Bhagavadgitabhashya: Difference between revisions

Line 5:

== प्रथमोऽध्यायः ==

श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम्

<div class="introduction-line">श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम्</div>

</div>

श्रीमद्भगवद्गीताभाष्यम्

<div class="introduction-line">श्रीमद्भगवद्गीताभाष्यम्</div>

</div>

देवं नारायणं नत्वा सर्वदोषविवर्जितम् ।

<div class="introduction-line">देवं नारायणं नत्वा सर्वदोषविवर्जितम् ।</div>

परिपूर्णं गुरूंश्चाऽन् गीतार्थं वक्ष्यामि लेशतः ॥

<div class="introduction-line">परिपूर्णं गुरूंश्चाऽन् गीतार्थं वक्ष्यामि लेशतः ॥</div>

</div>

नष्टधर्मज्ञानलोककृपालुभिर्ब्रह्मरुद्रेन्द्रादिभिरर्थितो ज्ञानप्रदर्शनाय भगवान् व्यासोऽवततार ।

<div class="introduction-line">नष्टधर्मज्ञानलोककृपालुभिर्ब्रह्मरुद्रेन्द्रादिभिरर्थितो ज्ञानप्रदर्शनाय भगवान् व्यासोऽवततार ।</div>

</div>

ततश्चेष्टानिष्टप्राप्तिपरिहारसाधनादर्शनाद् वेदार्थाज्ञानाच्च संसारे क्लिश्यमानानां वेदानधिकारिणां स्त्रीशूद्रादीनां च धर्मज्ञानद्वारा मोक्षो भवेदिति कृपालुः सर्ववेदार्थोपबृंहितां तदनुक्तकेवलेश्वरज्ञानदृष्टार्थयुक्तां च सर्वप्राणिनाम् अवगाह्यानवगाह्यरूपां केवलभगवत्स्वरूपपरां परोक्षार्थां महाभारतसंहिताम् अचीक्लृपत् ॥

<div class="introduction-line">ततश्चेष्टानिष्टप्राप्तिपरिहारसाधनादर्शनाद् वेदार्थाज्ञानाच्च संसारे क्लिश्यमानानां वेदानधिकारिणां स्त्रीशूद्रादीनां च धर्मज्ञानद्वारा मोक्षो भवेदिति कृपालुः सर्ववेदार्थोपबृंहितां तदनुक्तकेवलेश्वरज्ञानदृष्टार्थयुक्तां च सर्वप्राणिनाम् अवगाह्यानवगाह्यरूपां केवलभगवत्स्वरूपपरां परोक्षार्थां महाभारतसंहिताम् अचीक्लृपत् ॥</div>

</div>

तच्चोक्तम् -

<span class="gr-reference gr-ref-Narayanashtaksharakalpa-id">‘लोकेशा ब्रह्मरुद्राद्याः संसारे क्लेशिनं जनम् ।<br/>

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Narayanashtaksharakalpa-id">‘लोकेशा ब्रह्मरुद्राद्याः संसारे क्लेशिनं जनम् ।<br/></div>

वेदार्थाज्ञमधीकारवर्जितं च स्त्रियादिकम् ॥<br/>अवेक्ष्य प्रार्थयामासुर्देवेशं पुरुषोत्तमम् ।<br/>ततः प्रसन्नो भगवान् व्यासो भूत्वा च तेन च ॥<br/>अन्यावताररूपैश्च वेदानुक्तार्थभूषितम् ।<br/>केवलेनात्मबोधेन दृष्टं वेदार्थसंयुतम् ॥<br/>वेदादपि परं चक्रे पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।<br/>भारतं पञ्चरात्रं च मूलरामायणं तथा ॥<br/>पुराणं भागवतं चेति सम्भिन्नः शास्त्रपुङ्गवः॥’इति नारायणाष्टाक्षरकल्पे ।</span>

<div class="introduction-line">वेदार्थाज्ञमधीकारवर्जितं च स्त्रियादिकम् ॥<br/>अवेक्ष्य प्रार्थयामासुर्देवेशं पुरुषोत्तमम् ।<br/>ततः प्रसन्नो भगवान् व्यासो भूत्वा च तेन च ॥<br/>अन्यावताररूपैश्च वेदानुक्तार्थभूषितम् ।<br/>केवलेनात्मबोधेन दृष्टं वेदार्थसंयुतम् ॥<br/>वेदादपि परं चक्रे पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।<br/>भारतं पञ्चरात्रं च मूलरामायणं तथा ॥<br/>पुराणं भागवतं चेति सम्भिन्नः शास्त्रपुङ्गवः॥’इति नारायणाष्टाक्षरकल्पे ।</span></div>

</div>

<span class="gr-reference gr-ref-Upanarada-id">‘ब्रह्माऽपि तन्न जानाति ईषत् सर्वोऽपि जानति(ते)।<br/>बह्वर्थमृषयस्तत्तु भारतं प्रवदन्ति हि ॥’ इत्युपनारदीये।</span>

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Upanarada-id">‘ब्रह्माऽपि तन्न जानाति ईषत् सर्वोऽपि जानति(ते)।<br/>बह्वर्थमृषयस्तत्तु भारतं प्रवदन्ति हि ॥’ इत्युपनारदीये।</span></div>

<span class="gr-reference gr-ref-Narada-id">‘ब्रह्माद्यैः प्रार्थितो विष्णुर्भारतं स चकार ह ।<br/>यस्मिन् दशार्थाः सर्वत्र न ज्ञेयाः सर्वजन्तुभिः ॥’</span> इति नारदीये ।

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Narada-id">‘ब्रह्माद्यैः प्रार्थितो विष्णुर्भारतं स चकार ह ।<br/>यस्मिन् दशार्थाः सर्वत्र न ज्ञेयाः सर्वजन्तुभिः ॥’</span> इति नारदीये ।</div>

<span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘भारतं चापि कृतवान् पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।<br/>दशावरार्थं सर्वत्र केवलं विष्णुबोधकम् ॥</span>

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘भारतं चापि कृतवान् पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।<br/>दशावरार्थं सर्वत्र केवलं विष्णुबोधकम् ॥</span></div>

</div>

<span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id">परोक्षार्थं तु सर्वत्र वेदादप्युत्तमं तु यत् ॥’</span> इति स्कान्दे ।

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id">परोक्षार्थं तु सर्वत्र वेदादप्युत्तमं तु यत् ॥’</span> इति स्कान्दे ।</div>

</div>

<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘यदि विद्याच्चतुर्वेदान् साङ्गोपनिषदान् द्विजः ।<br/> न चेत् पुराणं संविद्यान्नैव स स्याद् विचक्षणः ॥’(म.भा.१.१.२६८)’</span>

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘यदि विद्याच्चतुर्वेदान् साङ्गोपनिषदान् द्विजः ।<br/> न चेत् पुराणं संविद्यान्नैव स स्याद् विचक्षणः ॥’(म.भा.१.१.२६८)’</span></div>

</div>

<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत् ।<br/>‘बिभेत्यल्पश्रुताद् वेदो मामयं प्रचलिष्यति ।’( म.भा.आदि.१.२९३)</span>

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत् ।<br/>‘बिभेत्यल्पश्रुताद् वेदो मामयं प्रचलिष्यति ।’( म.भा.आदि.१.२९३)</span></div>

</div>

<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथाऽपरे ।<br/>तथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते ॥(म.भा.आदि.१.६६)</span>

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथाऽपरे ।<br/>तथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते ॥(म.भा.आदि.१.६६)</span></div>

</div>

<span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id">भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।<br/>देवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैः ऋषिभिश्च समन्वितैः ।<br/>व्यासस्यैवाज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम् ॥(ब्रह्माण्डपुराणे)</span>

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id">भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।<br/>देवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैः ऋषिभिश्च समन्वितैः ।<br/>व्यासस्यैवाज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम् ॥(ब्रह्माण्डपुराणे)</span></div>

</div>

<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘महत्त्वाद् भारवत्त्वाच्च महाभारतमुच्यते ।<br/>निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥’ (म.भा.१.३००)</span>

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘महत्त्वाद् भारवत्त्वाच्च महाभारतमुच्यते ।<br/>निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥’ (म.भा.१.३००)</span></div>

</div>

<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रचित् ’( म.भा.आदि ५.५०)</span> , <span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘विराटोद्योगसारवान्’ ( म भा.१.८९)</span> इत्यादितद्वाक्यपर्यालोचनया, ऋषिसम्प्रदायात्, <span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ( वायुप्रोक्तवचनम्)</span> इत्यादिपुराणग्रन्थान्तरगतवाक्यान्यथानुपपत्त्या, नारदाध्ययनादिलिङ्गैश्चावसीयते ।

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रचित् ’( म.भा.आदि ५.५०)</span> , <span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘विराटोद्योगसारवान्’ ( म भा.१.८९)</span> इत्यादितद्वाक्यपर्यालोचनया, ऋषिसम्प्रदायात्, <span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ( वायुप्रोक्तवचनम्)</span> इत्यादिपुराणग्रन्थान्तरगतवाक्यान्यथानुपपत्त्या, नारदाध्ययनादिलिङ्गैश्चावसीयते ।</div>

</div>

कथमन्यथा भारतनिरुक्तिज्ञानमात्रेण सर्वपापक्षयः ? प्रसिद्धश्च सोऽर्थः ।

<div class="introduction-line">कथमन्यथा भारतनिरुक्तिज्ञानमात्रेण सर्वपापक्षयः ? प्रसिद्धश्च सोऽर्थः ।</div>

</div>

कथं चान्यस्य न कर्तुं शक्यते? ग्रन्थान्तरगतत्वाच्च नाविद्यमानस्तुतिः । न च कर्तुरेव । इतरत्रापि साम्यात् ।

<div class="introduction-line">कथं चान्यस्य न कर्तुं शक्यते? ग्रन्थान्तरगतत्वाच्च नाविद्यमानस्तुतिः । न च कर्तुरेव । इतरत्रापि साम्यात् ।</div>

</div>

तत्र च सर्वभारतार्थसंग्रहां वासुदेवार्जुनसंवादरूपां भारतपारिजातमधुभूतां गीताम् उपनिबबन्ध ।

<div class="introduction-line">तत्र च सर्वभारतार्थसंग्रहां वासुदेवार्जुनसंवादरूपां भारतपारिजातमधुभूतां गीताम् उपनिबबन्ध ।</div>

</div>

तच्चोक्तम्–

</div>

<span class="gr-reference gr-ref-Mahakaurma-id">‘भारतं सर्वशास्त्रेषु भारते गीतिका वरा ।<br/>विष्णोः सहस्रनामापि ज्ञेयं पाठ्यं च तद् द्वयम् ॥’</span> इति महाकौर्मे ।

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahakaurma-id">‘भारतं सर्वशास्त्रेषु भारते गीतिका वरा ।<br/>विष्णोः सहस्रनामापि ज्ञेयं पाठ्यं च तद् द्वयम् ॥’</span> इति महाकौर्मे ।</div>

</div>

<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘स हि धर्मः सुपर्याप्तो ब्रह्मणः पदवेदने।’(म.भा.१३.१६.१२.)</span> इत्यादि च ।

<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘स हि धर्मः सुपर्याप्तो ब्रह्मणः पदवेदने।’(म.भा.१३.१६.१२.)</span> इत्यादि च ।</div>

</div>

तत्र सेनयोर्मध्ये बान्धवादिमोहजालसंवृतं विषीदन्तम् अर्जुनं भगवानुवाच ।

<div class="introduction-line">तत्र सेनयोर्मध्ये बान्धवादिमोहजालसंवृतं विषीदन्तम् अर्जुनं भगवानुवाच ।</div>

</div>

Line 1,631:

</div>

रागादिदोषकारणमाह परिहाराय श्लोकद्वयेन

<div class="introduction-line">रागादिदोषकारणमाह परिहाराय श्लोकद्वयेन</div>

</div>

Line 1,662:

</div>

इन्द्रियजयफलमाहोत्तराभ्यां श्लोकाभ्याम् ।

<div class="introduction-line">इन्द्रियजयफलमाहोत्तराभ्यां श्लोकाभ्याम् ।</div>

</div>

Line 1,712:

प्रसादाभावे दोषमाहोत्तरश्लोकाभ्याम् ।

<div class="introduction-line">प्रसादाभावे दोषमाहोत्तरश्लोकाभ्याम् ।</div>

</div>

Line 1,871:

आत्मस्वरूपं ज्ञानसाधनं चोक्तं पूर्वत्र । ज्ञानसाधनत्वेन अकर्म विनिन्द्य कर्म विधीयत उत्तराध्याये ।

<div class="introduction-line">आत्मस्वरूपं ज्ञानसाधनं चोक्तं पूर्वत्र । ज्ञानसाधनत्वेन अकर्म विनिन्द्य कर्म विधीयत उत्तराध्याये ।</div>

</div>

Line 2,649:

== चतुर्थोऽध्यायः ==

बुद्धेः परस्य माहात्म्यम्, कर्मभेदः, ज्ञानमाहात्म्यं चोच्यतेऽस्मिन् अध्याये ।

<div class="introduction-line">बुद्धेः परस्य माहात्म्यम्, कर्मभेदः, ज्ञानमाहात्म्यं चोच्यतेऽस्मिन् अध्याये ।</div>

</div>

Line 3,334:

== पञ्चमोऽध्यायः ==

तृतीयाध्यायोक्तमेव कर्मयोगं प्रपञ्चयत्यनेनाध्यायेन -‘यदृच्छालाभसन्तुष्टः’(४.२२) इत्यादि संन्यासम् , ‘कुरु कर्मैव’(४.१५) इत्यादि कर्मयोगं च।

<div class="introduction-line">तृतीयाध्यायोक्तमेव कर्मयोगं प्रपञ्चयत्यनेनाध्यायेन -‘यदृच्छालाभसन्तुष्टः’(४.२२) इत्यादि संन्यासम् , ‘कुरु कर्मैव’(४.१५) इत्यादि कर्मयोगं च।</div>

</div>

Line 3,851:

== षष्ठोऽध्यायः ==

ज्ञानान्तरङ्गं समाधियोगमाहानेनाऽध्यायेन ।

<div class="introduction-line">ज्ञानान्तरङ्गं समाधियोगमाहानेनाऽध्यायेन ।</div>

</div>

Line 4,594:

== सप्तमोऽध्यायः ==

साधनं प्राधान्येनोक्तम् अतीतैरध्यायैः । उत्तरैस्तु षड्भिः भगवन्माहात्म्यं प्राधान्येनाह-

<div class="introduction-line">साधनं प्राधान्येनोक्तम् अतीतैरध्यायैः । उत्तरैस्तु षड्भिः भगवन्माहात्म्यं प्राधान्येनाह-</div>

</div>

भगवन्महिमा विशेषत उच्यते ।

<div class="introduction-line">भगवन्महिमा विशेषत उच्यते ।</div>

</div>

Line 5,084:

== अष्टमोऽध्यायः ==

मरणकालकर्तव्य-गत्याद्यस्मिन्नध्याये उपदिशति-

<div class="introduction-line">मरणकालकर्तव्य-गत्याद्यस्मिन्नध्याये उपदिशति-</div>

</div>

उक्तव्याख्यानपूर्वकं ब्रह्मप्राप्तिरुच्यते ।

<div class="introduction-line">उक्तव्याख्यानपूर्वकं ब्रह्मप्राप्तिरुच्यते ।</div>

</div>

Line 5,528:

== नवमोऽध्यायः ==

सप्तमाध्यायोक्तं स्पष्टयत्यस्मिन्नध्याये-

<div class="introduction-line">सप्तमाध्यायोक्तं स्पष्टयत्यस्मिन्नध्याये-</div>

</div>

सप्तमोक्तं प्रपञ्चयति ।

</div>

Line 6,087:

== दशमोऽध्यायः ==

उपासनार्थं विभूतीर्विशेषकारणत्वं च केषाञ्चिदनेन अध्यायेनाह-

<div class="introduction-line">उपासनार्थं विभूतीर्विशेषकारणत्वं च केषाञ्चिदनेन अध्यायेनाह-</div>

</div>

Line 6,631:

== एकादशोऽध्यायः ==

यथा श्रुते ध्यानं (कर्तुं) शक्यं तथा स्वरूपस्थितिरनेनाध्यायेनोच्यते ।

<div class="introduction-line">यथा श्रुते ध्यानं (कर्तुं) शक्यं तथा स्वरूपस्थितिरनेनाध्यायेनोच्यते ।</div>

</div>

Line 7,311:

== द्वादशोऽध्यायः ==

अव्यक्तोपासनाद् भगवदुपासनस्योत्तमत्वं प्रदर्श्य तदुपायं प्रदर्शयत्यस्मिन्नध्याये-

<div class="introduction-line">अव्यक्तोपासनाद् भगवदुपासनस्योत्तमत्वं प्रदर्श्य तदुपायं प्रदर्शयत्यस्मिन्नध्याये-</div>

</div>

Line 7,598:

== त्रयोदशोऽध्यायः ==

पूर्वोक्तज्ञान-ज्ञेय-क्षेत्र-पुरुषान् पिण्डीकृत्य विविच्य दर्शयत्यनेनाध्यायेन । (सर्वार्थसङ्क्षेपोऽयम् )॥ १ -३॥

<div class="introduction-line">पूर्वोक्तज्ञान-ज्ञेय-क्षेत्र-पुरुषान् पिण्डीकृत्य विविच्य दर्शयत्यनेनाध्यायेन । (सर्वार्थसङ्क्षेपोऽयम् )॥ १ -३॥</div>

</div>

Line 8,116:

== चतुर्दशोऽध्यायः ==

साधनं प्राधान्येनोत्तरैरध्यायैर्वक्ति-

<div class="introduction-line">साधनं प्राधान्येनोत्तरैरध्यायैर्वक्ति-</div>

</div>

Line 8,471:

== पञ्चदशोऽध्यायः ==

संसारस्वरूपतदत्ययोपायविज्ञानान्यस्मिन्नध्याये दर्शयति-

<div class="introduction-line">संसारस्वरूपतदत्ययोपायविज्ञानान्यस्मिन्नध्याये दर्शयति-</div>

</div>

त्रयोदशोक्तं विविच्य दर्शयति-

<div class="introduction-line">त्रयोदशोक्तं विविच्य दर्शयति-</div>

</div>

Line 8,793:

== षोडशोऽध्यायः ==

पुमर्थसाधनविरोधीनि अनेनाध्यायेन दर्शयति-

<div class="introduction-line">पुमर्थसाधनविरोधीनि अनेनाध्यायेन दर्शयति-</div>

</div>

Line 9,075:

== सप्तदशोऽध्यायः ==

गुणभेदान् प्रपञ्चयत्यनेनाध्यायेन ।

<div class="introduction-line">गुणभेदान् प्रपञ्चयत्यनेनाध्यायेन ।</div>

</div>

Line 9,437:

== अष्टादशोऽध्यायः ==

पूर्वोक्तं साधनं सर्वं सङ्क्षिप्योपसंहरति अनेनाध्यायेन ।

<div class="introduction-line">पूर्वोक्तं साधनं सर्वं सङ्क्षिप्योपसंहरति अनेनाध्यायेन ।</div>

</div>

@@ Line 5: / Line 5: @@
 == प्रथमोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I01" data-block-id="BGB_C01_I01" data-verse="BGB_C01">
-श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम्
+<div class="introduction-line">श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम्</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I02" data-block-id="BGB_C01_I02" data-verse="BGB_C01">
-श्रीमद्भगवद्गीताभाष्यम्
+<div class="introduction-line">श्रीमद्भगवद्गीताभाष्यम्</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I03" data-block-id="BGB_C01_I03" data-verse="BGB_C01">
-देवं नारायणं नत्वा सर्वदोषविवर्जितम् ।
+<div class="introduction-line">देवं नारायणं नत्वा सर्वदोषविवर्जितम् ।</div>
-परिपूर्णं गुरूंश्चाऽन् गीतार्थं वक्ष्यामि लेशतः ॥
+<div class="introduction-line">परिपूर्णं गुरूंश्चाऽन् गीतार्थं वक्ष्यामि लेशतः ॥</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I04" data-block-id="BGB_C01_I04" data-verse="BGB_C01">
-नष्टधर्मज्ञानलोककृपालुभिर्ब्रह्मरुद्रेन्द्रादिभिरर्थितो ज्ञानप्रदर्शनाय भगवान् व्यासोऽवततार ।
+<div class="introduction-line">नष्टधर्मज्ञानलोककृपालुभिर्ब्रह्मरुद्रेन्द्रादिभिरर्थितो ज्ञानप्रदर्शनाय भगवान् व्यासोऽवततार ।</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I05" data-block-id="BGB_C01_I05" data-verse="BGB_C01">
-ततश्चेष्टानिष्टप्राप्तिपरिहारसाधनादर्शनाद् वेदार्थाज्ञानाच्च संसारे क्लिश्यमानानां वेदानधिकारिणां स्त्रीशूद्रादीनां च धर्मज्ञानद्वारा मोक्षो भवेदिति कृपालुः सर्ववेदार्थोपबृंहितां तदनुक्तकेवलेश्वरज्ञानदृष्टार्थयुक्तां च सर्वप्राणिनाम् अवगाह्यानवगाह्यरूपां केवलभगवत्स्वरूपपरां परोक्षार्थां महाभारतसंहिताम् अचीक्लृपत् ॥
+<div class="introduction-line">ततश्चेष्टानिष्टप्राप्तिपरिहारसाधनादर्शनाद् वेदार्थाज्ञानाच्च संसारे क्लिश्यमानानां वेदानधिकारिणां स्त्रीशूद्रादीनां च धर्मज्ञानद्वारा मोक्षो भवेदिति कृपालुः सर्ववेदार्थोपबृंहितां तदनुक्तकेवलेश्वरज्ञानदृष्टार्थयुक्तां च सर्वप्राणिनाम् अवगाह्यानवगाह्यरूपां केवलभगवत्स्वरूपपरां परोक्षार्थां महाभारतसंहिताम् अचीक्लृपत् ॥</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I06" data-block-id="BGB_C01_I06" data-verse="BGB_C01">
-तच्चोक्तम् -
+<div class="introduction-line">तच्चोक्तम् -</div>
-<span class="gr-reference gr-ref-Narayanashtaksharakalpa-id">‘लोकेशा ब्रह्मरुद्राद्याः संसारे क्लेशिनं जनम् ।<br/>
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Narayanashtaksharakalpa-id">‘लोकेशा ब्रह्मरुद्राद्याः संसारे क्लेशिनं जनम् ।<br/></div>
-        वेदार्थाज्ञमधीकारवर्जितं च स्त्रियादिकम् ॥<br/>अवेक्ष्य प्रार्थयामासुर्देवेशं पुरुषोत्तमम् ।<br/>ततः प्रसन्नो भगवान् व्यासो भूत्वा च तेन च ॥<br/>अन्यावताररूपैश्च वेदानुक्तार्थभूषितम् ।<br/>केवलेनात्मबोधेन दृष्टं वेदार्थसंयुतम् ॥<br/>वेदादपि परं चक्रे पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।<br/>भारतं पञ्चरात्रं च मूलरामायणं तथा ॥<br/>पुराणं भागवतं चेति सम्भिन्नः शास्त्रपुङ्गवः॥’इति नारायणाष्टाक्षरकल्पे ।</span>
+<div class="introduction-line">वेदार्थाज्ञमधीकारवर्जितं च स्त्रियादिकम् ॥<br/>अवेक्ष्य प्रार्थयामासुर्देवेशं पुरुषोत्तमम् ।<br/>ततः प्रसन्नो भगवान् व्यासो भूत्वा च तेन च ॥<br/>अन्यावताररूपैश्च वेदानुक्तार्थभूषितम् ।<br/>केवलेनात्मबोधेन दृष्टं वेदार्थसंयुतम् ॥<br/>वेदादपि परं चक्रे पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।<br/>भारतं पञ्चरात्रं च मूलरामायणं तथा ॥<br/>पुराणं भागवतं चेति सम्भिन्नः शास्त्रपुङ्गवः॥’इति नारायणाष्टाक्षरकल्पे ।</span></div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I07" data-block-id="BGB_C01_I07" data-verse="BGB_C01">
-<span class="gr-reference gr-ref-Upanarada-id">‘ब्रह्माऽपि तन्न जानाति ईषत् सर्वोऽपि जानति(ते)।<br/>बह्वर्थमृषयस्तत्तु भारतं प्रवदन्ति हि ॥’ इत्युपनारदीये।</span>
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Upanarada-id">‘ब्रह्माऽपि तन्न जानाति ईषत् सर्वोऽपि जानति(ते)।<br/>बह्वर्थमृषयस्तत्तु भारतं प्रवदन्ति हि ॥’ इत्युपनारदीये।</span></div>
-<span class="gr-reference gr-ref-Narada-id">‘ब्रह्माद्यैः प्रार्थितो विष्णुर्भारतं स चकार ह ।<br/>यस्मिन् दशार्थाः सर्वत्र न ज्ञेयाः सर्वजन्तुभिः ॥’</span> इति नारदीये ।
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Narada-id">‘ब्रह्माद्यैः प्रार्थितो विष्णुर्भारतं स चकार ह ।<br/>यस्मिन् दशार्थाः सर्वत्र न ज्ञेयाः सर्वजन्तुभिः ॥’</span> इति नारदीये ।</div>
-<span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘भारतं चापि कृतवान् पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।<br/>दशावरार्थं सर्वत्र केवलं विष्णुबोधकम् ॥</span>
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘भारतं चापि कृतवान् पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।<br/>दशावरार्थं सर्वत्र केवलं विष्णुबोधकम् ॥</span></div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I14" data-block-id="BGB_C01_I14" data-verse="BGB_C01">
-<span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id">परोक्षार्थं तु सर्वत्र वेदादप्युत्तमं तु यत् ॥’</span> इति स्कान्दे ।
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Skanda-id">परोक्षार्थं तु सर्वत्र वेदादप्युत्तमं तु यत् ॥’</span> इति स्कान्दे ।</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I15" data-block-id="BGB_C01_I15" data-verse="BGB_C01">
-<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘यदि विद्याच्चतुर्वेदान् साङ्गोपनिषदान् द्विजः ।<br/> न चेत् पुराणं संविद्यान्नैव स स्याद् विचक्षणः ॥’(म.भा.१.१.२६८)’</span>
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘यदि विद्याच्चतुर्वेदान् साङ्गोपनिषदान् द्विजः ।<br/> न चेत् पुराणं संविद्यान्नैव स स्याद् विचक्षणः ॥’(म.भा.१.१.२६८)’</span></div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I16" data-block-id="BGB_C01_I16" data-verse="BGB_C01">
-<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत् ।<br/>‘बिभेत्यल्पश्रुताद् वेदो मामयं प्रचलिष्यति ।’( म.भा.आदि.१.२९३)</span>
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत् ।<br/>‘बिभेत्यल्पश्रुताद् वेदो मामयं प्रचलिष्यति ।’( म.भा.आदि.१.२९३)</span></div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I17" data-block-id="BGB_C01_I17" data-verse="BGB_C01">
-<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथाऽपरे ।<br/>तथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते ॥(म.भा.आदि.१.६६)</span>
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथाऽपरे ।<br/>तथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते ॥(म.भा.आदि.१.६६)</span></div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I18" data-block-id="BGB_C01_I18" data-verse="BGB_C01">
-<span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id">भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।<br/>देवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैः ऋषिभिश्च समन्वितैः ।<br/>व्यासस्यैवाज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम् ॥(ब्रह्माण्डपुराणे)</span>
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Brahmanda-id">भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।<br/>देवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैः ऋषिभिश्च समन्वितैः ।<br/>व्यासस्यैवाज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम् ॥(ब्रह्माण्डपुराणे)</span></div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I19" data-block-id="BGB_C01_I19" data-verse="BGB_C01">
-<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘महत्त्वाद् भारवत्त्वाच्च महाभारतमुच्यते ।<br/>निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥’ (म.भा.१.३००)</span>
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘महत्त्वाद् भारवत्त्वाच्च महाभारतमुच्यते ।<br/>निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥’ (म.भा.१.३००)</span></div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I20" data-block-id="BGB_C01_I20" data-verse="BGB_C01">
-<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रचित् ’( म.भा.आदि ५.५०)</span> , <span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘विराटोद्योगसारवान्’ ( म भा.१.८९)</span> इत्यादितद्वाक्यपर्यालोचनया, ऋषिसम्प्रदायात्, <span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ( वायुप्रोक्तवचनम्)</span> इत्यादिपुराणग्रन्थान्तरगतवाक्यान्यथानुपपत्त्या, नारदाध्ययनादिलिङ्गैश्चावसीयते ।
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रचित् ’( म.भा.आदि ५.५०)</span> , <span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘विराटोद्योगसारवान्’ ( म भा.१.८९)</span> इत्यादितद्वाक्यपर्यालोचनया, ऋषिसम्प्रदायात्, <span class="gr-reference gr-ref-Pramana-id">‘को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ( वायुप्रोक्तवचनम्)</span> इत्यादिपुराणग्रन्थान्तरगतवाक्यान्यथानुपपत्त्या, नारदाध्ययनादिलिङ्गैश्चावसीयते ।</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I21" data-block-id="BGB_C01_I21" data-verse="BGB_C01">
-कथमन्यथा भारतनिरुक्तिज्ञानमात्रेण सर्वपापक्षयः ? प्रसिद्धश्च सोऽर्थः ।
+<div class="introduction-line">कथमन्यथा भारतनिरुक्तिज्ञानमात्रेण सर्वपापक्षयः ? प्रसिद्धश्च सोऽर्थः ।</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I22" data-block-id="BGB_C01_I22" data-verse="BGB_C01">
-कथं चान्यस्य न कर्तुं शक्यते? ग्रन्थान्तरगतत्वाच्च नाविद्यमानस्तुतिः । न च कर्तुरेव । इतरत्रापि साम्यात् ।
+<div class="introduction-line">कथं चान्यस्य न कर्तुं शक्यते? ग्रन्थान्तरगतत्वाच्च नाविद्यमानस्तुतिः । न च कर्तुरेव । इतरत्रापि साम्यात् ।</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I24" data-block-id="BGB_C01_I24" data-verse="BGB_C01">
-तत्र च सर्वभारतार्थसंग्रहां वासुदेवार्जुनसंवादरूपां भारतपारिजातमधुभूतां गीताम् उपनिबबन्ध ।
+<div class="introduction-line">तत्र च सर्वभारतार्थसंग्रहां वासुदेवार्जुनसंवादरूपां भारतपारिजातमधुभूतां गीताम् उपनिबबन्ध ।</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I25" data-block-id="BGB_C01_I25" data-verse="BGB_C01">
-तच्चोक्तम्–
+<div class="introduction-line">तच्चोक्तम्–</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I26" data-block-id="BGB_C01_I26" data-verse="BGB_C01">
-<span class="gr-reference gr-ref-Mahakaurma-id">‘भारतं सर्वशास्त्रेषु भारते गीतिका वरा ।<br/>विष्णोः सहस्रनामापि ज्ञेयं पाठ्यं च तद् द्वयम् ॥’</span> इति महाकौर्मे ।
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahakaurma-id">‘भारतं सर्वशास्त्रेषु भारते गीतिका वरा ।<br/>विष्णोः सहस्रनामापि ज्ञेयं पाठ्यं च तद् द्वयम् ॥’</span> इति महाकौर्मे ।</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I27" data-block-id="BGB_C01_I27" data-verse="BGB_C01">
-<span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘स हि धर्मः सुपर्याप्तो ब्रह्मणः पदवेदने।’(म.भा.१३.१६.१२.)</span> इत्यादि च ।
+<div class="introduction-line"><span class="gr-reference gr-ref-Mahabharata-id">‘स हि धर्मः सुपर्याप्तो ब्रह्मणः पदवेदने।’(म.भा.१३.१६.१२.)</span> इत्यादि च ।</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C01_I28" data-block-id="BGB_C01_I28" data-verse="BGB_C01">
-तत्र सेनयोर्मध्ये बान्धवादिमोहजालसंवृतं विषीदन्तम् अर्जुनं भगवानुवाच ।
+<div class="introduction-line">तत्र सेनयोर्मध्ये बान्धवादिमोहजालसंवृतं विषीदन्तम् अर्जुनं भगवानुवाच ।</div>
 </div>
@@ Line 1,631: / Line 1,631: @@
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C02_V62_I01" data-block-id="BGB_C02_V62_I01" data-verse="BGB_C02">
-रागादिदोषकारणमाह परिहाराय श्लोकद्वयेन
+<div class="introduction-line">रागादिदोषकारणमाह परिहाराय श्लोकद्वयेन</div>
 </div>
@@ Line 1,662: / Line 1,662: @@
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C02_V64_I01" data-block-id="BGB_C02_V64_I01" data-verse="BGB_C02">
-इन्द्रियजयफलमाहोत्तराभ्यां श्लोकाभ्याम् ।
+<div class="introduction-line">इन्द्रियजयफलमाहोत्तराभ्यां श्लोकाभ्याम् ।</div>
 </div>
@@ Line 1,712: / Line 1,712: @@
 <div class="introduction" id="BGB_C02_V66_I01" data-block-id="BGB_C02_V66_I01" data-verse="BGB_C02_V66">
-प्रसादाभावे दोषमाहोत्तरश्लोकाभ्याम् ।
+<div class="introduction-line">प्रसादाभावे दोषमाहोत्तरश्लोकाभ्याम् ।</div>
 </div>
@@ Line 1,871: / Line 1,871: @@
 <div class="introduction" id="BGB_C03_I01" data-block-id="BGB_C03_I01" data-verse="BGB_C03_V01">
-आत्मस्वरूपं ज्ञानसाधनं चोक्तं पूर्वत्र । ज्ञानसाधनत्वेन अकर्म विनिन्द्य कर्म विधीयत उत्तराध्याये ।
+<div class="introduction-line">आत्मस्वरूपं ज्ञानसाधनं चोक्तं पूर्वत्र । ज्ञानसाधनत्वेन अकर्म विनिन्द्य कर्म विधीयत उत्तराध्याये ।</div>
 </div>
@@ Line 2,649: / Line 2,649: @@
 == चतुर्थोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C04_I01" data-block-id="BGB_C04_I01" data-verse="BGB_C04">
-बुद्धेः परस्य माहात्म्यम्, कर्मभेदः, ज्ञानमाहात्म्यं चोच्यतेऽस्मिन् अध्याये ।
+<div class="introduction-line">बुद्धेः परस्य माहात्म्यम्, कर्मभेदः, ज्ञानमाहात्म्यं चोच्यतेऽस्मिन् अध्याये ।</div>
 </div>
@@ Line 3,334: / Line 3,334: @@
 == पञ्चमोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C05_I01" data-block-id="BGB_C05_I01" data-verse="BGB_C05">
-तृतीयाध्यायोक्तमेव कर्मयोगं प्रपञ्चयत्यनेनाध्यायेन -‘यदृच्छालाभसन्तुष्टः’(४.२२) इत्यादि संन्यासम् , ‘कुरु कर्मैव’(४.१५)  इत्यादि कर्मयोगं च।
+<div class="introduction-line">तृतीयाध्यायोक्तमेव कर्मयोगं प्रपञ्चयत्यनेनाध्यायेन -‘यदृच्छालाभसन्तुष्टः’(४.२२) इत्यादि संन्यासम् , ‘कुरु कर्मैव’(४.१५)  इत्यादि कर्मयोगं च।</div>
 </div>
@@ Line 3,851: / Line 3,851: @@
 == षष्ठोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C06_I01" data-block-id="BGB_C06_I01" data-verse="BGB_C06">
-ज्ञानान्तरङ्गं समाधियोगमाहानेनाऽध्यायेन ।
+<div class="introduction-line">ज्ञानान्तरङ्गं समाधियोगमाहानेनाऽध्यायेन ।</div>
 </div>
@@ Line 4,594: / Line 4,594: @@
 == सप्तमोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C07_I01" data-block-id="BGB_C07_I01" data-verse="BGB_C07">
-साधनं प्राधान्येनोक्तम् अतीतैरध्यायैः । उत्तरैस्तु षड्भिः भगवन्माहात्म्यं प्राधान्येनाह-
+<div class="introduction-line">साधनं प्राधान्येनोक्तम् अतीतैरध्यायैः । उत्तरैस्तु षड्भिः भगवन्माहात्म्यं प्राधान्येनाह-</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C07_I02" data-block-id="BGB_C07_I02" data-verse="BGB_C07">
-भगवन्महिमा विशेषत उच्यते ।
+<div class="introduction-line">भगवन्महिमा विशेषत उच्यते ।</div>
 </div>
@@ Line 5,084: / Line 5,084: @@
 == अष्टमोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C08_I01" data-block-id="BGB_C08_I01" data-verse="BGB_C08">
-मरणकालकर्तव्य-गत्याद्यस्मिन्नध्याये उपदिशति-
+<div class="introduction-line">मरणकालकर्तव्य-गत्याद्यस्मिन्नध्याये उपदिशति-</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C08_I02" data-block-id="BGB_C08_I02" data-verse="BGB_C08">
-उक्तव्याख्यानपूर्वकं ब्रह्मप्राप्तिरुच्यते ।
+<div class="introduction-line">उक्तव्याख्यानपूर्वकं ब्रह्मप्राप्तिरुच्यते ।</div>
 </div>
@@ Line 5,528: / Line 5,528: @@
 == नवमोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C09_I01" data-block-id="BGB_C09_I01" data-verse="BGB_C09">
-सप्तमाध्यायोक्तं स्पष्टयत्यस्मिन्नध्याये-
+<div class="introduction-line">सप्तमाध्यायोक्तं स्पष्टयत्यस्मिन्नध्याये-</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C09_I02" data-block-id="BGB_C09_I02" data-verse="BGB_C09">
-सप्तमोक्तं प्रपञ्चयति ।
+<div class="introduction-line">सप्तमोक्तं प्रपञ्चयति ।</div>
 </div>
@@ Line 6,087: / Line 6,087: @@
 == दशमोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C10_I01" data-block-id="BGB_C10_I01" data-verse="BGB_C10">
-उपासनार्थं विभूतीर्विशेषकारणत्वं च केषाञ्चिदनेन अध्यायेनाह-
+<div class="introduction-line">उपासनार्थं विभूतीर्विशेषकारणत्वं च केषाञ्चिदनेन अध्यायेनाह-</div>
 </div>
@@ Line 6,631: / Line 6,631: @@
 == एकादशोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C11_I01" data-block-id="BGB_C11_I01" data-verse="BGB_C11">
-यथा श्रुते ध्यानं (कर्तुं) शक्यं तथा स्वरूपस्थितिरनेनाध्यायेनोच्यते ।
+<div class="introduction-line">यथा श्रुते ध्यानं (कर्तुं) शक्यं तथा स्वरूपस्थितिरनेनाध्यायेनोच्यते ।</div>
 </div>
@@ Line 7,311: / Line 7,311: @@
 == द्वादशोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C12_I01" data-block-id="BGB_C12_I01" data-verse="BGB_C12">
-अव्यक्तोपासनाद् भगवदुपासनस्योत्तमत्वं प्रदर्श्य तदुपायं प्रदर्शयत्यस्मिन्नध्याये-
+<div class="introduction-line">अव्यक्तोपासनाद् भगवदुपासनस्योत्तमत्वं प्रदर्श्य तदुपायं प्रदर्शयत्यस्मिन्नध्याये-</div>
 </div>
@@ Line 7,598: / Line 7,598: @@
 == त्रयोदशोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C13_I01" data-block-id="BGB_C13_I01" data-verse="BGB_C13">
-पूर्वोक्तज्ञान-ज्ञेय-क्षेत्र-पुरुषान् पिण्डीकृत्य विविच्य दर्शयत्यनेनाध्यायेन । (सर्वार्थसङ्क्षेपोऽयम् )॥ १ -३॥
+<div class="introduction-line">पूर्वोक्तज्ञान-ज्ञेय-क्षेत्र-पुरुषान् पिण्डीकृत्य विविच्य दर्शयत्यनेनाध्यायेन । (सर्वार्थसङ्क्षेपोऽयम् )॥ १ -३॥</div>
 </div>
@@ Line 8,116: / Line 8,116: @@
 == चतुर्दशोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C14_I01" data-block-id="BGB_C14_I01" data-verse="BGB_C14">
-साधनं प्राधान्येनोत्तरैरध्यायैर्वक्ति-
+<div class="introduction-line">साधनं प्राधान्येनोत्तरैरध्यायैर्वक्ति-</div>
 </div>
@@ Line 8,471: / Line 8,471: @@
 == पञ्चदशोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C15_I01" data-block-id="BGB_C15_I01" data-verse="BGB_C15">
-संसारस्वरूपतदत्ययोपायविज्ञानान्यस्मिन्नध्याये दर्शयति-
+<div class="introduction-line">संसारस्वरूपतदत्ययोपायविज्ञानान्यस्मिन्नध्याये दर्शयति-</div>
 </div>
 <div class="introduction" id="BGB_C15_I02" data-block-id="BGB_C15_I02" data-verse="BGB_C15">
-त्रयोदशोक्तं विविच्य दर्शयति-
+<div class="introduction-line">त्रयोदशोक्तं विविच्य दर्शयति-</div>
 </div>
@@ Line 8,793: / Line 8,793: @@
 == षोडशोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C16_I01" data-block-id="BGB_C16_I01" data-verse="BGB_C16">
-पुमर्थसाधनविरोधीनि अनेनाध्यायेन दर्शयति-
+<div class="introduction-line">पुमर्थसाधनविरोधीनि अनेनाध्यायेन दर्शयति-</div>
 </div>
@@ Line 9,075: / Line 9,075: @@
 == सप्तदशोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C17_I01" data-block-id="BGB_C17_I01" data-verse="BGB_C17">
-गुणभेदान् प्रपञ्चयत्यनेनाध्यायेन ।
+<div class="introduction-line">गुणभेदान् प्रपञ्चयत्यनेनाध्यायेन ।</div>
 </div>
@@ Line 9,437: / Line 9,437: @@
 == अष्टादशोऽध्यायः ==
 <div class="introduction" id="BGB_C18_I01" data-block-id="BGB_C18_I01" data-verse="BGB_C18">
-पूर्वोक्तं साधनं सर्वं सङ्क्षिप्योपसंहरति अनेनाध्यायेन ।
+<div class="introduction-line">पूर्वोक्तं साधनं सर्वं सङ्क्षिप्योपसंहरति अनेनाध्यायेन ।</div>
 </div>