Anandamakaranda

Kathalakshanam: Difference between revisions

← Older editNewer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 17: Line 17:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = नरसिंहमखिलाज्ञानतिमिराशिशिरद्युतिम् ।
नरसिंहमखिलाज्ञानतिमिराशिशिरद्युतिम् ।
| verse_line2 = सम्प्रणम्य प्रवक्ष्यामि कथालक्षणमञ्जसा ॥1॥
सम्प्रणम्य प्रवक्ष्यामि कथालक्षणमञ्जसा ॥1॥
}}
}}


Line 27: Line 26:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = वादो जल्पो वितण्डेति त्रिविधा विदुषां कथा ।
वादो जल्पो वितण्डेति त्रिविधा विदुषां कथा ।
| verse_line2 = तत्त्वनिर्णयमुद्दिश्य केवलं गुरुशिष्ययोः ॥2॥
तत्त्वनिर्णयमुद्दिश्य केवलं गुरुशिष्ययोः ॥2॥
}}
}}


Line 37: Line 35:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = कथाऽन्येषामपि सतां वादो वा समितेः शुभा ।
कथाऽन्येषामपि सतां वादो वा समितेः शुभा ।
| verse_line2 = ख्यात्याद्यर्थं स्पर्धया वा सतां जल्प इतीर्यते ॥3॥
ख्यात्याद्यर्थं स्पर्धया वा सतां जल्प इतीर्यते ॥3॥
}}
}}


Line 47: Line 44:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = वितण्डा तु सतामन्यैस्तत्त्वमेषु निगूहितम् ।
वितण्डा तु सतामन्यैस्तत्त्वमेषु निगूहितम् ।
| verse_line2 = स्वयं वा प्राश्निकैर्वादे चिन्तयेत् तत्त्वनिर्णयम् ॥4॥
स्वयं वा प्राश्निकैर्वादे चिन्तयेत् तत्त्वनिर्णयम् ॥4॥
}}
}}


Line 57: Line 53:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = रागद्वेषविहीनास्तु सर्वविद्याविशारदाः ।
रागद्वेषविहीनास्तु सर्वविद्याविशारदाः ।
| verse_line2 = प्राश्निका इति सम्प्रोक्ता विषमा एक एव वा ॥5॥
प्राश्निका इति सम्प्रोक्ता विषमा एक एव वा ॥5॥
}}
}}


Line 67: Line 62:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = अशेषसंशयच्छेत्ता निःसंशय उदारधीः ।
अशेषसंशयच्छेत्ता निःसंशय उदारधीः ।
| verse_line2 = एकश्चेत् प्राश्निको ज्ञेयः सर्वदोषविवर्जितः ॥6॥
एकश्चेत् प्राश्निको ज्ञेयः सर्वदोषविवर्जितः ॥6॥
}}
}}


Line 77: Line 71:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = एको वा बहवो वा स्युर्विष्णुभक्तिपरास्सदा ।
एको वा बहवो वा स्युर्विष्णुभक्तिपरास्सदा ।
| verse_line2 = विष्णुभक्तिर्हि सर्वेषां सद्गुणानां स्वलक्षणम् ॥7॥
विष्णुभक्तिर्हि सर्वेषां सद्गुणानां स्वलक्षणम् ॥7॥
}}
}}


Line 87: Line 80:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = पृष्टेनागम एवादौ वक्तव्यः साध्यसिद्धये ।
पृष्टेनागम एवादौ वक्तव्यः साध्यसिद्धये ।
| verse_line2 = नैषा तर्केणापनेया मतिरित्याह हि श्रुतिः ।
नैषा तर्केणापनेया मतिरित्याह हि श्रुतिः ।
| verse_line3 = अन्यार्थ एवागमस्य वक्तव्यः प्रतिवादिना ॥8॥
अन्यार्थ एवागमस्य वक्तव्यः प्रतिवादिना ॥8॥
}}
}}


Line 98: Line 90:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = ऋग्यजुःसामाथर्वाश्च भारतं पञ्चरात्रकम् ।
ऋग्यजुःसामाथर्वाश्च भारतं पञ्चरात्रकम् ।
| verse_line2 = मूलरामायणं चैव सम्प्रोच्यन्ते सदागमाः ॥9॥
मूलरामायणं चैव सम्प्रोच्यन्ते सदागमाः ॥9॥
}}
}}


Line 108: Line 99:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = अनुकूला य एतेषां ते च प्रोक्तास्सदागमाः ।
अनुकूला य एतेषां ते च प्रोक्तास्सदागमाः ।
| verse_line2 = अन्ये दुरागमा नाम तैर्न साध्यं हि साध्यते ॥10॥
अन्ये दुरागमा नाम तैर्न साध्यं हि साध्यते ॥10॥
}}
}}


Line 118: Line 108:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = स्वपक्ष आगमश्चैव वक्तव्यः प्रतिवादिना ।
स्वपक्ष आगमश्चैव वक्तव्यः प्रतिवादिना ।
| verse_line2 = तस्याप्यन्यार्थता साध्या वादिना स्वार्थसिद्धये ॥11॥
तस्याप्यन्यार्थता साध्या वादिना स्वार्थसिद्धये ॥11॥
}}
}}


Line 128: Line 117:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = अन्यार्थता निराकार्या स्वागमस्य विनिश्चयम् ।
अन्यार्थता निराकार्या स्वागमस्य विनिश्चयम् ।
| verse_line2 = उपपत्त्यवकाशोऽत्र ह्यागमार्थविनिर्णये ॥12॥
उपपत्त्यवकाशोऽत्र ह्यागमार्थविनिर्णये ॥12॥
}}
}}


Line 138: Line 126:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = वाद्यागमार्थे निर्णीत आगमार्थः परस्य तु ।
वाद्यागमार्थे निर्णीत आगमार्थः परस्य तु ।
| verse_line2 = निर्णेयः सहितैः पश्चात्ततो निश्शेषनिर्णयः ॥13॥
निर्णेयः सहितैः पश्चात्ततो निश्शेषनिर्णयः ॥13॥
}}
}}


Line 148: Line 135:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = प्रत्यक्षसिद्धेष्वर्थेषु प्रश्ने मामक्षजं वदेत् ।
प्रत्यक्षसिद्धेष्वर्थेषु प्रश्ने मामक्षजं वदेत् ।
| verse_line2 = ज्ञानं वा ज्ञानसिद्धेषु नानुमां प्रथमं वदेत् ॥14॥
ज्ञानं वा ज्ञानसिद्धेषु नानुमां प्रथमं वदेत् ॥14॥
}}
}}


Line 158: Line 144:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = परतुष्टिकरं वाक्यं वदेतां यदि वादिनी ।
परतुष्टिकरं वाक्यं वदेतां यदि वादिनी ।
| verse_line2 = स एवात्रागमो ज्ञेयः परतुष्टिर्हि तत्फलम् ॥15॥
स एवात्रागमो ज्ञेयः परतुष्टिर्हि तत्फलम् ॥15॥
}}
}}


Line 168: Line 153:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = एवं निर्णयपर्यन्तं वादे सुबहवोऽपि हि ।
एवं निर्णयपर्यन्तं वादे सुबहवोऽपि हि ।
| verse_line2 = घटेयुश्चिरकालं च जल्पे यावत्परो जितः ॥16॥
घटेयुश्चिरकालं च जल्पे यावत्परो जितः ॥16॥
}}
}}


Line 178: Line 162:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = तत्त्वनिर्णयवैलोम्यं वादे साक्षात्पराजयः ।
तत्त्वनिर्णयवैलोम्यं वादे साक्षात्पराजयः ।
| verse_line2 = संवादे श्लाघ्यतैव स्याद् गुरुत्वमितरस्य च ॥17॥
संवादे श्लाघ्यतैव स्याद् गुरुत्वमितरस्य च ॥17॥
}}
}}


Line 188: Line 171:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = तत्त्वनिर्णयवैलोम्ये निन्द्यो दण्ड्योऽथवा भवेत् ।
तत्त्वनिर्णयवैलोम्ये निन्द्यो दण्ड्योऽथवा भवेत् ।
| verse_line2 = विरोधासङ्गतिन्यूनतूष्णीम्भावादिकैर्जितः ॥18॥
विरोधासङ्गतिन्यूनतूष्णीम्भावादिकैर्जितः ॥18॥
}}
}}


Line 198: Line 180:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = भवेज्जल्पे वितण्डायां न्यायो जल्पवदीरितः ।
भवेज्जल्पे वितण्डायां न्यायो जल्पवदीरितः ।
| verse_line2 = संवादे दण्ड्यतां न स्याद् वितण्डाजल्पयोरपि ॥19॥
संवादे दण्ड्यतां न स्याद् वितण्डाजल्पयोरपि ॥19॥
}}
}}


Line 208: Line 189:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = पराजितत्वमात्रं स्यान्निन्द्यो दण्ड्योऽपि वाऽन्यथा ।
पराजितत्वमात्रं स्यान्निन्द्यो दण्ड्योऽपि वाऽन्यथा ।
| verse_line2 = अनुवादादिराहित्यं नैव जल्पेऽपि दूषणम् ॥20॥
अनुवादादिराहित्यं नैव जल्पेऽपि दूषणम् ॥20॥
}}
}}


Line 218: Line 198:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = विद्याहीनत्वलिङ्गेऽपि वादिनोः स्यात् पराजयः ।
विद्याहीनत्वलिङ्गेऽपि वादिनोः स्यात् पराजयः ।
| verse_line2 = तदभावान्नैव षट्कादन्यो निग्रह इष्यते ॥21॥
तदभावान्नैव षट्कादन्यो निग्रह इष्यते ॥21॥
}}
}}


Line 228: Line 207:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = अन्तर्भावादिहान्येषां निग्रहाणामिति स्म ह ।
अन्तर्भावादिहान्येषां निग्रहाणामिति स्म ह ।
| verse_line2 = विद्यापरीक्षापूर्वैव वृत्तिर्जल्पवितण्डयोः ॥22॥
विद्यापरीक्षापूर्वैव वृत्तिर्जल्पवितण्डयोः ॥22॥
}}
}}


Line 238: Line 216:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = स्खलितात्वादिमात्रेण न तत्रापि पराजयः ।
स्खलितात्वादिमात्रेण न तत्रापि पराजयः ।
| verse_line2 = वादजल्पवितण्डानामिति शुद्धं स्वलक्षणम् ॥23॥
वादजल्पवितण्डानामिति शुद्धं स्वलक्षणम् ॥23॥
}}
}}


Line 248: Line 225:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = आनन्दतीर्थमुनिना ब्रह्मतर्कानुसारतः ।
आनन्दतीर्थमुनिना ब्रह्मतर्कानुसारतः ।
| verse_line2 = कथालक्षणमित्युक्तं प्रीत्यर्थं शार्ङ्गधन्वनः ॥24॥
कथालक्षणमित्युक्तं प्रीत्यर्थं शार्ङ्गधन्वनः ॥24॥
}}
}}


Line 258: Line 234:
| chapter_id = KL_C01
| chapter_id = KL_C01
| verse_type = shloka
| verse_type = shloka
| verse_line1 =
| verse_line1 = सदोदितामितज्ञानपूरवारितहृत्तमाः ।
सदोदितामितज्ञानपूरवारितहृत्तमाः ।
| verse_line2 = नरसिंहः प्रियतमः प्रीयतां पुरुषोत्तमः ॥25॥
नरसिंहः प्रियतमः प्रीयतां पुरुषोत्तमः ॥25॥
}}
}}


Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/Kathalakshanam"