Tattvodyota: Difference between revisions

Line 2:

__TOC__

~~{{Adhyaya~~

~~| document_id~~ = TVD

~~| chapter_num~~ = 1

</div>

~~| title~~ = तत्त्वोद्योतम्

}}

~~{{VerseBlock~~

~~| verse_id~~ = TVD_C01_V01

<span class="shloka-line">सर्वत्राखलिसच्छक्तिः स्वतन्त्रोऽशेषदर्शनः।</span>

~~| document_id~~ = TVD

<span class="shloka-line">नित्यातादृशचिच्चेत्ययन्तेष्टो नो रमापतिः</span>

~~| chapter_id~~ = ~~TVD_C01~~

</div>

~~| verse_type~~ = shloka

</div>

~~| verse_line1~~ = सर्वत्राखलिसच्छक्तिः स्वतन्त्रोऽशेषदर्शनः।

</div>

~~| verse_line2~~ = नित्यातादृशचिच्चेत्ययन्तेष्टो नो रमापतिः

}}

<div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B001" data-block-id="TVD_C01_B001" class="gr-bhashya-anchor">विमतो भिन्नो मुक्तत्वात्, यदित्थं तत्तथा, यथा सम्प्रतिपन्नः।</span> <span id="TVD_C01_B002" data-block-id="TVD_C01_B002" class="gr-bhashya-anchor">न च भेदे विकल्पो युज्यते ।</span> <span id="TVD_C01_B003" data-block-id="TVD_C01_B003" class="gr-bhashya-anchor">अनिर्वचनीयस्य सर्वत्राप्रसिद्धत्वादेव ।</span> <span id="TVD_C01_B004" data-block-id="TVD_C01_B004" class="gr-bhashya-anchor">शशविषाणं गोविषाणं वोच्यत इतिवत् ।</span> <span id="TVD_C01_B005" data-block-id="TVD_C01_B005" class="gr-bhashya-anchor">न चानिर्वचनीये किञ्चिन्मानम् ।</span> <span id="TVD_C01_B006" data-block-id="TVD_C01_B006" class="gr-bhashya-anchor">मिथ्याशब्दोऽनिर्वचनीयं वदतीत्यत्र च ।</span> <span id="TVD_C01_B007" data-block-id="TVD_C01_B007" class="gr-bhashya-anchor">अनुमानस्य चाप्रसिद्धविशेषणः पक्षः ।</span> <span id="TVD_C01_B008" data-block-id="TVD_C01_B008" class="gr-bhashya-anchor">न च धूमत्ववत् मिथ्यात्वमित्युभयसम्प्रतिपन्नं सामान्यमस्ति ।</span> <span id="TVD_C01_B009" data-block-id="TVD_C01_B009" class="gr-bhashya-anchor">न च बाष्पारोपितधूमेन धूमवत्त्वं व्यभिचरति ।</span></div>

Line 55:

Line 53:

यस्य तत्सांवृतं ज्ञेयं</span></span></span> <span id="TVD_C01_B090" data-block-id="TVD_C01_B090" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">व्यवहारपदञ्च यत् ॥’</span></span>इत्यादिना ।</span></div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id~~ = ~~TVD_C01~~

<p>न च निर्विशेषब्रह्मवादिनः शून्यात् कश्चित् विशेषस्तस्य ।</p>

| id = TVD_C01_B091

</div>

~~| text~~ =

न च निर्विशेषब्रह्मवादिनः शून्यात् कश्चित् विशेषस्तस्य ।

}}

<div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B092" data-block-id="TVD_C01_B092" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘निर्विशेषं स्वयं भातं निर्लेपमजरामरम् ।

शून्यं तत्त्वम्</span></span></span> <span id="TVD_C01_B093" data-block-id="TVD_C01_B093" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">अविज्ञेयं</span></span></span> <span id="TVD_C01_B094" data-block-id="TVD_C01_B094" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">मनोवाचामगोचरम् ॥</span></span></span> <span id="TVD_C01_B095" data-block-id="TVD_C01_B095" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">जाड्यसंवृतिदुःखान्तपूर्वदोषविरोधि यत् ।</span></span></span> <span id="TVD_C01_B096" data-block-id="TVD_C01_B096" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">नित्यभावनया भातं तद्भावं योगिनं नयेत् ॥</span></span></span> <span id="TVD_C01_B097" data-block-id="TVD_C01_B097" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">भावार्थप्रतियोगित्वं भावत्वं वा न तत्त्वतः ।</span></span></span> <span id="TVD_C01_B098" data-block-id="TVD_C01_B098" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">विश्वाकारं च संवृत्त्या यस्य तत्पदमक्षयम् ॥’</span></span> इत्यादि तद्वचः ।</span> <span id="TVD_C01_B099" data-block-id="TVD_C01_B099" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘अनृतजडविरोधिरूपमन्तत्रयमलबन्धनदुःखताविरुद्धम्’</span></span> इति च मायावादी</span></div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id~~ = ~~TVD_C01~~

| id = TVD_C01_B100

~~| text~~ =

<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘नास्य सत्त्वमसत्त्वं वा न दोषो गुण एव वा ।

हेयोपादेयरहितं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span></span> इति च शून्यवादी ।

}}

</div>

<div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B101" data-block-id="TVD_C01_B101" class="gr-bhashya-anchor">सत्त्वादयो धर्माः परमार्थतो मायावादिनाऽपि नाङ्गीक्रियन्ते ।</span> <span id="TVD_C01_B102" data-block-id="TVD_C01_B102" class="gr-bhashya-anchor">सर्वविशेषविनिर्मुक्तत्वाङ्गीकारात् ।</span></div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id~~ = ~~TVD_C01~~

| id = TVD_C01_B103

~~| text~~ =

<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘अवाच्यं सर्वशब्दैस्तल्लक्ष्यते चाखिलैः पदैः ।

अज्ञेयं ज्ञानलक्ष्यं च तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span></span> इति (च) शून्यवादी ।

}}

</div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id = TVD_C01~~

~~| id = TVD_C01_B104~~

~~| text =~~

~~न चाखण्डत्वेन कश्चिद्विशेषः ।~~

}}

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id~~ = TVD_C01

<p>न चाखण्डत्वेन कश्चिद्विशेषः ।</p>

~~| id = TVD_C01_B105~~

</div>

~~| text =~~

<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘यदखण्डपदं लक्ष्यं सर्वैरपि विशेषणैः ।

सर्वैर्विशेषणैर्मुक्तं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span></span> इति च शून्यवादी ।

}}

</div>

<div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B106" data-block-id="TVD_C01_B106" class="gr-bhashya-anchor">एवमेव मायावादिराद्धान्तः ।</span> <span id="TVD_C01_B107" data-block-id="TVD_C01_B107" class="gr-bhashya-anchor">न च मायावादिनो भावत्वं नाम धर्मः । न च शून्यवादिनः शून्यत्वं नाम धर्मः ।</span></div>

Line 132:

Line 110:

इति भारतवचनान्न विश्लेषाद्विशेषः ।</span> <span id="TVD_C01_B160" data-block-id="TVD_C01_B160" class="gr-bhashya-anchor">अतोऽनौपाधिकत्वादेव भेदस्य न मुक्तस्येश्वरैक्यम् ।</span></div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id~~ = ~~TVD_C01~~

| id = TVD_C01_B161

~~| text~~ =

<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id">‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।

सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथयन्ति च ॥’ (भ.गी १४.२)</span></span>

}}

</div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id = TVD_C01~~

~~| id = TVD_C01_B162~~

~~| text =~~

<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Atharvanopanishat-id">‘यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् ।

तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति ॥’ (आथर्वण.४.३.३)</span></span>

इत्यादिमुक्तभेदवचनेभ्यश्च ।

}}

</div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id~~ = ~~TVD_C01~~

<p>एवं प्रत्यक्षानुमानागमविरुद्धत्वादभेदविषयवत् प्रतीयमानान्यपि वाक्यानि सादृश्याद्यर्थान्येव योजनीयानि ।</p>

| id = TVD_C01_B163

</div>

~~| text~~ =

एवं प्रत्यक्षानुमानागमविरुद्धत्वादभेदविषयवत् प्रतीयमानान्यपि वाक्यानि सादृश्याद्यर्थान्येव योजनीयानि ।

}}

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id = TVD_C01~~

~~| id = TVD_C01_B164~~

~~| text =~~

<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘विरुद्धवत्प्रतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः ।

तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष्यते ॥’</span></span>

इति ब्राह्मवचनाच्च ।

}}

</div>

<div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B165" data-block-id="TVD_C01_B165" class="gr-bhashya-anchor">भेदाद्यनुभवस्य भ्रान्तित्वाङ्गीकारे तदपलापयुक्तेर्नितरां भ्रान्तित्वाद् भेदाद्यनुभवस्याभ्रान्तित्वमेव भवति ।</span> <span id="TVD_C01_B166" data-block-id="TVD_C01_B166" class="gr-bhashya-anchor">परस्परविरुद्धयोरन्यतरनिषेधस्य अन्यतरविधिनान्तरीयकत्वात् ।</span></div>

Line 173:

Line 135:

<div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B167" data-block-id="TVD_C01_B167" class="gr-bhashya-anchor">एकजीववादपक्षे तन्निष्ठानां मृत्यनन्तरमपि विश्वस्यानिवृत्तत्वात् भेदनिष्ठ एवैकजीव इत्यापतति ।</span> <span id="TVD_C01_B168" data-block-id="TVD_C01_B168" class="gr-bhashya-anchor">तस्य च तत्रैवाग्रहान्न कदाचिद्भेदनिवृत्तिरित्यनिवृत्तिरेव भवति ।</span> <span id="TVD_C01_B169" data-block-id="TVD_C01_B169" class="gr-bhashya-anchor">न चैकजीवाज्ञानपरिकल्पितास्समस्ता इत्यत्र किञ्चिन्मानम् ।</span> <span id="TVD_C01_B170" data-block-id="TVD_C01_B170" class="gr-bhashya-anchor">अतो मुक्तेभ्योऽप्यन्य एव समस्तगुणपरिपूर्णो भगवान् विष्णुरिति सिद्धम् ।</span></div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id~~ = ~~TVD_C01~~

<p>‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत्प्राप्तुं नैव शक्यते ।</p>

| id = TVD_C01_B171

<p>तद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलो हरेः ॥’</p>

~~| text~~ =

</div>

‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत्प्राप्तुं नैव शक्यते ।

तद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलो हरेः ॥’

}}

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id = TVD_C01~~

~~| id = TVD_C01_B171~~

~~| text =~~

<span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id">‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९)</span>

}}

</div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id = TVD_C01~~

~~| id = TVD_C01_B172~~

~~| text =~~

~~सत्यचिच्चेत्यपतये मुक्तामुक्तोत्तमाय ते ।~~

~~नमो नारायणायार्यवृन्दवन्दितपद्द्वय ॥~~

}}

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id = TVD_C01~~

~~| id = TVD_C01_B173~~

~~| text =~~

~~आनन्दतीर्थपुंसिहो मायावादिदितेः सुतान् ।~~

~~विदार्य युक्तिनखरैरप्रतीपोऽभिभासते ॥~~

}}

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id = TVD_C01~~

~~| id = TVD_C01_B174~~

~~| text =~~

~~पलायध्वं पलायध्वं त्वरया मायिदानवाः ।~~

~~सर्वज्ञहरिरायाति तर्कागमदरारिभृत् ॥~~

}}

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id = TVD_C01~~

~~| id = TVD_C01_B175~~

~~| text =~~

~~द्रवत द्रवताऽशु मायिनः प्रविशध्वमतन्द्रिता गुहाः ।~~

~~कमलारमणाम्बराश्रयः समुदेत्यखिलज्ञभास्करः ॥~~

}}

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id = TVD_C01~~

~~| id = TVD_C01_B176~~

~~| text =~~

~~नृहरिः सकलज्ञनामकः समुपैति हि मायिदानवान्~~ ।

~~प्रपलायनमत्र तत्क्षमं त्वरया (वो) वसतिर्गुहासु च~~ ॥

<p>सत्यचिच्चेत्यपतये मुक्तामुक्तोत्तमाय ते ।</p>

}}

<p>नमो नारायणायार्यवृन्दवन्दितपद्द्वय ॥</p>

</div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id~~ = TVD_C01

<p>आनन्दतीर्थपुंसिहो मायावादिदितेः सुतान् ।</p>

~~| id = TVD_C01_B177~~

<p>विदार्य युक्तिनखरैरप्रतीपोऽभिभासते ॥</p>

~~| text =~~

</div>

~~जयत्यानन्दतीर्थेष्टदेवता नरकेसरी~~ ।

~~विपाटिताज्ञानतमःकपाटात्युरुहुङ्कृतः~~ ॥

<p>पलायध्वं पलायध्वं त्वरया मायिदानवाः ।</p>

}}

<p>सर्वज्ञहरिरायाति तर्कागमदरारिभृत् ॥</p>

</div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id~~ = TVD_C01

<p>द्रवत द्रवताऽशु मायिनः प्रविशध्वमतन्द्रिता गुहाः ।</p>

~~| id = TVD_C01_B178~~

<p>कमलारमणाम्बराश्रयः समुदेत्यखिलज्ञभास्करः ॥</p>

~~| text =~~

</div>

~~जयत्यमितपौरुषः स्वजनतेष्टचिन्तामणिः~~ ।

~~अजेशमुखवन्दितो गुणगणार्णवः श्रीपतिः~~ ॥

<p>नृहरिः सकलज्ञनामकः समुपैति हि मायिदानवान् ।</p>

}}

<p>प्रपलायनमत्र तत्क्षमं त्वरया (वो) वसतिर्गुहासु च ॥</p>

</div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id~~ = TVD_C01

<p>जयत्यानन्दतीर्थेष्टदेवता नरकेसरी ।</p>

~~| id = TVD_C01_B179~~

<p>विपाटिताज्ञानतमःकपाटात्युरुहुङ्कृतः ॥</p>

~~| text =~~

</div>

~~सर्वज्ञसन्मुनीन्द्रोच्चसन्मनःपङ्कजालयः(पङ्कजाश्रयः)~~ ।

~~अजितो जयति श्रीशो रमाबाहुलताश्रयः~~ ॥

<p>जयत्यमितपौरुषः स्वजनतेष्टचिन्तामणिः ।</p>

}}

<p>अजेशमुखवन्दितो गुणगणार्णवः श्रीपतिः ॥</p>

</div>

~~{{Bhashyam~~

~~| verse_id~~ = TVD_C01

<p>सर्वज्ञसन्मुनीन्द्रोच्चसन्मनःपङ्कजालयः(पङ्कजाश्रयः) ।</p>

~~| id = TVD_C01_author_note~~

<p>अजितो जयति श्रीशो रमाबाहुलताश्रयः ॥</p>

~~| text =~~

</div>

~~इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितः तत्त्वोद्योतः~~

<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितः तत्त्वोद्योतः</div>

~~| extra_class~~ = gr-author-note

}}

[[Category:Sanskrit Documents]]

[[Category:Tattvodyota]]

@@ Line 2: / Line 2: @@
 __TOC__
-{{Adhyaya
+<div class="adhyaya-block" data-doc="TVD" data-chap="1">
-| document_id  = TVD
+<p class="adhyaya-trans">तत्त्वोद्योतम्</p>
-| chapter_num  = 1
+</div>
-| title        = तत्त्वोद्योतम्
+<div class="verse" id="TVD_C01_V01" type="shloka" data-doc="TVD">
-}}
+<div class="verse-text">
-{{VerseBlock
+<div class="shloka">
-| verse_id = TVD_C01_V01
+<span class="shloka-line">सर्वत्राखलिसच्छक्तिः स्वतन्त्रोऽशेषदर्शनः।</span>
-| document_id = TVD
+<span class="shloka-line">नित्यातादृशचिच्चेत्ययन्तेष्टो नो रमापतिः</span>
-| chapter_id = TVD_C01
+</div>
-| verse_type = shloka
+</div>
-| verse_line1 = सर्वत्राखलिसच्छक्तिः स्वतन्त्रोऽशेषदर्शनः।
+</div>
-| verse_line2 = नित्यातादृशचिच्चेत्ययन्तेष्टो नो रमापतिः
-}}
 <div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B001" data-block-id="TVD_C01_B001" class="gr-bhashya-anchor">विमतो भिन्नो मुक्तत्वात्, यदित्थं तत्तथा, यथा सम्प्रतिपन्नः।</span> <span id="TVD_C01_B002" data-block-id="TVD_C01_B002" class="gr-bhashya-anchor">न च भेदे विकल्पो युज्यते ।</span> <span id="TVD_C01_B003" data-block-id="TVD_C01_B003" class="gr-bhashya-anchor">अनिर्वचनीयस्य सर्वत्राप्रसिद्धत्वादेव ।</span> <span id="TVD_C01_B004" data-block-id="TVD_C01_B004" class="gr-bhashya-anchor">शशविषाणं गोविषाणं वोच्यत इतिवत् ।</span> <span id="TVD_C01_B005" data-block-id="TVD_C01_B005" class="gr-bhashya-anchor">न चानिर्वचनीये किञ्चिन्मानम् ।</span> <span id="TVD_C01_B006" data-block-id="TVD_C01_B006" class="gr-bhashya-anchor">मिथ्याशब्दोऽनिर्वचनीयं वदतीत्यत्र च ।</span> <span id="TVD_C01_B007" data-block-id="TVD_C01_B007" class="gr-bhashya-anchor">अनुमानस्य चाप्रसिद्धविशेषणः पक्षः ।</span> <span id="TVD_C01_B008" data-block-id="TVD_C01_B008" class="gr-bhashya-anchor">न च धूमत्ववत् मिथ्यात्वमित्युभयसम्प्रतिपन्नं सामान्यमस्ति ।</span> <span id="TVD_C01_B009" data-block-id="TVD_C01_B009" class="gr-bhashya-anchor">न च बाष्पारोपितधूमेन धूमवत्त्वं व्यभिचरति ।</span></div>
@@ Line 55: / Line 53: @@
 यस्य तत्सांवृतं ज्ञेयं</span></span></span> <span id="TVD_C01_B090" data-block-id="TVD_C01_B090" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">व्यवहारपदञ्च यत् ॥’</span></span>इत्यादिना ।</span></div>
-{{Bhashyam
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B091" data-verse="TVD_C01">
-| verse_id = TVD_C01
+<p>न च निर्विशेषब्रह्मवादिनः शून्यात् कश्चित् विशेषस्तस्य ।</p>
-| id = TVD_C01_B091
+</div>
-| text =
-न च निर्विशेषब्रह्मवादिनः शून्यात् कश्चित् विशेषस्तस्य ।
-}}
 <div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B092" data-block-id="TVD_C01_B092" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘निर्विशेषं स्वयं भातं निर्लेपमजरामरम् ।
 शून्यं तत्त्वम्</span></span></span> <span id="TVD_C01_B093" data-block-id="TVD_C01_B093" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">अविज्ञेयं</span></span></span> <span id="TVD_C01_B094" data-block-id="TVD_C01_B094" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">मनोवाचामगोचरम् ॥</span></span></span> <span id="TVD_C01_B095" data-block-id="TVD_C01_B095" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">जाड्यसंवृतिदुःखान्तपूर्वदोषविरोधि यत् ।</span></span></span> <span id="TVD_C01_B096" data-block-id="TVD_C01_B096" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">नित्यभावनया भातं तद्भावं योगिनं नयेत् ॥</span></span></span> <span id="TVD_C01_B097" data-block-id="TVD_C01_B097" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">भावार्थप्रतियोगित्वं भावत्वं वा न तत्त्वतः ।</span></span></span> <span id="TVD_C01_B098" data-block-id="TVD_C01_B098" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">विश्वाकारं च संवृत्त्या यस्य तत्पदमक्षयम् ॥’</span></span> इत्यादि तद्वचः ।</span> <span id="TVD_C01_B099" data-block-id="TVD_C01_B099" class="gr-bhashya-anchor"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘अनृतजडविरोधिरूपमन्तत्रयमलबन्धनदुःखताविरुद्धम्’</span></span> इति च मायावादी</span></div>
-{{Bhashyam
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B100" data-verse="TVD_C01">
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B100
-| text =
 <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘नास्य सत्त्वमसत्त्वं वा न दोषो गुण एव वा ।
   हेयोपादेयरहितं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span></span> इति च शून्यवादी ।
-}}
+</div>
 <div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B101" data-block-id="TVD_C01_B101" class="gr-bhashya-anchor">सत्त्वादयो धर्माः परमार्थतो मायावादिनाऽपि नाङ्गीक्रियन्ते ।</span> <span id="TVD_C01_B102" data-block-id="TVD_C01_B102" class="gr-bhashya-anchor">सर्वविशेषविनिर्मुक्तत्वाङ्गीकारात् ।</span></div>
-{{Bhashyam
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B103" data-verse="TVD_C01">
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B103
-| text =
 <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘अवाच्यं सर्वशब्दैस्तल्लक्ष्यते चाखिलैः पदैः ।
 अज्ञेयं ज्ञानलक्ष्यं च तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span></span> इति (च) शून्यवादी ।
-}}
+</div>
-{{Bhashyam
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B104
-| text =
-न चाखण्डत्वेन कश्चिद्विशेषः ।
-}}
-{{Bhashyam
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B104" data-verse="TVD_C01">
-| verse_id = TVD_C01
+<p>न चाखण्डत्वेन कश्चिद्विशेषः ।</p>
-| id = TVD_C01_B105
+</div>
-| text =
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B105" data-verse="TVD_C01">
 <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘यदखण्डपदं लक्ष्यं सर्वैरपि विशेषणैः ।
 सर्वैर्विशेषणैर्मुक्तं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span></span> इति च शून्यवादी ।
-}}
+</div>
 <div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B106" data-block-id="TVD_C01_B106" class="gr-bhashya-anchor">एवमेव मायावादिराद्धान्तः ।</span> <span id="TVD_C01_B107" data-block-id="TVD_C01_B107" class="gr-bhashya-anchor">न च मायावादिनो भावत्वं नाम धर्मः । न च शून्यवादिनः शून्यत्वं नाम धर्मः ।</span></div>
@@ Line 132: / Line 110: @@
   इति भारतवचनान्न विश्लेषाद्विशेषः ।</span> <span id="TVD_C01_B160" data-block-id="TVD_C01_B160" class="gr-bhashya-anchor">अतोऽनौपाधिकत्वादेव भेदस्य न मुक्तस्येश्वरैक्यम् ।</span></div>
-{{Bhashyam
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B161" data-verse="TVD_C01">
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B161
-| text =
 <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id">‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।
 सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथयन्ति च ॥’  (भ.गी १४.२)</span></span>
-}}
+</div>
-{{Bhashyam
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B162
-| text =
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B162" data-verse="TVD_C01">
 <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Atharvanopanishat-id">‘यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् ।
 तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति ॥’ (आथर्वण.४.३.३)</span></span>
   इत्यादिमुक्तभेदवचनेभ्यश्च ।
-}}
+</div>
-{{Bhashyam
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B163" data-verse="TVD_C01">
-| verse_id = TVD_C01
+<p>एवं प्रत्यक्षानुमानागमविरुद्धत्वादभेदविषयवत् प्रतीयमानान्यपि वाक्यानि सादृश्याद्यर्थान्येव योजनीयानि ।</p>
-| id = TVD_C01_B163
+</div>
-| text =
-एवं प्रत्यक्षानुमानागमविरुद्धत्वादभेदविषयवत् प्रतीयमानान्यपि वाक्यानि सादृश्याद्यर्थान्येव योजनीयानि ।
-}}
-{{Bhashyam
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B164
-| text =
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B164" data-verse="TVD_C01">
 <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘विरुद्धवत्प्रतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः ।
 तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष्यते ॥’</span></span>
 इति ब्राह्मवचनाच्च ।
-}}
+</div>
 <div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B165" data-block-id="TVD_C01_B165" class="gr-bhashya-anchor">भेदाद्यनुभवस्य भ्रान्तित्वाङ्गीकारे तदपलापयुक्तेर्नितरां भ्रान्तित्वाद् भेदाद्यनुभवस्याभ्रान्तित्वमेव भवति ।</span> <span id="TVD_C01_B166" data-block-id="TVD_C01_B166" class="gr-bhashya-anchor">परस्परविरुद्धयोरन्यतरनिषेधस्य अन्यतरविधिनान्तरीयकत्वात् ।</span></div>
@@ Line 173: / Line 135: @@
 <div class="gr-inlinepara-run"><span id="TVD_C01_B167" data-block-id="TVD_C01_B167" class="gr-bhashya-anchor">एकजीववादपक्षे तन्निष्ठानां मृत्यनन्तरमपि विश्वस्यानिवृत्तत्वात् भेदनिष्ठ एवैकजीव इत्यापतति ।</span> <span id="TVD_C01_B168" data-block-id="TVD_C01_B168" class="gr-bhashya-anchor">तस्य च तत्रैवाग्रहान्न कदाचिद्भेदनिवृत्तिरित्यनिवृत्तिरेव भवति ।</span> <span id="TVD_C01_B169" data-block-id="TVD_C01_B169" class="gr-bhashya-anchor">न चैकजीवाज्ञानपरिकल्पितास्समस्ता इत्यत्र किञ्चिन्मानम् ।</span> <span id="TVD_C01_B170" data-block-id="TVD_C01_B170" class="gr-bhashya-anchor">अतो मुक्तेभ्योऽप्यन्य एव समस्तगुणपरिपूर्णो भगवान् विष्णुरिति सिद्धम् ।</span></div>
-{{Bhashyam
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B171" data-verse="TVD_C01">
-| verse_id = TVD_C01
+<p>‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत्प्राप्तुं नैव शक्यते ।</p>
-| id = TVD_C01_B171
+<p>तद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलो हरेः ॥’</p>
-| text =
+</div>
-‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत्प्राप्तुं नैव शक्यते ।
-तद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलो हरेः ॥’
-}}
-{{Bhashyam
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B171
-| text =
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B171" data-verse="TVD_C01">
 <span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id">‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९)</span>
-}}
+</div>
-{{Bhashyam
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B172
-| text =
-सत्यचिच्चेत्यपतये मुक्तामुक्तोत्तमाय ते ।
-नमो नारायणायार्यवृन्दवन्दितपद्द्वय ॥
-}}
-{{Bhashyam
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B173
-| text =
-आनन्दतीर्थपुंसिहो मायावादिदितेः सुतान् ।
-विदार्य युक्तिनखरैरप्रतीपोऽभिभासते ॥
-}}
-{{Bhashyam
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B174
-| text =
-पलायध्वं पलायध्वं त्वरया मायिदानवाः ।
-सर्वज्ञहरिरायाति तर्कागमदरारिभृत् ॥
-}}
-{{Bhashyam
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B175
-| text =
-द्रवत द्रवताऽशु मायिनः प्रविशध्वमतन्द्रिता गुहाः ।
-कमलारमणाम्बराश्रयः समुदेत्यखिलज्ञभास्करः ॥
-}}
-{{Bhashyam
-| verse_id = TVD_C01
-| id = TVD_C01_B176
-| text =
-नृहरिः सकलज्ञनामकः समुपैति हि मायिदानवान् ।
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B172" data-verse="TVD_C01">
-प्रपलायनमत्र तत्क्षमं त्वरया (वो) वसतिर्गुहासु च ॥
+<p>सत्यचिच्चेत्यपतये मुक्तामुक्तोत्तमाय ते ।</p>
-}}
+<p>नमो नारायणायार्यवृन्दवन्दितपद्द्वय ॥</p>
+</div>
-{{Bhashyam
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B173" data-verse="TVD_C01">
-| verse_id = TVD_C01
+<p>आनन्दतीर्थपुंसिहो मायावादिदितेः सुतान् ।</p>
-| id = TVD_C01_B177
+<p>विदार्य युक्तिनखरैरप्रतीपोऽभिभासते ॥</p>
-| text =
+</div>
-जयत्यानन्दतीर्थेष्टदेवता नरकेसरी ।
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B174" data-verse="TVD_C01">
-विपाटिताज्ञानतमःकपाटात्युरुहुङ्कृतः ॥
+<p>पलायध्वं पलायध्वं त्वरया मायिदानवाः ।</p>
-}}
+<p>सर्वज्ञहरिरायाति तर्कागमदरारिभृत् ॥</p>
+</div>
-{{Bhashyam
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B175" data-verse="TVD_C01">
-| verse_id = TVD_C01
+<p>द्रवत द्रवताऽशु मायिनः प्रविशध्वमतन्द्रिता गुहाः ।</p>
-| id = TVD_C01_B178
+<p>कमलारमणाम्बराश्रयः समुदेत्यखिलज्ञभास्करः ॥</p>
-| text =
+</div>
-जयत्यमितपौरुषः स्वजनतेष्टचिन्तामणिः ।
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B176" data-verse="TVD_C01">
-अजेशमुखवन्दितो गुणगणार्णवः श्रीपतिः ॥
+<p>नृहरिः सकलज्ञनामकः समुपैति हि मायिदानवान् ।</p>
-}}
+<p>प्रपलायनमत्र तत्क्षमं त्वरया (वो) वसतिर्गुहासु च ॥</p>
+</div>
-{{Bhashyam
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B177" data-verse="TVD_C01">
-| verse_id = TVD_C01
+<p>जयत्यानन्दतीर्थेष्टदेवता नरकेसरी ।</p>
-| id = TVD_C01_B179
+<p>विपाटिताज्ञानतमःकपाटात्युरुहुङ्कृतः ॥</p>
-| text =
+</div>
-सर्वज्ञसन्मुनीन्द्रोच्चसन्मनःपङ्कजालयः(पङ्कजाश्रयः) ।
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B178" data-verse="TVD_C01">
-अजितो जयति श्रीशो रमाबाहुलताश्रयः ॥
+<p>जयत्यमितपौरुषः स्वजनतेष्टचिन्तामणिः ।</p>
-}}
+<p>अजेशमुखवन्दितो गुणगणार्णवः श्रीपतिः ॥</p>
+</div>
-{{Bhashyam
+<div class="bhashya" id="TVD_C01_B179" data-verse="TVD_C01">
-| verse_id = TVD_C01
+<p>सर्वज्ञसन्मुनीन्द्रोच्चसन्मनःपङ्कजालयः(पङ्कजाश्रयः) ।</p>
-| id = TVD_C01_author_note
+<p>अजितो जयति श्रीशो रमाबाहुलताश्रयः ॥</p>
-| text =
+</div>
-इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितः तत्त्वोद्योतः
+<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितः तत्त्वोद्योतः</div>
-| extra_class = gr-author-note
-}}
 [[Category:Sanskrit Documents]]
 [[Category:Tattvodyota]]