Anandamakaranda

Upadhikhandanam: Difference between revisions

← Older editNewer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 2: Line 2:
__TOC__
__TOC__


{{Adhyaya
<div class="adhyaya-block" data-doc="UK" data-chap="1">
| document_id  = UK
<p class="adhyaya-trans">उपाधिखण्डनम्</p>
| chapter_num  = 1
</div>
| title        = उपाधिखण्डनम्
<div class="verse" id="UK_C01_V01" type="shloka" data-doc="UK">
}}
<div class="verse-text">
{{VerseBlock
<div class="shloka">
| verse_id = UK_C01_V01
<span class="shloka-line">नारायणोऽगण्यगुणनित्यैकनिलयाकृतिः ।</span>
| document_id = UK
<span class="shloka-line">अशेषदोषरहितः प्रीयतां कमलालयः ॥1॥</span>
| chapter_id = UK_C01
</div>
| verse_type = shloka
</div>
| verse_line1 = नारायणोऽगण्यगुणनित्यैकनिलयाकृतिः ।
</div>
| verse_line2 = अशेषदोषरहितः प्रीयतां कमलालयः ॥1॥
}}


{{Bhashyam
<div class="bhashya" id="UK_C01_B01" data-verse="UK_C01">
| verse_id = UK_C01
<p>अज्ञताऽखिलसंवेत्तुर्घटते न कुतश्चन ।</p>
| id = UK_C01_B01
<p>उपाधिभेदाद्धटत इति चेत् स स्वभावतः ॥2॥</p>
| text =
</div>


अज्ञताऽखिलसंवेत्तुर्घटते न कुतश्चन ।
<div class="bhashya" id="UK_C01_B02" data-verse="UK_C01">
उपाधिभेदाद्धटत इति चेत् स स्वभावतः ॥2॥
<p>अज्ञानतो वा द्वैतस्य सत्यता स्वत एव चेत् ।</p>
}}
<p>अनवस्थितिरज्ञानहेतौ वाऽन्योन्यसिद्धिता ॥3॥</p>
</div>


{{Bhashyam
<div class="bhashya" id="UK_C01_B03" data-verse="UK_C01">
| verse_id = UK_C01
<p>चक्रकापत्तिरथवा भेदश्चोपाधितः कुतः ।</p>
| id = UK_C01_B02
<p>विद्यमानस्य भेदस्य ज्ञापको नैव कारकः ॥4॥</p>
| text =
</div>


अज्ञानतो वा द्वैतस्य सत्यता स्वत एव चेत् ।
<div class="bhashya" id="UK_C01_B04" data-verse="UK_C01">
अनवस्थितिरज्ञानहेतौ वाऽन्योन्यसिद्धिता ॥3॥
<p>उपाधिर्दृष्टपूर्वो हि खेऽपि देशान्तरस्य सः ।</p>
}}
<p>ज्ञापको विद्यमानस्य मूढबुद्धिव्यपेक्षया ॥5॥</p>
</div>


{{Bhashyam
<div class="bhashya" id="UK_C01_B05" data-verse="UK_C01">
| verse_id = UK_C01
<p>न चेदुपाधिसम्बन्ध एकदेशेऽथ सर्वगः ।</p>
| id = UK_C01_B03
<p>एकदेशेऽनवस्था स्यात् सर्वगश्चेन्न भेदकः ॥6॥</p>
| text =
</div>


चक्रकापत्तिरथवा भेदश्चोपाधितः कुतः ।
<div class="bhashya" id="UK_C01_B06" data-verse="UK_C01">
विद्यमानस्य भेदस्य ज्ञापको नैव कारकः ॥4॥
<p>सुखदुःखादिभोगश्च स्वरूपैक्ये न भेदतः ।</p>
}}
<p>दृश्यो ह्युपाधिभेदेऽपि हस्तपादादिगो यथा ॥7॥</p>
</div>


{{Bhashyam
<div class="bhashya" id="UK_C01_B07" data-verse="UK_C01">
| verse_id = UK_C01
<p>नानादेहगभोगानुसन्धानं योगिनो यथा ।</p>
| id = UK_C01_B04
<p>न चेद्भोगानुसन्धानं तदिच्छा योगिनः कुतः ॥8॥</p>
| text =
</div>


उपाधिर्दृष्टपूर्वो हि खेऽपि देशान्तरस्य सः ।
<div class="bhashya" id="UK_C01_B08" data-verse="UK_C01">
ज्ञापको विद्यमानस्य मूढबुद्धिव्यपेक्षया ॥5॥
<p>अनुसन्धानरहितदेहबाहुल्यमन्यथा ।</p>
}}
<p>सिद्धमेव हि तत्पक्षे विशेषो योगिनः कुतः ॥9॥</p>
</div>


{{Bhashyam
<div class="bhashya" id="UK_C01_B09" data-verse="UK_C01">
| verse_id = UK_C01
<p>सिद्धौ हि कर्मभेदस्य स्यादुपाधिविभिन्नता ।</p>
| id = UK_C01_B05
<p>तत्सिद्धौ चैव तत्सिद्धिरित्यन्योन्यव्यपाश्रयः ॥10॥</p>
| text =
</div>


न चेदुपाधिसम्बन्ध एकदेशेऽथ सर्वगः ।
<div class="bhashya" id="UK_C01_B10" data-verse="UK_C01">
एकदेशेऽनवस्था स्यात् सर्वगश्चेन्न भेदकः ॥6॥
<p>आत्मस्वभावभेदस्य विदोषत्वेन चाखिलः ।</p>
}}
<p>प्रत्यक्षादिविरोधाच्च दुष्टः पक्षोऽयमञ्जसा ॥11॥</p>
</div>


{{Bhashyam
<div class="bhashya" id="UK_C01_B11" data-verse="UK_C01">
| verse_id = UK_C01
<p>चेष्टालिङ्गेन सात्मत्वे परदेहस्य साधिते ।</p>
| id = UK_C01_B06
<p>अन्यत्वं स्वात्मनस्तस्मात् सर्वैरेवानुभूयते ॥12॥</p>
| text =
</div>


सुखदुःखादिभोगश्च स्वरूपैक्ये न भेदतः ।
<div class="bhashya" id="UK_C01_B12" data-verse="UK_C01">
दृश्यो ह्युपाधिभेदेऽपि हस्तपादादिगो यथा ॥7॥
<p>अज्ञता चाल्पशक्तित्वं दुःखित्वं स्वल्पकर्तृता ।</p>
}}
<p>सर्वज्ञतादीशगुणविरुद्धा ह्यनुभूतिगाः ॥13॥</p>
</div>


{{Bhashyam
<div class="bhashya" id="UK_C01_B13" data-verse="UK_C01">
| verse_id = UK_C01
<p>सार्वज्ञादिगुणा विष्णोः श्रुतिषु प्रतिपादिताः ।</p>
| id = UK_C01_B07
| text =
 
नानादेहगभोगानुसन्धानं योगिनो यथा ।
न चेद्भोगानुसन्धानं तदिच्छा योगिनः कुतः ॥8॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = UK_C01
| id = UK_C01_B08
| text =
 
अनुसन्धानरहितदेहबाहुल्यमन्यथा ।
सिद्धमेव हि तत्पक्षे विशेषो योगिनः कुतः ॥9॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = UK_C01
| id = UK_C01_B09
| text =
 
सिद्धौ हि कर्मभेदस्य स्यादुपाधिविभिन्नता ।
तत्सिद्धौ चैव तत्सिद्धिरित्यन्योन्यव्यपाश्रयः ॥10॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = UK_C01
| id = UK_C01_B10
| text =
 
आत्मस्वभावभेदस्य विदोषत्वेन चाखिलः ।
प्रत्यक्षादिविरोधाच्च दुष्टः पक्षोऽयमञ्जसा ॥11॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = UK_C01
| id = UK_C01_B11
| text =
 
चेष्टालिङ्गेन सात्मत्वे परदेहस्य साधिते ।
अन्यत्वं स्वात्मनस्तस्मात् सर्वैरेवानुभूयते ॥12॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = UK_C01
| id = UK_C01_B12
| text =
 
अज्ञता चाल्पशक्तित्वं दुःखित्वं स्वल्पकर्तृता ।
सर्वज्ञतादीशगुणविरुद्धा ह्यनुभूतिगाः ॥13॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = UK_C01
| id = UK_C01_B13
| text =
 
सार्वज्ञादिगुणा विष्णोः श्रुतिषु प्रतिपादिताः ।
  <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id">‘सत्यः सो अस्य महिमे’(ऋ.सं.८.३.४)</span></span>त्यादिवाक्यान्मृषा न च ॥14॥
  <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id">‘सत्यः सो अस्य महिमे’(ऋ.सं.८.३.४)</span></span>त्यादिवाक्यान्मृषा न च ॥14॥
}}
</div>
 
{{Bhashyam
| verse_id = UK_C01
| id = UK_C01_B14
| text =
 
न च वेदोक्तमिथ्यात्वे मानं तन्मानताऽपि न ।
अतोऽज्ञासम्भवादेव नाधिकार्यैक्यवादिनाम् ॥15॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = UK_C01
| id = UK_C01_B15
| text =


अतो नाज्ञातमिति च विषयो विषयान्तरे ।
<div class="bhashya" id="UK_C01_B14" data-verse="UK_C01">
अज्ञाभावात् फलं कस्य योगः शशनृशृङ्गयोः ॥16॥
<p>न च वेदोक्तमिथ्यात्वे मानं तन्मानताऽपि न ।</p>
}}
<p>अतोऽज्ञासम्भवादेव नाधिकार्यैक्यवादिनाम् ॥15॥</p>
</div>


{{Bhashyam
<div class="bhashya" id="UK_C01_B15" data-verse="UK_C01">
| verse_id = UK_C01
<p>अतो नाज्ञातमिति च विषयो विषयान्तरे ।</p>
| id = UK_C01_B16
<p>अज्ञाभावात् फलं कस्य योगः शशनृशृङ्गयोः ॥16॥</p>
| text =
</div>


दुर्घटत्वं भूषणं चेत् स्यादविद्यात्वमात्मनः ।
<div class="bhashya" id="UK_C01_B16" data-verse="UK_C01">
अन्धन्तमोऽप्यलङ्कारो नित्यदुःखं शिरोमणिः ॥17॥
<p>दुर्घटत्वं भूषणं चेत् स्यादविद्यात्वमात्मनः ।</p>
}}
<p>अन्धन्तमोऽप्यलङ्कारो नित्यदुःखं शिरोमणिः ॥17॥</p>
</div>


{{Bhashyam
<div class="bhashya" id="UK_C01_B17" data-verse="UK_C01">
| verse_id = UK_C01
<p>अतो <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id">‘परो मात्रये’(ऋ.सं.७.९९)</span></span>ति पूर्वश्रुतिनिदर्शितः ।</p>
| id = UK_C01_B17
| text =
 
अतो <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id">‘परो मात्रये’(ऋ.सं.७.९९)</span></span>ति पूर्वश्रुतिनिदर्शितः ।
   <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Shwetashwatropanishat-id">‘अन्यमीश’(श्वे.उ.४.७)</span></span>मिति श्रुत्या भिन्नजीवदृशं गतः ॥ भिन्नत्वेनात्मसादृश्यदो <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Atharvanopanishat-id">‘यदे’(आथ.उ.३.१.३)</span></span>ति श्रुतेः सदा ॥18॥
   <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Shwetashwatropanishat-id">‘अन्यमीश’(श्वे.उ.४.७)</span></span>मिति श्रुत्या भिन्नजीवदृशं गतः ॥ भिन्नत्वेनात्मसादृश्यदो <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Atharvanopanishat-id">‘यदे’(आथ.उ.३.१.३)</span></span>ति श्रुतेः सदा ॥18॥
}}
</div>
 
{{Bhashyam
| verse_id = UK_C01
| id = UK_C01_B18
| text =
 
मायावादतमोव्याप्तमिति तत्त्वदृशा जगत् ।
भातं सर्वज्ञसूर्येण प्रीतये श्रीपतेः सदा ॥19॥
}}
 
{{Bhashyam
| verse_id = UK_C01
| id = UK_C01_B19
| text =


नमोऽमन्दनिजानन्दसान्द्रसुन्दरमूर्तये ।
<div class="bhashya" id="UK_C01_B18" data-verse="UK_C01">
इन्दिरापतये नित्याऽनन्दभोजनदायिने ॥20॥
<p>मायावादतमोव्याप्तमिति तत्त्वदृशा जगत् ।</p>
}}
<p>भातं सर्वज्ञसूर्येण प्रीतये श्रीपतेः सदा ॥19॥</p>
</div>


{{Bhashyam
<div class="bhashya" id="UK_C01_B19" data-verse="UK_C01">
| verse_id = UK_C01
<p>नमोऽमन्दनिजानन्दसान्द्रसुन्दरमूर्तये ।</p>
| id = UK_C01_author_note
<p>इन्दिरापतये नित्याऽनन्दभोजनदायिने ॥20॥</p>
| text =
</div>


इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम् उपाधिखण्डनं समाप्तम् ॥
<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम् उपाधिखण्डनं समाप्तम् ॥</div>
| extra_class = gr-author-note
}}




[[Category:Sanskrit Documents]]
[[Category:Sanskrit Documents]]
[[Category:Upadhikhandanam]]
[[Category:Upadhikhandanam]]
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/Upadhikhandanam"