिशिष्टः स्यात् तेन ततोऽपि न बहु दहेदेवं सोम्य ते षोडशानां कलानामेका कलाऽतिशिष्टा स्यात् तयैतर्हि वेदान्नानुभवस्याशानाथ मे विज्ञास्यसीति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V34

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स हाशाथ हैनमुपससाद तं ह यत्किञ्च पप्रच्छ सर्वं ह प्रतिपेदे ॥ ४ ॥ तं ह होवाच यथा सोम्य महतोऽभ्याहितस्यैकमङ्गारं खद्योतमात्रं परिशिष्टं तं तृणैरुपसमाधाय प्रज्वलयेत् तेन ततोऽपि बहु दहेत् ॥५॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V35

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एवं सोम्य ते षोडशानां कलानामेका कलाऽतिशिष्टाऽभूत् साऽन्नेनोपसमाहिता प्राज्वालीत् तयैतर्हि वेदाननुभवस्यन्नमयं हि सोम्य मन आपोमयः प्राणस्तेजोमयो वागिति तद्धास्य विजज्ञाविति विजज्ञाविति ॥ ६ ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V36

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = उद्दालको हाऽरुणिः श्वेतकेतुं पुत्रमुवाच स्वप्नान्तं मे सोम्य विजानीहीति यत्रैतत्पुरुषः स्वपिति नाम सता सोम्य तदा सम्पन्नो भवति स्वमपीतो भवति तस्मादेनं स्वपितीत्याचक्षते स्वं ह्यपीतो भवति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V37

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यथा शकुनिः सूत्रेण प्रबद्धः दिशं दिशं पतित्वाऽन्यत्रायतनमलब्ध्वा बन्धनमेवोपाश्रयत एवमेव खलु सोम्य तन्मनो दिशं दिशं पतित्वाऽन्यत्रायतनमलब्ध्वा प्राणमेवोपाश्रयते प्राणबन्धनं हि सोम्य मन इति ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V37

| id = CHU_C06_V10_B01

| text =

स्वप्नान्तः सुषुप्तिः ।

स्वातन्त्र्यात् स्व इति प्रोक्तो विष्णुः सर्वेश्वरेश्वरः ।

Line 5,670:

Line 5,811:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V38

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अशनायापिपासे मे सोम्य विजानीहीति यत्रैतत्पुरुषोऽशिशिषति नामाप एव तदशितं नयन्ते तद्यथा गोनायोऽश्वनायः पुरुषनाय इत्येवं तदप आचक्षतेऽशनायेति तत्रैतच्छुङ्गमुत्पतितं सोम्य विजानीहि नेदममूलं भविष्यतीति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V39

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्य क्व मूलं स्यादन्यत्रान्नादेवमेव खलु सोम्यान्नेन शुङ्गेनापोमूलमन्विच्छदि्भः सोम्य शुङ्गेन तेजोमूलमन्विच्छ तेजसा सोम्य शुङ्गेन सन्मूलमन्विच्छ सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V40

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्रैतत्पुरुषः पिपासति नाम तेज एव तत्पीतं नयते तद्यथा गोनायोऽश्वनायः पुरुषनाय इत्येवं तत्तेज आचष्ट उदन्येति तत्रैतदेव शुङ्गमुत्पतितं सोम्य विजानीहि नेदममूलं भविष्यतीति ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V41

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्य क्व मूलं स्यादन्यत्राद्भ्योऽद्भ्यः सोम्य शुङ्गेन तेजोमूलमन्विच्छ तेजसा सोम्य शुङ्गेन सन्मूलमन्विच्छ सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः यथा तु खलु सोम्येमास्तिस्रो देवताः पुरुषं प्राप्य त्रिवृत् त्रिवृदेकैका भवति तदुक्तं पुरस्तादेव भवत्यस्य सोम्य पुरुषस्य प्रयतो वाङ्मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः परस्यां देवतायाम् ॥ ६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V41

| id = CHU_C06_V11_B01

| text =

शुङ्गमित्यङ्कुरं प्रोक्तं तन्मूलं भगवान् हरिः ।

जगतो मूलमप्येष निमित्तं न विकारवान् ॥

Line 5,728:

Line 5,870:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V42

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ७ ॥ ८ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V42

| id = CHU_C06_V12_B01

| text =

योऽसौ नियमनाद्विष्णुः सारत्वात् स इति स्मृतः ।

अणिमा सूक्ष्मतो गम्य ऐतदात्म्यं च तद्वशम् ॥

Line 5,758:

Line 5,901:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V43

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यथा सोम्य मधु मधुकृतो निस्तिष्ठन्ति नानात्ययानां वृक्षाणां रसानां समवहारमेकतांं गमयन्ति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V44

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ते यथा तत्र न विवेकं लभन्ते अमुष्याहं वृक्षस्य रसोऽस्मि अमुष्याहं वृक्षस्य रसोऽस्मीत्येवमेव खलु सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सति सम्पद्य न विदुः सति सम्पत्स्यामह इति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V45

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = त इह व्याघ्रो वा सिंहो वा वृको वा वराहो वा कीटो वा पतङ्गो वा दंशो वा मशको वा यद्यत् भवन्ति तत्तदा भवन्ति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V46

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ४ ॥ ९ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V46

| id = CHU_C06_V12_B01

| text =

यदि स्वतोऽन्यः परमो देहेऽस्मिन्संव्यवस्थितः ॥

न दृश्यते कुत इति भूयः पप्रच्छ पुत्रकः ।

Line 5,805:

Line 5,949:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V47

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = इमाः सोम्य नद्यः पुरस्तात् प्राच्यः स्यन्दन्ते पश्चात् प्रतीच्यस्ताः समुद्रात् समुद्रमेवापियन्ति । स समुद्र एव भवति । ता यथा तत्र न विदुरियमहमस्मीयमहमस्मीति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V48

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एवमेव खलु सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सत आगम्य न विदुः सत आगच्छामहे इति । त इह व्याघ्रो वा सिंहो वा वृको वा वराहो वा कीटो वा पतङ्गो वा दंशो वा मशको वा यद्यद् भवन्ति तत्तदा भवन्ति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V49

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १० ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V49

| id = CHU_C06_V13_B01

| text =

....... यथा नद्यश्चेतनाश्च समुद्रगाः ।

स्वं वारि नैव जानन्ति प्रजास्तद्वत् प्रजालये ॥

Line 5,840:

Line 5,985:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V50

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अस्य सोम्य महतो वृक्षस्य यो मूलेऽभ्याहन्याज्जीवन् स्रवेद्यो मध्येऽभ्याहन्याज्जीवन् स्रवेद्योऽग्रेऽभ्याहन्याज्जीवन् स्रवेत् स एष जीवेनात्मनाऽनुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V51

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अस्य यदैकां शाखां जीवो जहात्यथ सा शुष्यति द्वितीयां जहात्यथ सा शुष्यति तृतीयां जहात्यथ सा शुष्यति सर्वं जहाति सर्वः शुष्यत्येवमेव खलु सोम्य विद्धीति होवाच ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V52

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = जीवापेतं वाव किलेदं म्रियते न जीवो म्रियते इति स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽतत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति यथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ ११ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V52

| id = CHU_C06_V54_B01

| text =

अभिमानिनोऽस्वतन्त्रत्वाद्भेदेन ज्ञायते तरौ ।

हरिः किमु मनुष्येषु शोषो ह्यस्यास्वतन्त्रतः ॥ ११ ॥

Line 5,873:

Line 6,019:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V53

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = न्यग्रोधफलमत आहरेति इदं भगव इति भिन्धीति भिन्नं भगव इति किमत्र पश्यसीति अण्व्य इव इमा धाना भगव इत्यासामङ्गैकां भिन्धीति भिन्ना भगव इति किमत्र पश्यसीति न किञ्चन भगव इति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V54

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं होवाच यं वै सौम्य एतमणिमानं न निभालयसे एतस्य वै सोम्यैषोऽणिम्नः एवं महान् न्यग्रोधस्तिष्ठति श्रद्धस्व सोम्येति ॥२॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V55

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १२ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V55

| id = CHU_C06_V15_B01

| text =

ज्ञायते न कथं स्वस्मिन् सूक्ष्मे ज्ञाते परो हरिः ।

तत्रस्थ इति पृष्ट संस्तमाहोद्दालकः सुतम् ॥

Line 5,908:

Line 6,055:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V56

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = लवणमेतदुदकेऽवधाय मा प्रातरुपसीदथा इति तद्ध तथा चकार तं होवाच यद्दोषा लवणमेतदुदकेऽवधा अङ्ग तदाहरेति तद्धावमृश्य न विवेद ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V57

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यथा विलीनमेवाङ्गास्यान्तादाचामेति कथमिति लवणमिति मध्यादाचामेति कथमिति लवणमिति अन्त्यादाचामेति कथमिति लवणमिति अभिप्रास्यैतदथ मा उपसीदथा इति तद्ध तथा चकार तच्छश्वत् संवर्तते । तं होवाचात्र वाव किल स सोम्येतमणिमानं न निभालयसे अत्रैव किलेति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V58

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V58

| id = CHU_C06_V16_B01

| text =

कथं दृश्येत तच्छक्तिः पृथक्तस्य ह्यदर्शने ।

इति भावयुतं प्राह पुत्रमुद्दालकः पुनः ॥

Line 5,943:

Line 6,091:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V59

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यथा सोम्य पुरुषं गन्धारेभ्योऽभिनद्धाक्षमानीय तं ततोऽतिजने विसृजेत् स यथा तत्र प्राङ्ग्वोदङ्ग्वाऽधराङ्ग्वा प्रध्मायीताऽभिनद्धाक्ष आनीतोऽभिनद्धाक्षो विसृष्टः ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V60

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्य यथाऽभिनहनं प्रमुच्य प्रब्रूयादेतां दिशं गन्धारा एतां दिशं व्रजेति स ग्रामाद्ग्रामं पृच्छन् पण्डितो मेधावी गन्धारानेवोपसम्पद्येतैमेवेहाचार्यवान् पुरुषो वेद तस्य तावदेव चिरं यावन्न विमोक्ष्येऽथ सम्पत्स्यत इति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V61

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V61

| id = CHU_C06_V17_B01

| text =

कथं स ज्ञायते विष्णुर्भिन्न इत्यत्र चाब्रवीत् ।

यथैवान्योपदेशेन बद्धाक्षः स्वगृहं व्रजेत् ॥

Line 5,977:

Line 6,126:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V62

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पुरुषं सोम्योपतापिनं ज्ञातयः पर्युपासते जानासि मां जानासि मामिति तस्य यावन्न वाङ्मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः परस्यां देवतायां तावज्जानाति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V63

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदास्य वाङ्मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः परस्यां देवतायामथ न जानाति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V64

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽतत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V64

| id = CHU_C06_V18_B01

| text =

यथा पुंसोऽस्वतन्त्रत्वं तज्ज्ञापयतु मा भवान् ।

इत्युक्त आह ज्ञाने हि दृष्टैवास्यास्वतन्त्रता ॥ १५ ॥

Line 6,010:

Line 6,160:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V65

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = पुरुषं सोम्योत हस्तगृहीतमानयन्ति अपहार्षीत् स्तेयमकार्षीत् परशुमस्मै तपतेति । स यदि तस्य कर्ता भवति तत एवानृतमात्मानं कुरुते सोऽनृताभिसन्धोऽनृतेनात्मानमन्तर्धाय परशुं तप्तं प्रतिगृह्णाति स दह्यतेऽथ हन्यते ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V66

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदि तस्याकर्ता भवति तत एव सत्यमात्मानं कुरुते । स सत्याभिसन्धः सत्येनात्मानमन्तर्धाय परशुं तप्तं प्रतिगृह्णाति स न दह्यतेऽथ मुच्यते ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C06_V67

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C06

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यथा तत्र नादाह्येतैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति तद्धास्य विजज्ञाविति तद्धास्य विजज्ञाविति ॥ ३ ॥ १६ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि षष्ठोऽध्यायः ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C06_V67

| id = CHU_C06_V19_B01

| text =

अभेदज्ञानिनां दोषः कीदृशः स्यादितीर्यते ।

प्राह यस्मात् परस्वानां हर्ता राज्ञा निहन्यते ॥

Line 6,196:

Line 6,347:

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V01

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अधीहि भगव इति होपससाद सनत्कुमारं नारदस्तं होवाच यद्वेत्थ तेन मोपसीद ततस्त ऊर्ध्वं वक्ष्यामीति स होवाच ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V01

| id = CHU_C07_V01_B01

| text =

यद्वेत्थ तेन तदुक्त्वा मामुपसीद ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V02

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ऋग्वेदं यजुर्वेदं सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यं राशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्यां सर्पदेवजनविद्यामेतद्भगवोऽध्येमि ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V02

| id = CHU_C07_V02_B02

| text =

पितृलक्षणं तु पित्र्यं स्याद्राशिः स्यात् पूगलक्षणम् ।

देवतालक्षणं दैवं निधिश्च निधिलक्षणम् ॥

Line 6,236:

Line 6,389:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V03

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सोऽहं भगवो मन्त्रविदेवास्मि नात्मविच्छ्रुतं ह्येव मे भगवद्दृशेभ्यस्तरति शोकमात्मविदिति सोऽहं भगवः शोचामि तन्मा भगवांञ्च्छोकस्य पारं तारयत्विति तं होवाच यद्वै किञ्चैतदध्यगीष्ठा नामैवैतत् ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V04

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = नाम वा ऋग्वेदः यजुर्वेदः सामवेद आथर्वणश्चतुर्थ इतिहासपुराणः पञ्चमः वेदानां वेदः पित्र्यो राशिः दैवो निधिः वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्या ब्रह्मविद्या भूतविद्या क्षत्रविद्या नक्षत्रविद्या सर्पदेवजनविद्या नामैवैतन्नामोपास्वेति ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V05

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यो नाम ब्रह्मेत्युपास्ते यावन्नाम्नो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो नाम ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो नाम्नो भूय इति नाम्नो वाग्वा भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ ५ ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V05

| id = CHU_C07_V03_B03

| text =

विद्यानां निर्णयाज्ञानादविद्वानुच्यते पुमान् ।

सर्वविद्याविदप्यद्धा तस्मान्निर्णयवित्तये ॥

Line 6,274:

Line 6,428:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V06

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = वाग्वाव नाम्नो भूयसी वाग्वा ऋग्वेदं विज्ञापयति यजुर्वेदं सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यं राशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्यां सर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवांश्च मनुष्यांश्च पशूंश्च वयांसि च तृणवनस्पतीञ्च्छ्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं च यद्वै वाङ्ग्नाभविष्यन्न धर्मो नाधर्मो व्यज्ञापयिष्यन्न सत्यं नानृतं न साधु नासाधु न हृदयज्ञो वागेवैतत्सर्वं विज्ञापयति वाचमुपास्स्वेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V07

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यो वाचं ब्रह्मेत्युपास्ते यावद्वाचो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो वाचं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो वाचो भूय इति वाचो भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V07

| id = CHU_C07_V04_B04

| text =

तस्यास्तु भूयसी स्वाहा धर्मज्ञानसुखादिभिः ।

सर्वैगुणैर्विमुक्तौ च तथा बन्धे च सर्वदा ॥

Line 6,300:

Line 6,455:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V08

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मनो वाव वाचो भूयो यथा वै द्वे वाऽऽमलके द्वे वा कोले द्वौ वाऽक्षौ मुष्टिरनुभवत्येवं वाचं च नाम च मनोऽनुभवति स यदा मनसा मनस्यति मन्त्रानधीयीयेत्यथाधीते कर्माणि कुर्वीयेत्यथ कुरुते पुत्रांश्च पशूंश्चेच्छेयेत्यथेच्छत इमं च लोकममुं चेच्छेयेत्यथेच्छते मनो ह्यात्मा मनो हि लोको मनो हि ब्रह्म मन उपास्स्वेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V09

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यो मनो ब्रह्मेत्युपास्ते स यावन्मनसो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो मनो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो मनसो भूय इति मनसो भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V09

| id = CHU_C07_V05_B01

| text =

एवं तस्या विमुक्तौ च पर्जन्यः सर्वतो वरः ।

मनोभिमानी सम्प्रोक्तो वृष्ट्या निर्माणतो मनः ॥ ३ ॥

Line 6,325:

Line 6,481:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V10

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = सङ्कल्पो वाव मनसो भूयान् यदा वै सङ्कल्पयतेऽथ मनस्यत्यथ वाचमीरयति तामु नाम्नीरयति नामि्न मन्त्रा एकं भवन्ति मन्त्रेषु कर्माणि ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V11

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तानि ह वा एतानि सङ्कल्पैकायनानि सङ्कल्पात्मकानि सङ्कल्पे प्रतिष्ठितानि समक्लृपतां द्यावापृथिवी समकल्पेतां वायुश्चाकाशश्च समकल्पन्तामापश्च तेजश्च तेषां सङ्क्लृप्त्यै वर्षं सङ्कल्पते वर्षस्य सङ्क्लृप्त्या अन्नं सङ्कल्पतेऽन्नस्य सङ्ग्क्लृप्त्यै प्राणाः सङ्कल्पन्ते प्राणानां सङ्क्लृप्त्यै मन्त्राः सङ्कल्पन्ते मन्त्राणां सङ्क्लृप्त्यै कर्माणि सङ्कल्पन्ते कर्मणां सङ्क्लृप्त्यै लोकाः सङ्कल्पन्ते लोकानां सङ्क्लृप्त्यै सर्वं सङ्कल्पते स एष सङ्कल्पः सङ्कल्पमुपास्स्वेति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V12

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्ते क्लृप्तान् वै स लोकान् ध्रुवान् ध्रुवः प्रतिष्ठितान् प्रतिष्ठितोऽव्यथमानानव्यथमानोऽभिसिद्ध्यति । यावत् सङ्कल्पस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो वाचो भूय इति सङ्कल्पात् भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ ३ ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V12

| id = CHU_C07_V06_B01

| text =

तथा तस्माद्वरो मित्रो मुक्तौ सङ्कल्पदेवता ।

अह्नि सङ्कल्पयेद्यस्मात् स्वप्स्यन्ति निशि यत्ततः ॥

Line 6,358:

Line 6,515:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V13

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = चित्तं वाव सङ्कल्पाद् भूयो यदा चेतयतेऽथ सङ्कल्पयतेऽथ मनस्यत्यथ वाचमीरयति तामु नाम्नीरयति नामि्न मन्त्रा एकं भवन्ति मन्त्रेषु कर्माणि ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V14

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तानि ह वा एतानि चित्तैकायनानि चित्तात्मकानि चित्ते प्रतिष्ठितानि तस्माद् यद्यपि बहुविदचित्तो भवति नायमस्तीत्येवैनमाहुर्यदयं वेद यद्वा अयं विद्वान्नेत्थमचित्तः स्यादित्यथ यद्यल्पवित् चित्तवान् भवति तस्मा एवोत शुश्रूषन्ते चित्तं ह्येवैषामेकायनं चित्तमात्मा चित्तं प्रतिष्ठा चित्तमुपास्स्वेति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V15

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यश्चित्तं ब्रह्मेत्युपास्ते चित्तान् वै स लोकान् ध्रुवान् ध्रुवः प्रतिष्ठितान् प्रतिष्ठितोऽव्यथमानानव्यथमानोऽभिसिद्ध्यति यावत् चित्तस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यश्चित्तं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवश्चित्ताद्भूय इति चित्ताद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ ३ ॥ ५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V15

| id = CHU_C07_V07_B01

| text =

तथा मित्राद्वरस्त्वग्निर्मुक्तौ चित्तस्य देवता ।

चितत्वाच्चित्तनामा च .................

Line 6,391:

Line 6,549:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V16

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ध्यानं वाव चित्ताद्भूयो ध्यायतीव पृथिवी ध्यायतीव द्यौर्ध्यायतीवान्तरिक्षं ध्यायन्तीवापो ध्यायन्तीव पर्वता ध्यायन्तीव देवमनुष्यास्तस्माद्य इह मनुष्याणां महत्तां प्राप्नुवन्ति ध्यानापादांशा इवैव ते भवन्त्यथ येऽल्पाः कलहिनः पिशुना उपवादिनस्तेऽथ ये प्रभवो ध्यानापादांशा इवैव ते भवन्ति ध्यानमुपास्स्वेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V17

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यो ध्यानं ब्रह्मेत्युपास्ते यावत् ध्यानस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो ध्यानं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो ध्यानाद् भूय इति ध्यानात् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥६॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V17

| id = CHU_C07_V08_B01

| text =

.................तस्माद्वरुण एव च ॥

ध्यानस्य देवता चासौ तन्नामा च निधानतः ।

Line 6,417:

Line 6,576:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V18

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = विज्ञानं वाव ध्यानाद्भूयो विज्ञानेन वा ऋग्वेदं विजानाति यजुर्वेदं सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यं राशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्यां सर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवांश्च मनुष्यांश्च पशूंश्च वयांसि च तृणवनस्पतीन् श्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं चान्नं च रसं चेमं च लोकममुं च विज्ञानेनैव विजानाति विज्ञानमुपास्स्वेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V19

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यो विज्ञानं ब्रह्मेत्युपास्ते विज्ञानवतो वै स लोकान् ज्ञानवतोऽभिसिद्ध्यति यावद् विज्ञानस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो विज्ञानं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो विज्ञानाद् भूय इति विज्ञानाद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥७॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V19

| id = CHU_C07_V09_B01

| text =

.................तथा तस्मान्निशाकरः ॥

विज्ञानदेवता चासौ तन्नामा च विवेचनात् ।

Line 6,443:

Line 6,603:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V20

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = बलं वाव विज्ञानाद्भूयोऽपीह शतं विज्ञानवतामेको बलवानाकम्पयते स यदा बली भवत्यथोत्थाता भवत्युत्तिष्ठन् परिचरिता भवति परिचरन्नुपसत्ता भवत्युपसीदन् द्रष्टा भवति श्रोता भवति मन्ता भवति बोद्धा भवति कर्ता भवति विज्ञाता भवति बलेन वै पृथिवी तिष्ठति बलेनान्तरिक्षं बलेन द्यौर्बलेनापो बलेन पर्वता बलेन देवमनुष्या बलेन पशवश्च वयांसि च तृणवनस्पतयः श्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकं बलेन वै लोकस्तिष्ठति बलमुपास्स्वेति ॥ १ ॥ स यो बलं ब्रह्मेत्युपास्ते यावद् बलस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो बलं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो बलाद् भूय इति बलाद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ८ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V20

| id = CHU_C07_V10_B01

| text =

......... तस्माच्च तथा वायुर्भूतात्मको वरः ॥

बलात्मकस्तथा ..........................

Line 6,460:

Line 6,621:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V21

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अन्नं वाव बलाद् भूयस्तस्माद्यद्यपि दशरात्रीर्नाश्नीयाद्यदु ह जीवेऽथवाऽद्रष्टाऽश्रोताऽमन्ताऽबोद्धाऽकर्ताऽविज्ञाता भवत्यथान्नस्याशी द्रष्टा भवति श्रोता भवति मन्ता भवति बोद्धा भवति कर्ता भवति विज्ञाता भवत्यन्नमुपास्स्वेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V22

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स योऽन्नं ब्रह्मेत्युपास्तेऽन्नवतो वै स लोकान् पानवतोऽभिसिद्ध्यति यावत् अन्नस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति योऽन्नं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवोऽन्नात् भूय इति अन्नात् वाव भूयोस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ९ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V22

| id = CHU_C07_V11_B01

| text =

................. तस्मादन्नदेवोऽनिरुद्धकः ।

अन्ननामाऽनुनादित्वात् .................

Line 6,485:

Line 6,647:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V23

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = आपो वावान्नाद् भूयस्यस्तस्माद्यदा सुवृष्टिर्न भवति व्याधीयन्ते प्राणा अन्नं कनीयो भविष्यतीत्यथ यदा सुवृष्टिर्भवत्यानन्दिनः प्राणा भवन्त्यन्नं बहु भविष्यतीत्याप एवेमा मूर्ता येयं पृथिवी यदन्तरिक्षं यद्द्यौर्यत्पर्वता यद्देवमनुष्या यत्पशवश्च वयांसि च तृणवनस्पतयः श्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकमाप एवेमा मूर्ता अप उपास्स्वेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V24

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स योऽपो ब्रह्मेत्युपास्ते आप्नोति सर्वान् कामान् तृप्तिमान् भवति यावदपां गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति योऽपो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो अद्भ्य भूय इति अद्भ्यो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ १० ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V24

| id = CHU_C07_V12_B01

| text =

................. तैजसाहम्भवस्ततः ॥

तथा वरिष्ठः प्राणाख्यो वायुः सोऽपां च देवता ।

Line 6,511:

Line 6,674:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V25

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तेजो वावाद्भ्यो भूयस्तद्वा एतद्वायुमागृह्याकाशमभितपति तदाहुर्निशोचति नितपति वर्षिष्यति वा इति तेज एव तत्पूर्वं दर्शयित्वाऽथापः सृजते तदेतदूर्ध्वाभिश्च तिरश्चीभिश्च विद्युदि्भराह्रादाश्चरन्ति तस्मादाहुर्विद्योतते स्तनयति वर्षिष्यति वा इति तेज एव तत्पूर्वं दर्शयित्वाथापः सृजते तेज उपास्स्वेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V26

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यस्तेजो ब्रह्मेत्युपास्ते तेजस्वी वै स तेजस्वतो लोकान् भास्वतोऽपहततमस्कानभिसिद्ध्यति यावत् तेजसो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यस्तेजो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो तेजसो भूय इति तेजसो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ११ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V26

| id = CHU_C07_V13_B01

| text =

................. तथा तस्मात् पुरन्दरः ॥

तेजोभिमानी तन्नामा तेजो ह्योज इतीर्यते ।

Line 6,536:

Line 6,700:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V27

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = आकाशो वाव तेजसो भूयानाकाशे वै सूर्याचन्द्रमसावुभौ विद्युन्नक्षत्राण्यग्निराकाशेन आह्वयत्याकाशेन शृृणोत्याकाशेन प्रतिशृणोत्याकाशे रमत आकाशेन रमत आकाशे जायत आकाशमभिजायत आकाशमुपास्स्वेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V28

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य आकाशं ब्रह्मेत्युपास्ते आकाशवतो हवै स लोकान् प्रकाशवतोऽसम्बाधानुरुगायवतोऽभिसिद्ध्यति यावदाकाशस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति य आकाशं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो आकाशाद्भूय इति आकाशाद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ १२ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V28

| id = CHU_C07_V14_B01

| text =

तथा तस्मादुमा चैव सा चाकाशाभिमानिनी ॥

आकाशनाम्नी दीप्तत्वात् .................

Line 6,561:

Line 6,726:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V29

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स्मरो वा आकाशाद्भूयांस्तस्माद्यद्यपि बहव आसीरन्नस्मरन्तो नैव ते कञ्चन शृणुयुर्न मन्वीरन्न विजानीरन् यदा वाव ते स्मरेयुरथ शृणुयुरथ मन्वीरन्नथ विजानीरन् स्मरेण वै पुत्रान् विजानाति स्मरेण पशूं स्मरमुपास्स्वेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V30

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यः स्मरं ब्रह्मेत्युपास्ते यावत् स्मरस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यः स्मरं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो स्मराद् भूय इति स्मराद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥१३॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V30

| id = CHU_C07_V15_B01

| text =

................. तस्याश्चैव सदा शिवः ।

स्थिरस्मृत्यभिमानी स सममेव रतेः स्मरः ॥

Line 6,586:

Line 6,752:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V31

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = आशा वाव स्मराद् भूयस्याशेद्धो वै स्मरो मन्त्रानधीते कर्माणि कुरुते पुत्रांश्च पशूंश्चेच्छत इमं च लोकममुं चेच्छत आशामुपास्स्वेति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V32

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स य आशां ब्रह्मेत्युपास्ते आशायास्य सर्वे कामाः समृध्यन्त्यमोघा हास्याऽऽशिषो भवन्ति यावद् आशाया गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति य आशां ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो आशाया भूय इति आशाया वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ १४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V32

| id = CHU_C07_V16_B01

| text =

मुख्यवायुप्रिया तस्मात् परमैव सरस्वती ।

बन्धमुक्त्योः सर्वगुणैः सर्वदाऽऽशास्वरूपिणी ॥

Line 6,612:

Line 6,779:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V33

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्राणो वा आशाया भूयान् यथा वा अरा नाभौ समर्पिता एवमस्मिन् प्राणे सर्वं समर्पितं प्राणः प्राणेन याति प्राणः प्राणं ददाति प्राणाय ददाति प्राणो ह पिता प्राणो माता प्राणो भ्राता प्राणः स्वसा प्राण आचार्यः प्राणो ब्राह्मणः ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V33

| id = CHU_C07_V17_B01

| text =

तस्याः श्रेष्ठो मुख्यवायुः प्रकृष्टानां च नायकः ॥

प्राणनामा णइत्येव ह्यानन्दः समुदीरितः ।

Line 6,734:

Line 6,902:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V34

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यदि पितरं वा मातरं वा भ्रातरं वा स्वसारं वाऽऽचार्यं वा ब्राह्मणं वा किञ्चिद्भृशमिव प्रत्याह धिक्त्वाऽस्त्वित्येवैनमाहुः पितृहा वै त्वमसि मातृहा वै त्वमसि भ्रातृहा वै त्वमसि स्वसृहा वै त्वमस्याचार्यहा वै त्वमसि ब्राह्मणहा वै त्वमसीति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V35

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यद्यप्येनानुत्क्रान्तप्राणाञ्च्छूलेन समासं व्यतिषन् दहेन्नैवैनं ब्रूयुः पितृहाऽसीति न मातृहा असीति न भ्रातृहा असीति न स्वसृहाऽसीति नाचार्यहाऽसीति न ब्राह्मणहाऽसीति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V36

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = प्राणो ह्येवैतानि सर्वाणि भवति स वा एष एवं पश्यन्नेवं मन्वान एवं विजानन्नतिवादी भवति तं चेद्ब्रूयुरतिवाद्यसीत्यतिवाद्यस्मीत्येव ब्रूयान्नापह्नुवीत ॥ ४ ॥ १५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V36

| id = CHU_C07_V18_B01

| text =

सर्वस्मादतीतमुत्तमं वदतीत्यतिवादी ॥ १५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V37

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एष तु वा अतिवदति यः सत्येनातिवदति सोऽहं भगवः सत्येनातिवदानीति सत्यं त्वेव विजिज्ञासितव्यमिति सत्यं भगवो विजिज्ञास इति ॥ ११६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V37

| id = CHU_C07_V19_B01

| text =

एष तु वा अतिवदति इति तुशब्दोऽर्थान्तरवाची । अस्ति भगवः प्राणाद्भूय इति प्रश्नो व्यतिहार्यः ।

यत्रानवसरोऽन्यत्र पदं तत्र प्रतिष्ठितम् ।

Line 6,787:

Line 6,957:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V38

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदा वै विजानात्यथ सत्यं वदति नाविजानन्त्सत्यं वदति विजानन्नैव सत्यं वदति विज्ञानं त्वेव विजिज्ञासितव्यमिति विज्ञानं भगवो विजिज्ञास इति ॥ ११७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V39

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदा वै मनुतेऽथ विजानाति नामत्वा विजानाति मत्वैव विजानाति मतिस्त्वेव विजिज्ञासितव्येति मतिं भगवो विजिज्ञास इति ॥११८॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V39

| id = CHU_C07_V20_B01

| text =

विशिष्टज्ञानरूपश्च सामान्यज्ञानरूपकः ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V40

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदा वै श्रद्दधात्यथ मनुते नाश्रद्दधन्मनुते श्रद्दधदेव मनुते श्रद्धा त्वेव विजिज्ञासितव्येति श्रद्धां भगवो विजिज्ञास इति॥ ११९ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V41

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदा वै निस्तिष्ठत्यथ श्रद्धधाति नानिस्तिष्ठञ्छ्रद्दधाति निस्तिष्ठन्नेव श्रद्दधाति निष्ठा त्वेव विजिज्ञासितव्येति निष्ठां भगवो विजिज्ञस इति ॥ १२० ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V41

| id = CHU_C07_V21_B01

| text =

नित्यश्रद्धास्वरूपश्च तथैव स्थैर्यरूपकः ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V42

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदा वै करोत्यथ निस्तिष्ठति नाकृत्वा निस्तिष्ठति कृत्वैव निस्तिष्ठति कृतिस्त्वेव विजिज्ञासितव्येति कृतिं भगवो विजिज्ञास इति ॥ १२१ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V43

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यदा वै सुखं लभतेऽथ करोति नासुखं लब्ध्वा करोति सुखमेव लब्ध्वा करोति सुखं त्वेव विजिज्ञासितव्यमिति सुखं भगवो विजिज्ञास इति ॥ १२२ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V43

| id = CHU_C07_V22_B01

| text =

स एव सर्वकर्ता च सुपूर्णानन्दरूपकः ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V44

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यो वै भूमा तत्सुखं नाल्पे सुखमस्ति भूमैव सुखं भूमा त्वेव विजिज्ञासितव्य इति भूमानं भगवो विजिज्ञास इति ॥ १२३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V44

| id = CHU_C07_V23_B01

| text =

स च सर्वगुणैः पूर्णो भूमेत्युच्चार्यते ततः ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V45

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यत्र नान्यत् पश्यति नान्यच्छृणोति नान्यद्विजानाति स भूमाऽथ यत्रान्यत् पश्यत्यन्यच्छृणोत्यन्यद्विजानाति तदल्पं यो वै भूमा तदमृतमथ यदल्पं तन्मर्त्यं स भगवः कस्मिन् प्रतिष्ठित इति स्वे महिमि्न यदि वा न महिम्नीति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V46

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = गोअश्वमिह महिमेत्याचक्षते हस्तिहिरण्यं दासभार्यं क्षेत्राण्यायतनानीति नाहमेव ब्रवीमीति होवाचान्यो ह्यन्यस्मिन् प्रतिष्ठित इति ॥ २ ॥ २४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V46

| id = CHU_C07_V24_B01

| text =

यदधीनं विना नान्यत् किञ्चिदस्ति कुतश्चन ॥

स भूमोक्तोऽतिपूर्णत्वादन्यदल्पमुदीर्यते ।

Line 6,900:

Line 7,075:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V47

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स एवाधस्तात् स उपरिष्टात् स पश्चात् स पुरस्तात् स दक्षिणतः स उत्तरतः स एवेदं सर्वमित्यथातोऽहङ्कारादेशो एवाहमेवाधस्तादहमुपरिष्टादहं पश्चादहं पुरस्तादहं दक्षिणतोऽहमुत्तरतोऽहमेवेदं सर्वमिति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V48

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथात आत्मादेश एवात्मैवाधस्तादात्मोपरिष्टादात्मा पश्चादात्मा पुरस्तादात्मा दक्षिणत आत्मोत्तरत आत्मैवेदं सर्वमिति स वा एष एवं पश्यन्नेवं मन्वान एवं विजानन्नात्मरतिरात्मक्रीड आत्ममिथुन आत्मानन्दः स स्वराड् भवति तस्य सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवत्यथ येऽन्यथातो विदुरन्यराजानस्ते क्षय्यलोका भवन्ति तेषां सर्वेषु लोकेष्वकामचारो भवति ॥ २ ॥ २५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V48

| id = CHU_C07_V25_B01

| text =

स सर्वगुणसम्पूर्णः सर्वदेशेषु सर्वदा ॥

स्वतन्त्रः सर्ववस्तूनि तदधीनानि सर्वशः ।

Line 6,941:

Line 7,117:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V49

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्य ह वा एतस्यैवं पश्यत एवं मन्वानस्यैवं विजानत आत्मतः प्राण आत्मत आशाऽऽत्मतः स्मर आत्मत आकाश आत्मतस्तेज आत्मत आप आत्मत आविर्भावतिरोभावावात्मतोऽन्नमात्मतो बलमात्मतो विज्ञानमात्मतो ध्यानमात्मतश्चित्तमात्मतः सङ्कल्पः आत्मतो मन आत्मतो वागात्मतो नामात्मतो मन्त्रा आत्मतो कर्माण्यात्मत एवेदं सर्वमिति ॥१॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V50

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तदेष श्लोकः ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V51

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = न पश्यो मृत्युं पश्यति न रोगं नोत दुःखताम् । सर्वं ह पश्यः पश्यति सर्वमाप्नोति सर्वश इति ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V51

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स एकधा भवति त्रिधा भवति पञ्चधा सप्तधा नवधा चैव पुनश्चैकादशः स्मृतः ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V52

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = शतं च दश चैकं च सहस्राणि च विंशतिः ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V53

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = आहारशुद्धौ सत्त्वशुदि्धः सत्त्वशुद्धौ ध्रुवा स्मृतिः ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C07_V54

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C07

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स्मृतिलम्भे सर्वग्रन्थीनां विप्रमोक्षस्तस्मै मृदितकषायाय तमसः पारं दर्शयति देवर्षये नारदाय भगवान् सनत्कुमारस्तं स्कन्द इत्याचक्षते तं स्कन्द इत्याचक्षते ॥ २ ॥ २६ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि सप्तमोऽध्यायः ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C07_V54

| id = CHU_C07_V26_B01

| text =

आत्मतः प्राण आत्मत आशेत्यादि मुक्तः सन् प्राणादीनां सृष्ट्यादिकं पश्यतीत्यर्थः । सर्वं हि पश्यः पश्यति इति वाक्यशेषात् । पश्य इति द्रष्टा । यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णम् इति श्रुतेः ।

भूमोपासनयोग्यस्तु साक्षाद्ब्रह्मैव मुख्यतः ।

Line 7,032:

Line 7,209:

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V01

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = ॐ अथ यदिदमस्मिन् ब्रह्मपुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तराकाशस्तस्मिन् यदन्तस्तदन्वेष्टव्यं तद्वाव विजिज्ञासितव्यमिति ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V01

| id = CHU_C08_V01_B01

| text =

यदिदमस्मिन् ब्रह्मपुर इति ब्रह्मपुरशब्देन ब्रह्माख्यं पुरं पूर्णत्वात् पुरमिति परं ब्रह्म ब्रह्मणः पुरमिति शरीरं चोभयं विवक्षितम् ।

प्राप्तोऽवध्यं ब्रह्मपुरं राजेव निवसाम्यहम् ।

Line 7,052:

Line 7,230:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V02

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं चेद्ब्रूयुर्यदिदमस्मिन् ब्रह्मपुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तराकाशः किं तदत्र विद्यते यदन्वेष्टव्यं यद्वाव विजिज्ञासितव्यमिति स ब्रूयात् ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V03

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यावान् वा अयमाकाशस्तावनेषोऽन्तर्हृदय आकाश उभे अस्मिन् द्यावापृथिवी अन्तरेव समाहिते उभावग्निश्च वायुश्च सूर्याचन्द्रमसावुभौ विद्युन्नक्षत्राणि यच्चास्येहास्ति यच्च नास्ति सर्वं तदस्मिन् समाहितमिति ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V03

| id = CHU_C08_V02_B02

| text =

दहरोऽस्मिन्नन्तर आकाशस्तस्मिन् यदन्तस्तदन्वेष्टव्यम् । दहरोस्मिन्नन्तर आकाशः किं तदत्र विद्यते इत्यत्राकाशशब्देन भूताकाशो विवक्षितः । किं तदत्र विद्यत इत्यस्यायं परिहारः– अस्मिन् भूताकाशे परब्रह्माख्य आकाशो विद्यते । आसमन्तात् काशनादाकाशः । आसमन्तात् कमश्नातीति वा । अस्मिन् कामाः समाहिताः इति वाक्यशेषात् । आसमन्तात् कामानश्नातीति वा । स च यावान् बहिः परमात्मा व्याप्तोऽस्ति तावानेव विद्यते गुणतः । पूर्णगुणत्वात् ।

अल्पपरिमाणस्यापि महत्परिमाणत्वं च युज्यते । अचिन्त्यशक्तित्वात् ।

Line 7,091:

Line 7,270:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V04

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तं चेद्ब्रूयुरस्मिंश्चेदिदं ब्रह्मपुरे सर्वं समाहितं सर्वाणि च भूतानि सर्वे च कामा यदैतज्जरावाप्नोति प्रध्वंसते वा किं ततोऽतिशिष्यत इति ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V05

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स ब्रूयान्नास्य जरयैतज्जीर्यति न वधेनास्य हन्यत एतत् सत्यं ब्रह्मपुरमस्मिन् कामाः समाहिता एष आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः यथा ह्येवेह प्रजा अन्वाविशन्ति यथानुशासनं यं यमन्तमभिकामा भवन्ति यं जनपदं यं क्षेत्रभागं तं तमेवोपजीवन्ति ॥ ५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V05

| id = CHU_C08_V03_B03

| text =

यथायोग्यमेवैनं भगवन्तं प्रजा मुक्ता अन्वाविशन्ति तच्छासनानुसारेण यं यं कामं कामयते तं तस्मादेवोपजीवन्ति ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V06

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्यथेह कर्मजितो लोकः क्षीयत एवमेवामुत्र पुण्यजितो लोकः क्षीयते तद्य इहात्मानमननुविद्य व्रजन्त्येतांश्च सत्यान् कामां स्तेषां सर्वेषु लोकेष्वकामचारो भवत्यथ य इहात्मानमनुविद्य व्रजन्त्येतांश्च सत्यान् कामां स्तेषां सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवति ॥ ६ ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V06

| id = CHU_C08_V04_B01

| text =

तदविदुषां पुण्यानि क्षयिष्णुफलान्येव भवन्ति । एतांश्च सत्यान् कामान् भगवदीयान् ।

बृहत्त्वात् पूर्णकामत्वाद् विष्णुर्ब्रह्मपुराभिधः ।

Line 7,137:

Line 7,318:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V07

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स यदि पितृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य पितरः समुत्तिष्ठन्ति तेन पितृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V08

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदि मातृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य मातरः समुत्तिष्ठन्ति तेन मातृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V09

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदि भ्रातृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य भ्रातरः समुत्तिष्ठन्ति तेन भ्रातृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V10

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदि स्वसृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य स्वसारः समुत्तिष्ठन्ति तेन स्वसृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V11

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदि सखिलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य सखायः समुत्तिष्ठन्ति तेन सखिलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V12

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदि गन्धमाल्यलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य गन्धमाल्ये समुत्तिष्ठतः तेन गन्धमाल्यलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ६ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V13

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यद्यन्नपालोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्यान्नपाने समुत्तिष्ठतः तेनान्नपानलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ७ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V14

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदि गीतवादित्रलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य गीतवादित्रे समुत्तिष्ठतः तेन गीतवादित्रलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ८ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V15

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदि स्त्रीलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य स्त्रियः समुत्तिष्ठन्ति तेन स्त्रीलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ९ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V15

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = यं यमन्तमभिकामो भवति यं कामं कामयते सोऽस्य सङ्कल्पादेवास्य समुत्तिष्ठति तेन सम्पन्नो महीयते ॥ १० ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V15

| id = CHU_C08_V05_B01

| text =

यथा बिम्बानुसारेण प्रतिबिम्बप्रकाशनम् ।

संसारे आकाङ्क्षितं सर्वं कुतो न लभ्यते इत्यत्र कारणवर्णनम्

Line 7,226:

Line 7,408:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V16

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = त इमे सत्याः कामा अनृतापिधानास्तेषां सत्यानां सतामनृतमपिधानं यो यो ह्यस्येतः प्रैति न तमिह दर्शनाय लभते ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V16

| id = CHU_C08_V06_B01

| text =

तस्माद्ये मुक्तियोग्याः स्युस्तेषां कामाः पुराऽपि तु ॥

सत्याः सन्तस्तदज्ञानान्न दृश्यन्ते तथाऽखिलाः ।

Line 7,246:

Line 7,429:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V17

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ ये चास्येह जीवा ये च प्रेता यच्चान्यदिच्छन्न लभते सर्वं तदत्र गत्वा विन्दतेऽत्र ह्यस्यैते सत्याः कामा अनृतापिधानास्तद्यथापि हिरण्यनिधिं निहतमक्षेत्रज्ञा उपर्युपरि सञ्चरन्तो न विन्देयुरेवमेवेमाः सर्वा प्रजा अहरहर्गच्छन्त्य एतं ब्रह्मलोकं न विन्दन्त्यनृतेन हि प्रत्यूढाः ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V18

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स वा एष आत्मा हृदि तस्यैतदेव निरुक्तं हृद्ययमिति तस्माद्धृदयमहरहर्वा एवंवित्स्वर्गं लोकमेति ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V18

| id = CHU_C08_V07_B01

| text =

........ हरेर्लोकं मुक्तो गत्वा हि पश्यति ॥

अज्ञत्वादेव सुप्तौ तु नित्यं यान्तोऽपि माधवम् ।

Line 7,274:

Line 7,458:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V19

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ य एष सम्प्रसादोऽस्माच्छरीरात् समुत्थाय परञ्ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यत एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति तस्य ह वा एतस्य ब्रह्मणो नाम सत्यमिति ॥४॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V19

| id = CHU_C08_V08_B01

| text =

यस्य सम्यक् प्रसादोऽस्ति विष्णोरेव स उच्यते ।

सम्प्रसादः स उत्थाय शरीरात् प्राप्य केशवम् ॥

Line 7,294:

Line 7,479:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V20

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तानि ह वा एतानि त्रीण्यक्षराणि सत् ति यमिति तद्यत् सत् तदमृतमथ यत् ति तन्मर्त्यमथ यद्यं तेनोभे यच्छति यदनेनोभे यच्छति तस्माद्यमहरहर्वा एवंवित् स्वर्गं लोकमेति ॥ ५ ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V20

| id = CHU_C08_V09_B01

| text =

सदित्यमृतधर्माणो मुक्ताः श्रीरपि चेरिताः ॥

तीत्युक्ता मर्त्यधर्माणस्तेषां नियमानाद्धरिः ।

Line 7,312:

Line 7,498:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V21

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ य आत्मा स सेतुर्विधृतिरेषां लोकानामसम्भेदाय नैतंसेतुमहोरात्रे तरतो न जरा न मृत्युर्न शोको न सुकृतं न दुष्कृतं सर्वे पाप्मानोऽतो निवर्तन्तेऽपहतपाप्मा ह्येष ब्रह्मलोकः ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V21

| id = CHU_C08_V10_B01

| text =

........ ......... सेतुश्चापि विधारणात् ॥

सितमस्मिन् जगत्सर्वमिति सेतुरितीरितः ।

Line 7,329:

Line 7,516:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V22

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तस्माद्वा एतं सेतुं तीर्त्वाऽन्धः सन्ननन्धो भवति विद्धः सन्नविद्धो भवत्युपतापी सन्ननुपतापी भवति तस्माद्वा एतं सेतुं तीर्त्वाऽपि नक्तमहरेवाभिनिष्पद्यतेऽसकृद्विभातो ह्येवैष ब्रह्मलोकः ॥२॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V22

| id = CHU_C08_V11_B01

| text =

एतं सेतुं प्रतिपुमानन्यत्तीर्त्वा ह्यदोषवान् ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V23

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्य एवैतं ब्रह्मलोकं ब्रह्मचर्येणानुविन्दन्ति तेषामेवैष ब्रह्मलोकस्तेषां सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवति ॥ ३ ॥ ४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V23

| id = CHU_C08_V12_B01

| text =

स प्राप्यो ब्रह्मचर्येण मनोवाक्कर्मभिस्तु यत् ।

चरणं ब्रह्मणि परे ब्रह्मचर्यं हि तत्स्मृतम् ॥

Line 7,365:

Line 7,554:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V24

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यद्यज्ञ इत्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येव यो ज्ञाता तं विन्दतेऽथ यदिष्टमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येवेष्ट्वाऽऽत्मानमनुविन्दते ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V25

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्सत्रायणमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येव सत आत्मनस्त्राणं विन्दतेऽथ यन्मौनमित्याचक्षते ब्रह्मचर्येमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येवात्मानमनुविद्य मनुते ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V26

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यदनाशकायनमित्यचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तदेष ह्यात्मा न नश्यति यं ब्रह्मचर्येणानुविन्दते ।

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V27

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अऽथ यदरण्यायनमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेवतत् । अरश्च ह वै ण्यश्चार्णवौ ब्रह्मलोके तृतीयस्यामितो दिवि तदैरं मदीयं सरस्तदश्वत्थः सोमसवनस्तदपराजिता पूर्ब्रह्मणः प्रभुविमितं हिरण्मयम् ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V28

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्य एवैतावरं च वै ण्यं चार्णवौ ब्रह्मलोके ब्रह्मचर्येणानुविन्दन्ति तेषामेवैष ब्रह्मलोकस्तेषां सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवति ॥ ४ ॥ ५ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V28

| id = CHU_C08_V13_B01

| text =

यज्ञ इष्टं च सत्रं च मौनं चानशनं तथा ॥

परस्य ब्रह्मणो ज्ञानं सर्वमेतदुदीरितम् ।

Line 7,423:

Line 7,613:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V29

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ या एता हृदयस्य नाड्यस्ताः पिङ्गलस्याणिम्नस्तिष्ठन्ति शुक्लस्य नीलस्य पीतस्य लोहितस्येत्यसौ वा आदित्यः पिङ्गल एष शुक्ल एष नील एष पीत एष लोहितः ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V29

| id = CHU_C08_V14_B01

| text =

स एष हृदि नाडीषु पञ्चरूपः प्रतिष्ठितः ।

विष्णोरणिम्नो रूपाणि पञ्चनाडीस्थितानि तु ॥

Line 7,447:

Line 7,638:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V30

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्यथा महापथ आतत उभौ ग्रामौ गच्छतीमं चामुं चैवमेवैता आदित्यस्य रश्मय उभौ लोकौ गच्छन्तीमं चामुष्मादादित्यात् प्रतायन्ते त आसु नाडीषु सृप्ता आभ्यो नाडीभ्यः प्रतायन्तेऽमुष्मिन्नादित्ये सृप्ताः ॥ २ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V30

| id = CHU_C08_V15_B01

| text =

................. तद्व्याप्तं सूर्यमण्डलम् ।

तद्रश्मिभिस्तथा व्याप्ताः समस्ताः सूर्यरश्मयः ॥

Line 7,465:

Line 7,657:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V31

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्यत्रैतत्सुप्तः समस्तः सम्प्रसन्नः स्वप्नं न विजानात्यासु तदा नाडीषु सृप्तो भवति तं न कश्चन पाप्मा स्पृशति तेजसा हि तदा सम्पन्नो भवति ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V31

| id = CHU_C08_V16_B01

| text =

तन्नीडीसंस्थितं विष्णुं मध्ये जीवः प्रपद्यते ॥

तत्तेजसा हि सम्पन्नः सुप्त इत्यभिधीयते ।

Line 7,482:

Line 7,675:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V32

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्रैतदबलिमानं नीतो भवति तमभित आसीना आहुर्जानासि मां जानासि मामिति स यावदस्माच्छरीरादनुत्क्रान्तो भवति तावज्जानाति ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V33

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्रैतस्माच्छरीरादुत्क्रामत्यथैतैरेव रश्मिभिरूर्ध्वं आक्रमते स ओमिति वा होद्वा मीयते स यावत् क्षिप्येन्मानस्तावदादित्यं गच्छत्येतद्वै खलु लोकद्वारं विदुषां प्रपदनं निरोधोऽविदुषाम् ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V34

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तदेष श्लोकः शतं चैका च हृदयस्य नाड्यस्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका । तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति विष्वंङ्गन्या उत्क्रमणे भवन्ति उत्क्रमणे भवन्ति ॥ ६ ॥ ६ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V34

| id = CHU_C08_V17_B01

| text =

ओमित्येव वहन्नित्यं वायुरोंवाडितीरितः ॥

तेन वामत्वमायाति मुक्तिकाले ह्युपासकः ।

Line 7,518:

Line 7,712:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V35

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः स सर्वांश्च लोकानाप्नोति स सर्वांश्च कामान् यस्तमात्मानमनुविद्य विजानातीति ह प्रजापतिरुवाच ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V36

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्धोभये देवासुराः अनुबुबुधिरे ते होचुर्हन्त तमात्मानमन्विच्छामो यमात्मानमन्विष्य सर्वांश्च लोकानाप्नोति सर्वांश्च कामानितीन्द्रो ह वै देवानामभिप्रवव्राज विरोचनोऽसुराणां तौ हासंविदानावेव समित्पाणी प्रजापतिसकाशमाजग्मतुः ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V37

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तौ ह द्वात्रिंशतं वर्षाणि प्रजापतौ ब्रह्मचर्यमूषतुस्तौ ह प्रजापतिरुवाच किमिच्छन्ताववास्तामिति तौ होचतुर्य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः स सर्वांश्च लोकानाप्नोति सर्वांश्च कामान्यस्तमात्मानमनुविद्य विजानातीति ह भगवतो वचो हरन्तो वेदयन्ते तमिच्छन्ताववास्तमिति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V38

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तौ ह प्रजापतिरुवाच य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेत्यथ योऽयं भगवोऽप्सु परिख्यायते यश्चायमादर्शे कतम एष इत्येव उ एवैषु सर्वेष्वन्तेषु परिख्यायत इति होवाच ॥ ४ ॥ ७ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V38

| id = CHU_C08_V18_B01

| text =

इन्द्रो विरोचनश्चैव श्रुत्वा तु ब्रह्मणोऽक्षिगम् ।

विष्णुमानन्दरूपं तं सम्यग्ज्ञानविपर्ययौ ॥

Line 7,572:

Line 7,767:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V39

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = उदशराव आत्मानमवेक्ष्य यदात्मनो न विजानीथस्तन्मे प्रब्रूतमिति तौ होदशरावेऽवेक्षाञ्चक्राते तौ ह प्रजापतिरुवाच किं पश्यथ इति तौ होचतुः सर्वमेवेदमावां भगव आत्मानं पश्याव आलोमभ्य आनखेभ्यः प्रतिरूपमिति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V40

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तौ ह प्रजापतिरुवाच साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ भूत्वोदशरावेऽवेक्षेथामिति तौ ह साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ भूत्वोदशरावेऽवेक्षाञ्चक्राते तौ ह प्रजापतिरुवाच किं पश्यथ इति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V41

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तौ होचतुर्यथैवेदमावां भगवः साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ स्व एवमेवेमौ भगवः साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृताविति एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति तौ ह शान्तहृदयौ प्रवव्रजतुः ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V42

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तौ हान्वीक्ष्य प्रजापतिरुवाचानुपलभ्यात्मानमननुविद्य व्रजतो यतर एतदुपनिषदो भविष्यन्ति देवा वाऽसुरा वा ते पराभविष्यन्तीति स ह शान्तहृदय एव विरोचनोऽसुरान् जगाम तेभ्यो हैतामुपनिषदं प्रोवाचात्मैवेह महय्य आत्मा परिचर्य आत्मानमेवेह महय्यन्नात्मानं परिचरन्नुभौ लोकाववाप्नोतीमं चामुं चेति ॥ ४ ॥ तस्मादप्यद्येहाददानमश्रद्दधानमयजमानमाहुरासुरो बतेत्यसुराणां ह्येषोपनिषत् प्रेतस्य शरीर भिक्षया वसनेनालङ्कारेणेति संस्कुवर्न्त्येतेन ह्यमुं लोकं जेष्यन्तो मन्यन्ते ॥ ५ ॥ ८ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V42

| id = CHU_C08_V19_B01

| text =

तथापि योग्यतैवात्र भूयसीति निवेदितुम् ॥

दर्शयन् प्रतिरूपस्य दोषानाह प्रजापतिः ।

Line 7,628:

Line 7,824:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V43

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ हेन्द्रोऽप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श यथैव खल्वयमस्मिञ्छरीरे साध्वलङ्कृते साध्वलङ्कृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V44

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = नाहमत्र भोज्यं पश्यामीति स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन् यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः सार्धं विरोचनेन किमिच्छन् पुनरागम इति स होवाच यथैव खल्वयमस्मिञ्छरीरे साध्वलङ्कृते साध्वलङ्कृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति नाहमत्र भोज्यं पश्यमीति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V45

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि वसापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाणीति स हापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाण्युवास तस्मै स होवाच ॥ ३ ॥ ९ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V45

| id = CHU_C08_V20_B01

| text =

इन्द्रस्तु जानन्नपि तु मोहयन्नसुरं तदा ।

गत्वा निववृते पश्चादिव पश्यन् सदोषताम् ॥

Line 7,663:

Line 7,860:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V46

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = य एष स्वप्ने महीयमानश्चरत्येष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति स ह शान्तहृदयः प्रवव्राज स हाप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श तद्यदपीदं शरीरमन्धं भवत्यनन्धः स भवति यदि स्राममस्रामो नैवैषोऽस्य दोषेण दुष्यति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V47

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = न वधेनास्य हन्यते नास्य स्रामेण स्रामो घ्नन्ति त्वेवैनं विच्छादयन्तीवाप्रियवेत्तेव भवत्यपि रोदितीव नाहमत्र भोज्यं पश्यामीति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V48

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन् यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः किमिच्छन् पुनरागम इति स होवाच तद्यदपीदं शरीरमन्धं भवत्यनन्धः स भवति यदि स्राममस्रामो नैवैषोऽस्य दोषेण दुष्यति ॥ ३ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V49

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = न वधेनास्य हन्यते नास्य स्रामेण स्रामो घ्नन्ति त्वेवैनं विच्छादयन्तीवाप्रियवेत्तेव भवत्यपि रोदितीव नाहमत्र भोज्यं पश्यामीत्येवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि वसापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाणीति स हापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाण्युवास तस्मै स होवाच ॥ ४ ॥ १० ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V49

| id = CHU_C08_V21_B01

| text =

तद्योग्यान्येव वाक्यानि ब्रह्माप्याह पुनः पुनः ।

गरीयसी योग्यतेति ज्ञापयन्पूर्ववत् पुनः ॥

Line 7,709:

Line 7,907:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V50

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्यत्रैतत्सुप्तः समस्तः सन् प्रसन्नः स्वप्नं न विजानात्येष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति स ह शान्तहृदयः प्रवव्राज स हाप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श नाहं खल्वयमेवं सम्प्रत्यात्मानं जानात्ययमहमस्मीति नो एवेमानि भूतानि विनाशमेवापीतो भवति नाहमत्र भोग्यं पश्यमीति ॥ १ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V51

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन् यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः किमेवेच्छन् पुनरागम इति स होवाच नाहं खल्वयमेवं सम्प्रत्यात्मानं जानात्ययमहमस्मीति नो एवेमानि भूतानि विनाशमेवापीतो भवति नाहमत्र भोग्यं पश्यमीति ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V52

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि नो एवान्यत्रैतस्माद् वसापराणि पञ्च वर्षाणीति स हापराणि पञ्च वर्षाण्युवास तान्येकशतं सम्पेदुरेतत् तद्यदाहुरेकशतं ह वै वर्षाणि मघवान् प्रजापतौ ब्रह्मचर्यमुवास तस्मै स होवाच ॥ ३ ॥ ११ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V52

| id = CHU_C08_V22_B01

| text =

इत्युक्त आह ब्रह्मैव सुप्तिस्थो भगवानिति ॥

यत्र सुप्तो ह्ययं जीव इत्युक्तः प्राह वासवः ।

Line 7,746:

Line 7,945:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V53

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = मघवन् मर्त्यं वाव इदं शरीरमात्तं मृत्युना तदस्यामृतस्याशरीरस्यात्मनोऽधिष्ठानमात्तो वै सशरीरः प्रियाप्रियाभ्यां न ह वै सशरीरस्य सतः प्रियाप्रिययोरपहतिरस्त्यशरीरं वाव सन्तं न प्रियाप्रिये स्पृशतः ॥ १ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V53

| id = CHU_C08_V23_B01

| text =

उक्तो ब्रह्माऽब्रवीच्छक्रं ज्ञापयंस्तत्त्वमञ्जसा ॥

योऽयं शरीरसम्बन्धी जीव इत्यवधार्यताम् ।

Line 7,771:

Line 7,971:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V54

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अशरीरो वायुरभ्रं विद्युत्स्तनयित्नुरशरीराण्येतानि तद्यथैतान्यमुष्मादकाशात् समुत्थाय परं ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यन्ते ॥ २ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V55

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = एवमेवैष सम्प्रसादोऽस्माच्छरीरात् समुत्थाय परं ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यते स उत्तमः पुरुषः स यत्र पर्येति जक्षन् क्रीडन् रममाणः स्त्रीभिर्वा यानैर्वा ज्ञातिभिर्वाऽज्ञातिभिर्वा नोपजनं स्मरन्निदं शरीरं स यथा प्रयोग्य आचरणे युक्त एवमेवायमस्मिञ्छरीरे प्राणो युक्तः ॥ ३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V55

| id = CHU_C08_V24_B01

| text =

अम्नामा भगवान् विष्णुर्व्याप्तत्वात् परमेश्वरः ॥

तेनैव म्रियमाणत्वाद् ब्रह्माभ्रमिति कीर्तितः ।

Line 7,809:

Line 8,010:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V56

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यत्रैतदाकाशमनुविषण्णं चक्षुः स चाक्षुषः पुरुषो दर्शनाय चक्षुरथ यो वेदेदं जिघ्राणीति स आत्मा गन्धाय घ्राणमथ यो वेदेदमभिव्याहराणीति स आत्माऽभिव्याहाराय वागथ यो वेदेदं शृणवानीति स आत्मा श्रवणाय श्रोत्रम् ॥ ४ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V57

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = अथ यो वेदेदं मन्वानीति स आत्मा मनोऽस्य दैवं चक्षुः स वा एष एतेन दैवेन चक्षुषा मनसैतान् कामान् पश्यन् रमते ॥ ५ ॥

}}

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V58

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = य एते ब्रह्मलोके तं वा एतं देवा आत्मानमुपासते तस्मात् तेषां सर्वे च लोकाः आत्ताः सर्वे च कामाः सर्वांश्च लोकानाप्नोति सर्वांश्च कामान् यस्तमात्मानमनुविद्य विजानातीति ह प्रजापतिरुवाच प्रजापतिरुवाच ॥ ६ ॥ १२ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V58

| id = CHU_C08_V25_B01

| text =

यदाश्रितानीन्द्रियाणि प्राणश्चापि यदाश्रयः ।

यदाश्रयोऽप्ययं जीवो यो वेदैषां प्रवर्तनम् ॥

Line 7,880:

Line 8,082:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V59

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = श्यामाच्छबलं प्रपद्ये शबलाच्छयामं प्रपद्येऽश्व इव रोमाणि विधूय पापं चन्द्र इव राहोर्मुखात् प्रमुच्य धूत्वा शरीरमकृतं कृतात्मा ब्रह्मलोकमभिसम्भवामीत्यभिसम्भवामीति ॥ १३ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V59

| id = CHU_C08_V26_B01

| text =

श्यामो हृदिस्थितो विष्णुः शबलो विश्वरूपवान् ।

जीववर्णो जीवगतो लोहितश्चक्षुषि स्थितः ॥ इति मानसे ॥

Line 7,903:

Line 8,106:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V60

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = आकाशो वै नामरूपयोर्निर्वहिता ते यदन्तरा तद्ब्रह्म तदमृतं स आत्मा प्रजापतेः सभां वेश्म प्रपद्ये यशोऽहं भवानि ब्राह्मणानां यशो राज्ञां यशो विशां यशोऽहमनुप्रापत्सि स हाहं यशसां यशः श्वेतमदत्कमदत्कं श्वेतं लिन्दु माऽभिगां लिन्दु माऽभिगाम् ॥ ११४ ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V60

| id = CHU_C08_V27_B01

| text =

आकाशोऽतिप्रकाशत्वान्नामरूपे ऋते स्थितः ।

ब्रह्माख्यो भगवान् विष्णुस्तद्वेश्म प्राप्नुयामहम् ॥

Line 7,925:

Line 8,129:

{{VerseBlock

| verse_id = CHU_C08_V61

| document_id = CHU

| chapter_id = CHU_C08

| verse_type = mantra

| verse_line1 = तद्धैतद्ब्रह्मा प्रजापतय उवाच प्रजापतिर्मनवे मनुः प्रजाभ्यः आचार्यकुलाद्वेदमधीत्य यथाविधानं गुरोः कर्मातिशेषणाभिसमावृत्य कुटुम्बी शुचौ देशे स्वाध्यायमधीयानो धार्मिकान् विदधदात्मनि सर्वेन्द्रियाणि सम्प्रतिष्ठाप्याहिंसन् सर्वाणि भूतान्यन्यत्र तीर्थेभ्यः स खल्वेवं वर्तयन् यावदायुषं ब्रह्मलोकमभिसम्पद्यते न च पुनरावर्तते न च पुनरावर्तते ॥ १५ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि अष्टमोऽध्यायः ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषत् सम्पूर्णा ॥

| commentary1 = chandogya

}}

{{Bhashyam

| verse_id = CHU_C08_V61

| id = CHU_C08_V28_B01

| text =

उपदिष्टः परेणैव त्वेवमाह चतुर्मुखः ।

उवाच च मनोर्विद्यां प्रजाभ्यो मनुरेव च ॥

@@ Line 9: / Line 9: @@
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V01
+| verse_id = CHU_C01_V01
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ओमित्येतदक्षरमुद्गीथमुपासीत । ओमिति ह्युद्गायति तस्योपव्याख्यानम् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = ओमित्येतदक्षरमुद्गीथमुपासीत । ओमिति ह्युद्गायति तस्योपव्याख्यानम् ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V01
-| id       = CHU_C01_V01_B1
+| id = CHU_C01_V01_B1
-| text     =
+| text =
 अत्युद्रिक्तविदोषसत्सुखमहाज्ञानैकतानप्रभा
 सर्वप्राभवशक्तिभोगबलसत्सारात्मदिव्याकृतिम् ।
@@ Line 70: / Line 71: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V02
+| verse_id = CHU_C01_V02
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एषां भूतानां पृथिवी रसः । पृथिव्या आपो रसः । अपामोषधयो रसः । ओषधीनां पुरुषो रसः । पुरुषस्य वाग्रसो वाच ऋग्रसः । ऋचः साम रसः । साम्न उद्गीथो रसः । स एष रसानां रसतमः परमः परार्ध्योऽष्टमो य उद्गीथः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = एषां भूतानां पृथिवी रसः । पृथिव्या आपो रसः । अपामोषधयो रसः । ओषधीनां पुरुषो रसः । पुरुषस्य वाग्रसो वाच ऋग्रसः । ऋचः साम रसः । साम्न उद्गीथो रसः । स एष रसानां रसतमः परमः परार्ध्योऽष्टमो य उद्गीथः ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V02
-| id       = CHU_C01_V02_B1
+| id = CHU_C01_V02_B1
-| text     =
+| text =
 पृथिवी सर्वभूतेभ्यः सदा सर्वगुणैर्वरा । सव
 रसः सारो वरश्चेति शब्दा एकार्थवाचकाः ॥
@@ Line 96: / Line 98: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V03
+| verse_id = CHU_C01_V03
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = कतमा कतमकर््, कतमत् कतमत् साम, कतमः कतम उद्गीथ इति विमृष्टं भवति । वागेवकर््, प्राणः सामोमित्येतदक्षरमुद्गीथः ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = कतमा कतमकर््, कतमत् कतमत् साम, कतमः कतम उद्गीथ इति विमृष्टं भवति । वागेवकर््, प्राणः सामोमित्येतदक्षरमुद्गीथः ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V03
-| id       = CHU_C01_V03_B1
+| id = CHU_C01_V03_B1
-| text     =
+| text =
 पृथिव्याः सोमवरुणयोश्चौषध्यब्देवतात्वेन रुद्रस्य च लिङ्गदेवतात्वेन प्रसिद्धेः ऋगादीनामेव विमर्शः क्रियते कतमा कतमर्गित्यादिना । तज्ज्ञानस्य विशिष्टफलत्वाच्च । वाचश्च सरस्वतीत्वेन प्रसिद्धेर्वागृचोरैक्याच्च न विमर्शः कृतः ।
 विशेषात् प्राणसंयुक्ता वागृगित्यभिधीयते ।
@@ Line 123: / Line 126: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V04
+| verse_id = CHU_C01_V04
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्वा एतन्मिथुनं यद्वाक्च प्राणश्च ऋक् च साम च । तदेतन्मिथुनमोमित्येतस्मिन्नक्षरे संसृज्यते ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तद्वा एतन्मिथुनं यद्वाक्च प्राणश्च ऋक् च साम च । तदेतन्मिथुनमोमित्येतस्मिन्नक्षरे संसृज्यते ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V05
+| verse_id = CHU_C01_V05
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदा वै मिथुनौ समागच्छत आपयतो वै तावन्योन्यस्य काममापयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = यदा वै मिथुनौ समागच्छत आपयतो वै तावन्योन्यस्य काममापयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V06
+| verse_id = CHU_C01_V06
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्वा एतदनुज्ञाक्षरम् । यदि्ध किञ्चानुजानात्योमित्येव तदा हैष उ एव समृदि्धर्यदनुज्ञा समर्धयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = तद्वा एतदनुज्ञाक्षरम् । यदि्ध किञ्चानुजानात्योमित्येव तदा हैष उ एव समृदि्धर्यदनुज्ञा समर्धयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥ ६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V06
-| id       = CHU_C01_V06_B1
+| id = CHU_C01_V06_B1
-| text     =
+| text =
 तस्मादोमित्यनुज्ञानं कुवर्न्त्येते जनाः सदा ॥
 त्वदुक्तं तत्तथा कुर्याद्भगवानेव केशवः ।
@@ Line 165: / Line 169: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V07
+| verse_id = CHU_C01_V07
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तेनेयं त्रयी विद्या वर्तते । ओमित्याश्रावयत्योमिति शंसत्योमित्युद्गायत्येतस्यैवाक्षरस्यापचित्यै । महिम्ना रसेन तेनोभौ कुरुतो यश्चैतदेवं वेद यश्च न वेद ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = तेनेयं त्रयी विद्या वर्तते । ओमित्याश्रावयत्योमिति शंसत्योमित्युद्गायत्येतस्यैवाक्षरस्यापचित्यै । महिम्ना रसेन तेनोभौ कुरुतो यश्चैतदेवं वेद यश्च न वेद ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V08
+| verse_id = CHU_C01_V08
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = नाना तु विद्या चाविद्या च । यदेव विद्यया करोति श्रद्धयोपनिषदा तदेव वीर्यवत्तरं भवति । इति खल्वेतस्यैवाक्षरस्योपव्याख्यानं भवति । अथ ह य एवायं मुख्यः प्राणस्तमुद्गीथमुपासीत । तस्येतरैः प्राणैरुपव्याख्यानं भवति ॥ ८१ ॥
+| verse_line1 = नाना तु विद्या चाविद्या च । यदेव विद्यया करोति श्रद्धयोपनिषदा तदेव वीर्यवत्तरं भवति । इति खल्वेतस्यैवाक्षरस्योपव्याख्यानं भवति । अथ ह य एवायं मुख्यः प्राणस्तमुद्गीथमुपासीत । तस्येतरैः प्राणैरुपव्याख्यानं भवति ॥ ८१ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V08
-| id       = CHU_C01_V08_B1
+| id = CHU_C01_V08_B1
-| text     =
+| text =
 तेनैव विष्णुनेयं च त्रयीविद्या प्रवर्तते ।
 ओमित्युक्त्वा हि तद्व्याख्या सर्वैर्मन्त्रैः प्रवर्तते ॥
@@ Line 201: / Line 206: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V09
+| verse_id = CHU_C01_V09
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = देवासुरा ह वै यत्र संयेतिर उभये प्राजापत्यास्तद्ध देवा उद्गीथमाजह्रुः । अनेनैनानभिभविष्याम इति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = देवासुरा ह वै यत्र संयेतिर उभये प्राजापत्यास्तद्ध देवा उद्गीथमाजह्रुः । अनेनैनानभिभविष्याम इति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V10
+| verse_id = CHU_C01_V10
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ते ह नासिक्यं प्राणमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तंहासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं जिघ्रति सुरभि च दुर्गन्धि च पाप्मना ह्येष विद्धः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = ते ह नासिक्यं प्राणमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तंहासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं जिघ्रति सुरभि च दुर्गन्धि च पाप्मना ह्येष विद्धः ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V11
+| verse_id = CHU_C01_V11
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ ह वाचमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तां हासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं वदति सत्यं चानृतं च पाप्मना ह्येषा विद्धा ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अथ ह वाचमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तां हासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं वदति सत्यं चानृतं च पाप्मना ह्येषा विद्धा ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V12
+| verse_id = CHU_C01_V12
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ ह चक्षुरुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं पश्यति दर्शनीयं चादर्शनीयं च पाप्मना ह्येतत् विद्धम् ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ ह चक्षुरुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं पश्यति दर्शनीयं चादर्शनीयं च पाप्मना ह्येतत् विद्धम् ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V13
+| verse_id = CHU_C01_V13
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ ह श्रोत्रमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं शृणोति श्रवणीयं चाश्रवणीयं च पाप्मना ह्येतत् विद्धम् ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ ह श्रोत्रमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं शृणोति श्रवणीयं चाश्रवणीयं च पाप्मना ह्येतत् विद्धम् ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V14
+| verse_id = CHU_C01_V14
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ ह मन उद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं सङ्कल्पयते सङ्कल्पनीयं चासङ्कल्पनीयं च पाप्मना ह्येतत् विद्धम् ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = अथ ह मन उद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात् तेनोभयं सङ्कल्पयते सङ्कल्पनीयं चासङ्कल्पनीयं च पाप्मना ह्येतत् विद्धम् ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V15
+| verse_id = CHU_C01_V15
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ ह य एवायं मुख्यप्राणस्तमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तं हासुराः ऋत्वा विदध्वंसुर्यथाऽश्मानमाखणमृत्वा विध्वंसेतैवम् ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = अथ ह य एवायं मुख्यप्राणस्तमुद्गीथमुपासाञ्चक्रिरे तं हासुराः ऋत्वा विदध्वंसुर्यथाऽश्मानमाखणमृत्वा विध्वंसेतैवम् ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V16
+| verse_id = CHU_C01_V16
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यथाऽश्मानमाखणमृत्वा विध्वंसत एवं हैव स विध्वंसते य एवं विदि पापं कामयते यश्चैनमभिदासति स एषोऽश्माऽऽखणः ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = स यथाऽश्मानमाखणमृत्वा विध्वंसत एवं हैव स विध्वंसते य एवं विदि पापं कामयते यश्चैनमभिदासति स एषोऽश्माऽऽखणः ॥ ८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V17
+| verse_id = CHU_C01_V17
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = नैवैतेन सुरभि न दुर्गन्धि विजानात्यपहतपाप्मा ह्येषः । तेन यदश्नाति यत्पिबति तेनेतरान् प्राणानवत्येतमु एवान्ततो वित्त्वोत्क्रामति व्याददात्येवान्तत इति ॥ ९ ॥
+| verse_line1 = नैवैतेन सुरभि न दुर्गन्धि विजानात्यपहतपाप्मा ह्येषः । तेन यदश्नाति यत्पिबति तेनेतरान् प्राणानवत्येतमु एवान्ततो वित्त्वोत्क्रामति व्याददात्येवान्तत इति ॥ ९ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V18
+| verse_id = CHU_C01_V18
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं हाङ्गिरा उद्गीथमुपासाञ्चक्रे एतमु एवाङ्गिरसं मन्यन्तेऽङ्गानां यद्रसस्तेन ॥ १० ॥
+| verse_line1 = तं हाङ्गिरा उद्गीथमुपासाञ्चक्रे एतमु एवाङ्गिरसं मन्यन्तेऽङ्गानां यद्रसस्तेन ॥ १० ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V19
+| verse_id = CHU_C01_V19
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं ह बृहस्पतिरुद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एव बृहस्पतिं मन्यन्ते । वाग्घि बृहती तस्या एष पतिस्तेन ॥ ११ ॥
+| verse_line1 = तं ह बृहस्पतिरुद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एव बृहस्पतिं मन्यन्ते । वाग्घि बृहती तस्या एष पतिस्तेन ॥ ११ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V20
+| verse_id = CHU_C01_V20
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं हायास्य उद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एवायास्यं मन्यन्त आस्याद्यदयते तेन ॥ १२ ॥
+| verse_line1 = तं हायास्य उद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एवायास्यं मन्यन्त आस्याद्यदयते तेन ॥ १२ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V21
+| verse_id = CHU_C01_V21
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तेन तं ह बको दाल्भ्यो विदाञ्चकार स ह नैमिशीयानामुद्गाता बभूव स ह स्मैभ्यः कामानागायति ॥ १३ ॥
+| verse_line1 = तेन तं ह बको दाल्भ्यो विदाञ्चकार स ह नैमिशीयानामुद्गाता बभूव स ह स्मैभ्यः कामानागायति ॥ १३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V22
+| verse_id = CHU_C01_V22
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = आगता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्त इत्यध्यात्मम् ॥ १४ ॥ २ ॥
+| verse_line1 = आगता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्त इत्यध्यात्मम् ॥ १४ ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V22
-| id       = CHU_C01_V22_B1
+| id = CHU_C01_V22_B1
-| text     =
+| text =
 उद्गीथाख्यस्य विष्णोर्विशिष्टप्रतिमा वायुरेव । अतस्तस्य सर्वोत्तमत्वज्ञानपूर्वकं तस्मिंस्ततोऽप्युत्तमत्वेनोपासित एव भगवान् सम्यक् फलं ददातीति दर्शयति । वायौ मुख्यधिया इति च इति भगवद्वचनम् ।
 यस्माद्वायौ स्मृतो विष्णुर्वायोर्मुख्यतयाऽखिलात् ।
@@ Line 355: / Line 361: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V23
+| verse_id = CHU_C01_V23
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथाधिदैवतं य एवासौ तपति तमुद्गीथमुपासीत । उद्यन् वा एष प्रजाभ्य उद्गायत्युद्यंस्तमो भयमपहन्त्यपहन्ता ह वै भयस्य तमसो भवति य एवं वेद ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथाधिदैवतं य एवासौ तपति तमुद्गीथमुपासीत । उद्यन् वा एष प्रजाभ्य उद्गायत्युद्यंस्तमो भयमपहन्त्यपहन्ता ह वै भयस्य तमसो भवति य एवं वेद ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V23
-| id       = CHU_C01_V23_B1
+| id = CHU_C01_V23_B1
-| text     =
+| text =
 आदित्यसंस्थितो नित्यं प्राणस्तपति नापरः ।
 प्रकाशनं च तपनं काष्ठवत्सूर्यगं भवेत् ॥
@@ Line 374: / Line 381: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V24
+| verse_id = CHU_C01_V24
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = समान उ एवायं चासौ चोष्णोऽयमुष्णोऽसौ स्वर इतीममाचक्षते स्वर इति प्रत्यास्वर इत्यमुं तस्माद्वा एतमिमममुं चोद्गीथमुपासीत ॥ २ ॥
+| verse_line1 = समान उ एवायं चासौ चोष्णोऽयमुष्णोऽसौ स्वर इतीममाचक्षते स्वर इति प्रत्यास्वर इत्यमुं तस्माद्वा एतमिमममुं चोद्गीथमुपासीत ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V24
-| id       = CHU_C01_V24_B1
+| id = CHU_C01_V24_B1
-| text     =
+| text =
 आदित्यमण्डलस्थश्च सर्वप्राणिगतस्तथा ।
 वायुस्समान एवायमुष्णोऽसावपि च स्फुटम् ॥
@@ Line 396: / Line 404: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V25
+| verse_id = CHU_C01_V25
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ खलु व्यानमेवोद्गीथमुपासीत यद्वै प्राणिति स प्राणो यदपानिति सोऽपानोऽथ यः प्राणापानयोः सन्धिः स व्यानो यो व्यानः सा वाक् तस्मादप्राणन्ननपानन् वाचमभिव्याहरति या वाक् सा ऋक् तस्मात् अप्राणन्ननपानन् ऋचमभिव्याहरति या ऋक् तत्साम तस्मादप्राणन्ननपानन् साम गायति यत्साम स उद्गीथस्तस्मादप्राणन्ननपानन् उद्गायति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अथ खलु व्यानमेवोद्गीथमुपासीत यद्वै प्राणिति स प्राणो यदपानिति सोऽपानोऽथ यः प्राणापानयोः सन्धिः स व्यानो यो व्यानः सा वाक् तस्मादप्राणन्ननपानन् वाचमभिव्याहरति या वाक् सा ऋक् तस्मात् अप्राणन्ननपानन् ऋचमभिव्याहरति या ऋक् तत्साम तस्मादप्राणन्ननपानन् साम गायति यत्साम स उद्गीथस्तस्मादप्राणन्ननपानन् उद्गायति ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V25
-| id       = CHU_C01_V25_B1
+| id = CHU_C01_V25_B1
-| text     =
+| text =
 प्राणाद्यास्त्रिविधाः पञ्चप्रधानो वायुरेव च ॥
 मुख्यपञ्चकरूपस्सन् गरुडो मध्यपञ्चकः ।
@@ Line 420: / Line 429: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V26
+| verse_id = CHU_C01_V26
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अतो यान्यन्यानि वीर्यवन्ति कर्माणि यथाग्नेर्मन्थनमाजेः सरणं दृढस्य धनुष आयमनमप्राणन्ननपानन् तानि करोत्येतस्य हेतोर्व्यानमोवोद्गीथमुपासीत ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अतो यान्यन्यानि वीर्यवन्ति कर्माणि यथाग्नेर्मन्थनमाजेः सरणं दृढस्य धनुष आयमनमप्राणन्ननपानन् तानि करोत्येतस्य हेतोर्व्यानमोवोद्गीथमुपासीत ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V26
-| id       = CHU_C01_V26_B1
+| id = CHU_C01_V26_B1
-| text     =
+| text =
 उद्गीथनामा भगवान् स्थितो व्यानादिपञ्चके ।
 वीर्यवत्कर्मकृत् तस्माद्व्यान एव ह्युदाहृतः ॥
@@ Line 444: / Line 454: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V27
+| verse_id = CHU_C01_V27
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ खलूद्गीथाक्षराण्युपासीतोद् गीथ इति प्राण एवोत्प्राणेन ह्युत्तिष्ठति वाग्गीर्वाचो हि गिर इत्याचक्षतेऽन्नं थमन्ने हीदं सर्वं स्थितं द्यौरेवोदन्तरिक्षं गीः पृथिवी थमादित्य एवोद्वायुर्गीरग्निस्थं सामवेद एवोद्यजुर्वेदो गीर्ऋग्वेदस्थं दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतान्येवं विद्वानुद्गीथाक्षराण्युपास्त उद्गीथ इति ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ खलूद्गीथाक्षराण्युपासीतोद् गीथ इति प्राण एवोत्प्राणेन ह्युत्तिष्ठति वाग्गीर्वाचो हि गिर इत्याचक्षतेऽन्नं थमन्ने हीदं सर्वं स्थितं द्यौरेवोदन्तरिक्षं गीः पृथिवी थमादित्य एवोद्वायुर्गीरग्निस्थं सामवेद एवोद्यजुर्वेदो गीर्ऋग्वेदस्थं दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतान्येवं विद्वानुद्गीथाक्षराण्युपास्त उद्गीथ इति ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V28
+| verse_id = CHU_C01_V28
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ खल्वाशीः समृदि्धरुपसरणानीत्युपासीत येन साम्ना स्तोष्यन् स्यात् तत्सामोपधावेद्यस्यामृचि तामृचं यदार्षेयं तमृषिं यां देवतामभिष्टोष्यन् स्यात् तां देवतामुपधावेद्येन च्छन्दसा स्तोष्यन् स्यात् तच्छन्द उपधावेद्येन स्तोमेन स्तोष्यमाणः स्यात् तं स्तोममुपधावेद्यां दिशमभिष्टोष्यन् स्यात् तां दिशमुपधावेदात्मानमन्तत उपसृत्य स्तुवीत कामं ध्यायन्नप्रमत्तोऽभ्याशो ह यदस्मै स कामः समृध्येत यत्कामः स्तुवीतेति यत्कामः स्तुवीतेति ॥६॥३॥
+| verse_line1 = अथ खल्वाशीः समृदि्धरुपसरणानीत्युपासीत येन साम्ना स्तोष्यन् स्यात् तत्सामोपधावेद्यस्यामृचि तामृचं यदार्षेयं तमृषिं यां देवतामभिष्टोष्यन् स्यात् तां देवतामुपधावेद्येन च्छन्दसा स्तोष्यन् स्यात् तच्छन्द उपधावेद्येन स्तोमेन स्तोष्यमाणः स्यात् तं स्तोममुपधावेद्यां दिशमभिष्टोष्यन् स्यात् तां दिशमुपधावेदात्मानमन्तत उपसृत्य स्तुवीत कामं ध्यायन्नप्रमत्तोऽभ्याशो ह यदस्मै स कामः समृध्येत यत्कामः स्तुवीतेति यत्कामः स्तुवीतेति ॥६॥३॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V28
-| id       = CHU_C01_V28_B1
+| id = CHU_C01_V28_B1
-| text     =
+| text =
 उद्गीथाक्षरगं चैव प्राणादिषु च संस्थितम् ॥
 आशीःसमृदि्धहेतुष्वप्यखिलेषु व्यवस्थितम् ।
@@ Line 473: / Line 484: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V29
+| verse_id = CHU_C01_V29
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ओमित्येतदक्षरमुद्गीथमुपासीतोमिति ह्युद्गायति तस्योपव्याख्यानम् । देवा वै मृत्योर्बिभ्यतस्त्रयीं विद्यां प्राविशंस्ते छन्दोभिराच्छादयन्यदेभिराच्छादयंस्तच्छन्दसां छन्दस्त्वं तान् उ तत्र मृत्युर्यथा मत्स्यमुदके परिपश्येदेवं पर्यपश्यदृचि सामि्न यजुषि तेऽनुवित्त्वोर्ध्वा ऋचः साम्नो यजुषः स्वरमेव प्राविशन् ॥ १ ॥ यदा वा ऋचमाप्नोत्योमित्येवातिस्वरत्येवं सामैवं यजुरेष उ स्वरो यदेतदक्षरमेतदमृतमभयं तत्प्रविश्य देवा अमृता अभया अभवन् स य एतदेवं विद्वानक्षरं प्रणौत्येतदेवाक्षरं स्वरममृतमभयं प्रविशति तत्प्रविश्य यदमृता देवास्तदमृतो भवति ॥ २ ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = ओमित्येतदक्षरमुद्गीथमुपासीतोमिति ह्युद्गायति तस्योपव्याख्यानम् । देवा वै मृत्योर्बिभ्यतस्त्रयीं विद्यां प्राविशंस्ते छन्दोभिराच्छादयन्यदेभिराच्छादयंस्तच्छन्दसां छन्दस्त्वं तान् उ तत्र मृत्युर्यथा मत्स्यमुदके परिपश्येदेवं पर्यपश्यदृचि सामि्न यजुषि तेऽनुवित्त्वोर्ध्वा ऋचः साम्नो यजुषः स्वरमेव प्राविशन् ॥ १ ॥ यदा वा ऋचमाप्नोत्योमित्येवातिस्वरत्येवं सामैवं यजुरेष उ स्वरो यदेतदक्षरमेतदमृतमभयं तत्प्रविश्य देवा अमृता अभया अभवन् स य एतदेवं विद्वानक्षरं प्रणौत्येतदेवाक्षरं स्वरममृतमभयं प्रविशति तत्प्रविश्य यदमृता देवास्तदमृतो भवति ॥ २ ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V29
-| id       = CHU_C01_V29_B1
+| id = CHU_C01_V29_B1
-| text     =
+| text =
 स्वरतेस्तु स्वरो विष्णुस्तद्रतेर्वायुरुच्यते ।
 वायुस्वरे स्वरं विष्णुमोमाख्यं समुपासिरे ॥
@@ Line 494: / Line 506: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V30
+| verse_id = CHU_C01_V30
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ खलु य उद्गीथः स प्रणवो यः प्रणवः स उद्गीथ इत्यसौ वाऽऽदित्य उद्गीथ एष प्रणव ओमिति ह्येष स्वरन्नेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ खलु य उद्गीथः स प्रणवो यः प्रणवः स उद्गीथ इत्यसौ वाऽऽदित्य उद्गीथ एष प्रणव ओमिति ह्येष स्वरन्नेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V31
+| verse_id = CHU_C01_V31
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एतमु एवाहमभ्यागासिषं तस्मान्मम त्वमेकोऽसीति ह कौषीतकिः पुत्रमुवाच रश्मींस्त्वं पर्यावर्तयताद् बहवो वै ते भविष्यन्तीत्यधिदैवतम् ॥ २ ॥
+| verse_line1 = एतमु एवाहमभ्यागासिषं तस्मान्मम त्वमेकोऽसीति ह कौषीतकिः पुत्रमुवाच रश्मींस्त्वं पर्यावर्तयताद् बहवो वै ते भविष्यन्तीत्यधिदैवतम् ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V32
+| verse_id = CHU_C01_V32
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथाध्यात्मं य एवायं मुख्यप्राणस्तमुद्गीथमुपासीतोमिति ह्येष स्वरन्नेति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अथाध्यात्मं य एवायं मुख्यप्राणस्तमुद्गीथमुपासीतोमिति ह्येष स्वरन्नेति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V33
+| verse_id = CHU_C01_V33
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एतमु एवाहमभ्यागासिषं तस्मान्मम त्वमेकोऽसीति ह कौषीतकिः पुत्रमुवाच प्राणांस्त्वं भूमानमभिगायताद् बहवो वै ते भविष्यन्तीति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = एतमु एवाहमभ्यागासिषं तस्मान्मम त्वमेकोऽसीति ह कौषीतकिः पुत्रमुवाच प्राणांस्त्वं भूमानमभिगायताद् बहवो वै ते भविष्यन्तीति ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V34
+| verse_id = CHU_C01_V34
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ खलु य उद्गीथः स प्रणवो यः प्रणवः स उद्गीथः इति होतृषदनाद्धैवापि दुरुद्गीतमनुसमाहरतीत्यनुसमाहरतीति ॥ ५ ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ खलु य उद्गीथः स प्रणवो यः प्रणवः स उद्गीथः इति होतृषदनाद्धैवापि दुरुद्गीतमनुसमाहरतीत्यनुसमाहरतीति ॥ ५ ॥ ५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V34
-| id       = CHU_C01_V34_B1
+| id = CHU_C01_V34_B1
-| text     =
+| text =
 आदित्यसंस्थितो वायुः प्रणवस्तद्गतो हरिः ।
 प्रकृष्टत्वाच्च नेतृत्वाद्गतित्वादखिलस्य च ॥
@@ Line 552: / Line 565: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V35
+| verse_id = CHU_C01_V35
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = इयमेवर्गग्निः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते इयमेव साग्निरमस्तत्साम ॥ १ ॥
+| verse_line1 = इयमेवर्गग्निः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते इयमेव साग्निरमस्तत्साम ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V36
+| verse_id = CHU_C01_V36
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अन्तरिक्षमेवर्ग्वायुः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽन्तरिक्षमेव सा वायुरमस्तत् साम ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अन्तरिक्षमेवर्ग्वायुः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽन्तरिक्षमेव सा वायुरमस्तत् साम ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V37
+| verse_id = CHU_C01_V37
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = द्यौरेवर्गादित्यः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते द्यौरेव सादित्योऽमस्तत् साम ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = द्यौरेवर्गादित्यः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते द्यौरेव सादित्योऽमस्तत् साम ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V38
+| verse_id = CHU_C01_V38
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = नक्षत्राण्येवकः चन्द्रमाः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते नक्षत्राण्येव सा चन्द्रमा अमस्तत् साम ॥४॥
+| verse_line1 = नक्षत्राण्येवकः चन्द्रमाः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते नक्षत्राण्येव सा चन्द्रमा अमस्तत् साम ॥४॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V39
+| verse_id = CHU_C01_V39
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदेतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत् साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽथ यदेवैतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैव साम यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत् साम ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ यदेतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत् साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽथ यदेवैतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैव साम यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत् साम ॥ ५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V39
-| id       = CHU_C01_V39_B1
+| id = CHU_C01_V39_B1
-| text     =
+| text =
 अग्नीरसूर्यनीलेषु वायुस्थः सामदेवता ।
 उर्वीवियद्द्युशुक्लेषु ऋग्देवीस्था सरस्वती ॥
@@ Line 604: / Line 618: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V40
+| verse_id = CHU_C01_V40
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषः दृश्यते हिरण्यश्मश्रुर्हिरण्यकेश आप्रणखात् सर्व एव सुवर्णः ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = अथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषः दृश्यते हिरण्यश्मश्रुर्हिरण्यकेश आप्रणखात् सर्व एव सुवर्णः ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V41
+| verse_id = CHU_C01_V41
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्य यथा कप्यासं पुण्डरीकमेवमक्षिणी तस्योदिति । नाम स एषः सर्वेभ्यः पाप्मभ्यः उदितः उदेति ह वै सर्वेभ्यः पाप्मभ्यो य एवं वेद ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = तस्य यथा कप्यासं पुण्डरीकमेवमक्षिणी तस्योदिति । नाम स एषः सर्वेभ्यः पाप्मभ्यः उदितः उदेति ह वै सर्वेभ्यः पाप्मभ्यो य एवं वेद ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V42
+| verse_id = CHU_C01_V42
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्यर्क्च साम च गेष्णौ तस्मादुद्गीथस्तस्मात् त्वेवोद्गातैतस्य हि गाता स एष ये चामुष्मात् पराञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे देवकामानां चेत्यधिदैवतम् ॥ ८ ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = तस्यर्क्च साम च गेष्णौ तस्मादुद्गीथस्तस्मात् त्वेवोद्गातैतस्य हि गाता स एष ये चामुष्मात् पराञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे देवकामानां चेत्यधिदैवतम् ॥ ८ ॥ ६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V42
-| id       = CHU_C01_V42_B1
+| id = CHU_C01_V42_B1
-| text     =
+| text =
 वागादिष्वेवमेवैतौ वाक्प्राणौ सर्वदा स्थितौ ॥
 तयोरन्तःस्थितो विष्णुर्गायको तस्य तावुभौ ।
@@ Line 643: / Line 658: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V43
+| verse_id = CHU_C01_V43
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथाध्यात्मं वागेवकः प्राणः साम तदेतदेस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते वागेव सा प्राणोऽमस्तत् साम ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथाध्यात्मं वागेवकः प्राणः साम तदेतदेस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते वागेव सा प्राणोऽमस्तत् साम ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V44
+| verse_id = CHU_C01_V44
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = चक्षुरेवर्गात्मा साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते चक्षुरेव साप्राणोऽमस्तत् साम ॥ २ ॥
+| verse_line1 = चक्षुरेवर्गात्मा साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते चक्षुरेव साप्राणोऽमस्तत् साम ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V44
-| id       = CHU_C01_V44_B1
+| id = CHU_C01_V44_B1
-| text     =
+| text =
 आत्मा जीवः ।
 सरस्वती हि चक्षुःस्था जीवस्थो वायुरीरितः ।
@@ Line 669: / Line 685: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V45
+| verse_id = CHU_C01_V45
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = श्रोत्रमेवङ्गर््मनः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते श्रोत्रमेव सा मनोऽमस्तत् साम ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = श्रोत्रमेवङ्गर््मनः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते श्रोत्रमेव सा मनोऽमस्तत् साम ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V46
+| verse_id = CHU_C01_V46
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदेतदक्ष्णः शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत् साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽथ यदेवैतदक्ष्णः शुक्लं भाः सैव साऽथ यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत् साम ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ यदेतदक्ष्णः शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत् साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयतेऽथ यदेवैतदक्ष्णः शुक्लं भाः सैव साऽथ यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत् साम ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V47
+| verse_id = CHU_C01_V47
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते सैवकः तत्साम तदुक्थं तद्यजुस्तद्ब्रह्म तस्यैतस्य तदेव रूपं यदमुष्य रूपं यावदमुष्य गेष्णौ तौ गेष्णौ यन्नाम तन्नाम ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते सैवकः तत्साम तदुक्थं तद्यजुस्तद्ब्रह्म तस्यैतस्य तदेव रूपं यदमुष्य रूपं यावदमुष्य गेष्णौ तौ गेष्णौ यन्नाम तन्नाम ॥ ५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V47
-| id       = CHU_C01_V47_B1
+| id = CHU_C01_V47_B1
-| text     =
+| text =
 दृश्यते ज्ञानदृष्ट्या यः सूर्ये चक्षुषि चैकराट् ।
 ऋङ्ग्नामा ज्ञानरूपत्वात् साम नित्यसमत्वतः ॥
@@ Line 704: / Line 721: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V48
+| verse_id = CHU_C01_V48
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स एष ये चैतस्मादर्वाञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे मनुष्यकामानां चेति तद्य इमे वीणायां गायन्त्येतं ते गायन्ति तस्मात् ते धनसनयः ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = स एष ये चैतस्मादर्वाञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे मनुष्यकामानां चेति तद्य इमे वीणायां गायन्त्येतं ते गायन्ति तस्मात् ते धनसनयः ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V49
+| verse_id = CHU_C01_V49
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ य देतदेवं विद्वान् साम गायत्युभौ साम गायति सोऽमुनैव स एष ये चामुष्मात् पराञ्चो लोकास्तांश्चाप्नोति देवकामास्तांश्च ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = अथ य देतदेवं विद्वान् साम गायत्युभौ साम गायति सोऽमुनैव स एष ये चामुष्मात् पराञ्चो लोकास्तांश्चाप्नोति देवकामास्तांश्च ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V50
+| verse_id = CHU_C01_V50
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथानेनैव ये चैतस्मादर्वाञ्चो लोकास्तांश्चाप्नोति मनुष्यकामांश्च तस्मादु हैवंविदुद्गाता ब्रूयात् ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = अथानेनैव ये चैतस्मादर्वाञ्चो लोकास्तांश्चाप्नोति मनुष्यकामांश्च तस्मादु हैवंविदुद्गाता ब्रूयात् ॥ ८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V51
+| verse_id = CHU_C01_V51
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = कं ते काममागायानीत्येष ह्येष कामगानस्येष्टे य एवं विद्वान् साम गायति साम गायति ॥ ९ ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = कं ते काममागायानीत्येष ह्येष कामगानस्येष्टे य एवं विद्वान् साम गायति साम गायति ॥ ९ ॥ ७ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V51
-| id       = CHU_C01_V51_B1
+| id = CHU_C01_V51_B1
-| text     =
+| text =
 यथा बदरिकानाथो द्वारकानाथ इत्यपि ।
 अर्वाङ्ग्नाथः पराङ्ग्नाथ इति तद्वहिहोच्यते ॥
@@ Line 746: / Line 764: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V52
+| verse_id = CHU_C01_V52
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = त्रयो होद्गीथे कुशला बभूवुः शिलकः शालावत्यः चैकितायनो दाल्भ्यः प्रवाहणो जैबिलिरिति । ते होचुरुद्गीथे ये कुशलाः स्मो हन्तोद्गीथे कथां वदाम इति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = त्रयो होद्गीथे कुशला बभूवुः शिलकः शालावत्यः चैकितायनो दाल्भ्यः प्रवाहणो जैबिलिरिति । ते होचुरुद्गीथे ये कुशलाः स्मो हन्तोद्गीथे कथां वदाम इति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V53
+| verse_id = CHU_C01_V53
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तथेति ह समुपविविशुः स ह प्रवाहणो जैबिलिरुवाच भगवन्तावग्रे वदतां ब्राह्मणयोर्वदतोर्वाचं श्रोष्यामीति स ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यमुवाच हन्त त्वा पृच्छानीति पृच्छेति होवाच का साम्नो गतिरिति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तथेति ह समुपविविशुः स ह प्रवाहणो जैबिलिरुवाच भगवन्तावग्रे वदतां ब्राह्मणयोर्वदतोर्वाचं श्रोष्यामीति स ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यमुवाच हन्त त्वा पृच्छानीति पृच्छेति होवाच का साम्नो गतिरिति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V54
+| verse_id = CHU_C01_V54
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स्वर इति होवाच स्वरस्य का गतिरिति प्राण इति होवाच प्राणस्य का गतिरित्यन्नमिति होवाचान्नस्य का गतिरित्याप इति होवाचापां का गतिरित्यसौ लोक इति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरिति॥ ३ ॥
+| verse_line1 = स्वर इति होवाच स्वरस्य का गतिरिति प्राण इति होवाच प्राणस्य का गतिरित्यन्नमिति होवाचान्नस्य का गतिरित्याप इति होवाचापां का गतिरित्यसौ लोक इति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरिति॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V55
+| verse_id = CHU_C01_V55
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = न स्वर्गं लोकमतिनयेदिति होवाच स्वर्गं वयं लोकं सामाभिसंस्थापयामः स्वर्गसंस्तावं हि सामेति । तं ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यं उवाचाप्रतिष्ठितं वै किल ते दाल्भ्य साम यस्त्वेतर्हि ब्रूयान् मूर्धा ते विपतिष्यतीति मूर्धा ते विपतेदिति ॥४॥
+| verse_line1 = न स्वर्गं लोकमतिनयेदिति होवाच स्वर्गं वयं लोकं सामाभिसंस्थापयामः स्वर्गसंस्तावं हि सामेति । तं ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यं उवाचाप्रतिष्ठितं वै किल ते दाल्भ्य साम यस्त्वेतर्हि ब्रूयान् मूर्धा ते विपतिष्यतीति मूर्धा ते विपतेदिति ॥४॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V56
+| verse_id = CHU_C01_V56
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = हन्ताहमेतद्भगवतो वेदानीति विद्धीति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरित्ययं लोक इति होवाचास्य लोकस्य का गतिरिति न प्रतिष्ठां लोकमतिनयेदिति होवाच प्रतिष्ठां वयं लोकं सामाभिसंस्थापयामः प्रतिष्ठासंस्तावं हि सामेति । तं ह प्रवाहणो जैबिलिरुवाचान्तवद्वै किल ते शालावत्य साम यत्स्वेतर्हि ब्रूयान्मूर्धा ते विपतिष्यतीति मूर्धा ते विपतेदिति हन्ताहमेतद्भगवतो वेदानीति विद्धीति होवाच ॥ ५ ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = हन्ताहमेतद्भगवतो वेदानीति विद्धीति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरित्ययं लोक इति होवाचास्य लोकस्य का गतिरिति न प्रतिष्ठां लोकमतिनयेदिति होवाच प्रतिष्ठां वयं लोकं सामाभिसंस्थापयामः प्रतिष्ठासंस्तावं हि सामेति । तं ह प्रवाहणो जैबिलिरुवाचान्तवद्वै किल ते शालावत्य साम यत्स्वेतर्हि ब्रूयान्मूर्धा ते विपतिष्यतीति मूर्धा ते विपतेदिति हन्ताहमेतद्भगवतो वेदानीति विद्धीति होवाच ॥ ५ ॥ ८ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V56
-| id       = CHU_C01_V56_B1
+| id = CHU_C01_V56_B1
-| text     =
+| text =
 अग्निः सामाभिमानी स्याद् वरुणस्तु स्वरात्मकः ।
 प्राणावराभिमानी तु सूर्य एव प्रकीर्तितः ॥
@@ Line 803: / Line 822: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V57
+| verse_id = CHU_C01_V57
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अस्य लोकस्य का गतिरित्याकाश इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्याकाशादेव समुत्पद्यन्ते आकाशं प्रत्यस्तं यन्त्याकाशो ह्येवैभ्यो ज्यायानाकाशः परायणं स एष परोवरीयानुद्गीथः स एषोऽनन्तः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अस्य लोकस्य का गतिरित्याकाश इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्याकाशादेव समुत्पद्यन्ते आकाशं प्रत्यस्तं यन्त्याकाशो ह्येवैभ्यो ज्यायानाकाशः परायणं स एष परोवरीयानुद्गीथः स एषोऽनन्तः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V58
+| verse_id = CHU_C01_V58
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = परोवरीयो हास्य भवति परोवरीयसो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वान् परोवरीयांसमुद्गीथमुपास्ते । तं हैतमतिधन्वा शौनक उदरशाण्डिल्यायोक्त्वोवाच यावत्त एनं प्रयाजमुद्गीथं वेदिष्यन्ते परोवरीयो हैभ्यस्तावदस्मिंल्लोके जीवनं भविष्यति तथामुष्मिंल्लोक इति स य एतमेवं विद्वानुपास्ते परोवरीय एव हास्यास्मिंल्लोके जीवनं भवति तथामुष्मिंल्लोके लोक इति लोके लोक इति ॥ २ ॥ ९ ॥
+| verse_line1 = परोवरीयो हास्य भवति परोवरीयसो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वान् परोवरीयांसमुद्गीथमुपास्ते । तं हैतमतिधन्वा शौनक उदरशाण्डिल्यायोक्त्वोवाच यावत्त एनं प्रयाजमुद्गीथं वेदिष्यन्ते परोवरीयो हैभ्यस्तावदस्मिंल्लोके जीवनं भविष्यति तथामुष्मिंल्लोक इति स य एतमेवं विद्वानुपास्ते परोवरीय एव हास्यास्मिंल्लोके जीवनं भवति तथामुष्मिंल्लोके लोक इति लोके लोक इति ॥ २ ॥ ९ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V58
-| id       = CHU_C01_V58_B1
+| id = CHU_C01_V58_B1
-| text     =
+| text =
 ........ ..... विष्णुराकाशनामकः ।
 आदीप्तत्वाद्वरीयांश्च परमो हरिरेव हि ॥ इति सत्तत्त्वे ।
@@ Line 837: / Line 857: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V59
+| verse_id = CHU_C01_V59
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मटचीहतेषु कुरुष्वाटक्या सह जाययोषस्तिर्ह चाक्रायण इभ्यग्रामे प्रद्राणक उवास स हेभ्यं कुल्माषान् खादन्तं बिभिक्षे ॥ १ ॥
+| verse_line1 = मटचीहतेषु कुरुष्वाटक्या सह जाययोषस्तिर्ह चाक्रायण इभ्यग्रामे प्रद्राणक उवास स हेभ्यं कुल्माषान् खादन्तं बिभिक्षे ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V59
-| id       = CHU_C01_V59_B1
+| id = CHU_C01_V59_B1
-| text     =
+| text =
 उपला इष्टकाः स्थूला मटचीति प्रकीर्तिताः । इति शब्दनिर्णये ।
 आसन्नयौवना योषिदाटकीत्यभिधीयते । इति च ।
@@ Line 855: / Line 876: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V60
+| verse_id = CHU_C01_V60
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं होवाच नेतोऽन्ये विद्यन्ते यच्च ये म इम उपनिहिता इत्येतेषां मे देहीति होवाच तानस्मै प्रददौ हन्तानुपानमित्युच्छिष्टं वै मे पीतं स्यादिति होवाच न स्विदेतेऽप्युच्छिष्टा इति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तं होवाच नेतोऽन्ये विद्यन्ते यच्च ये म इम उपनिहिता इत्येतेषां मे देहीति होवाच तानस्मै प्रददौ हन्तानुपानमित्युच्छिष्टं वै मे पीतं स्यादिति होवाच न स्विदेतेऽप्युच्छिष्टा इति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V61
+| verse_id = CHU_C01_V61
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = न वा अजीविष्यमिमान् अखादन्निति होवाच कामो म उदपानमिति स ह खादित्वातिशेषान् जायाय आजहार साग्र एव सुभिक्षा बभूव तान् प्रतिगृह्य निदधौ स ह प्रातः संिजहान उवाच यद्बतान्नस्य लभेमहि लभेमहि धनमात्रां राजासौ यक्ष्यते स मा सर्वैरार्त्विज्यैर्वृणीतेति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = न वा अजीविष्यमिमान् अखादन्निति होवाच कामो म उदपानमिति स ह खादित्वातिशेषान् जायाय आजहार साग्र एव सुभिक्षा बभूव तान् प्रतिगृह्य निदधौ स ह प्रातः संिजहान उवाच यद्बतान्नस्य लभेमहि लभेमहि धनमात्रां राजासौ यक्ष्यते स मा सर्वैरार्त्विज्यैर्वृणीतेति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V62
+| verse_id = CHU_C01_V62
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं जायोवाच हन्त पत इम एव कुल्माषा इति तान् खादित्वामुं यज्ञं विततमेयाय तत्रोद्गातॄनास्तावे स्तोष्यमाणानुपोप विवेश स ह प्रस्तोतारमुवाच प्रस्तोतर्या देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रस्तोष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीत्येवमेवोद्गातारमुवाचोद्गातर्या देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वानुद्गास्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीत्येवमेव प्रतिहर्तारमुवाच प्रतिहर्तर्या प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रतिहरिष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति ते ह समारतास्तूष्णीमासाञ्चक्रिरे ॥ ४ ॥ १० ॥
+| verse_line1 = तं जायोवाच हन्त पत इम एव कुल्माषा इति तान् खादित्वामुं यज्ञं विततमेयाय तत्रोद्गातॄनास्तावे स्तोष्यमाणानुपोप विवेश स ह प्रस्तोतारमुवाच प्रस्तोतर्या देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रस्तोष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीत्येवमेवोद्गातारमुवाचोद्गातर्या देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वानुद्गास्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीत्येवमेव प्रतिहर्तारमुवाच प्रतिहर्तर्या प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रतिहरिष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति ते ह समारतास्तूष्णीमासाञ्चक्रिरे ॥ ४ ॥ १० ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V63
+| verse_id = CHU_C01_V63
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ हैनं यजमान उवाच भगवन्तं वा अहं विविदिषाणीत्युषस्तिरस्मि चाक्रायण इति होवाच स होवाच भगवन्तं वा अहमेभिः सर्वैरार्त्विज्यैः पर्यैशिषं भगवतो वा अहमवित्त्याऽन्यानवृषि भगवांस्त्वेव मे सर्वैरार्त्विज्यैरिति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ हैनं यजमान उवाच भगवन्तं वा अहं विविदिषाणीत्युषस्तिरस्मि चाक्रायण इति होवाच स होवाच भगवन्तं वा अहमेभिः सर्वैरार्त्विज्यैः पर्यैशिषं भगवतो वा अहमवित्त्याऽन्यानवृषि भगवांस्त्वेव मे सर्वैरार्त्विज्यैरिति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V64
+| verse_id = CHU_C01_V64
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तथेत्यथ तर्ह्येत एव महतिसृष्टास्तुवन्तां यावत्तेभ्यो धनं दद्यास्तावन्मम दद्या इति तथेति ह यजमान उवाच ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तथेत्यथ तर्ह्येत एव महतिसृष्टास्तुवन्तां यावत्तेभ्यो धनं दद्यास्तावन्मम दद्या इति तथेति ह यजमान उवाच ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V65
+| verse_id = CHU_C01_V65
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ हैनं प्रस्तोतोपससाद प्रस्तोतर्या देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रस्तोष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत् कतमा सा देवतेति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अथ हैनं प्रस्तोतोपससाद प्रस्तोतर्या देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रस्तोष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत् कतमा सा देवतेति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V66
+| verse_id = CHU_C01_V66
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्राण इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतानि प्राणमेवाभिसंविशन्ति प्राणमभ्युज्जिहते सैषा देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रस्तोष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत् तथोक्तस्य मयेति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = प्राण इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतानि प्राणमेवाभिसंविशन्ति प्राणमभ्युज्जिहते सैषा देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रस्तोष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत् तथोक्तस्य मयेति ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V67
+| verse_id = CHU_C01_V67
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ हैनमुद्गातोपससादोद्गातर्या देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् उद्गास्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत् कतमा सा देवतेत्यादित्य इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यादित्यमुच्चैः सन्तं गायन्ति सैषा देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वानुदगास्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत् तथोक्तस्य मयेत्यथ हैनं प्रतिहर्तोपससाद प्रतिहर्तर्या देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रतिहरिष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत् कतमा सा देवतेत्यन्नमिति होवाच ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ हैनमुद्गातोपससादोद्गातर्या देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् उद्गास्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत् कतमा सा देवतेत्यादित्य इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यादित्यमुच्चैः सन्तं गायन्ति सैषा देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वानुदगास्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत् तथोक्तस्य मयेत्यथ हैनं प्रतिहर्तोपससाद प्रतिहर्तर्या देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रतिहरिष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति मा भगवानवोचत् कतमा सा देवतेत्यन्नमिति होवाच ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V68
+| verse_id = CHU_C01_V68
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यन्नमेव प्रतिहरमाणानि जीवन्ति सैषा देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रतिहरिष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत् तथोक्तस्य मयेति तथोक्तस्य मयेति ॥ ६ ॥ ११ ॥
+| verse_line1 = सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यन्नमेव प्रतिहरमाणानि जीवन्ति सैषा देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान् प्रतिहरिष्यो मूर्धा ते व्यपतिष्यत् तथोक्तस्य मयेति तथोक्तस्य मयेति ॥ ६ ॥ ११ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V68
-| id       = CHU_C01_V68_B1
+| id = CHU_C01_V68_B1
-| text     =
+| text =
 प्राणस्थविष्णुना सर्वे प्रसूयन्ते यतस्ततः ।
 प्रस्तावदेवता स स्यात् प्रस्तावस्तु जनिर्यतः ॥
@@ Line 942: / Line 964: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V69
+| verse_id = CHU_C01_V69
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथातः शौव उद्गीथस्तद्ध बको दाल्भ्यो ग्लावो वा मैत्रेयः स्वाध्यायमुद्वव्राज तस्मै श्वा श्वेतः प्रादुर्बभूव तमन्ये श्वान उपसमेत्योचुरन्नं नो भगवानागायत्वशनायाम वा इति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथातः शौव उद्गीथस्तद्ध बको दाल्भ्यो ग्लावो वा मैत्रेयः स्वाध्यायमुद्वव्राज तस्मै श्वा श्वेतः प्रादुर्बभूव तमन्ये श्वान उपसमेत्योचुरन्नं नो भगवानागायत्वशनायाम वा इति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V70
+| verse_id = CHU_C01_V70
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तान् होवाचेहैव सा प्रातरुपसमीयातेति तद्ध बको दाल्भ्यो ग्लावो वा मैत्रेयः प्रतिपालयाञ्चकार ते ह यथैवेदं बहिष्पवमानेन स्तोष्यमाणाः संरब्धाः सर्पन्तीत्येवमाससृपुस्ते ह समुपविश्य हिञ्चक्रुरो३मदा३मोम्पिबा३मों देवो वरुणः प्रजापतिः सविता३न्नमिहा३हरदन्नपते३न्नमिहा३हराऽहरोमिति ॥ २ ॥ १२ ॥
+| verse_line1 = तान् होवाचेहैव सा प्रातरुपसमीयातेति तद्ध बको दाल्भ्यो ग्लावो वा मैत्रेयः प्रतिपालयाञ्चकार ते ह यथैवेदं बहिष्पवमानेन स्तोष्यमाणाः संरब्धाः सर्पन्तीत्येवमाससृपुस्ते ह समुपविश्य हिञ्चक्रुरो३मदा३मोम्पिबा३मों देवो वरुणः प्रजापतिः सविता३न्नमिहा३हरदन्नपते३न्नमिहा३हराऽहरोमिति ॥ २ ॥ १२ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V70
-| id       = CHU_C01_V70_B1
+| id = CHU_C01_V70_B1
-| text     =
+| text =
 दल्भपुत्रो बको मित्रया पुत्रार्थे स्वीकृतो ग्लाववत् तूष्णीं स्थितत्वात् तया ग्लावेत्युक्तो ग्लावनामको जातः । अत उभयथाऽस्य निर्देशो भवतीत्यर्थः ।
 प्रसादार्थं बकस्यापि वायुनोक्तः श्वरूपिणा ।
@@ Line 975: / Line 998: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C01_V71
+| verse_id = CHU_C01_V71
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C01
+| chapter_id = CHU_C01
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अयं वाव लोको हावुकारो वायुर्हायिकारश्चन्द्रमा अथकार आत्मेहकारोऽग्निरीकार आदित्य ऊकारो निहव एकारो विश्वेदेवा औहोयिकारः प्रजापतिर्हिङ्कारः प्राणः स्वरोऽन्नं याया वाग्विराडनिरुक्तस्त्रयोदशः स्तोभः सञ्चरो हुप्कारो दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतामेवं साम्नामुपनिषदं वेदोपनिषदं वेद इति ॥ १ ॥ १३ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि प्रथमोऽध्यायः ॥
+| verse_line1 = अयं वाव लोको हावुकारो वायुर्हायिकारश्चन्द्रमा अथकार आत्मेहकारोऽग्निरीकार आदित्य ऊकारो निहव एकारो विश्वेदेवा औहोयिकारः प्रजापतिर्हिङ्कारः प्राणः स्वरोऽन्नं याया वाग्विराडनिरुक्तस्त्रयोदशः स्तोभः सञ्चरो हुप्कारो दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतामेवं साम्नामुपनिषदं वेदोपनिषदं वेद इति ॥ १ ॥ १३ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि प्रथमोऽध्यायः ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01_V71
-| id       = CHU_C01_V71_B1
+| id = CHU_C01_V71_B1
-| text     =
+| text =
 हूयतेऽत्राग्निहोत्रादिर्हावुकारस्त्वियं ततः ।
 हेत्याश्वर्यवदायाति हेति वा सुखकृत्त्वतः ॥
@@ Line 1,012: / Line 1,036: @@
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C01
-| id       = CHU_C01_author-note
+| id = CHU_C01_author_note
-| text     =
+| text =
 ॥  इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमच्छन्दोग्योपनिषद्भाष्ये प्रथमोऽध्यायः ॥
+| extra_class = gr-author-note
 }}
 == द्वितीयोऽध्यायः ==
 {{Adhyaya
@@ Line 1,023: / Line 1,050: @@
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V01
+| verse_id = CHU_C02_V01
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ॐ समस्तस्य खलु साम्ना उपासनं साधु यत्खलु साधु तत्सामेत्याचक्षते यदसाधु तदसामेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = ॐ समस्तस्य खलु साम्ना उपासनं साधु यत्खलु साधु तत्सामेत्याचक्षते यदसाधु तदसामेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V02
+| verse_id = CHU_C02_V02
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तदुताप्याहुः साम्नैनमुपागादिति साधुनैनमुपागादित्येव तदाहुरसाम्नैनमुपागादित्यसाधुनैनमुपागादित्येव तदाहुः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तदुताप्याहुः साम्नैनमुपागादिति साधुनैनमुपागादित्येव तदाहुरसाम्नैनमुपागादित्यसाधुनैनमुपागादित्येव तदाहुः ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V03
+| verse_id = CHU_C02_V03
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथोताप्याहुः साम नो बतेति यत्साधु भवति साधु बतेत्येव तदाहुरसाम नो बतेति यदसाधु भवत्यसाधु बतेत्येव तदाहुः ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अथोताप्याहुः साम नो बतेति यत्साधु भवति साधु बतेत्येव तदाहुरसाम नो बतेति यदसाधु भवत्यसाधु बतेत्येव तदाहुः ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V04
+| verse_id = CHU_C02_V04
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतदेवंविद्वान् साधु सामेत्युपास्तेऽभ्याशो ह यदेनं साधवो धर्मा आ च गच्छेयुरुप च नमेयुः ॥ ४ ॥ १ ॥
+| verse_line1 = स य एतदेवंविद्वान् साधु सामेत्युपास्तेऽभ्याशो ह यदेनं साधवो धर्मा आ च गच्छेयुरुप च नमेयुः ॥ ४ ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V04
-| id       = CHU_C02_V01_B01
+| id = CHU_C02_V01_B01
-| text     =
+| text =
 समस्तस्य पूर्णस्य साधुत्वात् सामनाम्नो विष्णोरुपासनं साधु । सारत्वेन मेयं साम । सारत्वेन धार्यं साध्वित्येक एवार्थः ।
 साधुत्वात् सामनामानं समस्तगुणपूर्तितः ।
@@ Line 1,067: / Line 1,095: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V05
+| verse_id = CHU_C02_V05
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = लोकेषु पञ्चविधं सामोपासीत पृथिवी हिङ्कारोऽग्निः प्रस्तावोऽन्तरिक्षमुद्गीथ आदित्यः प्रतिहारो द्यौर्निधनमित्यूर्ध्वेषु ॥ १ ॥
+| verse_line1 = लोकेषु पञ्चविधं सामोपासीत पृथिवी हिङ्कारोऽग्निः प्रस्तावोऽन्तरिक्षमुद्गीथ आदित्यः प्रतिहारो द्यौर्निधनमित्यूर्ध्वेषु ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V06
+| verse_id = CHU_C02_V06
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथावृत्तेषु द्यौर्हिङ्कार आदित्यः प्रस्तावोऽन्तरिक्षमुद्गीथोऽग्निः प्रतिहारः पृथिवी निधनम् ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अथावृत्तेषु द्यौर्हिङ्कार आदित्यः प्रस्तावोऽन्तरिक्षमुद्गीथोऽग्निः प्रतिहारः पृथिवी निधनम् ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V07
+| verse_id = CHU_C02_V07
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = कल्पन्ते हास्मै लोका ऊर्ध्वाश्चावृत्ताश्च य एतदेवं विद्वांल्लोकेषु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ ३ ॥ २ ॥
+| verse_line1 = कल्पन्ते हास्मै लोका ऊर्ध्वाश्चावृत्ताश्च य एतदेवं विद्वांल्लोकेषु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ ३ ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V07
-| id       = CHU_C02_V02_B01
+| id = CHU_C02_V02_B01
-| text     =
+| text =
 नारायणाख्य उद्गीथ उद्गेयः प्रणवेन यत् ।
 उद्गच्छन्ति यतोऽस्माद्वा वासुदेवादिमूर्तयः ॥
@@ Line 1,118: / Line 1,147: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V08
+| verse_id = CHU_C02_V08
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = वृष्टौ पञ्चविधं सामोपासीत । पुरो वातो हिङ्कारो मेघो जायते स प्रस्तावो वर्षति स उद्गीथो विद्योतते स्तनयति स प्रतिहारः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = वृष्टौ पञ्चविधं सामोपासीत । पुरो वातो हिङ्कारो मेघो जायते स प्रस्तावो वर्षति स उद्गीथो विद्योतते स्तनयति स प्रतिहारः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V09
+| verse_id = CHU_C02_V09
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = उद्गृह्णाति तन्निधनं वर्षति हास्मै वर्षयति ह य एतदेवं विद्वान् वृष्टौ पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ २ ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = उद्गृह्णाति तन्निधनं वर्षति हास्मै वर्षयति ह य एतदेवं विद्वान् वृष्टौ पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ २ ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V09
-| id       = CHU_C02_V03_B01
+| id = CHU_C02_V03_B01
-| text     =
+| text =
 पञ्चरूपं तु यो विष्णुं पुरोवातादिषु स्थितम् ।
 उपास्ते वृष्टिरस्मै स्याद्वर्षयत्यस्य मुक्तिगान् ॥
@@ Line 1,144: / Line 1,174: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V10
+| verse_id = CHU_C02_V10
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सर्वास्वप्सु पञ्चविधं सामोपासीत । मेघो यत्सम्प्लवते स हिङ्कारो यद्वर्षति स प्रस्तावो याः प्राच्यः स्यन्दन्ते स उद्गीथो याः प्रतीच्यः स प्रतिहारः समुद्रो निधनम् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = सर्वास्वप्सु पञ्चविधं सामोपासीत । मेघो यत्सम्प्लवते स हिङ्कारो यद्वर्षति स प्रस्तावो याः प्राच्यः स्यन्दन्ते स उद्गीथो याः प्रतीच्यः स प्रतिहारः समुद्रो निधनम् ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V11
+| verse_id = CHU_C02_V11
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = न हाप्सु प्रैत्यप्सुमान् भवति य एतदेवंविद्वान् सर्वास्वप्सु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ २ ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = न हाप्सु प्रैत्यप्सुमान् भवति य एतदेवंविद्वान् सर्वास्वप्सु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ २ ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V11
-| id       = CHU_C02_V04_B01
+| id = CHU_C02_V04_B01
-| text     =
+| text =
 अप्सु पञ्चविधोपासी यो नारायणवान् भवेत् ।
 न चास्य मृतिरप्सु स्यादप्सुषद्भगवान् हरिः ॥ इति च ।
@@ Line 1,171: / Line 1,202: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V12
+| verse_id = CHU_C02_V12
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ऋतुषु पञ्चविधं सामोपासीत । वसन्तो हिङ्कारो ग्रीष्मः प्रस्तावो वर्षा उद्गीथः शरत् प्रतिहारो हेमन्तो निधनम् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = ऋतुषु पञ्चविधं सामोपासीत । वसन्तो हिङ्कारो ग्रीष्मः प्रस्तावो वर्षा उद्गीथः शरत् प्रतिहारो हेमन्तो निधनम् ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V13
+| verse_id = CHU_C02_V13
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = कल्पन्ते हास्मा ऋतव ऋतुमान् भवति य एतदेवं विद्वानृतुषु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ २ ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = कल्पन्ते हास्मा ऋतव ऋतुमान् भवति य एतदेवं विद्वानृतुषु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ २ ॥ ५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V13
-| id       = CHU_C02_V05_B01
+| id = CHU_C02_V05_B01
-| text     =
+| text =
 हेमन्तशिशिरयोरैक्येन पञ्चत्वम् ।
 ऋतुनामानमृतुगमृतत्वादृतुनामकः ।
@@ Line 1,202: / Line 1,234: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V14
+| verse_id = CHU_C02_V14
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पशुषु पञ्चविधं सामोपासीताजा हिङ्कारोऽवयः प्रस्तावो गाव उद्गीथोऽश्वाः प्रतिहारः पुरुषो निधनं भवन्ति हास्य पशवः पशुमान् भवति य एतदेवंविद्वान् पशुषु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = पशुषु पञ्चविधं सामोपासीताजा हिङ्कारोऽवयः प्रस्तावो गाव उद्गीथोऽश्वाः प्रतिहारः पुरुषो निधनं भवन्ति हास्य पशवः पशुमान् भवति य एतदेवंविद्वान् पशुषु पञ्चविधं सामोपास्ते ॥ ६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V14
-| id       = CHU_C02_V06_B01
+| id = CHU_C02_V06_B01
-| text     =
+| text =
 पालनात् सुखरूपत्वात् पशुनामा जनार्दनः ।
 मुक्तस्तद्वान् भवत्येव पशुषूपासको हरेः ॥ इति च ।
@@ Line 1,224: / Line 1,257: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V15
+| verse_id = CHU_C02_V15
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्राणेषु पञ्चविधं परोवरीयः सामोपासीत प्राणो हिङ्कारः वाक्प्रस्तावश्चक्षुरुद्गीथः श्रोत्रं प्रतिहारो मनो निधनं परोवरीयांसि वैतानि परोवरीयो हास्य भवति परोवरीयसो ह लोकान् जयति य एतदेवं विद्वान् प्राणेषु पञ्चविधं परोवरीयः सामोपास्त इति तु पञ्चविधस्य ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = प्राणेषु पञ्चविधं परोवरीयः सामोपासीत प्राणो हिङ्कारः वाक्प्रस्तावश्चक्षुरुद्गीथः श्रोत्रं प्रतिहारो मनो निधनं परोवरीयांसि वैतानि परोवरीयो हास्य भवति परोवरीयसो ह लोकान् जयति य एतदेवं विद्वान् प्राणेषु पञ्चविधं परोवरीयः सामोपास्त इति तु पञ्चविधस्य ॥ ७ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V15
-| id       = CHU_C02_V07_B01
+| id = CHU_C02_V07_B01
-| text     =
+| text =
 परस्मादुत्तमं प्रोक्तं परो इति ततः परम् ।
 परोवरं परं तस्मात् प्रोक्तं पारोवरीयकम् ॥
@@ Line 1,248: / Line 1,282: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V16
+| verse_id = CHU_C02_V16
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ सप्तविधस्य वाचि सप्तविधं सामोपासीत यत्किञ्च वाचो हुमिति स हिङ्कारो यत्प्रेति स प्रस्तावो यदेति स आदिर्यदुदिति स उद्गीथो यत्प्रतीति स प्रतिहारो यदुपेति स उपद्रवो यन्नीति तन्निधनं दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतदेवं विद्वान् वाचि सप्तविधं सामोपास्ते ॥ ८ ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ सप्तविधस्य वाचि सप्तविधं सामोपासीत यत्किञ्च वाचो हुमिति स हिङ्कारो यत्प्रेति स प्रस्तावो यदेति स आदिर्यदुदिति स उद्गीथो यत्प्रतीति स प्रतिहारो यदुपेति स उपद्रवो यन्नीति तन्निधनं दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतदेवं विद्वान् वाचि सप्तविधं सामोपास्ते ॥ ८ ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V16
-| id       = CHU_C02_V08_B01
+| id = CHU_C02_V08_B01
-| text     =
+| text =
 आदिः कल्पादिहेतुत्वात् क्रोडात्मा केशवः स्वयम् ।
 दुष्टोपद्रवकर्तृत्वान्नरसिंह उपद्रवः ॥ इति च ।
@@ Line 1,272: / Line 1,307: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V17
+| verse_id = CHU_C02_V17
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ खल्वमुमादित्यं सप्तविधं सामोपासीत सर्वदा समस्तेन साम मां प्रति मां प्रतीति सर्वेण समस्तेन साम ॥ १ ॥ तस्मिन्निमानि सर्वाणि भूतान्यन्वायत्तानीति विद्यात् |
+| verse_line1 = अथ खल्वमुमादित्यं सप्तविधं सामोपासीत सर्वदा समस्तेन साम मां प्रति मां प्रतीति सर्वेण समस्तेन साम ॥ १ ॥ तस्मिन्निमानि सर्वाणि भूतान्यन्वायत्तानीति विद्यात् |
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V17
-| id       = CHU_C02_V09_B01
+| id = CHU_C02_V09_B01
-| text     =
+| text =
 आदित्यस्थं परं विष्णुं ध्यायेदादित्यनामकम् ।
 सप्तरूपं साम चासौ सर्वदा समरूपतः ॥
@@ Line 1,292: / Line 1,328: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V18
+| verse_id = CHU_C02_V18
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्य यत्पुरोदयात् स हिङ्कारस्तदस्य पशवोऽन्वायत्तास्तस्मात् ते हिङ्कुर्वन्ति हिङ्कारभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तस्य यत्पुरोदयात् स हिङ्कारस्तदस्य पशवोऽन्वायत्तास्तस्मात् ते हिङ्कुर्वन्ति हिङ्कारभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V19
+| verse_id = CHU_C02_V19
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्प्रथमोदिते स प्रस्तावस्तदस्य मनुष्या अन्वायत्तास्तस्मात् ते प्रस्तुतिकामाः प्रशंसाकामाः प्रस्तावभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥३॥
+| verse_line1 = अथ यत्प्रथमोदिते स प्रस्तावस्तदस्य मनुष्या अन्वायत्तास्तस्मात् ते प्रस्तुतिकामाः प्रशंसाकामाः प्रस्तावभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥३॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V20
+| verse_id = CHU_C02_V20
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्सङ्गववेलायां स आदिस्तदस्य वयांस्यन्वायत्तानि तस्मात् तान्यन्तरिक्षेऽनारम्भणान्यादायात्मानं परिपतन्त्यादिभाजीनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्सङ्गववेलायां स आदिस्तदस्य वयांस्यन्वायत्तानि तस्मात् तान्यन्तरिक्षेऽनारम्भणान्यादायात्मानं परिपतन्त्यादिभाजीनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V21
+| verse_id = CHU_C02_V21
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्सम्प्रति मध्यन्दिने स उद्गीथस्तदस्य देवा अन्वायत्तास्तस्मात् ते सत्तमाः प्राजापत्यानामुद्गीथभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्सम्प्रति मध्यन्दिने स उद्गीथस्तदस्य देवा अन्वायत्तास्तस्मात् ते सत्तमाः प्राजापत्यानामुद्गीथभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V22
+| verse_id = CHU_C02_V22
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदूर्ध्वं मध्यन्दिनात् प्रागपराह्णात् स प्रतिहारस्तदस्य गर्भा अन्वायत्तास्मात् ते प्रतिहृता नावपद्यन्ते प्रतिहारभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = अथ यदूर्ध्वं मध्यन्दिनात् प्रागपराह्णात् स प्रतिहारस्तदस्य गर्भा अन्वायत्तास्मात् ते प्रतिहृता नावपद्यन्ते प्रतिहारभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V23
+| verse_id = CHU_C02_V23
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदूर्ध्वमपराह्णात् प्रागस्तमयात् स उपद्रवस्तदस्यारण्या अन्वायत्तास्तस्मात् ते पुरुषं दृष्ट्वा कक्षं श्वभ्रमित्युपद्रवन्त्युपद्रवभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = अथ यदूर्ध्वमपराह्णात् प्रागस्तमयात् स उपद्रवस्तदस्यारण्या अन्वायत्तास्तस्मात् ते पुरुषं दृष्ट्वा कक्षं श्वभ्रमित्युपद्रवन्त्युपद्रवभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V24
+| verse_id = CHU_C02_V24
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्प्रथमास्तमिते तन्निधनं तदस्य पितरोऽन्वायत्तास्तस्मात् तान्निदधति निधनभाजिनो ह्येतस्य साम्न एवं खल्वमुमादित्यं सप्तविधं सामोपास्ते ॥ ८ ॥ ९ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्प्रथमास्तमिते तन्निधनं तदस्य पितरोऽन्वायत्तास्तस्मात् तान्निदधति निधनभाजिनो ह्येतस्य साम्न एवं खल्वमुमादित्यं सप्तविधं सामोपास्ते ॥ ८ ॥ ९ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V24
-| id       = CHU_C02_V10_B01
+| id = CHU_C02_V10_B01
-| text     =
+| text =
 उदयात् पूर्वमेवासौ भवेत् प्रद्युम्ननामकः ॥
 पश्वाधारस्तदात्माऽसौ वासुदेवस्तथोदये ।
@@ Line 1,384: / Line 1,421: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V25
+| verse_id = CHU_C02_V25
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ खल्वात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधं सामोपासीत हिङ्कार इति त्र्यक्षरं प्रस्ताव इति त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ खल्वात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधं सामोपासीत हिङ्कार इति त्र्यक्षरं प्रस्ताव इति त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V26
+| verse_id = CHU_C02_V26
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = आदिरिति द्व्यक्षरं प्रतिहार इति चतुरक्षरं तत इहैकं तत्समम् ॥ २ ॥
+| verse_line1 = आदिरिति द्व्यक्षरं प्रतिहार इति चतुरक्षरं तत इहैकं तत्समम् ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V27
+| verse_id = CHU_C02_V27
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = उद्गीथ इति त्र्यक्षरमुपद्रव इति चतुरक्षरं त्रिभिस्त्रिभिः समं भवत्यक्षर मतिशिष्यते त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = उद्गीथ इति त्र्यक्षरमुपद्रव इति चतुरक्षरं त्रिभिस्त्रिभिः समं भवत्यक्षर मतिशिष्यते त्र्यक्षरं तत्समम् ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V28
+| verse_id = CHU_C02_V28
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = निधनमिति त्र्यक्षरं तत्सममेव भवति तानि ह वा एतानि द्वाविंशतिरक्षराणि ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = निधनमिति त्र्यक्षरं तत्सममेव भवति तानि ह वा एतानि द्वाविंशतिरक्षराणि ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V28
-| id       = CHU_C02_V11_B01
+| id = CHU_C02_V11_B01
-| text     =
+| text =
 यस्यान्यः सदृशो नास्ति स्वरूपाणि समानि च ।
 स आत्मसंमितो विष्णुरतिमृत्युरमृत्युतः ॥
@@ Line 1,435: / Line 1,473: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V29
+| verse_id = CHU_C02_V29
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एकविंशत्याऽऽदित्यमाप्नोत्येकविंशो वा इतोऽसावादित्यो द्वाविंशेन परमादित्याज्जयति तन्नाकं तद्विशोकम् ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = एकविंशत्याऽऽदित्यमाप्नोत्येकविंशो वा इतोऽसावादित्यो द्वाविंशेन परमादित्याज्जयति तन्नाकं तद्विशोकम् ॥ ५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V29
-| id       = CHU_C02_V12_B01
+| id = CHU_C02_V12_B01
-| text     =
+| text =
 वःकारार्थपरिज्ञानात् प्राप्योऽब्धिशयनः प्रभुः ।
 एकविंशार्णविज्ञानात् प्राप्योऽसौ सूर्यमण्डले ॥
@@ Line 1,465: / Line 1,504: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V30
+| verse_id = CHU_C02_V30
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = आप्नोतीहादित्यस्य जयं परो हास्यादित्यजयाज्जयो भवति य एतदेवं विद्वानात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधं सामोपास्ते सामोपास्ते ॥ ६ ॥ १० ॥
+| verse_line1 = आप्नोतीहादित्यस्य जयं परो हास्यादित्यजयाज्जयो भवति य एतदेवं विद्वानात्मसंमितमतिमृत्यु सप्तविधं सामोपास्ते सामोपास्ते ॥ ६ ॥ १० ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V30
-| id       = CHU_C02_V13_B01
+| id = CHU_C02_V13_B01
-| text     =
+| text =
 प्राप्नोतीहादित्यस्य जयम् । इह पृथिव्यादिषु स्थितभगवत्प्राप्तावप्यादित्यस्थ एव प्राप्यते । ऐक्यात् । परो हास्यादित्यजयाज्जयो भवति । आदित्यस्थस्यादित्यनाम्नो भगवतः प्राप्त्या परो जयः रूपान्तर प्राप्तिरपि भवति ।
 स्वरूपमेकं प्राप्तस्तु विष्णोः स्यात् सर्वरूपगः ।
@@ Line 1,486: / Line 1,526: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V31
+| verse_id = CHU_C02_V31
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मनो हिङ्कारो वाक् प्रस्तावश्चक्षुरुद्गीथः श्रोत्रं प्रतिहारः प्राणो निधनमेतद्गायत्रं प्राणेषु प्रोतं स य एवमेतद्गायत्रं प्राणेषु प्रोतं वेद प्राणी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या महामनाः स्यात् तद् व्रतम् ॥ ११ ॥
+| verse_line1 = मनो हिङ्कारो वाक् प्रस्तावश्चक्षुरुद्गीथः श्रोत्रं प्रतिहारः प्राणो निधनमेतद्गायत्रं प्राणेषु प्रोतं स य एवमेतद्गायत्रं प्राणेषु प्रोतं वेद प्राणी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या महामनाः स्यात् तद् व्रतम् ॥ ११ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V31
-| id       = CHU_C02_V14_B01
+| id = CHU_C02_V14_B01
-| text     =
+| text =
 प्राणसंस्थे हरौ प्रोतं गायत्रं साम सर्वदा ।
 तद्वाचकं नियम्यं चेत्यतः प्रोतमितीर्यते ॥
@@ Line 1,508: / Line 1,549: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V31
+| verse_id = CHU_C02_V31
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अभिमन्थति स हिङ्कारो धूमो जायते स प्रस्तावो ज्वलति स उद्गीथोऽङ्गारा भवन्ति स प्रतिहार उपशाम्यति तन्निधनं संशाम्यति तन्निधनमेतद्रथन्तमग्नौ प्रोतम् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अभिमन्थति स हिङ्कारो धूमो जायते स प्रस्तावो ज्वलति स उद्गीथोऽङ्गारा भवन्ति स प्रतिहार उपशाम्यति तन्निधनं संशाम्यति तन्निधनमेतद्रथन्तमग्नौ प्रोतम् ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V32
+| verse_id = CHU_C02_V32
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एवमेतद्रथन्तरमग्नौ प्रोतं वेद ब्रह्मवर्चस्व्यन्नादो भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या न प्रत्यङ्ग्ङग्निमाचामेन्न निष्ठीवेत् तद् व्रतम् ॥ २ ॥ १२ ॥
+| verse_line1 = स य एवमेतद्रथन्तरमग्नौ प्रोतं वेद ब्रह्मवर्चस्व्यन्नादो भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या न प्रत्यङ्ग्ङग्निमाचामेन्न निष्ठीवेत् तद् व्रतम् ॥ २ ॥ १२ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V32
-| id       = CHU_C02_V15_B01
+| id = CHU_C02_V15_B01
-| text     =
+| text =
 मन्थनादिस्थितं यस्तु तन्नामानं हरिं परम् ।
 तत्तत्क्रियैकहेतुत्वाद्योऽग्नौ ध्यायेज्जनार्दनम् ॥
@@ Line 1,534: / Line 1,576: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V33
+| verse_id = CHU_C02_V33
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = उपमन्त्रयते स हिङ्कारो ज्ञपयते स प्रस्तावः स्त्रिया सह शेते स उद्गीथः प्रतिस्त्री सह शेते स प्रतिहारः कालं गच्छति तन्निधनं पारं गच्छति तन्निधनमेतद्वामदेव्यं मिथुने प्रोतम् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = उपमन्त्रयते स हिङ्कारो ज्ञपयते स प्रस्तावः स्त्रिया सह शेते स उद्गीथः प्रतिस्त्री सह शेते स प्रतिहारः कालं गच्छति तन्निधनं पारं गच्छति तन्निधनमेतद्वामदेव्यं मिथुने प्रोतम् ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V34
+| verse_id = CHU_C02_V34
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एवमेतद्वामदेव्यं मिथुने प्रोतं वेद मिथुनीभवति मिथुनान्मिथुनात् प्रजायते सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या न काञ्चन परिहरेत् तद् व्रतम् ॥ २ ॥१३॥
+| verse_line1 = स य एवमेतद्वामदेव्यं मिथुने प्रोतं वेद मिथुनीभवति मिथुनान्मिथुनात् प्रजायते सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या न काञ्चन परिहरेत् तद् व्रतम् ॥ २ ॥१३॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V34
-| id       = CHU_C02_V16_B01
+| id = CHU_C02_V16_B01
-| text     =
+| text =
 मिथुनस्थं पञ्चरूपं ध्यात्वैव पुरुषोत्तमम् ।
 अत्यागी च स्वभार्याणां मुच्यते नात्र संशयः ॥ इति च ।
@@ Line 1,560: / Line 1,603: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V35
+| verse_id = CHU_C02_V35
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = उद्यन् हिङ्कारः उदितः प्रस्तावो मध्यन्दिन उद्गीथोऽपराह्णः प्रतिहारोऽस्तं यन्निधनमेतद्बृहदादित्ये प्रोतं स य एवमेतद्बृहदादित्ये प्रोतं वेद तेजस्व्यन्नादो भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या तपन्तं न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १४ ॥
+| verse_line1 = उद्यन् हिङ्कारः उदितः प्रस्तावो मध्यन्दिन उद्गीथोऽपराह्णः प्रतिहारोऽस्तं यन्निधनमेतद्बृहदादित्ये प्रोतं स य एवमेतद्बृहदादित्ये प्रोतं वेद तेजस्व्यन्नादो भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या तपन्तं न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V36
+| verse_id = CHU_C02_V36
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अभ्राणि सम्प्लवन्ते स हिङ्कारो मेघो जायते स प्रस्तावो वर्षति स उद्गीथो विद्योतते स्तनयति स प्रतिहार उद्गृह्णाति तन्निधनमेतद्वैरूपं पर्जन्ये प्रोतं स य एवमेतद्वैरूपं पर्जन्ये प्रोतं वेद विरूपांश्च सुरूपांश्च पशूनवरुन्धे सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या वर्षन्तं न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १५ ॥
+| verse_line1 = अभ्राणि सम्प्लवन्ते स हिङ्कारो मेघो जायते स प्रस्तावो वर्षति स उद्गीथो विद्योतते स्तनयति स प्रतिहार उद्गृह्णाति तन्निधनमेतद्वैरूपं पर्जन्ये प्रोतं स य एवमेतद्वैरूपं पर्जन्ये प्रोतं वेद विरूपांश्च सुरूपांश्च पशूनवरुन्धे सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या वर्षन्तं न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V37
+| verse_id = CHU_C02_V37
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = वसन्तो हिङ्कारो ग्रीष्मः प्रस्तावो वर्षा उद्गीथः शरत् प्रतिहारो हेमन्तो निधनमेतत् वैराजमृतुषु प्रोतं स य एवमेतद्वैराजमृतुषु प्रोतं वेद विराजति प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेन सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या ऋतून् न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १६ ॥
+| verse_line1 = वसन्तो हिङ्कारो ग्रीष्मः प्रस्तावो वर्षा उद्गीथः शरत् प्रतिहारो हेमन्तो निधनमेतत् वैराजमृतुषु प्रोतं स य एवमेतद्वैराजमृतुषु प्रोतं वेद विराजति प्रजया पशुभिर्ब्रह्मवर्चसेन सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या ऋतून् न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V38
+| verse_id = CHU_C02_V38
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पृथिवी हिङ्कारोऽन्तरिक्षं प्रस्तावो द्यौरुद्गीथो दिशः प्रतिहारः समुद्रो निधनमेताः शक्वर्यो लोकेषु प्रोताः स य एवमेताः शक्वर्यो लोकेषु प्रोता वेद लोकीभवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या लोकान्न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १७ ॥
+| verse_line1 = पृथिवी हिङ्कारोऽन्तरिक्षं प्रस्तावो द्यौरुद्गीथो दिशः प्रतिहारः समुद्रो निधनमेताः शक्वर्यो लोकेषु प्रोताः स य एवमेताः शक्वर्यो लोकेषु प्रोता वेद लोकीभवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या लोकान्न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V39
+| verse_id = CHU_C02_V39
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अजा हिङ्कारोऽवयः प्रस्तावो गाव उद्गीथोऽश्वाः प्रतिहारः पुरुषो निधनमेता रेवत्यः पशुषु प्रोताः स य एवमेता रेवत्यः पशुषु प्रोता वेद पशुमान् भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या पशून्न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १८ ॥
+| verse_line1 = अजा हिङ्कारोऽवयः प्रस्तावो गाव उद्गीथोऽश्वाः प्रतिहारः पुरुषो निधनमेता रेवत्यः पशुषु प्रोताः स य एवमेता रेवत्यः पशुषु प्रोता वेद पशुमान् भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या पशून्न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ १८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V40
+| verse_id = CHU_C02_V40
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = लोम हिङ्कारस्त्वक् प्रस्तावो मांसमुद्गीथोऽस्थि प्रतिहारो मज्जा निधनमेतद्यज्ञायज्ञीयेषु प्रोतं स य एवमेतद्यज्ञायज्ञीयमङ्गेषु प्रोतं वेदाङ्गीभवति नाङ्गेन विमूर्च्छति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या संवत्सरं मज्ज्ञो नाश्नीयात् तद् व्रतं मज्ज्ञु नाश्नीयादिति वा ॥ १९ ॥
+| verse_line1 = लोम हिङ्कारस्त्वक् प्रस्तावो मांसमुद्गीथोऽस्थि प्रतिहारो मज्जा निधनमेतद्यज्ञायज्ञीयेषु प्रोतं स य एवमेतद्यज्ञायज्ञीयमङ्गेषु प्रोतं वेदाङ्गीभवति नाङ्गेन विमूर्च्छति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या संवत्सरं मज्ज्ञो नाश्नीयात् तद् व्रतं मज्ज्ञु नाश्नीयादिति वा ॥ १९ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V41
+| verse_id = CHU_C02_V41
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अग्निर्हिङ्कारो वायुः प्रस्ताव आदित्य उद्गीथो नक्षत्राणि प्रतिहारश्चन्द्रमा निधनमेतद्राजनं देवतासु प्रोतं स य एवमेतद्राजनं देवतासु प्रोतं वेदैतासामेव देवतानां सलोकातां सार्ष्टितां सायुज्यं गच्छति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या ब्राह्मणान्न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ २० ॥
+| verse_line1 = अग्निर्हिङ्कारो वायुः प्रस्ताव आदित्य उद्गीथो नक्षत्राणि प्रतिहारश्चन्द्रमा निधनमेतद्राजनं देवतासु प्रोतं स य एवमेतद्राजनं देवतासु प्रोतं वेदैतासामेव देवतानां सलोकातां सार्ष्टितां सायुज्यं गच्छति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान् प्रजया पशुभिर्भवति महान् कीर्त्या ब्राह्मणान्न निन्देत् तद् व्रतम् ॥ २० ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V42
+| verse_id = CHU_C02_V42
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = त्रयी विद्या हिङ्कारस्त्रय इमे लोकाः स प्रस्तावोऽग्निर्वायुरादित्यः स उद्गीथो नक्षत्राणि वयांसि मरीचयः स प्रतिहारः सर्पा गन्धर्वाः पितरस्तन्निधनमेतत् साम सर्वस्मिन् प्रोतं स य एवमेतत्साम सर्वस्मिन् प्रोतं वेद सर्वं ह भवति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = त्रयी विद्या हिङ्कारस्त्रय इमे लोकाः स प्रस्तावोऽग्निर्वायुरादित्यः स उद्गीथो नक्षत्राणि वयांसि मरीचयः स प्रतिहारः सर्पा गन्धर्वाः पितरस्तन्निधनमेतत् साम सर्वस्मिन् प्रोतं स य एवमेतत्साम सर्वस्मिन् प्रोतं वेद सर्वं ह भवति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V43
+| verse_id = CHU_C02_V43
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तदेष श्लोको यानि पञ्चधा त्रीणि त्रीणि तेभ्यो न ज्यायः परमन्यदस्ति । यस्तद्वेद स वेद सर्वं सर्वा दिशो बलिमस्मै हरन्ति । सर्वमस्मीत्युपासीत तद् व्रतं तद् व्रतम् ॥ २ ॥ २१ ॥
+| verse_line1 = तदेष श्लोको यानि पञ्चधा त्रीणि त्रीणि तेभ्यो न ज्यायः परमन्यदस्ति । यस्तद्वेद स वेद सर्वं सर्वा दिशो बलिमस्मै हरन्ति । सर्वमस्मीत्युपासीत तद् व्रतं तद् व्रतम् ॥ २ ॥ २१ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V43
-| id       = CHU_C02_V17_B01
+| id = CHU_C02_V17_B01
-| text     =
+| text =
 आदित्यनामि्न पञ्चात्मन्यभिध्याते जनार्दने ।
 पर्जन्यनामि्न चर्त्वाख्ये लोकाख्ये पशुसञ्ज्ञके ॥
@@ Line 1,713: / Line 1,757: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V44
+| verse_id = CHU_C02_V44
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = विनर्दि साम्नो वृणे पशव्यमित्यग्नेरुद्गीथोऽनिरुक्तः प्रजापतेर्निरुक्तः सोमस्य मृदु श्लक्ष्णं वायोः श्लक्ष्णं बलवदिन्द्रस्य क्रौञ्चं बृहस्पतेरपध्वान्तं वरुणस्य तान् सर्वानेवोपसेवेत वारुणं त्वेव वर्जयेत् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = विनर्दि साम्नो वृणे पशव्यमित्यग्नेरुद्गीथोऽनिरुक्तः प्रजापतेर्निरुक्तः सोमस्य मृदु श्लक्ष्णं वायोः श्लक्ष्णं बलवदिन्द्रस्य क्रौञ्चं बृहस्पतेरपध्वान्तं वरुणस्य तान् सर्वानेवोपसेवेत वारुणं त्वेव वर्जयेत् ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V44
-| id       = CHU_C02_V18_B01
+| id = CHU_C02_V18_B01
-| text     =
+| text =
 सर्वदा समत्वात् साम भगवान् । तस्योद्गानप्रकारो विनर्दिवृषभस्वरवन्मेघनर्दनवद्वा । तदेव वृणे । सर्वोत्तमत्वात् ।
 विष्णोः स्वरो वृषभवन्मेघनादवदेव वा ।
@@ Line 1,737: / Line 1,782: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V45
+| verse_id = CHU_C02_V45
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अमृतत्वं देवेभ्य आगायानीत्यागायेत् स्वधां पितृभ्य आशां मनुष्येभ्यस्तृणोदकं पशुभ्यः स्वर्गं लोकं यजमानायान्नमात्मन आगायानीत्येतानि मनसा ध्यायन्नप्रमत्तः स्तुवीत ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अमृतत्वं देवेभ्य आगायानीत्यागायेत् स्वधां पितृभ्य आशां मनुष्येभ्यस्तृणोदकं पशुभ्यः स्वर्गं लोकं यजमानायान्नमात्मन आगायानीत्येतानि मनसा ध्यायन्नप्रमत्तः स्तुवीत ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V45
-| id       = CHU_C02_V19_B01
+| id = CHU_C02_V19_B01
-| text     =
+| text =
 अधिकारी सदौद्गात्रे मुख्यतः प्राण एव यत् ॥
 अतो मोक्षादिदाने स देवादीनां क्षमो भवेत् ।
@@ Line 1,764: / Line 1,810: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V46
+| verse_id = CHU_C02_V46
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सर्वे स्वरा इन्द्रस्यात्मनः सर्व ऊष्मणः प्रजापतेरात्मानः सर्वे स्पर्शा मृत्योरात्मानस्तं यदि स्वरेषूपालभेतेन्द्रं शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा प्रतिवक्ष्यतीत्येनं ब्रूयात् ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = सर्वे स्वरा इन्द्रस्यात्मनः सर्व ऊष्मणः प्रजापतेरात्मानः सर्वे स्पर्शा मृत्योरात्मानस्तं यदि स्वरेषूपालभेतेन्द्रं शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा प्रतिवक्ष्यतीत्येनं ब्रूयात् ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V47
+| verse_id = CHU_C02_V47
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यद्येनमूष्मसूपालभेत प्रजापतिं शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा प्रतिपेक्ष्यतीत्येनं ब्रूयादथ यद्येनं स्पर्शेषूपालभेत मृत्युं शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा प्रतिवक्ष्यतीत्येनं ब्रूयात् ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ यद्येनमूष्मसूपालभेत प्रजापतिं शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा प्रतिपेक्ष्यतीत्येनं ब्रूयादथ यद्येनं स्पर्शेषूपालभेत मृत्युं शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा प्रतिवक्ष्यतीत्येनं ब्रूयात् ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V48
+| verse_id = CHU_C02_V48
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सर्वे स्वरा घोषवन्तो बलवन्तो वक्तव्या इन्द्रे बलं ददानीति सर्वे ऊष्माणोऽग्रस्ता अनिरस्ता विवृत्ता वक्तव्याः प्रजापतेरात्मानं परिददानीति सर्वे स्पर्शा लेशेनानभिहिता वक्तव्या मृत्योरात्मानं परिहराणीति ॥ ५ ॥ २२ ॥
+| verse_line1 = सर्वे स्वरा घोषवन्तो बलवन्तो वक्तव्या इन्द्रे बलं ददानीति सर्वे ऊष्माणोऽग्रस्ता अनिरस्ता विवृत्ता वक्तव्याः प्रजापतेरात्मानं परिददानीति सर्वे स्पर्शा लेशेनानभिहिता वक्तव्या मृत्योरात्मानं परिहराणीति ॥ ५ ॥ २२ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V48
-| id       = CHU_C02_V20_B01
+| id = CHU_C02_V20_B01
-| text     =
+| text =
 इन्द्रे बलं ददानीति स्वरान् घोषबलात्मकान् ॥
 ब्रूयादग्रस्तानिरस्तानूष्मणः स्पर्शानपि ।
@@ Line 1,820: / Line 1,867: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V49
+| verse_id = CHU_C02_V49
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = त्रयो धर्मस्कन्धाः । यज्ञोऽध्ययनं दानमिति प्रथमस्तप एव द्वितीयो ब्रह्मचार्याचार्यकुलवासी तृतीयोऽत्यन्तमात्मानमाचार्यकुलेऽवसादयन् सर्व एते पुण्यलोका भवन्ति ब्रह्मसंस्थोऽमृतत्वमेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = त्रयो धर्मस्कन्धाः । यज्ञोऽध्ययनं दानमिति प्रथमस्तप एव द्वितीयो ब्रह्मचार्याचार्यकुलवासी तृतीयोऽत्यन्तमात्मानमाचार्यकुलेऽवसादयन् सर्व एते पुण्यलोका भवन्ति ब्रह्मसंस्थोऽमृतत्वमेति ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V49
-| id       = CHU_C02_V21_B01
+| id = CHU_C02_V21_B01
-| text     =
+| text =
 सर्वधर्मैः पुण्यलोको ब्रह्मज्ञानाद्विमुच्यते
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V50
+| verse_id = CHU_C02_V50
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्रजापतिर्लोकानभ्यतपत् तेभ्योऽभितप्तेभ्यस्त्रयी विद्या सम्प्रास्रवत् । तामभ्यतपत् तस्या अभितप्ताया एतान्यक्षराणि सम्प्रास्रवन्त । भूर्भुवः स्वरिति । तान्यभ्यतपत् तेभ्योऽभितप्तेभ्य ओङ्कारः सम्प्रास्रवत् । तद्यथा शङ्कुना सर्वाणि पर्णानि सन्तृण्णान्येवमेतेनोङ्कारेण सर्वा वाक्सन्तृण्णोङ्कार एवेदं सर्वमोङ्कार एवेदं सर्वम् ॥ २ ॥ २३ ॥
+| verse_line1 = प्रजापतिर्लोकानभ्यतपत् तेभ्योऽभितप्तेभ्यस्त्रयी विद्या सम्प्रास्रवत् । तामभ्यतपत् तस्या अभितप्ताया एतान्यक्षराणि सम्प्रास्रवन्त । भूर्भुवः स्वरिति । तान्यभ्यतपत् तेभ्योऽभितप्तेभ्य ओङ्कारः सम्प्रास्रवत् । तद्यथा शङ्कुना सर्वाणि पर्णानि सन्तृण्णान्येवमेतेनोङ्कारेण सर्वा वाक्सन्तृण्णोङ्कार एवेदं सर्वमोङ्कार एवेदं सर्वम् ॥ २ ॥ २३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V50
-| id       = CHU_C02_V22_B01
+| id = CHU_C02_V22_B01
-| text     =
+| text =
 ओङ्कारो ब्रह्मणो नाम सर्ववागात्मकश्च सः ॥
 तद्व्याख्यात्वात् सर्ववाचां सर्ववागात्मता भवेत् ।
@@ Line 1,878: / Line 1,927: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V51
+| verse_id = CHU_C02_V51
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ब्रह्मवादिनो वदन्ति यद्वसूनां प्रातःसवनं रुद्राणां माध्यन्दिनं सवनमादित्यानां विश्वेषां देवानां च तृतीयसवनं क्व तर्हि यजमानस्य लोक इति स यस्तं न विद्यात् कथं कुर्यादथ विद्वान् कुर्यात् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = ब्रह्मवादिनो वदन्ति यद्वसूनां प्रातःसवनं रुद्राणां माध्यन्दिनं सवनमादित्यानां विश्वेषां देवानां च तृतीयसवनं क्व तर्हि यजमानस्य लोक इति स यस्तं न विद्यात् कथं कुर्यादथ विद्वान् कुर्यात् ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V52
+| verse_id = CHU_C02_V52
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पुरा प्रातरनुवाकस्योपकरणाज्जघनेन गार्हपत्यस्योदङ्मुख उपविश्य स वासवं सामाभिगायति लो३कद्वारमपावा३र्णू३३ पश्येम त्वा वयं रा ३३३३३ हु३म् आ३३ज्या३ यो३ आ३२१११ इत्यथ जुहोति नमोऽग्नये पृथिवीक्षिते लोकक्षिते लोकं मे यजमानाय विन्दैष वै यजमानास्य लोक एताऽस्म्यत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहाऽपजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मै वसवः प्रातःसवनं सम्प्रयच्छन्ति ॥ २ ॥ २४ ॥
+| verse_line1 = पुरा प्रातरनुवाकस्योपकरणाज्जघनेन गार्हपत्यस्योदङ्मुख उपविश्य स वासवं सामाभिगायति लो३कद्वारमपावा३र्णू३३ पश्येम त्वा वयं रा ३३३३३ हु३म् आ३३ज्या३ यो३ आ३२१११ इत्यथ जुहोति नमोऽग्नये पृथिवीक्षिते लोकक्षिते लोकं मे यजमानाय विन्दैष वै यजमानास्य लोक एताऽस्म्यत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहाऽपजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मै वसवः प्रातःसवनं सम्प्रयच्छन्ति ॥ २ ॥ २४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V53
+| verse_id = CHU_C02_V53
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पुरा माध्यन्दिनस्य सवनस्योपाकरणाज्जघनेनाग्नीध्रीयस्योददङ्मुख उपविश्य स रौद्रं सामाभिगायति लो३कद्वारमपावा३र्णू३३ पश्येम त्वा वयं विरा ३३३३३ हु३म् आ३३ज्या३ यो३ आ३२१११ इत्यथ जुहोति नमो वायवेऽन्तरिक्षक्षिते लोकक्षिते लोकं मे यजमानाय विन्दैष वै यजमानस्य लोक एताऽस्मत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहाऽपजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मै रुद्रा माध्यन्दिनं सवनं सम्प्रयच्छन्ति ॥ २५ ॥
+| verse_line1 = पुरा माध्यन्दिनस्य सवनस्योपाकरणाज्जघनेनाग्नीध्रीयस्योददङ्मुख उपविश्य स रौद्रं सामाभिगायति लो३कद्वारमपावा३र्णू३३ पश्येम त्वा वयं विरा ३३३३३ हु३म् आ३३ज्या३ यो३ आ३२१११ इत्यथ जुहोति नमो वायवेऽन्तरिक्षक्षिते लोकक्षिते लोकं मे यजमानाय विन्दैष वै यजमानस्य लोक एताऽस्मत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहाऽपजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मै रुद्रा माध्यन्दिनं सवनं सम्प्रयच्छन्ति ॥ २५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C02_V54
+| verse_id = CHU_C02_V54
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C02
+| chapter_id = CHU_C02
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पुरा तृतीयसवनस्योपाकरणाज्जघनेनाहवनीयस्योदङ्मुख उपविश्य स आदित्यं स वैश्वदेवं सामाभिगायति लो३कद्वारमपावा३र्णू३३ पश्येम त्वा वयं ं स्वारा ३३३३३ हु३म् आ३३ज्या३ यो३ आ३२१११ इत्यादित्यमथ वैश्वदेवं लो३कद्वारमपा३वा३वार्णू३३ पश्येम त्वा वयं साम्ना ३३३३ हू आ ३म् ३३ ज्या ३यो ३ आ३२१११ इत्यथ जुहोति नम आदित्येभ्यश्च विश्वेभ्यश्च देवेभ्यो दिविक्षिद्भ्यो लोकक्षिद्भ्यो लोकं मे यजमानाय विन्दतैष वै यजमानस्य लोक एताऽस्म्यत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहाऽपजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मा आदित्याश्च विश्वे च देवास्तृतीयसवनं सम्प्रयच्छन्ति एष ह वै यज्ञस्य मात्रां वेद य एवं वेद य एवं वेद ॥ २६ ॥
+| verse_line1 = पुरा तृतीयसवनस्योपाकरणाज्जघनेनाहवनीयस्योदङ्मुख उपविश्य स आदित्यं स वैश्वदेवं सामाभिगायति लो३कद्वारमपावा३र्णू३३ पश्येम त्वा वयं ं स्वारा ३३३३३ हु३म् आ३३ज्या३ यो३ आ३२१११ इत्यादित्यमथ वैश्वदेवं लो३कद्वारमपा३वा३वार्णू३३ पश्येम त्वा वयं साम्ना ३३३३ हू आ ३म् ३३ ज्या ३यो ३ आ३२१११ इत्यथ जुहोति नम आदित्येभ्यश्च विश्वेभ्यश्च देवेभ्यो दिविक्षिद्भ्यो लोकक्षिद्भ्यो लोकं मे यजमानाय विन्दतैष वै यजमानस्य लोक एताऽस्म्यत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहाऽपजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मा आदित्याश्च विश्वे च देवास्तृतीयसवनं सम्प्रयच्छन्ति एष ह वै यज्ञस्य मात्रां वेद य एवं वेद य एवं वेद ॥ २६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V54
-| id       = CHU_C02_V54_author-note
+| id = CHU_C02_V54_author_note
-| text     =
+| text =
 ॥  इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि द्वितीयोऽध्यायः ॥
+| extra_class = gr-author-note
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C02_V54
-| id       = CHU_C02_V23_B01
+| id = CHU_C02_V23_B01
-| text     =
+| text =
 वसुरुद्रादितेयेषु विश्वेषु स्थितमीश्वरम् ।
 तन्नामानं हरिं मन्त्रैर्लोकद्वारादिभिः प्रभुम् ॥
@@ Line 1,968: / Line 2,020: @@
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V01
+| verse_id = CHU_C03_V01
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ॐ असौ वा आदित्यो देवमधु तस्य द्यौरेव तिरश्चीनवंशोऽन्तरिक्षमपूपो मरीचयः पुत्राः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = ॐ असौ वा आदित्यो देवमधु तस्य द्यौरेव तिरश्चीनवंशोऽन्तरिक्षमपूपो मरीचयः पुत्राः ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V01
-| id       = CHU_C03_V01_B01
+| id = CHU_C03_V01_B01
-| text     =
+| text =
 य आदित्यगतो विष्णुः स एव मधुनामकः ।
 मदधिर्मध्विति प्रोक्तो मदः सुखमिहोच्यते ॥
@@ Line 2,005: / Line 2,058: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V02
+| verse_id = CHU_C03_V02
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्य ये प्राञ्चो रश्मयस्ता एवास्य प्राच्यो मधुनाड्य ऋच एव मधुकृत ऋग्वेद एव पुष्पं ता अमृता आपस्ता वा एता ऋचः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तस्य ये प्राञ्चो रश्मयस्ता एवास्य प्राच्यो मधुनाड्य ऋच एव मधुकृत ऋग्वेद एव पुष्पं ता अमृता आपस्ता वा एता ऋचः ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V03
+| verse_id = CHU_C03_V03
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एतमृग्वेदमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = एतमृग्वेदमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V04
+| verse_id = CHU_C03_V04
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य रोहितं रूपम् ॥ ४ ॥ १ ॥
+| verse_line1 = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य रोहितं रूपम् ॥ ४ ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V04
-| id       = CHU_C03_V02_B01
+| id = CHU_C03_V02_B01
-| text     =
+| text =
 प्राच्यरश्मिषु संस्थस्तु रतिशंमानरूपतः ।
 प्राच्यरश्मिरिति प्रोक्तो वासुदेवाभिधो हरिः ॥
@@ Line 2,042: / Line 2,096: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V05
+| verse_id = CHU_C03_V05
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ येऽस्य दक्षिणा रश्मयस्ता एवास्य दक्षिणा मधुनाड्यो यजूंष्येव मधुकृतो यजुर्वेद एव पुष्पं ता अमृता आपः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ येऽस्य दक्षिणा रश्मयस्ता एवास्य दक्षिणा मधुनाड्यो यजूंष्येव मधुकृतो यजुर्वेद एव पुष्पं ता अमृता आपः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V06
+| verse_id = CHU_C03_V06
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तानि वा एतानि यजूंष्येतं यजुर्वेदमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तानि वा एतानि यजूंष्येतं यजुर्वेदमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V07
+| verse_id = CHU_C03_V07
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तदा एतद्यदेतदादित्यस्य शुक्लं रूपम् ॥ ३ ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तदा एतद्यदेतदादित्यस्य शुक्लं रूपम् ॥ ३ ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V07
-| id       = CHU_C03_V03_B01
+| id = CHU_C03_V03_B01
-| text     =
+| text =
 इन्द्राद्या यजुरुद्दिष्टा रुद्रा इन्द्रसहायतः ।
 इन्द्रशब्दोदितो वायुः स याज्यः सोमभुक्पुरः ॥
@@ Line 2,076: / Line 2,131: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V08
+| verse_id = CHU_C03_V08
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ येऽस्य प्रत्यञ्चो रश्मयस्ता एवास्य प्रतीच्यो मधुनाड्यः सामान्येव मधुकृतः सामवेद एव पुष्पं ता अमृता आपः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ येऽस्य प्रत्यञ्चो रश्मयस्ता एवास्य प्रतीच्यो मधुनाड्यः सामान्येव मधुकृतः सामवेद एव पुष्पं ता अमृता आपः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V09
+| verse_id = CHU_C03_V09
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तानि वा एतानि सामान्येतं सामवेदमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तानि वा एतानि सामान्येतं सामवेदमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V10
+| verse_id = CHU_C03_V10
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य परं कृष्णं रूपम् ॥ ३ ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य परं कृष्णं रूपम् ॥ ३ ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V10
-| id       = CHU_C03_V04_B01
+| id = CHU_C03_V04_B01
-| text     =
+| text =
 सामनामान आदित्या मासशः समभोगतः ॥
 इन्द्रो वरुण उद्दिष्टो यज्ञेषु व्रियते यतः ।
@@ Line 2,111: / Line 2,167: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V11
+| verse_id = CHU_C03_V11
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ येऽस्योदञ्चो रश्मयस्ता एवास्योदीच्यो मधुनाड्योऽथर्वाङ्गिरस एव मधुकृत इतिहासपुराणं पुष्पं ता अमृता आपः॥१॥
+| verse_line1 = अथ येऽस्योदञ्चो रश्मयस्ता एवास्योदीच्यो मधुनाड्योऽथर्वाङ्गिरस एव मधुकृत इतिहासपुराणं पुष्पं ता अमृता आपः॥१॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V12
+| verse_id = CHU_C03_V12
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ते वा एतेऽथर्वाङ्गिरस एतदितिहासपुराणमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीयमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥
+| verse_line1 = ते वा एतेऽथर्वाङ्गिरस एतदितिहासपुराणमभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीयमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V13
+| verse_id = CHU_C03_V13
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य परं कृष्णं रूपम् ॥ ३ ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य परं कृष्णं रूपम् ॥ ३ ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V13
-| id       = CHU_C03_V05_B01
+| id = CHU_C03_V05_B01
-| text     =
+| text =
 इतिहासपुराणानां सोमाद्या अभिमानिनः ॥
 अथर्वाङ्गिरसां चैवाप्यथर्वाङ्गिरनामकाः ।
@@ Line 2,146: / Line 2,203: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V14
+| verse_id = CHU_C03_V14
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ येऽस्योर्ध्वा रश्मयस्ता एवास्योर्ध्वा मधुनाड्यो गुह्या एवादेशा मधुकृतो ब्रह्मैव पुष्पं ता अमृता आपः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ येऽस्योर्ध्वा रश्मयस्ता एवास्योर्ध्वा मधुनाड्यो गुह्या एवादेशा मधुकृतो ब्रह्मैव पुष्पं ता अमृता आपः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V15
+| verse_id = CHU_C03_V15
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ते वा एते गुह्या आदेशा एतद्ब्रह्माभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥
+| verse_line1 = ते वा एते गुह्या आदेशा एतद्ब्रह्माभ्यतपंस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यं रसोऽजायत ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V16
+| verse_id = CHU_C03_V16
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य मध्ये क्षोभत इव ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तद्व्यक्षरत् तदादित्यमभितोऽश्रयत् तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य मध्ये क्षोभत इव ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V17
+| verse_id = CHU_C03_V17
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ते वा एते रसानांरसा वेदा हि रसास्तेषामेते रसास्तानि वा एतान्यमृतानाममृतानि वेदा ह्यमृतास्तेषामेतान्यमृतानि ॥ ४ ॥५॥
+| verse_line1 = ते वा एते रसानांरसा वेदा हि रसास्तेषामेते रसास्तानि वा एतान्यमृतानाममृतानि वेदा ह्यमृतास्तेषामेतान्यमृतानि ॥ ४ ॥५॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V17
-| id       = CHU_C03_V06_B01
+| id = CHU_C03_V06_B01
-| text     =
+| text =
 गुह्यादेशा ब्रह्मपदे ये योग्या ब्रह्मणा सह ॥ सर्वगुह्योपदेष्टारः सर्वेषां गुरवो हि ते । ब्रह्मेति सर्वदेवानां नामानन्तत्त्वतः स्मृतम् ॥ ऋग्वेदादींस्तु ते देवा अग्न्याद्याः संव्यचारयन् । मधु ब्रह्मव्यक्तिकृत्वात् ते वै मधुकृतः स्मृताः ॥ ज्ञानपोषकरत्वात् तु वेदाः पुष्पाभिधाः स्मृताः । अन्यत्र मधुकृत् पोषन्नित्यत्वादमृताश्च ताः ॥ वेदवाचः सुरैः पेया भोग्यत्वादाप ईरिताः । वेदपानं विचारश्च श्रवणं पाठ एव च ॥ देवैर्विचारितेभ्यश्च वेदेभ्यो व्यक्ततां गतः । ज्ञानानन्दस्वरूपत्वाद् यशस्तेजस्वरूपकः ॥ इन्द्रियं परमैश्वर्याद्वीर्यरूपश्च सर्वदा । सर्वानुग्रहशक्तित्वादन्नाद्यो बलरूपतः ॥ रसनामा च भगवान् संस्थितः सूर्यमण्डले । व्यक्षरद्धर्ममोक्षादीन् देवानां भगवान् हरिः ॥ ऋक्प्रोक्तो लोहिताकारो वासुदेवः परः पुमान् । स एव सूर्यलोहित्ये प्राच्यरश्मिषु संस्थितः ॥ सङ्कर्षणः शुक्लवर्णो यजुर्वेदोदितः प्रभुः । शुक्ले वर्णे च सूर्यस्य दक्षरश्मिषु संस्थितः ॥ प्रद्युम्नः श्यामवर्णस्तु सामवेदोदितः प्रभुः । प्रत्यग्रश्मिषु सूर्यस्य श्यामवर्णेऽपि च स्थितः ॥ अनिरुद्धः सुनीलश्च इतिहासपुराणयोः । अथर्ववेदे चोक्तस्सन्नुदग्रश्मिषु संस्थितः ॥ सुकृष्णे सूर्यरूपे च मध्ये नारायणः प्रभुः । ऊर्ध्वरश्मिषु संस्थश्च प्रोद्यदादित्यसप्रभः ॥ महामरीचिपुञ्जेन चलतीवाचलोऽपि सन् । स वाच्यः सर्ववेदानामेवं पञ्चात्मको हरिः ॥ वेदानां सारभूतोऽसौ वेदानां नित्यताप्रदः । अतोऽमृतानाममृतो रसानां रस एव च ॥ इति सामसंहितायाम् ॥ न चाचेतनमात्रमुपासितं पुरुषार्थप्रदानशक्तम् । ज्येष्ठाय पुत्राय पिता ब्रह्म प्रब्रूयात् इति वाक्यशेषाच्चैतदवगम्यते । य एतामेवं ब्रह्मोपनिषदं वेद इति च । कथं चाचेतनोपासनं ब्रह्मादिपदप्रदं भवति । न वै तत्र न निम्लोचः नोदियाय कदाचन । सकृदिव हैवास्मै भवति इत्यादि च मुक्तस्यैव मुख्यतो युज्यते । यशस्तेजइन्द्रियवीर्यान्नाद्यरसत्वं च भगवन्तं विना कस्य मुख्यतो युज्यते । तस्य नाम महद्यशः । ऐश्वर्यस्य समग्रस्य वीर्यस्य यशसः श्रियः । ज्ञानवैराग्ययोश्चैव षण्णां भग इतीरणा ॥ रसो वै रसः सुखात्मकं षड्गुणविग्रहं परं हृदि स्थितं ब्रह्म निरञ्चनं स्वरुक् । ऐश्वर्यवैराग्ययशोविबोधवीर्यश्रिया पूर्णमहं प्रपद्ये ॥ अहं तत्तेजोरश्मीन्नारायणं पुरुषम् इत्यादेश्च । ध्येयः सदा सवितृमण्डलमध्यवर्ती नारायणः इति च । न चाचेतनस्यैश्वर्यादिरूपत्वं युज्यते । ज्ञानात्मको भगवानैश्वर्यात्मको भगवान् शक्त्यात्मको भगवान् इति च श्रुतिः । सर्ववेदान्तप्रत्ययं चोदनाद्यविशेषात् इति सर्ववेदप्रतिपाद्यत्वं भगवत उक्तं भगवता । स सर्वनामा स च विश्वरूपः प्रसीदतां ब्रह्म महाविभूतिः इति च । सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति ता वा एताः सर्वा ऋचः सर्वे वेदा सर्वे घोषा एकैव व्याहृतिः प्राण एव । वेदे रामायणे चैव पुराणे भारते तथा । आदावन्ते च मध्ये च विष्णुः सर्वत्र गीयते ॥ नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति इत्यादेश्च । उपनिषत्वाच्च विशेषतो न यत्किञ्चिदुच्यत इति वक्तुं युक्तम् । विष्णुरुक्तः सर्ववेदैर्मन्त्रेषु च विशेषतः । आरण्यके विशेषेण नैवान्यत् किञ्चिदुच्यते ॥ कर्मार्थं च ब्राह्मणं स्यादमुख्यार्थविवक्षया । मुख्यतो विष्णुरेवैको ब्राह्मणेष्वपि कथ्यते ॥ आरण्यकेष्वृते विष्णुं नैवान्यत् किञ्चिदुच्यते । सूत्रात्मा तूच्यते विष्णोस्तद्विशिष्टत्ववित्तये ॥ कुत्रचित् तदुपास्तिश्च तस्याध्यर्धतनुत्वतः । तस्मिन् विष्णोरुपास्त्यर्थं नान्यथा किञ्चिदुच्यते ॥ इति ब्रह्माण्डे । यस्यां न मे पावनमङ्ग कर्म स्थित्युद्भवत्राणनिरोधमस्य । लीलावतारैधितकर्म वा स्याद्वन्ध्यां गिरं तां बिभृयान्न धीरः ॥ वित्तं त्वतीर्थीकृतमङ्ग वाचं हीनां मया रक्षति दुःखदुःखी ॥ यन्न व्रजन्त्यघभिदो रचनानुवादाः शृण्वन्ति येऽन्यविषयाः कुकथा मतिघ्नीः । यास्तु श्रुता हतभगैर्नृभिरात्तवीर्यास्तांस्तान् क्षिपन्त्यशरणेषु तमस्सु हन्त ॥
 इत्यादिभगवद्वचनाच्च । सर्वासु शाखास्वारणमावर्तयेदारणकमावर्तयेदुपनिषदमावर्तयेद् उपनिषदमावर्तयेत् इत्युपनिषदभ्यासस्य सतात्पर्यं विहितत्वादभगवद्विषयस्य निन्दितत्वाच्च नोपनिषत्स्वन्यदुच्यते । अभ्यसेदधियज्ञं चाप्यधिदैवं विशेषतः । अध्यात्मं तु विशेषेण यस्माद् विष्णुस्त्रिषूदितः ॥ इति स्कान्दे । मां विधत्तेऽभिधत्ते मां विकल्प्योऽपोह्य इत्यहम् । इत्यस्या हृदयं साक्षान्नान्यो मद्वेद कश्चन ॥ इत्यादेश्च भगवदुपासना एव सर्वत्रोक्ताः ॥ ५ ॥
@@ Line 2,187: / Line 2,245: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V18
+| verse_id = CHU_C03_V18
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्यत् प्रथमममृतं तद्वसव उपजीवन्त्यग्निना मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = तद्यत् प्रथमममृतं तद्वसव उपजीवन्त्यग्निना मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V19
+| verse_id = CHU_C03_V19
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V20
+| verse_id = CHU_C03_V20
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतदेवममृतं वेद वसूनामेवैको भूत्वाऽग्निनैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥३॥
+| verse_line1 = स य एतदेवममृतं वेद वसूनामेवैको भूत्वाऽग्निनैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥३॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V21
+| verse_id = CHU_C03_V21
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यावदादित्यः पुरस्तादुदेता पश्चादस्तमेता वसूनामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = स यावदादित्यः पुरस्तादुदेता पश्चादस्तमेता वसूनामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ ६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V21
-| id       = CHU_C03_V07_B01
+| id = CHU_C03_V07_B01
-| text     =
+| text =
 प्रथमामृतस्य द्रष्टारो वसवस्त्वग्निपूर्वकाः ।
 यावत् पश्यन्ति तं विष्णुं तावत् ते नान्यभोगिनः ॥
@@ Line 2,230: / Line 2,289: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V22
+| verse_id = CHU_C03_V22
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यद्वितीयममृतं तद्रुद्राः उपजीवन्तीन्द्रेण मुखेन । न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ यद्वितीयममृतं तद्रुद्राः उपजीवन्तीन्द्रेण मुखेन । न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V23
+| verse_id = CHU_C03_V23
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V24
+| verse_id = CHU_C03_V24
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतदेवममृतं वेद रुद्राणामेवैको भूत्वेन्द्रेणैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥३॥
+| verse_line1 = स य एतदेवममृतं वेद रुद्राणामेवैको भूत्वेन्द्रेणैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥३॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V25
+| verse_id = CHU_C03_V25
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यावदादित्यः पुरस्तादुदेता पश्चादस्तमेता द्विस्तावद्दक्षिणत उदेतोत्तरतोऽस्तमेता रुद्राणामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = स यावदादित्यः पुरस्तादुदेता पश्चादस्तमेता द्विस्तावद्दक्षिणत उदेतोत्तरतोऽस्तमेता रुद्राणामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ ७ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V25
-| id       = CHU_C03_V08_B01
+| id = CHU_C03_V08_B01
-| text     =
+| text =
 एवं द्वितीयरूपं तु शिवाद्या वायुसंश्रिताः ।
 वायोर्हिरण्यगर्भत्वात् पदद्वयमुदाहृतम् ॥
@@ Line 2,275: / Line 2,335: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V26
+| verse_id = CHU_C03_V26
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्तृतीयममृतं तदादित्या उपजीवन्ति वरुणेन मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्तृतीयममृतं तदादित्या उपजीवन्ति वरुणेन मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V27
+| verse_id = CHU_C03_V27
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V28
+| verse_id = CHU_C03_V28
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतदेवममृतं वेदादित्यानामेवैको भूत्वा वरुणेनैैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = स य एतदेवममृतं वेदादित्यानामेवैको भूत्वा वरुणेनैैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V29
+| verse_id = CHU_C03_V29
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यावदादित्यो दक्षिणतः उदेतात्तरतोऽस्तमेता द्विस्तावत् पश्चादुदेता पुरस्तादस्तमेताऽऽदित्यानामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = स यावदादित्यो दक्षिणतः उदेतात्तरतोऽस्तमेता द्विस्तावत् पश्चादुदेता पुरस्तादस्तमेताऽऽदित्यानामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ ८ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V29
-| id       = CHU_C03_V09_B01
+| id = CHU_C03_V09_B01
-| text     =
+| text =
 द्रष्टारोऽथ तृतीयस्य शक्रमुख्यादितेः सुताः ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V30
+| verse_id = CHU_C03_V30
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यच्चतुर्थममृतं तन्मरुत उपजीवन्ति सोमेन मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ यच्चतुर्थममृतं तन्मरुत उपजीवन्ति सोमेन मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V31
+| verse_id = CHU_C03_V31
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V32
+| verse_id = CHU_C03_V32
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतदेवममृतं वेद मरुतामेवैको भूत्वा सोमेनैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥३॥
+| verse_line1 = स य एतदेवममृतं वेद मरुतामेवैको भूत्वा सोमेनैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥३॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V33
+| verse_id = CHU_C03_V33
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यावदादित्यः पश्चादुतेता पुरस्तादस्तमेता द्विस्तावदुत्तरत उदेता दक्षिणतोऽस्तमेता मरुतामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥४।९॥
+| verse_line1 = स यावदादित्यः पश्चादुतेता पुरस्तादस्तमेता द्विस्तावदुत्तरत उदेता दक्षिणतोऽस्तमेता मरुतामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥४।९॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V33
-| id       = CHU_C03_V10_B01
+| id = CHU_C03_V10_B01
-| text     =
+| text =
 चतुर्थस्य तु सोमाद्या मरुतः .................
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V34
+| verse_id = CHU_C03_V34
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्पञ्चमममृतं तत्साध्याः उपजीवन्ति ब्रह्मणा मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्पञ्चमममृतं तत्साध्याः उपजीवन्ति ब्रह्मणा मुखेन न वै देवा अश्नन्ति न पिबन्त्येतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यन्ति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V34
+| verse_id = CHU_C03_V34
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = त एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुद्यन्ति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V35
+| verse_id = CHU_C03_V35
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतदेवममृतं वेद साध्यानामेवैको भूत्वा ब्रह्मणैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = स य एतदेवममृतं वेद साध्यानामेवैको भूत्वा ब्रह्मणैव मुखेनैतदेवामृतं दृष्ट्वा तृप्यति स य एतदेव रूपमभिसंविशत्येतस्माद्रूपादुदेति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V36
+| verse_id = CHU_C03_V36
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यावदादित्यः उत्तरत उदेता दक्षिणतोऽस्तमेता द्विस्तावदूर्ध्वं उदेताऽर्वाङ्गस्तमेता साध्यानामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ १० ॥
+| verse_line1 = स यावदादित्यः उत्तरत उदेता दक्षिणतोऽस्तमेता द्विस्तावदूर्ध्वं उदेताऽर्वाङ्गस्तमेता साध्यानामेव तावदाधिपत्यं स्वाराज्यं पर्येता ॥ ४ ॥ १० ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V36
-| id       = CHU_C03_V11_B01
+| id = CHU_C03_V11_B01
-| text     =
+| text =
 ....... ...... .......... पञ्चमस्य च ॥
 ऋजवो ब्रह्ममुख्या हि सुपर्णः शेष एव च ।
@@ Line 2,479: / Line 2,542: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V37
+| verse_id = CHU_C03_V37
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ तत ऊर्ध्वं उदेत्य नैवोदेता नास्तमेतैकल एव मध्ये स्थाता तदेष श्लोकः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ तत ऊर्ध्वं उदेत्य नैवोदेता नास्तमेतैकल एव मध्ये स्थाता तदेष श्लोकः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V38
+| verse_id = CHU_C03_V38
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = न वै तत्र न निम्लोचो नोदियाय कदाचन । देवास्तेनाहं सत्येन मा विराधिषि ब्रह्मणा ॥ इति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = न वै तत्र न निम्लोचो नोदियाय कदाचन । देवास्तेनाहं सत्येन मा विराधिषि ब्रह्मणा ॥ इति ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V38
-| id       = CHU_C03_V12_B01
+| id = CHU_C03_V12_B01
-| text     =
+| text =
 अथ सूर्यस्थितो विष्णुरादित्यस्त्वादिमूलतः ।
 आदानाद्वापि देवानामूर्ध्वं गच्छति मण्डलात् ॥
@@ Line 2,508: / Line 2,572: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V39
+| verse_id = CHU_C03_V39
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = न ह वा अस्मा उदेति न निम्लोचति सकृद्दिवा हैवास्मै भवति च एतामेवं ब्रह्मोपनिषदं वेद ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = न ह वा अस्मा उदेति न निम्लोचति सकृद्दिवा हैवास्मै भवति च एतामेवं ब्रह्मोपनिषदं वेद ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V39
-| id       = CHU_C03_V13_B01
+| id = CHU_C03_V13_B01
-| text     =
+| text =
 एतां विद्यां तु यो वेद नित्यमस्य दिवा भवेत् ।
 वैकुण्ठधामसंस्थस्य मुक्तस्यानुदयास्तकम् ॥
@@ Line 2,525: / Line 2,590: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V40
+| verse_id = CHU_C03_V40
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्धैतद्ब्रह्मा प्रजापतय उवाच प्रजापतिर्मनवे मनुः प्रजाभ्यस्तद्धैतदुद्दालकायारुणये ज्येष्ठाय पुत्राय पिता ब्रह्म प्रोवाच ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तद्धैतद्ब्रह्मा प्रजापतय उवाच प्रजापतिर्मनवे मनुः प्रजाभ्यस्तद्धैतदुद्दालकायारुणये ज्येष्ठाय पुत्राय पिता ब्रह्म प्रोवाच ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V41
+| verse_id = CHU_C03_V41
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = इदं वा व तज्ज्येष्ठाय पुत्राय पिता ब्रह्म प्रब्रूयात् प्रणाय्याय वाऽन्तेवासिने ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = इदं वा व तज्ज्येष्ठाय पुत्राय पिता ब्रह्म प्रब्रूयात् प्रणाय्याय वाऽन्तेवासिने ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V42
+| verse_id = CHU_C03_V42
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = नान्यस्मै कस्मैचन यद्यप्यस्मा इमामदि्भः परिगृहीतां धनस्य पूर्णां दद्यादेतदेव ततो भूय इत्येतदेव ततो भूय इति ॥ ६ ॥ ११ ॥
+| verse_line1 = नान्यस्मै कस्मैचन यद्यप्यस्मा इमामदि्भः परिगृहीतां धनस्य पूर्णां दद्यादेतदेव ततो भूय इत्येतदेव ततो भूय इति ॥ ६ ॥ ११ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V42
-| id       = CHU_C03_V14_B01
+| id = CHU_C03_V14_B01
-| text     =
+| text =
 तदेतद्भगवान् विष्णुः प्रादाज्ज्ञानं विरिञ्चये ।
 विरिञ्चिर्मनवे प्राह प्रजाभ्यो मनुरेव च ॥
@@ Line 2,564: / Line 2,630: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V43
+| verse_id = CHU_C03_V43
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = गायत्री वा इदं सर्वं भूतं यदिदं किञ्च वाग्वै गायत्री वाग्वा इदं सर्वं भूतं गायति च त्रायते च ॥ १ ॥
+| verse_line1 = गायत्री वा इदं सर्वं भूतं यदिदं किञ्च वाग्वै गायत्री वाग्वा इदं सर्वं भूतं गायति च त्रायते च ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V43
-| id       = CHU_C03_V15_B01
+| id = CHU_C03_V15_B01
-| text     =
+| text =
 यदिदं किञ्च भूतं प्रभूतं परिपूर्णं तत्सर्वं गायत्री भगवानेव । भू बहाविति धातोः । बहुः पूर्णतायामिति च ।
 यदिदं परितः पूर्णं मत्स्यकूर्मादिरूपकम् ।
@@ Line 2,589: / Line 2,656: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V44
+| verse_id = CHU_C03_V44
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = या वै सा गायत्रीयं वाव सा येयं पृथिव्यस्यां हीदं सर्वं भूतं प्रतिष्ठितमेतामेव नातिशीयन्ते ॥ २ ॥
+| verse_line1 = या वै सा गायत्रीयं वाव सा येयं पृथिव्यस्यां हीदं सर्वं भूतं प्रतिष्ठितमेतामेव नातिशीयन्ते ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V44
-| id       = CHU_C03_V16_B01
+| id = CHU_C03_V16_B01
-| text     =
+| text =
 स एव पृथिवीनामा पृथिव्यामपि संस्थितः ॥
 विष्णौ हि पृथिवीसंस्थे जगत्सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
@@ Line 2,608: / Line 2,676: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V45
+| verse_id = CHU_C03_V45
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = या वै सा पृथिवीयं वाव सा यदिदमस्मिन् पुरुषे शरीरमस्मिन् हीमे प्राणाः प्रतिष्ठिता एतदेव नातिशीर्यन्ते ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = या वै सा पृथिवीयं वाव सा यदिदमस्मिन् पुरुषे शरीरमस्मिन् हीमे प्राणाः प्रतिष्ठिता एतदेव नातिशीर्यन्ते ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V45
-| id       = CHU_C03_V17_B01
+| id = CHU_C03_V17_B01
-| text     =
+| text =
 ........ .......... स एवान्तःशरीरगः ।
 शरित्वादीरणाच्चैव शरीरं भगवानजः ॥
@@ Line 2,626: / Line 2,695: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V46
+| verse_id = CHU_C03_V46
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यद्वै तत्पुरुषे शरीरमिदं वाव तद्यदिदमस्मिन्नन्तः पुरुषे हृदयमस्मिन् हीमे प्राणाः प्रतिष्ठिता एतदेव नातिशीयन्ते ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = यद्वै तत्पुरुषे शरीरमिदं वाव तद्यदिदमस्मिन्नन्तः पुरुषे हृदयमस्मिन् हीमे प्राणाः प्रतिष्ठिता एतदेव नातिशीयन्ते ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V46
-| id       = CHU_C03_V18_B01
+| id = CHU_C03_V18_B01
-| text     =
+| text =
 योऽसौ जीवे स्थितो विष्णुः शरीरमिति नामकः ॥
 शन्त्वाच्च रतिरूपत्वादीरणाच्च स एव तु ।
@@ Line 2,645: / Line 2,715: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V47
+| verse_id = CHU_C03_V47
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सैषा चतुष्पदा षडि्वधा गायत्री ।
+| verse_line1 = सैषा चतुष्पदा षडि्वधा गायत्री ।
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V47
-| id       = CHU_C03_V19_B01
+| id = CHU_C03_V19_B01
-| text     =
+| text =
 गायत्र्यां संस्थितो विष्णुः स्त्रीरूपः सूर्यसप्रभः ॥
 द्वितीयश्चैव मत्स्यादिर्भूतनामावतारगः ।
@@ Line 2,669: / Line 2,740: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V48
+| verse_id = CHU_C03_V48
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तदेतदृचाभ्यनूक्तं– तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पूरुषः । पादोऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवीति ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = तदेतदृचाभ्यनूक्तं– तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पूरुषः । पादोऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवीति ॥ ६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V48
-| id       = CHU_C03_V20_B01
+| id = CHU_C03_V20_B01
-| text     =
+| text =
 भिन्नपादः सर्वजीवास्तस्य सादृश्यमात्रतः ।
 स्वरूपपादा विष्णोस्तु त्रयो हि दिवि संस्थिताः ॥
@@ Line 2,693: / Line 2,765: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V49
+| verse_id = CHU_C03_V49
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यद्वै तद्ब्रह्मेतीदं वाव तद्योऽयं बहिर्धा पुरुषादाकाशो यो वै स बहिर्धा पुरुषादाकाशः ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = यद्वै तद्ब्रह्मेतीदं वाव तद्योऽयं बहिर्धा पुरुषादाकाशो यो वै स बहिर्धा पुरुषादाकाशः ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V50
+| verse_id = CHU_C03_V50
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अयं वाव स योयमन्तः पुरुष आकाशो यो वै सोन्तः पुरुष आकाशः ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = अयं वाव स योयमन्तः पुरुष आकाशो यो वै सोन्तः पुरुष आकाशः ॥ ८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V51
+| verse_id = CHU_C03_V51
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अयं वाव स योऽयमन्तर्हृदय आकाशो यो वै सोऽन्तर्हृदय आकाशस्तदेतत् पूर्णमप्रवर्ति पूर्णामप्रवर्तिनीं श्रियं लभेत य एवं वेद ॥ ९ ॥ १२ ॥
+| verse_line1 = अयं वाव स योऽयमन्तर्हृदय आकाशो यो वै सोऽन्तर्हृदय आकाशस्तदेतत् पूर्णमप्रवर्ति पूर्णामप्रवर्तिनीं श्रियं लभेत य एवं वेद ॥ ९ ॥ १२ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V51
-| id       = CHU_C03_V21_B01
+| id = CHU_C03_V21_B01
-| text     =
+| text =
 परम्ब्रह्मेति भगवान् सर्वगः सम्प्रकीर्तितः ॥
 स एव जीवस्य बहिर्हृदयाकाश आस्थितः ।
@@ Line 2,749: / Line 2,822: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V52
+| verse_id = CHU_C03_V52
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्य ह वा एतस्य हृदयस्य पञ्च देवसुषयः स योऽस्य प्राङ्ग्सुषिः स प्राणस्तच्चक्षुः स आदित्यस्तदेतत् तेजोऽन्नाद्यमित्युपासीत तेजस्व्यन्नादो भवति य एवं वेद ॥ १ ॥
+| verse_line1 = तस्य ह वा एतस्य हृदयस्य पञ्च देवसुषयः स योऽस्य प्राङ्ग्सुषिः स प्राणस्तच्चक्षुः स आदित्यस्तदेतत् तेजोऽन्नाद्यमित्युपासीत तेजस्व्यन्नादो भवति य एवं वेद ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V53
+| verse_id = CHU_C03_V53
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ योऽस्य दक्षिणः सुषिः स व्यानस्तच्छ्रोत्रं स चन्द्रमास्तदेतच्छ्रीश्च यशश्चेत्युपासीत श्रीमान् यशस्वी भवति य एवं वेद ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अथ योऽस्य दक्षिणः सुषिः स व्यानस्तच्छ्रोत्रं स चन्द्रमास्तदेतच्छ्रीश्च यशश्चेत्युपासीत श्रीमान् यशस्वी भवति य एवं वेद ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V54
+| verse_id = CHU_C03_V54
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ योऽस्य प्रत्यङ्ग्सुषिः सोऽपानः सा वाक् सोऽग्निस्तदेतद् ब्रह्मवर्चसमन्नाद्यमित्युपासीत ब्रह्मवर्चस्व्यन्नादो भवति य एवं वेद ॥३॥
+| verse_line1 = अथ योऽस्य प्रत्यङ्ग्सुषिः सोऽपानः सा वाक् सोऽग्निस्तदेतद् ब्रह्मवर्चसमन्नाद्यमित्युपासीत ब्रह्मवर्चस्व्यन्नादो भवति य एवं वेद ॥३॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V55
+| verse_id = CHU_C03_V55
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ योऽस्योदङ्ग् सुषिः स समानस्तन्मनः स पर्जन्यस्तदेत् कीर्तिश्च व्युष्टिश्चेत्युपासीत कीर्तिमान् व्युष्टिमान् भवति य एवं वेद ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ योऽस्योदङ्ग् सुषिः स समानस्तन्मनः स पर्जन्यस्तदेत् कीर्तिश्च व्युष्टिश्चेत्युपासीत कीर्तिमान् व्युष्टिमान् भवति य एवं वेद ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V56
+| verse_id = CHU_C03_V56
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ योऽस्योर्ध्वः सुषिः स उदानः स वायुः स आकाशस्तदेतदोजश्च महश्चेत्युपासीतौजस्वी महस्वान् भवति य एवं वेद ॥५॥
+| verse_line1 = अथ योऽस्योर्ध्वः सुषिः स उदानः स वायुः स आकाशस्तदेतदोजश्च महश्चेत्युपासीतौजस्वी महस्वान् भवति य एवं वेद ॥५॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V57
+| verse_id = CHU_C03_V57
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ते वा एते पञ्चब्रह्मपुरुषाः स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपाः स य एतानेवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान् स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपान् वेद ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = ते वा एते पञ्चब्रह्मपुरुषाः स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपाः स य एतानेवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान् स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपान् वेद ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V58
+| verse_id = CHU_C03_V58
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अस्य कुले वीरो जायते प्रतिपद्यते स्वर्गं लोकं य एतानेवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान् स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपान् वेद ।
+| verse_line1 = अस्य कुले वीरो जायते प्रतिपद्यते स्वर्गं लोकं य एतानेवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान् स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपान् वेद ।
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V58
-| id       = CHU_C03_V22_B01
+| id = CHU_C03_V22_B01
-| text     =
+| text =
 प्राणाभिमानी चक्षुश्च सूर्य एव ह्युदाहृतः ।
 तेजोऽन्नाद्यभिमानी च प्राग्द्वाराधिपतिर्हरेः ॥
@@ Line 2,826: / Line 2,900: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V59
+| verse_id = CHU_C03_V59
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदतः परो दिवो ज्योतिर्दीप्यते विश्वतः पृष्ठेषु सर्वतः पृष्ठेष्वनुत्तमेषूत्तमेषु लोकेष्विदं वाव तद्यदिदमस्मिन्नन्तः पुरुषे ज्योतिस्तस्यैषा दृष्टिः ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = अथ यदतः परो दिवो ज्योतिर्दीप्यते विश्वतः पृष्ठेषु सर्वतः पृष्ठेष्वनुत्तमेषूत्तमेषु लोकेष्विदं वाव तद्यदिदमस्मिन्नन्तः पुरुषे ज्योतिस्तस्यैषा दृष्टिः ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V60
+| verse_id = CHU_C03_V60
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यत्रैतदस्मिञ्च्छरीरे संस्पर्शेनोष्णिमानं विजानाति तस्यैषा श्रुतिर्यत्रैतत्कर्णावपिगृह्य निनदमिव नदथुरिवाग्नेरिव ज्वलत उपशृणोति तदेतद्दृष्टं च श्रुतं चेत्युपासीत चक्षुष्यः श्रुतो भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ८ ॥ १३ ॥
+| verse_line1 = यत्रैतदस्मिञ्च्छरीरे संस्पर्शेनोष्णिमानं विजानाति तस्यैषा श्रुतिर्यत्रैतत्कर्णावपिगृह्य निनदमिव नदथुरिवाग्नेरिव ज्वलत उपशृणोति तदेतद्दृष्टं च श्रुतं चेत्युपासीत चक्षुष्यः श्रुतो भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ८ ॥ १३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V60
-| id       = CHU_C03_V23_B01
+| id = CHU_C03_V23_B01
-| text     =
+| text =
 योऽसौ वैकुण्ठगो विष्णुः सप्तलोकोपरिस्थितः ।
 स एव सर्वलोकेषु विश्वतो ब्रह्मणस्तथा ॥
@@ Line 2,869: / Line 2,944: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V61
+| verse_id = CHU_C03_V61
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सर्वं खल्विदं ब्रह्म । तज्जलानिति शान्त उपासीत अथ खलु क्रतुमयः पुुरुषो यथाक्रतुरस्मिंल्लोके पुरुषो भवति तथेतः प्रेत्य भवति स क्रतुं कुर्वीत ॥ १ ॥
+| verse_line1 = सर्वं खल्विदं ब्रह्म । तज्जलानिति शान्त उपासीत अथ खलु क्रतुमयः पुुरुषो यथाक्रतुरस्मिंल्लोके पुरुषो भवति तथेतः प्रेत्य भवति स क्रतुं कुर्वीत ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V62
+| verse_id = CHU_C03_V62
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मनोमयः प्राणशरीरो भारूपः सत्यसङ्कल्पः आकाश आत्मा सर्वकर्मा सर्वकामः सर्वगन्धः सर्वरसः सर्वमिदमभ्यात्तोऽवाक्यनादरः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = मनोमयः प्राणशरीरो भारूपः सत्यसङ्कल्पः आकाश आत्मा सर्वकर्मा सर्वकामः सर्वगन्धः सर्वरसः सर्वमिदमभ्यात्तोऽवाक्यनादरः ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V62
-| id       = CHU_C03_V24_B01
+| id = CHU_C03_V24_B01
-| text     =
+| text =
 इदं ब्रह्मातिसामीप्यात् सर्वं पूर्णगुणत्वतः ।
 तच्च ब्रह्मजलान् साक्षाद्योऽसौ विष्णुर्जलेऽनिति ॥
@@ Line 2,904: / Line 2,980: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V63
+| verse_id = CHU_C03_V63
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एष म आत्माऽन्तर्हृदयेऽणीयान् व्रीहेर्वा यवाद्वा सर्षपाद्वा श्यामाकाद्वा श्यामकतण्डुलाद्वा एष मे आत्माऽन्तर्हृदये ज्यायान् पृथिव्या ज्यायानन्तरिक्षाज्ज्यायान् दिवो ज्यायानेभ्यो लोकेभ्यः ॥३॥
+| verse_line1 = एष म आत्माऽन्तर्हृदयेऽणीयान् व्रीहेर्वा यवाद्वा सर्षपाद्वा श्यामाकाद्वा श्यामकतण्डुलाद्वा एष मे आत्माऽन्तर्हृदये ज्यायान् पृथिव्या ज्यायानन्तरिक्षाज्ज्यायान् दिवो ज्यायानेभ्यो लोकेभ्यः ॥३॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V64
+| verse_id = CHU_C03_V64
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सर्वकर्मा सर्वकामः सर्वगन्धः सर्वरसः सर्वमिदमभ्यात्तोऽवाक्यनादरः एष म आत्मान्तर्हृदय एतद्ब्रह्मैतमितः प्रेत्याभिसम्भविताऽस्मीति यस्य स्यादद्धा न विचिकित्साऽस्तीति ह स्माह शाण्डिल्यः शाण्डिल्यः ॥ ४ ॥ १४ ॥
+| verse_line1 = सर्वकर्मा सर्वकामः सर्वगन्धः सर्वरसः सर्वमिदमभ्यात्तोऽवाक्यनादरः एष म आत्मान्तर्हृदय एतद्ब्रह्मैतमितः प्रेत्याभिसम्भविताऽस्मीति यस्य स्यादद्धा न विचिकित्साऽस्तीति ह स्माह शाण्डिल्यः शाण्डिल्यः ॥ ४ ॥ १४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V64
-| id       = CHU_C03_V25_B01
+| id = CHU_C03_V25_B01
-| text     =
+| text =
 एकत्र सर्वगन्धादिना चिदानन्दात्मकसर्वगन्धादिरूपत्वमुच्यते । अन्यत्र तद्भोक्तृत्वम् ॥ १४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V65
+| verse_id = CHU_C03_V65
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अन्तरिक्षोदरः कोशो भूमिबुध्नो न जीर्यति दिशो ह्यस्य स्रक्तयो द्यौरस्योत्तरं बिलं स एष कोशो वसुधानस्तस्मिन् विश्वमिदं श्रितम् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अन्तरिक्षोदरः कोशो भूमिबुध्नो न जीर्यति दिशो ह्यस्य स्रक्तयो द्यौरस्योत्तरं बिलं स एष कोशो वसुधानस्तस्मिन् विश्वमिदं श्रितम् ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V65
-| id       = CHU_C03_V26_B01
+| id = CHU_C03_V26_B01
-| text     =
+| text =
 क इत्यानन्द उद्दिष्ट उश इच्छा प्रकीर्तिता ।
 आनन्देच्छास्वरूपोऽसौ कोशो विष्णुः प्रकीर्तितः ॥
@@ Line 2,949: / Line 3,027: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V66
+| verse_id = CHU_C03_V66
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्य प्राची दिक् जुहूर्नाम सहमाना नाम दक्षिणा राज्ञी नाम प्रतीची सुभूता नामोदीची तासां वायुर्वत्सः स य एतमेवं वायुं दिशां वत्सं वेद न पुत्ररोदं रोदिति सोऽहमेतमेवं वायुं दिशां वत्सं वेद मा पुत्ररोदं रुदम् ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तस्य प्राची दिक् जुहूर्नाम सहमाना नाम दक्षिणा राज्ञी नाम प्रतीची सुभूता नामोदीची तासां वायुर्वत्सः स य एतमेवं वायुं दिशां वत्सं वेद न पुत्ररोदं रोदिति सोऽहमेतमेवं वायुं दिशां वत्सं वेद मा पुत्ररोदं रुदम् ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V66
-| id       = CHU_C03_V27_B01
+| id = CHU_C03_V27_B01
-| text     =
+| text =
 प्राचीदिक्संस्थितस्तस्य बाहुर्दक्षिण ऊर्ध्वगः ।
 जुहूः स होमकर्तृत्वाद् भुङ्क्ते ह्येतेन केशवः ॥
@@ Line 2,982: / Line 3,061: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V67
+| verse_id = CHU_C03_V67
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अरिष्टं कोशं प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना प्राणं प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना भूः प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना भुवः प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना स्वः प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अरिष्टं कोशं प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना प्राणं प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना भूः प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना भुवः प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना स्वः प्रपद्येऽमुनाऽमुनाऽमुना ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V68
+| verse_id = CHU_C03_V68
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यदवोचं प्राणं प्रपद्य इति प्राणो वा इदं सर्वं भूतं यदिदं किञ्च तमेव तत्प्रापत्सि ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = स यदवोचं प्राणं प्रपद्य इति प्राणो वा इदं सर्वं भूतं यदिदं किञ्च तमेव तत्प्रापत्सि ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V69
+| verse_id = CHU_C03_V69
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदवोचं भूः प्रपद्य इति पृथिवीं प्रपद्येऽन्तरिक्षं प्रपद्ये दिवं प्रपद्य इत्येव तदवोचम् ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ यदवोचं भूः प्रपद्य इति पृथिवीं प्रपद्येऽन्तरिक्षं प्रपद्ये दिवं प्रपद्य इत्येव तदवोचम् ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V70
+| verse_id = CHU_C03_V70
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदवोचं भुवः प्रपद्य इत्यग्निं प्रपद्ये वायुं प्रपद्य आदित्यं प्रपद्य इत्येव तदवोचम् ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = अथ यदवोचं भुवः प्रपद्य इत्यग्निं प्रपद्ये वायुं प्रपद्य आदित्यं प्रपद्य इत्येव तदवोचम् ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V71
+| verse_id = CHU_C03_V71
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदवोचं स्वः प्रपद्य इत्यृग्वेदं प्रपद्ये यजुर्वेदं प्रपद्ये सामवेदं प्रपद्य इत्येतदवोचं तदवोचम् ॥ ७ ॥ १५ ॥
+| verse_line1 = अथ यदवोचं स्वः प्रपद्य इत्यृग्वेदं प्रपद्ये यजुर्वेदं प्रपद्ये सामवेदं प्रपद्य इत्येतदवोचं तदवोचम् ॥ ७ ॥ १५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V71
-| id       = CHU_C03_V28_B01
+| id = CHU_C03_V28_B01
-| text     =
+| text =
 अविनष्टं परानन्दकामं विष्णुं सदा ह्यहम् ।
 प्रपद्ये तत्प्रसादेन केवलं नात्मशक्तितः ॥
@@ Line 3,052: / Line 3,132: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V72
+| verse_id = CHU_C03_V72
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पुरुषो वाव यज्ञस्तस्य यानि चतुर्विंशतिवर्षाणि तत्प्रातःसवनं चतुर्विंशत्यक्षरा गायत्री गायत्रं प्रातःसवनं तदस्य वसवोऽन्वायत्ताः प्राणा वाव वसव एते हीदं सर्वं वासयन्ति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = पुरुषो वाव यज्ञस्तस्य यानि चतुर्विंशतिवर्षाणि तत्प्रातःसवनं चतुर्विंशत्यक्षरा गायत्री गायत्रं प्रातःसवनं तदस्य वसवोऽन्वायत्ताः प्राणा वाव वसव एते हीदं सर्वं वासयन्ति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V73
+| verse_id = CHU_C03_V73
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत् स ब्रूयात् प्राणा वसव इदं मे प्रातःसवनं माध्यन्दिनं सवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां वसूनां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत् स ब्रूयात् प्राणा वसव इदं मे प्रातःसवनं माध्यन्दिनं सवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां वसूनां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V74
+| verse_id = CHU_C03_V74
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यानि चतुश्चत्वारिद्वर्षाणि तन्माध्यन्दिनंसवनं चतुश्चत्वारिंशदक्षरा त्रिष्टुप् त्रैष्टुभं मान्धन्दिनं सवनं तदस्य रुद्रा अन्वायत्ताः प्राणा वाव रुद्रा एते हीदं सर्वं रोदयन्ति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अथ यानि चतुश्चत्वारिद्वर्षाणि तन्माध्यन्दिनंसवनं चतुश्चत्वारिंशदक्षरा त्रिष्टुप् त्रैष्टुभं मान्धन्दिनं सवनं तदस्य रुद्रा अन्वायत्ताः प्राणा वाव रुद्रा एते हीदं सर्वं रोदयन्ति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V75
+| verse_id = CHU_C03_V75
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं चेदेतस्मिन् वयसि किञ्चिदुपतपेत् स ब्रूयात् प्राणा रुद्रा इदं मे माध्यन्दिनं सवनं तृतीयं सवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां रुद्राणां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥४॥
+| verse_line1 = तं चेदेतस्मिन् वयसि किञ्चिदुपतपेत् स ब्रूयात् प्राणा रुद्रा इदं मे माध्यन्दिनं सवनं तृतीयं सवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां रुद्राणां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥४॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V76
+| verse_id = CHU_C03_V76
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यान्यष्टाचत्वारिंशद्वर्षाणि तत् तृतीयसवनमष्टाचत्वारिंशदक्षरा जगती जागतं तृतीयसवनं तदस्यादित्या अन्वायत्ताः प्राणा वाव आदित्या एते हीदं सर्वमाददते ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ यान्यष्टाचत्वारिंशद्वर्षाणि तत् तृतीयसवनमष्टाचत्वारिंशदक्षरा जगती जागतं तृतीयसवनं तदस्यादित्या अन्वायत्ताः प्राणा वाव आदित्या एते हीदं सर्वमाददते ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V77
+| verse_id = CHU_C03_V77
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं चेदेतस्मिन् वयसि किञ्चिदुपतपेत् स ब्रूयात् प्राणा आदित्या इदं मे तृतीयसवनमायुरनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां आदित्यानां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = तं चेदेतस्मिन् वयसि किञ्चिदुपतपेत् स ब्रूयात् प्राणा आदित्या इदं मे तृतीयसवनमायुरनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां आदित्यानां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ ६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V77
-| id       = CHU_C03_V29_B01
+| id = CHU_C03_V29_B01
-| text     =
+| text =
 विष्णुपूजार्थयज्ञोऽहमित्युपासनमादरात् ।
 कुर्वीत पुरुषो नित्यं तस्य यत्षोडशोत्तरम् ॥
@@ Line 3,116: / Line 3,197: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V78
+| verse_id = CHU_C03_V78
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एतद्ध स्म वै तद्विद्वानाह महिदास ऐतरेयः स किं म एतदुपतपसि योऽहमनेन न प्रेष्यामीति स ह षोडशं वर्षशतमजीवत् प्राह षोडशं वर्षशतं जीवति य एवं वेद ॥ ७ ॥ १६ ॥
+| verse_line1 = एतद्ध स्म वै तद्विद्वानाह महिदास ऐतरेयः स किं म एतदुपतपसि योऽहमनेन न प्रेष्यामीति स ह षोडशं वर्षशतमजीवत् प्राह षोडशं वर्षशतं जीवति य एवं वेद ॥ ७ ॥ १६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V78
-| id       = CHU_C03_V30_B01
+| id = CHU_C03_V30_B01
-| text     =
+| text =
 महिदासोऽन्यः । कृष्णश्चान्यः एव ।
 महिदासस्त्वैतरेयः कृष्णोऽन्यो देवकीसुतः ।
@@ Line 3,151: / Line 3,233: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V79
+| verse_id = CHU_C03_V79
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यदशिशिषति यत्पिपासति यन्न रमते ता अस्य दीक्षाः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = स यदशिशिषति यत्पिपासति यन्न रमते ता अस्य दीक्षाः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V80
+| verse_id = CHU_C03_V80
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदश्नाति यत्पिबति यद्रमते तदुपसदैरेति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अथ यदश्नाति यत्पिबति यद्रमते तदुपसदैरेति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V81
+| verse_id = CHU_C03_V81
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यद्धसति यज्जक्षति यन्मैथुनं चरति स्तुतशस्त्रैरेव तदेति ॥३॥
+| verse_line1 = अथ यद्धसति यज्जक्षति यन्मैथुनं चरति स्तुतशस्त्रैरेव तदेति ॥३॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V82
+| verse_id = CHU_C03_V82
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्तपो दानमार्जवमहिंसा सत्यवचनमिति ता अस्य दक्षिणाः ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्तपो दानमार्जवमहिंसा सत्यवचनमिति ता अस्य दक्षिणाः ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V83
+| verse_id = CHU_C03_V83
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्मादाहुः सोष्यत्यसोष्टेति पुनरुत्पादनमेवास्य तन्मरणमेवास्यावभृथः ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = तस्मादाहुः सोष्यत्यसोष्टेति पुनरुत्पादनमेवास्य तन्मरणमेवास्यावभृथः ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V84
+| verse_id = CHU_C03_V84
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्धैतद्घोर आङ्गिरसः कृष्णाय देवकीपुत्रायोक्त्वोवाचापिपास एव स बभूव सोऽन्तवेलायामेतत्त्रयं प्रतिपद्येताक्षितमस्यच्युतमसि प्राणशंसितमसीति ।
+| verse_line1 = तद्धैतद्घोर आङ्गिरसः कृष्णाय देवकीपुत्रायोक्त्वोवाचापिपास एव स बभूव सोऽन्तवेलायामेतत्त्रयं प्रतिपद्येताक्षितमस्यच्युतमसि प्राणशंसितमसीति ।
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V84
-| id       = CHU_C03_V31_B01
+| id = CHU_C03_V31_B01
-| text     =
+| text =
 स्वरूपभूतयज्ञस्य क्षुत्पिपासाऽरतिस्तथा ।
 दीक्षा भोजनपाने च रतिश्चोपसदः स्मृताः ॥
@@ Line 3,215: / Line 3,298: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V85
+| verse_id = CHU_C03_V85
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तत्रैते द्वे ऋचौ भवतः ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = तत्रैते द्वे ऋचौ भवतः ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V86
+| verse_id = CHU_C03_V86
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = आदित्प्रत्नस्य रेतसो ज्योतिष्पश्यन्ति वासरम् । परो यदिध्यते दिवा ॥
+| verse_line1 = आदित्प्रत्नस्य रेतसो ज्योतिष्पश्यन्ति वासरम् । परो यदिध्यते दिवा ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V87
+| verse_id = CHU_C03_V87
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = उद्वयं तमसस्परि ज्योतिष्पश्यन्त उत्तरम् । स्वः पश्यन्त उत्तरम् ।
+| verse_line1 = उद्वयं तमसस्परि ज्योतिष्पश्यन्त उत्तरम् । स्वः पश्यन्त उत्तरम् ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V88
+| verse_id = CHU_C03_V88
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = देवं देवत्रा सूर्यमगन्म ज्योतिरुत्तमम् ॥ इत्यगन्म ज्योतिरुत्तममिति ॥ ७ ॥ १७ ॥
+| verse_line1 = देवं देवत्रा सूर्यमगन्म ज्योतिरुत्तमम् ॥ इत्यगन्म ज्योतिरुत्तममिति ॥ ७ ॥ १७ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V88
-| id       = CHU_C03_V32_B01
+| id = CHU_C03_V32_B01
-| text     =
+| text =
 आदित् तस्मादेव तत्प्रसादादेव । प्रत्नस्य पुरातनस्यानादेर्भगवतो रेतसः रतिरूपस्य ज्योतिः पश्यन्ति । वासेन रमयतीति वासरम् । दिवःपरतो वैकुण्ठे यदिध्यते । ऋद्धतममेव सर्वदा । अथ यदत परः इत्युक्तत्वाच्च । न चादित्यमण्डलं दिवः परतः । उत्तरं ज्योतिः पश्यन्तः स्वरानन्दरूपं परिपश्यन्तो वयं तमस उदगन्म । उत्तरं ज्योतिः पश्यन्तस्तदेवोत्तरं स्वश्च पश्यन्तः । द्विरुक्तिस्तात्पर्यार्था । उदाख्यं ज्योतिरुत्तमं तमसः सकाशादगन्म प्राप्ताः स्मेत्यर्थः । तस्योदितिनाम इति श्रुतेः । देवत्रादेवं देवविषयेऽपि देवं देवानां देवमित्यर्थः । सूरिभिः प्राप्यत्वात् सूर्यम् ।
 रतिरूपं परं ज्योतिरनादेः केशवस्य यत् ।
@@ Line 3,263: / Line 3,347: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V89
+| verse_id = CHU_C03_V89
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मनो ब्रह्मेत्युपासीतेत्यध्यात्ममथाधिदैवतमाकाशो ब्रह्मेत्युभयमादिष्टं भवत्यध्यात्मं चाधिदैवतं च ॥ १ ॥
+| verse_line1 = मनो ब्रह्मेत्युपासीतेत्यध्यात्ममथाधिदैवतमाकाशो ब्रह्मेत्युभयमादिष्टं भवत्यध्यात्मं चाधिदैवतं च ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V90
+| verse_id = CHU_C03_V90
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तदेतच्चतुष्पाद्ब्रह्म वाक्पादः प्राणः पादश्चक्षुःपादः श्रोत्रं पाद इत्यध्यात्ममथाधिदैवतमग्निः पादो वायुः पाद आदित्यः पादो दिशो पाद इत्युभयमेवादिष्टं भवत्यध्यात्मं चाधिदैवतं च ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तदेतच्चतुष्पाद्ब्रह्म वाक्पादः प्राणः पादश्चक्षुःपादः श्रोत्रं पाद इत्यध्यात्ममथाधिदैवतमग्निः पादो वायुः पाद आदित्यः पादो दिशो पाद इत्युभयमेवादिष्टं भवत्यध्यात्मं चाधिदैवतं च ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V91
+| verse_id = CHU_C03_V91
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = वागेव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः सोऽग्निना ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = वागेव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः सोऽग्निना ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V92
+| verse_id = CHU_C03_V92
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्राण एव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः स वायुना ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = प्राण एव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः स वायुना ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V93
+| verse_id = CHU_C03_V93
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = चक्षुरेव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः स आदित्येन ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = चक्षुरेव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः स आदित्येन ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V94
+| verse_id = CHU_C03_V94
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = श्रोत्रमेव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः स दिग्भिर्ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद य एवं वेद ॥ ६ ॥ १८ ॥
+| verse_line1 = श्रोत्रमेव ब्रह्मणश्चतुर्थः पादः स दिग्भिर्ज्योतिषा भाति च तपति च भाति च तपति च कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन य एवं वेद य एवं वेद ॥ ६ ॥ १८ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V94
-| id       = CHU_C03_V33_B01
+| id = CHU_C03_V33_B01
-| text     =
+| text =
 मनःसंस्थस्तु यो देवः साक्षान्नारायणः प्रभुः ।
 स एवाकाशसंस्थश्च मन आकाशनामकः ॥
@@ Line 3,327: / Line 3,412: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V95
+| verse_id = CHU_C03_V95
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = आदित्यो ब्रह्मेत्यादेशस्तस्योपव्याख्यानमसदेवेदमग्र आसीत् तत्सदासीत् तत्समभवत् तदाण्डं निरवर्तत तत्संवत्सरस्य मात्रामशयत तन्निरभिद्यत ते आण्डकपाले रजतं च सुवर्णं चाभवताम् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = आदित्यो ब्रह्मेत्यादेशस्तस्योपव्याख्यानमसदेवेदमग्र आसीत् तत्सदासीत् तत्समभवत् तदाण्डं निरवर्तत तत्संवत्सरस्य मात्रामशयत तन्निरभिद्यत ते आण्डकपाले रजतं च सुवर्णं चाभवताम् ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V96
+| verse_id = CHU_C03_V96
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्यद्रजतं सेयं पृथिवी यत्सुवर्णं सा द्यौर्यज्जरायु ते पर्वता यदुल्बं स मेधो नीहारो या धमनयस्ता नद्यो यद्वास्तेयमुदकं स समुद्रोऽथ यत्तदजायत सोऽसावादित्यस्तं जायमानं घोषा उलूलवोऽनूदतिष्ठन् सर्वाणि च भूतानि च सर्वे च कामास्तस्मात् तस्योदयं प्रति प्रत्यायनं प्रति घोषा उलूलवोऽनूत्तिष्ठन्ति सर्वाणि च भूतानि सर्वे चैव कामाः ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तद्यद्रजतं सेयं पृथिवी यत्सुवर्णं सा द्यौर्यज्जरायु ते पर्वता यदुल्बं स मेधो नीहारो या धमनयस्ता नद्यो यद्वास्तेयमुदकं स समुद्रोऽथ यत्तदजायत सोऽसावादित्यस्तं जायमानं घोषा उलूलवोऽनूदतिष्ठन् सर्वाणि च भूतानि च सर्वे च कामास्तस्मात् तस्योदयं प्रति प्रत्यायनं प्रति घोषा उलूलवोऽनूत्तिष्ठन्ति सर्वाणि च भूतानि सर्वे चैव कामाः ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C03_V97
+| verse_id = CHU_C03_V97
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C03
+| chapter_id = CHU_C03
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतदेवं विद्वानादित्यं ब्रह्मेत्युपास्तेऽभ्याशो ह यदेनं साधवो घोषा आ च गच्छेयुरुप च निम्रेडेरन्निम्रेडेरन् ॥ ४ ॥ १९ ॥
+| verse_line1 = स य एतदेवं विद्वानादित्यं ब्रह्मेत्युपास्तेऽभ्याशो ह यदेनं साधवो घोषा आ च गच्छेयुरुप च निम्रेडेरन्निम्रेडेरन् ॥ ४ ॥ १९ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V97
-| id       = CHU_C03_V97_author-note
+| id = CHU_C03_V97_author_note
-| text     =
+| text =
 ॥  इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि तृतीयोऽध्यायः ॥
+| extra_class = gr-author-note
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V97
-| id       = CHU_C03_V97_author-note
+| id = CHU_C03_V97_author_note
-| text     =
+| text =
 ॥  इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमच्छन्दोग्योपनिषद्भाष्ये तृतीयोऽध्यायः ॥
+| extra_class = gr-author-note
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C03_V97
-| id       = CHU_C03_V34_B01
+| id = CHU_C03_V34_B01
-| text     =
+| text =
 अगम्यत्वादसन्नाम ब्रह्म नारायणाभिधम् ।
 प्रलये वासुदेवाख्यं गम्यं सदभवद्विदाम् ॥
@@ Line 3,390: / Line 3,480: @@
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V01
+| verse_id = CHU_C04_V01
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = जानश्रुतिर्हि पौत्रायणः श्रद्धादेयो बहुदायी बहुवाक्य आस । स ह सर्वत आवसथान् मापयाञ्चक्रे सर्वत एव मेऽत्स्यन्तीति ॥१॥
+| verse_line1 = जानश्रुतिर्हि पौत्रायणः श्रद्धादेयो बहुदायी बहुवाक्य आस । स ह सर्वत आवसथान् मापयाञ्चक्रे सर्वत एव मेऽत्स्यन्तीति ॥१॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V02
+| verse_id = CHU_C04_V02
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ ह हंसा निशायामतिपेतुस्तद्धैवं हंसो हंसमभ्युवाद हो होऽयि भल्लाक्ष भल्लाक्ष जानश्रुतेः पौत्रायणस्य समं दिवा ज्योतिराततं तन्मा प्रसाङ्क्षीस्तत्त्वा मा प्रधाक्षीरिति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अथ ह हंसा निशायामतिपेतुस्तद्धैवं हंसो हंसमभ्युवाद हो होऽयि भल्लाक्ष भल्लाक्ष जानश्रुतेः पौत्रायणस्य समं दिवा ज्योतिराततं तन्मा प्रसाङ्क्षीस्तत्त्वा मा प्रधाक्षीरिति ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V02
-| id       = CHU_C04_V01_B01
+| id = CHU_C04_V01_B01
-| text     =
+| text =
 भल्लाक्ष मन्दाक्ष ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V03
+| verse_id = CHU_C04_V03
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तमु ह परः प्रत्युवाच कम्वर एनमेतत्सन्तं सयुग्वानमिव रैक्वमात्थेति यो नु कथं सयुग्वा रैक्व इति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तमु ह परः प्रत्युवाच कम्वर एनमेतत्सन्तं सयुग्वानमिव रैक्वमात्थेति यो नु कथं सयुग्वा रैक्व इति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V04
+| verse_id = CHU_C04_V04
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यथा कृताय विजितायाधरेयाः संयन्त्येवमेनं सर्वं तदभिसमेति यत्किञ्च प्रजाः साधु कुर्वन्ति यस्तद्वेद यत्स वेद स मयैतदुक्त इति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = यथा कृताय विजितायाधरेयाः संयन्त्येवमेनं सर्वं तदभिसमेति यत्किञ्च प्रजाः साधु कुर्वन्ति यस्तद्वेद यत्स वेद स मयैतदुक्त इति ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V04
-| id       = CHU_C04_V02_B01
+| id = CHU_C04_V02_B01
-| text     =
+| text =
 यथा कृते जिते त्रेतादिजयफलं च तस्यैव भवति । एवमन्येषां पुण्यफलं प्राधान्येन तस्यैव भवति ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V05
+| verse_id = CHU_C04_V05
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तदु ह जानश्रुतिः पौत्रायण उपशुश्राव स ह संिजहान एव क्षत्तारमुवाचाङ्गारे ह सयुग्वानमिव रैक्वमात्थेति यो नु कथं सयुग्वा रैक्व इति ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = तदु ह जानश्रुतिः पौत्रायण उपशुश्राव स ह संिजहान एव क्षत्तारमुवाचाङ्गारे ह सयुग्वानमिव रैक्वमात्थेति यो नु कथं सयुग्वा रैक्व इति ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V06
+| verse_id = CHU_C04_V06
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यथा कृताय विजितायाधरेयाः संयन्त्येवमेनं सर्वं तदभिसमेति यत्किञ्च प्रजाः साधु कुर्वन्ति यस्तद्वेद यत्स वेद स सर्वं मयैतदुक्त इति ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = यथा कृताय विजितायाधरेयाः संयन्त्येवमेनं सर्वं तदभिसमेति यत्किञ्च प्रजाः साधु कुर्वन्ति यस्तद्वेद यत्स वेद स सर्वं मयैतदुक्त इति ॥ ६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V06
-| id       = CHU_C04_V03_B01
+| id = CHU_C04_V03_B01
-| text     =
+| text =
 ओ अङ्ग इष्ट । सयुग्वा रैक्वो ज्ञातव्यः ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V07
+| verse_id = CHU_C04_V07
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स ह क्षत्ताऽन्विष्य नाविदमिति प्रत्येया तं स होवाच यत्रारे ब्राह्मणस्यान्वेषणा तदेनमृच्छेति ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = स ह क्षत्ताऽन्विष्य नाविदमिति प्रत्येया तं स होवाच यत्रारे ब्राह्मणस्यान्वेषणा तदेनमृच्छेति ॥ ८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V08
+| verse_id = CHU_C04_V08
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सोऽधस्ताच्छकटस्य पामानं कषमाणमुपोपविवेश तं हाभ्युवाद त्वं नु भगवः सयुग्वा रैक्व इत्यहं ह्यरा३ इति ह प्रति जज्ञे स ह क्षत्ताऽन्विष्याविदमिति प्रत्येयाय ॥ ८ ॥ १ ॥
+| verse_line1 = सोऽधस्ताच्छकटस्य पामानं कषमाणमुपोपविवेश तं हाभ्युवाद त्वं नु भगवः सयुग्वा रैक्व इत्यहं ह्यरा३ इति ह प्रति जज्ञे स ह क्षत्ताऽन्विष्याविदमिति प्रत्येयाय ॥ ८ ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V08
-| id       = CHU_C04_V04_B01
+| id = CHU_C04_V04_B01
-| text     =
+| text =
 अहं ह्यरा३ इति प्लुतिः पामकषणभावेन ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V09
+| verse_id = CHU_C04_V09
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तदु ह जानश्रुतिः पौत्रायणः षट् शतानि गवां निष्कमश्वतरीरथं तदादाय प्रतिचक्रमे तं हाभ्युवाद ॥ १ ॥
+| verse_line1 = तदु ह जानश्रुतिः पौत्रायणः षट् शतानि गवां निष्कमश्वतरीरथं तदादाय प्रतिचक्रमे तं हाभ्युवाद ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V10
+| verse_id = CHU_C04_V10
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = रैक्वेमानि षट् शतानि गवामयं निष्कोऽयमश्वतरीरथो नु म एतां भगवो देवतां शाधि यां देवतामुपास्स इति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = रैक्वेमानि षट् शतानि गवामयं निष्कोऽयमश्वतरीरथो नु म एतां भगवो देवतां शाधि यां देवतामुपास्स इति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V11
+| verse_id = CHU_C04_V11
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तमु ह परः प्रत्युवाचाह हारेत्वा शूद्र तवैव सह गोभिरस्त्विति तदुह पुनरेव जानश्रुतिः पौत्रायणः सहस्रं गवां निष्कमश्वतरीरथं दुहितरं तदादाय प्रतिचक्रमे ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तमु ह परः प्रत्युवाचाह हारेत्वा शूद्र तवैव सह गोभिरस्त्विति तदुह पुनरेव जानश्रुतिः पौत्रायणः सहस्रं गवां निष्कमश्वतरीरथं दुहितरं तदादाय प्रतिचक्रमे ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V12
+| verse_id = CHU_C04_V12
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं हाभ्युवाद रैक्वेदं सहस्रं गवामयं निष्कोऽयमश्वतरीरथ इयं जायाऽयं ग्रामो यस्मिन्नास्सेऽन्वेव मा भगवः शाधीति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तं हाभ्युवाद रैक्वेदं सहस्रं गवामयं निष्कोऽयमश्वतरीरथ इयं जायाऽयं ग्रामो यस्मिन्नास्सेऽन्वेव मा भगवः शाधीति ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V13
+| verse_id = CHU_C04_V13
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्या ह मुखमुपोद्गृह्णन्नुवाचाजहारेमाः शूद्रानेनैव मुखेनालापयिष्यथा इति ते हैते रैक्वपर्णा नाम महावृषेषु यत्रास्मा उवास तस्मै होवाच ॥ ५ ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तस्या ह मुखमुपोद्गृह्णन्नुवाचाजहारेमाः शूद्रानेनैव मुखेनालापयिष्यथा इति ते हैते रैक्वपर्णा नाम महावृषेषु यत्रास्मा उवास तस्मै होवाच ॥ ५ ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V13
-| id       = CHU_C04_V05_B01
+| id = CHU_C04_V05_B01
-| text     =
+| text =
 शुचाऽऽद्रवणाच्छूद्रः ।
 राजा पौत्रायणः शोकाच्छूद्रेति मुनिनोदितः ।
@@ Line 3,536: / Line 3,631: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V14
+| verse_id = CHU_C04_V14
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = वायुर्वाव संवर्गो यदा वा महाप्रलये अग्निरुद्वायति वायुमेवाप्येति यदा सूर्योऽस्तमेति वायुमेवाप्येति यदा चन्द्रोऽस्तमेति वायुमेवाप्येति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = वायुर्वाव संवर्गो यदा वा महाप्रलये अग्निरुद्वायति वायुमेवाप्येति यदा सूर्योऽस्तमेति वायुमेवाप्येति यदा चन्द्रोऽस्तमेति वायुमेवाप्येति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V15
+| verse_id = CHU_C04_V15
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदाऽऽप उच्छुष्यन्ति वायुमेवापियन्ति वायुर्ह्येवैतान् सर्वान् संवृङ्क्त इत्यधिदैवतम् ॥ २ ॥
+| verse_line1 = यदाऽऽप उच्छुष्यन्ति वायुमेवापियन्ति वायुर्ह्येवैतान् सर्वान् संवृङ्क्त इत्यधिदैवतम् ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V16
+| verse_id = CHU_C04_V16
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथाध्यात्मं प्राणो वाव संवर्गः स यदा स्वपिति प्राणमेव वागप्येति प्राणं चक्षुः प्राणं श्रोत्रं प्राणं मनः प्राणो ह्येवैतान् सर्वान् संवृङ्क्त इति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अथाध्यात्मं प्राणो वाव संवर्गः स यदा स्वपिति प्राणमेव वागप्येति प्राणं चक्षुः प्राणं श्रोत्रं प्राणं मनः प्राणो ह्येवैतान् सर्वान् संवृङ्क्त इति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V17
+| verse_id = CHU_C04_V17
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तौ वा एतौ द्वौ संवर्गौ वायुरेव देवेषु प्राणः प्राणेषु ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तौ वा एतौ द्वौ संवर्गौ वायुरेव देवेषु प्राणः प्राणेषु ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V17
-| id       = CHU_C04_V06_B01
+| id = CHU_C04_V06_B01
-| text     =
+| text =
 संवृङ्क्ते सर्वदेवान् यद्वायुः संवर्ग ईरितः ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V18
+| verse_id = CHU_C04_V18
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ ह शौनकं च कापेयमभिप्रतारिणं च काक्षसेनिं परिविष्यमाणौ ब्रह्मचारी बिभिक्षे तस्मा उ ह न ददतुः ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ ह शौनकं च कापेयमभिप्रतारिणं च काक्षसेनिं परिविष्यमाणौ ब्रह्मचारी बिभिक्षे तस्मा उ ह न ददतुः ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V19
+| verse_id = CHU_C04_V19
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स होवाच महात्मनश्चतुरो देव एकः कः सो जगार भुवनस्य गोपास्तं कापेय नाभिपश्यन्ति मर्त्या अभिप्रतारिन् बहुधा वसन्तं यस्मै वा एतदन्नं तस्मा एतन्न दत्तमिति ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = स होवाच महात्मनश्चतुरो देव एकः कः सो जगार भुवनस्य गोपास्तं कापेय नाभिपश्यन्ति मर्त्या अभिप्रतारिन् बहुधा वसन्तं यस्मै वा एतदन्नं तस्मा एतन्न दत्तमिति ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V20
+| verse_id = CHU_C04_V20
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तदु ह शौनकः कापेयः प्रतिमन्वानः प्रत्येयायात्मा देवानां जनिता प्रजानां हिरण्यदंष्ट्रो बभसोऽनसूरिर्महान्तमस्य महिमानमाहुरनद्यमानो यदन्नमत्तीति वै वयं ब्रह्मचारिन्निदमुपास्महे दत्तास्मै भिक्षामिति ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = तदु ह शौनकः कापेयः प्रतिमन्वानः प्रत्येयायात्मा देवानां जनिता प्रजानां हिरण्यदंष्ट्रो बभसोऽनसूरिर्महान्तमस्य महिमानमाहुरनद्यमानो यदन्नमत्तीति वै वयं ब्रह्मचारिन्निदमुपास्महे दत्तास्मै भिक्षामिति ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V21
+| verse_id = CHU_C04_V21
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्मा उ ह ददुस्ते वा एते पञ्चान्ये पञ्चान्ये दश सन्तस्तत्कृतं तस्मात् सर्वासु दिक्ष्वन्नमेव दश कृतं सैषा विराडन्नादी तयेदं सर्वं दृष्टं सर्वमस्येदं दृष्टं भवत्यन्नादो भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ८ ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तस्मा उ ह ददुस्ते वा एते पञ्चान्ये पञ्चान्ये दश सन्तस्तत्कृतं तस्मात् सर्वासु दिक्ष्वन्नमेव दश कृतं सैषा विराडन्नादी तयेदं सर्वं दृष्टं सर्वमस्येदं दृष्टं भवत्यन्नादो भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ८ ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V21
-| id       = CHU_C04_V07_B01
+| id = CHU_C04_V07_B01
-| text     =
+| text =
 महिमाऽस्य महानेष यदनाद्योऽत्ति देवताः ॥ इति प्रभञ्जने ।
 दशेति वै सर्वम् इति श्रुतेः । कृतस्य च पूर्णात्मकत्वादध्यात्माधिदैवतभेदेन पञ्चदेवता दशभूताः कृतम् । तस्माद्वायुना सह दशसङ्ख्यापूरणात् सर्वदिक्षु स्थिता देवता वायुना सहान्नमेव । अन्नादी देवता विराड् विष्णुरेव । अनद्यमान इत्यन्यैरनद्यमानः ।
@@ Line 3,619: / Line 3,716: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V22
+| verse_id = CHU_C04_V22
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सत्यकामो ह जाबालो जबालां मातरमामन्त्रयाञ्चक्रे ब्रह्मचर्यं भवति विवत्स्यामि किङ्गोत्रो न्वहमस्मीति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = सत्यकामो ह जाबालो जबालां मातरमामन्त्रयाञ्चक्रे ब्रह्मचर्यं भवति विवत्स्यामि किङ्गोत्रो न्वहमस्मीति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V23
+| verse_id = CHU_C04_V23
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सा हैनमुवाच नाहमेतद्वेद तात यद्गोत्रस्त्वमसि बह्वहं चरन्ती परिचारिणी यौवने त्वामलभे साऽहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसि स सत्यकाम एव जाबालो ब्रुवीथा इति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = सा हैनमुवाच नाहमेतद्वेद तात यद्गोत्रस्त्वमसि बह्वहं चरन्ती परिचारिणी यौवने त्वामलभे साऽहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसि स सत्यकाम एव जाबालो ब्रुवीथा इति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V24
+| verse_id = CHU_C04_V24
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स ह हारिद्रुमन्तं गौतममेत्योवाच ब्रह्मचर्यं भगवति वत्स्याम्युपेयां भगवन्तमिति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = स ह हारिद्रुमन्तं गौतममेत्योवाच ब्रह्मचर्यं भगवति वत्स्याम्युपेयां भगवन्तमिति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V25
+| verse_id = CHU_C04_V25
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं होवाच किं गोत्रो नु सोम्यासीति स होवाच नाहमेतद्वेद भो यद्गोत्रोऽहमस्म्यपृच्छं मातरं सा मा प्रत्यब्रवीद् बह्वहं चरन्ती परिचारिणी यौवने त्वामलभे साऽहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसीति सोहं सत्यकामो जाबालोऽस्मि भो इति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तं होवाच किं गोत्रो नु सोम्यासीति स होवाच नाहमेतद्वेद भो यद्गोत्रोऽहमस्म्यपृच्छं मातरं सा मा प्रत्यब्रवीद् बह्वहं चरन्ती परिचारिणी यौवने त्वामलभे साऽहमेतन्न वेद यद्गोत्रस्त्वमसि जबाला तु नामाहमस्मि सत्यकामो नाम त्वमसीति सोहं सत्यकामो जाबालोऽस्मि भो इति ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V26
+| verse_id = CHU_C04_V26
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं होवाच नैतदब्राह्मणो विवक्तुमर्हति समिधं सोम्याऽऽहरोप त्वा नेष्ये न सत्यादगा इति तमुपनीय कृशानामबलानां चतुःशतं गा निराकृत्योवाचेमाः सोम्यानु संव्रजेति ता अभिप्रस्थापयन्नुवाच नासहस्रेणावर्तयेति स ह वर्षगणं प्रोवाच ता यदा सहस्रं सम्पेदुः ॥ ५ ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तं होवाच नैतदब्राह्मणो विवक्तुमर्हति समिधं सोम्याऽऽहरोप त्वा नेष्ये न सत्यादगा इति तमुपनीय कृशानामबलानां चतुःशतं गा निराकृत्योवाचेमाः सोम्यानु संव्रजेति ता अभिप्रस्थापयन्नुवाच नासहस्रेणावर्तयेति स ह वर्षगणं प्रोवाच ता यदा सहस्रं सम्पेदुः ॥ ५ ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V26
-| id       = CHU_C04_V08_B01
+| id = CHU_C04_V08_B01
-| text     =
+| text =
 आर्जवं ब्राह्मणे साक्षाच्छूद्रोऽनार्जवलक्षणः ।
 गौतमस्त्विति विज्ञाय सत्यकाममुपानयत् ॥इति सामसंहितायाम् ॥ ४ ॥
@@ Line 3,668: / Line 3,766: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V27
+| verse_id = CHU_C04_V27
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ हैनमृषभोऽभ्युवाद सत्यकामा ३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव प्राप्ताः सोम्य सहस्रं स्मः प्रापय न आचार्यकुलम् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ हैनमृषभोऽभ्युवाद सत्यकामा ३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव प्राप्ताः सोम्य सहस्रं स्मः प्रापय न आचार्यकुलम् ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V28
+| verse_id = CHU_C04_V28
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ब्रह्मणश्च ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच प्राची दिक्कला प्रतीची दिक्कला दक्षिणा दिक्कलोदीची दिक्कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणः प्रकाशवान्नाम ॥ २ ॥
+| verse_line1 = ब्रह्मणश्च ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच प्राची दिक्कला प्रतीची दिक्कला दक्षिणा दिक्कलोदीची दिक्कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणः प्रकाशवान्नाम ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V29
+| verse_id = CHU_C04_V29
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः प्रकाशवानित्युपास्ते प्रकाशवानस्मिंल्लोके भवति प्रकाशवतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वां श्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः प्रकाशवानित्युपास्ते ॥ ३ ॥५॥
+| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः प्रकाशवानित्युपास्ते प्रकाशवानस्मिंल्लोके भवति प्रकाशवतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वां श्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः प्रकाशवानित्युपास्ते ॥ ३ ॥५॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V30
+| verse_id = CHU_C04_V30
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अग्निष्टे पादं वक्तेति स ह श्वोभूते गा अभिप्रस्थापयाञ्चकार ता यत्राभिसायं बभूवुस्तत्राग्निमुपसमाधाय गा उपरुध्य समिधमाधाय पश्चादग्नेः प्राङ्गुपोपविवेश ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अग्निष्टे पादं वक्तेति स ह श्वोभूते गा अभिप्रस्थापयाञ्चकार ता यत्राभिसायं बभूवुस्तत्राग्निमुपसमाधाय गा उपरुध्य समिधमाधाय पश्चादग्नेः प्राङ्गुपोपविवेश ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V31
+| verse_id = CHU_C04_V31
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तमग्निरभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तमग्निरभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V32
+| verse_id = CHU_C04_V32
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ब्रह्मणः सोम्य ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच पृथिवी कलाऽन्तरिक्षं कला द्यौः कला समुद्रः कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणोऽनन्तवान्नाम ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = ब्रह्मणः सोम्य ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच पृथिवी कलाऽन्तरिक्षं कला द्यौः कला समुद्रः कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणोऽनन्तवान्नाम ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V33
+| verse_id = CHU_C04_V33
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणोऽनन्तवानित्युपास्ते अनन्तवानस्मिंल्लोके भवति अनन्तवतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणोऽनन्तवानित्युपास्ते ॥ ४ ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणोऽनन्तवानित्युपास्ते अनन्तवानस्मिंल्लोके भवति अनन्तवतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणोऽनन्तवानित्युपास्ते ॥ ४ ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V34
+| verse_id = CHU_C04_V34
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = हंसस्ते पादं वक्तेति स ह श्वोभूते गा अभिप्रस्थापयाञ्चकार ता यत्राभिसायं बभूवुस्तत्राग्निमुपसमाधाय गा उपरुध्य समिधमाधाय पश्चादग्नेः प्राङ्गुपोपविवेश ॥ १ ॥
+| verse_line1 = हंसस्ते पादं वक्तेति स ह श्वोभूते गा अभिप्रस्थापयाञ्चकार ता यत्राभिसायं बभूवुस्तत्राग्निमुपसमाधाय गा उपरुध्य समिधमाधाय पश्चादग्नेः प्राङ्गुपोपविवेश ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V35
+| verse_id = CHU_C04_V35
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं हंस उपनिपत्याभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तं हंस उपनिपत्याभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V36
+| verse_id = CHU_C04_V36
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ब्रह्मणः सोम्य ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाचाग्निः कला सूर्यः कला चन्द्रः कला विद्युत् कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणो ज्योतिष्मान्नाम ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = ब्रह्मणः सोम्य ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाचाग्निः कला सूर्यः कला चन्द्रः कला विद्युत् कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणो ज्योतिष्मान्नाम ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V37
+| verse_id = CHU_C04_V37
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः ज्योतिष्मानित्युपास्ते ज्योतिष्मानस्मिंल्लोके भवति ज्योतिष्मतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणो ज्योतिष्मानित्युपास्ते ॥ ४ ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः ज्योतिष्मानित्युपास्ते ज्योतिष्मानस्मिंल्लोके भवति ज्योतिष्मतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणो ज्योतिष्मानित्युपास्ते ॥ ४ ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V38
+| verse_id = CHU_C04_V38
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मद्गुः ते पादं वक्तेति स ह श्वोभूते गा अभिप्रस्थापयाञ्चकार ता यत्राभिसायं बभूवुस्तत्राग्निमुपसमाधाय गा उपरुध्य समिधमाधाय पश्चादग्नेः प्राङ्गुपोपविवेश ॥ १ ॥
+| verse_line1 = मद्गुः ते पादं वक्तेति स ह श्वोभूते गा अभिप्रस्थापयाञ्चकार ता यत्राभिसायं बभूवुस्तत्राग्निमुपसमाधाय गा उपरुध्य समिधमाधाय पश्चादग्नेः प्राङ्गुपोपविवेश ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V39
+| verse_id = CHU_C04_V39
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मद्गुरुपनिपत्याभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ २ ॥
+| verse_line1 = मद्गुरुपनिपत्याभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V40
+| verse_id = CHU_C04_V40
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ब्रह्मणः सोम्य ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच प्राणः कला चक्षुः कला श्रोत्रं कला मनः कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणो आयतनवान्नाम ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = ब्रह्मणः सोम्य ते पादं ब्रवाणीति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच प्राणः कला चक्षुः कला श्रोत्रं कला मनः कलैष वै सोम्य चतुष्कलः पादो ब्रह्मणो आयतनवान्नाम ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V41
+| verse_id = CHU_C04_V41
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः आयतनवानित्युपास्ते आयतनवानस्मिंल्लोके भवति आयतनवतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः आयतनवानित्युपास्ते ॥ ४ ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः आयतनवानित्युपास्ते आयतनवानस्मिंल्लोके भवति आयतनवतो ह लोकाञ्जयति य एतमेवं विद्वांश्चतुष्कलं पादं ब्रह्मणः आयतनवानित्युपास्ते ॥ ४ ॥ ८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V42
+| verse_id = CHU_C04_V42
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्राप हाचार्यकुलं तमाचार्योऽभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ १ ॥
+| verse_line1 = प्राप हाचार्यकुलं तमाचार्योऽभ्युवाद सत्यकामा३ इति भगव इति ह प्रतिशुश्राव ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V43
+| verse_id = CHU_C04_V43
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ब्रह्मविदिव वै सोम्य भासि को नु त्वाऽनुशशासेत्यन्ये मनुष्येभ्य इति ह प्रतिजज्ञे भगवांस्त्वेव मे कामे ब्रूयात् ॥ २ ॥
+| verse_line1 = ब्रह्मविदिव वै सोम्य भासि को नु त्वाऽनुशशासेत्यन्ये मनुष्येभ्य इति ह प्रतिजज्ञे भगवांस्त्वेव मे कामे ब्रूयात् ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V44
+| verse_id = CHU_C04_V44
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = श्रुतं ह्येव मे भगवद्दृशेभ्य आचार्यद्ध्येव विद्या विदिता साधिष्ठं प्रापयतीति तस्मै हैतदेवोवाचात्र ह न किञ्चन वीयायेति वीयायेति द्ह्ये ॥ ३ ॥ ९ ॥
+| verse_line1 = श्रुतं ह्येव मे भगवद्दृशेभ्य आचार्यद्ध्येव विद्या विदिता साधिष्ठं प्रापयतीति तस्मै हैतदेवोवाचात्र ह न किञ्चन वीयायेति वीयायेति द्ह्ये ॥ ३ ॥ ९ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V44
-| id       = CHU_C04_V09_B01
+| id = CHU_C04_V09_B01
-| text     =
+| text =
 वायुर्वृषभरूपः सन्नग्निर्हंसश्चतुर्मुखः ।
 मद्गुरूपश्च वरुणः सत्यकामाय होचिरे ॥
@@ Line 3,830: / Line 3,929: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V45
+| verse_id = CHU_C04_V45
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अत्र ह न किञ्चन वीयाय । देवेभ्यः श्रुत्वा न च ते काचिद्धानिरभवदित्यर्थः ॥ ५९ ॥
+| verse_line1 = अत्र ह न किञ्चन वीयाय । देवेभ्यः श्रुत्वा न च ते काचिद्धानिरभवदित्यर्थः ॥ ५९ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V46
+| verse_id = CHU_C04_V46
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = उपकोसलो ह वै कामलायनः सत्यकामे जाबाले ब्रह्मचर्यमुवास तस्य ह द्वादश वर्षाण्यग्नीन् परिचचार स ह स्मा अन्यानन्तेवासिनः समावर्तयंस्तं ह स्मैव न समावर्तयति ॥१॥
+| verse_line1 = उपकोसलो ह वै कामलायनः सत्यकामे जाबाले ब्रह्मचर्यमुवास तस्य ह द्वादश वर्षाण्यग्नीन् परिचचार स ह स्मा अन्यानन्तेवासिनः समावर्तयंस्तं ह स्मैव न समावर्तयति ॥१॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V47
+| verse_id = CHU_C04_V47
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं जायोवाच तप्तो ब्रह्मचारी कुशलमग्नीन् परिचचारीन् मा त्वाऽग्नयः परिप्रवोचन् प्रब्रूह्यस्मा इति तस्मै हाप्रोच्यैव प्रवासाञ्चक्रे ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तं जायोवाच तप्तो ब्रह्मचारी कुशलमग्नीन् परिचचारीन् मा त्वाऽग्नयः परिप्रवोचन् प्रब्रूह्यस्मा इति तस्मै हाप्रोच्यैव प्रवासाञ्चक्रे ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V48
+| verse_id = CHU_C04_V48
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स ह व्याधिनाऽनशितुं दध्रे तमाचार्यजायोवाच ब्रह्मचारिन्नशान किं नु नाश्नासीति स होवाच बहव इमेऽस्मिन् पुरुषे कामा नानात्यया व्याधिभिः परिपूर्णोऽस्मि नाशिष्यामीति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = स ह व्याधिनाऽनशितुं दध्रे तमाचार्यजायोवाच ब्रह्मचारिन्नशान किं नु नाश्नासीति स होवाच बहव इमेऽस्मिन् पुरुषे कामा नानात्यया व्याधिभिः परिपूर्णोऽस्मि नाशिष्यामीति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V49
+| verse_id = CHU_C04_V49
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ हाग्नयः समूदिरे तप्तो ब्रह्मचारी कुशलं नः पर्यचचारीद्धन्तास्मै प्रब्रवामेति तस्मै होचुः ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ हाग्नयः समूदिरे तप्तो ब्रह्मचारी कुशलं नः पर्यचचारीद्धन्तास्मै प्रब्रवामेति तस्मै होचुः ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V50
+| verse_id = CHU_C04_V50
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्राणो ब्रह्म कं ब्रह्म खं ब्रह्मेति स होवाच विजानाम्यहं यत्प्राणो ब्रह्म कं च तु खं च न विजानामीति ते होचुर्यद्वाव कं तदेव खं यदेवं खं तदेव कमिति प्राणं च हास्मै तदाकाशं चोचुः ॥ ५ ॥ १० ॥
+| verse_line1 = प्राणो ब्रह्म कं ब्रह्म खं ब्रह्मेति स होवाच विजानाम्यहं यत्प्राणो ब्रह्म कं च तु खं च न विजानामीति ते होचुर्यद्वाव कं तदेव खं यदेवं खं तदेव कमिति प्राणं च हास्मै तदाकाशं चोचुः ॥ ५ ॥ १० ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V50
-| id       = CHU_C04_V10_B01
+| id = CHU_C04_V10_B01
-| text     =
+| text =
 प्राणो ब्रह्म बलरूपं ब्रह्म । कमानन्दरूपं खं ज्ञानरूपम् ॥
 अपरं ब्रह्म स प्राणः साक्षाद्यो बलदेवता ।
@@ Line 3,893: / Line 3,993: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V51
+| verse_id = CHU_C04_V51
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ हैनं गार्हपत्योऽनुशशास पृथिव्यग्निरन्नमादित्य इति य एष आदित्ये पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ हैनं गार्हपत्योऽनुशशास पृथिव्यग्निरन्नमादित्य इति य एष आदित्ये पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V52
+| verse_id = CHU_C04_V52
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतमेवं विद्वानुपास्तेऽपहते पापकृत्यां लोकी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति नास्यावरपुरुषाः क्षीयन्ते उप वयं तं भुञ्जामोऽस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च य एतमेवं विद्वानुपास्ते ॥ २ ॥ ११ ॥
+| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वानुपास्तेऽपहते पापकृत्यां लोकी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति नास्यावरपुरुषाः क्षीयन्ते उप वयं तं भुञ्जामोऽस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च य एतमेवं विद्वानुपास्ते ॥ २ ॥ ११ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V53
+| verse_id = CHU_C04_V53
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ हैनमन्वाहार्यपचनोऽनुशशासापो दिशो नक्षत्राणि चन्द्रमा इति य एष चन्द्रमसि पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ हैनमन्वाहार्यपचनोऽनुशशासापो दिशो नक्षत्राणि चन्द्रमा इति य एष चन्द्रमसि पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V54
+| verse_id = CHU_C04_V54
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतमेवं विद्वानुपास्तेऽपहते पापकृत्यां लोकी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति नास्यावरपुरुषाः क्षीयन्ते उप वयं तं भुञ्जामोऽस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च य एतमेवं विद्वानुपास्ते ॥ २ ॥१२॥
+| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वानुपास्तेऽपहते पापकृत्यां लोकी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति नास्यावरपुरुषाः क्षीयन्ते उप वयं तं भुञ्जामोऽस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च य एतमेवं विद्वानुपास्ते ॥ २ ॥१२॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V55
+| verse_id = CHU_C04_V55
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ हैनमाहवनीयोऽनुशशास प्राण आकाशो द्यौर्विद्युदिति य एष विद्युति पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ हैनमाहवनीयोऽनुशशास प्राण आकाशो द्यौर्विद्युदिति य एष विद्युति पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V56
+| verse_id = CHU_C04_V56
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एतमेवं विद्वानुपास्तेऽपहते पापकृत्यां लोकी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति नास्यावरपुरुषाः क्षीयन्ते उप वयं तं भुञ्जामोऽस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च य एतमेवं विद्वानुपास्ते ॥ २ ॥१३॥
+| verse_line1 = स य एतमेवं विद्वानुपास्तेऽपहते पापकृत्यां लोकी भवति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति नास्यावरपुरुषाः क्षीयन्ते उप वयं तं भुञ्जामोऽस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च य एतमेवं विद्वानुपास्ते ॥ २ ॥१३॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V56
-| id       = CHU_C04_V11_B01
+| id = CHU_C04_V11_B01
-| text     =
+| text =
 पृथुत्वात् पृथिवी विष्णुरग्निश्चाप्यङ्गनेतृतः ।
 अन्नमत्तृत्वतो नित्यमादित्यश्चादिरूपतः ॥
@@ Line 3,964: / Line 4,065: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V57
+| verse_id = CHU_C04_V57
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ते होचुरुपकोसलैषा सोम्य तेऽस्मद्विद्यात्मविद्या चाचार्यस्तु ते गतिं वक्तेत्याजगाम हास्याचार्यस्तमाचार्योऽभ्युवादोपकोसला ३ इति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = ते होचुरुपकोसलैषा सोम्य तेऽस्मद्विद्यात्मविद्या चाचार्यस्तु ते गतिं वक्तेत्याजगाम हास्याचार्यस्तमाचार्योऽभ्युवादोपकोसला ३ इति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V58
+| verse_id = CHU_C04_V58
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = भगव इति ह प्रतिशुश्राव ब्रह्मविद इव सोम्य ते मुखं भाति को नु त्वानुशशासेति को नु माऽनुशिष्याद्भो इतीहावेव निह्नुत इमे नूनमीदृशा अन्यादृशा इतीहाग्नीनभ्यूदे किं नु सोम्य किल तेऽवोचन्निति ॥ २ ॥ इदमिति ह प्रतिजज्ञे ................ .....................
+| verse_line1 = भगव इति ह प्रतिशुश्राव ब्रह्मविद इव सोम्य ते मुखं भाति को नु त्वानुशशासेति को नु माऽनुशिष्याद्भो इतीहावेव निह्नुत इमे नूनमीदृशा अन्यादृशा इतीहाग्नीनभ्यूदे किं नु सोम्य किल तेऽवोचन्निति ॥ २ ॥ इदमिति ह प्रतिजज्ञे ................ .....................
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V58
-| id       = CHU_C04_V12_B12
+| id = CHU_C04_V12_B12
-| text     =
+| text =
 इह च अव च इहावे । इहेति मनुष्यलोकस्था उच्यन्ते अवेति पातालस्थाः । मानुषासुरौ भगवन्तं निह्नुत एव न वक्तुं समर्थौ । अतो देवा एव मामनुशासुरित्यर्थः । ईदृशा इति वर्णतो ज्वालावर्णा इति । अन्यादृशाश्च करशिरश्चरणादिमन्तः । चन्द्रादिसर्वनामवत्वात् । यो देवानां नामधा एक एव इति श्रुतेर्विष्णोरेव सर्वनामानि ॥ १४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V59
+| verse_id = CHU_C04_V59
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ............. लोकान् वाव किल सोम्य तेऽवोचन्नहं तु ते तद्वक्ष्यामि यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्त एवमेवं विदि पापं कर्म न श्लिष्यत इति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच ॥ ३ ॥ १४ ॥
+| verse_line1 = ............. लोकान् वाव किल सोम्य तेऽवोचन्नहं तु ते तद्वक्ष्यामि यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्त एवमेवं विदि पापं कर्म न श्लिष्यत इति ब्रवीतु मे भगवानिति तस्मै होवाच ॥ ३ ॥ १४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V60
+| verse_id = CHU_C04_V60
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मैतस्मिन्न किञ्चन श्लिष्यति तद्यदस्मिन् सर्पिवोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मैतस्मिन्न किञ्चन श्लिष्यति तद्यदस्मिन् सर्पिवोदकं वा सिञ्चति वर्त्मनी एव गच्छति ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V60
-| id       = CHU_C04_V13_B01
+| id = CHU_C04_V13_B01
-| text     =
+| text =
 असङ्गभगवत्स्थानत्वाच्चक्षुषोऽसङ्गत्वमुच्यते ।
 यत्स्थानत्वादिदं चक्षुरसङ्गं सर्ववस्तुषु ।
@@ Line 4,014: / Line 4,117: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V61
+| verse_id = CHU_C04_V61
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एतं संयद्वाम इत्याचक्षत एतं हि सर्वाणि वामान्यभिसंयन्ति सर्वाण्येनं वामान्यभिसंयन्ति य एवं वेद ॥ २ ॥
+| verse_line1 = एतं संयद्वाम इत्याचक्षत एतं हि सर्वाणि वामान्यभिसंयन्ति सर्वाण्येनं वामान्यभिसंयन्ति य एवं वेद ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V62
+| verse_id = CHU_C04_V62
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एष उ एव वामनिरेष हि सर्वाणि वामानि नयति सर्वाणि वामानि नयति य एवं वेद ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = एष उ एव वामनिरेष हि सर्वाणि वामानि नयति सर्वाणि वामानि नयति य एवं वेद ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V63
+| verse_id = CHU_C04_V63
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एष उ एव भामनिरेष हि सर्वेषु लोकेषु भाति सर्वेषु लोकेषु भाति य एवं वेद ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = एष उ एव भामनिरेष हि सर्वेषु लोकेषु भाति सर्वेषु लोकेषु भाति य एवं वेद ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V64
+| verse_id = CHU_C04_V64
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदु चैवास्मिञ्च्छव्यं कुर्वन्ति यदु च नार्चिषमेवाभिसम्भवन्त्यर्चिषोऽहरह्ण आपूर्यमाणपक्षमापूर्यमाणपक्षाद्यान् षडुदंङ्गेति मासांस्तान् मासेभ्यः संवत्सरं संवत्सरादादित्यमादित्यात् चन्द्रमसं चन्द्रमसो विद्युतं तत्पुरुषो मानवः स एनान् ब्रह्म गमयत्येष देवपथो ब्रह्मपथ एतेन खलु प्रतिपद्यमाना इमं मानवमावर्तं नावर्तन्ते नावर्तन्ते ॥ ५ ॥ १५ ॥
+| verse_line1 = अथ यदु चैवास्मिञ्च्छव्यं कुर्वन्ति यदु च नार्चिषमेवाभिसम्भवन्त्यर्चिषोऽहरह्ण आपूर्यमाणपक्षमापूर्यमाणपक्षाद्यान् षडुदंङ्गेति मासांस्तान् मासेभ्यः संवत्सरं संवत्सरादादित्यमादित्यात् चन्द्रमसं चन्द्रमसो विद्युतं तत्पुरुषो मानवः स एनान् ब्रह्म गमयत्येष देवपथो ब्रह्मपथ एतेन खलु प्रतिपद्यमाना इमं मानवमावर्तं नावर्तन्ते नावर्तन्ते ॥ ५ ॥ १५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V64
-| id       = CHU_C04_V14_B01
+| id = CHU_C04_V14_B01
-| text     =
+| text =
 इमं मानवमावर्तं नावर्तन्ते । मानवा यत्रावर्तन्ते स मानवावर्तः । तं मानवावर्तं प्रति नावर्तन्ते ।
 चक्षुस्थं वामनं वेद स पुनर्नैव जायते ।
@@ Line 4,056: / Line 4,160: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V65
+| verse_id = CHU_C04_V65
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एष ह वै यज्ञो योऽयं पवत एष यन्निदं सर्वं पुनाति यदेष यन्निदं सर्वं पुनाति तस्मादेष एव यज्ञस्तस्य मनश्च वाक्च वर्तनी ॥ १ ॥
+| verse_line1 = एष ह वै यज्ञो योऽयं पवत एष यन्निदं सर्वं पुनाति यदेष यन्निदं सर्वं पुनाति तस्मादेष एव यज्ञस्तस्य मनश्च वाक्च वर्तनी ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V66
+| verse_id = CHU_C04_V66
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तयोरन्यतरां मनसा संस्करोति ब्रह्मा वाचा होताऽध्वर्युरुद्गाताऽन्यतरांस यत्रोपाकृते प्रातरनुवाके पुरा परिधानीयाया ब्रह्मा व्यपवदति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तयोरन्यतरां मनसा संस्करोति ब्रह्मा वाचा होताऽध्वर्युरुद्गाताऽन्यतरांस यत्रोपाकृते प्रातरनुवाके पुरा परिधानीयाया ब्रह्मा व्यपवदति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V67
+| verse_id = CHU_C04_V67
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अन्यतरामेव वर्तनीं संस्कुर्वन्ति हीयतेऽन्यतरा स यथैकपाद् व्रजन्रथो वै केन चक्रेण वर्तमानो रिष्यत्येवमस्य यज्ञो रिष्यति यज्ञं रिष्यन्तं यजमानोऽनुरिष्यति स इष्ट्वा पापीयान् भवति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अन्यतरामेव वर्तनीं संस्कुर्वन्ति हीयतेऽन्यतरा स यथैकपाद् व्रजन्रथो वै केन चक्रेण वर्तमानो रिष्यत्येवमस्य यज्ञो रिष्यति यज्ञं रिष्यन्तं यजमानोऽनुरिष्यति स इष्ट्वा पापीयान् भवति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V68
+| verse_id = CHU_C04_V68
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्रोपाकृते प्रातरनुवाकेन पुरा परिधानीयाया ब्रह्मा व्यवदत्युभे एव वर्तनी संस्कुर्वन्ति न हीयतेऽन्यतरा ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्रोपाकृते प्रातरनुवाकेन पुरा परिधानीयाया ब्रह्मा व्यवदत्युभे एव वर्तनी संस्कुर्वन्ति न हीयतेऽन्यतरा ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V69
+| verse_id = CHU_C04_V69
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यथोभयपाद् व्रजन् रथो वोभाभ्यां चक्राभ्यां वर्तमानः प्रतितिष्ठत्येवमस्य यज्ञः प्रतितिष्ठति यज्ञं प्रतितिष्ठन्तं यजमानोऽनुप्रतितिष्ठति स इष्ट्वा श्रेयान् भवति ॥ ५ ॥ १६ ॥
+| verse_line1 = स यथोभयपाद् व्रजन् रथो वोभाभ्यां चक्राभ्यां वर्तमानः प्रतितिष्ठत्येवमस्य यज्ञः प्रतितिष्ठति यज्ञं प्रतितिष्ठन्तं यजमानोऽनुप्रतितिष्ठति स इष्ट्वा श्रेयान् भवति ॥ ५ ॥ १६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V69
-| id       = CHU_C04_V15_B01
+| id = CHU_C04_V15_B01
-| text     =
+| text =
 यज्ञाभिमानी यज्ञाख्यो वायुर्यज्ञे प्रतिष्ठितः ।
 ज्ञ शुद्धभाव इत्यस्माद्यन्नयं पावयेद्यतः ॥
@@ Line 4,112: / Line 4,217: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V70
+| verse_id = CHU_C04_V70
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्रजापतिर्लोकानभ्यतपत् तेषां तप्यमानानां रसान् प्रावृहदग्निं पृथिव्या वायुमन्तरिक्षादादित्यं दिवः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = प्रजापतिर्लोकानभ्यतपत् तेषां तप्यमानानां रसान् प्रावृहदग्निं पृथिव्या वायुमन्तरिक्षादादित्यं दिवः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V71
+| verse_id = CHU_C04_V71
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स एतास्तिस्रो देवता अभ्यतपत् तासां तप्यमानानां रसान् प्रावृहदग्नेर्ऋचो वायोर्यजूंषि सामान्यादित्यात् ॥ २ ॥
+| verse_line1 = स एतास्तिस्रो देवता अभ्यतपत् तासां तप्यमानानां रसान् प्रावृहदग्नेर्ऋचो वायोर्यजूंषि सामान्यादित्यात् ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V72
+| verse_id = CHU_C04_V72
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स एतां त्रयीं विद्यामभ्यतपत् तस्यास्तप्यमानाया रसान् प्रावृहद्भूरित्यृग्भ्यो भुव इति यजुर्भ्यः स्वरिति सामभ्यः ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = स एतां त्रयीं विद्यामभ्यतपत् तस्यास्तप्यमानाया रसान् प्रावृहद्भूरित्यृग्भ्यो भुव इति यजुर्भ्यः स्वरिति सामभ्यः ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V72
-| id       = CHU_C04_V16_B01
+| id = CHU_C04_V16_B01
-| text     =
+| text =
 अग्निर्नासिक्यवायुश्च सूर्यो लोकरसाह्वयः ।
 अग्ने रसस्तु ऋग्वेदमानी ब्रह्मा प्रकीर्तितः ॥
@@ Line 4,148: / Line 4,254: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V73
+| verse_id = CHU_C04_V73
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्यद्ध्यृक्तो रिष्येद् भूः स्वाहेति गार्हपत्ये जुहुयाद् ऋचामेव तद्रसेनर्चां वीर्येणर्चां यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तद्यद्ध्यृक्तो रिष्येद् भूः स्वाहेति गार्हपत्ये जुहुयाद् ऋचामेव तद्रसेनर्चां वीर्येणर्चां यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V74
+| verse_id = CHU_C04_V74
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदि यजुष्टो रिष्येद् भुवः स्वाहेति दक्षिणाग्नौ जुहुयाद् यजुषामेव तद्रसेन यजुषां वीर्येण यजुषां यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ यदि यजुष्टो रिष्येद् भुवः स्वाहेति दक्षिणाग्नौ जुहुयाद् यजुषामेव तद्रसेन यजुषां वीर्येण यजुषां यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V75
+| verse_id = CHU_C04_V75
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदि सामतो रिष्येत् स्वः स्वाहेत्याहवनीये जुहुयात् साम्नामेव तद्रसेन साम्नां वीर्येण साम्नां यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = अथ यदि सामतो रिष्येत् स्वः स्वाहेत्याहवनीये जुहुयात् साम्नामेव तद्रसेन साम्नां वीर्येण साम्नां यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V76
+| verse_id = CHU_C04_V76
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्यथा लवणेन सुवर्णं सन्दध्यात् सुवर्णेन रजतं रजतेन त्रपु त्रपुणा सीसं सीसेन लोहं लोहेन दारु दारु चर्मणा ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = तद्यथा लवणेन सुवर्णं सन्दध्यात् सुवर्णेन रजतं रजतेन त्रपु त्रपुणा सीसं सीसेन लोहं लोहेन दारु दारु चर्मणा ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V77
+| verse_id = CHU_C04_V77
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एवमेषां लोकानामासां देवतानामस्यास्त्रय्या विद्याया वीर्येण यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति भेषजकृतो ह वा एष यज्ञो यत्रैवंविद् ब्रह्मा भवति ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = एवमेषां लोकानामासां देवतानामस्यास्त्रय्या विद्याया वीर्येण यज्ञस्य विरिष्टिं सन्दधाति भेषजकृतो ह वा एष यज्ञो यत्रैवंविद् ब्रह्मा भवति ॥ ८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V78
+| verse_id = CHU_C04_V78
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एष ह वा उदक्प्रवणो यज्ञो यत्रैवंविद् ब्रह्मा भवत्येवंविदं ह वा एषा ब्रह्माणमनुगाथा यतो यत आवर्तते तत्तद्गच्छति ॥
+| verse_line1 = एष ह वा उदक्प्रवणो यज्ञो यत्रैवंविद् ब्रह्मा भवत्येवंविदं ह वा एषा ब्रह्माणमनुगाथा यतो यत आवर्तते तत्तद्गच्छति ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C04_V79
+| verse_id = CHU_C04_V79
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C04
+| chapter_id = CHU_C04
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मानवो ब्रह्मैवैकर्त्विक् कुरूनश्वाभिरक्षत्येवंविद्ध वै ब्रह्मा यज्ञं यजमानं सर्वांश्चर्त्विजोऽभिरक्षति तस्मादेवंविदमेव ब्रह्माणं कुर्वीत नानेवंविदं नानेवंविदम् ॥ १० ॥ १७ ॥
+| verse_line1 = मानवो ब्रह्मैवैकर्त्विक् कुरूनश्वाभिरक्षत्येवंविद्ध वै ब्रह्मा यज्ञं यजमानं सर्वांश्चर्त्विजोऽभिरक्षति तस्मादेवंविदमेव ब्रह्माणं कुर्वीत नानेवंविदं नानेवंविदम् ॥ १० ॥ १७ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V79
-| id       = CHU_C04_V79_author-note
+| id = CHU_C04_V79_author_note
-| text     =
+| text =
 ॥  इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि चतुर्थोऽध्यायः ॥
+| extra_class = gr-author-note
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C04_V79
-| id       = CHU_C04_V17_B01
+| id = CHU_C04_V17_B01
-| text     =
+| text =
 व्याहृतीभिस्ततो जुह्वन् ब्रह्मैवंविद्विरिष्टितः ।
 सर्वान् स ऋत्विजो रक्षेद् ब्रह्मैवंवित् ततो भवेत् ॥ इति च ।
@@ Line 4,227: / Line 4,336: @@
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V01
+| verse_id = CHU_C05_V01
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यो ह वै ज्येष्ठं च श्रेष्ठं च वेद ज्येष्ठश्च ह वै श्रेष्ठश्च भवति प्राणो वाव ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च ॥ १ ॥
+| verse_line1 = यो ह वै ज्येष्ठं च श्रेष्ठं च वेद ज्येष्ठश्च ह वै श्रेष्ठश्च भवति प्राणो वाव ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V02
+| verse_id = CHU_C05_V02
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यो ह वै वसिष्ठं वेद वसिष्ठो ह स्वानां भवति वाग्वाव वसिष्ठः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = यो ह वै वसिष्ठं वेद वसिष्ठो ह स्वानां भवति वाग्वाव वसिष्ठः ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V03
+| verse_id = CHU_C05_V03
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यो ह वै प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठत्यस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च चक्षुर्वाव प्रतिष्ठा ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = यो ह वै प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठत्यस्मिंश्च लोकेऽमुष्मिंश्च चक्षुर्वाव प्रतिष्ठा ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V04
+| verse_id = CHU_C05_V04
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यो ह वै सम्पदं वेद सर्वं हास्मै कामाः सम्पद्यन्ते दैवाश्च मानुषाश्च श्रोत्रं वाव सम्पत् ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = यो ह वै सम्पदं वेद सर्वं हास्मै कामाः सम्पद्यन्ते दैवाश्च मानुषाश्च श्रोत्रं वाव सम्पत् ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V05
+| verse_id = CHU_C05_V05
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यो ह वा आयतनं वेदायतनं ह स्वानां भवति मनो ह वा आयतनम् ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = यो ह वा आयतनं वेदायतनं ह स्वानां भवति मनो ह वा आयतनम् ॥ ५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V05
-| id       = CHU_C04_V01_B01
+| id = CHU_C04_V01_B01
-| text     =
+| text =
 यः श्रेष्ठं ज्येष्ठमखिलदेवानां वायुमञ्जसा ।
 वेद स स्वसमानानां ज्येष्ठः श्रेष्ठो विमुक्तिगः ॥
@@ Line 4,279: / Line 4,389: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V06
+| verse_id = CHU_C05_V06
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ ह प्राणा अहं श्रेयसि व्यूदिरेऽहं श्रेयानस्म्यहं श्रेयानस्मीति ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = अथ ह प्राणा अहं श्रेयसि व्यूदिरेऽहं श्रेयानस्म्यहं श्रेयानस्मीति ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V07
+| verse_id = CHU_C05_V07
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ते ह प्रजापतिं पितरमेत्योचुर्भगवन् को नः श्रेष्ठ इति तान् होवाच यस्मिन् व उत्क्रान्त इदं शरीरं पापिष्ठतरमिव दृश्येत स वः श्रेष्ठ इति ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = ते ह प्रजापतिं पितरमेत्योचुर्भगवन् को नः श्रेष्ठ इति तान् होवाच यस्मिन् व उत्क्रान्त इदं शरीरं पापिष्ठतरमिव दृश्येत स वः श्रेष्ठ इति ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V08
+| verse_id = CHU_C05_V08
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सा च वागुच्चक्राम सा संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा अकला अवदन्तो प्राणन्तः प्राणेन पश्यन्तः चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह वाक् ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = सा च वागुच्चक्राम सा संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा अकला अवदन्तो प्राणन्तः प्राणेन पश्यन्तः चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह वाक् ॥ ८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V09
+| verse_id = CHU_C05_V09
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = चक्षुर्होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा अन्धा अपश्यन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह चक्षुः ॥ ९ ॥
+| verse_line1 = चक्षुर्होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा अन्धा अपश्यन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह चक्षुः ॥ ९ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V10
+| verse_id = CHU_C05_V10
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = श्रोत्रं होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बधिराः अशृण्वन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह श्रोत्रम् ॥ १० ॥
+| verse_line1 = श्रोत्रं होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बधिराः अशृण्वन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह श्रोत्रम् ॥ १० ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V11
+| verse_id = CHU_C05_V11
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मनो होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बाला अमनसः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेणैवमिति प्रविवेश ह मनः ॥ ११ ॥
+| verse_line1 = मनो होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बाला अमनसः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेणैवमिति प्रविवेश ह मनः ॥ ११ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V12
+| verse_id = CHU_C05_V12
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ ह प्राणः उच्चिक्रमिषन् स यथा सुहयः पट्वीशशङ्कून् सङ्खिदेदेवमितरान् प्राणान् समाखिदत् तं ह अभिसमेत्योेचुर्भगवन्नेधि त्वं नः श्रेष्ठोऽसि मोत्क्रमीरिति ॥ १२ ॥
+| verse_line1 = अथ ह प्राणः उच्चिक्रमिषन् स यथा सुहयः पट्वीशशङ्कून् सङ्खिदेदेवमितरान् प्राणान् समाखिदत् तं ह अभिसमेत्योेचुर्भगवन्नेधि त्वं नः श्रेष्ठोऽसि मोत्क्रमीरिति ॥ १२ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V13
+| verse_id = CHU_C05_V13
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ हैनं वागुवाच यदहं वसिष्ठोऽस्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीत्यथ हैनं चक्षुरुवाच यदहं प्रतिष्ठाऽस्मि त्वं तत्प्रतिष्ठोऽसीति ॥ १३ ॥
+| verse_line1 = अथ हैनं वागुवाच यदहं वसिष्ठोऽस्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीत्यथ हैनं चक्षुरुवाच यदहं प्रतिष्ठाऽस्मि त्वं तत्प्रतिष्ठोऽसीति ॥ १३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V14
+| verse_id = CHU_C05_V14
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ हैनं श्रोत्रमुवाच यदहं सम्पदस्मि त्वं तत्सम्पदसीत्यथ हैनं मन उवाच यदहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति ॥ १४ ॥
+| verse_line1 = अथ हैनं श्रोत्रमुवाच यदहं सम्पदस्मि त्वं तत्सम्पदसीत्यथ हैनं मन उवाच यदहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति ॥ १४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V15
+| verse_id = CHU_C05_V15
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = न वै वाचो न चक्षूंषि न श्रोत्राणि न मनांसीत्याचक्षते प्राणा इत्येवाचक्षते प्राणो ह्येवैतानि सर्वाणि भवति ॥ १५ ॥ १ ॥
+| verse_line1 = न वै वाचो न चक्षूंषि न श्रोत्राणि न मनांसीत्याचक्षते प्राणा इत्येवाचक्षते प्राणो ह्येवैतानि सर्वाणि भवति ॥ १५ ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V15
-| id       = CHU_C04_V02_B01
+| id = CHU_C04_V02_B01
-| text     =
+| text =
 ज्येष्ठः श्रेष्ठो वसिष्ठश्च सम्पदायतनं तथा ॥
 वायुरेव महांस्तस्य प्रसादादग्निरेव तु ।
@@ Line 4,378: / Line 4,489: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V16
+| verse_id = CHU_C05_V16
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स होवाच किं मेऽन्नं भविष्यतीति यत्किञ्चिदिदं आश्वभ्य आ शकुनिभ्य इति होचुस्तद्वा एतदनस्यान्नमनो ह वै नाम प्रत्यक्षं न ह वा एवंविदि किञ्चनानन्नं भवतीति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = स होवाच किं मेऽन्नं भविष्यतीति यत्किञ्चिदिदं आश्वभ्य आ शकुनिभ्य इति होचुस्तद्वा एतदनस्यान्नमनो ह वै नाम प्रत्यक्षं न ह वा एवंविदि किञ्चनानन्नं भवतीति ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V16
-| id       = CHU_C05_V03_B01
+| id = CHU_C05_V03_B01
-| text     =
+| text =
 अक्षेषु प्रति प्रति स्थितत्वादनः प्रत्यक्षम् ।
 प्राणविज्ञानयोग्यस्तु रुद्रो मुख्यतया स्मृतः ।
@@ Line 4,396: / Line 4,508: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V17
+| verse_id = CHU_C05_V17
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स होवाच किं मे वासो भविष्यतीत्याप इति होचुस्तस्माद्वा एतदशिष्यन्तः पुरस्ताच्चोपरिष्टाच्चादि्भः परिदधति लम्भुको ह वासो भवत्यनग्नो ह भवति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = स होवाच किं मे वासो भविष्यतीत्याप इति होचुस्तस्माद्वा एतदशिष्यन्तः पुरस्ताच्चोपरिष्टाच्चादि्भः परिदधति लम्भुको ह वासो भवत्यनग्नो ह भवति ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V17
-| id       = CHU_C05_V05_B01
+| id = CHU_C05_V05_B01
-| text     =
+| text =
 सिद्धमेवान्नवस्त्राद्यं विष्णोः स्वातन्त्र्यतः सदा ।
 स्वार्थं समर्पयेद्विष्णौ यथा प्राणे सुराः पुरा ॥
@@ Line 4,416: / Line 4,529: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V18
+| verse_id = CHU_C05_V18
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्धैतत् सत्यकामो जाबालो गोश्रुतये वैयाघ्रपद्यायोक्त्वोवाच यद्यप्येतच्छुष्काय स्थाणवे ब्रूयाज्जायेरन्नेवास्मिञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तद्धैतत् सत्यकामो जाबालो गोश्रुतये वैयाघ्रपद्यायोक्त्वोवाच यद्यप्येतच्छुष्काय स्थाणवे ब्रूयाज्जायेरन्नेवास्मिञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V18
-| id       = CHU_C05_V06_B01
+| id = CHU_C05_V06_B01
-| text     =
+| text =
 योग्यस्य प्राणविद्यायां स्थाणोरपि हि तच्छ्रुतेः ।
 पलाशाद्यं भवेदत्र परतो मुक्तिरेव च ॥
@@ Line 4,435: / Line 4,549: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V19
+| verse_id = CHU_C05_V19
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदि महज्जिगमिषेदमावास्यायां दीक्षित्वा पौर्णमास्यां रात्रौ सर्वौषधस्य मन्थं दधिमधुनोरुपमथ्य ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ यदि महज्जिगमिषेदमावास्यायां दीक्षित्वा पौर्णमास्यां रात्रौ सर्वौषधस्य मन्थं दधिमधुनोरुपमथ्य ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V20
+| verse_id = CHU_C05_V20
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = वसिष्ठाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् प्रतिष्ठायै स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् सम्पदे स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमनयेदायतनाय स्वाहेत्यग्नावाज्यास्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = वसिष्ठाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् प्रतिष्ठायै स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् सम्पदे स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमनयेदायतनाय स्वाहेत्यग्नावाज्यास्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् ॥ ५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V20
-| id       = CHU_C04_V07_B01
+| id = CHU_C04_V07_B01
-| text     =
+| text =
 ज्येष्ठश्रेष्ठादिकैर्हुत्वा प्राणायात्र परत्र च ।
 ज्येष्ठः श्रेष्ठः समानेभ्यो भवेन्नात्र विचारणा ॥ इति च ।
@@ Line 4,460: / Line 4,575: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V21
+| verse_id = CHU_C05_V21
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ प्रतिसृप्याजलौ मन्थमाधाय जपत्यमो नामास्यमा हि ते सर्वमिदं स हि ज्येष्ठः श्रेष्ठो राजाधिपतिः स मा ज्यैष्ठं श्रैष्ठं राज्यमाधिपत्यं गमयत्यहमेवेदं सर्वमसानीति ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = अथ प्रतिसृप्याजलौ मन्थमाधाय जपत्यमो नामास्यमा हि ते सर्वमिदं स हि ज्येष्ठः श्रेष्ठो राजाधिपतिः स मा ज्यैष्ठं श्रैष्ठं राज्यमाधिपत्यं गमयत्यहमेवेदं सर्वमसानीति ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V22
+| verse_id = CHU_C05_V22
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ खल्वेतयर्चा पच्छ आचामति तत्सवितुर्वृणीमह इत्याचामति वयं देवस्य भोजनमित्याचामति श्रेष्ठं सर्वधातममित्याचामति तुरं भगस्य धीमहीति सर्वं पिबति निर्णिज्य कंसं चमसं वा पश्चादग्नेः संविशति चर्मणि वा स्थण्डिले वा वाचंयमोऽप्रसाहः स यदि स्त्रियं पश्येत् समृद्धं कर्मेति विद्यात् ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = अथ खल्वेतयर्चा पच्छ आचामति तत्सवितुर्वृणीमह इत्याचामति वयं देवस्य भोजनमित्याचामति श्रेष्ठं सर्वधातममित्याचामति तुरं भगस्य धीमहीति सर्वं पिबति निर्णिज्य कंसं चमसं वा पश्चादग्नेः संविशति चर्मणि वा स्थण्डिले वा वाचंयमोऽप्रसाहः स यदि स्त्रियं पश्येत् समृद्धं कर्मेति विद्यात् ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V23
+| verse_id = CHU_C05_V23
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तदेष श्लोकः–
+| verse_line1 = तदेष श्लोकः–
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V24
+| verse_id = CHU_C05_V24
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदा कर्मसु काम्येषु स्त्रियं स्वप्नेऽभिपश्यति । समृदि्धं तत्र जानीयात् तस्मिन् स्वप्ननिदर्शने तस्मिन् स्वप्न निदर्शन इति ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = यदा कर्मसु काम्येषु स्त्रियं स्वप्नेऽभिपश्यति । समृदि्धं तत्र जानीयात् तस्मिन् स्वप्ननिदर्शने तस्मिन् स्वप्न निदर्शन इति ॥ ८ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V24
-| id       = CHU_C04_V08_B01
+| id = CHU_C04_V08_B01
-| text     =
+| text =
 सवितुर्जगत्प्रसवितुर्विष्णोः सकाशाद्वयं भोजनं रक्षां सर्वभोगांश्च वृणीमहे । भगस्य समग्रैश्वर्यादिसर्वगुणस्वरूपस्य विष्णोः । पुरुषं तुरं वायुं श्रेष्ठं सर्वधातॄणां उत्तमं च धीमहि ।
 नारायणीयं तं वायुं चिन्तयित्वोत्तमोत्तमम् ।
@@ Line 4,502: / Line 4,618: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V25
+| verse_id = CHU_C05_V25
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = श्वेतकेतुर्ह आरुणेयः पञ्चालानां समितिमेयाय तं ह प्रवाहणो जैबलिरुवाच कुमारानु त्वाऽशिषत् पितेत्यनु हि भगव इति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = श्वेतकेतुर्ह आरुणेयः पञ्चालानां समितिमेयाय तं ह प्रवाहणो जैबलिरुवाच कुमारानु त्वाऽशिषत् पितेत्यनु हि भगव इति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V26
+| verse_id = CHU_C05_V26
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = वेत्थ यदितोऽधि प्रजाः प्रयन्तीति न भगव इति । वेत्थ यथा पुनरावर्तन्ता३ इति न भगव इति वेत्थ पथोर्देवयानस्य पितृयाणस्य च व्यावर्तना ३ इति न भगव इति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = वेत्थ यदितोऽधि प्रजाः प्रयन्तीति न भगव इति । वेत्थ यथा पुनरावर्तन्ता३ इति न भगव इति वेत्थ पथोर्देवयानस्य पितृयाणस्य च व्यावर्तना ३ इति न भगव इति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V27
+| verse_id = CHU_C05_V27
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = वेत्थ यथाऽसौ लोको न सम्पूर्यता३ इति न भगव इति वेत्थ यथा पञ्चम्यामाहुतावापः पुरुषवचसो भवन्ति इति नैव भगव इति ॥३॥
+| verse_line1 = वेत्थ यथाऽसौ लोको न सम्पूर्यता३ इति न भगव इति वेत्थ यथा पञ्चम्यामाहुतावापः पुरुषवचसो भवन्ति इति नैव भगव इति ॥३॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V28
+| verse_id = CHU_C05_V28
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ नु किमनुशिष्टोऽवोचथा यो हीमानि न विद्यात् कथं सोऽनुशिष्टो ब्रवीतेति स हाऽऽयस्तः पितुरर्धमेयाय तं होवाचाननुशिष्य वाव किल मा भगवानब्रवीदनु त्वाऽशिषमिति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ नु किमनुशिष्टोऽवोचथा यो हीमानि न विद्यात् कथं सोऽनुशिष्टो ब्रवीतेति स हाऽऽयस्तः पितुरर्धमेयाय तं होवाचाननुशिष्य वाव किल मा भगवानब्रवीदनु त्वाऽशिषमिति ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V29
+| verse_id = CHU_C05_V29
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पञ्च मा राजन्यबन्धुः प्रश्नानप्राक्षीत् तेषां नैकञ्च नाशकं विवक्तुमिति स होवाच यथा मा त्वं ततैतानवदो यथाऽहमेषां नैकञ्च न वेद यद्यहमिमानवेदिष्यं कथं ते नावक्ष्यमिति ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = पञ्च मा राजन्यबन्धुः प्रश्नानप्राक्षीत् तेषां नैकञ्च नाशकं विवक्तुमिति स होवाच यथा मा त्वं ततैतानवदो यथाऽहमेषां नैकञ्च न वेद यद्यहमिमानवेदिष्यं कथं ते नावक्ष्यमिति ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V30
+| verse_id = CHU_C05_V30
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स ह गौतमो राज्ञोऽर्धमेयाय तस्मै ह प्राप्तायार्हाञ्चकार स ह प्रातः सभाग उदेयाय तं होवाच मानुषस्य भगवान् गौतम वित्तस्य वरं वृणीथा इति स होवाच तवैव राजन् मानुषं वित्तं यामेव कुमारस्यान्ते वाचमभाषथास्तामेव मे ब्रूहीति ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = स ह गौतमो राज्ञोऽर्धमेयाय तस्मै ह प्राप्तायार्हाञ्चकार स ह प्रातः सभाग उदेयाय तं होवाच मानुषस्य भगवान् गौतम वित्तस्य वरं वृणीथा इति स होवाच तवैव राजन् मानुषं वित्तं यामेव कुमारस्यान्ते वाचमभाषथास्तामेव मे ब्रूहीति ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V31
+| verse_id = CHU_C05_V31
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स ह कृच्छ्री बभूव तं ह चिरं वसेत्याज्ञापयाञ्चकार तं होवाच यथा मा त्वं गौतमावदो यथेयं न प्राक् त्वत्तः पुरा विद्या ब्राह्मणान् गच्छति तस्मादु सर्वेषु लोकेषु क्षत्रस्यैव प्रशासनमभूदिति तस्मै होवाच ॥ ७ ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = स ह कृच्छ्री बभूव तं ह चिरं वसेत्याज्ञापयाञ्चकार तं होवाच यथा मा त्वं गौतमावदो यथेयं न प्राक् त्वत्तः पुरा विद्या ब्राह्मणान् गच्छति तस्मादु सर्वेषु लोकेषु क्षत्रस्यैव प्रशासनमभूदिति तस्मै होवाच ॥ ७ ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V32
+| verse_id = CHU_C05_V32
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = असौ वाव लोको गौतमाग्निः तस्यादित्य एव समिद्रश्मयो धूमोऽहरर्चिः चन्द्रमा अङ्गारा नक्षत्राणि विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = असौ वाव लोको गौतमाग्निः तस्यादित्य एव समिद्रश्मयो धूमोऽहरर्चिः चन्द्रमा अङ्गारा नक्षत्राणि विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V33
+| verse_id = CHU_C05_V33
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवाः श्रद्धां जुह्वति तस्या आहुतेः सोमो राजा सम्भवति ॥ २ ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवाः श्रद्धां जुह्वति तस्या आहुतेः सोमो राजा सम्भवति ॥ २ ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V34
+| verse_id = CHU_C05_V34
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पर्जन्यो वा गौतमाग्निः तस्य वायुरेव समिदभं्र धूमो विद्युदर्चिरशनिरङ्गारा ह्रादुनयो विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = पर्जन्यो वा गौतमाग्निः तस्य वायुरेव समिदभं्र धूमो विद्युदर्चिरशनिरङ्गारा ह्रादुनयो विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V35
+| verse_id = CHU_C05_V35
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवाः सोमं राजानं जुह्वति तस्या आहुतेः वर्षः सम्भवति ॥ २ ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवाः सोमं राजानं जुह्वति तस्या आहुतेः वर्षः सम्भवति ॥ २ ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V36
+| verse_id = CHU_C05_V36
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पृथिवी वाव गौतमाग्निः तस्य संवत्सर एव समित् आकाशो धूमो रात्रिरर्चिर्दिशो अङ्गारा अवान्तरदिशो विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = पृथिवी वाव गौतमाग्निः तस्य संवत्सर एव समित् आकाशो धूमो रात्रिरर्चिर्दिशो अङ्गारा अवान्तरदिशो विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V37
+| verse_id = CHU_C05_V37
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा वर्षं जुह्वति तस्या आहुतेः अन्नं सम्भवति ॥ २ ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा वर्षं जुह्वति तस्या आहुतेः अन्नं सम्भवति ॥ २ ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V38
+| verse_id = CHU_C05_V38
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पुरुषो वाव गौतमाग्निः तस्य वागेव समित् प्राणो धूमो जिह्वाऽर्चिश्चक्षुरङ्गाराः श्रोत्रं विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = पुरुषो वाव गौतमाग्निः तस्य वागेव समित् प्राणो धूमो जिह्वाऽर्चिश्चक्षुरङ्गाराः श्रोत्रं विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V39
+| verse_id = CHU_C05_V39
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा अन्नं जुह्वति तस्या आहुतेः रेतः सम्भवति ॥ २ ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा अन्नं जुह्वति तस्या आहुतेः रेतः सम्भवति ॥ २ ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V40
+| verse_id = CHU_C05_V40
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = योषा वाव गौतमाग्निः तस्या उपस्थ एव समित् । यदुपमन्त्रयते स धूमो योनिरर्चिर्यदन्तः करोति तेऽङ्गारा अभिनन्दा विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = योषा वाव गौतमाग्निः तस्या उपस्थ एव समित् । यदुपमन्त्रयते स धूमो योनिरर्चिर्यदन्तः करोति तेऽङ्गारा अभिनन्दा विष्फुलिङ्गाः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V41
+| verse_id = CHU_C05_V41
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा रेतो जुह्वति तस्या आहुतेः गर्भः सम्भवति ॥ २ ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = तस्मिन्नेतस्मिन्नग्नौ देवा रेतो जुह्वति तस्या आहुतेः गर्भः सम्भवति ॥ २ ॥ ८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V42
+| verse_id = CHU_C05_V42
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = इति तु पञ्चम्यामाहुतावापः पुरुषवचसो भवन्तीति स उल्बावृतो गर्भो दश वा मासानन्तः शयित्वा यावद्वाथ जायते ॥ १ ॥
+| verse_line1 = इति तु पञ्चम्यामाहुतावापः पुरुषवचसो भवन्तीति स उल्बावृतो गर्भो दश वा मासानन्तः शयित्वा यावद्वाथ जायते ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V43
+| verse_id = CHU_C05_V43
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स जातो यावदायुषं जीवति तं प्रेतं दिष्टमितोऽग्नय एव हरन्ति यत एवेतो यतः सम्भूतो भवति ॥ २ ॥ ९ ॥
+| verse_line1 = स जातो यावदायुषं जीवति तं प्रेतं दिष्टमितोऽग्नय एव हरन्ति यत एवेतो यतः सम्भूतो भवति ॥ २ ॥ ९ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V43
-| id       = CHU_C05_V09_B01
+| id = CHU_C05_V09_B01
-| text     =
+| text =
 नारायणादयः पञ्च क्रमात् पञ्चाग्नयः स्मृताः ।
 अदनादङ्गनेतृत्वान्नितरामचलत्वतः ॥
@@ Line 4,683: / Line 4,800: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V44
+| verse_id = CHU_C05_V44
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्य इत्थं विदुर्ये चेमे अरण्ये श्रद्धा तप इत्युुपासते तेऽर्चिषमभिसम्भवन्ति अर्चिषोऽहरह्ण आपूर्यमाणपक्षमापूर्यमाणपक्षात् यान् षडुुदङ्ग् एति मासां स्तान् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = तद्य इत्थं विदुर्ये चेमे अरण्ये श्रद्धा तप इत्युुपासते तेऽर्चिषमभिसम्भवन्ति अर्चिषोऽहरह्ण आपूर्यमाणपक्षमापूर्यमाणपक्षात् यान् षडुुदङ्ग् एति मासां स्तान् ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V45
+| verse_id = CHU_C05_V45
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मासेभ्यः संवत्सरं संवत्सरादादित्यं आदित्याच्चन्द्रमसं चन्द्रमसो विद्युतं तत्पुरुषो मानवः स एतान् ब्रह्म गमयति एष देवयानः पन्था इति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = मासेभ्यः संवत्सरं संवत्सरादादित्यं आदित्याच्चन्द्रमसं चन्द्रमसो विद्युतं तत्पुरुषो मानवः स एतान् ब्रह्म गमयति एष देवयानः पन्था इति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V46
+| verse_id = CHU_C05_V46
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ य इमे ग्रम इष्टापूर्ते दत्तमित्युपासते ते धूममभिसम्भवन्ति धूमात् रात्रिं रात्रे परपक्षपक्षमपरपक्षाद्यान् षड् दक्षिणैति मासां स्तान्नैते संवत्सरमभिप्राप्नुवन्ति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अथ य इमे ग्रम इष्टापूर्ते दत्तमित्युपासते ते धूममभिसम्भवन्ति धूमात् रात्रिं रात्रे परपक्षपक्षमपरपक्षाद्यान् षड् दक्षिणैति मासां स्तान्नैते संवत्सरमभिप्राप्नुवन्ति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V47
+| verse_id = CHU_C05_V47
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मासेभ्यः पितृलोकं पितृलोकादाकाशमाकाशाच्चन्द्रमसमेष सोमो राजा तद्देवानामन्नं तं देवा भक्षयन्ति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = मासेभ्यः पितृलोकं पितृलोकादाकाशमाकाशाच्चन्द्रमसमेष सोमो राजा तद्देवानामन्नं तं देवा भक्षयन्ति ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V48
+| verse_id = CHU_C05_V48
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्मिन् यावत् सम्पातमुषित्वाऽथैतमेवाध्वानं पुनर्निवर्तन्ते यथेतमाकाशं आकाशाद्वायुर्भूत्वा धूमो भवति धूमो भूत्वाऽभ्रं भवति ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = तस्मिन् यावत् सम्पातमुषित्वाऽथैतमेवाध्वानं पुनर्निवर्तन्ते यथेतमाकाशं आकाशाद्वायुर्भूत्वा धूमो भवति धूमो भूत्वाऽभ्रं भवति ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V49
+| verse_id = CHU_C05_V49
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अभ्रं भूत्वा मेघो भवति मेघो भूत्वा प्रवर्षति त इह व्रीहियवा ओषधिवनस्पतयस्तिलमाषा इति जायन्ते । ततो वै खलु दुर्निष्प्रपतनं यो यो ह्यन्नमत्ति यो रेतः सिञ्चति तद्भूय एव भवति ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = अभ्रं भूत्वा मेघो भवति मेघो भूत्वा प्रवर्षति त इह व्रीहियवा ओषधिवनस्पतयस्तिलमाषा इति जायन्ते । ततो वै खलु दुर्निष्प्रपतनं यो यो ह्यन्नमत्ति यो रेतः सिञ्चति तद्भूय एव भवति ॥ ६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V49
-| id       = CHU_C05_V10_B01
+| id = CHU_C05_V10_B01
-| text     =
+| text =
 अभ्रधूमादिभावस्तु जीवस्याभ्रादिसंस्थितिः ।
 अभ्रादिमानिरूपं तु ज्ञानप्राप्यं यतो भवेत् ॥ इति च ।
@@ Line 4,740: / Line 4,858: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V50
+| verse_id = CHU_C05_V50
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्य इह रमणीयचरणा अभ्याशो ह यत्ते रमणीयां योनिमापद्येरन् ब्राह्मणयोनिं वा क्षत्रिययोनिं वा वैश्ययोनिं वाऽथ य इह कपूरचरणाः अभ्याशो ह एते कपूयां योनिमापद्येरञ्च्छ्वयोनिं वा सूकरयोनिं वा चण्डालयोनिं वा ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = तद्य इह रमणीयचरणा अभ्याशो ह यत्ते रमणीयां योनिमापद्येरन् ब्राह्मणयोनिं वा क्षत्रिययोनिं वा वैश्ययोनिं वाऽथ य इह कपूरचरणाः अभ्याशो ह एते कपूयां योनिमापद्येरञ्च्छ्वयोनिं वा सूकरयोनिं वा चण्डालयोनिं वा ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V51
+| verse_id = CHU_C05_V51
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथैतयोः पथोर्नैकतरेण च न तानीमानि क्षुद्रमिश्राण्यसकृदावर्तीनि भूतानि भवन्ति जायस्व म्रियस्वेत्येतत् तृतीयं स्थानं तेनासौ लोको न सम्पूर्यते तस्माज्जुगुप्सेत तदेषश्लोकः ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = अथैतयोः पथोर्नैकतरेण च न तानीमानि क्षुद्रमिश्राण्यसकृदावर्तीनि भूतानि भवन्ति जायस्व म्रियस्वेत्येतत् तृतीयं स्थानं तेनासौ लोको न सम्पूर्यते तस्माज्जुगुप्सेत तदेषश्लोकः ॥ ८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V52
+| verse_id = CHU_C05_V52
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स्तेनो हिरण्यस्य सुरां पिबंश्च गुरोस्तल्पमावसन् ब्रह्महा च । एते पतन्ति चत्वारः पञ्चमश्चाचरंस्तु तैरिति ॥ ९ ॥
+| verse_line1 = स्तेनो हिरण्यस्य सुरां पिबंश्च गुरोस्तल्पमावसन् ब्रह्महा च । एते पतन्ति चत्वारः पञ्चमश्चाचरंस्तु तैरिति ॥ ९ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V53
+| verse_id = CHU_C05_V53
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ ह य एतानेवं पञ्चाग्नीन् वेद न स ह तैरप्याचरन् पाप्मना लिप्यते शुद्धः पूतः पुण्यश्लोको भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ १० ॥ ३१० ॥
+| verse_line1 = अथ ह य एतानेवं पञ्चाग्नीन् वेद न स ह तैरप्याचरन् पाप्मना लिप्यते शुद्धः पूतः पुण्यश्लोको भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ १० ॥ ३१० ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V53
-| id       = CHU_C05_V10_B01
+| id = CHU_C05_V10_B01
-| text     =
+| text =
 परमस्य जन्यमिति पर्जन्यः ।
 पञ्च पञ्च स्वरूपेण सूर्यादौ संस्थितो हरिः ।
@@ Line 4,783: / Line 4,902: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V54
+| verse_id = CHU_C05_V54
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्राचीनशाल औपमन्यवः सत्ययज्ञः पौलुषिरिन्द्रद्युम्नो भाल्लवेयो जनः शार्कराक्ष्यो बुडिल आश्वतराश्विस्ते हैते महाशाला महाश्रोत्रियाः समेत्य मीमांसाञ्चक्रुः को न आत्मा किं तद्ब्रह्मेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = प्राचीनशाल औपमन्यवः सत्ययज्ञः पौलुषिरिन्द्रद्युम्नो भाल्लवेयो जनः शार्कराक्ष्यो बुडिल आश्वतराश्विस्ते हैते महाशाला महाश्रोत्रियाः समेत्य मीमांसाञ्चक्रुः को न आत्मा किं तद्ब्रह्मेति ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V54
-| id       = CHU_C05_V11_B01
+| id = CHU_C05_V11_B01
-| text     =
+| text =
 प्रत्यब्दयज्ञकृत्सम्यङ्महाशालः प्रकीर्तितः ।
 वेदवेदार्थवित् सम्यङ्महाश्रोत्रिय उच्यते ॥
@@ Line 4,800: / Line 4,920: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V55
+| verse_id = CHU_C05_V55
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ते ह सम्पादयाञ्चक्रुरुद्दालको वै भगवन्तोऽयमारुणिः सम्प्रतीममात्मानं वैश्वानरमध्येति तं हन्ताभ्यागच्छामेति तं हाभ्याजग्मुः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = ते ह सम्पादयाञ्चक्रुरुद्दालको वै भगवन्तोऽयमारुणिः सम्प्रतीममात्मानं वैश्वानरमध्येति तं हन्ताभ्यागच्छामेति तं हाभ्याजग्मुः ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V56
+| verse_id = CHU_C05_V56
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स ह सम्पादयाञ्चकार प्रक्ष्यन्ति मामिमे महाशाला महाश्रोत्रियास्तेभ्यो न सर्वमिव प्रतिपत्स्ये हन्ताहमन्यमभ्यनुशासानीति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = स ह सम्पादयाञ्चकार प्रक्ष्यन्ति मामिमे महाशाला महाश्रोत्रियास्तेभ्यो न सर्वमिव प्रतिपत्स्ये हन्ताहमन्यमभ्यनुशासानीति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V57
+| verse_id = CHU_C05_V57
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तान् होवाचाश्वपतिर्वै भगवन्तोऽयं कैकेयः सम्प्रतीममात्मानं वैश्वानरमध्येति तं हन्ताभ्यागच्छामेति तं हाभ्याजग्मुः ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तान् होवाचाश्वपतिर्वै भगवन्तोऽयं कैकेयः सम्प्रतीममात्मानं वैश्वानरमध्येति तं हन्ताभ्यागच्छामेति तं हाभ्याजग्मुः ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V58
+| verse_id = CHU_C05_V58
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तेभ्यो ह प्राप्तेभ्यः पृथगर्हाणि कारयाञ्चकार स ह प्रातः संिजहान उवाच न मे स्तेनो जनपदे न कदर्यो न मद्यपो नानाहिताग्निर्नाविद्वान् न स्वैरी स्वैरिणी कुतो यक्ष्यमाणो वै भगवन्तोऽहमस्मि यावदेकैकस्मा ऋत्विजे धनं दास्यामि तावद्भगवद्भ्यो दास्यामि वसन्तु भगवन्त इति ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = तेभ्यो ह प्राप्तेभ्यः पृथगर्हाणि कारयाञ्चकार स ह प्रातः संिजहान उवाच न मे स्तेनो जनपदे न कदर्यो न मद्यपो नानाहिताग्निर्नाविद्वान् न स्वैरी स्वैरिणी कुतो यक्ष्यमाणो वै भगवन्तोऽहमस्मि यावदेकैकस्मा ऋत्विजे धनं दास्यामि तावद्भगवद्भ्यो दास्यामि वसन्तु भगवन्त इति ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V59
+| verse_id = CHU_C05_V59
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ते होचुर्येन हैवार्थेन पुरुषश्चरेत् तंहैव वदेदात्मानमेवेमं वैश्वानरं सम्प्रत्यध्येषि तमेव नो ब्रूहीति ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = ते होचुर्येन हैवार्थेन पुरुषश्चरेत् तंहैव वदेदात्मानमेवेमं वैश्वानरं सम्प्रत्यध्येषि तमेव नो ब्रूहीति ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V60
+| verse_id = CHU_C05_V60
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तान् होवाच प्रातर्वः प्रतिवक्तास्मीति ते ह समित्पाणयः पूर्वाह्ने प्रतिचक्रमिरे तान् हानुपनीयैवैतदुवाच ॥ ७ ॥ ११ ॥
+| verse_line1 = तान् होवाच प्रातर्वः प्रतिवक्तास्मीति ते ह समित्पाणयः पूर्वाह्ने प्रतिचक्रमिरे तान् हानुपनीयैवैतदुवाच ॥ ७ ॥ ११ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V61
+| verse_id = CHU_C05_V61
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = औपमन्यव कं त्वमात्मानमुपास्स इति दिवमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै सुतेजा आत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् तव सुतं प्रसुतमासुतं कुले दृश्यते ॥ १ ॥
+| verse_line1 = औपमन्यव कं त्वमात्मानमुपास्स इति दिवमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै सुतेजा आत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् तव सुतं प्रसुतमासुतं कुले दृश्यते ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V62
+| verse_id = CHU_C05_V62
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते मूर्धा त्वेष आत्मन इति होवाच मूर्धा ते व्यपतिष्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १२ ॥
+| verse_line1 = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते मूर्धा त्वेष आत्मन इति होवाच मूर्धा ते व्यपतिष्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १२ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V62
-| id       = CHU_C05_V12_B01
+| id = CHU_C05_V12_B01
-| text     =
+| text =
 क्रीडात्मकत्वाद्व्याख्यं च सुतेजाश्चातितेजसा ।
 स्वर्गाधारं शिरो विष्णोः .................
@@ Line 4,873: / Line 4,994: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V63
+| verse_id = CHU_C05_V63
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ होवाच सत्ययज्ञं पौलुषिं प्राचीनयोग्य कं त्वमात्मानमुपास्स इत्यादित्यमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै विश्वरूप आत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् तव बहु विश्वरूपं कुले दृश्यते ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ होवाच सत्ययज्ञं पौलुषिं प्राचीनयोग्य कं त्वमात्मानमुपास्स इत्यादित्यमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै विश्वरूप आत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् तव बहु विश्वरूपं कुले दृश्यते ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V64
+| verse_id = CHU_C05_V64
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्रवृत्तोऽश्वतरीरथो दासीनिष्कोऽत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते चक्षुष्ट्वेतदात्मन इति होवाचान्धोऽभविष्यो यद्यन्मां नागमिष्यतः इति ॥ २ ॥ १३ ॥
+| verse_line1 = प्रवृत्तोऽश्वतरीरथो दासीनिष्कोऽत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते चक्षुष्ट्वेतदात्मन इति होवाचान्धोऽभविष्यो यद्यन्मां नागमिष्यतः इति ॥ २ ॥ १३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V64
-| id       = CHU_C05_V16_B01
+| id = CHU_C05_V16_B01
-| text     =
+| text =
 ................. सर्वरूपातिदार्शनात् ॥
 चक्षुस्तु विश्वरूपाख्यमादानादयुषामपि ।
@@ Line 4,899: / Line 5,021: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V65
+| verse_id = CHU_C05_V65
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ होवाचेन्द्रद्युम्नं भाल्लवेयं वैयाघ्रपद्य कं त्वमात्मानमुपास्स इति वायुमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै पृथग्वर्त्माऽऽत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वां पृथग्वलय आयन्ति पृथग्रथश्रेणयोऽनुयन्ति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ होवाचेन्द्रद्युम्नं भाल्लवेयं वैयाघ्रपद्य कं त्वमात्मानमुपास्स इति वायुमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै पृथग्वर्त्माऽऽत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वां पृथग्वलय आयन्ति पृथग्रथश्रेणयोऽनुयन्ति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V66
+| verse_id = CHU_C05_V66
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते प्राणस्त्वेष आत्मन इति होवाच प्राणस्त उदक्रमिष्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १४ ॥
+| verse_line1 = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते प्राणस्त्वेष आत्मन इति होवाच प्राणस्त उदक्रमिष्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V66
-| id       = CHU_C05_V17_B01
+| id = CHU_C05_V17_B01
-| text     =
+| text =
 वाय्वादिप्राणशक्यं न यत्तत्कर्ता हरेर्यतः ।
 प्राणस्तेन पृथग्वर्त्मा वायुर्ज्ञानायुरूपतः ॥
@@ Line 4,925: / Line 5,048: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V67
+| verse_id = CHU_C05_V67
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ होवाच जनं शार्कराक्ष्यं शार्कराक्ष्य कं त्वमात्मानमुपास्स इत्याकाशमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै बहुलं आत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वं बहुलोऽसि प्रजया च धनेन च ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ होवाच जनं शार्कराक्ष्यं शार्कराक्ष्य कं त्वमात्मानमुपास्स इत्याकाशमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै बहुलं आत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वं बहुलोऽसि प्रजया च धनेन च ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V68
+| verse_id = CHU_C05_V68
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते सन्दोहस्त्वेष आत्मन इति होवाच सन्दोहस्त व्यशीर्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १५ ॥
+| verse_line1 = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते सन्दोहस्त्वेष आत्मन इति होवाच सन्दोहस्त व्यशीर्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V68
-| id       = CHU_C05_V18_B01
+| id = CHU_C05_V18_B01
-| text     =
+| text =
 ................. बहुत्वाद्बहुलः स्मृतः ।
 आकाशनामा चादीप्तेर्मध्यदेहो रमापतेः ॥
@@ Line 4,950: / Line 5,074: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V69
+| verse_id = CHU_C05_V69
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ होवाच बुडिलमाश्वतराश्विं वैयाघ्रपद्य कं त्वमात्मानमुपास्स इत्यप एव भगवो राजन्निति होवाचैष वै रयिरात्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वं रयिमान् पुष्टिमानसि ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ होवाच बुडिलमाश्वतराश्विं वैयाघ्रपद्य कं त्वमात्मानमुपास्स इत्यप एव भगवो राजन्निति होवाचैष वै रयिरात्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वं रयिमान् पुष्टिमानसि ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V70
+| verse_id = CHU_C05_V70
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेनमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते बस्तिस्त्वेष आत्मन इति होवाच बस्तिस्ते व्यभेत्स्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १६ ॥
+| verse_line1 = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेनमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते बस्तिस्त्वेष आत्मन इति होवाच बस्तिस्ते व्यभेत्स्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V70
-| id       = CHU_C05_V19_B01
+| id = CHU_C05_V19_B01
-| text     =
+| text =
 व्याप्तत्वादाप इत्युक्तो रयी रतिकरत्वतः ।
 वस्तिराकाशवायोश्च तावाधारौ प्रकीर्तितौ ॥
@@ Line 4,975: / Line 5,100: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V71
+| verse_id = CHU_C05_V71
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ होवाचोद्दालकमारुणिं गौतम कं त्वमात्मानमुपास्स इति पृथिवीमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै प्रतिष्ठाऽऽत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वं प्रतिष्ठितोऽसि प्रजया च पशुभिश्च ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ होवाचोद्दालकमारुणिं गौतम कं त्वमात्मानमुपास्स इति पृथिवीमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै प्रतिष्ठाऽऽत्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात् त्वं प्रतिष्ठितोऽसि प्रजया च पशुभिश्च ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V72
+| verse_id = CHU_C05_V72
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते पादौ त्वेतावात्मन इति होवाच पादौ ते व्यम्लास्येतां यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १७ ॥
+| verse_line1 = अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते पादौ त्वेतावात्मन इति होवाच पादौ ते व्यम्लास्येतां यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥ १७ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V72
-| id       = CHU_C05_V20_B01
+| id = CHU_C05_V20_B01
-| text     =
+| text =
 प्रथनात् पृथिवीनामा प्रतिष्ठा च प्रतिष्ठितेः ।
 पादौ भगवतो विष्णोः पृथिव्याश्रय एव च ॥
@@ Line 5,002: / Line 5,128: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V73
+| verse_id = CHU_C05_V73
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तान् होवाचैते वै खलु यूयं पृथगिवेममात्मानं वैश्वानरं विद्वांसोऽन्नमत्थ यस्त्वेतमेवं प्रादेशमात्रमभिविमानमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते स सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेष्वात्मस्वन्नमत्ति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = तान् होवाचैते वै खलु यूयं पृथगिवेममात्मानं वैश्वानरं विद्वांसोऽन्नमत्थ यस्त्वेतमेवं प्रादेशमात्रमभिविमानमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते स सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेष्वात्मस्वन्नमत्ति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V74
+| verse_id = CHU_C05_V74
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्य ह वा एतस्यात्मनो वैश्वानरस्य मूर्धेव सुतेजाश्चक्षुर्विश्वरूपः प्राणः पृथग्वर्मात्मा सन्दोहो बहुलो बस्तिरेव रयिः पृथिव्येव पादावुर एव वेदिर्लोमानि बर्हिः हृदयं गार्हपत्यो मनोऽन्वाहार्यपचन आस्यमाहवनीयः ॥ २ ॥ १८ ॥
+| verse_line1 = तस्य ह वा एतस्यात्मनो वैश्वानरस्य मूर्धेव सुतेजाश्चक्षुर्विश्वरूपः प्राणः पृथग्वर्मात्मा सन्दोहो बहुलो बस्तिरेव रयिः पृथिव्येव पादावुर एव वेदिर्लोमानि बर्हिः हृदयं गार्हपत्यो मनोऽन्वाहार्यपचन आस्यमाहवनीयः ॥ २ ॥ १८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V75
+| verse_id = CHU_C05_V75
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्यद्भक्तं प्रथममागच्छेत् तद्धोमीयं स यां प्रथमामाहुतिं जुहुयात् तां जुहुयात् प्राणाय स्वाहेति प्राणः तृप्यति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = तद्यद्भक्तं प्रथममागच्छेत् तद्धोमीयं स यां प्रथमामाहुतिं जुहुयात् तां जुहुयात् प्राणाय स्वाहेति प्राणः तृप्यति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V76
+| verse_id = CHU_C05_V76
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्राणे तृप्यति चक्षुस्तृप्यति चक्षुषि तृप्यत्यादित्यस्तृप्यति आदित्ये तृप्यति द्यौस्तृप्यति दिवि तृप्यन्त्यां यत्किञ्च द्यौश्चादित्यश्चाधितिष्ठतस्तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ १९ ॥
+| verse_line1 = प्राणे तृप्यति चक्षुस्तृप्यति चक्षुषि तृप्यत्यादित्यस्तृप्यति आदित्ये तृप्यति द्यौस्तृप्यति दिवि तृप्यन्त्यां यत्किञ्च द्यौश्चादित्यश्चाधितिष्ठतस्तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ १९ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V76
-| id       = CHU_C05_V21_B01
+| id = CHU_C05_V21_B01
-| text     =
+| text =
 प्राणश्चक्षुस्तथादित्य इत्येका देवता स्मृता ।
 पूर्वद्वारपतिर्विष्णोः ....................
@@ Line 5,043: / Line 5,170: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V77
+| verse_id = CHU_C05_V77
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यां द्वितीयां जुहुयात् तां जुहुयाद् व्यानाय स्वाहेति व्यानस्तृप्यति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ यां द्वितीयां जुहुयात् तां जुहुयाद् व्यानाय स्वाहेति व्यानस्तृप्यति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V78
+| verse_id = CHU_C05_V78
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = व्याने तृप्यति श्रोत्रं तृप्यति श्रोत्रे तृप्यति चन्द्रमास्तृप्यति चन्द्रमसि तृप्यति दिशस्तृप्यन्ति दिक्षु तृप्यन्तीषु यत्किञ्च दिशश्चन्द्रमाश्चाधितिष्ठन्ति तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २० ॥
+| verse_line1 = व्याने तृप्यति श्रोत्रं तृप्यति श्रोत्रे तृप्यति चन्द्रमास्तृप्यति चन्द्रमसि तृप्यति दिशस्तृप्यन्ति दिक्षु तृप्यन्तीषु यत्किञ्च दिशश्चन्द्रमाश्चाधितिष्ठन्ति तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २० ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V78
-| id       = CHU_C05_V22_B01
+| id = CHU_C05_V22_B01
-| text     =
+| text =
 ................. व्यानः श्रोत्रं च चन्द्रमाः ॥
 दक्षिणद्वारपस्त्वेकः .........................
@@ Line 5,068: / Line 5,196: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V79
+| verse_id = CHU_C05_V79
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यां तृतीयां जुहुयात् तां जुहुयादपानाय स्वाहेति अपानस्तृप्यति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ यां तृतीयां जुहुयात् तां जुहुयादपानाय स्वाहेति अपानस्तृप्यति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V80
+| verse_id = CHU_C05_V80
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अपाने तृप्यति वाक् तृप्यति वाचि तृप्यन्त्यां अग्निस्तृप्यति अग्नौ तृप्यति पृथिवी तृप्यति पृथिव्यां तृप्यन्त्यां यत्किञ्च पृथिवी चाग्निश्चाधितिष्ठतस्तत्तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २१ ॥
+| verse_line1 = अपाने तृप्यति वाक् तृप्यति वाचि तृप्यन्त्यां अग्निस्तृप्यति अग्नौ तृप्यति पृथिवी तृप्यति पृथिव्यां तृप्यन्त्यां यत्किञ्च पृथिवी चाग्निश्चाधितिष्ठतस्तत्तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २१ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V80
-| id       = CHU_C05_V23_B01
+| id = CHU_C05_V23_B01
-| text     =
+| text =
 ................. वागपानोऽग्निरेव च ।
 पश्चिमद्वारपोऽप्येकः .................
@@ Line 5,093: / Line 5,222: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V81
+| verse_id = CHU_C05_V81
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यां चतुर्थीं जुहुयात् तां जुहुयात् समानाय स्वाहेति समानस्तृप्यति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ यां चतुर्थीं जुहुयात् तां जुहुयात् समानाय स्वाहेति समानस्तृप्यति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V82
+| verse_id = CHU_C05_V82
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = समाने तृप्यति मनस्तृप्यति मनसि तृप्यति पर्जन्यस्तृप्यति पर्जन्ये तृप्यति विद्युत् तृप्यति विद्युति तृप्यन्त्यां यत्किञ्च विद्युच्च पर्जन्यश्चाधितिष्ठतः तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २२ ॥
+| verse_line1 = समाने तृप्यति मनस्तृप्यति मनसि तृप्यति पर्जन्यस्तृप्यति पर्जन्ये तृप्यति विद्युत् तृप्यति विद्युति तृप्यन्त्यां यत्किञ्च विद्युच्च पर्जन्यश्चाधितिष्ठतः तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २२ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V82
-| id       = CHU_C05_V24_B01
+| id = CHU_C05_V24_B01
-| text     =
+| text =
 ................. समानो मन एव च ॥
 इन्द्र इत्येक एवोक्त उत्तरद्वाररक्षकः ।
@@ Line 5,118: / Line 5,248: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V83
+| verse_id = CHU_C05_V83
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यां पञ्चमीं जुहुयात् तां जुहुयादुदानाय स्वाहेति उदानस्तृप्यति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ यां पञ्चमीं जुहुयात् तां जुहुयादुदानाय स्वाहेति उदानस्तृप्यति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V84
+| verse_id = CHU_C05_V84
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = उदाने तृप्यति वायुस्तृप्यति वायौ तृप्यति आकाशस्तृप्यति आकाशे तृप्यति यत्किञ्च वायुश्चाकाशश्चाधितिष्ठतः तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २३ ॥
+| verse_line1 = उदाने तृप्यति वायुस्तृप्यति वायौ तृप्यति आकाशस्तृप्यति आकाशे तृप्यति यत्किञ्च वायुश्चाकाशश्चाधितिष्ठतः तत् तृप्यति तस्यानु तृप्तिं तृप्यति प्रजया पशुभिरन्नाद्येन तेजसा ब्रह्मवर्चसेनेति ॥ २ ॥ २३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V84
-| id       = CHU_C05_V25_B01
+| id = CHU_C05_V25_B01
-| text     =
+| text =
 उदानो वायुरित्येक ऊर्ध्वद्वाराधिपश्च सः ॥
 स एवाकाशनामा च लक्ष्म्याविष्टो विशेषतः ।
@@ Line 5,154: / Line 5,285: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V85
+| verse_id = CHU_C05_V85
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य इदमविद्वानग्निहोत्रं जुहोति यथाङ्गारानपोह्य भस्मनि जुहुयात् तादृक् तत् स्यात् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = स य इदमविद्वानग्निहोत्रं जुहोति यथाङ्गारानपोह्य भस्मनि जुहुयात् तादृक् तत् स्यात् ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V86
+| verse_id = CHU_C05_V86
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ य एतदेवं विद्वानग्निहोत्रं जुहोति तस्य सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेष्वात्मसु हुतं भवति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अथ य एतदेवं विद्वानग्निहोत्रं जुहोति तस्य सर्वेषु लोकेषु सर्वेषु भूतेषु सर्वेष्वात्मसु हुतं भवति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V87
+| verse_id = CHU_C05_V87
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्यथेषीकातूलमग्नौ प्रोतं प्रदूयेतैवं हास्य सर्वे पाप्मनः प्रदूयन्ते य एतदेवं विद्वानग्निहोत्रं जुहोति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तद्यथेषीकातूलमग्नौ प्रोतं प्रदूयेतैवं हास्य सर्वे पाप्मनः प्रदूयन्ते य एतदेवं विद्वानग्निहोत्रं जुहोति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V88
+| verse_id = CHU_C05_V88
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्मादु हैवंविद्यद्यपि चण्डालायोच्छिष्टं प्रयच्छेदात्मनि हैवास्य तद्वैश्वानरो हुतं स्यादिति तदेष श्लोकः ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तस्मादु हैवंविद्यद्यपि चण्डालायोच्छिष्टं प्रयच्छेदात्मनि हैवास्य तद्वैश्वानरो हुतं स्यादिति तदेष श्लोकः ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C05_V89
+| verse_id = CHU_C05_V89
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C05
+| chapter_id = CHU_C05
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यथेह क्षुधिता बाला मातरं पर्युपासते । एवं सर्वाणि भूतान्याग्निहोत्रमुपासत इत्यग्निहोत्रमुपासत ॥ इति ॥ ५ ॥ ११२४ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि पञ्चमोऽध्यायः ॥
+| verse_line1 = यथेह क्षुधिता बाला मातरं पर्युपासते । एवं सर्वाणि भूतान्याग्निहोत्रमुपासत इत्यग्निहोत्रमुपासत ॥ इति ॥ ५ ॥ ११२४ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि पञ्चमोऽध्यायः ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C05_V89
-| id       = CHU_C05_V26_B01
+| id = CHU_C05_V26_B01
-| text     =
+| text =
 वैश्वानरज्ञानयोग्याः साक्षादेव सुराः स्मृताः ।
 तस्मात् तेषां फलं सर्वमन्येषां तु स्वयोग्यतः ॥
@@ Line 5,216: / Line 5,348: @@
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V01
+| verse_id = CHU_C06_V01
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ॐ श्वेतकेतुर्हारुणेय आस तं ह पितोवाच श्वेतकेतो वस ब्रह्मचर्यं न वै सोम्यास्मत्कुलीनोऽननूच्य ब्रह्मबन्धुरिव भवतीति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = ॐ श्वेतकेतुर्हारुणेय आस तं ह पितोवाच श्वेतकेतो वस ब्रह्मचर्यं न वै सोम्यास्मत्कुलीनोऽननूच्य ब्रह्मबन्धुरिव भवतीति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V02
+| verse_id = CHU_C06_V02
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स ह द्वादशवर्ष उपेत्य चतुर्विंशतिवर्षः सर्वान् वेदानधीत्य महामना अनूचानमानी स्तब्ध एयाय तं ह पितोवाच श्वेतकेतो यन्नु सोम्येदं महामना अनूचानमानी स्तब्धोऽस्युत तमादेशमप्राक्ष्यः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = स ह द्वादशवर्ष उपेत्य चतुर्विंशतिवर्षः सर्वान् वेदानधीत्य महामना अनूचानमानी स्तब्ध एयाय तं ह पितोवाच श्वेतकेतो यन्नु सोम्येदं महामना अनूचानमानी स्तब्धोऽस्युत तमादेशमप्राक्ष्यः ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V03
+| verse_id = CHU_C06_V03
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = येनाश्रुतं श्रुतं भवत्यमतं मतमविज्ञातं विज्ञातमिति । कथं नु भगवः स आदेशो भवतीति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = येनाश्रुतं श्रुतं भवत्यमतं मतमविज्ञातं विज्ञातमिति । कथं नु भगवः स आदेशो भवतीति ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V03
-| id       = CHU_C06_V01_B01
+| id = CHU_C06_V01_B01
-| text     =
+| text =
 अधीत्यब्दद्वादशत्वाद् द्वादशाब्द इतीरितः ।
 श्वेतकेतुर्भारते तु नोत्पत्तिद्वादशत्वतः ॥ इति वाक्यनिर्णये ।
@@ Line 5,249: / Line 5,382: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V04
+| verse_id = CHU_C06_V04
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यथा सोम्यैकेन मृत्पिण्डेन सर्वं मृन्मयं विज्ञातं स्याद्वाचारम्भणं विकारो नामधेयं मृत्तिकेत्येव सत्यम् ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = यथा सोम्यैकेन मृत्पिण्डेन सर्वं मृन्मयं विज्ञातं स्याद्वाचारम्भणं विकारो नामधेयं मृत्तिकेत्येव सत्यम् ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V05
+| verse_id = CHU_C06_V05
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यथा सोम्यैकेन लोहमणिना सर्वं लोहमयं विज्ञातं स्याद्वाचारम्भणं विकारो नामधेयं लोहमणिरित्येव सत्यम् ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = यथा सोम्यैकेन लोहमणिना सर्वं लोहमयं विज्ञातं स्याद्वाचारम्भणं विकारो नामधेयं लोहमणिरित्येव सत्यम् ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V06
+| verse_id = CHU_C06_V06
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यथा सोम्यैकेन नखनिकृन्तनेन सर्वं कार्ष्णायसं विज्ञातं स्याद्वाचारम्भणं विकारो नामधेयं कार्ष्णायसमित्येव सत्यमेवं सोम्य स आदेशो भवतीति ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = यथा सोम्यैकेन नखनिकृन्तनेन सर्वं कार्ष्णायसं विज्ञातं स्याद्वाचारम्भणं विकारो नामधेयं कार्ष्णायसमित्येव सत्यमेवं सोम्य स आदेशो भवतीति ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V07
+| verse_id = CHU_C06_V07
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = न वै नूनं भगवंस्तस्य एतदवेदिषुर्यद्ह्येेतदवेदिष्यन् कथं मे नावक्ष्यन्निति भगवांस्त्वेव मे तद्ब्रवीत्विति यथा सोम्येति होवाच ॥ ७ ॥ १ ॥
+| verse_line1 = न वै नूनं भगवंस्तस्य एतदवेदिषुर्यद्ह्येेतदवेदिष्यन् कथं मे नावक्ष्यन्निति भगवांस्त्वेव मे तद्ब्रवीत्विति यथा सोम्येति होवाच ॥ ७ ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V07
-| id       = CHU_C06_V02_B01
+| id = CHU_C06_V02_B01
-| text     =
+| text =
 यथा मृत्पिण्डविज्ञानात् सादृश्यादेव मृन्मयः ।
 विज्ञायन्ते तथा विष्णोः सादृश्याज्जगदेव च ॥
@@ Line 5,302: / Line 5,436: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V08
+| verse_id = CHU_C06_V08
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सदेव सोम्येदमग्र आसीदेकमेवाद्वितीयम् । तद्धैक आहुरसदेवेदमग्र आसीदेकमेवाद्वितीयं तस्मादसतः सज्जायत इति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = सदेव सोम्येदमग्र आसीदेकमेवाद्वितीयम् । तद्धैक आहुरसदेवेदमग्र आसीदेकमेवाद्वितीयं तस्मादसतः सज्जायत इति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V09
+| verse_id = CHU_C06_V09
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = कुतस्तु खलु सोम्यैवं स्यादिति होवाच कथमसतः सज्जायेतेति सत्त्वेव सोम्येदमग्र आसीदेकमेवाद्वितीयम् ॥ २ ॥
+| verse_line1 = कुतस्तु खलु सोम्यैवं स्यादिति होवाच कथमसतः सज्जायेतेति सत्त्वेव सोम्येदमग्र आसीदेकमेवाद्वितीयम् ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V09
-| id       = CHU_C06_V03_B01
+| id = CHU_C06_V03_B01
-| text     =
+| text =
 एकमेवाद्वितीयं स्वगतभेदवर्जितं समानवर्जितं च ।
 एकमेवाद्वितीयं तत्समाभ्यधिकवर्जनात् ।
@@ Line 5,335: / Line 5,470: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V10
+| verse_id = CHU_C06_V10
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तदैक्षत बहु स्यां प्रजायेय इति तत् तेजोऽसृजत तत् तेज ऐक्षत बहु स्यां प्रजायेयेति तदपोऽसृजत तस्माद्यत्र क्व च शोचति स्वेदते वा पुरुषस्तेजस एव तद्ध्यापो जायन्ते ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तदैक्षत बहु स्यां प्रजायेय इति तत् तेजोऽसृजत तत् तेज ऐक्षत बहु स्यां प्रजायेयेति तदपोऽसृजत तस्माद्यत्र क्व च शोचति स्वेदते वा पुरुषस्तेजस एव तद्ध्यापो जायन्ते ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V10
-| id       = CHU_C06_V04_B01
+| id = CHU_C06_V04_B01
-| text     =
+| text =
 सर्वोत्तमत्वात् सन्नामा हरिर्नारायणः प्रभुः ।
 सोऽसृजत् प्रथमं देवीं तेज आख्यां श्रियं सतीम् ॥
@@ Line 5,357: / Line 5,493: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V11
+| verse_id = CHU_C06_V11
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ता आप ऐक्षन्त बह्व्यः स्याम प्रजायेमहीति ता अन्नमसृजन्त तस्माद्यत्र क्व च वर्षति तदेव भूयिष्ठमन्नं भवत्यद्भ्य एव तदन्नाद्यं जायते ॥ ४ ॥ २ ॥
+| verse_line1 = ता आप ऐक्षन्त बह्व्यः स्याम प्रजायेमहीति ता अन्नमसृजन्त तस्माद्यत्र क्व च वर्षति तदेव भूयिष्ठमन्नं भवत्यद्भ्य एव तदन्नाद्यं जायते ॥ ४ ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V11
-| id       = CHU_C06_V05_B01
+| id = CHU_C06_V05_B01
-| text     =
+| text =
 ........ ............ ...स्ततश्चान्नभिधो हरः ।
 तेजःसंस्था च सा देवी प्राणोऽप्सु स्थित एव च ॥
@@ Line 5,376: / Line 5,513: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V12
+| verse_id = CHU_C06_V12
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तेषां खल्वेषां भूतानां त्रीण्येव बीजानि भवन्त्याण्डजं जीवजमुदि्भज्जमिति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = तेषां खल्वेषां भूतानां त्रीण्येव बीजानि भवन्त्याण्डजं जीवजमुदि्भज्जमिति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V13
+| verse_id = CHU_C06_V13
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सेयं दैवतैक्षत हन्ताहमिममास्तिस्रो देवता अनेन जीवेनात्मनाऽनुप्रविश्य नामरूपे व्याकरवाणीति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = सेयं दैवतैक्षत हन्ताहमिममास्तिस्रो देवता अनेन जीवेनात्मनाऽनुप्रविश्य नामरूपे व्याकरवाणीति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V14
+| verse_id = CHU_C06_V14
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तासां त्रिवृतं त्रिवृतमेकैकां करवाणीति सेयं देवतेमास्तिस्रो देवता अनेनैव जीवेनात्मनाऽनुप्रविश्य नामरूपे व्याकरोत् तासां त्रिवृतं त्रिवृतमेकैकामकरोद्यथा तु खलु सोम्येमास्तिस्रो देवतास्त्रिवृत् त्रिवृदेकैका भवति तन्मे विजानीहीति ॥ ३ ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तासां त्रिवृतं त्रिवृतमेकैकां करवाणीति सेयं देवतेमास्तिस्रो देवता अनेनैव जीवेनात्मनाऽनुप्रविश्य नामरूपे व्याकरोत् तासां त्रिवृतं त्रिवृतमेकैकामकरोद्यथा तु खलु सोम्येमास्तिस्रो देवतास्त्रिवृत् त्रिवृदेकैका भवति तन्मे विजानीहीति ॥ ३ ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V14
-| id       = CHU_C06_V07_B01
+| id = CHU_C06_V07_B01
-| text     =
+| text =
 सृष्टेष्वेतेषु भगवानीक्षाञ्चक्रे स केशवः ।
 जीवाख्येनैव रूपेण योऽनिरुद्ध इति स्मृतः ॥
@@ Line 5,414: / Line 5,552: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V15
+| verse_id = CHU_C06_V15
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदग्ने रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापगादग्नेरग्नित्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ १ ॥
+| verse_line1 = यदग्ने रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापगादग्नेरग्नित्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V16
+| verse_id = CHU_C06_V16
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदादित्यस्य रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापगादादित्यादादित्यत्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ २ ॥
+| verse_line1 = यदादित्यस्य रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापगादादित्यादादित्यत्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V17
+| verse_id = CHU_C06_V17
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यच्चन्द्रमसो रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापगाच्चन्द्रात् चन्द्रत्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = यच्चन्द्रमसो रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापगाच्चन्द्रात् चन्द्रत्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V18
+| verse_id = CHU_C06_V18
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यद्विद्युतो रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापागाद् विद्युतो विद्युत्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = यद्विद्युतो रोहितं रूपं तेजसस्तद्रूपं यच्छुक्लं तदपां यत्कृष्णं तदन्नस्यापागाद् विद्युतो विद्युत्वं वाचारम्भणं विकारो नामधेयं त्रीणि रूपाणीत्येव सत्यम् ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V19
+| verse_id = CHU_C06_V19
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एतद्ध स्म वै तद्विद्वांस आहुः पूर्वे महाशाला महाश्रोत्रिया न नोऽद्य कश्चनाश्रुतममतमविज्ञातमुदाहरिष्यतीति ह्येभ्यो विदञ्चक्रुः ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = एतद्ध स्म वै तद्विद्वांस आहुः पूर्वे महाशाला महाश्रोत्रिया न नोऽद्य कश्चनाश्रुतममतमविज्ञातमुदाहरिष्यतीति ह्येभ्यो विदञ्चक्रुः ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V20
+| verse_id = CHU_C06_V20
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदु रोहितमिवाभूदिति तेजसस्तद्रूपमिति तद्विद्वाञ्चक्रुर्यदु शुक्लमिवाभूदित्यपां रूपमिति तद्विदाञ्चक्रुर्यदु कृष्णमिवाभूदित्यन्नस्य रूपमिति तद्विदाञ्चक्रुः ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = यदु रोहितमिवाभूदिति तेजसस्तद्रूपमिति तद्विद्वाञ्चक्रुर्यदु शुक्लमिवाभूदित्यपां रूपमिति तद्विदाञ्चक्रुर्यदु कृष्णमिवाभूदित्यन्नस्य रूपमिति तद्विदाञ्चक्रुः ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V21
+| verse_id = CHU_C06_V21
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यद्वविज्ञातमिवाभूदित्येतासामेव देवानां समास इति तद्विदाञ्चक्रुर्यथा तु खलु सोम्येमास्तिस्रो देवताः पुरुषं प्राप्य त्रिवृत् त्रिवृदेकैका भवति तन्मे विजानीहीति ॥ ७ ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = यद्वविज्ञातमिवाभूदित्येतासामेव देवानां समास इति तद्विदाञ्चक्रुर्यथा तु खलु सोम्येमास्तिस्रो देवताः पुरुषं प्राप्य त्रिवृत् त्रिवृदेकैका भवति तन्मे विजानीहीति ॥ ७ ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V21
-| id       = CHU_C06_V08_B01
+| id = CHU_C06_V08_B01
-| text     =
+| text =
 अतो यल्लोहितं रूपं श्रियस्तद्रूपसम्भवम् ।
 यच्छुक्लं वायुजं विद्यात् कृष्णं चैव शिवोद्भवम् ॥
@@ Line 5,509: / Line 5,648: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V22
+| verse_id = CHU_C06_V22
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अन्नमशितं त्रेधा विधीयते तस्य यः स्थविष्ठो धातुस्तत्पुरीषं भवति यो मध्यमस्तन्मांसं योऽणिष्ठस्तन्मनः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अन्नमशितं त्रेधा विधीयते तस्य यः स्थविष्ठो धातुस्तत्पुरीषं भवति यो मध्यमस्तन्मांसं योऽणिष्ठस्तन्मनः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V23
+| verse_id = CHU_C06_V23
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = आपः पीतास्त्रेधा विधीयन्ते तासां यः स्थविष्ठो धातुस्तन्मूत्रं भवति यो मध्यमस्तल्लोहितं योऽणिष्ठः स प्राणः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = आपः पीतास्त्रेधा विधीयन्ते तासां यः स्थविष्ठो धातुस्तन्मूत्रं भवति यो मध्यमस्तल्लोहितं योऽणिष्ठः स प्राणः ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V24
+| verse_id = CHU_C06_V24
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तेजोऽशितं त्रेधा विधीयते तस्य यः स्थविष्ठो धातुस्तदस्थि भवति यो मध्यमः स मज्जा योऽणिष्ठः सा वाक् ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तेजोऽशितं त्रेधा विधीयते तस्य यः स्थविष्ठो धातुस्तदस्थि भवति यो मध्यमः स मज्जा योऽणिष्ठः सा वाक् ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V25
+| verse_id = CHU_C06_V25
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अन्नमयं हि सोम्य मन आपोमयः प्राणस्तेजोमयी वागिति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥४॥५॥
+| verse_line1 = अन्नमयं हि सोम्य मन आपोमयः प्राणस्तेजोमयी वागिति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥४॥५॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V25
-| id       = CHU_C06_V09_B01
+| id = CHU_C06_V09_B01
-| text     =
+| text =
 देवता एव मांसादिशब्दवाच्याः । तत्र प्रवेशात् । अश्यमानाश्चोपजीव्यत्वात् । न च दुःखं तासाम् । ऐश्वर्यात् । तिस्रो देवताः पुरुषं प्राप्य त्रिवृत् त्रिवृत् इति प्रस्तुतत्वात् ।
 जीव इति भगवतोऽनिरुद्धस्याख्या इति च श्रुतिः । प्राणस्य प्राणश्चक्षुषश्चक्षुर्जीवस्य जीवः प्रधानस्य प्रधानं भगवांश्चतुर्मूर्तिः इति च ।
@@ Line 5,563: / Line 5,703: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V26
+| verse_id = CHU_C06_V26
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = दध्नः सोम्यः मथ्यमानस्य योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति तत्सर्पिर्भवति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = दध्नः सोम्यः मथ्यमानस्य योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति तत्सर्पिर्भवति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V27
+| verse_id = CHU_C06_V27
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एवमेव खलु सोम्यान्नस्याश्यमानस्य योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति तन्मनो भवति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = एवमेव खलु सोम्यान्नस्याश्यमानस्य योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति तन्मनो भवति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V28
+| verse_id = CHU_C06_V28
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अपां सोम्य पीयमानानां योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति स प्राणो भवति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अपां सोम्य पीयमानानां योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति स प्राणो भवति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V29
+| verse_id = CHU_C06_V29
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तेजसः सोम्याश्यमानस्य योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति सा वाग् भवति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तेजसः सोम्याश्यमानस्य योऽणिमा स ऊर्ध्वः समुदीषति सा वाग् भवति ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V30
+| verse_id = CHU_C06_V30
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अन्नमयं हि सोम्य मन आपोमयः प्राणस्तेजोमयी वागिति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति यथा सोम्येति होवाच ॥ ५ ॥६॥
+| verse_line1 = अन्नमयं हि सोम्य मन आपोमयः प्राणस्तेजोमयी वागिति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति यथा सोम्येति होवाच ॥ ५ ॥६॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V31
+| verse_id = CHU_C06_V31
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = षोडशकलः सोम्य पुरुषः पञ्चदशाहानि माऽशीः काममपः पिबापोमयः प्राणो न पिबतो विच्छेत्स्यत इति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = षोडशकलः सोम्य पुरुषः पञ्चदशाहानि माऽशीः काममपः पिबापोमयः प्राणो न पिबतो विच्छेत्स्यत इति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V32
+| verse_id = CHU_C06_V32
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स ह पञ्चदशाहानि नाशाथ हैनमुपससाद किं ब्रवीमि भो इत्यृचः सोम्य यजूंषि सामानीति स होवाच न वै मा प्रतिभान्ति भो इति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = स ह पञ्चदशाहानि नाशाथ हैनमुपससाद किं ब्रवीमि भो इत्यृचः सोम्य यजूंषि सामानीति स होवाच न वै मा प्रतिभान्ति भो इति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V33
+| verse_id = CHU_C06_V33
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं होवाच यथा सोम्य महतोऽभ्याहितस्यैकोऽङ्गारः खद्योतमात्रः परिशिष्टः स्यात् तेन ततोऽपि न बहु दहेदेवं सोम्य ते षोडशानां कलानामेका कलाऽतिशिष्टा स्यात् तयैतर्हि वेदान्नानुभवस्याशानाथ मे विज्ञास्यसीति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तं होवाच यथा सोम्य महतोऽभ्याहितस्यैकोऽङ्गारः खद्योतमात्रः परिशिष्टः स्यात् तेन ततोऽपि न बहु दहेदेवं सोम्य ते षोडशानां कलानामेका कलाऽतिशिष्टा स्यात् तयैतर्हि वेदान्नानुभवस्याशानाथ मे विज्ञास्यसीति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V34
+| verse_id = CHU_C06_V34
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स हाशाथ हैनमुपससाद तं ह यत्किञ्च पप्रच्छ सर्वं ह प्रतिपेदे ॥ ४ ॥ तं ह होवाच यथा सोम्य महतोऽभ्याहितस्यैकमङ्गारं खद्योतमात्रं परिशिष्टं तं तृणैरुपसमाधाय प्रज्वलयेत् तेन ततोऽपि बहु दहेत् ॥५॥
+| verse_line1 = स हाशाथ हैनमुपससाद तं ह यत्किञ्च पप्रच्छ सर्वं ह प्रतिपेदे ॥ ४ ॥ तं ह होवाच यथा सोम्य महतोऽभ्याहितस्यैकमङ्गारं खद्योतमात्रं परिशिष्टं तं तृणैरुपसमाधाय प्रज्वलयेत् तेन ततोऽपि बहु दहेत् ॥५॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V35
+| verse_id = CHU_C06_V35
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एवं सोम्य ते षोडशानां कलानामेका कलाऽतिशिष्टाऽभूत् साऽन्नेनोपसमाहिता प्राज्वालीत् तयैतर्हि वेदाननुभवस्यन्नमयं हि सोम्य मन आपोमयः प्राणस्तेजोमयो वागिति तद्धास्य विजज्ञाविति विजज्ञाविति ॥ ६ ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = एवं सोम्य ते षोडशानां कलानामेका कलाऽतिशिष्टाऽभूत् साऽन्नेनोपसमाहिता प्राज्वालीत् तयैतर्हि वेदाननुभवस्यन्नमयं हि सोम्य मन आपोमयः प्राणस्तेजोमयो वागिति तद्धास्य विजज्ञाविति विजज्ञाविति ॥ ६ ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V36
+| verse_id = CHU_C06_V36
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = उद्दालको हाऽरुणिः श्वेतकेतुं पुत्रमुवाच स्वप्नान्तं मे सोम्य विजानीहीति यत्रैतत्पुरुषः स्वपिति नाम सता सोम्य तदा सम्पन्नो भवति स्वमपीतो भवति तस्मादेनं स्वपितीत्याचक्षते स्वं ह्यपीतो भवति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = उद्दालको हाऽरुणिः श्वेतकेतुं पुत्रमुवाच स्वप्नान्तं मे सोम्य विजानीहीति यत्रैतत्पुरुषः स्वपिति नाम सता सोम्य तदा सम्पन्नो भवति स्वमपीतो भवति तस्मादेनं स्वपितीत्याचक्षते स्वं ह्यपीतो भवति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V37
+| verse_id = CHU_C06_V37
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यथा शकुनिः सूत्रेण प्रबद्धः दिशं दिशं पतित्वाऽन्यत्रायतनमलब्ध्वा बन्धनमेवोपाश्रयत एवमेव खलु सोम्य तन्मनो दिशं दिशं पतित्वाऽन्यत्रायतनमलब्ध्वा प्राणमेवोपाश्रयते प्राणबन्धनं हि सोम्य मन इति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = स यथा शकुनिः सूत्रेण प्रबद्धः दिशं दिशं पतित्वाऽन्यत्रायतनमलब्ध्वा बन्धनमेवोपाश्रयत एवमेव खलु सोम्य तन्मनो दिशं दिशं पतित्वाऽन्यत्रायतनमलब्ध्वा प्राणमेवोपाश्रयते प्राणबन्धनं हि सोम्य मन इति ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V37
-| id       = CHU_C06_V10_B01
+| id = CHU_C06_V10_B01
-| text     =
+| text =
 स्वप्नान्तः सुषुप्तिः ।
 स्वातन्त्र्यात् स्व इति प्रोक्तो विष्णुः सर्वेश्वरेश्वरः ।
@@ Line 5,670: / Line 5,811: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V38
+| verse_id = CHU_C06_V38
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अशनायापिपासे मे सोम्य विजानीहीति यत्रैतत्पुरुषोऽशिशिषति नामाप एव तदशितं नयन्ते तद्यथा गोनायोऽश्वनायः पुरुषनाय इत्येवं तदप आचक्षतेऽशनायेति तत्रैतच्छुङ्गमुत्पतितं सोम्य विजानीहि नेदममूलं भविष्यतीति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अशनायापिपासे मे सोम्य विजानीहीति यत्रैतत्पुरुषोऽशिशिषति नामाप एव तदशितं नयन्ते तद्यथा गोनायोऽश्वनायः पुरुषनाय इत्येवं तदप आचक्षतेऽशनायेति तत्रैतच्छुङ्गमुत्पतितं सोम्य विजानीहि नेदममूलं भविष्यतीति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V39
+| verse_id = CHU_C06_V39
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्य क्व मूलं स्यादन्यत्रान्नादेवमेव खलु सोम्यान्नेन शुङ्गेनापोमूलमन्विच्छदि्भः सोम्य शुङ्गेन तेजोमूलमन्विच्छ तेजसा सोम्य शुङ्गेन सन्मूलमन्विच्छ सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तस्य क्व मूलं स्यादन्यत्रान्नादेवमेव खलु सोम्यान्नेन शुङ्गेनापोमूलमन्विच्छदि्भः सोम्य शुङ्गेन तेजोमूलमन्विच्छ तेजसा सोम्य शुङ्गेन सन्मूलमन्विच्छ सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V40
+| verse_id = CHU_C06_V40
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्रैतत्पुरुषः पिपासति नाम तेज एव तत्पीतं नयते तद्यथा गोनायोऽश्वनायः पुरुषनाय इत्येवं तत्तेज आचष्ट उदन्येति तत्रैतदेव शुङ्गमुत्पतितं सोम्य विजानीहि नेदममूलं भविष्यतीति ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्रैतत्पुरुषः पिपासति नाम तेज एव तत्पीतं नयते तद्यथा गोनायोऽश्वनायः पुरुषनाय इत्येवं तत्तेज आचष्ट उदन्येति तत्रैतदेव शुङ्गमुत्पतितं सोम्य विजानीहि नेदममूलं भविष्यतीति ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V41
+| verse_id = CHU_C06_V41
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्य क्व मूलं स्यादन्यत्राद्भ्योऽद्भ्यः सोम्य शुङ्गेन तेजोमूलमन्विच्छ तेजसा सोम्य शुङ्गेन सन्मूलमन्विच्छ सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः यथा तु खलु सोम्येमास्तिस्रो देवताः पुरुषं प्राप्य त्रिवृत् त्रिवृदेकैका भवति तदुक्तं पुरस्तादेव भवत्यस्य सोम्य पुरुषस्य प्रयतो वाङ्मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः परस्यां देवतायाम् ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = तस्य क्व मूलं स्यादन्यत्राद्भ्योऽद्भ्यः सोम्य शुङ्गेन तेजोमूलमन्विच्छ तेजसा सोम्य शुङ्गेन सन्मूलमन्विच्छ सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः यथा तु खलु सोम्येमास्तिस्रो देवताः पुरुषं प्राप्य त्रिवृत् त्रिवृदेकैका भवति तदुक्तं पुरस्तादेव भवत्यस्य सोम्य पुरुषस्य प्रयतो वाङ्मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः परस्यां देवतायाम् ॥ ६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V41
-| id       = CHU_C06_V11_B01
+| id = CHU_C06_V11_B01
-| text     =
+| text =
 शुङ्गमित्यङ्कुरं प्रोक्तं तन्मूलं भगवान् हरिः ।
 जगतो मूलमप्येष निमित्तं न विकारवान् ॥
@@ Line 5,728: / Line 5,870: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V42
+| verse_id = CHU_C06_V42
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ७ ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ७ ॥ ८ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V42
-| id       = CHU_C06_V12_B01
+| id = CHU_C06_V12_B01
-| text     =
+| text =
 योऽसौ नियमनाद्विष्णुः सारत्वात् स इति स्मृतः ।
 अणिमा सूक्ष्मतो गम्य ऐतदात्म्यं च तद्वशम् ॥
@@ Line 5,758: / Line 5,901: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V43
+| verse_id = CHU_C06_V43
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यथा सोम्य मधु मधुकृतो निस्तिष्ठन्ति नानात्ययानां वृक्षाणां रसानां समवहारमेकतांं गमयन्ति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = यथा सोम्य मधु मधुकृतो निस्तिष्ठन्ति नानात्ययानां वृक्षाणां रसानां समवहारमेकतांं गमयन्ति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V44
+| verse_id = CHU_C06_V44
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ते यथा तत्र न विवेकं लभन्ते अमुष्याहं वृक्षस्य रसोऽस्मि अमुष्याहं वृक्षस्य रसोऽस्मीत्येवमेव खलु सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सति सम्पद्य न विदुः सति सम्पत्स्यामह इति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = ते यथा तत्र न विवेकं लभन्ते अमुष्याहं वृक्षस्य रसोऽस्मि अमुष्याहं वृक्षस्य रसोऽस्मीत्येवमेव खलु सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सति सम्पद्य न विदुः सति सम्पत्स्यामह इति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V45
+| verse_id = CHU_C06_V45
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = त इह व्याघ्रो वा सिंहो वा वृको वा वराहो वा कीटो वा पतङ्गो वा दंशो वा मशको वा यद्यत् भवन्ति तत्तदा भवन्ति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = त इह व्याघ्रो वा सिंहो वा वृको वा वराहो वा कीटो वा पतङ्गो वा दंशो वा मशको वा यद्यत् भवन्ति तत्तदा भवन्ति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V46
+| verse_id = CHU_C06_V46
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ४ ॥ ९ ॥
+| verse_line1 = स एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ४ ॥ ९ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V46
-| id       = CHU_C06_V12_B01
+| id = CHU_C06_V12_B01
-| text     =
+| text =
 यदि स्वतोऽन्यः परमो देहेऽस्मिन्संव्यवस्थितः ॥
 न दृश्यते कुत इति भूयः पप्रच्छ पुत्रकः ।
@@ Line 5,805: / Line 5,949: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V47
+| verse_id = CHU_C06_V47
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = इमाः सोम्य नद्यः पुरस्तात् प्राच्यः स्यन्दन्ते पश्चात् प्रतीच्यस्ताः समुद्रात् समुद्रमेवापियन्ति । स समुद्र एव भवति । ता यथा तत्र न विदुरियमहमस्मीयमहमस्मीति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = इमाः सोम्य नद्यः पुरस्तात् प्राच्यः स्यन्दन्ते पश्चात् प्रतीच्यस्ताः समुद्रात् समुद्रमेवापियन्ति । स समुद्र एव भवति । ता यथा तत्र न विदुरियमहमस्मीयमहमस्मीति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V48
+| verse_id = CHU_C06_V48
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एवमेव खलु सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सत आगम्य न विदुः सत आगच्छामहे इति । त इह व्याघ्रो वा सिंहो वा वृको वा वराहो वा कीटो वा पतङ्गो वा दंशो वा मशको वा यद्यद् भवन्ति तत्तदा भवन्ति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = एवमेव खलु सोम्येमाः सर्वाः प्रजाः सत आगम्य न विदुः सत आगच्छामहे इति । त इह व्याघ्रो वा सिंहो वा वृको वा वराहो वा कीटो वा पतङ्गो वा दंशो वा मशको वा यद्यद् भवन्ति तत्तदा भवन्ति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V49
+| verse_id = CHU_C06_V49
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १० ॥
+| verse_line1 = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १० ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V49
-| id       = CHU_C06_V13_B01
+| id = CHU_C06_V13_B01
-| text     =
+| text =
 ....... यथा नद्यश्चेतनाश्च समुद्रगाः ।
 स्वं वारि नैव जानन्ति प्रजास्तद्वत् प्रजालये ॥
@@ Line 5,840: / Line 5,985: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V50
+| verse_id = CHU_C06_V50
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अस्य सोम्य महतो वृक्षस्य यो मूलेऽभ्याहन्याज्जीवन् स्रवेद्यो मध्येऽभ्याहन्याज्जीवन् स्रवेद्योऽग्रेऽभ्याहन्याज्जीवन् स्रवेत् स एष जीवेनात्मनाऽनुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अस्य सोम्य महतो वृक्षस्य यो मूलेऽभ्याहन्याज्जीवन् स्रवेद्यो मध्येऽभ्याहन्याज्जीवन् स्रवेद्योऽग्रेऽभ्याहन्याज्जीवन् स्रवेत् स एष जीवेनात्मनाऽनुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V51
+| verse_id = CHU_C06_V51
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अस्य यदैकां शाखां जीवो जहात्यथ सा शुष्यति द्वितीयां जहात्यथ सा शुष्यति तृतीयां जहात्यथ सा शुष्यति सर्वं जहाति सर्वः शुष्यत्येवमेव खलु सोम्य विद्धीति होवाच ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अस्य यदैकां शाखां जीवो जहात्यथ सा शुष्यति द्वितीयां जहात्यथ सा शुष्यति तृतीयां जहात्यथ सा शुष्यति सर्वं जहाति सर्वः शुष्यत्येवमेव खलु सोम्य विद्धीति होवाच ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V52
+| verse_id = CHU_C06_V52
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = जीवापेतं वाव किलेदं म्रियते न जीवो म्रियते इति स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽतत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति यथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ ११ ॥
+| verse_line1 = जीवापेतं वाव किलेदं म्रियते न जीवो म्रियते इति स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽतत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति यथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ ११ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V52
-| id       = CHU_C06_V54_B01
+| id = CHU_C06_V54_B01
-| text     =
+| text =
 अभिमानिनोऽस्वतन्त्रत्वाद्भेदेन ज्ञायते तरौ ।
 हरिः किमु मनुष्येषु शोषो ह्यस्यास्वतन्त्रतः ॥ ११ ॥
@@ Line 5,873: / Line 6,019: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V53
+| verse_id = CHU_C06_V53
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = न्यग्रोधफलमत आहरेति इदं भगव इति भिन्धीति भिन्नं भगव इति किमत्र पश्यसीति अण्व्य इव इमा धाना भगव इत्यासामङ्गैकां भिन्धीति भिन्ना भगव इति किमत्र पश्यसीति न किञ्चन भगव इति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = न्यग्रोधफलमत आहरेति इदं भगव इति भिन्धीति भिन्नं भगव इति किमत्र पश्यसीति अण्व्य इव इमा धाना भगव इत्यासामङ्गैकां भिन्धीति भिन्ना भगव इति किमत्र पश्यसीति न किञ्चन भगव इति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V54
+| verse_id = CHU_C06_V54
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं होवाच यं वै सौम्य एतमणिमानं न निभालयसे एतस्य वै सोम्यैषोऽणिम्नः एवं महान् न्यग्रोधस्तिष्ठति श्रद्धस्व सोम्येति ॥२॥
+| verse_line1 = तं होवाच यं वै सौम्य एतमणिमानं न निभालयसे एतस्य वै सोम्यैषोऽणिम्नः एवं महान् न्यग्रोधस्तिष्ठति श्रद्धस्व सोम्येति ॥२॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V55
+| verse_id = CHU_C06_V55
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १२ ॥
+| verse_line1 = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १२ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V55
-| id       = CHU_C06_V15_B01
+| id = CHU_C06_V15_B01
-| text     =
+| text =
 ज्ञायते न कथं स्वस्मिन् सूक्ष्मे ज्ञाते परो हरिः ।
 तत्रस्थ इति पृष्ट संस्तमाहोद्दालकः सुतम् ॥
@@ Line 5,908: / Line 6,055: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V56
+| verse_id = CHU_C06_V56
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = लवणमेतदुदकेऽवधाय मा प्रातरुपसीदथा इति तद्ध तथा चकार तं होवाच यद्दोषा लवणमेतदुदकेऽवधा अङ्ग तदाहरेति तद्धावमृश्य न विवेद ॥ १ ॥
+| verse_line1 = लवणमेतदुदकेऽवधाय मा प्रातरुपसीदथा इति तद्ध तथा चकार तं होवाच यद्दोषा लवणमेतदुदकेऽवधा अङ्ग तदाहरेति तद्धावमृश्य न विवेद ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V57
+| verse_id = CHU_C06_V57
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यथा विलीनमेवाङ्गास्यान्तादाचामेति कथमिति लवणमिति मध्यादाचामेति कथमिति लवणमिति अन्त्यादाचामेति कथमिति लवणमिति अभिप्रास्यैतदथ मा उपसीदथा इति तद्ध तथा चकार तच्छश्वत् संवर्तते । तं होवाचात्र वाव किल स सोम्येतमणिमानं न निभालयसे अत्रैव किलेति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = यथा विलीनमेवाङ्गास्यान्तादाचामेति कथमिति लवणमिति मध्यादाचामेति कथमिति लवणमिति अन्त्यादाचामेति कथमिति लवणमिति अभिप्रास्यैतदथ मा उपसीदथा इति तद्ध तथा चकार तच्छश्वत् संवर्तते । तं होवाचात्र वाव किल स सोम्येतमणिमानं न निभालयसे अत्रैव किलेति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V58
+| verse_id = CHU_C06_V58
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १३ ॥
+| verse_line1 = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V58
-| id       = CHU_C06_V16_B01
+| id = CHU_C06_V16_B01
-| text     =
+| text =
 कथं दृश्येत तच्छक्तिः पृथक्तस्य ह्यदर्शने ।
 इति भावयुतं प्राह पुत्रमुद्दालकः पुनः ॥
@@ Line 5,943: / Line 6,091: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V59
+| verse_id = CHU_C06_V59
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यथा सोम्य पुरुषं गन्धारेभ्योऽभिनद्धाक्षमानीय तं ततोऽतिजने विसृजेत् स यथा तत्र प्राङ्ग्वोदङ्ग्वाऽधराङ्ग्वा प्रध्मायीताऽभिनद्धाक्ष आनीतोऽभिनद्धाक्षो विसृष्टः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = यथा सोम्य पुरुषं गन्धारेभ्योऽभिनद्धाक्षमानीय तं ततोऽतिजने विसृजेत् स यथा तत्र प्राङ्ग्वोदङ्ग्वाऽधराङ्ग्वा प्रध्मायीताऽभिनद्धाक्ष आनीतोऽभिनद्धाक्षो विसृष्टः ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V60
+| verse_id = CHU_C06_V60
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्य यथाऽभिनहनं प्रमुच्य प्रब्रूयादेतां दिशं गन्धारा एतां दिशं व्रजेति स ग्रामाद्ग्रामं पृच्छन् पण्डितो मेधावी गन्धारानेवोपसम्पद्येतैमेवेहाचार्यवान् पुरुषो वेद तस्य तावदेव चिरं यावन्न विमोक्ष्येऽथ सम्पत्स्यत इति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तस्य यथाऽभिनहनं प्रमुच्य प्रब्रूयादेतां दिशं गन्धारा एतां दिशं व्रजेति स ग्रामाद्ग्रामं पृच्छन् पण्डितो मेधावी गन्धारानेवोपसम्पद्येतैमेवेहाचार्यवान् पुरुषो वेद तस्य तावदेव चिरं यावन्न विमोक्ष्येऽथ सम्पत्स्यत इति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V61
+| verse_id = CHU_C06_V61
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १४ ॥
+| verse_line1 = स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V61
-| id       = CHU_C06_V17_B01
+| id = CHU_C06_V17_B01
-| text     =
+| text =
 कथं स ज्ञायते विष्णुर्भिन्न इत्यत्र चाब्रवीत् ।
 यथैवान्योपदेशेन बद्धाक्षः स्वगृहं व्रजेत् ॥
@@ Line 5,977: / Line 6,126: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V62
+| verse_id = CHU_C06_V62
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पुरुषं सोम्योपतापिनं ज्ञातयः पर्युपासते जानासि मां जानासि मामिति तस्य यावन्न वाङ्मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः परस्यां देवतायां तावज्जानाति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = पुरुषं सोम्योपतापिनं ज्ञातयः पर्युपासते जानासि मां जानासि मामिति तस्य यावन्न वाङ्मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः परस्यां देवतायां तावज्जानाति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V63
+| verse_id = CHU_C06_V63
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदास्य वाङ्मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः परस्यां देवतायामथ न जानाति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अथ यदास्य वाङ्मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः परस्यां देवतायामथ न जानाति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V64
+| verse_id = CHU_C06_V64
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽतत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १५ ॥
+| verse_line1 = स एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽतत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान् विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥ १५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V64
-| id       = CHU_C06_V18_B01
+| id = CHU_C06_V18_B01
-| text     =
+| text =
 यथा पुंसोऽस्वतन्त्रत्वं तज्ज्ञापयतु मा भवान् ।
 इत्युक्त आह ज्ञाने हि दृष्टैवास्यास्वतन्त्रता ॥ १५ ॥
@@ Line 6,010: / Line 6,160: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V65
+| verse_id = CHU_C06_V65
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = पुरुषं सोम्योत हस्तगृहीतमानयन्ति अपहार्षीत् स्तेयमकार्षीत् परशुमस्मै तपतेति । स यदि तस्य कर्ता भवति तत एवानृतमात्मानं कुरुते सोऽनृताभिसन्धोऽनृतेनात्मानमन्तर्धाय परशुं तप्तं प्रतिगृह्णाति स दह्यतेऽथ हन्यते ॥ १ ॥
+| verse_line1 = पुरुषं सोम्योत हस्तगृहीतमानयन्ति अपहार्षीत् स्तेयमकार्षीत् परशुमस्मै तपतेति । स यदि तस्य कर्ता भवति तत एवानृतमात्मानं कुरुते सोऽनृताभिसन्धोऽनृतेनात्मानमन्तर्धाय परशुं तप्तं प्रतिगृह्णाति स दह्यतेऽथ हन्यते ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V66
+| verse_id = CHU_C06_V66
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदि तस्याकर्ता भवति तत एव सत्यमात्मानं कुरुते । स सत्याभिसन्धः सत्येनात्मानमन्तर्धाय परशुं तप्तं प्रतिगृह्णाति स न दह्यतेऽथ मुच्यते ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अथ यदि तस्याकर्ता भवति तत एव सत्यमात्मानं कुरुते । स सत्याभिसन्धः सत्येनात्मानमन्तर्धाय परशुं तप्तं प्रतिगृह्णाति स न दह्यतेऽथ मुच्यते ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C06_V67
+| verse_id = CHU_C06_V67
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C06
+| chapter_id = CHU_C06
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यथा तत्र नादाह्येतैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति तद्धास्य विजज्ञाविति तद्धास्य विजज्ञाविति ॥ ३ ॥ १६ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि षष्ठोऽध्यायः ॥
+| verse_line1 = स यथा तत्र नादाह्येतैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽ तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति तद्धास्य विजज्ञाविति तद्धास्य विजज्ञाविति ॥ ३ ॥ १६ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि षष्ठोऽध्यायः ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C06_V67
-| id       = CHU_C06_V19_B01
+| id = CHU_C06_V19_B01
-| text     =
+| text =
 अभेदज्ञानिनां दोषः कीदृशः स्यादितीर्यते ।
 प्राह यस्मात् परस्वानां हर्ता राज्ञा निहन्यते ॥
@@ Line 6,196: / Line 6,347: @@
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V01
+| verse_id = CHU_C07_V01
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अधीहि भगव इति होपससाद सनत्कुमारं नारदस्तं होवाच यद्वेत्थ तेन मोपसीद ततस्त ऊर्ध्वं वक्ष्यामीति स होवाच ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अधीहि भगव इति होपससाद सनत्कुमारं नारदस्तं होवाच यद्वेत्थ तेन मोपसीद ततस्त ऊर्ध्वं वक्ष्यामीति स होवाच ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V01
-| id       = CHU_C07_V01_B01
+| id = CHU_C07_V01_B01
-| text     =
+| text =
 यद्वेत्थ तेन तदुक्त्वा मामुपसीद ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V02
+| verse_id = CHU_C07_V02
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ऋग्वेदं यजुर्वेदं सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यं राशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्यां सर्पदेवजनविद्यामेतद्भगवोऽध्येमि ॥ २ ॥
+| verse_line1 = ऋग्वेदं यजुर्वेदं सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यं राशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्यां सर्पदेवजनविद्यामेतद्भगवोऽध्येमि ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V02
-| id       = CHU_C07_V02_B02
+| id = CHU_C07_V02_B02
-| text     =
+| text =
 पितृलक्षणं तु पित्र्यं स्याद्राशिः स्यात् पूगलक्षणम् ।
 देवतालक्षणं दैवं निधिश्च निधिलक्षणम् ॥
@@ Line 6,236: / Line 6,389: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V03
+| verse_id = CHU_C07_V03
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सोऽहं भगवो मन्त्रविदेवास्मि नात्मविच्छ्रुतं ह्येव मे भगवद्दृशेभ्यस्तरति शोकमात्मविदिति सोऽहं भगवः शोचामि तन्मा भगवांञ्च्छोकस्य पारं तारयत्विति तं होवाच यद्वै किञ्चैतदध्यगीष्ठा नामैवैतत् ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = सोऽहं भगवो मन्त्रविदेवास्मि नात्मविच्छ्रुतं ह्येव मे भगवद्दृशेभ्यस्तरति शोकमात्मविदिति सोऽहं भगवः शोचामि तन्मा भगवांञ्च्छोकस्य पारं तारयत्विति तं होवाच यद्वै किञ्चैतदध्यगीष्ठा नामैवैतत् ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V04
+| verse_id = CHU_C07_V04
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = नाम वा ऋग्वेदः यजुर्वेदः सामवेद आथर्वणश्चतुर्थ इतिहासपुराणः पञ्चमः वेदानां वेदः पित्र्यो राशिः दैवो निधिः वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्या ब्रह्मविद्या भूतविद्या क्षत्रविद्या नक्षत्रविद्या सर्पदेवजनविद्या नामैवैतन्नामोपास्वेति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = नाम वा ऋग्वेदः यजुर्वेदः सामवेद आथर्वणश्चतुर्थ इतिहासपुराणः पञ्चमः वेदानां वेदः पित्र्यो राशिः दैवो निधिः वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्या ब्रह्मविद्या भूतविद्या क्षत्रविद्या नक्षत्रविद्या सर्पदेवजनविद्या नामैवैतन्नामोपास्वेति ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V05
+| verse_id = CHU_C07_V05
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यो नाम ब्रह्मेत्युपास्ते यावन्नाम्नो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो नाम ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो नाम्नो भूय इति नाम्नो वाग्वा भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ ५ ॥ १ ॥
+| verse_line1 = स यो नाम ब्रह्मेत्युपास्ते यावन्नाम्नो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो नाम ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो नाम्नो भूय इति नाम्नो वाग्वा भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ ५ ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V05
-| id       = CHU_C07_V03_B03
+| id = CHU_C07_V03_B03
-| text     =
+| text =
 विद्यानां निर्णयाज्ञानादविद्वानुच्यते पुमान् ।
 सर्वविद्याविदप्यद्धा तस्मान्निर्णयवित्तये ॥
@@ Line 6,274: / Line 6,428: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V06
+| verse_id = CHU_C07_V06
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = वाग्वाव नाम्नो भूयसी वाग्वा ऋग्वेदं विज्ञापयति यजुर्वेदं सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यं राशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्यां सर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवांश्च मनुष्यांश्च पशूंश्च वयांसि च तृणवनस्पतीञ्च्छ्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं च यद्वै वाङ्ग्नाभविष्यन्न धर्मो नाधर्मो व्यज्ञापयिष्यन्न सत्यं नानृतं न साधु नासाधु न हृदयज्ञो वागेवैतत्सर्वं विज्ञापयति वाचमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = वाग्वाव नाम्नो भूयसी वाग्वा ऋग्वेदं विज्ञापयति यजुर्वेदं सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यं राशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्यां सर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवांश्च मनुष्यांश्च पशूंश्च वयांसि च तृणवनस्पतीञ्च्छ्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं च यद्वै वाङ्ग्नाभविष्यन्न धर्मो नाधर्मो व्यज्ञापयिष्यन्न सत्यं नानृतं न साधु नासाधु न हृदयज्ञो वागेवैतत्सर्वं विज्ञापयति वाचमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V07
+| verse_id = CHU_C07_V07
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यो वाचं ब्रह्मेत्युपास्ते यावद्वाचो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो वाचं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो वाचो भूय इति वाचो भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ २ ॥
+| verse_line1 = स यो वाचं ब्रह्मेत्युपास्ते यावद्वाचो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो वाचं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो वाचो भूय इति वाचो भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V07
-| id       = CHU_C07_V04_B04
+| id = CHU_C07_V04_B04
-| text     =
+| text =
 तस्यास्तु भूयसी स्वाहा धर्मज्ञानसुखादिभिः ।
 सर्वैगुणैर्विमुक्तौ च तथा बन्धे च सर्वदा ॥
@@ Line 6,300: / Line 6,455: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V08
+| verse_id = CHU_C07_V08
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मनो वाव वाचो भूयो यथा वै द्वे वाऽऽमलके द्वे वा कोले द्वौ वाऽक्षौ मुष्टिरनुभवत्येवं वाचं च नाम च मनोऽनुभवति स यदा मनसा मनस्यति मन्त्रानधीयीयेत्यथाधीते कर्माणि कुर्वीयेत्यथ कुरुते पुत्रांश्च पशूंश्चेच्छेयेत्यथेच्छत इमं च लोकममुं चेच्छेयेत्यथेच्छते मनो ह्यात्मा मनो हि लोको मनो हि ब्रह्म मन उपास्स्वेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = मनो वाव वाचो भूयो यथा वै द्वे वाऽऽमलके द्वे वा कोले द्वौ वाऽक्षौ मुष्टिरनुभवत्येवं वाचं च नाम च मनोऽनुभवति स यदा मनसा मनस्यति मन्त्रानधीयीयेत्यथाधीते कर्माणि कुर्वीयेत्यथ कुरुते पुत्रांश्च पशूंश्चेच्छेयेत्यथेच्छत इमं च लोकममुं चेच्छेयेत्यथेच्छते मनो ह्यात्मा मनो हि लोको मनो हि ब्रह्म मन उपास्स्वेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V09
+| verse_id = CHU_C07_V09
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यो मनो ब्रह्मेत्युपास्ते स यावन्मनसो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो मनो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो मनसो भूय इति मनसो भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = स यो मनो ब्रह्मेत्युपास्ते स यावन्मनसो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो मनो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो मनसो भूय इति मनसो भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V09
-| id       = CHU_C07_V05_B01
+| id = CHU_C07_V05_B01
-| text     =
+| text =
 एवं तस्या विमुक्तौ च पर्जन्यः सर्वतो वरः ।
 मनोभिमानी सम्प्रोक्तो वृष्ट्या निर्माणतो मनः ॥ ३ ॥
@@ Line 6,325: / Line 6,481: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V10
+| verse_id = CHU_C07_V10
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = सङ्कल्पो वाव मनसो भूयान् यदा वै सङ्कल्पयतेऽथ मनस्यत्यथ वाचमीरयति तामु नाम्नीरयति नामि्न मन्त्रा एकं भवन्ति मन्त्रेषु कर्माणि ॥ १ ॥
+| verse_line1 = सङ्कल्पो वाव मनसो भूयान् यदा वै सङ्कल्पयतेऽथ मनस्यत्यथ वाचमीरयति तामु नाम्नीरयति नामि्न मन्त्रा एकं भवन्ति मन्त्रेषु कर्माणि ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V11
+| verse_id = CHU_C07_V11
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तानि ह वा एतानि सङ्कल्पैकायनानि सङ्कल्पात्मकानि सङ्कल्पे प्रतिष्ठितानि समक्लृपतां द्यावापृथिवी समकल्पेतां वायुश्चाकाशश्च समकल्पन्तामापश्च तेजश्च तेषां सङ्क्लृप्त्यै वर्षं सङ्कल्पते वर्षस्य सङ्क्लृप्त्या अन्नं सङ्कल्पतेऽन्नस्य सङ्ग्क्लृप्त्यै प्राणाः सङ्कल्पन्ते प्राणानां सङ्क्लृप्त्यै मन्त्राः सङ्कल्पन्ते मन्त्राणां सङ्क्लृप्त्यै कर्माणि सङ्कल्पन्ते कर्मणां सङ्क्लृप्त्यै लोकाः सङ्कल्पन्ते लोकानां सङ्क्लृप्त्यै सर्वं सङ्कल्पते स एष सङ्कल्पः सङ्कल्पमुपास्स्वेति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तानि ह वा एतानि सङ्कल्पैकायनानि सङ्कल्पात्मकानि सङ्कल्पे प्रतिष्ठितानि समक्लृपतां द्यावापृथिवी समकल्पेतां वायुश्चाकाशश्च समकल्पन्तामापश्च तेजश्च तेषां सङ्क्लृप्त्यै वर्षं सङ्कल्पते वर्षस्य सङ्क्लृप्त्या अन्नं सङ्कल्पतेऽन्नस्य सङ्ग्क्लृप्त्यै प्राणाः सङ्कल्पन्ते प्राणानां सङ्क्लृप्त्यै मन्त्राः सङ्कल्पन्ते मन्त्राणां सङ्क्लृप्त्यै कर्माणि सङ्कल्पन्ते कर्मणां सङ्क्लृप्त्यै लोकाः सङ्कल्पन्ते लोकानां सङ्क्लृप्त्यै सर्वं सङ्कल्पते स एष सङ्कल्पः सङ्कल्पमुपास्स्वेति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V12
+| verse_id = CHU_C07_V12
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्ते क्लृप्तान् वै स लोकान् ध्रुवान् ध्रुवः प्रतिष्ठितान् प्रतिष्ठितोऽव्यथमानानव्यथमानोऽभिसिद्ध्यति । यावत् सङ्कल्पस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो वाचो भूय इति सङ्कल्पात् भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ ३ ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = स यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्ते क्लृप्तान् वै स लोकान् ध्रुवान् ध्रुवः प्रतिष्ठितान् प्रतिष्ठितोऽव्यथमानानव्यथमानोऽभिसिद्ध्यति । यावत् सङ्कल्पस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो वाचो भूय इति सङ्कल्पात् भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ ३ ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V12
-| id       = CHU_C07_V06_B01
+| id = CHU_C07_V06_B01
-| text     =
+| text =
 तथा तस्माद्वरो मित्रो मुक्तौ सङ्कल्पदेवता ।
 अह्नि सङ्कल्पयेद्यस्मात् स्वप्स्यन्ति निशि यत्ततः ॥
@@ Line 6,358: / Line 6,515: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V13
+| verse_id = CHU_C07_V13
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = चित्तं वाव सङ्कल्पाद् भूयो यदा चेतयतेऽथ सङ्कल्पयतेऽथ मनस्यत्यथ वाचमीरयति तामु नाम्नीरयति नामि्न मन्त्रा एकं भवन्ति मन्त्रेषु कर्माणि ॥ १ ॥
+| verse_line1 = चित्तं वाव सङ्कल्पाद् भूयो यदा चेतयतेऽथ सङ्कल्पयतेऽथ मनस्यत्यथ वाचमीरयति तामु नाम्नीरयति नामि्न मन्त्रा एकं भवन्ति मन्त्रेषु कर्माणि ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V14
+| verse_id = CHU_C07_V14
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तानि ह वा एतानि चित्तैकायनानि चित्तात्मकानि चित्ते प्रतिष्ठितानि तस्माद् यद्यपि बहुविदचित्तो भवति नायमस्तीत्येवैनमाहुर्यदयं वेद यद्वा अयं विद्वान्नेत्थमचित्तः स्यादित्यथ यद्यल्पवित् चित्तवान् भवति तस्मा एवोत शुश्रूषन्ते चित्तं ह्येवैषामेकायनं चित्तमात्मा चित्तं प्रतिष्ठा चित्तमुपास्स्वेति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तानि ह वा एतानि चित्तैकायनानि चित्तात्मकानि चित्ते प्रतिष्ठितानि तस्माद् यद्यपि बहुविदचित्तो भवति नायमस्तीत्येवैनमाहुर्यदयं वेद यद्वा अयं विद्वान्नेत्थमचित्तः स्यादित्यथ यद्यल्पवित् चित्तवान् भवति तस्मा एवोत शुश्रूषन्ते चित्तं ह्येवैषामेकायनं चित्तमात्मा चित्तं प्रतिष्ठा चित्तमुपास्स्वेति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V15
+| verse_id = CHU_C07_V15
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यश्चित्तं ब्रह्मेत्युपास्ते चित्तान् वै स लोकान् ध्रुवान् ध्रुवः प्रतिष्ठितान् प्रतिष्ठितोऽव्यथमानानव्यथमानोऽभिसिद्ध्यति यावत् चित्तस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यश्चित्तं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवश्चित्ताद्भूय इति चित्ताद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ ३ ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = स यश्चित्तं ब्रह्मेत्युपास्ते चित्तान् वै स लोकान् ध्रुवान् ध्रुवः प्रतिष्ठितान् प्रतिष्ठितोऽव्यथमानानव्यथमानोऽभिसिद्ध्यति यावत् चित्तस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यश्चित्तं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवश्चित्ताद्भूय इति चित्ताद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ ३ ॥ ५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V15
-| id       = CHU_C07_V07_B01
+| id = CHU_C07_V07_B01
-| text     =
+| text =
 तथा मित्राद्वरस्त्वग्निर्मुक्तौ चित्तस्य देवता ।
 चितत्वाच्चित्तनामा च .................
@@ Line 6,391: / Line 6,549: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V16
+| verse_id = CHU_C07_V16
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ध्यानं वाव चित्ताद्भूयो ध्यायतीव पृथिवी ध्यायतीव द्यौर्ध्यायतीवान्तरिक्षं ध्यायन्तीवापो ध्यायन्तीव पर्वता ध्यायन्तीव देवमनुष्यास्तस्माद्य इह मनुष्याणां महत्तां प्राप्नुवन्ति ध्यानापादांशा इवैव ते भवन्त्यथ येऽल्पाः कलहिनः पिशुना उपवादिनस्तेऽथ ये प्रभवो ध्यानापादांशा इवैव ते भवन्ति ध्यानमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = ध्यानं वाव चित्ताद्भूयो ध्यायतीव पृथिवी ध्यायतीव द्यौर्ध्यायतीवान्तरिक्षं ध्यायन्तीवापो ध्यायन्तीव पर्वता ध्यायन्तीव देवमनुष्यास्तस्माद्य इह मनुष्याणां महत्तां प्राप्नुवन्ति ध्यानापादांशा इवैव ते भवन्त्यथ येऽल्पाः कलहिनः पिशुना उपवादिनस्तेऽथ ये प्रभवो ध्यानापादांशा इवैव ते भवन्ति ध्यानमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V17
+| verse_id = CHU_C07_V17
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यो ध्यानं ब्रह्मेत्युपास्ते यावत् ध्यानस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो ध्यानं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो ध्यानाद् भूय इति ध्यानात् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥६॥
+| verse_line1 = स यो ध्यानं ब्रह्मेत्युपास्ते यावत् ध्यानस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो ध्यानं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो ध्यानाद् भूय इति ध्यानात् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥६॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V17
-| id       = CHU_C07_V08_B01
+| id = CHU_C07_V08_B01
-| text     =
+| text =
 .................तस्माद्वरुण एव च ॥
 ध्यानस्य देवता चासौ तन्नामा च निधानतः ।
@@ Line 6,417: / Line 6,576: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V18
+| verse_id = CHU_C07_V18
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = विज्ञानं वाव ध्यानाद्भूयो विज्ञानेन वा ऋग्वेदं विजानाति यजुर्वेदं सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यं राशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्यां सर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवांश्च मनुष्यांश्च पशूंश्च वयांसि च तृणवनस्पतीन् श्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं चान्नं च रसं चेमं च लोकममुं च विज्ञानेनैव विजानाति विज्ञानमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = विज्ञानं वाव ध्यानाद्भूयो विज्ञानेन वा ऋग्वेदं विजानाति यजुर्वेदं सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यं राशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्यां सर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवांश्च मनुष्यांश्च पशूंश्च वयांसि च तृणवनस्पतीन् श्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं चान्नं च रसं चेमं च लोकममुं च विज्ञानेनैव विजानाति विज्ञानमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V19
+| verse_id = CHU_C07_V19
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यो विज्ञानं ब्रह्मेत्युपास्ते विज्ञानवतो वै स लोकान् ज्ञानवतोऽभिसिद्ध्यति यावद् विज्ञानस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो विज्ञानं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो विज्ञानाद् भूय इति विज्ञानाद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥७॥
+| verse_line1 = स यो विज्ञानं ब्रह्मेत्युपास्ते विज्ञानवतो वै स लोकान् ज्ञानवतोऽभिसिद्ध्यति यावद् विज्ञानस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो विज्ञानं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो विज्ञानाद् भूय इति विज्ञानाद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥७॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V19
-| id       = CHU_C07_V09_B01
+| id = CHU_C07_V09_B01
-| text     =
+| text =
 .................तथा तस्मान्निशाकरः ॥
 विज्ञानदेवता चासौ तन्नामा च विवेचनात् ।
@@ Line 6,443: / Line 6,603: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V20
+| verse_id = CHU_C07_V20
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = बलं वाव विज्ञानाद्भूयोऽपीह शतं विज्ञानवतामेको बलवानाकम्पयते स यदा बली भवत्यथोत्थाता भवत्युत्तिष्ठन् परिचरिता भवति परिचरन्नुपसत्ता भवत्युपसीदन् द्रष्टा भवति श्रोता भवति मन्ता भवति बोद्धा भवति कर्ता भवति विज्ञाता भवति बलेन वै पृथिवी तिष्ठति बलेनान्तरिक्षं बलेन द्यौर्बलेनापो बलेन पर्वता बलेन देवमनुष्या बलेन पशवश्च वयांसि च तृणवनस्पतयः श्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकं बलेन वै लोकस्तिष्ठति बलमुपास्स्वेति ॥ १ ॥ स यो बलं ब्रह्मेत्युपास्ते यावद् बलस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो बलं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो बलाद् भूय इति बलाद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = बलं वाव विज्ञानाद्भूयोऽपीह शतं विज्ञानवतामेको बलवानाकम्पयते स यदा बली भवत्यथोत्थाता भवत्युत्तिष्ठन् परिचरिता भवति परिचरन्नुपसत्ता भवत्युपसीदन् द्रष्टा भवति श्रोता भवति मन्ता भवति बोद्धा भवति कर्ता भवति विज्ञाता भवति बलेन वै पृथिवी तिष्ठति बलेनान्तरिक्षं बलेन द्यौर्बलेनापो बलेन पर्वता बलेन देवमनुष्या बलेन पशवश्च वयांसि च तृणवनस्पतयः श्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकं बलेन वै लोकस्तिष्ठति बलमुपास्स्वेति ॥ १ ॥ स यो बलं ब्रह्मेत्युपास्ते यावद् बलस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो बलं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो बलाद् भूय इति बलाद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ८ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V20
-| id       = CHU_C07_V10_B01
+| id = CHU_C07_V10_B01
-| text     =
+| text =
 ......... तस्माच्च तथा वायुर्भूतात्मको वरः ॥
 बलात्मकस्तथा ..........................
@@ Line 6,460: / Line 6,621: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V21
+| verse_id = CHU_C07_V21
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अन्नं वाव बलाद् भूयस्तस्माद्यद्यपि दशरात्रीर्नाश्नीयाद्यदु ह जीवेऽथवाऽद्रष्टाऽश्रोताऽमन्ताऽबोद्धाऽकर्ताऽविज्ञाता भवत्यथान्नस्याशी द्रष्टा भवति श्रोता भवति मन्ता भवति बोद्धा भवति कर्ता भवति विज्ञाता भवत्यन्नमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अन्नं वाव बलाद् भूयस्तस्माद्यद्यपि दशरात्रीर्नाश्नीयाद्यदु ह जीवेऽथवाऽद्रष्टाऽश्रोताऽमन्ताऽबोद्धाऽकर्ताऽविज्ञाता भवत्यथान्नस्याशी द्रष्टा भवति श्रोता भवति मन्ता भवति बोद्धा भवति कर्ता भवति विज्ञाता भवत्यन्नमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V22
+| verse_id = CHU_C07_V22
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स योऽन्नं ब्रह्मेत्युपास्तेऽन्नवतो वै स लोकान् पानवतोऽभिसिद्ध्यति यावत् अन्नस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति योऽन्नं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवोऽन्नात् भूय इति अन्नात् वाव भूयोस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ९ ॥
+| verse_line1 = स योऽन्नं ब्रह्मेत्युपास्तेऽन्नवतो वै स लोकान् पानवतोऽभिसिद्ध्यति यावत् अन्नस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति योऽन्नं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवोऽन्नात् भूय इति अन्नात् वाव भूयोस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ९ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V22
-| id       = CHU_C07_V11_B01
+| id = CHU_C07_V11_B01
-| text     =
+| text =
 ................. तस्मादन्नदेवोऽनिरुद्धकः ।
 अन्ननामाऽनुनादित्वात् .................
@@ Line 6,485: / Line 6,647: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V23
+| verse_id = CHU_C07_V23
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = आपो वावान्नाद् भूयस्यस्तस्माद्यदा सुवृष्टिर्न भवति व्याधीयन्ते प्राणा अन्नं कनीयो भविष्यतीत्यथ यदा सुवृष्टिर्भवत्यानन्दिनः प्राणा भवन्त्यन्नं बहु भविष्यतीत्याप एवेमा मूर्ता येयं पृथिवी यदन्तरिक्षं यद्द्यौर्यत्पर्वता यद्देवमनुष्या यत्पशवश्च वयांसि च तृणवनस्पतयः श्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकमाप एवेमा मूर्ता अप उपास्स्वेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = आपो वावान्नाद् भूयस्यस्तस्माद्यदा सुवृष्टिर्न भवति व्याधीयन्ते प्राणा अन्नं कनीयो भविष्यतीत्यथ यदा सुवृष्टिर्भवत्यानन्दिनः प्राणा भवन्त्यन्नं बहु भविष्यतीत्याप एवेमा मूर्ता येयं पृथिवी यदन्तरिक्षं यद्द्यौर्यत्पर्वता यद्देवमनुष्या यत्पशवश्च वयांसि च तृणवनस्पतयः श्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलिकमाप एवेमा मूर्ता अप उपास्स्वेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V24
+| verse_id = CHU_C07_V24
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स योऽपो ब्रह्मेत्युपास्ते आप्नोति सर्वान् कामान् तृप्तिमान् भवति यावदपां गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति योऽपो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो अद्भ्य भूय इति अद्भ्यो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ १० ॥
+| verse_line1 = स योऽपो ब्रह्मेत्युपास्ते आप्नोति सर्वान् कामान् तृप्तिमान् भवति यावदपां गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति योऽपो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो अद्भ्य भूय इति अद्भ्यो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ १० ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V24
-| id       = CHU_C07_V12_B01
+| id = CHU_C07_V12_B01
-| text     =
+| text =
 ................. तैजसाहम्भवस्ततः ॥
 तथा वरिष्ठः प्राणाख्यो वायुः सोऽपां च देवता ।
@@ Line 6,511: / Line 6,674: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V25
+| verse_id = CHU_C07_V25
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तेजो वावाद्भ्यो भूयस्तद्वा एतद्वायुमागृह्याकाशमभितपति तदाहुर्निशोचति नितपति वर्षिष्यति वा इति तेज एव तत्पूर्वं दर्शयित्वाऽथापः सृजते तदेतदूर्ध्वाभिश्च तिरश्चीभिश्च विद्युदि्भराह्रादाश्चरन्ति तस्मादाहुर्विद्योतते स्तनयति वर्षिष्यति वा इति तेज एव तत्पूर्वं दर्शयित्वाथापः सृजते तेज उपास्स्वेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = तेजो वावाद्भ्यो भूयस्तद्वा एतद्वायुमागृह्याकाशमभितपति तदाहुर्निशोचति नितपति वर्षिष्यति वा इति तेज एव तत्पूर्वं दर्शयित्वाऽथापः सृजते तदेतदूर्ध्वाभिश्च तिरश्चीभिश्च विद्युदि्भराह्रादाश्चरन्ति तस्मादाहुर्विद्योतते स्तनयति वर्षिष्यति वा इति तेज एव तत्पूर्वं दर्शयित्वाथापः सृजते तेज उपास्स्वेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V26
+| verse_id = CHU_C07_V26
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यस्तेजो ब्रह्मेत्युपास्ते तेजस्वी वै स तेजस्वतो लोकान् भास्वतोऽपहततमस्कानभिसिद्ध्यति यावत् तेजसो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यस्तेजो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो तेजसो भूय इति तेजसो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ११ ॥
+| verse_line1 = स यस्तेजो ब्रह्मेत्युपास्ते तेजस्वी वै स तेजस्वतो लोकान् भास्वतोऽपहततमस्कानभिसिद्ध्यति यावत् तेजसो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यस्तेजो ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो तेजसो भूय इति तेजसो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ ११ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V26
-| id       = CHU_C07_V13_B01
+| id = CHU_C07_V13_B01
-| text     =
+| text =
 ................. तथा तस्मात् पुरन्दरः ॥
 तेजोभिमानी तन्नामा तेजो ह्योज इतीर्यते ।
@@ Line 6,536: / Line 6,700: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V27
+| verse_id = CHU_C07_V27
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = आकाशो वाव तेजसो भूयानाकाशे वै सूर्याचन्द्रमसावुभौ विद्युन्नक्षत्राण्यग्निराकाशेन आह्वयत्याकाशेन शृृणोत्याकाशेन प्रतिशृणोत्याकाशे रमत आकाशेन रमत आकाशे जायत आकाशमभिजायत आकाशमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = आकाशो वाव तेजसो भूयानाकाशे वै सूर्याचन्द्रमसावुभौ विद्युन्नक्षत्राण्यग्निराकाशेन आह्वयत्याकाशेन शृृणोत्याकाशेन प्रतिशृणोत्याकाशे रमत आकाशेन रमत आकाशे जायत आकाशमभिजायत आकाशमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V28
+| verse_id = CHU_C07_V28
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य आकाशं ब्रह्मेत्युपास्ते आकाशवतो हवै स लोकान् प्रकाशवतोऽसम्बाधानुरुगायवतोऽभिसिद्ध्यति यावदाकाशस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति य आकाशं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो आकाशाद्भूय इति आकाशाद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ १२ ॥
+| verse_line1 = स य आकाशं ब्रह्मेत्युपास्ते आकाशवतो हवै स लोकान् प्रकाशवतोऽसम्बाधानुरुगायवतोऽभिसिद्ध्यति यावदाकाशस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति य आकाशं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो आकाशाद्भूय इति आकाशाद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ १२ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V28
-| id       = CHU_C07_V14_B01
+| id = CHU_C07_V14_B01
-| text     =
+| text =
 तथा तस्मादुमा चैव सा चाकाशाभिमानिनी ॥
 आकाशनाम्नी दीप्तत्वात् .................
@@ Line 6,561: / Line 6,726: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V29
+| verse_id = CHU_C07_V29
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स्मरो वा आकाशाद्भूयांस्तस्माद्यद्यपि बहव आसीरन्नस्मरन्तो नैव ते कञ्चन शृणुयुर्न मन्वीरन्न विजानीरन् यदा वाव ते स्मरेयुरथ शृणुयुरथ मन्वीरन्नथ विजानीरन् स्मरेण वै पुत्रान् विजानाति स्मरेण पशूं स्मरमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = स्मरो वा आकाशाद्भूयांस्तस्माद्यद्यपि बहव आसीरन्नस्मरन्तो नैव ते कञ्चन शृणुयुर्न मन्वीरन्न विजानीरन् यदा वाव ते स्मरेयुरथ शृणुयुरथ मन्वीरन्नथ विजानीरन् स्मरेण वै पुत्रान् विजानाति स्मरेण पशूं स्मरमुपास्स्वेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V30
+| verse_id = CHU_C07_V30
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यः स्मरं ब्रह्मेत्युपास्ते यावत् स्मरस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यः स्मरं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो स्मराद् भूय इति स्मराद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥१३॥
+| verse_line1 = स यः स्मरं ब्रह्मेत्युपास्ते यावत् स्मरस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यः स्मरं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो स्मराद् भूय इति स्मराद् वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥१३॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V30
-| id       = CHU_C07_V15_B01
+| id = CHU_C07_V15_B01
-| text     =
+| text =
 ................. तस्याश्चैव सदा शिवः ।
 स्थिरस्मृत्यभिमानी स सममेव रतेः स्मरः ॥
@@ Line 6,586: / Line 6,752: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V31
+| verse_id = CHU_C07_V31
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = आशा वाव स्मराद् भूयस्याशेद्धो वै स्मरो मन्त्रानधीते कर्माणि कुरुते पुत्रांश्च पशूंश्चेच्छत इमं च लोकममुं चेच्छत आशामुपास्स्वेति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = आशा वाव स्मराद् भूयस्याशेद्धो वै स्मरो मन्त्रानधीते कर्माणि कुरुते पुत्रांश्च पशूंश्चेच्छत इमं च लोकममुं चेच्छत आशामुपास्स्वेति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V32
+| verse_id = CHU_C07_V32
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स य आशां ब्रह्मेत्युपास्ते आशायास्य सर्वे कामाः समृध्यन्त्यमोघा हास्याऽऽशिषो भवन्ति यावद् आशाया गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति य आशां ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो आशाया भूय इति आशाया वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ १४ ॥
+| verse_line1 = स य आशां ब्रह्मेत्युपास्ते आशायास्य सर्वे कामाः समृध्यन्त्यमोघा हास्याऽऽशिषो भवन्ति यावद् आशाया गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति य आशां ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो आशाया भूय इति आशाया वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान् ब्रवीत्विति ॥ २ ॥ १४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V32
-| id       = CHU_C07_V16_B01
+| id = CHU_C07_V16_B01
-| text     =
+| text =
 मुख्यवायुप्रिया तस्मात् परमैव सरस्वती ।
 बन्धमुक्त्योः सर्वगुणैः सर्वदाऽऽशास्वरूपिणी ॥
@@ Line 6,612: / Line 6,779: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V33
+| verse_id = CHU_C07_V33
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्राणो वा आशाया भूयान् यथा वा अरा नाभौ समर्पिता एवमस्मिन् प्राणे सर्वं समर्पितं प्राणः प्राणेन याति प्राणः प्राणं ददाति प्राणाय ददाति प्राणो ह पिता प्राणो माता प्राणो भ्राता प्राणः स्वसा प्राण आचार्यः प्राणो ब्राह्मणः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = प्राणो वा आशाया भूयान् यथा वा अरा नाभौ समर्पिता एवमस्मिन् प्राणे सर्वं समर्पितं प्राणः प्राणेन याति प्राणः प्राणं ददाति प्राणाय ददाति प्राणो ह पिता प्राणो माता प्राणो भ्राता प्राणः स्वसा प्राण आचार्यः प्राणो ब्राह्मणः ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V33
-| id       = CHU_C07_V17_B01
+| id = CHU_C07_V17_B01
-| text     =
+| text =
 तस्याः श्रेष्ठो मुख्यवायुः प्रकृष्टानां च नायकः ॥
 प्राणनामा णइत्येव ह्यानन्दः समुदीरितः ।
@@ Line 6,734: / Line 6,902: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V34
+| verse_id = CHU_C07_V34
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यदि पितरं वा मातरं वा भ्रातरं वा स्वसारं वाऽऽचार्यं वा ब्राह्मणं वा किञ्चिद्भृशमिव प्रत्याह धिक्त्वाऽस्त्वित्येवैनमाहुः पितृहा वै त्वमसि मातृहा वै त्वमसि भ्रातृहा वै त्वमसि स्वसृहा वै त्वमस्याचार्यहा वै त्वमसि ब्राह्मणहा वै त्वमसीति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = स यदि पितरं वा मातरं वा भ्रातरं वा स्वसारं वाऽऽचार्यं वा ब्राह्मणं वा किञ्चिद्भृशमिव प्रत्याह धिक्त्वाऽस्त्वित्येवैनमाहुः पितृहा वै त्वमसि मातृहा वै त्वमसि भ्रातृहा वै त्वमसि स्वसृहा वै त्वमस्याचार्यहा वै त्वमसि ब्राह्मणहा वै त्वमसीति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V35
+| verse_id = CHU_C07_V35
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यद्यप्येनानुत्क्रान्तप्राणाञ्च्छूलेन समासं व्यतिषन् दहेन्नैवैनं ब्रूयुः पितृहाऽसीति न मातृहा असीति न भ्रातृहा असीति न स्वसृहाऽसीति नाचार्यहाऽसीति न ब्राह्मणहाऽसीति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अथ यद्यप्येनानुत्क्रान्तप्राणाञ्च्छूलेन समासं व्यतिषन् दहेन्नैवैनं ब्रूयुः पितृहाऽसीति न मातृहा असीति न भ्रातृहा असीति न स्वसृहाऽसीति नाचार्यहाऽसीति न ब्राह्मणहाऽसीति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V36
+| verse_id = CHU_C07_V36
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = प्राणो ह्येवैतानि सर्वाणि भवति स वा एष एवं पश्यन्नेवं मन्वान एवं विजानन्नतिवादी भवति तं चेद्ब्रूयुरतिवाद्यसीत्यतिवाद्यस्मीत्येव ब्रूयान्नापह्नुवीत ॥ ४ ॥ १५ ॥
+| verse_line1 = प्राणो ह्येवैतानि सर्वाणि भवति स वा एष एवं पश्यन्नेवं मन्वान एवं विजानन्नतिवादी भवति तं चेद्ब्रूयुरतिवाद्यसीत्यतिवाद्यस्मीत्येव ब्रूयान्नापह्नुवीत ॥ ४ ॥ १५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V36
-| id       = CHU_C07_V18_B01
+| id = CHU_C07_V18_B01
-| text     =
+| text =
 सर्वस्मादतीतमुत्तमं वदतीत्यतिवादी ॥ १५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V37
+| verse_id = CHU_C07_V37
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एष तु वा अतिवदति यः सत्येनातिवदति सोऽहं भगवः सत्येनातिवदानीति सत्यं त्वेव विजिज्ञासितव्यमिति सत्यं भगवो विजिज्ञास इति ॥ ११६ ॥
+| verse_line1 = एष तु वा अतिवदति यः सत्येनातिवदति सोऽहं भगवः सत्येनातिवदानीति सत्यं त्वेव विजिज्ञासितव्यमिति सत्यं भगवो विजिज्ञास इति ॥ ११६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V37
-| id       = CHU_C07_V19_B01
+| id = CHU_C07_V19_B01
-| text     =
+| text =
 एष तु वा अतिवदति इति तुशब्दोऽर्थान्तरवाची । अस्ति भगवः प्राणाद्भूय इति प्रश्नो व्यतिहार्यः ।
 यत्रानवसरोऽन्यत्र पदं तत्र प्रतिष्ठितम् ।
@@ Line 6,787: / Line 6,957: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V38
+| verse_id = CHU_C07_V38
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदा वै विजानात्यथ सत्यं वदति नाविजानन्त्सत्यं वदति विजानन्नैव सत्यं वदति विज्ञानं त्वेव विजिज्ञासितव्यमिति विज्ञानं भगवो विजिज्ञास इति ॥ ११७ ॥
+| verse_line1 = यदा वै विजानात्यथ सत्यं वदति नाविजानन्त्सत्यं वदति विजानन्नैव सत्यं वदति विज्ञानं त्वेव विजिज्ञासितव्यमिति विज्ञानं भगवो विजिज्ञास इति ॥ ११७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V39
+| verse_id = CHU_C07_V39
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदा वै मनुतेऽथ विजानाति नामत्वा विजानाति मत्वैव विजानाति मतिस्त्वेव विजिज्ञासितव्येति मतिं भगवो विजिज्ञास इति ॥११८॥
+| verse_line1 = यदा वै मनुतेऽथ विजानाति नामत्वा विजानाति मत्वैव विजानाति मतिस्त्वेव विजिज्ञासितव्येति मतिं भगवो विजिज्ञास इति ॥११८॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V39
-| id       = CHU_C07_V20_B01
+| id = CHU_C07_V20_B01
-| text     =
+| text =
 विशिष्टज्ञानरूपश्च सामान्यज्ञानरूपकः ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V40
+| verse_id = CHU_C07_V40
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदा वै श्रद्दधात्यथ मनुते नाश्रद्दधन्मनुते श्रद्दधदेव मनुते श्रद्धा त्वेव विजिज्ञासितव्येति श्रद्धां भगवो विजिज्ञास इति॥ ११९ ॥
+| verse_line1 = यदा वै श्रद्दधात्यथ मनुते नाश्रद्दधन्मनुते श्रद्दधदेव मनुते श्रद्धा त्वेव विजिज्ञासितव्येति श्रद्धां भगवो विजिज्ञास इति॥ ११९ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V41
+| verse_id = CHU_C07_V41
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदा वै निस्तिष्ठत्यथ श्रद्धधाति नानिस्तिष्ठञ्छ्रद्दधाति निस्तिष्ठन्नेव श्रद्दधाति निष्ठा त्वेव विजिज्ञासितव्येति निष्ठां भगवो विजिज्ञस इति ॥ १२० ॥
+| verse_line1 = यदा वै निस्तिष्ठत्यथ श्रद्धधाति नानिस्तिष्ठञ्छ्रद्दधाति निस्तिष्ठन्नेव श्रद्दधाति निष्ठा त्वेव विजिज्ञासितव्येति निष्ठां भगवो विजिज्ञस इति ॥ १२० ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V41
-| id       = CHU_C07_V21_B01
+| id = CHU_C07_V21_B01
-| text     =
+| text =
 नित्यश्रद्धास्वरूपश्च तथैव स्थैर्यरूपकः ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V42
+| verse_id = CHU_C07_V42
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदा वै करोत्यथ निस्तिष्ठति नाकृत्वा निस्तिष्ठति कृत्वैव निस्तिष्ठति कृतिस्त्वेव विजिज्ञासितव्येति कृतिं भगवो विजिज्ञास इति ॥ १२१ ॥
+| verse_line1 = यदा वै करोत्यथ निस्तिष्ठति नाकृत्वा निस्तिष्ठति कृत्वैव निस्तिष्ठति कृतिस्त्वेव विजिज्ञासितव्येति कृतिं भगवो विजिज्ञास इति ॥ १२१ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V43
+| verse_id = CHU_C07_V43
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यदा वै सुखं लभतेऽथ करोति नासुखं लब्ध्वा करोति सुखमेव लब्ध्वा करोति सुखं त्वेव विजिज्ञासितव्यमिति सुखं भगवो विजिज्ञास इति ॥ १२२ ॥
+| verse_line1 = यदा वै सुखं लभतेऽथ करोति नासुखं लब्ध्वा करोति सुखमेव लब्ध्वा करोति सुखं त्वेव विजिज्ञासितव्यमिति सुखं भगवो विजिज्ञास इति ॥ १२२ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V43
-| id       = CHU_C07_V22_B01
+| id = CHU_C07_V22_B01
-| text     =
+| text =
 स एव सर्वकर्ता च सुपूर्णानन्दरूपकः ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V44
+| verse_id = CHU_C07_V44
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यो वै भूमा तत्सुखं नाल्पे सुखमस्ति भूमैव सुखं भूमा त्वेव विजिज्ञासितव्य इति भूमानं भगवो विजिज्ञास इति ॥ १२३ ॥
+| verse_line1 = यो वै भूमा तत्सुखं नाल्पे सुखमस्ति भूमैव सुखं भूमा त्वेव विजिज्ञासितव्य इति भूमानं भगवो विजिज्ञास इति ॥ १२३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V44
-| id       = CHU_C07_V23_B01
+| id = CHU_C07_V23_B01
-| text     =
+| text =
 स च सर्वगुणैः पूर्णो भूमेत्युच्चार्यते ततः ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V45
+| verse_id = CHU_C07_V45
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यत्र नान्यत् पश्यति नान्यच्छृणोति नान्यद्विजानाति स भूमाऽथ यत्रान्यत् पश्यत्यन्यच्छृणोत्यन्यद्विजानाति तदल्पं यो वै भूमा तदमृतमथ यदल्पं तन्मर्त्यं स भगवः कस्मिन् प्रतिष्ठित इति स्वे महिमि्न यदि वा न महिम्नीति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = यत्र नान्यत् पश्यति नान्यच्छृणोति नान्यद्विजानाति स भूमाऽथ यत्रान्यत् पश्यत्यन्यच्छृणोत्यन्यद्विजानाति तदल्पं यो वै भूमा तदमृतमथ यदल्पं तन्मर्त्यं स भगवः कस्मिन् प्रतिष्ठित इति स्वे महिमि्न यदि वा न महिम्नीति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V46
+| verse_id = CHU_C07_V46
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = गोअश्वमिह महिमेत्याचक्षते हस्तिहिरण्यं दासभार्यं क्षेत्राण्यायतनानीति नाहमेव ब्रवीमीति होवाचान्यो ह्यन्यस्मिन् प्रतिष्ठित इति ॥ २ ॥ २४ ॥
+| verse_line1 = गोअश्वमिह महिमेत्याचक्षते हस्तिहिरण्यं दासभार्यं क्षेत्राण्यायतनानीति नाहमेव ब्रवीमीति होवाचान्यो ह्यन्यस्मिन् प्रतिष्ठित इति ॥ २ ॥ २४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V46
-| id       = CHU_C07_V24_B01
+| id = CHU_C07_V24_B01
-| text     =
+| text =
 यदधीनं विना नान्यत् किञ्चिदस्ति कुतश्चन ॥
 स भूमोक्तोऽतिपूर्णत्वादन्यदल्पमुदीर्यते ।
@@ Line 6,900: / Line 7,075: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V47
+| verse_id = CHU_C07_V47
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स एवाधस्तात् स उपरिष्टात् स पश्चात् स पुरस्तात् स दक्षिणतः स उत्तरतः स एवेदं सर्वमित्यथातोऽहङ्कारादेशो एवाहमेवाधस्तादहमुपरिष्टादहं पश्चादहं पुरस्तादहं दक्षिणतोऽहमुत्तरतोऽहमेवेदं सर्वमिति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = स एवाधस्तात् स उपरिष्टात् स पश्चात् स पुरस्तात् स दक्षिणतः स उत्तरतः स एवेदं सर्वमित्यथातोऽहङ्कारादेशो एवाहमेवाधस्तादहमुपरिष्टादहं पश्चादहं पुरस्तादहं दक्षिणतोऽहमुत्तरतोऽहमेवेदं सर्वमिति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V48
+| verse_id = CHU_C07_V48
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथात आत्मादेश एवात्मैवाधस्तादात्मोपरिष्टादात्मा पश्चादात्मा पुरस्तादात्मा दक्षिणत आत्मोत्तरत आत्मैवेदं सर्वमिति स वा एष एवं पश्यन्नेवं मन्वान एवं विजानन्नात्मरतिरात्मक्रीड आत्ममिथुन आत्मानन्दः स स्वराड् भवति तस्य सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवत्यथ येऽन्यथातो विदुरन्यराजानस्ते क्षय्यलोका भवन्ति तेषां सर्वेषु लोकेष्वकामचारो भवति ॥ २ ॥ २५ ॥
+| verse_line1 = अथात आत्मादेश एवात्मैवाधस्तादात्मोपरिष्टादात्मा पश्चादात्मा पुरस्तादात्मा दक्षिणत आत्मोत्तरत आत्मैवेदं सर्वमिति स वा एष एवं पश्यन्नेवं मन्वान एवं विजानन्नात्मरतिरात्मक्रीड आत्ममिथुन आत्मानन्दः स स्वराड् भवति तस्य सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवत्यथ येऽन्यथातो विदुरन्यराजानस्ते क्षय्यलोका भवन्ति तेषां सर्वेषु लोकेष्वकामचारो भवति ॥ २ ॥ २५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V48
-| id       = CHU_C07_V25_B01
+| id = CHU_C07_V25_B01
-| text     =
+| text =
 स सर्वगुणसम्पूर्णः सर्वदेशेषु सर्वदा ॥
 स्वतन्त्रः सर्ववस्तूनि तदधीनानि सर्वशः ।
@@ Line 6,941: / Line 7,117: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V49
+| verse_id = CHU_C07_V49
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्य ह वा एतस्यैवं पश्यत एवं मन्वानस्यैवं विजानत आत्मतः प्राण आत्मत आशाऽऽत्मतः स्मर आत्मत आकाश आत्मतस्तेज आत्मत आप आत्मत आविर्भावतिरोभावावात्मतोऽन्नमात्मतो बलमात्मतो विज्ञानमात्मतो ध्यानमात्मतश्चित्तमात्मतः सङ्कल्पः आत्मतो मन आत्मतो वागात्मतो नामात्मतो मन्त्रा आत्मतो कर्माण्यात्मत एवेदं सर्वमिति ॥१॥
+| verse_line1 = तस्य ह वा एतस्यैवं पश्यत एवं मन्वानस्यैवं विजानत आत्मतः प्राण आत्मत आशाऽऽत्मतः स्मर आत्मत आकाश आत्मतस्तेज आत्मत आप आत्मत आविर्भावतिरोभावावात्मतोऽन्नमात्मतो बलमात्मतो विज्ञानमात्मतो ध्यानमात्मतश्चित्तमात्मतः सङ्कल्पः आत्मतो मन आत्मतो वागात्मतो नामात्मतो मन्त्रा आत्मतो कर्माण्यात्मत एवेदं सर्वमिति ॥१॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V50
+| verse_id = CHU_C07_V50
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तदेष श्लोकः ॥
+| verse_line1 = तदेष श्लोकः ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V51
+| verse_id = CHU_C07_V51
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = न पश्यो मृत्युं पश्यति न रोगं नोत दुःखताम् । सर्वं ह पश्यः पश्यति सर्वमाप्नोति सर्वश इति ॥
+| verse_line1 = न पश्यो मृत्युं पश्यति न रोगं नोत दुःखताम् । सर्वं ह पश्यः पश्यति सर्वमाप्नोति सर्वश इति ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V51
+| verse_id = CHU_C07_V51
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स एकधा भवति त्रिधा भवति पञ्चधा सप्तधा नवधा चैव पुनश्चैकादशः स्मृतः ।
+| verse_line1 = स एकधा भवति त्रिधा भवति पञ्चधा सप्तधा नवधा चैव पुनश्चैकादशः स्मृतः ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V52
+| verse_id = CHU_C07_V52
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = शतं च दश चैकं च सहस्राणि च विंशतिः ॥
+| verse_line1 = शतं च दश चैकं च सहस्राणि च विंशतिः ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V53
+| verse_id = CHU_C07_V53
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = आहारशुद्धौ सत्त्वशुदि्धः सत्त्वशुद्धौ ध्रुवा स्मृतिः ॥
+| verse_line1 = आहारशुद्धौ सत्त्वशुदि्धः सत्त्वशुद्धौ ध्रुवा स्मृतिः ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C07_V54
+| verse_id = CHU_C07_V54
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C07
+| chapter_id = CHU_C07
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स्मृतिलम्भे सर्वग्रन्थीनां विप्रमोक्षस्तस्मै मृदितकषायाय तमसः पारं दर्शयति देवर्षये नारदाय भगवान् सनत्कुमारस्तं स्कन्द इत्याचक्षते तं स्कन्द इत्याचक्षते ॥ २ ॥ २६ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि सप्तमोऽध्यायः ॥
+| verse_line1 = स्मृतिलम्भे सर्वग्रन्थीनां विप्रमोक्षस्तस्मै मृदितकषायाय तमसः पारं दर्शयति देवर्षये नारदाय भगवान् सनत्कुमारस्तं स्कन्द इत्याचक्षते तं स्कन्द इत्याचक्षते ॥ २ ॥ २६ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि सप्तमोऽध्यायः ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C07_V54
-| id       = CHU_C07_V26_B01
+| id = CHU_C07_V26_B01
-| text     =
+| text =
 आत्मतः प्राण आत्मत आशेत्यादि मुक्तः सन् प्राणादीनां सृष्ट्यादिकं पश्यतीत्यर्थः । सर्वं हि पश्यः पश्यति इति वाक्यशेषात् । पश्य इति द्रष्टा । यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णम् इति श्रुतेः ।
 भूमोपासनयोग्यस्तु साक्षाद्ब्रह्मैव मुख्यतः ।
@@ Line 7,032: / Line 7,209: @@
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V01
+| verse_id = CHU_C08_V01
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = ॐ अथ यदिदमस्मिन् ब्रह्मपुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तराकाशस्तस्मिन् यदन्तस्तदन्वेष्टव्यं तद्वाव विजिज्ञासितव्यमिति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = ॐ अथ यदिदमस्मिन् ब्रह्मपुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तराकाशस्तस्मिन् यदन्तस्तदन्वेष्टव्यं तद्वाव विजिज्ञासितव्यमिति ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V01
-| id       = CHU_C08_V01_B01
+| id = CHU_C08_V01_B01
-| text     =
+| text =
 यदिदमस्मिन् ब्रह्मपुर इति ब्रह्मपुरशब्देन ब्रह्माख्यं पुरं पूर्णत्वात् पुरमिति परं ब्रह्म ब्रह्मणः पुरमिति शरीरं चोभयं विवक्षितम् ।
 प्राप्तोऽवध्यं ब्रह्मपुरं राजेव निवसाम्यहम् ।
@@ Line 7,052: / Line 7,230: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V02
+| verse_id = CHU_C08_V02
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं चेद्ब्रूयुर्यदिदमस्मिन् ब्रह्मपुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तराकाशः किं तदत्र विद्यते यदन्वेष्टव्यं यद्वाव विजिज्ञासितव्यमिति स ब्रूयात् ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तं चेद्ब्रूयुर्यदिदमस्मिन् ब्रह्मपुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तराकाशः किं तदत्र विद्यते यदन्वेष्टव्यं यद्वाव विजिज्ञासितव्यमिति स ब्रूयात् ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V03
+| verse_id = CHU_C08_V03
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यावान् वा अयमाकाशस्तावनेषोऽन्तर्हृदय आकाश उभे अस्मिन् द्यावापृथिवी अन्तरेव समाहिते उभावग्निश्च वायुश्च सूर्याचन्द्रमसावुभौ विद्युन्नक्षत्राणि यच्चास्येहास्ति यच्च नास्ति सर्वं तदस्मिन् समाहितमिति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = यावान् वा अयमाकाशस्तावनेषोऽन्तर्हृदय आकाश उभे अस्मिन् द्यावापृथिवी अन्तरेव समाहिते उभावग्निश्च वायुश्च सूर्याचन्द्रमसावुभौ विद्युन्नक्षत्राणि यच्चास्येहास्ति यच्च नास्ति सर्वं तदस्मिन् समाहितमिति ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V03
-| id       = CHU_C08_V02_B02
+| id = CHU_C08_V02_B02
-| text     =
+| text =
 दहरोऽस्मिन्नन्तर आकाशस्तस्मिन् यदन्तस्तदन्वेष्टव्यम् । दहरोस्मिन्नन्तर आकाशः किं तदत्र विद्यते इत्यत्राकाशशब्देन भूताकाशो विवक्षितः । किं तदत्र विद्यत इत्यस्यायं परिहारः– अस्मिन् भूताकाशे परब्रह्माख्य आकाशो विद्यते । आसमन्तात् काशनादाकाशः । आसमन्तात् कमश्नातीति वा । अस्मिन् कामाः समाहिताः इति वाक्यशेषात् । आसमन्तात् कामानश्नातीति वा । स च यावान् बहिः परमात्मा व्याप्तोऽस्ति तावानेव विद्यते गुणतः । पूर्णगुणत्वात् ।
 अल्पपरिमाणस्यापि महत्परिमाणत्वं च युज्यते । अचिन्त्यशक्तित्वात् ।
@@ Line 7,091: / Line 7,270: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V04
+| verse_id = CHU_C08_V04
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तं चेद्ब्रूयुरस्मिंश्चेदिदं ब्रह्मपुरे सर्वं समाहितं सर्वाणि च भूतानि सर्वे च कामा यदैतज्जरावाप्नोति प्रध्वंसते वा किं ततोऽतिशिष्यत इति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तं चेद्ब्रूयुरस्मिंश्चेदिदं ब्रह्मपुरे सर्वं समाहितं सर्वाणि च भूतानि सर्वे च कामा यदैतज्जरावाप्नोति प्रध्वंसते वा किं ततोऽतिशिष्यत इति ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V05
+| verse_id = CHU_C08_V05
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स ब्रूयान्नास्य जरयैतज्जीर्यति न वधेनास्य हन्यत एतत् सत्यं ब्रह्मपुरमस्मिन् कामाः समाहिता एष आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः यथा ह्येवेह प्रजा अन्वाविशन्ति यथानुशासनं यं यमन्तमभिकामा भवन्ति यं जनपदं यं क्षेत्रभागं तं तमेवोपजीवन्ति ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = स ब्रूयान्नास्य जरयैतज्जीर्यति न वधेनास्य हन्यत एतत् सत्यं ब्रह्मपुरमस्मिन् कामाः समाहिता एष आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः यथा ह्येवेह प्रजा अन्वाविशन्ति यथानुशासनं यं यमन्तमभिकामा भवन्ति यं जनपदं यं क्षेत्रभागं तं तमेवोपजीवन्ति ॥ ५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V05
-| id       = CHU_C08_V03_B03
+| id = CHU_C08_V03_B03
-| text     =
+| text =
 यथायोग्यमेवैनं भगवन्तं प्रजा मुक्ता अन्वाविशन्ति तच्छासनानुसारेण यं यं कामं कामयते तं तस्मादेवोपजीवन्ति ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V06
+| verse_id = CHU_C08_V06
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्यथेह कर्मजितो लोकः क्षीयत एवमेवामुत्र पुण्यजितो लोकः क्षीयते तद्य इहात्मानमननुविद्य व्रजन्त्येतांश्च सत्यान् कामां स्तेषां सर्वेषु लोकेष्वकामचारो भवत्यथ य इहात्मानमनुविद्य व्रजन्त्येतांश्च सत्यान् कामां स्तेषां सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवति ॥ ६ ॥ १ ॥
+| verse_line1 = तद्यथेह कर्मजितो लोकः क्षीयत एवमेवामुत्र पुण्यजितो लोकः क्षीयते तद्य इहात्मानमननुविद्य व्रजन्त्येतांश्च सत्यान् कामां स्तेषां सर्वेषु लोकेष्वकामचारो भवत्यथ य इहात्मानमनुविद्य व्रजन्त्येतांश्च सत्यान् कामां स्तेषां सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवति ॥ ६ ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V06
-| id       = CHU_C08_V04_B01
+| id = CHU_C08_V04_B01
-| text     =
+| text =
 तदविदुषां पुण्यानि क्षयिष्णुफलान्येव भवन्ति । एतांश्च सत्यान् कामान् भगवदीयान् ।
 बृहत्त्वात् पूर्णकामत्वाद् विष्णुर्ब्रह्मपुराभिधः ।
@@ Line 7,137: / Line 7,318: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V07
+| verse_id = CHU_C08_V07
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स यदि पितृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य पितरः समुत्तिष्ठन्ति तेन पितृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ १ ॥
+| verse_line1 = स यदि पितृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य पितरः समुत्तिष्ठन्ति तेन पितृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V08
+| verse_id = CHU_C08_V08
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदि मातृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य मातरः समुत्तिष्ठन्ति तेन मातृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अथ यदि मातृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य मातरः समुत्तिष्ठन्ति तेन मातृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V09
+| verse_id = CHU_C08_V09
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदि भ्रातृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य भ्रातरः समुत्तिष्ठन्ति तेन भ्रातृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अथ यदि भ्रातृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य भ्रातरः समुत्तिष्ठन्ति तेन भ्रातृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V10
+| verse_id = CHU_C08_V10
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदि स्वसृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य स्वसारः समुत्तिष्ठन्ति तेन स्वसृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ यदि स्वसृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य स्वसारः समुत्तिष्ठन्ति तेन स्वसृलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V11
+| verse_id = CHU_C08_V11
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदि सखिलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य सखायः समुत्तिष्ठन्ति तेन सखिलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ यदि सखिलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य सखायः समुत्तिष्ठन्ति तेन सखिलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V12
+| verse_id = CHU_C08_V12
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदि गन्धमाल्यलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य गन्धमाल्ये समुत्तिष्ठतः तेन गन्धमाल्यलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = अथ यदि गन्धमाल्यलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य गन्धमाल्ये समुत्तिष्ठतः तेन गन्धमाल्यलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ६ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V13
+| verse_id = CHU_C08_V13
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यद्यन्नपालोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्यान्नपाने समुत्तिष्ठतः तेनान्नपानलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = अथ यद्यन्नपालोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्यान्नपाने समुत्तिष्ठतः तेनान्नपानलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ७ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V14
+| verse_id = CHU_C08_V14
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदि गीतवादित्रलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य गीतवादित्रे समुत्तिष्ठतः तेन गीतवादित्रलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = अथ यदि गीतवादित्रलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य गीतवादित्रे समुत्तिष्ठतः तेन गीतवादित्रलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ८ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V15
+| verse_id = CHU_C08_V15
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदि स्त्रीलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य स्त्रियः समुत्तिष्ठन्ति तेन स्त्रीलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ९ ॥
+| verse_line1 = अथ यदि स्त्रीलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य स्त्रियः समुत्तिष्ठन्ति तेन स्त्रीलोकेन सम्पन्नो महीयते ॥ ९ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V15
+| verse_id = CHU_C08_V15
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = यं यमन्तमभिकामो भवति यं कामं कामयते सोऽस्य सङ्कल्पादेवास्य समुत्तिष्ठति तेन सम्पन्नो महीयते ॥ १० ॥ २ ॥
+| verse_line1 = यं यमन्तमभिकामो भवति यं कामं कामयते सोऽस्य सङ्कल्पादेवास्य समुत्तिष्ठति तेन सम्पन्नो महीयते ॥ १० ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V15
-| id       = CHU_C08_V05_B01
+| id = CHU_C08_V05_B01
-| text     =
+| text =
 यथा बिम्बानुसारेण प्रतिबिम्बप्रकाशनम् ।
 संसारे आकाङ्क्षितं सर्वं कुतो न लभ्यते इत्यत्र कारणवर्णनम्
@@ Line 7,226: / Line 7,408: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V16
+| verse_id = CHU_C08_V16
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = त इमे सत्याः कामा अनृतापिधानास्तेषां सत्यानां सतामनृतमपिधानं यो यो ह्यस्येतः प्रैति न तमिह दर्शनाय लभते ॥ १ ॥
+| verse_line1 = त इमे सत्याः कामा अनृतापिधानास्तेषां सत्यानां सतामनृतमपिधानं यो यो ह्यस्येतः प्रैति न तमिह दर्शनाय लभते ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V16
-| id       = CHU_C08_V06_B01
+| id = CHU_C08_V06_B01
-| text     =
+| text =
 तस्माद्ये मुक्तियोग्याः स्युस्तेषां कामाः पुराऽपि तु ॥
 सत्याः सन्तस्तदज्ञानान्न दृश्यन्ते तथाऽखिलाः ।
@@ Line 7,246: / Line 7,429: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V17
+| verse_id = CHU_C08_V17
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ ये चास्येह जीवा ये च प्रेता यच्चान्यदिच्छन्न लभते सर्वं तदत्र गत्वा विन्दतेऽत्र ह्यस्यैते सत्याः कामा अनृतापिधानास्तद्यथापि हिरण्यनिधिं निहतमक्षेत्रज्ञा उपर्युपरि सञ्चरन्तो न विन्देयुरेवमेवेमाः सर्वा प्रजा अहरहर्गच्छन्त्य एतं ब्रह्मलोकं न विन्दन्त्यनृतेन हि प्रत्यूढाः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अथ ये चास्येह जीवा ये च प्रेता यच्चान्यदिच्छन्न लभते सर्वं तदत्र गत्वा विन्दतेऽत्र ह्यस्यैते सत्याः कामा अनृतापिधानास्तद्यथापि हिरण्यनिधिं निहतमक्षेत्रज्ञा उपर्युपरि सञ्चरन्तो न विन्देयुरेवमेवेमाः सर्वा प्रजा अहरहर्गच्छन्त्य एतं ब्रह्मलोकं न विन्दन्त्यनृतेन हि प्रत्यूढाः ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V18
+| verse_id = CHU_C08_V18
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स वा एष आत्मा हृदि तस्यैतदेव निरुक्तं हृद्ययमिति तस्माद्धृदयमहरहर्वा एवंवित्स्वर्गं लोकमेति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = स वा एष आत्मा हृदि तस्यैतदेव निरुक्तं हृद्ययमिति तस्माद्धृदयमहरहर्वा एवंवित्स्वर्गं लोकमेति ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V18
-| id       = CHU_C08_V07_B01
+| id = CHU_C08_V07_B01
-| text     =
+| text =
 ........ हरेर्लोकं मुक्तो गत्वा हि पश्यति ॥
 अज्ञत्वादेव सुप्तौ तु नित्यं यान्तोऽपि माधवम् ।
@@ Line 7,274: / Line 7,458: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V19
+| verse_id = CHU_C08_V19
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ य एष सम्प्रसादोऽस्माच्छरीरात् समुत्थाय परञ्ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यत एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति तस्य ह वा एतस्य ब्रह्मणो नाम सत्यमिति ॥४॥
+| verse_line1 = अथ य एष सम्प्रसादोऽस्माच्छरीरात् समुत्थाय परञ्ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यत एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति तस्य ह वा एतस्य ब्रह्मणो नाम सत्यमिति ॥४॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V19
-| id       = CHU_C08_V08_B01
+| id = CHU_C08_V08_B01
-| text     =
+| text =
 यस्य सम्यक् प्रसादोऽस्ति विष्णोरेव स उच्यते ।
 सम्प्रसादः स उत्थाय शरीरात् प्राप्य केशवम् ॥
@@ Line 7,294: / Line 7,479: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V20
+| verse_id = CHU_C08_V20
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तानि ह वा एतानि त्रीण्यक्षराणि सत् ति यमिति तद्यत् सत् तदमृतमथ यत् ति तन्मर्त्यमथ यद्यं तेनोभे यच्छति यदनेनोभे यच्छति तस्माद्यमहरहर्वा एवंवित् स्वर्गं लोकमेति ॥ ५ ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तानि ह वा एतानि त्रीण्यक्षराणि सत् ति यमिति तद्यत् सत् तदमृतमथ यत् ति तन्मर्त्यमथ यद्यं तेनोभे यच्छति यदनेनोभे यच्छति तस्माद्यमहरहर्वा एवंवित् स्वर्गं लोकमेति ॥ ५ ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V20
-| id       = CHU_C08_V09_B01
+| id = CHU_C08_V09_B01
-| text     =
+| text =
 सदित्यमृतधर्माणो मुक्ताः श्रीरपि चेरिताः ॥
 तीत्युक्ता मर्त्यधर्माणस्तेषां नियमानाद्धरिः ।
@@ Line 7,312: / Line 7,498: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V21
+| verse_id = CHU_C08_V21
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ य आत्मा स सेतुर्विधृतिरेषां लोकानामसम्भेदाय नैतंसेतुमहोरात्रे तरतो न जरा न मृत्युर्न शोको न सुकृतं न दुष्कृतं सर्वे पाप्मानोऽतो निवर्तन्तेऽपहतपाप्मा ह्येष ब्रह्मलोकः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ य आत्मा स सेतुर्विधृतिरेषां लोकानामसम्भेदाय नैतंसेतुमहोरात्रे तरतो न जरा न मृत्युर्न शोको न सुकृतं न दुष्कृतं सर्वे पाप्मानोऽतो निवर्तन्तेऽपहतपाप्मा ह्येष ब्रह्मलोकः ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V21
-| id       = CHU_C08_V10_B01
+| id = CHU_C08_V10_B01
-| text     =
+| text =
 ........ ......... सेतुश्चापि विधारणात् ॥
 सितमस्मिन् जगत्सर्वमिति सेतुरितीरितः ।
@@ Line 7,329: / Line 7,516: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V22
+| verse_id = CHU_C08_V22
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तस्माद्वा एतं सेतुं तीर्त्वाऽन्धः सन्ननन्धो भवति विद्धः सन्नविद्धो भवत्युपतापी सन्ननुपतापी भवति तस्माद्वा एतं सेतुं तीर्त्वाऽपि नक्तमहरेवाभिनिष्पद्यतेऽसकृद्विभातो ह्येवैष ब्रह्मलोकः ॥२॥
+| verse_line1 = तस्माद्वा एतं सेतुं तीर्त्वाऽन्धः सन्ननन्धो भवति विद्धः सन्नविद्धो भवत्युपतापी सन्ननुपतापी भवति तस्माद्वा एतं सेतुं तीर्त्वाऽपि नक्तमहरेवाभिनिष्पद्यतेऽसकृद्विभातो ह्येवैष ब्रह्मलोकः ॥२॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V22
-| id       = CHU_C08_V11_B01
+| id = CHU_C08_V11_B01
-| text     =
+| text =
 एतं सेतुं प्रतिपुमानन्यत्तीर्त्वा ह्यदोषवान् ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V23
+| verse_id = CHU_C08_V23
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्य एवैतं ब्रह्मलोकं ब्रह्मचर्येणानुविन्दन्ति तेषामेवैष ब्रह्मलोकस्तेषां सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवति ॥ ३ ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = तद्य एवैतं ब्रह्मलोकं ब्रह्मचर्येणानुविन्दन्ति तेषामेवैष ब्रह्मलोकस्तेषां सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवति ॥ ३ ॥ ४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V23
-| id       = CHU_C08_V12_B01
+| id = CHU_C08_V12_B01
-| text     =
+| text =
 स प्राप्यो ब्रह्मचर्येण मनोवाक्कर्मभिस्तु यत् ।
 चरणं ब्रह्मणि परे ब्रह्मचर्यं हि तत्स्मृतम् ॥
@@ Line 7,365: / Line 7,554: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V24
+| verse_id = CHU_C08_V24
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यद्यज्ञ इत्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येव यो ज्ञाता तं विन्दतेऽथ यदिष्टमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येवेष्ट्वाऽऽत्मानमनुविन्दते ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ यद्यज्ञ इत्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येव यो ज्ञाता तं विन्दतेऽथ यदिष्टमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येवेष्ट्वाऽऽत्मानमनुविन्दते ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V25
+| verse_id = CHU_C08_V25
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्सत्रायणमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येव सत आत्मनस्त्राणं विन्दतेऽथ यन्मौनमित्याचक्षते ब्रह्मचर्येमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येवात्मानमनुविद्य मनुते ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्सत्रायणमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येव सत आत्मनस्त्राणं विन्दतेऽथ यन्मौनमित्याचक्षते ब्रह्मचर्येमेव तद्ब्रह्मचर्येण ह्येवात्मानमनुविद्य मनुते ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V26
+| verse_id = CHU_C08_V26
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यदनाशकायनमित्यचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तदेष ह्यात्मा न नश्यति यं ब्रह्मचर्येणानुविन्दते ।
+| verse_line1 = अथ यदनाशकायनमित्यचक्षते ब्रह्मचर्यमेव तदेष ह्यात्मा न नश्यति यं ब्रह्मचर्येणानुविन्दते ।
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V27
+| verse_id = CHU_C08_V27
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अऽथ यदरण्यायनमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेवतत् । अरश्च ह वै ण्यश्चार्णवौ ब्रह्मलोके तृतीयस्यामितो दिवि तदैरं मदीयं सरस्तदश्वत्थः सोमसवनस्तदपराजिता पूर्ब्रह्मणः प्रभुविमितं हिरण्मयम् ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = अऽथ यदरण्यायनमित्याचक्षते ब्रह्मचर्यमेवतत् । अरश्च ह वै ण्यश्चार्णवौ ब्रह्मलोके तृतीयस्यामितो दिवि तदैरं मदीयं सरस्तदश्वत्थः सोमसवनस्तदपराजिता पूर्ब्रह्मणः प्रभुविमितं हिरण्मयम् ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V28
+| verse_id = CHU_C08_V28
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्य एवैतावरं च वै ण्यं चार्णवौ ब्रह्मलोके ब्रह्मचर्येणानुविन्दन्ति तेषामेवैष ब्रह्मलोकस्तेषां सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवति ॥ ४ ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = तद्य एवैतावरं च वै ण्यं चार्णवौ ब्रह्मलोके ब्रह्मचर्येणानुविन्दन्ति तेषामेवैष ब्रह्मलोकस्तेषां सर्वेषु लोकेषु कामचारो भवति ॥ ४ ॥ ५ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V28
-| id       = CHU_C08_V13_B01
+| id = CHU_C08_V13_B01
-| text     =
+| text =
 यज्ञ इष्टं च सत्रं च मौनं चानशनं तथा ॥
 परस्य ब्रह्मणो ज्ञानं सर्वमेतदुदीरितम् ।
@@ Line 7,423: / Line 7,613: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V29
+| verse_id = CHU_C08_V29
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ या एता हृदयस्य नाड्यस्ताः पिङ्गलस्याणिम्नस्तिष्ठन्ति शुक्लस्य नीलस्य पीतस्य लोहितस्येत्यसौ वा आदित्यः पिङ्गल एष शुक्ल एष नील एष पीत एष लोहितः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ या एता हृदयस्य नाड्यस्ताः पिङ्गलस्याणिम्नस्तिष्ठन्ति शुक्लस्य नीलस्य पीतस्य लोहितस्येत्यसौ वा आदित्यः पिङ्गल एष शुक्ल एष नील एष पीत एष लोहितः ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V29
-| id       = CHU_C08_V14_B01
+| id = CHU_C08_V14_B01
-| text     =
+| text =
 स एष हृदि नाडीषु पञ्चरूपः प्रतिष्ठितः ।
 विष्णोरणिम्नो रूपाणि पञ्चनाडीस्थितानि तु ॥
@@ Line 7,447: / Line 7,638: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V30
+| verse_id = CHU_C08_V30
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्यथा महापथ आतत उभौ ग्रामौ गच्छतीमं चामुं चैवमेवैता आदित्यस्य रश्मय उभौ लोकौ गच्छन्तीमं चामुष्मादादित्यात् प्रतायन्ते त आसु नाडीषु सृप्ता आभ्यो नाडीभ्यः प्रतायन्तेऽमुष्मिन्नादित्ये सृप्ताः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तद्यथा महापथ आतत उभौ ग्रामौ गच्छतीमं चामुं चैवमेवैता आदित्यस्य रश्मय उभौ लोकौ गच्छन्तीमं चामुष्मादादित्यात् प्रतायन्ते त आसु नाडीषु सृप्ता आभ्यो नाडीभ्यः प्रतायन्तेऽमुष्मिन्नादित्ये सृप्ताः ॥ २ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V30
-| id       = CHU_C08_V15_B01
+| id = CHU_C08_V15_B01
-| text     =
+| text =
 ................. तद्व्याप्तं सूर्यमण्डलम् ।
 तद्रश्मिभिस्तथा व्याप्ताः समस्ताः सूर्यरश्मयः ॥
@@ Line 7,465: / Line 7,657: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V31
+| verse_id = CHU_C08_V31
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्यत्रैतत्सुप्तः समस्तः सम्प्रसन्नः स्वप्नं न विजानात्यासु तदा नाडीषु सृप्तो भवति तं न कश्चन पाप्मा स्पृशति तेजसा हि तदा सम्पन्नो भवति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तद्यत्रैतत्सुप्तः समस्तः सम्प्रसन्नः स्वप्नं न विजानात्यासु तदा नाडीषु सृप्तो भवति तं न कश्चन पाप्मा स्पृशति तेजसा हि तदा सम्पन्नो भवति ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V31
-| id       = CHU_C08_V16_B01
+| id = CHU_C08_V16_B01
-| text     =
+| text =
 तन्नीडीसंस्थितं विष्णुं मध्ये जीवः प्रपद्यते ॥
 तत्तेजसा हि सम्पन्नः सुप्त इत्यभिधीयते ।
@@ Line 7,482: / Line 7,675: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V32
+| verse_id = CHU_C08_V32
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्रैतदबलिमानं नीतो भवति तमभित आसीना आहुर्जानासि मां जानासि मामिति स यावदस्माच्छरीरादनुत्क्रान्तो भवति तावज्जानाति ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्रैतदबलिमानं नीतो भवति तमभित आसीना आहुर्जानासि मां जानासि मामिति स यावदस्माच्छरीरादनुत्क्रान्तो भवति तावज्जानाति ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V33
+| verse_id = CHU_C08_V33
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्रैतस्माच्छरीरादुत्क्रामत्यथैतैरेव रश्मिभिरूर्ध्वं आक्रमते स ओमिति वा होद्वा मीयते स यावत् क्षिप्येन्मानस्तावदादित्यं गच्छत्येतद्वै खलु लोकद्वारं विदुषां प्रपदनं निरोधोऽविदुषाम् ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्रैतस्माच्छरीरादुत्क्रामत्यथैतैरेव रश्मिभिरूर्ध्वं आक्रमते स ओमिति वा होद्वा मीयते स यावत् क्षिप्येन्मानस्तावदादित्यं गच्छत्येतद्वै खलु लोकद्वारं विदुषां प्रपदनं निरोधोऽविदुषाम् ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V34
+| verse_id = CHU_C08_V34
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तदेष श्लोकः शतं चैका च हृदयस्य नाड्यस्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका । तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति विष्वंङ्गन्या उत्क्रमणे भवन्ति उत्क्रमणे भवन्ति ॥ ६ ॥ ६ ॥
+| verse_line1 = तदेष श्लोकः शतं चैका च हृदयस्य नाड्यस्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका । तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति विष्वंङ्गन्या उत्क्रमणे भवन्ति उत्क्रमणे भवन्ति ॥ ६ ॥ ६ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V34
-| id       = CHU_C08_V17_B01
+| id = CHU_C08_V17_B01
-| text     =
+| text =
 ओमित्येव वहन्नित्यं वायुरोंवाडितीरितः ॥
 तेन वामत्वमायाति मुक्तिकाले ह्युपासकः ।
@@ Line 7,518: / Line 7,712: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V35
+| verse_id = CHU_C08_V35
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः स सर्वांश्च लोकानाप्नोति स सर्वांश्च कामान् यस्तमात्मानमनुविद्य विजानातीति ह प्रजापतिरुवाच ॥ १ ॥
+| verse_line1 = य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः स सर्वांश्च लोकानाप्नोति स सर्वांश्च कामान् यस्तमात्मानमनुविद्य विजानातीति ह प्रजापतिरुवाच ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V36
+| verse_id = CHU_C08_V36
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्धोभये देवासुराः अनुबुबुधिरे ते होचुर्हन्त तमात्मानमन्विच्छामो यमात्मानमन्विष्य सर्वांश्च लोकानाप्नोति सर्वांश्च कामानितीन्द्रो ह वै देवानामभिप्रवव्राज विरोचनोऽसुराणां तौ हासंविदानावेव समित्पाणी प्रजापतिसकाशमाजग्मतुः ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तद्धोभये देवासुराः अनुबुबुधिरे ते होचुर्हन्त तमात्मानमन्विच्छामो यमात्मानमन्विष्य सर्वांश्च लोकानाप्नोति सर्वांश्च कामानितीन्द्रो ह वै देवानामभिप्रवव्राज विरोचनोऽसुराणां तौ हासंविदानावेव समित्पाणी प्रजापतिसकाशमाजग्मतुः ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V37
+| verse_id = CHU_C08_V37
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तौ ह द्वात्रिंशतं वर्षाणि प्रजापतौ ब्रह्मचर्यमूषतुस्तौ ह प्रजापतिरुवाच किमिच्छन्ताववास्तामिति तौ होचतुर्य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः स सर्वांश्च लोकानाप्नोति सर्वांश्च कामान्यस्तमात्मानमनुविद्य विजानातीति ह भगवतो वचो हरन्तो वेदयन्ते तमिच्छन्ताववास्तमिति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तौ ह द्वात्रिंशतं वर्षाणि प्रजापतौ ब्रह्मचर्यमूषतुस्तौ ह प्रजापतिरुवाच किमिच्छन्ताववास्तामिति तौ होचतुर्य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः सोऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः स सर्वांश्च लोकानाप्नोति सर्वांश्च कामान्यस्तमात्मानमनुविद्य विजानातीति ह भगवतो वचो हरन्तो वेदयन्ते तमिच्छन्ताववास्तमिति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V38
+| verse_id = CHU_C08_V38
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तौ ह प्रजापतिरुवाच य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेत्यथ योऽयं भगवोऽप्सु परिख्यायते यश्चायमादर्शे कतम एष इत्येव उ एवैषु सर्वेष्वन्तेषु परिख्यायत इति होवाच ॥ ४ ॥ ७ ॥
+| verse_line1 = तौ ह प्रजापतिरुवाच य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेत्यथ योऽयं भगवोऽप्सु परिख्यायते यश्चायमादर्शे कतम एष इत्येव उ एवैषु सर्वेष्वन्तेषु परिख्यायत इति होवाच ॥ ४ ॥ ७ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V38
-| id       = CHU_C08_V18_B01
+| id = CHU_C08_V18_B01
-| text     =
+| text =
 इन्द्रो विरोचनश्चैव श्रुत्वा तु ब्रह्मणोऽक्षिगम् ।
 विष्णुमानन्दरूपं तं सम्यग्ज्ञानविपर्ययौ ॥
@@ Line 7,572: / Line 7,767: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V39
+| verse_id = CHU_C08_V39
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = उदशराव आत्मानमवेक्ष्य यदात्मनो न विजानीथस्तन्मे प्रब्रूतमिति तौ होदशरावेऽवेक्षाञ्चक्राते तौ ह प्रजापतिरुवाच किं पश्यथ इति तौ होचतुः सर्वमेवेदमावां भगव आत्मानं पश्याव आलोमभ्य आनखेभ्यः प्रतिरूपमिति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = उदशराव आत्मानमवेक्ष्य यदात्मनो न विजानीथस्तन्मे प्रब्रूतमिति तौ होदशरावेऽवेक्षाञ्चक्राते तौ ह प्रजापतिरुवाच किं पश्यथ इति तौ होचतुः सर्वमेवेदमावां भगव आत्मानं पश्याव आलोमभ्य आनखेभ्यः प्रतिरूपमिति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V40
+| verse_id = CHU_C08_V40
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तौ ह प्रजापतिरुवाच साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ भूत्वोदशरावेऽवेक्षेथामिति तौ ह साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ भूत्वोदशरावेऽवेक्षाञ्चक्राते तौ ह प्रजापतिरुवाच किं पश्यथ इति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = तौ ह प्रजापतिरुवाच साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ भूत्वोदशरावेऽवेक्षेथामिति तौ ह साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ भूत्वोदशरावेऽवेक्षाञ्चक्राते तौ ह प्रजापतिरुवाच किं पश्यथ इति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V41
+| verse_id = CHU_C08_V41
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तौ होचतुर्यथैवेदमावां भगवः साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ स्व एवमेवेमौ भगवः साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृताविति एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति तौ ह शान्तहृदयौ प्रवव्रजतुः ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = तौ होचतुर्यथैवेदमावां भगवः साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृतौ स्व एवमेवेमौ भगवः साध्वलङ्कृतौ सुवसनौ परिष्कृताविति एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति तौ ह शान्तहृदयौ प्रवव्रजतुः ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V42
+| verse_id = CHU_C08_V42
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तौ हान्वीक्ष्य प्रजापतिरुवाचानुपलभ्यात्मानमननुविद्य व्रजतो यतर एतदुपनिषदो भविष्यन्ति देवा वाऽसुरा वा ते पराभविष्यन्तीति स ह शान्तहृदय एव विरोचनोऽसुरान् जगाम तेभ्यो हैतामुपनिषदं प्रोवाचात्मैवेह महय्य आत्मा परिचर्य आत्मानमेवेह महय्यन्नात्मानं परिचरन्नुभौ लोकाववाप्नोतीमं चामुं चेति ॥ ४ ॥ तस्मादप्यद्येहाददानमश्रद्दधानमयजमानमाहुरासुरो बतेत्यसुराणां ह्येषोपनिषत् प्रेतस्य शरीर भिक्षया वसनेनालङ्कारेणेति संस्कुवर्न्त्येतेन ह्यमुं लोकं जेष्यन्तो मन्यन्ते ॥ ५ ॥ ८ ॥
+| verse_line1 = तौ हान्वीक्ष्य प्रजापतिरुवाचानुपलभ्यात्मानमननुविद्य व्रजतो यतर एतदुपनिषदो भविष्यन्ति देवा वाऽसुरा वा ते पराभविष्यन्तीति स ह शान्तहृदय एव विरोचनोऽसुरान् जगाम तेभ्यो हैतामुपनिषदं प्रोवाचात्मैवेह महय्य आत्मा परिचर्य आत्मानमेवेह महय्यन्नात्मानं परिचरन्नुभौ लोकाववाप्नोतीमं चामुं चेति ॥ ४ ॥ तस्मादप्यद्येहाददानमश्रद्दधानमयजमानमाहुरासुरो बतेत्यसुराणां ह्येषोपनिषत् प्रेतस्य शरीर भिक्षया वसनेनालङ्कारेणेति संस्कुवर्न्त्येतेन ह्यमुं लोकं जेष्यन्तो मन्यन्ते ॥ ५ ॥ ८ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V42
-| id       = CHU_C08_V19_B01
+| id = CHU_C08_V19_B01
-| text     =
+| text =
 तथापि योग्यतैवात्र भूयसीति निवेदितुम् ॥
 दर्शयन् प्रतिरूपस्य दोषानाह प्रजापतिः ।
@@ Line 7,628: / Line 7,824: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V43
+| verse_id = CHU_C08_V43
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ हेन्द्रोऽप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श यथैव खल्वयमस्मिञ्छरीरे साध्वलङ्कृते साध्वलङ्कृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = अथ हेन्द्रोऽप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श यथैव खल्वयमस्मिञ्छरीरे साध्वलङ्कृते साध्वलङ्कृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V44
+| verse_id = CHU_C08_V44
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = नाहमत्र भोज्यं पश्यामीति स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन् यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः सार्धं विरोचनेन किमिच्छन् पुनरागम इति स होवाच यथैव खल्वयमस्मिञ्छरीरे साध्वलङ्कृते साध्वलङ्कृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति नाहमत्र भोज्यं पश्यमीति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = नाहमत्र भोज्यं पश्यामीति स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन् यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः सार्धं विरोचनेन किमिच्छन् पुनरागम इति स होवाच यथैव खल्वयमस्मिञ्छरीरे साध्वलङ्कृते साध्वलङ्कृतो भवति सुवसने सुवसनः परिष्कृते परिष्कृत एवमेवायमस्मिन्नन्धेऽन्धो भवति स्रामे स्रामः परिवृक्णे परिवृक्णोऽस्यैव शरीरस्य नाशमन्वेष नश्यति नाहमत्र भोज्यं पश्यमीति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V45
+| verse_id = CHU_C08_V45
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि वसापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाणीति स हापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाण्युवास तस्मै स होवाच ॥ ३ ॥ ९ ॥
+| verse_line1 = एवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि वसापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाणीति स हापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाण्युवास तस्मै स होवाच ॥ ३ ॥ ९ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V45
-| id       = CHU_C08_V20_B01
+| id = CHU_C08_V20_B01
-| text     =
+| text =
 इन्द्रस्तु जानन्नपि तु मोहयन्नसुरं तदा ।
 गत्वा निववृते पश्चादिव पश्यन् सदोषताम् ॥
@@ Line 7,663: / Line 7,860: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V46
+| verse_id = CHU_C08_V46
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = य एष स्वप्ने महीयमानश्चरत्येष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति स ह शान्तहृदयः प्रवव्राज स हाप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श तद्यदपीदं शरीरमन्धं भवत्यनन्धः स भवति यदि स्राममस्रामो नैवैषोऽस्य दोषेण दुष्यति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = य एष स्वप्ने महीयमानश्चरत्येष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति स ह शान्तहृदयः प्रवव्राज स हाप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श तद्यदपीदं शरीरमन्धं भवत्यनन्धः स भवति यदि स्राममस्रामो नैवैषोऽस्य दोषेण दुष्यति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V47
+| verse_id = CHU_C08_V47
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = न वधेनास्य हन्यते नास्य स्रामेण स्रामो घ्नन्ति त्वेवैनं विच्छादयन्तीवाप्रियवेत्तेव भवत्यपि रोदितीव नाहमत्र भोज्यं पश्यामीति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = न वधेनास्य हन्यते नास्य स्रामेण स्रामो घ्नन्ति त्वेवैनं विच्छादयन्तीवाप्रियवेत्तेव भवत्यपि रोदितीव नाहमत्र भोज्यं पश्यामीति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V48
+| verse_id = CHU_C08_V48
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन् यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः किमिच्छन् पुनरागम इति स होवाच तद्यदपीदं शरीरमन्धं भवत्यनन्धः स भवति यदि स्राममस्रामो नैवैषोऽस्य दोषेण दुष्यति ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन् यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः किमिच्छन् पुनरागम इति स होवाच तद्यदपीदं शरीरमन्धं भवत्यनन्धः स भवति यदि स्राममस्रामो नैवैषोऽस्य दोषेण दुष्यति ॥ ३ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V49
+| verse_id = CHU_C08_V49
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = न वधेनास्य हन्यते नास्य स्रामेण स्रामो घ्नन्ति त्वेवैनं विच्छादयन्तीवाप्रियवेत्तेव भवत्यपि रोदितीव नाहमत्र भोज्यं पश्यामीत्येवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि वसापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाणीति स हापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाण्युवास तस्मै स होवाच ॥ ४ ॥ १० ॥
+| verse_line1 = न वधेनास्य हन्यते नास्य स्रामेण स्रामो घ्नन्ति त्वेवैनं विच्छादयन्तीवाप्रियवेत्तेव भवत्यपि रोदितीव नाहमत्र भोज्यं पश्यामीत्येवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि वसापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाणीति स हापराणि द्वात्रिंशतं वर्षाण्युवास तस्मै स होवाच ॥ ४ ॥ १० ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V49
-| id       = CHU_C08_V21_B01
+| id = CHU_C08_V21_B01
-| text     =
+| text =
 तद्योग्यान्येव वाक्यानि ब्रह्माप्याह पुनः पुनः ।
 गरीयसी योग्यतेति ज्ञापयन्पूर्ववत् पुनः ॥
@@ Line 7,709: / Line 7,907: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V50
+| verse_id = CHU_C08_V50
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्यत्रैतत्सुप्तः समस्तः सन् प्रसन्नः स्वप्नं न विजानात्येष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति स ह शान्तहृदयः प्रवव्राज स हाप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श नाहं खल्वयमेवं सम्प्रत्यात्मानं जानात्ययमहमस्मीति नो एवेमानि भूतानि विनाशमेवापीतो भवति नाहमत्र भोग्यं पश्यमीति ॥ १ ॥
+| verse_line1 = तद्यत्रैतत्सुप्तः समस्तः सन् प्रसन्नः स्वप्नं न विजानात्येष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति स ह शान्तहृदयः प्रवव्राज स हाप्राप्यैव देवानेतद्भयं ददर्श नाहं खल्वयमेवं सम्प्रत्यात्मानं जानात्ययमहमस्मीति नो एवेमानि भूतानि विनाशमेवापीतो भवति नाहमत्र भोग्यं पश्यमीति ॥ १ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V51
+| verse_id = CHU_C08_V51
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन् यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः किमेवेच्छन् पुनरागम इति स होवाच नाहं खल्वयमेवं सम्प्रत्यात्मानं जानात्ययमहमस्मीति नो एवेमानि भूतानि विनाशमेवापीतो भवति नाहमत्र भोग्यं पश्यमीति ॥ २ ॥
+| verse_line1 = स समित्पाणिः पुनरेयाय तं ह प्रजापतिरुवाच मघवन् यच्छान्तहृदयः प्राव्राजीः किमेवेच्छन् पुनरागम इति स होवाच नाहं खल्वयमेवं सम्प्रत्यात्मानं जानात्ययमहमस्मीति नो एवेमानि भूतानि विनाशमेवापीतो भवति नाहमत्र भोग्यं पश्यमीति ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V52
+| verse_id = CHU_C08_V52
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि नो एवान्यत्रैतस्माद् वसापराणि पञ्च वर्षाणीति स हापराणि पञ्च वर्षाण्युवास तान्येकशतं सम्पेदुरेतत् तद्यदाहुरेकशतं ह वै वर्षाणि मघवान् प्रजापतौ ब्रह्मचर्यमुवास तस्मै स होवाच ॥ ३ ॥ ११ ॥
+| verse_line1 = एवमेवैष मघवन्निति होवाचैतं त्वेव ते भूयोऽनुव्याख्यास्यामि नो एवान्यत्रैतस्माद् वसापराणि पञ्च वर्षाणीति स हापराणि पञ्च वर्षाण्युवास तान्येकशतं सम्पेदुरेतत् तद्यदाहुरेकशतं ह वै वर्षाणि मघवान् प्रजापतौ ब्रह्मचर्यमुवास तस्मै स होवाच ॥ ३ ॥ ११ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V52
-| id       = CHU_C08_V22_B01
+| id = CHU_C08_V22_B01
-| text     =
+| text =
 इत्युक्त आह ब्रह्मैव सुप्तिस्थो भगवानिति ॥
 यत्र सुप्तो ह्ययं जीव इत्युक्तः प्राह वासवः ।
@@ Line 7,746: / Line 7,945: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V53
+| verse_id = CHU_C08_V53
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = मघवन् मर्त्यं वाव इदं शरीरमात्तं मृत्युना तदस्यामृतस्याशरीरस्यात्मनोऽधिष्ठानमात्तो वै सशरीरः प्रियाप्रियाभ्यां न ह वै सशरीरस्य सतः प्रियाप्रिययोरपहतिरस्त्यशरीरं वाव सन्तं न प्रियाप्रिये स्पृशतः ॥ १ ॥
+| verse_line1 = मघवन् मर्त्यं वाव इदं शरीरमात्तं मृत्युना तदस्यामृतस्याशरीरस्यात्मनोऽधिष्ठानमात्तो वै सशरीरः प्रियाप्रियाभ्यां न ह वै सशरीरस्य सतः प्रियाप्रिययोरपहतिरस्त्यशरीरं वाव सन्तं न प्रियाप्रिये स्पृशतः ॥ १ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V53
-| id       = CHU_C08_V23_B01
+| id = CHU_C08_V23_B01
-| text     =
+| text =
 उक्तो ब्रह्माऽब्रवीच्छक्रं ज्ञापयंस्तत्त्वमञ्जसा ॥
 योऽयं शरीरसम्बन्धी जीव इत्यवधार्यताम् ।
@@ Line 7,771: / Line 7,971: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V54
+| verse_id = CHU_C08_V54
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अशरीरो वायुरभ्रं विद्युत्स्तनयित्नुरशरीराण्येतानि तद्यथैतान्यमुष्मादकाशात् समुत्थाय परं ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यन्ते ॥ २ ॥
+| verse_line1 = अशरीरो वायुरभ्रं विद्युत्स्तनयित्नुरशरीराण्येतानि तद्यथैतान्यमुष्मादकाशात् समुत्थाय परं ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यन्ते ॥ २ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V55
+| verse_id = CHU_C08_V55
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = एवमेवैष सम्प्रसादोऽस्माच्छरीरात् समुत्थाय परं ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यते स उत्तमः पुरुषः स यत्र पर्येति जक्षन् क्रीडन् रममाणः स्त्रीभिर्वा यानैर्वा ज्ञातिभिर्वाऽज्ञातिभिर्वा नोपजनं स्मरन्निदं शरीरं स यथा प्रयोग्य आचरणे युक्त एवमेवायमस्मिञ्छरीरे प्राणो युक्तः ॥ ३ ॥
+| verse_line1 = एवमेवैष सम्प्रसादोऽस्माच्छरीरात् समुत्थाय परं ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यते स उत्तमः पुरुषः स यत्र पर्येति जक्षन् क्रीडन् रममाणः स्त्रीभिर्वा यानैर्वा ज्ञातिभिर्वाऽज्ञातिभिर्वा नोपजनं स्मरन्निदं शरीरं स यथा प्रयोग्य आचरणे युक्त एवमेवायमस्मिञ्छरीरे प्राणो युक्तः ॥ ३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V55
-| id       = CHU_C08_V24_B01
+| id = CHU_C08_V24_B01
-| text     =
+| text =
 अम्नामा भगवान् विष्णुर्व्याप्तत्वात् परमेश्वरः ॥
 तेनैव म्रियमाणत्वाद् ब्रह्माभ्रमिति कीर्तितः ।
@@ Line 7,809: / Line 8,010: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V56
+| verse_id = CHU_C08_V56
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यत्रैतदाकाशमनुविषण्णं चक्षुः स चाक्षुषः पुरुषो दर्शनाय चक्षुरथ यो वेदेदं जिघ्राणीति स आत्मा गन्धाय घ्राणमथ यो वेदेदमभिव्याहराणीति स आत्माऽभिव्याहाराय वागथ यो वेदेदं शृणवानीति स आत्मा श्रवणाय श्रोत्रम् ॥ ४ ॥
+| verse_line1 = अथ यत्रैतदाकाशमनुविषण्णं चक्षुः स चाक्षुषः पुरुषो दर्शनाय चक्षुरथ यो वेदेदं जिघ्राणीति स आत्मा गन्धाय घ्राणमथ यो वेदेदमभिव्याहराणीति स आत्माऽभिव्याहाराय वागथ यो वेदेदं शृणवानीति स आत्मा श्रवणाय श्रोत्रम् ॥ ४ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V57
+| verse_id = CHU_C08_V57
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = अथ यो वेदेदं मन्वानीति स आत्मा मनोऽस्य दैवं चक्षुः स वा एष एतेन दैवेन चक्षुषा मनसैतान् कामान् पश्यन् रमते ॥ ५ ॥
+| verse_line1 = अथ यो वेदेदं मन्वानीति स आत्मा मनोऽस्य दैवं चक्षुः स वा एष एतेन दैवेन चक्षुषा मनसैतान् कामान् पश्यन् रमते ॥ ५ ॥
 }}
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V58
+| verse_id = CHU_C08_V58
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = य एते ब्रह्मलोके तं वा एतं देवा आत्मानमुपासते तस्मात् तेषां सर्वे च लोकाः आत्ताः सर्वे च कामाः सर्वांश्च लोकानाप्नोति सर्वांश्च कामान् यस्तमात्मानमनुविद्य विजानातीति ह प्रजापतिरुवाच प्रजापतिरुवाच ॥ ६ ॥ १२ ॥
+| verse_line1 = य एते ब्रह्मलोके तं वा एतं देवा आत्मानमुपासते तस्मात् तेषां सर्वे च लोकाः आत्ताः सर्वे च कामाः सर्वांश्च लोकानाप्नोति सर्वांश्च कामान् यस्तमात्मानमनुविद्य विजानातीति ह प्रजापतिरुवाच प्रजापतिरुवाच ॥ ६ ॥ १२ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V58
-| id       = CHU_C08_V25_B01
+| id = CHU_C08_V25_B01
-| text     =
+| text =
 यदाश्रितानीन्द्रियाणि प्राणश्चापि यदाश्रयः ।
 यदाश्रयोऽप्ययं जीवो यो वेदैषां प्रवर्तनम् ॥
@@ Line 7,880: / Line 8,082: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V59
+| verse_id = CHU_C08_V59
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = श्यामाच्छबलं प्रपद्ये शबलाच्छयामं प्रपद्येऽश्व इव रोमाणि विधूय पापं चन्द्र इव राहोर्मुखात् प्रमुच्य धूत्वा शरीरमकृतं कृतात्मा ब्रह्मलोकमभिसम्भवामीत्यभिसम्भवामीति ॥ १३ ॥
+| verse_line1 = श्यामाच्छबलं प्रपद्ये शबलाच्छयामं प्रपद्येऽश्व इव रोमाणि विधूय पापं चन्द्र इव राहोर्मुखात् प्रमुच्य धूत्वा शरीरमकृतं कृतात्मा ब्रह्मलोकमभिसम्भवामीत्यभिसम्भवामीति ॥ १३ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V59
-| id       = CHU_C08_V26_B01
+| id = CHU_C08_V26_B01
-| text     =
+| text =
 श्यामो हृदिस्थितो विष्णुः शबलो विश्वरूपवान् ।
 जीववर्णो जीवगतो लोहितश्चक्षुषि स्थितः ॥ इति मानसे ॥
@@ Line 7,903: / Line 8,106: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V60
+| verse_id = CHU_C08_V60
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = आकाशो वै नामरूपयोर्निर्वहिता ते यदन्तरा तद्ब्रह्म तदमृतं स आत्मा प्रजापतेः सभां वेश्म प्रपद्ये यशोऽहं भवानि ब्राह्मणानां यशो राज्ञां यशो विशां यशोऽहमनुप्रापत्सि स हाहं यशसां यशः श्वेतमदत्कमदत्कं श्वेतं लिन्दु माऽभिगां लिन्दु माऽभिगाम् ॥ ११४ ॥
+| verse_line1 = आकाशो वै नामरूपयोर्निर्वहिता ते यदन्तरा तद्ब्रह्म तदमृतं स आत्मा प्रजापतेः सभां वेश्म प्रपद्ये यशोऽहं भवानि ब्राह्मणानां यशो राज्ञां यशो विशां यशोऽहमनुप्रापत्सि स हाहं यशसां यशः श्वेतमदत्कमदत्कं श्वेतं लिन्दु माऽभिगां लिन्दु माऽभिगाम् ॥ ११४ ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V60
-| id       = CHU_C08_V27_B01
+| id = CHU_C08_V27_B01
-| text     =
+| text =
 आकाशोऽतिप्रकाशत्वान्नामरूपे ऋते स्थितः ।
 ब्रह्माख्यो भगवान् विष्णुस्तद्वेश्म प्राप्नुयामहम् ॥
@@ Line 7,925: / Line 8,129: @@
 {{VerseBlock
-| verse_id      = CHU_C08_V61
+| verse_id = CHU_C08_V61
-| document_id   = CHU
+| document_id = CHU
-| chapter_id    = CHU_C08
+| chapter_id = CHU_C08
-| verse_type    = mantra
+| verse_type = mantra
-| verse_line1  = तद्धैतद्ब्रह्मा प्रजापतय उवाच प्रजापतिर्मनवे मनुः प्रजाभ्यः आचार्यकुलाद्वेदमधीत्य यथाविधानं गुरोः कर्मातिशेषणाभिसमावृत्य कुटुम्बी शुचौ देशे स्वाध्यायमधीयानो धार्मिकान् विदधदात्मनि सर्वेन्द्रियाणि सम्प्रतिष्ठाप्याहिंसन् सर्वाणि भूतान्यन्यत्र तीर्थेभ्यः स खल्वेवं वर्तयन् यावदायुषं ब्रह्मलोकमभिसम्पद्यते न च पुनरावर्तते न च पुनरावर्तते ॥ १५ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि अष्टमोऽध्यायः ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषत् सम्पूर्णा ॥
+| verse_line1 = तद्धैतद्ब्रह्मा प्रजापतय उवाच प्रजापतिर्मनवे मनुः प्रजाभ्यः आचार्यकुलाद्वेदमधीत्य यथाविधानं गुरोः कर्मातिशेषणाभिसमावृत्य कुटुम्बी शुचौ देशे स्वाध्यायमधीयानो धार्मिकान् विदधदात्मनि सर्वेन्द्रियाणि सम्प्रतिष्ठाप्याहिंसन् सर्वाणि भूतान्यन्यत्र तीर्थेभ्यः स खल्वेवं वर्तयन् यावदायुषं ब्रह्मलोकमभिसम्पद्यते न च पुनरावर्तते न च पुनरावर्तते ॥ १५ ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषदि अष्टमोऽध्यायः ॥ ॥ इति श्रीमच्छान्दोग्योपनिषत् सम्पूर्णा ॥
-| commentary1   = chandogya
+| commentary1 = chandogya
 }}
 {{Bhashyam
 | verse_id = CHU_C08_V61
-| id       = CHU_C08_V28_B01
+| id = CHU_C08_V28_B01
-| text     =
+| text =
 उपदिष्टः परेणैव त्वेवमाह चतुर्मुखः ।
 उवाच च मनोर्विद्यां प्रजाभ्यो मनुरेव च ॥