Anuvyakhyana: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 11: | Line 11: | ||
=== प्रथमः पादः === | === प्रथमः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C01_S01_I01" data-block-id="AV_C01_S01_I01" data-verse="AV_C01_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C01_S01_I01" data-block-id="AV_C01_S01_I01" data-verse="AV_C01_S01"> | ||
नारायणं निखिलपूर्णगुणैकदेहं निर्दोषमाप्यतममप्यखिलैः सुवाक्यैः । | <div class="introduction-line">नारायणं निखिलपूर्णगुणैकदेहं निर्दोषमाप्यतममप्यखिलैः सुवाक्यैः ।</div> | ||
अस्योद्भवादिदमशेषविशेषतोऽपि वन्द्यं सदा प्रियतमं मम सन्नमामि ॥1॥ | <div class="introduction-line">अस्योद्भवादिदमशेषविशेषतोऽपि वन्द्यं सदा प्रियतमं मम सन्नमामि ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C01_S01_I02" data-block-id="AV_C01_S01_I02" data-verse="AV_C01_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C01_S01_I02" data-block-id="AV_C01_S01_I02" data-verse="AV_C01_S01"> | ||
तमेव शास्त्रं प्रभवं प्रणम्य जगद्गुरूणां गुरुमञ्जसैव । | <div class="introduction-line">तमेव शास्त्रं प्रभवं प्रणम्य जगद्गुरूणां गुरुमञ्जसैव ।</div> | ||
विशेषतो मे परमाख्यविद्याव्याख्यां करोम्यन्वपि चाहमेव ॥2॥ | <div class="introduction-line">विशेषतो मे परमाख्यविद्याव्याख्यां करोम्यन्वपि चाहमेव ॥2॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C01_S01_I03" data-block-id="AV_C01_S01_I03" data-verse="AV_C01_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C01_S01_I03" data-block-id="AV_C01_S01_I03" data-verse="AV_C01_S01"> | ||
प्रादुर्भूतो हरिर्व्यासो विरिञ्चभवपूर्वकैः । | <div class="introduction-line">प्रादुर्भूतो हरिर्व्यासो विरिञ्चभवपूर्वकैः ।</div> | ||
अर्थितः परविद्याख्यं चक्रे शास्त्रमनुत्तमम् ॥3॥ | <div class="introduction-line">अर्थितः परविद्याख्यं चक्रे शास्त्रमनुत्तमम् ॥3॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C01_S01_I04" data-block-id="AV_C01_S01_I04" data-verse="AV_C01_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C01_S01_I04" data-block-id="AV_C01_S01_I04" data-verse="AV_C01_S01"> | ||
गुरुर्गुरूणां प्रभवः शास्त्राणां बादरायणः । | <div class="introduction-line">गुरुर्गुरूणां प्रभवः शास्त्राणां बादरायणः ।</div> | ||
यतस्तदुदितं मानमजादिभ्यस्तदर्थतः ॥4॥ | <div class="introduction-line">यतस्तदुदितं मानमजादिभ्यस्तदर्थतः ॥4॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C01_S01_I05" data-block-id="AV_C01_S01_I05" data-verse="AV_C01_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C01_S01_I05" data-block-id="AV_C01_S01_I05" data-verse="AV_C01_S01"> | ||
वक्तृश्रोतृप्रसक्तीनां यदाप्तिरनुकूलता । | <div class="introduction-line">वक्तृश्रोतृप्रसक्तीनां यदाप्तिरनुकूलता ।</div> | ||
आप्तवाक्यतया तेन श्रुतिमूलतया तथा ॥5॥ | <div class="introduction-line">आप्तवाक्यतया तेन श्रुतिमूलतया तथा ॥5॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C01_S01_I06" data-block-id="AV_C01_S01_I06" data-verse="AV_C01_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C01_S01_I06" data-block-id="AV_C01_S01_I06" data-verse="AV_C01_S01"> | ||
युक्तिमूलतया चैव प्रामाण्यं त्रिविधं महत् । | <div class="introduction-line">युक्तिमूलतया चैव प्रामाण्यं त्रिविधं महत् ।</div> | ||
दृश्यते ब्रह्मसूत्राणामेकधाऽन्यत्र सर्वशः ॥6॥ | <div class="introduction-line">दृश्यते ब्रह्मसूत्राणामेकधाऽन्यत्र सर्वशः ॥6॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C01_S01_I07" data-block-id="AV_C01_S01_I07" data-verse="AV_C01_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C01_S01_I07" data-block-id="AV_C01_S01_I07" data-verse="AV_C01_S01"> | ||
अतो नैतादृशं किञ्चित् प्रमाणतममिष्यते । | <div class="introduction-line">अतो नैतादृशं किञ्चित् प्रमाणतममिष्यते ।</div> | ||
स्वयङ्कृताऽपि तद्य्वाख्या क्रियते स्पष्टतार्थतः ॥7॥ | <div class="introduction-line">स्वयङ्कृताऽपि तद्य्वाख्या क्रियते स्पष्टतार्थतः ॥7॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C01_S01_I08" data-block-id="AV_C01_S01_I08" data-verse="AV_C01_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C01_S01_I08" data-block-id="AV_C01_S01_I08" data-verse="AV_C01_S01"> | ||
तत्र ताराथमूलत्वं सर्वशास्त्रस्य चेष्यते । | <div class="introduction-line">तत्र ताराथमूलत्वं सर्वशास्त्रस्य चेष्यते ।</div> | ||
सर्वत्रानुगतत्वेन पृथगोङ्क्रियतेऽखिलैः ॥8॥ | <div class="introduction-line">सर्वत्रानुगतत्वेन पृथगोङ्क्रियतेऽखिलैः ॥8॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 2,645: | Line 2,645: | ||
=== तृतीयः पादः === | === तृतीयः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C01_S03_I01" data-block-id="AV_C01_S03_I01" data-verse="AV_C01_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C01_S03_I01" data-block-id="AV_C01_S03_I01" data-verse="AV_C01_S03"> | ||
तत्रान्यत्र प्रसिद्धानां(तत्रान्यत्र च सिद्धानां) लिङ्गानाम्नां पुनर्हरिः । | <div class="introduction-line">तत्रान्यत्र प्रसिद्धानां(तत्रान्यत्र च सिद्धानां) लिङ्गानाम्नां पुनर्हरिः ।</div> | ||
विशेषान्मुख्यतो वृत्तिं स्वस्मिन्नेवात्र वक्त्यजः ॥1॥ | <div class="introduction-line">विशेषान्मुख्यतो वृत्तिं स्वस्मिन्नेवात्र वक्त्यजः ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 4,004: | Line 4,004: | ||
=== प्रथमः पादः === | === प्रथमः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S01_I01" data-block-id="AV_C02_S01_I01" data-verse="AV_C02_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S01_I01" data-block-id="AV_C02_S01_I01" data-verse="AV_C02_S01"> | ||
उक्तः समन्वयः साक्षादविरोधोऽत्र साध्यते । | <div class="introduction-line">उक्तः समन्वयः साक्षादविरोधोऽत्र साध्यते ।</div> | ||
चतुर्विधस्य तस्यादौ यौक्तः तत्रापि च स्मृतेः ॥1॥ | <div class="introduction-line">चतुर्विधस्य तस्यादौ यौक्तः तत्रापि च स्मृतेः ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S01_I02" data-block-id="AV_C02_S01_I02" data-verse="AV_C02_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S01_I02" data-block-id="AV_C02_S01_I02" data-verse="AV_C02_S01"> | ||
तस्याश्चतुःस्वरूपत्वात् प्रत्येकं चतुरात्मकाः । | <div class="introduction-line">तस्याश्चतुःस्वरूपत्वात् प्रत्येकं चतुरात्मकाः ।</div> | ||
पादाः सर्वे तदंशाश्च मूर्तीनां वर्णमागमात् ॥2॥ | <div class="introduction-line">पादाः सर्वे तदंशाश्च मूर्तीनां वर्णमागमात् ॥2॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S01_I03" data-block-id="AV_C02_S01_I03" data-verse="AV_C02_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S01_I03" data-block-id="AV_C02_S01_I03" data-verse="AV_C02_S01"> | ||
आप्तता समतादृष्टिश्रुतिसाम्यबलोद्भवाः(बलाद्भवाः) । | <div class="introduction-line">आप्तता समतादृष्टिश्रुतिसाम्यबलोद्भवाः(बलाद्भवाः) ।</div> | ||
सर्वानुसारो लघुता विशेषादर्शनाफले ॥3॥ | <div class="introduction-line">सर्वानुसारो लघुता विशेषादर्शनाफले ॥3॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S01_I04" data-block-id="AV_C02_S01_I04" data-verse="AV_C02_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S01_I04" data-block-id="AV_C02_S01_I04" data-verse="AV_C02_S01"> | ||
इष्टासिद्धिश्च नियमः पूर्वपक्षेषु युक्तयः । | <div class="introduction-line">इष्टासिद्धिश्च नियमः पूर्वपक्षेषु युक्तयः ।</div> | ||
एता एव त्वतिबलाः सिद्धान्तस्य नियामकाः ॥4॥ | <div class="introduction-line">एता एव त्वतिबलाः सिद्धान्तस्य नियामकाः ॥4॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 5,106: | Line 5,106: | ||
=== द्वितीयः पादः === | === द्वितीयः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S02_I01" data-block-id="AV_C02_S02_I01" data-verse="AV_C02_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S02_I01" data-block-id="AV_C02_S02_I01" data-verse="AV_C02_S02"> | ||
स्मृतियुक्तिश्रुतिगुणयुक्तयो बहुयुक्तयः ॥1॥ | <div class="introduction-line">स्मृतियुक्तिश्रुतिगुणयुक्तयो बहुयुक्तयः ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S02_I02" data-block-id="AV_C02_S02_I02" data-verse="AV_C02_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S02_I02" data-block-id="AV_C02_S02_I02" data-verse="AV_C02_S02"> | ||
एवं चतुर्विधा नैव विरुद्ध्यन्तेऽन्वयं प्रति । | <div class="introduction-line">एवं चतुर्विधा नैव विरुद्ध्यन्तेऽन्वयं प्रति ।</div> | ||
इति प्रथमपादेन निर्णीतेऽप्यभियोगतः ॥2॥ | <div class="introduction-line">इति प्रथमपादेन निर्णीतेऽप्यभियोगतः ॥2॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S02_I03" data-block-id="AV_C02_S02_I03" data-verse="AV_C02_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S02_I03" data-block-id="AV_C02_S02_I03" data-verse="AV_C02_S02"> | ||
दर्शनानां प्रवृत्तत्वान्मन्द आशङ्कते पुनः । | <div class="introduction-line">दर्शनानां प्रवृत्तत्वान्मन्द आशङ्कते पुनः ।</div> | ||
अनादिकालतो वृत्ताः समया हि प्रवाहतः ॥3॥ | <div class="introduction-line">अनादिकालतो वृत्ताः समया हि प्रवाहतः ॥3॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S02_I04" data-block-id="AV_C02_S02_I04" data-verse="AV_C02_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S02_I04" data-block-id="AV_C02_S02_I04" data-verse="AV_C02_S02"> | ||
न चोच्छेदोऽस्ति कस्यापि समयस्येत्यतो विभुः । | <div class="introduction-line">न चोच्छेदोऽस्ति कस्यापि समयस्येत्यतो विभुः ।</div> | ||
भ्रान्तिमूलत्वमेतेषां पृथग्दर्शयति स्फुटम् ॥4॥ | <div class="introduction-line">भ्रान्तिमूलत्वमेतेषां पृथग्दर्शयति स्फुटम् ॥4॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S02_I05" data-block-id="AV_C02_S02_I05" data-verse="AV_C02_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S02_I05" data-block-id="AV_C02_S02_I05" data-verse="AV_C02_S02"> | ||
तर्कैर्दृढमतमैरेव वाक्यैश्चागमवादिनाम् । | <div class="introduction-line">तर्कैर्दृढमतमैरेव वाक्यैश्चागमवादिनाम् ।</div> | ||
दौर्लभ्याच्छुद्धबुद्धीनां बाहुल्यादल्पवेदिनाम् ॥5॥ | <div class="introduction-line">दौर्लभ्याच्छुद्धबुद्धीनां बाहुल्यादल्पवेदिनाम् ॥5॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S02_I06" data-block-id="AV_C02_S02_I06" data-verse="AV_C02_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S02_I06" data-block-id="AV_C02_S02_I06" data-verse="AV_C02_S02"> | ||
तामसत्वाच्च लोकस्य मिथ्याज्ञानप्रसक्तितः । | <div class="introduction-line">तामसत्वाच्च लोकस्य मिथ्याज्ञानप्रसक्तितः ।</div> | ||
विद्वेषात् परमे तत्त्वे तत्त्ववेदिषु चानिशम् ॥6॥ | <div class="introduction-line">विद्वेषात् परमे तत्त्वे तत्त्ववेदिषु चानिशम् ॥6॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S02_I07" data-block-id="AV_C02_S02_I07" data-verse="AV_C02_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S02_I07" data-block-id="AV_C02_S02_I07" data-verse="AV_C02_S02"> | ||
अनादिवासनायोगादसुराणां बहुत्वतः । | <div class="introduction-line">अनादिवासनायोगादसुराणां बहुत्वतः ।</div> | ||
दुराग्रहगृहीतत्वाद्वर्तन्ते समयाः सदा ॥7॥ | <div class="introduction-line">दुराग्रहगृहीतत्वाद्वर्तन्ते समयाः सदा ॥7॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S02_I08" data-block-id="AV_C02_S02_I08" data-verse="AV_C02_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S02_I08" data-block-id="AV_C02_S02_I08" data-verse="AV_C02_S02"> | ||
तथापि शुद्धबुद्धीनामीशानुग्रहयोगिनाम् । | <div class="introduction-line">तथापि शुद्धबुद्धीनामीशानुग्रहयोगिनाम् ।</div> | ||
सुयुक्तयस्तमो हन्युरागमानुगताः सदा ॥8॥ | <div class="introduction-line">सुयुक्तयस्तमो हन्युरागमानुगताः सदा ॥8॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S02_I09" data-block-id="AV_C02_S02_I09" data-verse="AV_C02_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S02_I09" data-block-id="AV_C02_S02_I09" data-verse="AV_C02_S02"> | ||
इति विद्यापतिः सम्यक्समयानां निराकृतिम् । | <div class="introduction-line">इति विद्यापतिः सम्यक्समयानां निराकृतिम् ।</div> | ||
चकार निजभक्तानां बुद्धिशाणत्वसिद्धये ॥9॥ | <div class="introduction-line">चकार निजभक्तानां बुद्धिशाणत्वसिद्धये ॥9॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 7,976: | Line 7,976: | ||
=== तृतीयः पादः === | === तृतीयः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S03_I01" data-block-id="AV_C02_S03_I01" data-verse="AV_C02_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S03_I01" data-block-id="AV_C02_S03_I01" data-verse="AV_C02_S03"> | ||
अथाशेषसमाम्नायविरोधापाकृतिं प्रभुः । | <div class="introduction-line">अथाशेषसमाम्नायविरोधापाकृतिं प्रभुः ।</div> | ||
करिष्यन् अधिदैवाधिभूतजीवपरात्मनाम् ॥1॥ | <div class="introduction-line">करिष्यन् अधिदैवाधिभूतजीवपरात्मनाम् ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S03_I02" data-block-id="AV_C02_S03_I02" data-verse="AV_C02_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S03_I02" data-block-id="AV_C02_S03_I02" data-verse="AV_C02_S03"> | ||
स्वरूपनिर्णयायैव वचनानां परस्परम् । | <div class="introduction-line">स्वरूपनिर्णयायैव वचनानां परस्परम् ।</div> | ||
पादेनानेनाविरोधं दर्शयत्यमितद्युतिः ॥2॥ | <div class="introduction-line">पादेनानेनाविरोधं दर्शयत्यमितद्युतिः ॥2॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S03_I03" data-block-id="AV_C02_S03_I03" data-verse="AV_C02_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S03_I03" data-block-id="AV_C02_S03_I03" data-verse="AV_C02_S03"> | ||
अनुभूतियुक्तिबहुवाग्वैलोम्यं च ततोऽधिकम् । | <div class="introduction-line">अनुभूतियुक्तिबहुवाग्वैलोम्यं च ततोऽधिकम् ।</div> | ||
एतत्सर्वं सतः साम्यं द्वारवैयर्थ्यमेव च ॥3॥ | <div class="introduction-line">एतत्सर्वं सतः साम्यं द्वारवैयर्थ्यमेव च ॥3॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S03_I04" data-block-id="AV_C02_S03_I04" data-verse="AV_C02_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S03_I04" data-block-id="AV_C02_S03_I04" data-verse="AV_C02_S03"> | ||
दृष्टयुक्त्यनुसारित्वमुक्तान्यार्थाविरोधतः । | <div class="introduction-line">दृष्टयुक्त्यनुसारित्वमुक्तान्यार्थाविरोधतः ।</div> | ||
प्रसिद्धनामस्वीकारे बहुवाक्यानुवर्तिता ॥4॥ | <div class="introduction-line">प्रसिद्धनामस्वीकारे बहुवाक्यानुवर्तिता ॥4॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S03_I05" data-block-id="AV_C02_S03_I05" data-verse="AV_C02_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S03_I05" data-block-id="AV_C02_S03_I05" data-verse="AV_C02_S03"> | ||
लोकदृष्टानुसारित्वं जीवसाम्यमनादिता । | <div class="introduction-line">लोकदृष्टानुसारित्वं जीवसाम्यमनादिता ।</div> | ||
तत्र तत्र परिज्ञानं गुणसाम्यश्रुती तथा ॥5॥ | <div class="introduction-line">तत्र तत्र परिज्ञानं गुणसाम्यश्रुती तथा ॥5॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S03_I06" data-block-id="AV_C02_S03_I06" data-verse="AV_C02_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S03_I06" data-block-id="AV_C02_S03_I06" data-verse="AV_C02_S03"> | ||
उत्पत्तिमत्वं स्वगुणाननुभूत्यल्पकल्पने । | <div class="introduction-line">उत्पत्तिमत्वं स्वगुणाननुभूत्यल्पकल्पने ।</div> | ||
नानाश्रुतिश्च वैचित्र्यं युक्तयः पूर्वपक्षगाः ॥6॥ | <div class="introduction-line">नानाश्रुतिश्च वैचित्र्यं युक्तयः पूर्वपक्षगाः ॥6॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S03_I07" data-block-id="AV_C02_S03_I07" data-verse="AV_C02_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S03_I07" data-block-id="AV_C02_S03_I07" data-verse="AV_C02_S03"> | ||
व्यवस्थानुपपत्तिश्च स्वातन्त्र्यमनुसारिता । | <div class="introduction-line">व्यवस्थानुपपत्तिश्च स्वातन्त्र्यमनुसारिता ।</div> | ||
मुख्यता शक्तिमत्त्वं च वैरूप्यं सर्वसङ्ग्रहः ॥7॥ | <div class="introduction-line">मुख्यता शक्तिमत्त्वं च वैरूप्यं सर्वसङ्ग्रहः ॥7॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S03_I08" data-block-id="AV_C02_S03_I08" data-verse="AV_C02_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S03_I08" data-block-id="AV_C02_S03_I08" data-verse="AV_C02_S03"> | ||
गत्यादिरीशशक्तिश्च सर्वमानविरोधिता । | <div class="introduction-line">गत्यादिरीशशक्तिश्च सर्वमानविरोधिता ।</div> | ||
अभीष्टासिद्धिसुव्यक्ती शास्त्रसिद्धिर्विपर्ययः ॥8॥ | <div class="introduction-line">अभीष्टासिद्धिसुव्यक्ती शास्त्रसिद्धिर्विपर्ययः ॥8॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S03_I09" data-block-id="AV_C02_S03_I09" data-verse="AV_C02_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S03_I09" data-block-id="AV_C02_S03_I09" data-verse="AV_C02_S03"> | ||
विशेषकारणं चेति सिद्धान्तस्यैव साधिकाः । | <div class="introduction-line">विशेषकारणं चेति सिद्धान्तस्यैव साधिकाः ।</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 8,912: | Line 8,912: | ||
=== चतुर्थः पादः === | === चतुर्थः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S04_I01" data-block-id="AV_C02_S04_I01" data-verse="AV_C02_S04"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S04_I01" data-block-id="AV_C02_S04_I01" data-verse="AV_C02_S04"> | ||
श्रुत्यर्थः श्रुतियुक्तिभ्यां विरुद्ध इव दृश्यते । | <div class="introduction-line">श्रुत्यर्थः श्रुतियुक्तिभ्यां विरुद्ध इव दृश्यते ।</div> | ||
यत्र तन्निर्णयं देवः सुविशिष्टोपपत्तिभिः ॥1॥ | <div class="introduction-line">यत्र तन्निर्णयं देवः सुविशिष्टोपपत्तिभिः ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S04_I02" data-block-id="AV_C02_S04_I02" data-verse="AV_C02_S04"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S04_I02" data-block-id="AV_C02_S04_I02" data-verse="AV_C02_S04"> | ||
करोत्यनेन पादेन तत्र स्पष्टार्थवच्छ्रुतिः । | <div class="introduction-line">करोत्यनेन पादेन तत्र स्पष्टार्थवच्छ्रुतिः ।</div> | ||
विशेषश्रुतिवैरूप्यं माहात्म्यं व्यक्तसद्गुणाः ॥2॥ | <div class="introduction-line">विशेषश्रुतिवैरूप्यं माहात्म्यं व्यक्तसद्गुणाः ॥2॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C02_S04_I03" data-block-id="AV_C02_S04_I03" data-verse="AV_C02_S04"> | <div class="introduction" id="AV_C02_S04_I03" data-block-id="AV_C02_S04_I03" data-verse="AV_C02_S04"> | ||
दृष्टायुक्तिः समानत्वं कर्तृशक्तिर्विमिश्रिता । | <div class="introduction-line">दृष्टायुक्तिः समानत्वं कर्तृशक्तिर्विमिश्रिता ।</div> | ||
युक्तयः पूर्वपक्षेषु सुनिर्णीतास्तु तादृशाः ॥ | <div class="introduction-line">युक्तयः पूर्वपक्षेषु सुनिर्णीतास्तु तादृशाः ॥</div> | ||
युक्तयो निर्णयस्यैव स्वयं भगवतोदिताः ॥3॥ | <div class="introduction-line">युक्तयो निर्णयस्यैव स्वयं भगवतोदिताः ॥3॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 8,934: | Line 8,934: | ||
=== प्रथमः पादः === | === प्रथमः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S01_I01" data-block-id="AV_C03_S01_I01" data-verse="AV_C03_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S01_I01" data-block-id="AV_C03_S01_I01" data-verse="AV_C03_S01"> | ||
स्वाभाविकान्यथानामसहभावान्ययोक्तयः ॥1॥ | <div class="introduction-line">स्वाभाविकान्यथानामसहभावान्ययोक्तयः ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S01_I02" data-block-id="AV_C03_S01_I02" data-verse="AV_C03_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S01_I02" data-block-id="AV_C03_S01_I02" data-verse="AV_C03_S01"> | ||
अविशेषविशेषौ च सहभाIो विमिश्रता । | <div class="introduction-line">अविशेषविशेषौ च सहभाIो विमिश्रता ।</div> | ||
विरुद्धोक्तिः सहस्थानं वैयर्थ्यं चान्यथागतिः ॥ 2 ॥ | <div class="introduction-line">विरुद्धोक्तिः सहस्थानं वैयर्थ्यं चान्यथागतिः ॥ 2 ॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S01_I03" data-block-id="AV_C03_S01_I03" data-verse="AV_C03_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S01_I03" data-block-id="AV_C03_S01_I03" data-verse="AV_C03_S01"> | ||
युक्तयः पूर्वपक्षस्य गुणाधिक्यर्थतो भवौ । | <div class="introduction-line">युक्तयः पूर्वपक्षस्य गुणाधिक्यर्थतो भवौ ।</div> | ||
उपपत्तिद्विरूपत्वमाधिक्यमनुरूपता ॥3॥ | <div class="introduction-line">उपपत्तिद्विरूपत्वमाधिक्यमनुरूपता ॥3॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S01_I04" data-block-id="AV_C03_S01_I04" data-verse="AV_C03_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S01_I04" data-block-id="AV_C03_S01_I04" data-verse="AV_C03_S01"> | ||
योग्यता बलवत्त्वं च विभागः कारणाभवः । | <div class="introduction-line">योग्यता बलवत्त्वं च विभागः कारणाभवः ।</div> | ||
क्लृप्तिरन्या गतिश्चैव सिद्धान्तस्यैव साधकाः ॥4॥ | <div class="introduction-line">क्लृप्तिरन्या गतिश्चैव सिद्धान्तस्यैव साधकाः ॥4॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S01_I05" data-block-id="AV_C03_S01_I05" data-verse="AV_C03_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S01_I05" data-block-id="AV_C03_S01_I05" data-verse="AV_C03_S01"> | ||
बीजपूरुषयोनीनां सङ्गातिनियमोज्झितिम् । | <div class="introduction-line">बीजपूरुषयोनीनां सङ्गातिनियमोज्झितिम् ।</div> | ||
अथशब्देन भगवानाह कारणतश्च ताम् ॥4॥ | <div class="introduction-line">अथशब्देन भगवानाह कारणतश्च ताम् ॥4॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 8,962: | Line 8,962: | ||
=== द्वितीयः पादः === | === द्वितीयः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S02_I01" data-block-id="AV_C03_S02_I01" data-verse="AV_C03_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S02_I01" data-block-id="AV_C03_S02_I01" data-verse="AV_C03_S02"> | ||
पश्चाददृष्ट्यविज्ञानकालदुःखपृथग्भवाः । | <div class="introduction-line">पश्चाददृष्ट्यविज्ञानकालदुःखपृथग्भवाः ।</div> | ||
स्थानभेदो विरुद्धत्वं न्यायसाम्यं स्वतो भवः ॥1॥ | <div class="introduction-line">स्थानभेदो विरुद्धत्वं न्यायसाम्यं स्वतो भवः ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S02_I02" data-block-id="AV_C03_S02_I02" data-verse="AV_C03_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S02_I02" data-block-id="AV_C03_S02_I02" data-verse="AV_C03_S02"> | ||
गुणसाम्यमयोगश्च तर्कबाधो विलोमता । | <div class="introduction-line">गुणसाम्यमयोगश्च तर्कबाधो विलोमता ।</div> | ||
नानाभावः प्रलोभश्च युक्तयः पूर्वपक्षगाः ॥2॥ | <div class="introduction-line">नानाभावः प्रलोभश्च युक्तयः पूर्वपक्षगाः ॥2॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S02_I03" data-block-id="AV_C03_S02_I03" data-verse="AV_C03_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S02_I03" data-block-id="AV_C03_S02_I03" data-verse="AV_C03_S02"> | ||
अशक्यकर्तृताशक्तिः स्वतोऽबोधस्तदेव च । | <div class="introduction-line">अशक्यकर्तृताशक्तिः स्वतोऽबोधस्तदेव च ।</div> | ||
अमानक्लृप्तिसन्मानव्यवस्थात्यल्पताभवाः ॥3॥ | <div class="introduction-line">अमानक्लृप्तिसन्मानव्यवस्थात्यल्पताभवाः ॥3॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S02_I04" data-block-id="AV_C03_S02_I04" data-verse="AV_C03_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S02_I04" data-block-id="AV_C03_S02_I04" data-verse="AV_C03_S02"> | ||
विशेषदृष्टिवाक्ये च पुंशक्तिः सुनिर्दशनम् । | <div class="introduction-line">विशेषदृष्टिवाक्ये च पुंशक्तिः सुनिर्दशनम् ।</div> | ||
अलौकिकत्वमाधिक्यं स्वातन्त्र्यं निर्णयप्रमाः ॥4॥ | <div class="introduction-line">अलौकिकत्वमाधिक्यं स्वातन्त्र्यं निर्णयप्रमाः ॥4॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 10,998: | Line 10,998: | ||
=== तृतीयः पादः === | === तृतीयः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I1" data-block-id="AV_C03_S03_I1" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I1" data-block-id="AV_C03_S03_I1" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
वैराग्यतो भक्तिदार्ढ्यं तेनोपासा यदा भवेत् । | <div class="introduction-line">वैराग्यतो भक्तिदार्ढ्यं तेनोपासा यदा भवेत् ।</div> | ||
आपरोक्ष्यं भवेत् विष्णोरिति पादक्रमो भवेत् ॥1॥ | <div class="introduction-line">आपरोक्ष्यं भवेत् विष्णोरिति पादक्रमो भवेत् ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I2" data-block-id="AV_C03_S03_I2" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I2" data-block-id="AV_C03_S03_I2" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
युक्तितो ज्ञातवेदार्थो निरस्य समयान् परान् । | <div class="introduction-line">युक्तितो ज्ञातवेदार्थो निरस्य समयान् परान् ।</div> | ||
परस्परविरोधं(धे) च प्रणुद्याशेषवाक्यगम् ॥2॥ | <div class="introduction-line">परस्परविरोधं(धे) च प्रणुद्याशेषवाक्यगम् ॥2॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I3" data-block-id="AV_C03_S03_I3" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I3" data-block-id="AV_C03_S03_I3" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
अध्यात्मप्रवणो भूत्वा तस्य सन्निहितत्वतः । | <div class="introduction-line">अध्यात्मप्रवणो भूत्वा तस्य सन्निहितत्वतः ।</div> | ||
बहुयुक्तिविरोधानां भानात् तत्सहितश्रुतेः ॥3॥ | <div class="introduction-line">बहुयुक्तिविरोधानां भानात् तत्सहितश्रुतेः ॥3॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I4" data-block-id="AV_C03_S03_I4" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I4" data-block-id="AV_C03_S03_I4" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
विरोधं च निराकृत्य श्रुतीनां प्राणतत्वगान् । | <div class="introduction-line">विरोधं च निराकृत्य श्रुतीनां प्राणतत्वगान् ।</div> | ||
परिहृत्य विरोधांश्च तत्प्रसादानुरञ्जितः ॥4॥ | <div class="introduction-line">परिहृत्य विरोधांश्च तत्प्रसादानुरञ्जितः ॥4॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I5" data-block-id="AV_C03_S03_I5" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I5" data-block-id="AV_C03_S03_I5" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
देहकर्तृत्वमीशस्य ज्ञात्वा तत्पितृतास्मृतेः । | <div class="introduction-line">देहकर्तृत्वमीशस्य ज्ञात्वा तत्पितृतास्मृतेः ।</div> | ||
विशेषस्नेहमापाद्य सर्वकर्तृत्वतोऽधिकम् ॥5॥ | <div class="introduction-line">विशेषस्नेहमापाद्य सर्वकर्तृत्वतोऽधिकम् ॥5॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I6" data-block-id="AV_C03_S03_I6" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I6" data-block-id="AV_C03_S03_I6" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
निष्पाद्य बहुमानं च तदन्यत्रातिदुःखतः । | <div class="introduction-line">निष्पाद्य बहुमानं च तदन्यत्रातिदुःखतः ।</div> | ||
उत्पाद्याधिकवैराग्यं तद्गुणाधिक्यवेदनात् ॥6॥ | <div class="introduction-line">उत्पाद्याधिकवैराग्यं तद्गुणाधिक्यवेदनात् ॥6॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I7" data-block-id="AV_C03_S03_I7" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I7" data-block-id="AV_C03_S03_I7" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
सर्वस्य तद्वशत्वाच्च दार्ढ्यं भक्तेरवाप्य च । | <div class="introduction-line">सर्वस्य तद्वशत्वाच्च दार्ढ्यं भक्तेरवाप्य च ।</div> | ||
यतेतोपासनायैव विशिष्टाचार्यसम्पदा ॥7॥ | <div class="introduction-line">यतेतोपासनायैव विशिष्टाचार्यसम्पदा ॥7॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I8" data-block-id="AV_C03_S03_I8" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I8" data-block-id="AV_C03_S03_I8" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
कर्तव्या ब्रह्मजिज्ञासेत्युक्ते किमिति संशये । | <div class="introduction-line">कर्तव्या ब्रह्मजिज्ञासेत्युक्ते किमिति संशये ।</div> | ||
अत इत्युदितेऽप्यस्य विशेषानुक्तितः पुनः ॥8॥ | <div class="introduction-line">अत इत्युदितेऽप्यस्य विशेषानुक्तितः पुनः ॥8॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I9" data-block-id="AV_C03_S03_I9" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I9" data-block-id="AV_C03_S03_I9" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
सृष्टिबन्धनमोक्षादिकर्तृत्वस्य श्रुतत्वतः । | <div class="introduction-line">सृष्टिबन्धनमोक्षादिकर्तृत्वस्य श्रुतत्वतः ।</div> | ||
यतो मोक्षादिदाताऽसावतो जिज्ञास्य एव वः ॥9॥ | <div class="introduction-line">यतो मोक्षादिदाताऽसावतो जिज्ञास्य एव वः ॥9॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I10" data-block-id="AV_C03_S03_I10" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I10" data-block-id="AV_C03_S03_I10" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
इत्याह तत्परं ब्रह्म व्यासाख्यं ज्ञानरश्मिमत् । | <div class="introduction-line">इत्याह तत्परं ब्रह्म व्यासाख्यं ज्ञानरश्मिमत् ।</div> | ||
येनैव बन्धमोक्षः स्यात् स च जिज्ञासया गतः ॥10॥ | <div class="introduction-line">येनैव बन्धमोक्षः स्यात् स च जिज्ञासया गतः ॥10॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I11" data-block-id="AV_C03_S03_I11" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I11" data-block-id="AV_C03_S03_I11" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
सुप्रसन्नो भवेदीशो जिज्ञासाऽतोऽस्य मुक्तिदा । | <div class="introduction-line">सुप्रसन्नो भवेदीशो जिज्ञासाऽतोऽस्य मुक्तिदा ।</div> | ||
मोक्षादिदत्वमीशस्य कथमेवावगम्यते ॥11॥ | <div class="introduction-line">मोक्षादिदत्वमीशस्य कथमेवावगम्यते ॥11॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I12" data-block-id="AV_C03_S03_I12" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I12" data-block-id="AV_C03_S03_I12" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
इति चेच्छास्त्रयोनित्वात् शास्त्रगम्यो हि मोक्षदः । | <div class="introduction-line">इति चेच्छास्त्रयोनित्वात् शास्त्रगम्यो हि मोक्षदः ।</div> | ||
प्रत्यक्षावसितेभ्यः स्याद्यदि मोक्षः कथञ्चन ॥12॥ | <div class="introduction-line">प्रत्यक्षावसितेभ्यः स्याद्यदि मोक्षः कथञ्चन ॥12॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I13" data-block-id="AV_C03_S03_I13" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I13" data-block-id="AV_C03_S03_I13" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
किमित्यनादिसंसारमग्नाः सर्वा इमाः प्रजाः । | <div class="introduction-line">किमित्यनादिसंसारमग्नाः सर्वा इमाः प्रजाः ।</div> | ||
यस्मान्नियमतो दुःखहानिः प्रत्यक्षतो भवेत् ॥13॥ | <div class="introduction-line">यस्मान्नियमतो दुःखहानिः प्रत्यक्षतो भवेत् ॥13॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I14" data-block-id="AV_C03_S03_I14" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I14" data-block-id="AV_C03_S03_I14" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
धावन्त्येव तमुद्दिश्य राजाद्यमखिलाः प्रजाः । | <div class="introduction-line">धावन्त्येव तमुद्दिश्य राजाद्यमखिलाः प्रजाः ।</div> | ||
अनुमागम्यतो मोक्षो यदि स्यादनुमैव हि ॥14॥ | <div class="introduction-line">अनुमागम्यतो मोक्षो यदि स्यादनुमैव हि ॥14॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I15" data-block-id="AV_C03_S03_I15" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I15" data-block-id="AV_C03_S03_I15" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
दृष्टपूरुषवन्मोक्षदातृतां विनिवारयेत् । | <div class="introduction-line">दृष्टपूरुषवन्मोक्षदातृतां विनिवारयेत् ।</div> | ||
तच्छास्त्रगम्य एवैको मोक्षदो भवति ध्रुवम् ॥15॥ | <div class="introduction-line">तच्छास्त्रगम्य एवैको मोक्षदो भवति ध्रुवम् ॥15॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I16" data-block-id="AV_C03_S03_I16" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I16" data-block-id="AV_C03_S03_I16" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
शास्त्रगम्यश्च नान्योऽस्ति मोक्षदत्वेन केशवात् । | <div class="introduction-line">शास्त्रगम्यश्च नान्योऽस्ति मोक्षदत्वेन केशवात् ।</div> | ||
मोक्षदो हि स्वतन्त्रः स्यात् परतन्त्रः स्वयं सृतौ ॥16॥ | <div class="introduction-line">मोक्षदो हि स्वतन्त्रः स्यात् परतन्त्रः स्वयं सृतौ ॥16॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I17" data-block-id="AV_C03_S03_I17" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I17" data-block-id="AV_C03_S03_I17" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
वर्तमानः कथं शक्तः परमोक्षाय केवलम् । | <div class="introduction-line">वर्तमानः कथं शक्तः परमोक्षाय केवलम् ।</div> | ||
अन्याश्रयेण यद्येष दद्यान्मोक्षं स एव हि ॥17॥ | <div class="introduction-line">अन्याश्रयेण यद्येष दद्यान्मोक्षं स एव हि ॥17॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I18" data-block-id="AV_C03_S03_I18" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I18" data-block-id="AV_C03_S03_I18" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
तेन नानुसृतो मोक्षं न दद्यादन्यवाक्यतः । | <div class="introduction-line">तेन नानुसृतो मोक्षं न दद्यादन्यवाक्यतः ।</div> | ||
अतस्तदर्थमपि स ज्ञेयो विष्णुर्मुमुक्षुभिः ॥18॥ | <div class="introduction-line">अतस्तदर्थमपि स ज्ञेयो विष्णुर्मुमुक्षुभिः ॥18॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I19" data-block-id="AV_C03_S03_I19" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I19" data-block-id="AV_C03_S03_I19" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
‘यमेवैष’ इति श्रुत्या ‘तमेवे’ति च सादरम् । | <div class="introduction-line">‘यमेवैष’ इति श्रुत्या ‘तमेवे’ति च सादरम् ।</div> | ||
शास्त्रयोनित्वमस्यैव ज्ञायते वेदवादिभिः ॥19॥ | <div class="introduction-line">शास्त्रयोनित्वमस्यैव ज्ञायते वेदवादिभिः ॥19॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I20" data-block-id="AV_C03_S03_I20" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I20" data-block-id="AV_C03_S03_I20" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
‘य एनं विदुरमृता’ इत्युक्तस्तु समुद्रगः । | <div class="introduction-line">‘य एनं विदुरमृता’ इत्युक्तस्तु समुद्रगः ।</div> | ||
‘तदेव ब्रह्म परममि’ति श्रुत्यावधारितः ॥20॥ | <div class="introduction-line">‘तदेव ब्रह्म परममि’ति श्रुत्यावधारितः ॥20॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I21" data-block-id="AV_C03_S03_I21" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I21" data-block-id="AV_C03_S03_I21" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
‘यतः प्रसूते’ति ततः सृष्टिमाह ततो हरिः । | <div class="introduction-line">‘यतः प्रसूते’ति ततः सृष्टिमाह ततो हरिः ।</div> | ||
शास्त्रयोनिर्न चान्योऽस्ति मुख्यतस्त्विति गम्यते ॥21॥ | <div class="introduction-line">शास्त्रयोनिर्न चान्योऽस्ति मुख्यतस्त्विति गम्यते ॥21॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I22" data-block-id="AV_C03_S03_I22" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I22" data-block-id="AV_C03_S03_I22" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
शास्त्रयोनित्वमेतस्य ज्ञायते हि समन्वयात् । | <div class="introduction-line">शास्त्रयोनित्वमेतस्य ज्ञायते हि समन्वयात् ।</div> | ||
समिति ह्युपसर्गेन परमुख्यार्थतोच्यते ॥22॥ | <div class="introduction-line">समिति ह्युपसर्गेन परमुख्यार्थतोच्यते ॥22॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I23" data-block-id="AV_C03_S03_I23" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I23" data-block-id="AV_C03_S03_I23" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
एवं परममुख्यार्थो नारायण इति श्रुतेः । | <div class="introduction-line">एवं परममुख्यार्थो नारायण इति श्रुतेः ।</div> | ||
निर्धारणाय नाशब्दमिति वेदपतिर्जगौ ॥23॥ | <div class="introduction-line">निर्धारणाय नाशब्दमिति वेदपतिर्जगौ ॥23॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I24" data-block-id="AV_C03_S03_I24" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I24" data-block-id="AV_C03_S03_I24" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
कथं समन्वयो ज्ञेयः स्वल्पशाखाविदां नृणाम् । | <div class="introduction-line">कथं समन्वयो ज्ञेयः स्वल्पशाखाविदां नृणाम् ।</div> | ||
‘वेदा ह्यनन्ता’ इति हि श्रुतिराहाप्यनन्ताम् ॥24॥ | <div class="introduction-line">‘वेदा ह्यनन्ता’ इति हि श्रुतिराहाप्यनन्ताम् ॥24॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I25" data-block-id="AV_C03_S03_I25" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I25" data-block-id="AV_C03_S03_I25" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
अनन्तवेदनिर्णीतिर्महाप्रलयवारिधेः । | <div class="introduction-line">अनन्तवेदनिर्णीतिर्महाप्रलयवारिधेः ।</div> | ||
उत्तारणोपमेत्यस्मान्न ज्ञेयोऽत्र समन्वयः ॥25॥ | <div class="introduction-line">उत्तारणोपमेत्यस्मान्न ज्ञेयोऽत्र समन्वयः ॥25॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I26" data-block-id="AV_C03_S03_I26" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I26" data-block-id="AV_C03_S03_I26" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
इत्याशङ्कापनोदार्थं(इति शङ्कापनोदार्थं) स आह करुणाकरः । | <div class="introduction-line">इत्याशङ्कापनोदार्थं(इति शङ्कापनोदार्थं) स आह करुणाकरः ।</div> | ||
अशक्योत्तारणत्वेऽपि(अशक्योत्तरणत्वेऽपि) ह्यागमापारवारिधेः ॥26॥ | <div class="introduction-line">अशक्योत्तारणत्वेऽपि(अशक्योत्तरणत्वेऽपि) ह्यागमापारवारिधेः ॥26॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I27" data-block-id="AV_C03_S03_I27" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I27" data-block-id="AV_C03_S03_I27" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
निर्णीयते मयैवायं रोमकूपलयोदिना । | <div class="introduction-line">निर्णीयते मयैवायं रोमकूपलयोदिना ।</div> | ||
यद्यप्यशेषवेदार्थो दुर्गमोऽखलिमानवैः ॥27॥ | <div class="introduction-line">यद्यप्यशेषवेदार्थो दुर्गमोऽखलिमानवैः ॥27॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I28" data-block-id="AV_C03_S03_I28" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I28" data-block-id="AV_C03_S03_I28" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
मज्ज्ञानाव्याकृताकाशे प्राप्नोति परमाणुताम् । | <div class="introduction-line">मज्ज्ञानाव्याकृताकाशे प्राप्नोति परमाणुताम् ।</div> | ||
इति प्रकाशयन् (वेद)विश्वपतिराह प्रमेयताम् ॥28॥ | <div class="introduction-line">इति प्रकाशयन् (वेद)विश्वपतिराह प्रमेयताम् ॥28॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I29" data-block-id="AV_C03_S03_I29" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I29" data-block-id="AV_C03_S03_I29" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
निखलिस्यापि वेदस्य गतिसामान्यमञ्जसा । | <div class="introduction-line">निखलिस्यापि वेदस्य गतिसामान्यमञ्जसा ।</div> | ||
को नाम गतिसामान्यमनन्तागमसम्पदः ॥29॥ | <div class="introduction-line">को नाम गतिसामान्यमनन्तागमसम्पदः ॥29॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I30" data-block-id="AV_C03_S03_I30" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I30" data-block-id="AV_C03_S03_I30" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
ज्ञानसूर्यमृते ब्रूयात् तमेकं बादरायणम् । | <div class="introduction-line">ज्ञानसूर्यमृते ब्रूयात् तमेकं बादरायणम् ।</div> | ||
अन्योऽप्यल्पमतिः शाखाचतुष्पञ्चगतं वसु ॥30॥ | <div class="introduction-line">अन्योऽप्यल्पमतिः शाखाचतुष्पञ्चगतं वसु ॥30॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I31" data-block-id="AV_C03_S03_I31" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I31" data-block-id="AV_C03_S03_I31" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
जानन्ननुमितत्वेन ब्रूयात् तस्य प्रसादतः । | <div class="introduction-line">जानन्ननुमितत्वेन ब्रूयात् तस्य प्रसादतः ।</div> | ||
इति मुख्यतयाऽशेषगतिसामान्यवित् प्रभुः ॥31॥ | <div class="introduction-line">इति मुख्यतयाऽशेषगतिसामान्यवित् प्रभुः ॥31॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I32" data-block-id="AV_C03_S03_I32" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I32" data-block-id="AV_C03_S03_I32" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
प्रतिजज्ञे दृढं यस्माद्देवानामपि पूर्यते । | <div class="introduction-line">प्रतिजज्ञे दृढं यस्माद्देवानामपि पूर्यते ।</div> | ||
अतो निखलिवेदानां सिद्ध एव समन्वयः ॥32॥ | <div class="introduction-line">अतो निखलिवेदानां सिद्ध एव समन्वयः ॥32॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I33" data-block-id="AV_C03_S03_I33" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I33" data-block-id="AV_C03_S03_I33" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
इति सुज्ञापितार्थोऽपि पृथक् चाह समन्वयम् । | <div class="introduction-line">इति सुज्ञापितार्थोऽपि पृथक् चाह समन्वयम् ।</div> | ||
तत्र प्रथमतोऽन्यत्र प्रसिद्धानां समन्वयः ॥33॥ | <div class="introduction-line">तत्र प्रथमतोऽन्यत्र प्रसिद्धानां समन्वयः ॥33॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I34" data-block-id="AV_C03_S03_I34" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I34" data-block-id="AV_C03_S03_I34" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
शब्दानां वाच्य एवात्र महामल्लेशभङ्गवत् । | <div class="introduction-line">शब्दानां वाच्य एवात्र महामल्लेशभङ्गवत् ।</div> | ||
इतोऽत्यभ्यधिकत्वेऽपि तुर्यपादोदितस्य तु ॥34॥ | <div class="introduction-line">इतोऽत्यभ्यधिकत्वेऽपि तुर्यपादोदितस्य तु ॥34॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I35" data-block-id="AV_C03_S03_I35" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I35" data-block-id="AV_C03_S03_I35" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
महासमन्वये तस्मिन्नाधिकारोऽखिलस्य हि । | <div class="introduction-line">महासमन्वये तस्मिन्नाधिकारोऽखिलस्य हि ।</div> | ||
ब्रह्मैवाधिकृतस्तत्र मुख्यतोऽन्ये यथाक्रमम् ॥35॥ | <div class="introduction-line">ब्रह्मैवाधिकृतस्तत्र मुख्यतोऽन्ये यथाक्रमम् ॥35॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I36" data-block-id="AV_C03_S03_I36" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I36" data-block-id="AV_C03_S03_I36" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
दुर्गमत्वाच्च नैवात्र प्राथम्येनोदितोऽञ्जसा । | <div class="introduction-line">दुर्गमत्वाच्च नैवात्र प्राथम्येनोदितोऽञ्जसा ।</div> | ||
अतोऽन्यत्र प्रसिद्धानां शब्दानां निर्णयाय तु ॥36॥ | <div class="introduction-line">अतोऽन्यत्र प्रसिद्धानां शब्दानां निर्णयाय तु ॥36॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I37" data-block-id="AV_C03_S03_I37" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I37" data-block-id="AV_C03_S03_I37" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
प्रवृत्तः प्रथमं देवः तत्रानन्दादयो गुणाः । | <div class="introduction-line">प्रवृत्तः प्रथमं देवः तत्रानन्दादयो गुणाः ।</div> | ||
ईशस्यैवेति निर्णीताः श्रुतियुक्तिसमाश्रयात् ॥37॥ | <div class="introduction-line">ईशस्यैवेति निर्णीताः श्रुतियुक्तिसमाश्रयात् ॥37॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I38" data-block-id="AV_C03_S03_I38" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I38" data-block-id="AV_C03_S03_I38" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
देवतान्तरगाः सर्वे शब्दवृत्तिनिमित्ततः । | <div class="introduction-line">देवतान्तरगाः सर्वे शब्दवृत्तिनिमित्ततः ।</div> | ||
विष्णुमेव वदन्त्यद्धा तत्सङ्गादुपचारतः ॥38॥ | <div class="introduction-line">विष्णुमेव वदन्त्यद्धा तत्सङ्गादुपचारतः ॥38॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I39" data-block-id="AV_C03_S03_I39" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I39" data-block-id="AV_C03_S03_I39" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
अन्यदेवान् वदन्तीह विशेषगुणवक्तृतः । | <div class="introduction-line">अन्यदेवान् वदन्तीह विशेषगुणवक्तृतः ।</div> | ||
विष्णुमेव परं ब्रूयुरेवमन्येऽप्यशेषतः ॥39॥ | <div class="introduction-line">विष्णुमेव परं ब्रूयुरेवमन्येऽप्यशेषतः ॥39॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I40" data-block-id="AV_C03_S03_I40" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I40" data-block-id="AV_C03_S03_I40" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
इत्यन्यत्र प्रसिद्धोरुशब्दराशेरशेषतः । | <div class="introduction-line">इत्यन्यत्र प्रसिद्धोरुशब्दराशेरशेषतः ।</div> | ||
ज्ञाते समन्वये विष्णौ लिङ्गैर्ह्येष समन्वयः ॥40॥ | <div class="introduction-line">ज्ञाते समन्वये विष्णौ लिङ्गैर्ह्येष समन्वयः ॥40॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I41" data-block-id="AV_C03_S03_I41" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I41" data-block-id="AV_C03_S03_I41" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
तेषामन्यगतत्वे तु न स्यात् सम्यक्समन्वयः । | <div class="introduction-line">तेषामन्यगतत्वे तु न स्यात् सम्यक्समन्वयः ।</div> | ||
इत्येवाशेषलिङ्गानां ब्रह्मण्येव समन्वयम् ॥41॥ | <div class="introduction-line">इत्येवाशेषलिङ्गानां ब्रह्मण्येव समन्वयम् ॥41॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I42" data-block-id="AV_C03_S03_I42" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I42" data-block-id="AV_C03_S03_I42" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
आह उभयगतत्वं च स्यादतो लिङ्गशब्दयोः । | <div class="introduction-line">आह उभयगतत्वं च स्यादतो लिङ्गशब्दयोः ।</div> | ||
इति संशयनुत्त्यर्थमुभयत्र प्रतीतितः ॥42॥ | <div class="introduction-line">इति संशयनुत्त्यर्थमुभयत्र प्रतीतितः ॥42॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I43" data-block-id="AV_C03_S03_I43" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I43" data-block-id="AV_C03_S03_I43" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
शब्दानां वर्तमानानां सलिङ्गानां विशेषतः । | <div class="introduction-line">शब्दानां वर्तमानानां सलिङ्गानां विशेषतः ।</div> | ||
समन्वयो हरावेव यन्नैवान्यत्र मुख्यतः ॥43॥ | <div class="introduction-line">समन्वयो हरावेव यन्नैवान्यत्र मुख्यतः ॥43॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I44" data-block-id="AV_C03_S03_I44" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I44" data-block-id="AV_C03_S03_I44" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
शब्दा लिङ्गानि च यतो नैवान्यत्र स्वतन्त्रता । | <div class="introduction-line">शब्दा लिङ्गानि च यतो नैवान्यत्र स्वतन्त्रता ।</div> | ||
अस्वतन्त्रेषु शब्दस्य वृत्तिहेतुर्न मुख्यतः ॥44॥ | <div class="introduction-line">अस्वतन्त्रेषु शब्दस्य वृत्तिहेतुर्न मुख्यतः ॥44॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I45" data-block-id="AV_C03_S03_I45" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I45" data-block-id="AV_C03_S03_I45" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
यतोऽतो यदधीनास्ते शब्दार्थत्वमुपागतः । | <div class="introduction-line">यतोऽतो यदधीनास्ते शब्दार्थत्वमुपागतः ।</div> | ||
अत्यल्पेनैव शब्दस्य वृत्तिहेतुगुणेन तु ॥45॥ | <div class="introduction-line">अत्यल्पेनैव शब्दस्य वृत्तिहेतुगुणेन तु ॥45॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I46" data-block-id="AV_C03_S03_I46" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I46" data-block-id="AV_C03_S03_I46" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
अयो यथा दाहकत्वं स एवेशः स्वतन्त्रतः । | <div class="introduction-line">अयो यथा दाहकत्वं स एवेशः स्वतन्त्रतः ।</div> | ||
मुख्यशब्दार्थ इति हि स्वीकर्तव्यो मनीषिभिः ॥46॥ | <div class="introduction-line">मुख्यशब्दार्थ इति हि स्वीकर्तव्यो मनीषिभिः ॥46॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I47" data-block-id="AV_C03_S03_I47" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I47" data-block-id="AV_C03_S03_I47" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
इत्याह एवं च शब्दानां नारायणसमन्वये । | <div class="introduction-line">इत्याह एवं च शब्दानां नारायणसमन्वये ।</div> | ||
सिद्धेऽप्यशेषशब्दानां न कथञ्चन युज्यते ॥47॥ | <div class="introduction-line">सिद्धेऽप्यशेषशब्दानां न कथञ्चन युज्यते ॥47॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I48" data-block-id="AV_C03_S03_I48" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I48" data-block-id="AV_C03_S03_I48" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
विरोधादवरत्वादेरपि प्राप्तिर्यतो भवेत् । | <div class="introduction-line">विरोधादवरत्वादेरपि प्राप्तिर्यतो भवेत् ।</div> | ||
इति चेदवरत्वादि द्विविधं ह्युपलभ्यते ॥48॥ | <div class="introduction-line">इति चेदवरत्वादि द्विविधं ह्युपलभ्यते ॥48॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I49" data-block-id="AV_C03_S03_I49" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I49" data-block-id="AV_C03_S03_I49" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
परस्यावरताहेतुर्यः स्वयं पर एव सन् । | <div class="introduction-line">परस्यावरताहेतुर्यः स्वयं पर एव सन् ।</div> | ||
सोऽपि ह्यवरशब्दार्थो यथा राजा जयी भवेत् ॥49॥ | <div class="introduction-line">सोऽपि ह्यवरशब्दार्थो यथा राजा जयी भवेत् ॥49॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I50" data-block-id="AV_C03_S03_I50" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I50" data-block-id="AV_C03_S03_I50" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
अन्योऽवरत्वानुभवी तयोः पूर्वोऽस्ति केशवे । | <div class="introduction-line">अन्योऽवरत्वानुभवी तयोः पूर्वोऽस्ति केशवे ।</div> | ||
द्वितीयो जीव एवास्ति स्वातन्त्र्यान्न तु(च) दूषणम् ॥50॥ | <div class="introduction-line">द्वितीयो जीव एवास्ति स्वातन्त्र्यान्न तु(च) दूषणम् ॥50॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I51" data-block-id="AV_C03_S03_I51" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I51" data-block-id="AV_C03_S03_I51" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
हरेरेवमशेषेण सर्वशब्दसमन्वये । | <div class="introduction-line">हरेरेवमशेषेण सर्वशब्दसमन्वये ।</div> | ||
उक्ते विरोधहीनस्य स्यात् समन्वयता यतः ॥51॥ | <div class="introduction-line">उक्ते विरोधहीनस्य स्यात् समन्वयता यतः ॥51॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I52" data-block-id="AV_C03_S03_I52" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I52" data-block-id="AV_C03_S03_I52" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
अतोऽशेषविरोधानां कृतेशेन निराकृतिः । | <div class="introduction-line">अतोऽशेषविरोधानां कृतेशेन निराकृतिः ।</div> | ||
समन्वयाविरोधाभ्यां सञ्जाते वस्तुनिर्णये ॥52॥ | <div class="introduction-line">समन्वयाविरोधाभ्यां सञ्जाते वस्तुनिर्णये ॥52॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I53" data-block-id="AV_C03_S03_I53" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I53" data-block-id="AV_C03_S03_I53" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
किं मया कार्यमित्येव स्याद्बुद्धिरधिकारिणः । | <div class="introduction-line">किं मया कार्यमित्येव स्याद्बुद्धिरधिकारिणः ।</div> | ||
तत्र भक्तिविधानार्थमभक्तानर्थसन्ततौ ॥53॥ | <div class="introduction-line">तत्र भक्तिविधानार्थमभक्तानर्थसन्ततौ ॥53॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I54" data-block-id="AV_C03_S03_I54" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I54" data-block-id="AV_C03_S03_I54" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
उक्तायां भक्तिदार्ढ्याय प्रोक्तेऽशेषगुणोच्चये । | <div class="introduction-line">उक्तायां भक्तिदार्ढ्याय प्रोक्तेऽशेषगुणोच्चये ।</div> | ||
वक्तव्योपासना नित्यं कर्तव्येत्यादरेण हि ॥54॥ | <div class="introduction-line">वक्तव्योपासना नित्यं कर्तव्येत्यादरेण हि ॥54॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I55" data-block-id="AV_C03_S03_I55" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I55" data-block-id="AV_C03_S03_I55" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
सोपासना च द्विविधा शास्त्राभ्यासस्वरूपिणी । | <div class="introduction-line">सोपासना च द्विविधा शास्त्राभ्यासस्वरूपिणी ।</div> | ||
ध्यानरूपा परा चैव तदङ्गं धारणादिकम् ॥55॥ | <div class="introduction-line">ध्यानरूपा परा चैव तदङ्गं धारणादिकम् ॥55॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I56" data-block-id="AV_C03_S03_I56" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I56" data-block-id="AV_C03_S03_I56" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
तथोभयात्मकं चैव पादेऽस्मिन् बादरायणः । | <div class="introduction-line">तथोभयात्मकं चैव पादेऽस्मिन् बादरायणः ।</div> | ||
आहोपासनमद्धैव विस्तरात् श्रुतिपूर्वकम् ॥56॥ | <div class="introduction-line">आहोपासनमद्धैव विस्तरात् श्रुतिपूर्वकम् ॥56॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I57" data-block-id="AV_C03_S03_I57" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I57" data-block-id="AV_C03_S03_I57" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
पृथग्दृष्टिरशक्यत्वमनिर्णीतिः समुच्चयः । | <div class="introduction-line">पृथग्दृष्टिरशक्यत्वमनिर्णीतिः समुच्चयः ।</div> | ||
विशेषदर्शनं कार्यलोपो नानोक्तिराशुता ॥57॥ | <div class="introduction-line">विशेषदर्शनं कार्यलोपो नानोक्तिराशुता ॥57॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I58" data-block-id="AV_C03_S03_I58" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I58" data-block-id="AV_C03_S03_I58" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
विभ्रमोपाकृतिर्लिङ्गमनवस्थाविशेषिता । | <div class="introduction-line">विभ्रमोपाकृतिर्लिङ्गमनवस्थाविशेषिता ।</div> | ||
अप्रयोजनता चातिप्रसङ्गोऽदूरसंश्रयः ॥58॥ | <div class="introduction-line">अप्रयोजनता चातिप्रसङ्गोऽदूरसंश्रयः ॥58॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I59" data-block-id="AV_C03_S03_I59" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I59" data-block-id="AV_C03_S03_I59" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
विशिष्टकारणं चेष्टां दृष्टवैरूप्यमुन्नतिः । | <div class="introduction-line">विशिष्टकारणं चेष्टां दृष्टवैरूप्यमुन्नतिः ।</div> | ||
अनुक्तिरप्रयत्नत्वं दृढबन्धपराभवौ ॥59॥ | <div class="introduction-line">अनुक्तिरप्रयत्नत्वं दृढबन्धपराभवौ ॥59॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I60" data-block-id="AV_C03_S03_I60" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I60" data-block-id="AV_C03_S03_I60" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
पुंसाम्यं प्राप्तसन्त्यागः कारणानिर्णयो भ्रमः । | <div class="introduction-line">पुंसाम्यं प्राप्तसन्त्यागः कारणानिर्णयो भ्रमः ।</div> | ||
विशेषदर्शितालापो गुणसाम्यं पृथग्दृशिः ॥60॥ | <div class="introduction-line">विशेषदर्शितालापो गुणसाम्यं पृथग्दृशिः ॥60॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I61" data-block-id="AV_C03_S03_I61" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I61" data-block-id="AV_C03_S03_I61" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
अगम्यवर्त्म सन्धानमिष्टं फलमकल्पना । | <div class="introduction-line">अगम्यवर्त्म सन्धानमिष्टं फलमकल्पना ।</div> | ||
शुद्धवैरूप्यमङ्गत्वमविशेषदृशिः क्रिया ॥61॥ | <div class="introduction-line">शुद्धवैरूप्यमङ्गत्वमविशेषदृशिः क्रिया ॥61॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I62" data-block-id="AV_C03_S03_I62" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I62" data-block-id="AV_C03_S03_I62" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
युक्तयः पूर्वपक्षस्थाः सुज्ञेयत्वं विधिक्रिया । | <div class="introduction-line">युक्तयः पूर्वपक्षस्थाः सुज्ञेयत्वं विधिक्रिया ।</div> | ||
माहात्म्यमल्पशक्तित्वं यथायोग्यफलं भवः ॥62॥ | <div class="introduction-line">माहात्म्यमल्पशक्तित्वं यथायोग्यफलं भवः ॥62॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I63" data-block-id="AV_C03_S03_I63" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I63" data-block-id="AV_C03_S03_I63" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
फलसाम्यं विशेषश्च गुणाधिक्यं प्रधानता । | <div class="introduction-line">फलसाम्यं विशेषश्च गुणाधिक्यं प्रधानता ।</div> | ||
यथाशक्तिक्रिया सन्धिः प्रमाणबलमानतिः ॥63॥ | <div class="introduction-line">यथाशक्तिक्रिया सन्धिः प्रमाणबलमानतिः ॥63॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I64" data-block-id="AV_C03_S03_I64" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I64" data-block-id="AV_C03_S03_I64" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
कारणं कार्यवैशेष्यं स्वभावो वस्तुदूषणम् । | <div class="introduction-line">कारणं कार्यवैशेष्यं स्वभावो वस्तुदूषणम् ।</div> | ||
प्रतिक्रियाविरोधश्च प्रतिसन्धिरनूनता ॥64॥ | <div class="introduction-line">प्रतिक्रियाविरोधश्च प्रतिसन्धिरनूनता ॥64॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I65" data-block-id="AV_C03_S03_I65" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I65" data-block-id="AV_C03_S03_I65" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
संस्कारपाटवं स्वेच्छानियतिर्वस्तुवैभवम् । | <div class="introduction-line">संस्कारपाटवं स्वेच्छानियतिर्वस्तुवैभवम् ।</div> | ||
विशेषोक्तिरमानत्वं प्राधान्यं प्रीतिरागमः ॥65॥ | <div class="introduction-line">विशेषोक्तिरमानत्वं प्राधान्यं प्रीतिरागमः ॥65॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I66" data-block-id="AV_C03_S03_I66" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I66" data-block-id="AV_C03_S03_I66" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
सुस्थिरत्वं कृतप्राप्तिरनादिगुणविस्तरः । | <div class="introduction-line">सुस्थिरत्वं कृतप्राप्तिरनादिगुणविस्तरः ।</div> | ||
साधनोत्तमता नानादृष्टिः शिष्टिरनूनता ॥66॥ | <div class="introduction-line">साधनोत्तमता नानादृष्टिः शिष्टिरनूनता ॥66॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S03_I67" data-block-id="AV_C03_S03_I67" data-verse="AV_C03_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S03_I67" data-block-id="AV_C03_S03_I67" data-verse="AV_C03_S03"> | ||
अविघ्नत्वाविरोधौ च गुणवैशेष्यमागमः । | <div class="introduction-line">अविघ्नत्वाविरोधौ च गुणवैशेष्यमागमः ।</div> | ||
सिद्धान्तनिर्णया ह्येता युक्तयो व्याहृताः सदा ॥67॥ | <div class="introduction-line">सिद्धान्तनिर्णया ह्येता युक्तयो व्याहृताः सदा ॥67॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 12,698: | Line 12,698: | ||
=== चतुर्थः पादः === | === चतुर्थः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S04_I01" data-block-id="AV_C03_S04_I01" data-verse="AV_C03_S04"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S04_I01" data-block-id="AV_C03_S04_I01" data-verse="AV_C03_S04"> | ||
एवमुत्पन्ननिर्दोषभगवद्दर्शनात् सदा । | <div class="introduction-line">एवमुत्पन्ननिर्दोषभगवद्दर्शनात् सदा ।</div> | ||
अपेक्षितफलप्राप्तिरारब्धस्यानतिक्रमात् ॥1॥ | <div class="introduction-line">अपेक्षितफलप्राप्तिरारब्धस्यानतिक्रमात् ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S04_I02" data-block-id="AV_C03_S04_I02" data-verse="AV_C03_S04"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S04_I02" data-block-id="AV_C03_S04_I02" data-verse="AV_C03_S04"> | ||
देवर्षिमानुषादीनां तत्तज्जात्यनुसारतः । | <div class="introduction-line">देवर्षिमानुषादीनां तत्तज्जात्यनुसारतः ।</div> | ||
जैमिन्युक्तं मानुषाणां तद्विशेषाश्च केचन ॥2॥ | <div class="introduction-line">जैमिन्युक्तं मानुषाणां तद्विशेषाश्च केचन ॥2॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C03_S04_I03" data-block-id="AV_C03_S04_I03" data-verse="AV_C03_S04"> | <div class="introduction" id="AV_C03_S04_I03" data-block-id="AV_C03_S04_I03" data-verse="AV_C03_S04"> | ||
सामान्यं भगवत्प्रोक्तं देवादीनां विशेषतः । | <div class="introduction-line">सामान्यं भगवत्प्रोक्तं देवादीनां विशेषतः ।</div> | ||
बलवद्विरोधिसद्भावे जैमिन्याद्युक्तिरिष्यते ॥3॥ | <div class="introduction-line">बलवद्विरोधिसद्भावे जैमिन्याद्युक्तिरिष्यते ॥3॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 15,198: | Line 15,198: | ||
=== प्रथमः पादः === | === प्रथमः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S01_I01" data-block-id="AV_C04_S01_I01" data-verse="AV_C04_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S01_I01" data-block-id="AV_C04_S01_I01" data-verse="AV_C04_S01"> | ||
समन्वयाविरोधाभ्यां सिद्धे वस्तुनि साधने । | <div class="introduction-line">समन्वयाविरोधाभ्यां सिद्धे वस्तुनि साधने ।</div> | ||
विचारितेष्वशेषेषु साधनेषु विशेषतः ॥1॥ | <div class="introduction-line">विचारितेष्वशेषेषु साधनेषु विशेषतः ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S01_I02" data-block-id="AV_C04_S01_I02" data-verse="AV_C04_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S01_I02" data-block-id="AV_C04_S01_I02" data-verse="AV_C04_S01"> | ||
नित्यशः कार्यमत्यन्तमवश्यम्भावि साधनम् । | <div class="introduction-line">नित्यशः कार्यमत्यन्तमवश्यम्भावि साधनम् ।</div> | ||
चिन्त्यते प्रथमं तत्र श्रवणादिसकृत्क्रिया ॥2॥ | <div class="introduction-line">चिन्त्यते प्रथमं तत्र श्रवणादिसकृत्क्रिया ॥2॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S01_I03" data-block-id="AV_C04_S01_I03" data-verse="AV_C04_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S01_I03" data-block-id="AV_C04_S01_I03" data-verse="AV_C04_S01"> | ||
आवृत्तिर्वेति सन्देहे कर्तव्यावृत्तिरेव हि । | <div class="introduction-line">आवृत्तिर्वेति सन्देहे कर्तव्यावृत्तिरेव हि ।</div> | ||
उपदेशोऽतत्त्वमसीत्यादि ह्यसकृदेव यत् ॥3॥ | <div class="introduction-line">उपदेशोऽतत्त्वमसीत्यादि ह्यसकृदेव यत् ॥3॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S01_I04" data-block-id="AV_C04_S01_I04" data-verse="AV_C04_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S01_I04" data-block-id="AV_C04_S01_I04" data-verse="AV_C04_S01"> | ||
‘लिङ्गाल्लातव्यतः पूर्वमृजोर्ब्रह्मत्वतः शतात् । | <div class="introduction-line">‘लिङ्गाल्लातव्यतः पूर्वमृजोर्ब्रह्मत्वतः शतात् ।</div> | ||
शुश्रावोग्रतपा नाम योग्यो रुद्रपदस्य यः ॥4॥ | <div class="introduction-line">शुश्रावोग्रतपा नाम योग्यो रुद्रपदस्य यः ॥4॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S01_I05" data-block-id="AV_C04_S01_I05" data-verse="AV_C04_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S01_I05" data-block-id="AV_C04_S01_I05" data-verse="AV_C04_S01"> | ||
सार्धं परार्धं विष्णोस्तु गुणान् भक्त्या सदोद्यतः । | <div class="introduction-line">सार्धं परार्धं विष्णोस्तु गुणान् भक्त्या सदोद्यतः ।</div> | ||
तत्त्रिभागमुपासां च चक्रे सम्भृतमानसः ॥5॥ | <div class="introduction-line">तत्त्रिभागमुपासां च चक्रे सम्भृतमानसः ॥5॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S01_I06" data-block-id="AV_C04_S01_I06" data-verse="AV_C04_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S01_I06" data-block-id="AV_C04_S01_I06" data-verse="AV_C04_S01"> | ||
दशमन्वन्तरं शक्रपदयोग्यो गरुत्मतः । | <div class="introduction-line">दशमन्वन्तरं शक्रपदयोग्यो गरुत्मतः ।</div> | ||
पदयोग्यात्सुमनसः सुनन्दो नाम चाशृणोत् ॥6॥ | <div class="introduction-line">पदयोग्यात्सुमनसः सुनन्दो नाम चाशृणोत् ॥6॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S01_I07" data-block-id="AV_C04_S01_I07" data-verse="AV_C04_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S01_I07" data-block-id="AV_C04_S01_I07" data-verse="AV_C04_S01"> | ||
उपासां चक्र उद्युक्तो मन्वन्तरचतुष्टयम् । | <div class="introduction-line">उपासां चक्र उद्युक्तो मन्वन्तरचतुष्टयम् ।</div> | ||
सूर्याचन्द्रमसोश्चैव पदयोग्यौ सुतेजसौ ॥7॥ | <div class="introduction-line">सूर्याचन्द्रमसोश्चैव पदयोग्यौ सुतेजसौ ॥7॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S01_I08" data-block-id="AV_C04_S01_I08" data-verse="AV_C04_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S01_I08" data-block-id="AV_C04_S01_I08" data-verse="AV_C04_S01"> | ||
सुरूपः शान्तरूपश्च मन्वन्तरचतुष्टयम् । | <div class="introduction-line">सुरूपः शान्तरूपश्च मन्वन्तरचतुष्टयम् ।</div> | ||
अशृण्वतां सुमनसो मन्वन्तरमुपासताम् ॥8॥ | <div class="introduction-line">अशृण्वतां सुमनसो मन्वन्तरमुपासताम् ॥8॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S01_I09" data-block-id="AV_C04_S01_I09" data-verse="AV_C04_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S01_I09" data-block-id="AV_C04_S01_I09" data-verse="AV_C04_S01"> | ||
ततः प्रोक्तास्तु ते सर्वे भक्त्योग्रतपआदयः । | <div class="introduction-line">ततः प्रोक्तास्तु ते सर्वे भक्त्योग्रतपआदयः ।</div> | ||
अपश्यन् परमं विष्णुं तत्प्रसादैधिताः(तत्प्रसादेधिताः) सदा ॥9॥ | <div class="introduction-line">अपश्यन् परमं विष्णुं तत्प्रसादैधिताः(तत्प्रसादेधिताः) सदा ॥9॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S01_I10" data-block-id="AV_C04_S01_I10" data-verse="AV_C04_S01"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S01_I10" data-block-id="AV_C04_S01_I10" data-verse="AV_C04_S01"> | ||
इत्युक्तं विष्णुना साक्षात् ग्रन्थे सत्तत्त्वसञ्ज्ञिते । | <div class="introduction-line">इत्युक्तं विष्णुना साक्षात् ग्रन्थे सत्तत्त्वसञ्ज्ञिते ।</div> | ||
आत्मेति नाम कथितं साक्षान्नारायणस्य हि ॥10॥ | <div class="introduction-line">आत्मेति नाम कथितं साक्षान्नारायणस्य हि ॥10॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 15,813: | Line 15,813: | ||
=== द्वितीयः पादः === | === द्वितीयः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I01" data-block-id="AV_C04_S02_I01" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I01" data-block-id="AV_C04_S02_I01" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
देवानां च मनुष्याणामेतावत्सममेव हि ॥1॥ | <div class="introduction-line">देवानां च मनुष्याणामेतावत्सममेव हि ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I02" data-block-id="AV_C04_S02_I02" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I02" data-block-id="AV_C04_S02_I02" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
उत्क्रान्तिमार्गौ देवानां न प्रायेण भविष्यतः । | <div class="introduction-line">उत्क्रान्तिमार्गौ देवानां न प्रायेण भविष्यतः ।</div> | ||
कर्मक्षयस्तथोत्क्रान्तिर्मार्गो भोगश्चतुष्टयम् ॥2॥ | <div class="introduction-line">कर्मक्षयस्तथोत्क्रान्तिर्मार्गो भोगश्चतुष्टयम् ॥2॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I03" data-block-id="AV_C04_S02_I03" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I03" data-block-id="AV_C04_S02_I03" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
फलं मोक्ष इति प्रोक्तः क्रमात् पादेषु चोदितः । | <div class="introduction-line">फलं मोक्ष इति प्रोक्तः क्रमात् पादेषु चोदितः ।</div> | ||
स्रष्टृष्वेव च(तु) सृज्यानां प्रवेशो ब्रह्मणो लये ॥3॥ | <div class="introduction-line">स्रष्टृष्वेव च(तु) सृज्यानां प्रवेशो ब्रह्मणो लये ॥3॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I04" data-block-id="AV_C04_S02_I04" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I04" data-block-id="AV_C04_S02_I04" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
देवानां मार्ग उद्दिष्टो नार्चिरादिर्न चोत्क्रमः । | <div class="introduction-line">देवानां मार्ग उद्दिष्टो नार्चिरादिर्न चोत्क्रमः ।</div> | ||
स्रष्टुस्तु ग्रासभूतस्य देहस्तत्र लयं व्रजेत् ॥4॥ | <div class="introduction-line">स्रष्टुस्तु ग्रासभूतस्य देहस्तत्र लयं व्रजेत् ॥4॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I05" data-block-id="AV_C04_S02_I05" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I05" data-block-id="AV_C04_S02_I05" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
यतः सृज्यस्य देवस्य नैवोत्क्रान्तिस्ततो भवेत् । | <div class="introduction-line">यतः सृज्यस्य देवस्य नैवोत्क्रान्तिस्ततो भवेत् ।</div> | ||
लयाच्चैवार्चिरादीनां लोकानामपि सर्वशः ॥5॥ | <div class="introduction-line">लयाच्चैवार्चिरादीनां लोकानामपि सर्वशः ॥5॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I06" data-block-id="AV_C04_S02_I06" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I06" data-block-id="AV_C04_S02_I06" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
कथं मार्गो भवेत् तेषां विशतामुत्तरं(विशतामुत्तमं) स्वतः । | <div class="introduction-line">कथं मार्गो भवेत् तेषां विशतामुत्तरं(विशतामुत्तमं) स्वतः ।</div> | ||
जातानां मानुषे लोके देवानां तु(च) कदाचन ॥6॥ | <div class="introduction-line">जातानां मानुषे लोके देवानां तु(च) कदाचन ॥6॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I07" data-block-id="AV_C04_S02_I07" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I07" data-block-id="AV_C04_S02_I07" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
उत्क्रान्तिमार्गौ भवतो न तदा मुक्तिरिष्यते । | <div class="introduction-line">उत्क्रान्तिमार्गौ भवतो न तदा मुक्तिरिष्यते ।</div> | ||
अन्येषामपि साक्षाततु मुक्तिः प्राप्यापि तं हरिम् ॥ | <div class="introduction-line">अन्येषामपि साक्षाततु मुक्तिः प्राप्यापि तं हरिम् ॥</div> | ||
सहैव ब्रह्मणा भूयादिति शास्त्रस्य निर्णयः ॥7॥ | <div class="introduction-line">सहैव ब्रह्मणा भूयादिति शास्त्रस्य निर्णयः ॥7॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I08" data-block-id="AV_C04_S02_I08" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I08" data-block-id="AV_C04_S02_I08" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
‘क्ष्माम्भोऽनलानलिवियन्मनइन्द्रियार्थभूतादिभिः परिवृतः प्रतिसञ्जिघृक्षुः । | <div class="introduction-line">‘क्ष्माम्भोऽनलानलिवियन्मनइन्द्रियार्थभूतादिभिः परिवृतः प्रतिसञ्जिघृक्षुः ।</div> | ||
अव्याकृतं विशति यर्हि गुणत्रयात्मा कालं परं स्वमनुभूय परः स्वयम्भूः(भाग.३.३२.९) ॥8॥ | <div class="introduction-line">अव्याकृतं विशति यर्हि गुणत्रयात्मा कालं परं स्वमनुभूय परः स्वयम्भूः(भाग.३.३२.९) ॥8॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I09" data-block-id="AV_C04_S02_I09" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I09" data-block-id="AV_C04_S02_I09" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
एवं परेत्य भगवन्तमनुप्रविष्टाः ये योगिनो जितमरुन्मनसो विरागाः । | <div class="introduction-line">एवं परेत्य भगवन्तमनुप्रविष्टाः ये योगिनो जितमरुन्मनसो विरागाः ।</div> | ||
तेनैव साकममृतं पुरुषं पुराणं ब्रह्म प्रधानमुपयान्त्यगताभिमानाः(भाग.३.३२.१०) ॥9॥ | <div class="introduction-line">तेनैव साकममृतं पुरुषं पुराणं ब्रह्म प्रधानमुपयान्त्यगताभिमानाः(भाग.३.३२.१०) ॥9॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I10" data-block-id="AV_C04_S02_I10" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I10" data-block-id="AV_C04_S02_I10" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
‘भगवन्तमनुप्राप्ता अपि तु ब्रह्मणा सह । | <div class="introduction-line">‘भगवन्तमनुप्राप्ता अपि तु ब्रह्मणा सह ।</div> | ||
परमं मोक्षमायान्ति लिङ्गभङ्गेन योगिनः’ ॥10॥ | <div class="introduction-line">परमं मोक्षमायान्ति लिङ्गभङ्गेन योगिनः’ ॥10॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I11" data-block-id="AV_C04_S02_I11" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I11" data-block-id="AV_C04_S02_I11" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
‘प्राप्ता अपि परं देवं सहैव ब्रह्मणा पुनः । | <div class="introduction-line">‘प्राप्ता अपि परं देवं सहैव ब्रह्मणा पुनः ।</div> | ||
आनन्दव्यक्तिमायान्ति पूर्णा लिङ्गस्य भङ्गतः’ ॥11 ॥ | <div class="introduction-line">आनन्दव्यक्तिमायान्ति पूर्णा लिङ्गस्य भङ्गतः’ ॥11 ॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I12" data-block-id="AV_C04_S02_I12" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I12" data-block-id="AV_C04_S02_I12" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
इति श्रुतिपुराणोक्तिबलाद्विज्ञायते च तत् । | <div class="introduction-line">इति श्रुतिपुराणोक्तिबलाद्विज्ञायते च तत् ।</div> | ||
भोगस्तु सर्वदेवानां नरादीनां च विद्यते ॥12॥ | <div class="introduction-line">भोगस्तु सर्वदेवानां नरादीनां च विद्यते ॥12॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I13" data-block-id="AV_C04_S02_I13" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I13" data-block-id="AV_C04_S02_I13" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
तत्र प्रवेशो देवानामुत्तरोत्तरतः क्रमात् । | <div class="introduction-line">तत्र प्रवेशो देवानामुत्तरोत्तरतः क्रमात् ।</div> | ||
उच्यते देहगानां च वृत्तीनामेवमेव तु ॥13॥ | <div class="introduction-line">उच्यते देहगानां च वृत्तीनामेवमेव तु ॥13॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I14" data-block-id="AV_C04_S02_I14" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I14" data-block-id="AV_C04_S02_I14" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
तत्र मोक्षस्वरूपं तु वादिनः प्रतिभाश्रयात् । | <div class="introduction-line">तत्र मोक्षस्वरूपं तु वादिनः प्रतिभाश्रयात् ।</div> | ||
नाना वदन्ति पुंसां हि मतयो गुणभेदतः ॥14॥ | <div class="introduction-line">नाना वदन्ति पुंसां हि मतयो गुणभेदतः ॥14॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I15" data-block-id="AV_C04_S02_I15" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I15" data-block-id="AV_C04_S02_I15" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
पृथक् पृथक् प्रजायन्ते तमसैवान्यथामतिः । | <div class="introduction-line">पृथक् पृथक् प्रजायन्ते तमसैवान्यथामतिः ।</div> | ||
रजसा मिश्रबुद्धित्वं सत्त्वेनैव यथामतिः ॥15॥ | <div class="introduction-line">रजसा मिश्रबुद्धित्वं सत्त्वेनैव यथामतिः ॥15॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I16" data-block-id="AV_C04_S02_I16" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I16" data-block-id="AV_C04_S02_I16" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
गुणातीता विमुक्तानां मतिः शुद्धिचितिर्यतः । | <div class="introduction-line">गुणातीता विमुक्तानां मतिः शुद्धिचितिर्यतः ।</div> | ||
सम्यगेवाथ नित्या च तत्तन्माहात्म्ययोगतः ॥16॥ | <div class="introduction-line">सम्यगेवाथ नित्या च तत्तन्माहात्म्ययोगतः ॥16॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I17" data-block-id="AV_C04_S02_I17" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I17" data-block-id="AV_C04_S02_I17" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
बहुला चातिविशदा स्पष्टा चैव श्रियो मतिः । | <div class="introduction-line">बहुला चातिविशदा स्पष्टा चैव श्रियो मतिः ।</div> | ||
महाशुद्धचितित्वेन ततोऽप्यतिमहाचितिः ॥17॥ | <div class="introduction-line">महाशुद्धचितित्वेन ततोऽप्यतिमहाचितिः ॥17॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I18" data-block-id="AV_C04_S02_I18" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I18" data-block-id="AV_C04_S02_I18" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अशेषोरुविशेषाणामतिस्पष्टतया दृशिः । | <div class="introduction-line">अशेषोरुविशेषाणामतिस्पष्टतया दृशिः ।</div> | ||
नित्यमेकप्रकारा च नारायणमतिः परा ॥18॥ | <div class="introduction-line">नित्यमेकप्रकारा च नारायणमतिः परा ॥18॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I19" data-block-id="AV_C04_S02_I19" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I19" data-block-id="AV_C04_S02_I19" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
सूर्यप्रभावदखिलं भासयन्ती निरन्तरा । | <div class="introduction-line">सूर्यप्रभावदखिलं भासयन्ती निरन्तरा ।</div> | ||
निर्लेपा वीतदोषा च नित्यमेवाविकारिणी ॥19॥ | <div class="introduction-line">निर्लेपा वीतदोषा च नित्यमेवाविकारिणी ॥19॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I20" data-block-id="AV_C04_S02_I20" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I20" data-block-id="AV_C04_S02_I20" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
विशेषांस्तद्गतांस्त्यक्त्वा प्रायस्तल्लक्षणा श्रियः । | <div class="introduction-line">विशेषांस्तद्गतांस्त्यक्त्वा प्रायस्तल्लक्षणा श्रियः ।</div> | ||
तथैव स्पष्टताभावात् तत्तन्त्रत्वात् तु(च) केवलम् ॥20॥ | <div class="introduction-line">तथैव स्पष्टताभावात् तत्तन्त्रत्वात् तु(च) केवलम् ॥20॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I21" data-block-id="AV_C04_S02_I21" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I21" data-block-id="AV_C04_S02_I21" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
न तादृशी ब्रह्मणस्तु एवं श्रियो यथा । | <div class="introduction-line">न तादृशी ब्रह्मणस्तु एवं श्रियो यथा ।</div> | ||
मुक्तानां तु तदन्येषां समुद्रतरलोपमा ॥21॥ | <div class="introduction-line">मुक्तानां तु तदन्येषां समुद्रतरलोपमा ॥21॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I22" data-block-id="AV_C04_S02_I22" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I22" data-block-id="AV_C04_S02_I22" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अग्निज्वालावदेव स्यात् सृतिगानां दृशो भवः । | <div class="introduction-line">अग्निज्वालावदेव स्यात् सृतिगानां दृशो भवः ।</div> | ||
एवंविधेषु ज्ञानेषु तमसा मुष्टदृष्टयः ॥22 ॥ | <div class="introduction-line">एवंविधेषु ज्ञानेषु तमसा मुष्टदृष्टयः ॥22 ॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I23" data-block-id="AV_C04_S02_I23" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I23" data-block-id="AV_C04_S02_I23" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
खद्योतसदृशात्यल्पज्ञानत्वादन्यथादृशः । | <div class="introduction-line">खद्योतसदृशात्यल्पज्ञानत्वादन्यथादृशः ।</div> | ||
वदन्ति वादिनो मोक्षं नानामतसमाश्रयात् ॥23॥ | <div class="introduction-line">वदन्ति वादिनो मोक्षं नानामतसमाश्रयात् ॥23॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I24" data-block-id="AV_C04_S02_I24" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I24" data-block-id="AV_C04_S02_I24" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
आश्रित्य प्रतिभामाह जिनस्तत्रातितामसीम् । | <div class="introduction-line">आश्रित्य प्रतिभामाह जिनस्तत्रातितामसीम् ।</div> | ||
ज्ञानात् कर्मक्षयान्मोक्षो भवेद्देहाख्यपञ्जरात् ॥24॥ | <div class="introduction-line">ज्ञानात् कर्मक्षयान्मोक्षो भवेद्देहाख्यपञ्जरात् ॥24॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I25" data-block-id="AV_C04_S02_I25" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I25" data-block-id="AV_C04_S02_I25" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
पञ्जरोन्मुक्तखगवदलोकाकाशगोचरः । | <div class="introduction-line">पञ्जरोन्मुक्तखगवदलोकाकाशगोचरः ।</div> | ||
नित्यमूर्ध्वं व्रजत्येव पुद्गलो हस्तपादवान् ॥25॥ | <div class="introduction-line">नित्यमूर्ध्वं व्रजत्येव पुद्गलो हस्तपादवान् ॥25॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I26" data-block-id="AV_C04_S02_I26" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I26" data-block-id="AV_C04_S02_I26" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
इति तत्केन मानेन मोक्षरूपं प्रदर्श्यते(प्रदृश्यते) । | <div class="introduction-line">इति तत्केन मानेन मोक्षरूपं प्रदर्श्यते(प्रदृश्यते) ।</div> | ||
गतिरूर्ध्वा च दुःखेता गतित्वाल्लौकिकी यथा ॥26॥ | <div class="introduction-line">गतिरूर्ध्वा च दुःखेता गतित्वाल्लौकिकी यथा ॥26॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I27" data-block-id="AV_C04_S02_I27" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I27" data-block-id="AV_C04_S02_I27" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
इत्युक्ते चानुमानैकशरणस्य किमुत्तरम् । | <div class="introduction-line">इत्युक्ते चानुमानैकशरणस्य किमुत्तरम् ।</div> | ||
अनूर्ध्वगतिता तत्र यद्युपाधिः खगस्य च ॥27॥ | <div class="introduction-line">अनूर्ध्वगतिता तत्र यद्युपाधिः खगस्य च ॥27॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I28" data-block-id="AV_C04_S02_I28" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I28" data-block-id="AV_C04_S02_I28" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
दूरोर्ध्वगमने दुःखमिति साध्यानुगो न सः । | <div class="introduction-line">दूरोर्ध्वगमने दुःखमिति साध्यानुगो न सः ।</div> | ||
प्रतिसाधनरूपस्य नानुमानस्य दूषणम् ॥28॥ | <div class="introduction-line">प्रतिसाधनरूपस्य नानुमानस्य दूषणम् ॥28॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I29" data-block-id="AV_C04_S02_I29" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I29" data-block-id="AV_C04_S02_I29" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
उपाधिः प्रतिरूपं हि साधनं तन्न चापरम् । | <div class="introduction-line">उपाधिः प्रतिरूपं हि साधनं तन्न चापरम् ।</div> | ||
अथापि सशरीरत्वं चात्रोपाधिर्न वै भवेत् ॥29॥ | <div class="introduction-line">अथापि सशरीरत्वं चात्रोपाधिर्न वै भवेत् ॥29॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I30" data-block-id="AV_C04_S02_I30" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I30" data-block-id="AV_C04_S02_I30" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
गतित्वं यत्र देहित्वमिति यत्साधनानुगम् । | <div class="introduction-line">गतित्वं यत्र देहित्वमिति यत्साधनानुगम् ।</div> | ||
आगमाननुसारित्वे प्रसङ्गोऽयं यतस्ततः ॥30॥ | <div class="introduction-line">आगमाननुसारित्वे प्रसङ्गोऽयं यतस्ततः ॥30॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I31" data-block-id="AV_C04_S02_I31" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I31" data-block-id="AV_C04_S02_I31" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
नापसिद्धन्तता दोषः प्रसङ्गे यदि सा भवेत् । | <div class="introduction-line">नापसिद्धन्तता दोषः प्रसङ्गे यदि सा भवेत् ।</div> | ||
तदैवातिप्रसङ्गः स्यान्न प्रसङ्गः क्वचिद्भवेत् ॥31॥ | <div class="introduction-line">तदैवातिप्रसङ्गः स्यान्न प्रसङ्गः क्वचिद्भवेत् ॥31॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I32" data-block-id="AV_C04_S02_I32" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I32" data-block-id="AV_C04_S02_I32" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
लोकाकाशगतित्वं चेदुपाधिः साधनानुगः । | <div class="introduction-line">लोकाकाशगतित्वं चेदुपाधिः साधनानुगः ।</div> | ||
सोऽपीत्युक्ते वदेत् किं स तस्माद्वेदोदितो भवेत् ॥32॥ | <div class="introduction-line">सोऽपीत्युक्ते वदेत् किं स तस्माद्वेदोदितो भवेत् ॥32॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I33" data-block-id="AV_C04_S02_I33" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I33" data-block-id="AV_C04_S02_I33" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
मोक्ष एवं स्वयं विष्णुर्यद्यपीशो ह्यशेषवित् । | <div class="introduction-line">मोक्ष एवं स्वयं विष्णुर्यद्यपीशो ह्यशेषवित् ।</div> | ||
चकार सौगतमतं मोहायैव चकार यत् ॥33॥ | <div class="introduction-line">चकार सौगतमतं मोहायैव चकार यत् ॥33॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I34" data-block-id="AV_C04_S02_I34" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I34" data-block-id="AV_C04_S02_I34" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
असुराणामयोग्यानां वेदमार्गे प्रवर्तताम् । | <div class="introduction-line">असुराणामयोग्यानां वेदमार्गे प्रवर्तताम् ।</div> | ||
अतोऽसुराधिकारत्वान्न ग्राह्यं तन्मतं क्वचित् ॥34॥ | <div class="introduction-line">अतोऽसुराधिकारत्वान्न ग्राह्यं तन्मतं क्वचित् ॥34॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I35" data-block-id="AV_C04_S02_I35" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I35" data-block-id="AV_C04_S02_I35" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
चतुष्प्रकारं तच्चोक्तं शून्यं विज्ञानमेकलम् । | <div class="introduction-line">चतुष्प्रकारं तच्चोक्तं शून्यं विज्ञानमेकलम् ।</div> | ||
अनुमेयबहिस्तत्त्वं तथा प्रत्यक्षबाह्यगम् ॥35॥ | <div class="introduction-line">अनुमेयबहिस्तत्त्वं तथा प्रत्यक्षबाह्यगम् ॥35॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I36" data-block-id="AV_C04_S02_I36" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I36" data-block-id="AV_C04_S02_I36" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
इति तत्र तु ये शून्यं वदन्त्यज्ञानमोहिताः । | <div class="introduction-line">इति तत्र तु ये शून्यं वदन्त्यज्ञानमोहिताः ।</div> | ||
ते मोक्षं तादृशं ब्रूयुर्निःशङ्कं मायिनो यथा ॥36॥ | <div class="introduction-line">ते मोक्षं तादृशं ब्रूयुर्निःशङ्कं मायिनो यथा ॥36॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I37" data-block-id="AV_C04_S02_I37" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I37" data-block-id="AV_C04_S02_I37" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
न किञ्चिन्मुक्त्यवस्थायामात्मात्मीयमथापि वा । | <div class="introduction-line">न किञ्चिन्मुक्त्यवस्थायामात्मात्मीयमथापि वा ।</div> | ||
एकस्मिन् संसृतेर्मुक्ते न किञ्चिदवशिष्यते ॥37॥ | <div class="introduction-line">एकस्मिन् संसृतेर्मुक्ते न किञ्चिदवशिष्यते ॥37॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I38" data-block-id="AV_C04_S02_I38" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I38" data-block-id="AV_C04_S02_I38" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
तत्संवृत्यैव भेदोऽयं चेतनाचेतनात्मकः । | <div class="introduction-line">तत्संवृत्यैव भेदोऽयं चेतनाचेतनात्मकः ।</div> | ||
दृश्यते संसृतेर्ध्वंसे निर्विशेषैव शून्यता ॥38॥ | <div class="introduction-line">दृश्यते संसृतेर्ध्वंसे निर्विशेषैव शून्यता ॥38॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I39" data-block-id="AV_C04_S02_I39" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I39" data-block-id="AV_C04_S02_I39" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
न सत्त्वं नैव चासत्त्वं शून्यतत्त्वस्य विद्यते । | <div class="introduction-line">न सत्त्वं नैव चासत्त्वं शून्यतत्त्वस्य विद्यते ।</div> | ||
न सुखत्वं न दुःखत्वं न विशेषोऽपि कश्चन ॥39॥ | <div class="introduction-line">न सुखत्वं न दुःखत्वं न विशेषोऽपि कश्चन ॥39॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I40" data-block-id="AV_C04_S02_I40" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I40" data-block-id="AV_C04_S02_I40" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
निर्विशेषं स्वयम्भातं विर्लेपमजरामरम् । | <div class="introduction-line">निर्विशेषं स्वयम्भातं विर्लेपमजरामरम् ।</div> | ||
शून्यं तत्त्वमसम्बाधं नानासंवृतिवर्जितम् ॥40॥ | <div class="introduction-line">शून्यं तत्त्वमसम्बाधं नानासंवृतिवर्जितम् ॥40॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I41" data-block-id="AV_C04_S02_I41" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I41" data-block-id="AV_C04_S02_I41" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अशेषदोषरहितं मनोवाचामगोचरम् । | <div class="introduction-line">अशेषदोषरहितं मनोवाचामगोचरम् ।</div> | ||
मोक्ष इत्युच्यतेऽसद्भिर्नानासंवृतिवर्जितम् ॥41॥ | <div class="introduction-line">मोक्ष इत्युच्यतेऽसद्भिर्नानासंवृतिवर्जितम् ॥41॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I42" data-block-id="AV_C04_S02_I42" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I42" data-block-id="AV_C04_S02_I42" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
संसृत्यवस्था विज्ञेया(विज्ञेयं) संवृत्यैव विशिष्यते(विशेष्यते) । | <div class="introduction-line">संसृत्यवस्था विज्ञेया(विज्ञेयं) संवृत्यैव विशिष्यते(विशेष्यते) ।</div> | ||
स्थितया ध्वस्तया चैव संसृतिर्मोक्ष इत्यपि ॥42॥ | <div class="introduction-line">स्थितया ध्वस्तया चैव संसृतिर्मोक्ष इत्यपि ॥42॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I43" data-block-id="AV_C04_S02_I43" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I43" data-block-id="AV_C04_S02_I43" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
केचित् तेष्वन्यथा प्राहुः संवृत्यैव त्वनेकधा । | <div class="introduction-line">केचित् तेष्वन्यथा प्राहुः संवृत्यैव त्वनेकधा ।</div> | ||
अवच्छिन्नं महाशून्यं नाना पुद्गलशब्दितम् ॥43॥ | <div class="introduction-line">अवच्छिन्नं महाशून्यं नाना पुद्गलशब्दितम् ॥43॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I44" data-block-id="AV_C04_S02_I44" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I44" data-block-id="AV_C04_S02_I44" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
यस्य शून्यैकरसता ज्ञानात्मा त्वपगच्छति । | <div class="introduction-line">यस्य शून्यैकरसता ज्ञानात्मा त्वपगच्छति ।</div> | ||
स पुद्गलत्वनिर्मुक्तो महाशून्यत्वमेष्यति ॥44॥ | <div class="introduction-line">स पुद्गलत्वनिर्मुक्तो महाशून्यत्वमेष्यति ॥44॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I45" data-block-id="AV_C04_S02_I45" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I45" data-block-id="AV_C04_S02_I45" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
संवृत्त्या यस्त्ववच्छिन्नो(संवृत्याऽन्यस्त्ववच्छिन्नः) दुःखान्यनुभवत्यलम् । | <div class="introduction-line">संवृत्त्या यस्त्ववच्छिन्नो(संवृत्याऽन्यस्त्ववच्छिन्नः) दुःखान्यनुभवत्यलम् ।</div> | ||
इत्येवं मायिनश्चाहुरेकजीवत्ववादिनः ॥45॥ | <div class="introduction-line">इत्येवं मायिनश्चाहुरेकजीवत्ववादिनः ॥45॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I46" data-block-id="AV_C04_S02_I46" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I46" data-block-id="AV_C04_S02_I46" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
बहुजीवमताश्चेति माया तेषां तु संवृतिः । | <div class="introduction-line">बहुजीवमताश्चेति माया तेषां तु संवृतिः ।</div> | ||
निर्विशेषत्ववाचैव शून्यं ब्रह्मेति नो भिदा(ब्रह्मैव तो भिदा) ॥46॥ | <div class="introduction-line">निर्विशेषत्ववाचैव शून्यं ब्रह्मेति नो भिदा(ब्रह्मैव तो भिदा) ॥46॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I47" data-block-id="AV_C04_S02_I47" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I47" data-block-id="AV_C04_S02_I47" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
सच्चित्यसुखादिकं चैव किं कुतोऽखण्डवादिनः । | <div class="introduction-line">सच्चित्यसुखादिकं चैव किं कुतोऽखण्डवादिनः ।</div> | ||
व्यावर्त्यमात्रभेदस्तु विद्यते शून्यवादिनः ॥47॥ | <div class="introduction-line">व्यावर्त्यमात्रभेदस्तु विद्यते शून्यवादिनः ॥47॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I48" data-block-id="AV_C04_S02_I48" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I48" data-block-id="AV_C04_S02_I48" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अनृतादेरपोहं तु स्वयमेव हि मन्यते । | <div class="introduction-line">अनृतादेरपोहं तु स्वयमेव हि मन्यते ।</div> | ||
निर्विशेषत्वतो नैव विशेषो ब्रह्मशून्ययोः ॥48॥ | <div class="introduction-line">निर्विशेषत्वतो नैव विशेषो ब्रह्मशून्ययोः ॥48॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I49" data-block-id="AV_C04_S02_I49" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I49" data-block-id="AV_C04_S02_I49" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
प्रामाण्यादि च वेदस्य फलतः सममेव हि । | <div class="introduction-line">प्रामाण्यादि च वेदस्य फलतः सममेव हि ।</div> | ||
अतत्त्वावेदकं यस्मात् प्रमाणं तेन कथ्यते ॥49॥ | <div class="introduction-line">अतत्त्वावेदकं यस्मात् प्रमाणं तेन कथ्यते ॥49॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I50" data-block-id="AV_C04_S02_I50" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I50" data-block-id="AV_C04_S02_I50" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अतत्त्वावेदकं यदप्रामाण्यं सतां मतम् । | <div class="introduction-line">अतत्त्वावेदकं यदप्रामाण्यं सतां मतम् ।</div> | ||
दीर्घभ्रान्तिकरी चेत् स्यादतत्त्वावेदकप्रमा ॥50॥ | <div class="introduction-line">दीर्घभ्रान्तिकरी चेत् स्यादतत्त्वावेदकप्रमा ॥50॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I51" data-block-id="AV_C04_S02_I51" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I51" data-block-id="AV_C04_S02_I51" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
रज्जुसर्पादिविज्ञानादप्याधिक्यादमानता । | <div class="introduction-line">रज्जुसर्पादिविज्ञानादप्याधिक्यादमानता ।</div> | ||
स्यादागमस्यानिवर्त्यमहामोहप्रदत्वतः ॥51॥ | <div class="introduction-line">स्यादागमस्यानिवर्त्यमहामोहप्रदत्वतः ॥51॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I52" data-block-id="AV_C04_S02_I52" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I52" data-block-id="AV_C04_S02_I52" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
तलनैल्यादिविज्ञानमाकाशे मानतां व्रजेत् । | <div class="introduction-line">तलनैल्यादिविज्ञानमाकाशे मानतां व्रजेत् ।</div> | ||
छत्राकारत्वविज्ञानं चन्द्रप्रादेशतामतिः ॥52॥ | <div class="introduction-line">छत्राकारत्वविज्ञानं चन्द्रप्रादेशतामतिः ॥52॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I53" data-block-id="AV_C04_S02_I53" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I53" data-block-id="AV_C04_S02_I53" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
निर्भेदत्वं तु शून्यस्य तेनाप्यङ्गीकृतं सदा । | <div class="introduction-line">निर्भेदत्वं तु शून्यस्य तेनाप्यङ्गीकृतं सदा ।</div> | ||
सत्त्वासत्त्वादिधर्माणामभाव उभयोर्मतः ॥53॥ | <div class="introduction-line">सत्त्वासत्त्वादिधर्माणामभाव उभयोर्मतः ॥53॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I54" data-block-id="AV_C04_S02_I54" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I54" data-block-id="AV_C04_S02_I54" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
न हि सत्प्रतियोगित्वं शून्यत्वं तेन चेष्यते । | <div class="introduction-line">न हि सत्प्रतियोगित्वं शून्यत्वं तेन चेष्यते ।</div> | ||
न च दुःखविरोधित्वादन्या ह्यानन्दतेष्यते ॥54॥ | <div class="introduction-line">न च दुःखविरोधित्वादन्या ह्यानन्दतेष्यते ॥54॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I55" data-block-id="AV_C04_S02_I55" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I55" data-block-id="AV_C04_S02_I55" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
मायिना शून्यपक्षेऽपि ज्ञानं जाड्यविरोधि च । | <div class="introduction-line">मायिना शून्यपक्षेऽपि ज्ञानं जाड्यविरोधि च ।</div> | ||
धर्माः केऽपि(धर्मास्तेऽपि) न सन्त्येव को विशेषस्ततस्तयोः ॥55॥ | <div class="introduction-line">धर्माः केऽपि(धर्मास्तेऽपि) न सन्त्येव को विशेषस्ततस्तयोः ॥55॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I56" data-block-id="AV_C04_S02_I56" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I56" data-block-id="AV_C04_S02_I56" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
एतादृशानां पक्षाणां दूषणं प्रभुणा कृतम् । | <div class="introduction-line">एतादृशानां पक्षाणां दूषणं प्रभुणा कृतम् ।</div> | ||
स्वपक्षसाधनेनैव ‘नाभाव’ इति चोक्तितः ॥56॥ | <div class="introduction-line">स्वपक्षसाधनेनैव ‘नाभाव’ इति चोक्तितः ॥56॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I57" data-block-id="AV_C04_S02_I57" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I57" data-block-id="AV_C04_S02_I57" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
आत्माभावे पुमर्थः क इष्टस्यात्माऽऽवधिर्यतः । | <div class="introduction-line">आत्माभावे पुमर्थः क इष्टस्यात्माऽऽवधिर्यतः ।</div> | ||
यदि नात्मावधिर्मोक्षो मोक्षः स्याद्धटशून्यता ॥57॥ | <div class="introduction-line">यदि नात्मावधिर्मोक्षो मोक्षः स्याद्धटशून्यता ॥57॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I58" data-block-id="AV_C04_S02_I58" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I58" data-block-id="AV_C04_S02_I58" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
कल्पितत्वाद्विशेषाणां मायिनोऽपि समं हि तत् । | <div class="introduction-line">कल्पितत्वाद्विशेषाणां मायिनोऽपि समं हि तत् ।</div> | ||
दृश्यमाने विशेषेऽपि यदि चेदविशेषता ॥58॥ | <div class="introduction-line">दृश्यमाने विशेषेऽपि यदि चेदविशेषता ॥58॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I59" data-block-id="AV_C04_S02_I59" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I59" data-block-id="AV_C04_S02_I59" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
घटाभावोऽविशेषः स्यात् पाश्चात्यश्चेदनागतः । | <div class="introduction-line">घटाभावोऽविशेषः स्यात् पाश्चात्यश्चेदनागतः ।</div> | ||
न मोक्षो विमतो यस्माददेहो घटशून्यता ॥59॥ | <div class="introduction-line">न मोक्षो विमतो यस्माददेहो घटशून्यता ॥59॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I60" data-block-id="AV_C04_S02_I60" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I60" data-block-id="AV_C04_S02_I60" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
यथेत्युक्तो वदेत् किं स योनुमामात्रमानकः । | <div class="introduction-line">यथेत्युक्तो वदेत् किं स योनुमामात्रमानकः ।</div> | ||
न च मायी वदेत् तत्र पूर्वोक्तेनैव वर्त्मना ॥60॥ | <div class="introduction-line">न च मायी वदेत् तत्र पूर्वोक्तेनैव वर्त्मना ॥60॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I61" data-block-id="AV_C04_S02_I61" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I61" data-block-id="AV_C04_S02_I61" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अमानत्वात् श्रुतेस्तस्य न चादेहत्ववादिनी । | <div class="introduction-line">अमानत्वात् श्रुतेस्तस्य न चादेहत्ववादिनी ।</div> | ||
श्रुतिः काचिददेहत्वमप्राकृतशरीरताम् ॥61॥ | <div class="introduction-line">श्रुतिः काचिददेहत्वमप्राकृतशरीरताम् ॥61॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I62" data-block-id="AV_C04_S02_I62" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I62" data-block-id="AV_C04_S02_I62" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
मोक्षे भोगं यतो ब्रूते जक्षन् क्रीडन्निति श्रुतिः । | <div class="introduction-line">मोक्षे भोगं यतो ब्रूते जक्षन् क्रीडन्निति श्रुतिः ।</div> | ||
निर्दुःखत्वान्न तन्मोक्षः प्रतिपन्नं यथेति च ॥62॥ | <div class="introduction-line">निर्दुःखत्वान्न तन्मोक्षः प्रतिपन्नं यथेति च ॥62॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I63" data-block-id="AV_C04_S02_I63" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I63" data-block-id="AV_C04_S02_I63" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अनुमादूषणं किं स्याद्वादिनोः शून्यमायिनोः । | <div class="introduction-line">अनुमादूषणं किं स्याद्वादिनोः शून्यमायिनोः ।</div> | ||
दुःखं दुःखादभिन्नत्वान्मोक्षोऽपि स्यादसंशयम् ॥63॥ | <div class="introduction-line">दुःखं दुःखादभिन्नत्वान्मोक्षोऽपि स्यादसंशयम् ॥63॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I64" data-block-id="AV_C04_S02_I64" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I64" data-block-id="AV_C04_S02_I64" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
भेदे सद्द्वैततैव स्यादित्याद्यमितदोषतः । | <div class="introduction-line">भेदे सद्द्वैततैव स्यादित्याद्यमितदोषतः ।</div> | ||
हेयं मायामतेनैव सह शून्यमतं बुधैः ॥64॥ | <div class="introduction-line">हेयं मायामतेनैव सह शून्यमतं बुधैः ॥64॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I65" data-block-id="AV_C04_S02_I65" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I65" data-block-id="AV_C04_S02_I65" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
एवं विज्ञानवादोऽपि ज्ञानमात्रविशेषतः । | <div class="introduction-line">एवं विज्ञानवादोऽपि ज्ञानमात्रविशेषतः ।</div> | ||
तस्यापि भङ्गुरत्वादिविशेषमपहाय हि ॥65॥ | <div class="introduction-line">तस्यापि भङ्गुरत्वादिविशेषमपहाय हि ॥65॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I66" data-block-id="AV_C04_S02_I66" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I66" data-block-id="AV_C04_S02_I66" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अद्वैततामतं साक्षादुक्तदोषस्ततो भवेत् । | <div class="introduction-line">अद्वैततामतं साक्षादुक्तदोषस्ततो भवेत् ।</div> | ||
कालो न केवलज्ञानी कालत्वात् प्रतिपन्नवत् ॥66॥ | <div class="introduction-line">कालो न केवलज्ञानी कालत्वात् प्रतिपन्नवत् ॥66॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I67" data-block-id="AV_C04_S02_I67" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I67" data-block-id="AV_C04_S02_I67" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
एतयाऽनुमया रोधान्न तादृङ्मोक्षरूपता । | <div class="introduction-line">एतयाऽनुमया रोधान्न तादृङ्मोक्षरूपता ।</div> | ||
यदि कालोऽपि नेत्याह कदेति प्रश्न उत्तरम् ॥67॥ | <div class="introduction-line">यदि कालोऽपि नेत्याह कदेति प्रश्न उत्तरम् ॥67॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I68" data-block-id="AV_C04_S02_I68" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I68" data-block-id="AV_C04_S02_I68" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
किं वक्ष्यति यदावस्थां वदेत् सा पक्षतां व्रजेत् । | <div class="introduction-line">किं वक्ष्यति यदावस्थां वदेत् सा पक्षतां व्रजेत् ।</div> | ||
अवस्थात्वादिति ह्येव हेतुः साऽपि कदेति च ॥68॥ | <div class="introduction-line">अवस्थात्वादिति ह्येव हेतुः साऽपि कदेति च ॥68॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I69" data-block-id="AV_C04_S02_I69" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I69" data-block-id="AV_C04_S02_I69" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
पृष्टे कालश्च वक्तव्यो नाकालत्वं ततो भवेत् । | <div class="introduction-line">पृष्टे कालश्च वक्तव्यो नाकालत्वं ततो भवेत् ।</div> | ||
न काल इति सामान्यनिषेधे कालगप्रमा ॥69॥ | <div class="introduction-line">न काल इति सामान्यनिषेधे कालगप्रमा ॥69॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I70" data-block-id="AV_C04_S02_I70" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I70" data-block-id="AV_C04_S02_I70" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
निरुणद्धि समश्चायं त्रयाणामुक्तवादिनाम् । | <div class="introduction-line">निरुणद्धि समश्चायं त्रयाणामुक्तवादिनाम् ।</div> | ||
एकजीवत्वपक्षे तु कालाभावादियं प्रमा ॥70॥ | <div class="introduction-line">एकजीवत्वपक्षे तु कालाभावादियं प्रमा ॥70॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I71" data-block-id="AV_C04_S02_I71" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I71" data-block-id="AV_C04_S02_I71" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
कुपिता कालमाधाय द्वैतमेवोपपादयेत् । | <div class="introduction-line">कुपिता कालमाधाय द्वैतमेवोपपादयेत् ।</div> | ||
विमतः प्रपञ्चवान् कालः कालत्वात् प्रतिपन्नवत् ॥71॥ | <div class="introduction-line">विमतः प्रपञ्चवान् कालः कालत्वात् प्रतिपन्नवत् ॥71॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I72" data-block-id="AV_C04_S02_I72" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I72" data-block-id="AV_C04_S02_I72" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
इति चान्यानुमैकत्वं जीवस्य विनिवारयेत् । | <div class="introduction-line">इति चान्यानुमैकत्वं जीवस्य विनिवारयेत् ।</div> | ||
कालशब्देश्वरैकत्वमतान्यप्येवमेव हि ॥72॥ | <div class="introduction-line">कालशब्देश्वरैकत्वमतान्यप्येवमेव हि ॥72॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I73" data-block-id="AV_C04_S02_I73" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I73" data-block-id="AV_C04_S02_I73" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
निराकृतानि तेषां च समत्वात् पक्षदोषयोः । | <div class="introduction-line">निराकृतानि तेषां च समत्वात् पक्षदोषयोः ।</div> | ||
ज्ञानं स्वरसभङ्ग्येव नित्यसन्तानमिष्यते ॥73॥ | <div class="introduction-line">ज्ञानं स्वरसभङ्ग्येव नित्यसन्तानमिष्यते ॥73॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I74" data-block-id="AV_C04_S02_I74" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I74" data-block-id="AV_C04_S02_I74" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
बौद्धाभ्यामपराभ्यां तु तत्राप्युक्तानुमा रिपुः । | <div class="introduction-line">बौद्धाभ्यामपराभ्यां तु तत्राप्युक्तानुमा रिपुः ।</div> | ||
मोक्षो न शुद्धविज्ञानसन्तानी कालगत्वतः ॥74॥ | <div class="introduction-line">मोक्षो न शुद्धविज्ञानसन्तानी कालगत्वतः ॥74॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I75" data-block-id="AV_C04_S02_I75" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I75" data-block-id="AV_C04_S02_I75" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
प्रतिपन्नो यथेत्येतदनुमानं तदुत्तरम् । | <div class="introduction-line">प्रतिपन्नो यथेत्येतदनुमानं तदुत्तरम् ।</div> | ||
अनुमानानि सर्वाणि प्रतिसाधनयोगतः ॥75॥ | <div class="introduction-line">अनुमानानि सर्वाणि प्रतिसाधनयोगतः ॥75॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I76" data-block-id="AV_C04_S02_I76" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I76" data-block-id="AV_C04_S02_I76" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
निषिद्धान्युक्तभङ्ग्यैव श्रुतयश्चास्मदुक्तिगाः । | <div class="introduction-line">निषिद्धान्युक्तभङ्ग्यैव श्रुतयश्चास्मदुक्तिगाः ।</div> | ||
साङ्ख्यनैयायिकाद्याश्च प्राहुर्मोक्षं च(तु) निःसुखम् ॥76॥ | <div class="introduction-line">साङ्ख्यनैयायिकाद्याश्च प्राहुर्मोक्षं च(तु) निःसुखम् ॥76॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I77" data-block-id="AV_C04_S02_I77" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I77" data-block-id="AV_C04_S02_I77" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
इच्छाद्वेषप्रयत्नादेरपि सर्वात्मना लयम् । | <div class="introduction-line">इच्छाद्वेषप्रयत्नादेरपि सर्वात्मना लयम् ।</div> | ||
तत्राहुर्नैतदप्यत्र शोभनं श्रुतयो यतः ॥77॥ | <div class="introduction-line">तत्राहुर्नैतदप्यत्र शोभनं श्रुतयो यतः ॥77॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I78" data-block-id="AV_C04_S02_I78" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I78" data-block-id="AV_C04_S02_I78" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
महानन्दं च भोगं च नियमेन वदन्ति हि । | <div class="introduction-line">महानन्दं च भोगं च नियमेन वदन्ति हि ।</div> | ||
प्राकृतप्रियहानिस्तु प्रियास्पृष्टिरितीर्यते ॥78॥ | <div class="introduction-line">प्राकृतप्रियहानिस्तु प्रियास्पृष्टिरितीर्यते ॥78॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I79" data-block-id="AV_C04_S02_I79" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I79" data-block-id="AV_C04_S02_I79" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अप्रियं प्रतिकूलं तदविशेषेण शब्दितम् । | <div class="introduction-line">अप्रियं प्रतिकूलं तदविशेषेण शब्दितम् ।</div> | ||
नास्ति ह्यप्राकृतं दुःखं सतो जीवस्य कुत्रचित् ॥79॥ | <div class="introduction-line">नास्ति ह्यप्राकृतं दुःखं सतो जीवस्य कुत्रचित् ॥79॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I80" data-block-id="AV_C04_S02_I80" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I80" data-block-id="AV_C04_S02_I80" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
प्रियं स्वरूपमेवास्य बलानन्दादिवाक्यतः । | <div class="introduction-line">प्रियं स्वरूपमेवास्य बलानन्दादिवाक्यतः ।</div> | ||
हेयत्वादप्रियस्यैव प्रियहानेरनिष्टतः ॥80॥ | <div class="introduction-line">हेयत्वादप्रियस्यैव प्रियहानेरनिष्टतः ॥80॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I81" data-block-id="AV_C04_S02_I81" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I81" data-block-id="AV_C04_S02_I81" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
न समस्तप्रियाभावो मोक्षे प्रोक्ते तु युज्यते । | <div class="introduction-line">न समस्तप्रियाभावो मोक्षे प्रोक्ते तु युज्यते ।</div> | ||
अप्रियस्य स्वरूपत्वमसुरेष्वेव हि श्रुतम् ॥81॥ | <div class="introduction-line">अप्रियस्य स्वरूपत्वमसुरेष्वेव हि श्रुतम् ॥81॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I82" data-block-id="AV_C04_S02_I82" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I82" data-block-id="AV_C04_S02_I82" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
असुरा नैवमेवं च नैवं चाखलिमानुषाः । | <div class="introduction-line">असुरा नैवमेवं च नैवं चाखलिमानुषाः ।</div> | ||
इत्यात्मप्रियहानाय को यतेत च बुद्धिमान् ॥82॥ | <div class="introduction-line">इत्यात्मप्रियहानाय को यतेत च बुद्धिमान् ॥82॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I83" data-block-id="AV_C04_S02_I83" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I83" data-block-id="AV_C04_S02_I83" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
सञ्ज्ञा नास्तीत्यपि ह्यस्य नामुक्तज्ञेयतेति हि । | <div class="introduction-line">सञ्ज्ञा नास्तीत्यपि ह्यस्य नामुक्तज्ञेयतेति हि ।</div> | ||
धर्मानुच्छित्तिमेवास्य यतो वक्त्युत्तरश्रुतिः ॥83॥ | <div class="introduction-line">धर्मानुच्छित्तिमेवास्य यतो वक्त्युत्तरश्रुतिः ॥83॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I84" data-block-id="AV_C04_S02_I84" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I84" data-block-id="AV_C04_S02_I84" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
आशङ्क्यास्य ज्ञानहानिं मैत्रेय्या मोहमाह माम् । | <div class="introduction-line">आशङ्क्यास्य ज्ञानहानिं मैत्रेय्या मोहमाह माम् ।</div> | ||
भवानित्युक्तवत्या हि नाहं मोहं वदामि ते ॥84॥ | <div class="introduction-line">भवानित्युक्तवत्या हि नाहं मोहं वदामि ते ॥84॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I85" data-block-id="AV_C04_S02_I85" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I85" data-block-id="AV_C04_S02_I85" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
इत्युक्त्वा याज्ञवल्क्यो हि स्वरूपानाशमूचिवान् । | <div class="introduction-line">इत्युक्त्वा याज्ञवल्क्यो हि स्वरूपानाशमूचिवान् ।</div> | ||
ज्ञानरूपस्य विज्ञाननाशस्तन्नाश एव यत् ॥85॥ | <div class="introduction-line">ज्ञानरूपस्य विज्ञाननाशस्तन्नाश एव यत् ॥85॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I86" data-block-id="AV_C04_S02_I86" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I86" data-block-id="AV_C04_S02_I86" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
इति शून्यमतोच्छित्त्यै पुनरानन्दपूर्वकान् । | <div class="introduction-line">इति शून्यमतोच्छित्त्यै पुनरानन्दपूर्वकान् ।</div> | ||
धर्मानाहाप्यनुच्छिन्नांस्तार्किकैर्विनिवारितान् ॥86॥ | <div class="introduction-line">धर्मानाहाप्यनुच्छिन्नांस्तार्किकैर्विनिवारितान् ॥86॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I87" data-block-id="AV_C04_S02_I87" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I87" data-block-id="AV_C04_S02_I87" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
मात्रासंसर्गमप्याह तथा माध्यन्दिनश्रुतिः । | <div class="introduction-line">मात्रासंसर्गमप्याह तथा माध्यन्दिनश्रुतिः ।</div> | ||
आचिक्षेप मतं तच्च यस्मिन्न विषयादनम् ॥87॥ | <div class="introduction-line">आचिक्षेप मतं तच्च यस्मिन्न विषयादनम् ॥87॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I88" data-block-id="AV_C04_S02_I88" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I88" data-block-id="AV_C04_S02_I88" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
घ्राणादिभोगाभावस्य त्वनिष्टत्वहृदा श्रुतिः । | <div class="introduction-line">घ्राणादिभोगाभावस्य त्वनिष्टत्वहृदा श्रुतिः ।</div> | ||
येनेदमखिलं वेद विज्ञातारं स्वमेव च ॥88॥ | <div class="introduction-line">येनेदमखिलं वेद विज्ञातारं स्वमेव च ॥88॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I89" data-block-id="AV_C04_S02_I89" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I89" data-block-id="AV_C04_S02_I89" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
केन तं च विजानीयादित्यनिष्टं हि सर्वथा । | <div class="introduction-line">केन तं च विजानीयादित्यनिष्टं हि सर्वथा ।</div> | ||
नाखिलज्ञापको विष्णुरज्ञेयो नियमेन हि ॥89॥ | <div class="introduction-line">नाखिलज्ञापको विष्णुरज्ञेयो नियमेन हि ॥89॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I90" data-block-id="AV_C04_S02_I90" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I90" data-block-id="AV_C04_S02_I90" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
तज्ज्ञानार्थं हि वेदानामखिलानां प्रवर्तनम् । | <div class="introduction-line">तज्ज्ञानार्थं हि वेदानामखिलानां प्रवर्तनम् ।</div> | ||
प्रत्यक्षमात्मविज्ञानाविरोधानुभवादपि ॥90॥ | <div class="introduction-line">प्रत्यक्षमात्मविज्ञानाविरोधानुभवादपि ॥90॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I91" data-block-id="AV_C04_S02_I91" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I91" data-block-id="AV_C04_S02_I91" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
न स्वविज्ञानितायां च विरोधः कश्चनेष्यते । | <div class="introduction-line">न स्वविज्ञानितायां च विरोधः कश्चनेष्यते ।</div> | ||
कर्तृकर्मविरोधश्च नित्यानुभवरोधतः ॥91॥ | <div class="introduction-line">कर्तृकर्मविरोधश्च नित्यानुभवरोधतः ॥91॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I92" data-block-id="AV_C04_S02_I92" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I92" data-block-id="AV_C04_S02_I92" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
कथमेव पदं गच्छेद्विरोधोऽदृष्टबाधनम् । | <div class="introduction-line">कथमेव पदं गच्छेद्विरोधोऽदृष्टबाधनम् ।</div> | ||
‘सोऽश्नुते सर्वकामांश्च’ ‘कामान्नी कामरूप्यथ’ ॥92॥ | <div class="introduction-line">‘सोऽश्नुते सर्वकामांश्च’ ‘कामान्नी कामरूप्यथ’ ॥92॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I93" data-block-id="AV_C04_S02_I93" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I93" data-block-id="AV_C04_S02_I93" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
इत्यादिश्रुतयश्चोक्तमर्थमेव वदन्ति हि । | <div class="introduction-line">इत्यादिश्रुतयश्चोक्तमर्थमेव वदन्ति हि ।</div> | ||
अस्वातन्त्र्यादिवेत्युक्तं न द्वैताभावतः क्वचित् ॥93॥ | <div class="introduction-line">अस्वातन्त्र्यादिवेत्युक्तं न द्वैताभावतः क्वचित् ॥93॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I94" data-block-id="AV_C04_S02_I94" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I94" data-block-id="AV_C04_S02_I94" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
आत्मैवाभूदिति ह्यस्मादविशेषप्रसङ्गतः । | <div class="introduction-line">आत्मैवाभूदिति ह्यस्मादविशेषप्रसङ्गतः ।</div> | ||
‘अस्वातन्त्र्योपमाभेदभेदेष्विव उदीरितः’ ॥94॥ | <div class="introduction-line">‘अस्वातन्त्र्योपमाभेदभेदेष्विव उदीरितः’ ॥94॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I95" data-block-id="AV_C04_S02_I95" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I95" data-block-id="AV_C04_S02_I95" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
शब्दतत्त्व इति प्रोक्तं मैत्रेय्युक्तोत्तरं च किम् । | <div class="introduction-line">शब्दतत्त्व इति प्रोक्तं मैत्रेय्युक्तोत्तरं च किम् ।</div> | ||
सुखादिधर्महानौ तु मुक्तेः किं च प्रयोजनम् ॥95॥ | <div class="introduction-line">सुखादिधर्महानौ तु मुक्तेः किं च प्रयोजनम् ॥95॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I96" data-block-id="AV_C04_S02_I96" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I96" data-block-id="AV_C04_S02_I96" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
यद्यर्थो दुःखहानिः स्यादनर्थः सुखनाशनम् । | <div class="introduction-line">यद्यर्थो दुःखहानिः स्यादनर्थः सुखनाशनम् ।</div> | ||
तयोश्च दुःखहानाद्धि सुखनाशोऽधिको भवेत् ॥96॥ | <div class="introduction-line">तयोश्च दुःखहानाद्धि सुखनाशोऽधिको भवेत् ॥96॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I97" data-block-id="AV_C04_S02_I97" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I97" data-block-id="AV_C04_S02_I97" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
प्राप्यापि दुःखं सुमहत्सुखलेशाप्तये जनः । | <div class="introduction-line">प्राप्यापि दुःखं सुमहत्सुखलेशाप्तये जनः ।</div> | ||
यतते सुखहानौ हि को मोक्षाय यतेत् पुमान् ॥97॥ | <div class="introduction-line">यतते सुखहानौ हि को मोक्षाय यतेत् पुमान् ॥97॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I98" data-block-id="AV_C04_S02_I98" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I98" data-block-id="AV_C04_S02_I98" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अल्पाच्च सुखनाशाद्धि बिभेत्यतितरां जनः । | <div class="introduction-line">अल्पाच्च सुखनाशाद्धि बिभेत्यतितरां जनः ।</div> | ||
महच्च दुःखमाप्नोति सुखनाशनिवृत्तये ॥98॥ | <div class="introduction-line">महच्च दुःखमाप्नोति सुखनाशनिवृत्तये ॥98॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I99" data-block-id="AV_C04_S02_I99" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I99" data-block-id="AV_C04_S02_I99" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
न च रागनिमित्तं तद्वीतरागा अपि स्फुटम् । | <div class="introduction-line">न च रागनिमित्तं तद्वीतरागा अपि स्फुटम् ।</div> | ||
नारदाद्याः सुखार्थाय सहन्ते दुःखमञ्जसा ॥99॥ | <div class="introduction-line">नारदाद्याः सुखार्थाय सहन्ते दुःखमञ्जसा ॥99॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I100" data-block-id="AV_C04_S02_I100" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I100" data-block-id="AV_C04_S02_I100" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
युद्धादिदर्शनं यस्मात् सुदुःखेनापि कुर्वते । | <div class="introduction-line">युद्धादिदर्शनं यस्मात् सुदुःखेनापि कुर्वते ।</div> | ||
‘यदेन्द्रवैरोचनयोर्ब्रह्मास्त्राभ्यां सुतापिताः ॥100 ॥ | <div class="introduction-line">‘यदेन्द्रवैरोचनयोर्ब्रह्मास्त्राभ्यां सुतापिताः ॥100 ॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I101" data-block-id="AV_C04_S02_I101" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I101" data-block-id="AV_C04_S02_I101" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अपि नैवाजहुर्युद्धरसात् ते नारदादयः’ । | <div class="introduction-line">अपि नैवाजहुर्युद्धरसात् ते नारदादयः’ ।</div> | ||
इति स्कान्दवचनस्तस्मात् सुखाभावाय को यतेत् ॥101॥ | <div class="introduction-line">इति स्कान्दवचनस्तस्मात् सुखाभावाय को यतेत् ॥101॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I102" data-block-id="AV_C04_S02_I102" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I102" data-block-id="AV_C04_S02_I102" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
विमतो दुःखयुग् यस्माच्चेतनः सन् सुखोज्झितः । | <div class="introduction-line">विमतो दुःखयुग् यस्माच्चेतनः सन् सुखोज्झितः ।</div> | ||
प्रतिपन्नो यथेत्येव चानुमा केन वार्यते ॥102॥ | <div class="introduction-line">प्रतिपन्नो यथेत्येव चानुमा केन वार्यते ॥102॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I103" data-block-id="AV_C04_S02_I103" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I103" data-block-id="AV_C04_S02_I103" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
सर्वश्रुतिपुराणेषु सुखभावोक्तितस्तथा । | <div class="introduction-line">सर्वश्रुतिपुराणेषु सुखभावोक्तितस्तथा ।</div> | ||
मुक्तौ न ग्राह्यमेवैतत्सुखाभावमतं बुधैः ॥103॥ | <div class="introduction-line">मुक्तौ न ग्राह्यमेवैतत्सुखाभावमतं बुधैः ॥103॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I104" data-block-id="AV_C04_S02_I104" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I104" data-block-id="AV_C04_S02_I104" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
‘सोऽनानन्दाद्विमुक्तः सन्नानन्दी भवति स्फुटम्’ । | <div class="introduction-line">‘सोऽनानन्दाद्विमुक्तः सन्नानन्दी भवति स्फुटम्’ ।</div> | ||
‘निर्गुणे ब्रह्मणि मयि धारयन् विशदं मनः ॥104॥ | <div class="introduction-line">‘निर्गुणे ब्रह्मणि मयि धारयन् विशदं मनः ॥104॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I105" data-block-id="AV_C04_S02_I105" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I105" data-block-id="AV_C04_S02_I105" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
परमानन्दमाप्नोति यत्र कामोऽवसीयते’(भाग.११.१५.१७) । | <div class="introduction-line">परमानन्दमाप्नोति यत्र कामोऽवसीयते’(भाग.११.१५.१७) ।</div> | ||
‘न विष्णुसदृशं दैवं न मोक्षसदृशं सुखम् ॥105॥ | <div class="introduction-line">‘न विष्णुसदृशं दैवं न मोक्षसदृशं सुखम् ॥105॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I106" data-block-id="AV_C04_S02_I106" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I106" data-block-id="AV_C04_S02_I106" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
न वेदसदृशं वाक्यं न वर्णोङ्कारसंमितः’ । | <div class="introduction-line">न वेदसदृशं वाक्यं न वर्णोङ्कारसंमितः’ ।</div> | ||
‘यत्रानन्दाश्च मोदाश्च मुदः प्रमुद आसते ॥106॥ | <div class="introduction-line">‘यत्रानन्दाश्च मोदाश्च मुदः प्रमुद आसते ॥106॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I107" data-block-id="AV_C04_S02_I107" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I107" data-block-id="AV_C04_S02_I107" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
कामस्य यत्राप्ताः कामास्तत्र माममृतं कृधि’ । | <div class="introduction-line">कामस्य यत्राप्ताः कामास्तत्र माममृतं कृधि’ ।</div> | ||
इति श्रुतिपुराणानि तत्र तत्र वदन्ति हि ॥107॥ | <div class="introduction-line">इति श्रुतिपुराणानि तत्र तत्र वदन्ति हि ॥107॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I108" data-block-id="AV_C04_S02_I108" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I108" data-block-id="AV_C04_S02_I108" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
अतो मोक्षे सुखाभाव इति यत्किञ्चिदेव हि । | <div class="introduction-line">अतो मोक्षे सुखाभाव इति यत्किञ्चिदेव हि ।</div> | ||
शिरःकराद्यभावश्च न मुक्तस्य भवेत् क्वचित् ॥108॥ | <div class="introduction-line">शिरःकराद्यभावश्च न मुक्तस्य भवेत् क्वचित् ॥108॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I109" data-block-id="AV_C04_S02_I109" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I109" data-block-id="AV_C04_S02_I109" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
श्रुतयश्च पुराणानि मानमत्र बहूनि च ॥109॥ | <div class="introduction-line">श्रुतयश्च पुराणानि मानमत्र बहूनि च ॥109॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I110" data-block-id="AV_C04_S02_I110" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I110" data-block-id="AV_C04_S02_I110" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
‘न वर्तते यत्र रजस्तमस्तयोः सत्त्वं च मिश्रं न च कालविक्रमः । | <div class="introduction-line">‘न वर्तते यत्र रजस्तमस्तयोः सत्त्वं च मिश्रं न च कालविक्रमः ।</div> | ||
न यत्र माया किमुतापरे हरेरनुव्रता यत्र सुरासुरार्चिताः ॥110॥ | <div class="introduction-line">न यत्र माया किमुतापरे हरेरनुव्रता यत्र सुरासुरार्चिताः ॥110॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I111" data-block-id="AV_C04_S02_I111" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I111" data-block-id="AV_C04_S02_I111" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
श्यामावदाताः शतपत्रलोचनाः पिशङ्गवस्त्राः सुरुचः सुपेशसः । | <div class="introduction-line">श्यामावदाताः शतपत्रलोचनाः पिशङ्गवस्त्राः सुरुचः सुपेशसः ।</div> | ||
सर्वे चतुर्बाहव उन्मिषन्मणिप्रवेकनिष्काभरणाः सुवर्चसः ॥111॥ | <div class="introduction-line">सर्वे चतुर्बाहव उन्मिषन्मणिप्रवेकनिष्काभरणाः सुवर्चसः ॥111॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I112" data-block-id="AV_C04_S02_I112" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I112" data-block-id="AV_C04_S02_I112" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
प्रवालवैदूर्यमृणालवर्चसां परिस्फुरत्कुण्डलमौलिमालिनाम् । | <div class="introduction-line">प्रवालवैदूर्यमृणालवर्चसां परिस्फुरत्कुण्डलमौलिमालिनाम् ।</div> | ||
भ्राजिष्णुभिर्यः परितो विराजते लसद्विमानावलिभिर्महात्मनाम् ॥112॥ | <div class="introduction-line">भ्राजिष्णुभिर्यः परितो विराजते लसद्विमानावलिभिर्महात्मनाम् ॥112॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I113" data-block-id="AV_C04_S02_I113" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I113" data-block-id="AV_C04_S02_I113" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
विद्योतमानप्रमदोत्तमाभिः सविद्युदभ्रवलिभिर्यथा नभः । | <div class="introduction-line">विद्योतमानप्रमदोत्तमाभिः सविद्युदभ्रवलिभिर्यथा नभः ।</div> | ||
श्रीर्यत्र रूपिण्युरुगायपादयोः करोति मानं बहुधा विभूतिभिः’(भाग.२.९.१०-१३) ॥113॥ | <div class="introduction-line">श्रीर्यत्र रूपिण्युरुगायपादयोः करोति मानं बहुधा विभूतिभिः’(भाग.२.९.१०-१३) ॥113॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I114" data-block-id="AV_C04_S02_I114" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I114" data-block-id="AV_C04_S02_I114" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
‘ऋचां त्वः पोषमास्ते पुपुष्वान् गायत्रं त्वो गायति शक्वरीषु । | <div class="introduction-line">‘ऋचां त्वः पोषमास्ते पुपुष्वान् गायत्रं त्वो गायति शक्वरीषु ।</div> | ||
ब्रह्मा त्वो वदति जातविद्यां यज्ञस्य मात्रां विमिमीत उ त्वः’(ऋ.सं.१०.७१.११) ॥114॥ | <div class="introduction-line">ब्रह्मा त्वो वदति जातविद्यां यज्ञस्य मात्रां विमिमीत उ त्वः’(ऋ.सं.१०.७१.११) ॥114॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I115" data-block-id="AV_C04_S02_I115" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I115" data-block-id="AV_C04_S02_I115" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
कामान्नरूपी चरतीतिपूर्व श्रुत्या पुराणोक्तिभिरप्यदोषः । | <div class="introduction-line">कामान्नरूपी चरतीतिपूर्व श्रुत्या पुराणोक्तिभिरप्यदोषः ।</div> | ||
देहः स्वरूपात्मक एव तेषां मुक्तिं गतानामपि चेयते हि ॥115॥ | <div class="introduction-line">देहः स्वरूपात्मक एव तेषां मुक्तिं गतानामपि चेयते हि ॥115॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I116" data-block-id="AV_C04_S02_I116" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I116" data-block-id="AV_C04_S02_I116" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
शिरःकराद्यैरपि मुक्तिभाजो युक्ता यतस्ते पुरुषा इदानीम् । | <div class="introduction-line">शिरःकराद्यैरपि मुक्तिभाजो युक्ता यतस्ते पुरुषा इदानीम् ।</div> | ||
यथेति पूर्वा अनुमाश्च जीव स्वरूपमङ्गादिकमावयन्ति(आपयन्ति) ॥116॥ | <div class="introduction-line">यथेति पूर्वा अनुमाश्च जीव स्वरूपमङ्गादिकमावयन्ति(आपयन्ति) ॥116॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I117" data-block-id="AV_C04_S02_I117" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I117" data-block-id="AV_C04_S02_I117" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
न ब्रह्मरूपत्वममुष्य देहिनो मुक्तावपि स्यात् प्रमया कथञ्चित् । | <div class="introduction-line">न ब्रह्मरूपत्वममुष्य देहिनो मुक्तावपि स्यात् प्रमया कथञ्चित् ।</div> | ||
स ब्रह्मणा सहितोऽशेषभोगान् भुङ्क्ते तथोपेत्य सुखार्णवं तम् ॥117॥ | <div class="introduction-line">स ब्रह्मणा सहितोऽशेषभोगान् भुङ्क्ते तथोपेत्य सुखार्णवं तम् ॥117॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I118" data-block-id="AV_C04_S02_I118" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I118" data-block-id="AV_C04_S02_I118" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
यत्तत्परं ज्योतिरुपेत्य जीवो निजस्वरूपत्वमवाप्य कामान् । | <div class="introduction-line">यत्तत्परं ज्योतिरुपेत्य जीवो निजस्वरूपत्वमवाप्य कामान् ।</div> | ||
भुङ्क्ते स देवः(दैवं) पुरुषोत्तमोऽजः आत्मेति चोक्तो गुणपूर्तिहेतोः ॥118॥ | <div class="introduction-line">भुङ्क्ते स देवः(दैवं) पुरुषोत्तमोऽजः आत्मेति चोक्तो गुणपूर्तिहेतोः ॥118॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I119" data-block-id="AV_C04_S02_I119" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I119" data-block-id="AV_C04_S02_I119" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
सेतुः स देवोऽखिलमुक्तिभाजामुतामृतस्येष्ट इहेशिता यत् । | <div class="introduction-line">सेतुः स देवोऽखिलमुक्तिभाजामुतामृतस्येष्ट इहेशिता यत् ।</div> | ||
इत्यादिवाक्यैर्भगवद्वशः सन् भुङ्क्तेऽखिलान् मुक्तिगतोऽपि भोगान् ॥119॥ | <div class="introduction-line">इत्यादिवाक्यैर्भगवद्वशः सन् भुङ्क्तेऽखिलान् मुक्तिगतोऽपि भोगान् ॥119॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I120" data-block-id="AV_C04_S02_I120" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I120" data-block-id="AV_C04_S02_I120" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
कालोऽप्यसौ नैक्ययुतः परेण जीवस्य कालो यत एष यद्वत् । | <div class="introduction-line">कालोऽप्यसौ नैक्ययुतः परेण जीवस्य कालो यत एष यद्वत् ।</div> | ||
इत्यादिका अप्यनुमाः प्रमाणं मुक्तौ च जीवस्य परत्वरोधे ॥120॥ | <div class="introduction-line">इत्यादिका अप्यनुमाः प्रमाणं मुक्तौ च जीवस्य परत्वरोधे ॥120॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I121" data-block-id="AV_C04_S02_I121" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I121" data-block-id="AV_C04_S02_I121" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
कथं च यः पूर्वमसौ न पश्चाद्भवेत् स एवेत्यपि युक्तिमेति । | <div class="introduction-line">कथं च यः पूर्वमसौ न पश्चाद्भवेत् स एवेत्यपि युक्तिमेति ।</div> | ||
यतो न दृष्टं यदभून्न पूर्वं पश्चात् तदासेति कुतश्च किञ्चित् ॥121॥ | <div class="introduction-line">यतो न दृष्टं यदभून्न पूर्वं पश्चात् तदासेति कुतश्च किञ्चित् ॥121॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I122" data-block-id="AV_C04_S02_I122" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I122" data-block-id="AV_C04_S02_I122" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
न चैव मुक्तौ न(तु) हरेः पृथक्त्वमैक्यं तथा स्यादिति युक्तिमेति । | <div class="introduction-line">न चैव मुक्तौ न(तु) हरेः पृथक्त्वमैक्यं तथा स्यादिति युक्तिमेति ।</div> | ||
यतो न कुत्रापि भिदाभिदा च दृष्टा चितश्चेतनया कुतश्चित् ॥122॥ | <div class="introduction-line">यतो न कुत्रापि भिदाभिदा च दृष्टा चितश्चेतनया कुतश्चित् ॥122॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I123" data-block-id="AV_C04_S02_I123" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I123" data-block-id="AV_C04_S02_I123" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
इत्थं मतानि भ्रमजानि यस्मात् मोक्षं समुद्देश्यमपि भ्रमेण । | <div class="introduction-line">इत्थं मतानि भ्रमजानि यस्मात् मोक्षं समुद्देश्यमपि भ्रमेण ।</div> | ||
विदुर्न सम्यग्यदपीह लौकिकाः सुखं मम स्याच्च सदेति जानते ॥123॥ | <div class="introduction-line">विदुर्न सम्यग्यदपीह लौकिकाः सुखं मम स्याच्च सदेति जानते ॥123॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I124" data-block-id="AV_C04_S02_I124" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I124" data-block-id="AV_C04_S02_I124" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
औदार्यमुच्चावचशक्तिरात्मस्वरूपदार्ढ्यं च निजस्वभावः । | <div class="introduction-line">औदार्यमुच्चावचशक्तिरात्मस्वरूपदार्ढ्यं च निजस्वभावः ।</div> | ||
स्वातन्त्र्यमापूर्णविशेषयोग्यता विरोधहानिश्च चतुर्थपादे ॥124॥ | <div class="introduction-line">स्वातन्त्र्यमापूर्णविशेषयोग्यता विरोधहानिश्च चतुर्थपादे ॥124॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I125" data-block-id="AV_C04_S02_I125" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I125" data-block-id="AV_C04_S02_I125" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
व्यवस्थितिस्त्वविशेषस्थितिश्च निषेधसामान्यविधिक्रियाणाम् । | <div class="introduction-line">व्यवस्थितिस्त्वविशेषस्थितिश्च निषेधसामान्यविधिक्रियाणाम् ।</div> | ||
विभक्तता चात्वरयैव सिद्धिर्विपक्षसम्प्राप्तिविरुद्धहेतवः ॥125॥ | <div class="introduction-line">विभक्तता चात्वरयैव सिद्धिर्विपक्षसम्प्राप्तिविरुद्धहेतवः ॥125॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I126" data-block-id="AV_C04_S02_I126" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I126" data-block-id="AV_C04_S02_I126" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
सुशक्यता शश्वदतिप्रसिद्धिर्विवेक(प्रसिद्धिविवेक)विन्यासविचारसञ्ज्ञाः । | <div class="introduction-line">सुशक्यता शश्वदतिप्रसिद्धिर्विवेक(प्रसिद्धिविवेक)विन्यासविचारसञ्ज्ञाः ।</div> | ||
नानाप्रवृत्तिः कृतकृत्यता च विपक्षतर्काः समतीतपादे ॥126॥ | <div class="introduction-line">नानाप्रवृत्तिः कृतकृत्यता च विपक्षतर्काः समतीतपादे ॥126॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I127" data-block-id="AV_C04_S02_I127" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I127" data-block-id="AV_C04_S02_I127" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
महाफलत्वं प्रविविक्तता च सन्धिग्रहः साधनमाप्तकृत्यम् । | <div class="introduction-line">महाफलत्वं प्रविविक्तता च सन्धिग्रहः साधनमाप्तकृत्यम् ।</div> | ||
विशेषकार्यं कृतिसंस्थितिश्च(कृतसंस्थितिश्च) सुयुक्तयो निर्णयगाः स्वपक्षे ॥127॥ | <div class="introduction-line">विशेषकार्यं कृतिसंस्थितिश्च(कृतसंस्थितिश्च) सुयुक्तयो निर्णयगाः स्वपक्षे ॥127॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I128" data-block-id="AV_C04_S02_I128" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I128" data-block-id="AV_C04_S02_I128" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
व्यामिश्रता कार्यकरत्वमर्थक्लृप्तिः सुदार्ढ्यं परतन्त्रता च । | <div class="introduction-line">व्यामिश्रता कार्यकरत्वमर्थक्लृप्तिः सुदार्ढ्यं परतन्त्रता च ।</div> | ||
समानधर्मः कृतशेषता च लोकोपमा पूर्वमतानुसाराः ॥128॥ | <div class="introduction-line">समानधर्मः कृतशेषता च लोकोपमा पूर्वमतानुसाराः ॥128॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S02_I129" data-block-id="AV_C04_S02_I129" data-verse="AV_C04_S02"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S02_I129" data-block-id="AV_C04_S02_I129" data-verse="AV_C04_S02"> | ||
विशेषसाम्यश्रुतिराढ्यता च समानलोपो महिमाविशेषः । | <div class="introduction-line">विशेषसाम्यश्रुतिराढ्यता च समानलोपो महिमाविशेषः ।</div> | ||
कृतार्थता शश्वदनुप्रवृत्तिः सिद्धान्तनिर्णीतिविशिष्टहेतवः ॥129॥ | <div class="introduction-line">कृतार्थता शश्वदनुप्रवृत्तिः सिद्धान्तनिर्णीतिविशिष्टहेतवः ॥129॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 16,651: | Line 16,651: | ||
=== तृतीयः पादः === | === तृतीयः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S03_I1" data-block-id="AV_C04_S03_I1" data-verse="AV_C04_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S03_I1" data-block-id="AV_C04_S03_I1" data-verse="AV_C04_S03"> | ||
उत्क्रान्तमार्गश्च विमुक्तगम्यं पादोदितं सुक्रमविक्रमौ च ॥1॥ | <div class="introduction-line">उत्क्रान्तमार्गश्च विमुक्तगम्यं पादोदितं सुक्रमविक्रमौ च ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S03_I1" data-block-id="AV_C04_S03_I1" data-verse="AV_C04_S03"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S03_I1" data-block-id="AV_C04_S03_I1" data-verse="AV_C04_S03"> | ||
सान्तनिकप्राप्तिरभीष्टता च सौकर्यमित्यन्यमतस्य तर्काः । | <div class="introduction-line">सान्तनिकप्राप्तिरभीष्टता च सौकर्यमित्यन्यमतस्य तर्काः ।</div> | ||
विशेषसमप्राप्तिरुरुत्वमाप्तिः क्रमानुरागः कथितानुवृत्तिः ॥2॥ | <div class="introduction-line">विशेषसमप्राप्तिरुरुत्वमाप्तिः क्रमानुरागः कथितानुवृत्तिः ॥2॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 16,683: | Line 16,683: | ||
=== चतुर्थः पादः === | === चतुर्थः पादः === | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S04_I01" data-block-id="AV_C04_S04_I01" data-verse="AV_C04_S04"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S04_I01" data-block-id="AV_C04_S04_I01" data-verse="AV_C04_S04"> | ||
अतिक्रमोक्तिः कृतिरर्थलाभः परागतिः पारगतिस्तदोकः ॥1॥ | <div class="introduction-line">अतिक्रमोक्तिः कृतिरर्थलाभः परागतिः पारगतिस्तदोकः ॥1॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="introduction" id="AV_C04_S04_I02" data-block-id="AV_C04_S04_I02" data-verse="AV_C04_S04"> | <div class="introduction" id="AV_C04_S04_I02" data-block-id="AV_C04_S04_I02" data-verse="AV_C04_S04"> | ||
समस्तकार्यं वशिता च विश्वसम्भावना युक्तयस्त्वन्यपक्षके । | <div class="introduction-line">समस्तकार्यं वशिता च विश्वसम्भावना युक्तयस्त्वन्यपक्षके ।</div> | ||
सामान्यरूपं प्रतिभानमुक्तिराश्चर्यता कृत्रिमतास्तदोषः ॥2॥ | <div class="introduction-line">सामान्यरूपं प्रतिभानमुक्तिराश्चर्यता कृत्रिमतास्तदोषः ॥2॥</div> | ||
विशेषक्लृतिः कृतनिश्चयश्च माहात्म्यमित्येव सुनिर्णयार्थाः । | <div class="introduction-line">विशेषक्लृतिः कृतनिश्चयश्च माहात्म्यमित्येव सुनिर्णयार्थाः ।</div> | ||
</div> | </div> | ||