Kathalakshanam/Vyakhya/Kathalakshana-tika: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 2: | Line 2: | ||
__NOTOC__ | __NOTOC__ | ||
<div class="gr-page-nav">[[Kathalakshanam|Kathalakshanam]]</div> | <div class="gr-page-nav">[[Kathalakshanam|Kathalakshanam]]</div> | ||
<div class="gr-teeka-page" data-primary="Kathalakshanam" data-slug="Kathalakshana-tika"> | |||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V03"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 25: | Line 27: | ||
केवलं तत्वनिर्णयं गुरुशिष्ययोरन्येषां वा सतां परस्परं पक्षप्रतिपक्षपरिग्रहेण समिता मनोहरा कथाऽसौ वाद इत्युच्यते । सत्सिद्धान्तं उत्सादयितुं यत्रासतः स्वपक्षसाधनं कुर्युस्तत्रासत्सु तत्वस्याकथनीयत्वात् स्वपक्षसाधनमकृत्वा सन्तस्तत्पक्षदूषणमेव कुर्युः , सेयं स्वपक्षस्थापनरहिता परपक्षदूषणरूपा कथा वितण्डेत्यर्थः । वादे तु प्रतिवादिना सहैव तत्वं निर्णेतव्यमिति नियमो नास्ति ॥ 1-3॥ | केवलं तत्वनिर्णयं गुरुशिष्ययोरन्येषां वा सतां परस्परं पक्षप्रतिपक्षपरिग्रहेण समिता मनोहरा कथाऽसौ वाद इत्युच्यते । सत्सिद्धान्तं उत्सादयितुं यत्रासतः स्वपक्षसाधनं कुर्युस्तत्रासत्सु तत्वस्याकथनीयत्वात् स्वपक्षसाधनमकृत्वा सन्तस्तत्पक्षदूषणमेव कुर्युः , सेयं स्वपक्षस्थापनरहिता परपक्षदूषणरूपा कथा वितण्डेत्यर्थः । वादे तु प्रतिवादिना सहैव तत्वं निर्णेतव्यमिति नियमो नास्ति ॥ 1-3॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V04"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 44: | Line 48: | ||
स्वयं वेति ॥ | स्वयं वेति ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V05"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 65: | Line 71: | ||
विषमसङ्ख्याका विषमा उच्यन्ते । सद्गुणानां समीचीनगुणवतां सर्वेषां चेतनानां विष्णुभक्तिरेव स्वलक्षणमव्यभिचरितलक्षणम् । विष्णुभक्त्यभावे सज्जना एव न सम्भवन्ति । अतो विष्णुभक्तिपरा एव प्राश्निका भाव्या इत्यर्थः ॥ | विषमसङ्ख्याका विषमा उच्यन्ते । सद्गुणानां समीचीनगुणवतां सर्वेषां चेतनानां विष्णुभक्तिरेव स्वलक्षणमव्यभिचरितलक्षणम् । विष्णुभक्त्यभावे सज्जना एव न सम्भवन्ति । अतो विष्णुभक्तिपरा एव प्राश्निका भाव्या इत्यर्थः ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V08"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 87: | Line 95: | ||
प्रतिवादिना पृष्टेन वादिनेत्यर्थः । ‘नैषा तर्केण मतिरापनेया’ इति श्रुतेः परतत्वसिद्ध्यर्थमादावागम एव प्रयोक्तव्यः । गमानुगृहीतानुमानस्य प्रबलत्वेन प्रत्यनुमानासम्भवात् । आगमानन्तरमनुमानमपि प्रयोक्तुं शक्यते । प्रयुक्तस्यान्यार्थ एव प्रतिवादिना वक्तव्यः । न प्रत्यनुमानम् दुर्बलत्वादित्यर्थः । | प्रतिवादिना पृष्टेन वादिनेत्यर्थः । ‘नैषा तर्केण मतिरापनेया’ इति श्रुतेः परतत्वसिद्ध्यर्थमादावागम एव प्रयोक्तव्यः । गमानुगृहीतानुमानस्य प्रबलत्वेन प्रत्यनुमानासम्भवात् । आगमानन्तरमनुमानमपि प्रयोक्तुं शक्यते । प्रयुक्तस्यान्यार्थ एव प्रतिवादिना वक्तव्यः । न प्रत्यनुमानम् दुर्बलत्वादित्यर्थः । | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V10"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 106: | Line 116: | ||
ऋग्यजुः इत्यादिना ॥ | ऋग्यजुः इत्यादिना ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V13"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 125: | Line 137: | ||
स्वपक्ष इत्यादिना ॥ | स्वपक्ष इत्यादिना ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V14"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 146: | Line 160: | ||
घटादिसद्भावप्रत्यक्षेण प्रतिपादयेत् । सुखदुः खादिसद्भावमनुभवेन प्रतिपादयेत् । तद्दार्ढ्यायानन्तरमनुमानादिकमपि प्रयुञ्ज्यात् प्रतिवादिनं प्रतिवादीत्यर्थः । | घटादिसद्भावप्रत्यक्षेण प्रतिपादयेत् । सुखदुः खादिसद्भावमनुभवेन प्रतिपादयेत् । तद्दार्ढ्यायानन्तरमनुमानादिकमपि प्रयुञ्ज्यात् प्रतिवादिनं प्रतिवादीत्यर्थः । | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V15"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 165: | Line 181: | ||
परतुष्टिकरमिति ॥ | परतुष्टिकरमिति ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V16"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 184: | Line 202: | ||
एवं निर्णयपर्यन्तमिति ॥ | एवं निर्णयपर्यन्तमिति ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V17"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 203: | Line 223: | ||
तत्वनिर्णयवैलोम्यमित्यादिना ॥ | तत्वनिर्णयवैलोम्यमित्यादिना ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V20"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 222: | Line 244: | ||
अनुवादेति ॥ | अनुवादेति ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V21"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 245: | Line 269: | ||
तदभावादिति ॥ | तदभावादिति ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V22"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 266: | Line 292: | ||
यद्यप्यत्र जल्पवितण्डयोः न्यूनोक्त्याधिकोक्त्यादिदूषणं पराजयनिमित्तमुक्तं तदौत्सर्गिकं ज्ञातव्यम् । | यद्यप्यत्र जल्पवितण्डयोः न्यूनोक्त्याधिकोक्त्यादिदूषणं पराजयनिमित्तमुक्तं तदौत्सर्गिकं ज्ञातव्यम् । | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V23"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 289: | Line 317: | ||
वादजल्पवितण्डानामिति ॥ | वादजल्पवितण्डानामिति ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="KL_C01_V25"> | |||
<div class="teeka-block"> | <div class="teeka-block"> | ||
<div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | <div class="teeka-title">कथालक्षणटीका</div> | ||
| Line 310: | Line 340: | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
[[Category:Vyakhya]] | [[Category:Vyakhya]] | ||
[[Category:Kathalakshanam]] | [[Category:Kathalakshanam]] | ||