Isha: Difference between revisions

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V01_B01" data-verse="IS_C01_V01">

<p>ईशस्यावासयोग्यमीशावास्यम् । जगत्यां प्रकृतौ । तेन ईशेन । त्यक्तेन दत्तेन । भुञ्जीथाः ।</p>

<p>तदधीनप्रवृत्तित्वात् तदीयं सर्वमेव यत् ।</p>

<p>तद्दत्तेनैव भुञ्जीथाः अतो नान्यं प्रयाचयेत् ॥ इति ब्राह्मे ॥ १ ॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V02_B01" data-verse="IS_C01_V02">

<p>अकुर्वतः कर्म न लिप्यत इति नास्ति ।</p>

<p>अतोऽलेपेऽपि लेपः स्यादतः कार्यैव सा सदा ॥</p>

<p>इति नारदीये ॥ २ ॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V03_B01" data-verse="IS_C01_V03">

<p>सुष्ठु रमणविरुद्धत्वादसुराणां प्राप्यत्वाच्चासुर्याः । न च रमन्त्यहो असदुपासनयाऽऽत्महनः इत्युक्तत्वात् ।</p>

<p>ये के चेत्यनेन नियम उक्तः ।</p>

<p>नियमेन तमो यान्ति सर्वेऽपि विमुखा हरौ । इति च ॥ ३ ॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V04_B01" data-verse="IS_C01_V04">

<p>अनेजन्निभर्यत्वात्तदेकं प्राधान्यतस्तथा ।</p>

<p>मारुत्येव यतश्चेष्टा सर्वा तां हरयेर्पयेत् ॥ इति ब्रह्माण्डे ।</p>

<p>ऋष ज्ञाने ॥ ४ ॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V05_B01" data-verse="IS_C01_V05">

<p>तदेजति तत एव एजत्यन्यत् । तत् स्वयं नेजति ।</p>

<p>सर्वगत्वात् स दूरे च बाह्येऽन्तश्च समीपगः ॥</p>

<p>इति तत्त्वसंहितायाम् ॥ ५ ॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V06_B01" data-verse="IS_C01_V06">

<p>सर्वगं परमात्मानं सर्वं च परमात्मनि ।</p>

<p>यः पश्येत् स भयाभावान्नात्मानं गोप्तुमिच्छति ॥</p>

<p>इति सौकरायणश्रुतिः ॥ ६ ॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V07_B01" data-verse="IS_C01_V07">

<p>यस्मिन् परमात्मनि सर्वभूतानि स परमात्मैव तत्र सर्वभूतेष्वभूत् । एवं सर्वभूतेष्वेकत्वेन परमात्मानं विजानतः को मोहः ।</p>

<p>इति पिप्पलादशाखायाम् ।</p>

<p>पूर्वोक्तानुवादेन शोकमोहाभावो विजानतश्चात्रोच्यते । अभ्यासश्च सर्वगतत्वस्य तात्पर्यद्योतनार्थः ॥ ७ ॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V08_B01" data-verse="IS_C01_V08">

<p>शुक्रं तच्छोकराहित्यादव्रणं नित्यपूर्णतः ।</p>

<p>एवम्भूतो महाविष्णुर्यथार्थं जगदीदृशम् ।</p>

<p>अनाद्यनन्तकालीनं ससर्जात्मेच्छया प्रभुः ॥ इति वाराहे ॥८॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V11_B01" data-verse="IS_C01_V11">

<p>अन्यथोपासका ये तु तमोऽन्धं यान्त्यसंशयम् ।</p>

<p>यथार्थस्य परिज्ञानात् सुखज्ञानादिरूपताम् ॥</p>

<p>यान्ति ... ॥ ९-११ ॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V14_B01" data-verse="IS_C01_V14">

<p>... एवं सृष्टिकर्तृत्वं नाङ्गीकुर्वन्ति ये हरेः ।</p>

<p>ततो विष्णोः परोत्कर्षं सम्यग्ज्ञात्वा विमुच्यते ॥</p>

<p>इति कौर्मे ॥ १२-१४ ॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V15_B01" data-verse="IS_C01_V15">

<p>पात्रं हिरण्मयं सूर्यमण्डलं समुदाहृतम् ।</p>

<p>विष्णोः सत्यस्य तेनैव सर्वदाऽपिहितं मुखम् ॥ तत्तु पूर्णत्वतः पूषा विष्णुर्दर्शयति स्वयम् । सत्यधर्माय भक्ताय... ॥ १५ ॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V16_B01" data-verse="IS_C01_V16">

<p>... ... प्रधानज्ञानरूपतः ।</p>

<p>सूर्यः स सूरिगम्यत्वात् प्राजापत्यः प्रजापतेः ।</p>

<p>विशेषेणैव गम्यत्वात् ... ॥ १६ ॥</p>

</div>

</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V19_B01" data-verse="IS_C01_V19">

<p>...अहं चासावहेयतः ।</p>

<p>अनुग्रहोन्मुखत्वं तु नैवान्यत् क्वचिदिष्यते ॥</p>

<p>इति ब्रह्मतर्के ॥ १७-१९ ॥</p>

</div>

<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम् ईशावास्योपनिषद्भाष्यं सम्पूर्णम् ॥</div>

<div class="bhashya" id="IS_C01_V20_B01" data-verse="IS_C01_V20">

<p>वयुनं ज्ञानम् । त्वद्दत्तया वयुनयेदमचष्ट विश्वम् इति वचनात् । जुहुराणं अस्मानल्पीकुर्वत् । युयोधि वियोजय ।</p>

<p>पूर्णशक्तिचिदानन्दश्रीतेजःस्पष्टमूर्तये ।</p>

<p>ममाभ्यधिकमित्राय नमो नारायणाय ते ॥</p>

</div>