Brahmasutra: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 253: | Line 253: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S01_A002" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जन्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A002"></span><h4 class="gr-section-head">जन्माधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S01_A002" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="जन्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A002"></span><h4 class="gr-section-head">जन्माधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V02_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V02_I01" data-verse="BS_C01_S01_V02"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">ब्रह्मणो लक्षणमाह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 262: | Line 266: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V02" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V02"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V02" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V02"> | ||
| Line 318: | Line 318: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A003"></span><h4 class="gr-section-head">शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A003"></span><h4 class="gr-section-head">शास्त्रयोनित्वाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V03_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V03_I01" data-verse="BS_C01_S01_V03"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">अनुमानतोऽन्ये न कल्पनीयाः –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 327: | Line 331: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V03" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V03"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V03" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V03"> | ||
| Line 406: | Line 406: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समन्वयाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A004"></span><h4 class="gr-section-head">समन्वयाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समन्वयाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A004"></span><h4 class="gr-section-head">समन्वयाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V04_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V04_I01" data-verse="BS_C01_S01_V04"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">अज्ञानां प्रतीयमानमपि नेतरेषां शास्त्रयोनित्वम् , कुतः ? ।</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 415: | Line 419: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V04" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V04"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V04" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V04"> | ||
| Line 447: | Line 447: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S01_A005" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ईक्षत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A005"></span><h4 class="gr-section-head">ईक्षत्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S01_A005" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ईक्षत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A005"></span><h4 class="gr-section-head">ईक्षत्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="introduction" id="BS_C01_S01_V05_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V05_I01" data-verse="BS_C01_S01_V05"> | |||
<div class="introduction-line">ननु <span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishat-id">‘यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह’(तै.उ.२.४.२२)</span> , <span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishat-id">‘अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत्’(क.उ.१.३.१५)</span> , <span class="gr-reference gr-ref-Bashkalashruti-id">‘अवचनेनैव प्रोवाच’(बाष्कलश्रुति)</span> , <span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishat-id">‘यद्वाचाऽनभ्युदितम् । येन वागभ्युद्यते । यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम्’(क.उ.१)</span> इत्यादिभिर्न तच्छब्दगोचरम् ।</div> | |||
<div class="introduction-line">नेत्याह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 456: | Line 461: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V05" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V05"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V05" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V05"> | ||
| Line 616: | Line 616: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V10_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V10_I01" data-verse="BS_C01_S01_V10"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">न च कासुचित् शाखासु अन्यथा उच्यते ।</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C01_S01_V10 | | verse_id = BS_C01_S01_V10 | ||
| Line 624: | Line 628: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V10" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V10"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V10" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V10"> | ||
| Line 944: | Line 944: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V18_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V18_I01" data-verse="BS_C01_S01_V18"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">न च तत्तदनुमानविरोधः ।</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C01_S01_V18 | | verse_id = BS_C01_S01_V18 | ||
| Line 952: | Line 956: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V18" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V18"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V18" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V18"> | ||
| Line 1,001: | Line 1,001: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्तःस्थत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A007"></span><h4 class="gr-section-head">अन्तःस्थत्वाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्तःस्थत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A007"></span><h4 class="gr-section-head">अन्तःस्थत्वाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="introduction" id="BS_C01_S01_V20_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V20_I01" data-verse="BS_C01_S01_V20"> | <div class="introduction" id="BS_C01_S01_V20_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V20_I01" data-verse="BS_C01_S01_V20"> | ||
| Line 1,026: | Line 1,017: | ||
<div class="gr-blockquote">‘सप्तयुञ्जन्ति’(तै.आ.३.११.८)</div> | <div class="gr-blockquote">‘सप्तयुञ्जन्ति’(तै.आ.३.११.८)</div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C01_S01_V20 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C01 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = ओं अन्तस्तद्धर्मोपदेशात् ओम् ॥ 01-01-20 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V20" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V20"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V20" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V20"> | ||
| Line 1,083: | Line 1,083: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A008"></span><h4 class="gr-section-head">आकाशाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A008"></span><h4 class="gr-section-head">आकाशाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V22_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V22_I01" data-verse="BS_C01_S01_V22"> | |||
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id">‘को ह्येवान्यात् कः प्राण्याद्यदेष आकाश आनन्दो न स्यात्’(तै.उ.२.१५)</span></span> इति आकाशस्यऽऽनन्दमयत्वे हेतुरुक्तः, न तु विष्णोः । इति न मन्तव्यम् । यतः –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 1,092: | Line 1,096: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V22" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V22"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V22" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V22"> | ||
| Line 1,155: | Line 1,155: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S01_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A010"></span><h4 class="gr-section-head">ज्योतिरधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S01_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A010"></span><h4 class="gr-section-head">ज्योतिरधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V24_I01" data-verse="BS_C01_S01_V24"> | |||
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Taittiriyopanishad-id">‘यो वेद निहितं गुहायाम्’(तै.उ.२.१)</span></span> इत्युक्तम् । तच्च गुहानिहितम् <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Rigveda-id">‘वि मे कर्णा पतयतो विचक्षुर्वीदं ज्योतिर्हृदय आहितं यत् । विमे मनश्चरति दूर आधीः किं स्विद् वक्ष्यामि किमु नो मनिष्ये’(ऋ.सं.६.९.६)</span></span> इति ज्योतिरुक्तम् । तच्च ज्योतिरग्निसूक्तत्वात् प्रसिद्धेश्चाग्निरेवेति प्राप्तम् । अत आह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 1,164: | Line 1,168: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V24"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V24"> | ||
| Line 1,261: | Line 1,261: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S01_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्तिमप्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A012"></span><h4 class="gr-section-head">अन्तिमप्राणाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S01_A012" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्तिमप्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S01_A012"></span><h4 class="gr-section-head">अन्तिमप्राणाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S01_V28_I01" data-block-id="BS_C01_S01_V28_I01" data-verse="BS_C01_S01_V28"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">प्राणो विष्णुरित्युक्तम् । तत्र<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Aitareyaaranyaka-id">‘ता वा एताः शीर्षन् श्रियः श्रिताश्चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् प्राणः’(ऐ.आ.२.१.४)</span></span> इत्यत्र प्राणस्य विष्णुत्वं न युज्यते(विद्यते) । इन्द्रियैः सहाभिधानादित्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 1,270: | Line 1,274: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V28" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V28"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S01_V28" data-block-id="bhashya-BS_C01_S01_V28"> | ||
| Line 1,422: | Line 1,422: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V03_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V03_I01" data-verse="BS_C01_S02_V03"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">न चादित्यशब्दाच्चक्षुर्मयत्वादेश्च जीव इति वाच्यम् ।</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C01_S02_V03 | | verse_id = BS_C01_S02_V03 | ||
| Line 1,430: | Line 1,434: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V03" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V03"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V03" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V03"> | ||
| Line 1,561: | Line 1,561: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S02_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अत्तृत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A013"></span><h4 class="gr-section-head">अत्तृत्वाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S02_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अत्तृत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A013"></span><h4 class="gr-section-head">अत्तृत्वाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V09_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V09_I01" data-verse="BS_C01_S02_V09"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘जन्माद्यस्य यतः’(ब्र.सू.१.१.२) इत्युक्तम् । तत्रात्तृत्वं,<span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id">‘स यद्यदेवासृजत तत्तदत्तुमध्रियत । सर्वां वा अत्तीति तददितेरदितित्वम्’(बृ.उ.३.२.५)</span></span> इत्यदितेः प्रतीयते ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V09_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V09_I02" data-verse="BS_C01_S02_V09"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘स यद्यदेवासृजत’ इति पुल्लिङ्गम् च <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id">‘कूटस्थोऽक्षर उच्यते’(भ.गी.१५.१६)</span></span>इतिवत् (इत्यादिवत्) । अत्रोच्यते –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 1,570: | Line 1,578: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V09" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V09"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V09" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V09"> | ||
| Line 1,619: | Line 1,619: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S02_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुहाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A014"></span><h4 class="gr-section-head">गुहाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S02_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुहाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A014"></span><h4 class="gr-section-head">गुहाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V11_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V11_I01" data-verse="BS_C01_S02_V11"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">सर्वात्रैकः परः उक्तः ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V11_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V11_I02" data-verse="BS_C01_S02_V11"> | |||
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Kathopanishad-id">‘ऋतं पिबन्तौ सुकृतस्य लोके गुहां प्रविष्टौ परमे परार्धे ।<br/> छायाऽऽतपौ ब्रह्मविदो वदन्ति पञ्चाग्नयो ये च त्रिनाचिकेताः’ ।(क.उ.१.३.१)</span></span><br/> इति पिबन्तौ प्रतीयेते, तौ कौ ? इति । उच्यते ।</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 1,628: | Line 1,636: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V11" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V11"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V11" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V11"> | ||
| Line 1,707: | Line 1,707: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S02_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इत्यन्तराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A015"></span><h4 class="gr-section-head">इत्यन्तराधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S02_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इत्यन्तराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A015"></span><h4 class="gr-section-head">इत्यन्तराधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V13_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V13_I01" data-verse="BS_C01_S02_V13"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V13_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V13_I01" data-verse="BS_C01_S02_V13"> | ||
| Line 1,728: | Line 1,719: | ||
<div class="leading-bhashya-line">अतः <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id">तत् ‘यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्ते, एवम् एवंविधि पापं कर्म न श्लिष्यते’(छां.उ.४.१४.३)</span></span> इत्यग्निज्ञानादेव सर्वपापश्लेषात् मोक्षोपपत्तिरिति । अतोऽब्रवीत् (ब्रवीति) –</div> | <div class="leading-bhashya-line">अतः <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id">तत् ‘यथा पुष्करपलाश आपो न श्लिष्यन्ते, एवम् एवंविधि पापं कर्म न श्लिष्यते’(छां.उ.४.१४.३)</span></span> इत्यग्निज्ञानादेव सर्वपापश्लेषात् मोक्षोपपत्तिरिति । अतोऽब्रवीत् (ब्रवीति) –</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C01_S02_V13 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C01 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = ओम् अन्तर उपपत्तेः ओम् ॥ 01-02-13 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V13" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V13"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V13" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V13"> | ||
| Line 1,845: | Line 1,845: | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S02_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A016"></span><h4 class="gr-section-head">इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S02_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A016"></span><h4 class="gr-section-head">इत्यन्तर्याम्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V18_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V18_I01" data-verse="BS_C01_S02_V18"> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V18_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V18_I01" data-verse="BS_C01_S02_V18"> | |||
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id">‘यः पृथिव्यां तिष्ठन् पृथिव्या अन्तरो यं पृथिवी न वेद यस्य पृथिवी शरीरं यः पृथिवीमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’(बृ.उ.५.७.३)</span></span> इत्यादिना अन्तर्याम्युच्यते ।</div> | <div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bruhadaranyakopanishad-id">‘यः पृथिव्यां तिष्ठन् पृथिव्या अन्तरो यं पृथिवी न वेद यस्य पृथिवी शरीरं यः पृथिवीमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’(बृ.उ.५.७.३)</span></span> इत्यादिना अन्तर्याम्युच्यते ।</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 1,865: | Line 1,856: | ||
<div class="leading-bhashya-line">न हि विष्णोः पृथिव्यादिशरीरत्वमङ्गीक्रियते ? इत्यत आह –</div> | <div class="leading-bhashya-line">न हि विष्णोः पृथिव्यादिशरीरत्वमङ्गीक्रियते ? इत्यत आह –</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C01_S02_V18 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C01 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = ओम् अन्तर्याम्यधिदैवादिषु तद्धर्मव्यपदेशात् ओम् ॥ 01-02-18 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V18" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V18"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V18" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V18"> | ||
| Line 1,923: | Line 1,923: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S02_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अदृश्यत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A017"></span><h4 class="gr-section-head">अदृश्यत्वाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S02_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अदृश्यत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A017"></span><h4 class="gr-section-head">अदृश्यत्वाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V21_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V21_I01" data-verse="BS_C01_S02_V21"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V21_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V21_I01" data-verse="BS_C01_S02_V21"> | ||
| Line 1,944: | Line 1,935: | ||
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id">‘यथोर्णनाभिः सृजते गृह्णते च यथा पृथिव्यामोषधयः सम्भवन्ति।<br/>यथा सतः पुरुषात् केशलोमानि तथाऽक्षरात् सम्भवतीह विश्वम्’(मु.उ.१.१.७)</span></span> इत्युक्त्वा तस्माच्च <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id">‘अक्षरात्परतः परः’(मु.उ.२.१.२)</span></span> इति परः प्रतीयत इत्यतोऽब्रवीत्-</div> | <div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id">‘यथोर्णनाभिः सृजते गृह्णते च यथा पृथिव्यामोषधयः सम्भवन्ति।<br/>यथा सतः पुरुषात् केशलोमानि तथाऽक्षरात् सम्भवतीह विश्वम्’(मु.उ.१.१.७)</span></span> इत्युक्त्वा तस्माच्च <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id">‘अक्षरात्परतः परः’(मु.उ.२.१.२)</span></span> इति परः प्रतीयत इत्यतोऽब्रवीत्-</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C01_S02_V21 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C01 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = ओम् अदृश्यत्वादिगुणको धर्मोक्तेः ओम् ॥ 01-02-21 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V21" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V21"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V21" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V21"> | ||
| Line 2,038: | Line 2,038: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S02_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैश्वानराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A018"></span><h4 class="gr-section-head">वैश्वानराधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S02_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैश्वानराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S02_A018"></span><h4 class="gr-section-head">वैश्वानराधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V24_I01" data-verse="BS_C01_S02_V24"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">अदृश्यत्वादिगुणेषु सर्वगतत्वं</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V24_I02" data-block-id="BS_C01_S02_V24_I02" data-verse="BS_C01_S02_V24"> | |||
<div class="leading-bhashya-line"><span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Chandogyopanishad-id">‘यस्त्वेतमेवं प्रादेशमात्रमभिविमानमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते’(छां.उ.५.१८.१)</span></span> इति वैश्वानरस्योक्तमित्यत आह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 2,047: | Line 2,055: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V24"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S02_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S02_V24"> | ||
| Line 2,231: | Line 2,231: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S02_V32_I01" data-block-id="BS_C01_S02_V32_I01" data-verse="BS_C01_S02_V32"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">न ह्यन्योपासकोऽन्यं प्राप्नुत इति युज्यत इत्यत आह</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C01_S02_V32 | | verse_id = BS_C01_S02_V32 | ||
| Line 2,239: | Line 2,243: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-author-note">॥ इति वैश्वानराधिकरणम् ॥ 07 ॥</div> | <div class="gr-author-note">॥ इति वैश्वानराधिकरणम् ॥ 07 ॥</div> | ||
| Line 2,259: | Line 2,259: | ||
=== तृतीयः पादः === | === तृतीयः पादः === | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="द्युभ्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A019"></span><h4 class="gr-section-head">द्युभ्वाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="द्युभ्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A019"></span><h4 class="gr-section-head">द्युभ्वाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V01_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V01_I01" data-verse="BS_C01_S03_V01"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">तत्र चान्यत्र च प्रसिद्धानां शब्दानां विष्णौ समन्वयं प्रायेणास्मिन् पादे दर्शयति ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V01_I02" data-block-id="BS_C01_S03_V01_I02" data-verse="BS_C01_S03_V01"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">विष्णोः परविद्याविषयत्वमुक्तम् । तत्र <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id">‘यस्मिन् द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षमोतं मनः सह प्राणैश्चसर्वैस्तमेवैकं जानथ आत्मानम्’(मुण्डक.उ.२.२.५)</span></span> इत्यत्र, <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mahanarayanopashat-id">‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रोऽमाऽऽविशान्तकः’(महाना.उ.३५)</span></span> <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Bodhayanagruhyasuktam-id">‘प्राणेश्वरः कृत्तिवासाः पिनाकी’(बोधायनगृह्यसूत्रं)</span></span> इत्यादिना रुद्रस्य प्राणाधारत्वप्रतीतेः, <span class="gr-blockquote"><span class="gr-reference gr-ref-Mundakopanishad-id">‘स एषोऽन्तरश्चरते बहुधा जायमानः’(मुण्डक.उ.२.२.६)</span></span> इति जीवलिङ्गाच्च तयोः प्राप्तिरित्यत उच्यते –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 2,268: | Line 2,276: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V01" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V01"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V01" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V01"> | ||
| Line 2,432: | Line 2,432: | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भूमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A020"></span><h4 class="gr-section-head">भूमाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भूमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A020"></span><h4 class="gr-section-head">भूमाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V08_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V08_I01" data-verse="BS_C01_S03_V08"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘प्राणो व अशाया भूयान्’ इत्युक्त्वा ‘यो वै भूमा तत्सुखम्’(छां.उ.७.१३.१) इत्युक्तेः तस्यैव भूमत्वप्राप्तिः ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V08_I02" data-block-id="BS_C01_S03_V08_I02" data-verse="BS_C01_S03_V08"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘उत्क्रान्तप्राणान्’(छां.उ.७.१५.३) इत्यादिलिङ्गात् प्राणशब्दश्च वायुवाचीति अत उच्यते –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 2,441: | Line 2,449: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V08" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V08"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V08" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V08"> | ||
| Line 2,490: | Line 2,490: | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अक्षराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A021"></span><h4 class="gr-section-head">अक्षराधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अक्षराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A021"></span><h4 class="gr-section-head">अक्षराधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V10_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V10_I01" data-verse="BS_C01_S03_V10"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">अदृश्यत्वादिगुणा विष्णोरुक्ताः ‘अदृष्टं द्रष्ट्रश्रुतं श्रोतृ’(बृ.उ.५.८.११) इत्यादिना, ‘अहं सोममाहनसं भिभर्मि’(ऋ.सं.१०.१२५.२) इत्यादेश्च तस्यापि सम्भवान् मध्यमाक्षरस्योक्ता इति अतो ब्रूते –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 2,499: | Line 2,503: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V10" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V10"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V10" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V10"> | ||
| Line 2,585: | Line 2,585: | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A022"></span><h4 class="gr-section-head">सदधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A022"></span><h4 class="gr-section-head">सदधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V13_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V13_I01" data-verse="BS_C01_S03_V13"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V13_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V13_I01" data-verse="BS_C01_S03_V13"> | ||
| Line 2,606: | Line 2,597: | ||
<div class="leading-bhashya-line">स हि ‘अविकारः सदा शुद्धो नित्य आत्मा सदा हरिः’ इत्यादिनाऽविकारः प्रसिद्धः इति। अतोऽब्रवीति-</div> | <div class="leading-bhashya-line">स हि ‘अविकारः सदा शुद्धो नित्य आत्मा सदा हरिः’ इत्यादिनाऽविकारः प्रसिद्धः इति। अतोऽब्रवीति-</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C01_S03_V13 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C01 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = (76)ओम् ईक्षतिकर्मव्यपदेशात् सः ओम् ॥ 01-03-13 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V13" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V13"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V13" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V13"> | ||
| Line 2,630: | Line 2,630: | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="दहराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A023"></span><h4 class="gr-section-head">दहराधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="दहराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A023"></span><h4 class="gr-section-head">दहराधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V14_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V14_I01" data-verse="BS_C01_S03_V14"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">चन्द्रादित्याद्याधारत्वं विष्णोरुक्तम् । तच्च ‘एस्मिन् ब्रह्म पुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तर आकाशः’,‘किं तदत्र विद्यते.....’(छां.उ.८.१.२), ‘उभे अस्मिन् द्यावा पृथिवी अन्तरेव समाहिते । उभावग्निश्च वायुश्च सूर्याचन्द्रमसावुभौ । विद्युन्नक्षत्राणि’(छां.उ.८.१.३) इत्यादिनाऽऽकाशस्य प्रतीयते ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V14_I02" data-block-id="BS_C01_S03_V14_I02" data-verse="BS_C01_S03_V14"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">स चाकाशो न विष्णुः । ‘तस्यान्ते सुषिरं सूक्ष्मं तस्मिन् सर्वं प्रतिष्ठितम्’(महा.ना.उ.११) इति श्रुतेरित्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 2,639: | Line 2,647: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V14" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V14"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V14" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V14"> | ||
| Line 2,856: | Line 2,856: | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A024" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनुकृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A024"></span><h4 class="gr-section-head">अनुकृत्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A024" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनुकृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A024"></span><h4 class="gr-section-head">अनुकृत्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V22_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V22_I01" data-verse="BS_C01_S03_V22"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">अदृश्यत्वादयः परमेश्वरगुणा उक्ताः । ‘तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम्’, ‘तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् । कथं नु तद् विजानीयाम्.....’(क.उ.५.१२,१४) इत्यादिना ज्ञानिसुखस्याप्यनिर्देश्यत्वम्, अज्ञेयत्वं चोच्यते ? इत्यतो वक्ति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 2,865: | Line 2,869: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V22" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V22"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V22" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V22"> | ||
| Line 2,916: | Line 2,916: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वामनाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A025"></span><h4 class="gr-section-head">वामनाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वामनाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A025"></span><h4 class="gr-section-head">वामनाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V24_I01" data-verse="BS_C01_S03_V24"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V24_I01" data-verse="BS_C01_S03_V24"> | ||
| Line 2,937: | Line 2,928: | ||
<div class="leading-bhashya-line">इति सर्वदेवोपास्यः कश्चित् प्रतीयते । स च ‘एवमेवैष प्राण इतरान् प्राणान् पृथगेव सन्निधत्ते’(प्रश्न.उ.३.४), ‘योऽयं मध्यमः प्राणः’(बृ.उ.३.५.२१),‘कुविदङ्ग’(ऋ.सं.७.९१.१) इत्यादिना प्राणव्यवस्थापकत्वात्, मध्यमत्वात्, सर्वदेवोपास्यत्वाच्च वायुरेवेति प्रतीयते । अतोऽब्रवीत् ॥</div> | <div class="leading-bhashya-line">इति सर्वदेवोपास्यः कश्चित् प्रतीयते । स च ‘एवमेवैष प्राण इतरान् प्राणान् पृथगेव सन्निधत्ते’(प्रश्न.उ.३.४), ‘योऽयं मध्यमः प्राणः’(बृ.उ.३.५.२१),‘कुविदङ्ग’(ऋ.सं.७.९१.१) इत्यादिना प्राणव्यवस्थापकत्वात्, मध्यमत्वात्, सर्वदेवोपास्यत्वाच्च वायुरेवेति प्रतीयते । अतोऽब्रवीत् ॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C01_S03_V24 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C01 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = (87)ओं शब्दादेव प्रमितः ओम् ॥ 01-03-24 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V24"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V24"> | ||
| Line 2,978: | Line 2,978: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A026" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देवताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A026"></span><h4 class="gr-section-head">देवताधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A026" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="देवताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A026"></span><h4 class="gr-section-head">देवताधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V26_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V26_I01" data-verse="BS_C01_S03_V26"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">मनुष्याणामेव वेदविद्यायाम् अधिकार इत्युक्तम् । तिर्यगाद्यपेक्षयैव मनुष्यत्वविशेषणमुक्तं, न तु देवाद्यपेक्षयेत्याह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 2,987: | Line 2,991: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V26" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V26"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V26" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V26"> | ||
| Line 3,164: | Line 3,164: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A027" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अपशूद्राधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A027"></span><h4 class="gr-section-head">अपशूद्राधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A027" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अपशूद्राधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A027"></span><h4 class="gr-section-head">अपशूद्राधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V34_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V34_I01" data-verse="BS_C01_S03_V34"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘मनुष्याधिकारत्वात्’ इत्युक्तेऽविशेषात् शूद्रस्यापि ‘अह हारे त्वा शूद्र’(छां.उ.४.२.३) इति पौत्रायणोक्तेरधिकार इत्यत आह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 3,173: | Line 3,177: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V34" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V34"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V34" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V34"> | ||
| Line 3,317: | Line 3,317: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कम्पनाधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A028"></span><h4 class="gr-section-head">कम्पनाधिकरणं</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कम्पनाधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A028"></span><h4 class="gr-section-head">कम्पनाधिकरणं</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V39_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V39_I01" data-verse="BS_C01_S03_V39"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘यदिदं किञ्च जगत्सर्वं प्राण एजति निःसृतम् । महद्भयं वज्रमुद्यतं य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति’ इत्युद्यतवज्रज्ञानान्मोक्षः प्रतीयते । इत्यतोऽब्रवीत्-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 3,326: | Line 3,330: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-author-note">इति कम्पनाधिकरणं ॥ 10 ॥</div> | <div class="gr-author-note">इति कम्पनाधिकरणं ॥ 10 ॥</div> | ||
| Line 3,360: | Line 3,360: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A029"></span><h4 class="gr-section-head">ज्योतिरधिकरणं</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरधिकरणं" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A029"></span><h4 class="gr-section-head">ज्योतिरधिकरणं</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V40_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V40_I01" data-verse="BS_C01_S03_V40"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">हृदय आहितं ज्योतिः परमात्मेत्युक्तम् । तत्र ‘योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु हृद्यन्तर्ज्योतिः पुरुषः’(शत.ब्रा.१४.७.१.७) इत्यत्र ‘उभौ लोकावनुसञ्चरति’(शत.ब्रा.१४.७.१.७) इति वचनाज्जीव इति प्रतीयत इत्यत उच्यते –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 3,369: | Line 3,373: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-author-note">इति ज्योतिरधिकरणं ॥ 11 ॥</div> | <div class="gr-author-note">इति ज्योतिरधिकरणं ॥ 11 ॥</div> | ||
| Line 3,391: | Line 3,391: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A030"></span><h4 class="gr-section-head">आकाशाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A030"></span><h4 class="gr-section-head">आकाशाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V41_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V41_I01" data-verse="BS_C01_S03_V41"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">सर्वाधारत्वम् विष्णोरुक्तम् । तच्च ‘आकाशो वै नाम नामरूपयोर्निर्वहिता’(छां.उ.८.१४.१) इत्यत्राकाशस्य प्रतीयते । वै नामेति प्रसिद्धोपदेशात् । प्रसिद्धाकाशश्चाङ्गीकर्तव्य इत्यत उच्यते –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 3,400: | Line 3,404: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-author-note">इति आकाशाधिकरणम् ॥ 12 ॥</div> | <div class="gr-author-note">इति आकाशाधिकरणम् ॥ 12 ॥</div> | ||
| Line 3,428: | Line 3,428: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सुषुप्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A031"></span><h4 class="gr-section-head">सुषुप्त्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सुषुप्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A031"></span><h4 class="gr-section-head">सुषुप्त्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V42_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V42_I01" data-verse="BS_C01_S03_V42"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">असङ्गत्वं परमात्मन उक्तम् । तच्च ‘स यत् तत्र किञ्चित् पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवत्यसङ्गो ह्ययं पुरुषः’ इति स्वप्नादिद्रष्टुः प्रतीयते ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V42_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V42_I01" data-verse="BS_C01_S03_V42"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">स च जीवः प्रसिद्धेरित्यतो वक्ति –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 3,437: | Line 3,445: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V42" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V42"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V42" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V42"> | ||
| Line 3,457: | Line 3,457: | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S03_A032" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्राह्मणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A032"></span><h4 class="gr-section-head">ब्राह्मणाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S03_A032" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ब्राह्मणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S03_A032"></span><h4 class="gr-section-head">ब्राह्मणाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V43_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V43_I01" data-verse="BS_C01_S03_V43"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S03_V43_I01" data-block-id="BS_C01_S03_V43_I01" data-verse="BS_C01_S03_V43"> | ||
| Line 3,479: | Line 3,470: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V43" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V43"> | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C01_S03_V43 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C01 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = (106)ओं पत्यादिशब्देभ्यः ओम् ॥ 01-03-43 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S03_V43" data-block-id="bhashya-BS_C01_S03_V43"> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BS_C01_S03_V43 | | verse_id = BS_C01_S03_V43 | ||
| Line 3,500: | Line 3,500: | ||
=== चतुर्थः पादः === | === चतुर्थः पादः === | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S04_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आनुमानिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A033"></span><h4 class="gr-section-head">आनुमानिकाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S04_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आनुमानिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A033"></span><h4 class="gr-section-head">आनुमानिकाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V01_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V01_I01" data-verse="BS_C01_S04_V01"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">॥ श्रुतिलिङ्गादिभिः अन्यत्रैव प्रसिद्धनामापि शब्दानां सामस्त्येन विशेषहेतुभिः विष्णावेव प्रवृत्तिं दर्शयत्यस्मिन् पादे ।</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 3,509: | Line 3,513: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V01" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V01"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V01" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V01"> | ||
| Line 3,721: | Line 3,721: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S04_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A034"></span><h4 class="gr-section-head">ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S04_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A034"></span><h4 class="gr-section-head">ज्योतिरुपक्रमाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V10_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V10_I01" data-verse="BS_C01_S04_V10"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘वसन्ते वसन्ते ज्योतिषा यजेत’(आप.श्रौ.सू.२०.२.५) इत्यादि कर्माभिधायकस्य कर्मक्रमादि विरोधात् न युज्यते ? इत्यत आह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 3,730: | Line 3,734: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V10" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V10"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V10" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V10"> | ||
| Line 3,781: | Line 3,781: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V13_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V13_I01" data-verse="BS_C01_S04_V13"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">पञ्च पञ्चजनानाह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C01_S04_V13 | | verse_id = BS_C01_S04_V13 | ||
| Line 3,789: | Line 3,793: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V13" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V13"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V13" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V13"> | ||
| Line 3,822: | Line 3,822: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S04_A036" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A036"></span><h4 class="gr-section-head">आकाशाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S04_A036" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आकाशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A036"></span><h4 class="gr-section-head">आकाशाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V15_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V15_I01" data-verse="BS_C01_S04_V15"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">अवान्तरकारणत्वेनापि स एवोच्यत इति वक्ति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 3,831: | Line 3,835: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-author-note">॥ इति आकाशाधिकरणम् ॥ 04 ॥</div> | <div class="gr-author-note">॥ इति आकाशाधिकरणम् ॥ 04 ॥</div> | ||
| Line 3,847: | Line 3,847: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S04_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समाकर्षाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A037"></span><h4 class="gr-section-head">समाकर्षाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S04_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समाकर्षाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A037"></span><h4 class="gr-section-head">समाकर्षाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V16_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V16_I01" data-verse="BS_C01_S04_V16"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">सर्वशब्दानां परमात्मवाचकत्वे कथमन्यत्र व्यवहारः ? इत्यतो ब्रवीति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 3,856: | Line 3,860: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V16" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V16"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V16" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V16"> | ||
| Line 3,875: | Line 3,875: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V17_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V17_I01" data-verse="BS_C01_S04_V17"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">तर्हि कथं तेषां शब्दानां जगति प्रसिद्धिः ?-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C01_S04_V17 | | verse_id = BS_C01_S04_V17 | ||
| Line 3,883: | Line 3,887: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V17" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V17"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V17" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V17"> | ||
| Line 4,019: | Line 4,019: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C01_S04_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रकृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A038"></span><h4 class="gr-section-head">प्रकृत्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C01_S04_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रकृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C01_S04_A038"></span><h4 class="gr-section-head">प्रकृत्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C01_S04_V24_I01" data-block-id="BS_C01_S04_V24_I01" data-verse="BS_C01_S04_V24"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">स्त्रीशब्दा अपि तस्मिन्नेवेत्याह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 4,028: | Line 4,032: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V24"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C01_S04_V24" data-block-id="bhashya-BS_C01_S04_V24"> | ||
| Line 4,219: | Line 4,219: | ||
=== प्रथमः पादः === | === प्रथमः पादः === | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S01_A001" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्मृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A001"></span><h4 class="gr-section-head">स्मृत्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S01_A001" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्मृत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A001"></span><h4 class="gr-section-head">स्मृत्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="introduction" id="BS_C02_S01_I01" data-block-id="BS_C02_S01_I01" data-verse="BS_C02_S01_V01"> | |||
<div class="introduction-line">उक्तेऽर्थेऽविरोधं दर्शयति अनेनाध्यायेन । प्रथमपादे युक्त्यविरोधम् । प्रथमतः स्मृत्यविरोधं दर्शयति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 4,228: | Line 4,232: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V01" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V01"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V01" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V01"> | ||
| Line 4,346: | Line 4,346: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभिमान्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A003"></span><h4 class="gr-section-head">अभिमान्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S01_A003" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभिमान्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A003"></span><h4 class="gr-section-head">अभिमान्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V06_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V06_I01" data-verse="BS_C02_S01_V06"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘मृदब्रवीत्’(श.ब्रा.६.१.३),‘आपोऽब्रुवन्’(श.ब्रा.६.१.३), इत्यादिवचनाद् युक्तिविरुद्धो वेद इति । अतोऽब्रवीत्-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 4,355: | Line 4,359: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V06" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V06"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V06" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V06"> | ||
| Line 4,394: | Line 4,394: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="असदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A004"></span><h4 class="gr-section-head">असदधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S01_A004" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="असदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A004"></span><h4 class="gr-section-head">असदधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V08_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V08_I01" data-verse="BS_C02_S01_V08"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘असदेवेदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१)‘असतः सदजायत’(ऋ.सं.१०.७२.३) इत्यादिनाऽसतः कारणत्वोक्तेर्विरोध इत्यतो वक्ति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 4,403: | Line 4,407: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V08" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V08"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V08" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V08"> | ||
| Line 4,650: | Line 4,650: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V17_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V17_I01" data-verse="BS_C02_S01_V17"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘अद्भ्यः सम्भूतः पृथिव्यै रसाच्च’(तै.आ.३.१६) इत्यादिना साधनान्तरप्रतीतेः कथमनुपलब्धिरित्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C02_S01_V17 | | verse_id = BS_C02_S01_V17 | ||
| Line 4,658: | Line 4,662: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V17" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V17"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V17" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V17"> | ||
| Line 4,802: | Line 4,802: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इतरव्यपदेशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A007"></span><h4 class="gr-section-head">इतरव्यपदेशाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इतरव्यपदेशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A007"></span><h4 class="gr-section-head">इतरव्यपदेशाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V22_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V22_I01" data-verse="BS_C02_S01_V22"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">जीवकर्तृपक्षः श्रुतिप्राप्तो विस्तरान्निराक्रियते-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 4,811: | Line 4,815: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V22" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V22"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V22" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V22"> | ||
| Line 5,097: | Line 5,097: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S01_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नप्रयोजनत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A009"></span><h4 class="gr-section-head">नप्रयोजनत्वाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S01_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नप्रयोजनत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A009"></span><h4 class="gr-section-head">नप्रयोजनत्वाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V33_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V33_I01" data-verse="BS_C02_S01_V33"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">यत् प्रयोजनार्थं सृष्ट्यादिस्तदूनत्वान्नपूर्णतेत्यत आह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,106: | Line 5,110: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V33" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V33"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V33" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V33"> | ||
| Line 5,151: | Line 5,151: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S01_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A010"></span><h4 class="gr-section-head">वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S01_A010" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A010"></span><h4 class="gr-section-head">वैषम्यनैर्घृण्याधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V35_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V35_I01" data-verse="BS_C02_S01_V35"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">सर्वकर्तृत्वे वैषम्यनैर्घृण्ये तस्येत्यतो वक्ति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,160: | Line 5,164: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V35" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V35"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V35" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V35"> | ||
| Line 5,234: | Line 5,234: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S01_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A011"></span><h4 class="gr-section-head">सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S01_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S01_A011"></span><h4 class="gr-section-head">सर्वधर्मोपपत्त्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S01_V38_I01" data-block-id="BS_C02_S01_V38_I01" data-verse="BS_C02_S01_V38"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">अवशिष्टैरुपसंहरति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,243: | Line 5,247: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V38" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V38"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S01_V38" data-block-id="bhashya-BS_C02_S01_V38"> | ||
| Line 5,349: | Line 5,349: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S02_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्यत्राभावाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A013"></span><h4 class="gr-section-head">अन्यत्राभावाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S02_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्यत्राभावाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A013"></span><h4 class="gr-section-head">अन्यत्राभावाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V05_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V05_I01" data-verse="BS_C02_S02_V05"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">सेश्वरसाङ्ख्यमतं निराकरोति । यथा पृथिव्या एव पर्जन्यानुगृहीतं तृणादिकम् उत्पद्यते, एवं प्रधानाद् ईश्वरानुगृहीतं जगदित्यतो ब्रवीति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,358: | Line 5,362: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V05" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V05"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V05" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V05"> | ||
| Line 5,392: | Line 5,392: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S02_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभ्युपगमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A014"></span><h4 class="gr-section-head">अभ्युपगमाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S02_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अभ्युपगमाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A014"></span><h4 class="gr-section-head">अभ्युपगमाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V06_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V06_I01" data-verse="BS_C02_S02_V06"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">लोकायतिकपक्षं निराकरोति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,401: | Line 5,405: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V06" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V06"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V06" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V06"> | ||
| Line 5,417: | Line 5,417: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S02_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुरुषाश्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A015"></span><h4 class="gr-section-head">पुरुषाश्माधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S02_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुरुषाश्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A015"></span><h4 class="gr-section-head">पुरुषाश्माधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V07_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V07_I01" data-verse="BS_C02_S02_V07"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">पुरुषोपसर्जनप्रकृतिकर्तृत्ववादमपाकरोति –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,426: | Line 5,430: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V07" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V07"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V07" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V07"> | ||
| Line 5,465: | Line 5,465: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S02_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्यथानुमित्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A016"></span><h4 class="gr-section-head">अन्यथानुमित्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S02_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्यथानुमित्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A016"></span><h4 class="gr-section-head">अन्यथानुमित्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V09_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V09_I01" data-verse="BS_C02_S02_V09"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">प्रकृत्युपसर्जनपुरुषकर्तृत्ववादमपाकरोति –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,474: | Line 5,478: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V09" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V09"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V09" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V09"> | ||
| Line 5,513: | Line 5,513: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S02_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैशेषिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A017"></span><h4 class="gr-section-head">वैशेषिकाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S02_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वैशेषिकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A017"></span><h4 class="gr-section-head">वैशेषिकाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V11_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V11_I01" data-verse="BS_C02_S02_V11"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">परमाण्वारम्भवादमपाकरोति –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,522: | Line 5,526: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V11" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V11"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V11" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V11"> | ||
| Line 5,652: | Line 5,652: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S02_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समुदायाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A018"></span><h4 class="gr-section-head">समुदायाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S02_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="समुदायाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A018"></span><h4 class="gr-section-head">समुदायाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V18_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V18_I01" data-verse="BS_C02_S02_V18"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">परमाणुपुञ्जवादिमतं निरा(अपा)करोति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,661: | Line 5,665: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V18" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V18"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V18" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V18"> | ||
| Line 5,808: | Line 5,808: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S02_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="असदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A019"></span><h4 class="gr-section-head">असदधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S02_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="असदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A019"></span><h4 class="gr-section-head">असदधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V26_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V26_I01" data-verse="BS_C02_S02_V26"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">शून्यवादमपाकरोति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,817: | Line 5,821: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V26" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V26"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V26" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V26"> | ||
| Line 5,890: | Line 5,890: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S02_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनुपलब्ध्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A020"></span><h4 class="gr-section-head">अनुपलब्ध्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S02_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनुपलब्ध्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A020"></span><h4 class="gr-section-head">अनुपलब्ध्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V30_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V30_I01" data-verse="BS_C02_S02_V30"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">विज्ञानवादमपाकरोति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,899: | Line 5,903: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V30" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V30"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V30" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V30"> | ||
| Line 5,949: | Line 5,949: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S02_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नैकस्मिन्नधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A021"></span><h4 class="gr-section-head">नैकस्मिन्नधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S02_A021" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नैकस्मिन्नधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A021"></span><h4 class="gr-section-head">नैकस्मिन्नधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V33_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V33_I01" data-verse="BS_C02_S02_V33"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">स्याद्वादिमतं दूषयति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 5,958: | Line 5,962: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V33" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V33"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V33" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V33"> | ||
| Line 6,025: | Line 6,025: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S02_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A022"></span><h4 class="gr-section-head">पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S02_A022" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A022"></span><h4 class="gr-section-head">पत्युरधिकरणम्(पशुपत्यधिकरणम्)</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V37_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V37_I01" data-verse="BS_C02_S02_V37"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">पाशुपतमतमपाकरोति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 6,034: | Line 6,038: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V37" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V37"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V37" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V37"> | ||
| Line 6,148: | Line 6,148: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S02_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A023"></span><h4 class="gr-section-head">उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S02_A023" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S02_A023"></span><h4 class="gr-section-head">उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S02_V42_I01" data-block-id="BS_C02_S02_V42_I01" data-verse="BS_C02_S02_V42"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">शक्तिपक्षं दूषयति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 6,157: | Line 6,161: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V42" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V42"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S02_V42" data-block-id="bhashya-BS_C02_S02_V42"> | ||
| Line 6,397: | Line 6,397: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मातरिश्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A025"></span><h4 class="gr-section-head">मातरिश्वाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A025" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मातरिश्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A025"></span><h4 class="gr-section-head">मातरिश्वाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V08_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V08_I01" data-verse="BS_C02_S03_V08"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V08_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V08_I01" data-verse="BS_C02_S03_V08"> | ||
| Line 6,427: | Line 6,418: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V08" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V08"> | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C02_S03_V08 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C02 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = (226)ओम् एतेन मातरिश्वा व्याख्यातः ओम् ॥ 02-03-08 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V08" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V08"> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = BS_C02_S03_V08 | | verse_id = BS_C02_S03_V08 | ||
| Line 6,573: | Line 6,573: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पृथिव्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A029"></span><h4 class="gr-section-head">पृथिव्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पृथिव्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A029"></span><h4 class="gr-section-head">पृथिव्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V12_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V12_I01" data-verse="BS_C02_S03_V12"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘ता आप ऐक्षन्त बह्व्यः स्यामः प्रजायेमहीति । ता अन्नमसृजन्त’(छां.उ.६.२) इत्यद्भ्योऽन्नसृष्टिः श्रूयते ।‘अद्भ्यः पृथिवी’(तै.उ.२.१) इति कुत्रचित् पृथिवीसृष्टिः । अतो विरुद्धत्वादप्रामाण्यमित्यतो वक्तिः –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 6,582: | Line 6,586: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V12" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V12"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V12" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V12"> | ||
| Line 6,616: | Line 6,616: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तदभिध्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A030"></span><h4 class="gr-section-head">तदभिध्यानाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A030" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तदभिध्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A030"></span><h4 class="gr-section-head">तदभिध्यानाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V13_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V13_I01" data-verse="BS_C02_S03_V13"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘प्राणानां ग्रन्थिरसि रुद्रो मा विशान्तकस्तेनान्नेनाप्यायस्व’(म.ना.उ.१६.२) इत्यादिनाऽन्यः संहर्ता प्रतीयत इत्यतो ब्रूते –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 6,625: | Line 6,629: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V13" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V13"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V13" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V13"> | ||
| Line 6,665: | Line 6,665: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विपर्ययाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A031"></span><h4 class="gr-section-head">विपर्ययाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विपर्ययाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A031"></span><h4 class="gr-section-head">विपर्ययाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V14_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V14_I01" data-verse="BS_C02_S03_V14"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘अत एव हीदं परात् क्रमादुत्पद्यते क्रमाद् विलीयते नासावुदेति नास्तमेति’ इति भाल्लवेयश्रुतौ क्रमाल्लयः प्रतीयते ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V14_I02" data-block-id="BS_C02_S03_V14_I02" data-verse="BS_C02_S03_V14"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘अक्षरात् परमादेव सर्वमुत्पद्यते क्रमात् ।<br/> व्युत्क्रमाद् विलयश्चैव तस्मिन्नेव परात्मनि’ ॥इति चतुर्वेदशिखायां व्युत्क्रमाल्लयः प्रतीयते । अत आह</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 6,674: | Line 6,682: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V14" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V14"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V14" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V14"> | ||
| Line 6,795: | Line 6,795: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्ञाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A034"></span><h4 class="gr-section-head">ज्ञाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्ञाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A034"></span><h4 class="gr-section-head">ज्ञाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V18_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V18_I01" data-verse="BS_C02_S03_V18"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘नित्यो नित्यानाम्’(कठ.उ.५.१३) इति जीवस्यापि नित्यत्वमुक्तम् ।‘सर्व एते चिदात्मानो व्युच्चरन्ति’ इत्युत्पत्तिरुच्यते । अतो विरोध इत्यत आह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 6,804: | Line 6,808: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V18" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V18"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V18" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V18"> | ||
| Line 6,843: | Line 6,843: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उत्क्रान्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A035"></span><h4 class="gr-section-head">उत्क्रान्त्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उत्क्रान्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A035"></span><h4 class="gr-section-head">उत्क्रान्त्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V20_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V20_I01" data-verse="BS_C02_S03_V20"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘व्याप्ता ह्यात्मानश्चेतना निर्गुणाश्च सर्वात्मानः सर्वरूपा अनन्ताः’ इति काषायणश्रुतौ व्याप्तत्वं प्रतीयते ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V20_I02" data-block-id="BS_C02_S03_V20_I02" data-verse="BS_C02_S03_V20"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘अणुर्ह्येष आत्मा यं वा एते सिनीतः । पुण्यं च पापं च’ इति गौपवनश्रुतावणुत्वमित्यतो विरोध इति । अतो ब्रवीति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 6,852: | Line 6,860: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V20" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V20"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V20" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V20"> | ||
| Line 6,875: | Line 6,875: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V21_I04" data-block-id="BS_C02_S03_V21_I04" data-verse="BS_C02_S03_V21"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">तत्र स्वातन्त्र्य प्रतीतेः, ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V21_I05" data-block-id="BS_C02_S03_V21_I05" data-verse="BS_C02_S03_V21"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘एकः प्रसूयते जन्तुरेक एव प्रमीयते। एकोऽनुभुङ्क्ते सुकृतमेक एव च दुष्कृतम्’ ॥ इत्यादेश्च स्वयमेवेत्यतो वक्ति –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C02_S03_V21 | | verse_id = BS_C02_S03_V21 | ||
| Line 6,884: | Line 6,892: | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V21" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V21"> | |||
{{Bhashyam | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V21" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V21"> | |||
{{Bhashyam | |||
| verse_id = BS_C02_S03_V21 | | verse_id = BS_C02_S03_V21 | ||
| id = BS_C02_S03_V21_B1 | | id = BS_C02_S03_V21_B1 | ||
| Line 7,036: | Line 7,036: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A036" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="व्यतिरेकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A036"></span><h4 class="gr-section-head">व्यतिरेकाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A036" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="व्यतिरेकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A036"></span><h4 class="gr-section-head">व्यतिरेकाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V27_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V27_I01" data-verse="BS_C02_S03_V27"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V27_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V27_I01" data-verse="BS_C02_S03_V27"> | ||
| Line 7,057: | Line 7,048: | ||
<div class="leading-bhashya-line">अतो विरोधं परिहरति-</div> | <div class="leading-bhashya-line">अतो विरोधं परिहरति-</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C02_S03_V27 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C02 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = (245)ओं व्यतिरेको गन्धवत् तथा च दर्शयति ओम् ॥ 02-03-27 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V27" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V27"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V27" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V27"> | ||
| Line 7,075: | Line 7,075: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पृथगुपदेशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A037"></span><h4 class="gr-section-head">पृथगुपदेशाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पृथगुपदेशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A037"></span><h4 class="gr-section-head">पृथगुपदेशाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V28_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V28_I01" data-verse="BS_C02_S03_V28"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘तत्वमसि’(छां.उ.६.८.७),‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.४.१०) इत्यादिषु जीवस्य परेणाभेदः प्रतीयते ।‘नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनानाम्’(श्वे.उ.६.१३) ‘द्वा सुपर्णा’(श्वे.उ.४.६) इत्यादिषु भेदः। अत उच्यते-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 7,084: | Line 7,088: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V28" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V28"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V28" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V28"> | ||
| Line 7,123: | Line 7,123: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यावदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A038"></span><h4 class="gr-section-head">यावदधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यावदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A038"></span><h4 class="gr-section-head">यावदधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V30_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V30_I01" data-verse="BS_C02_S03_V30"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">जीवास्याप्युत्पत्तिरुक्ता । अतस्तस्य ‘सोऽनादिना पुण्येन पापेन चानुबद्धः। परेण निर्मुक्त आनन्त्याय कल्पते’(छां.उ.३.१४.१) इत्यानादिकर्मसम्बन्ध आनन्त्यावाप्तिश्च न युज्यत इत्यत आह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 7,132: | Line 7,136: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V30" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V30"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V30" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V30"> | ||
| Line 7,160: | Line 7,160: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A039" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुंस्त्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A039"></span><h4 class="gr-section-head">पुंस्त्वाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A039" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुंस्त्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A039"></span><h4 class="gr-section-head">पुंस्त्वाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V31_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V31_I01" data-verse="BS_C02_S03_V31"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः’(प्र.४.११),‘स आनन्दः स बलः स ओजः स परेणामुं लोकं नीयते स विमुच्यते’ इति जीवस्य ज्ञानानन्दादिरूपत्वमुच्यते ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V31_I02" data-block-id="BS_C02_S03_V31_I02" data-verse="BS_C02_S03_V31"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">स दुःखाद् विमुक्त आनन्दी भवति सोऽज्ञानाद् विमुक्तो ज्ञानी भवति सोऽबलाद् विमुक्तो बली भवति। स नित्यो निरातङ्कोऽतिष्ठते’ इति पैङ्गीश्रुतौ अनानन्दादिरूपत्वं प्रतीयते । अत आह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 7,169: | Line 7,177: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V31" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V31"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V31" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V31"> | ||
| Line 7,218: | Line 7,218: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A040" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कर्तृत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A040"></span><h4 class="gr-section-head">कर्तृत्वाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A040" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कर्तृत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A040"></span><h4 class="gr-section-head">कर्तृत्वाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V33_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V33_I01" data-verse="BS_C02_S03_V33"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">ईश्वरस्यैव कर्तृत्वमुक्तम् । ‘यत् कर्म कुरुते तद् अभिसम्पद्यते’(बृ.उ.६.४.५) इति जीवस्योपलभ्यते । अत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 7,227: | Line 7,231: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V33" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V33"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V33" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V33"> | ||
| Line 7,320: | Line 7,320: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V38_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V38_I01" data-verse="BS_C02_S03_V38"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कुतः ? –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C02_S03_V38 | | verse_id = BS_C02_S03_V38 | ||
| Line 7,328: | Line 7,332: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V38" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V38"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V38" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V38"> | ||
| Line 7,431: | Line 7,431: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A041" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अंशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A041"></span><h4 class="gr-section-head">अंशाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A041" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अंशाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A041"></span><h4 class="gr-section-head">अंशाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V43_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V43_I01" data-verse="BS_C02_S03_V43"> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V43_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V43_I01" data-verse="BS_C02_S03_V43"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘अंशा एव हीमे जीवा अंशी हि परमेश्वरः ।<br/> स्वयमंशैरिदं सर्वं कारयत्यचलो हरिः’ ॥ इति गौपवनश्रुतौ अंशत्वं जीवस्योपलभ्यते ।</div> | <div class="leading-bhashya-line">‘अंशा एव हीमे जीवा अंशी हि परमेश्वरः ।<br/> स्वयमंशैरिदं सर्वं कारयत्यचलो हरिः’ ॥ इति गौपवनश्रुतौ अंशत्वं जीवस्योपलभ्यते ।</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 7,451: | Line 7,442: | ||
<div class="leading-bhashya-line">अतो ब्रवीति-</div> | <div class="leading-bhashya-line">अतो ब्रवीति-</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C02_S03_V43 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C02 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = (261)ओम् अंशो नानाव्यपदेशादन्यथा चापि दाशकितवादित्वमधीयत एके ओम् ॥ 02-03-43 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V43" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V43"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V43" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V43"> | ||
| Line 7,530: | Line 7,530: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V46_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V46_I01" data-verse="BS_C02_S03_V46"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">अनंशत्वश्रुतेर्गतिं चाऽह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C02_S03_V46 | | verse_id = BS_C02_S03_V46 | ||
| Line 7,538: | Line 7,542: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V46" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V46"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V46" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V46"> | ||
| Line 7,694: | Line 7,694: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S03_A042" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अदृष्टाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A042"></span><h4 class="gr-section-head">अदृष्टाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S03_A042" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अदृष्टाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S03_A042"></span><h4 class="gr-section-head">अदृष्टाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S03_V51_I01" data-block-id="BS_C02_S03_V51_I01" data-verse="BS_C02_S03_V51"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">प्रतिबिम्बानां मिथो वैचित्र्ये कारणमाह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 7,703: | Line 7,707: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V51" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V51"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S03_V51" data-block-id="bhashya-BS_C02_S03_V51"> | ||
| Line 7,839: | Line 7,839: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A044" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मनोधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A044"></span><h4 class="gr-section-head">मनोधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A044" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मनोधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A044"></span><h4 class="gr-section-head">मनोधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V04_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V04_I01" data-verse="BS_C02_S04_V04"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘द्विधा हैवेन्द्रियाणि नित्यानि चानित्यानि च । तत्र नित्यं मनोऽनादित्वान्न ह्यमनाः पुमांस्तिष्ठत्यनित्यान्यन्यानि’ इति गौपवनश्रुतौ मनसोऽनुत्पत्तिः सयुक्तिका श्रूयते । अत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 7,848: | Line 7,852: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V04" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V04"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V04" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V04"> | ||
| Line 7,870: | Line 7,870: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A045" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वागधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A045"></span><h4 class="gr-section-head">वागधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A045" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="वागधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A045"></span><h4 class="gr-section-head">वागधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V05_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V05_I01" data-verse="BS_C02_S04_V05"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘नित्ययाऽनित्यया स्तौमि परमात्मानमच्युतमिति । वाग्वाव नित्या न ह्येषोत्पद्यतेऽस्यां हि श्रुतिरवतिष्ठते’ इति सयुक्तिकं पौष्यायणश्रुतौ वाचोऽनुत्पत्तिरुच्यते । अतो ब्रवीति –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 7,879: | Line 7,883: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V05" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V05"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V05" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V05"> | ||
| Line 7,901: | Line 7,901: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A046" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सप्तगत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A046"></span><h4 class="gr-section-head">सप्तगत्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A046" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सप्तगत्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A046"></span><h4 class="gr-section-head">सप्तगत्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V06_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V06_I01" data-verse="BS_C02_S04_V06"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V06_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V06_I01" data-verse="BS_C02_S04_V06"> | ||
| Line 7,922: | Line 7,913: | ||
<div class="leading-bhashya-line">‘द्वादश वा एते प्राणा द्वादश मासा द्वादशाऽदित्या द्वादशराशयो द्वादश ग्रहाः’ इति कौण्डिण्यश्रुतौ द्वादशप्राणादृष्यन्ते । अतो वक्ति-</div> | <div class="leading-bhashya-line">‘द्वादश वा एते प्राणा द्वादश मासा द्वादशाऽदित्या द्वादशराशयो द्वादश ग्रहाः’ इति कौण्डिण्यश्रुतौ द्वादशप्राणादृष्यन्ते । अतो वक्ति-</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C02_S04_V06 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C02 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = (277)ओं सप्तगतेर्विशेषितत्वाच्च ओम् ॥ 02-04-06 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V06" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V06"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V06" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V06"> | ||
| Line 7,957: | Line 7,957: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A047" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अण्व(णुत्वा)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A047"></span><h4 class="gr-section-head">अण्व(णुत्वा)धिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A047" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अण्व(णुत्वा)धिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A047"></span><h4 class="gr-section-head">अण्व(णुत्वा)धिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V08_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V08_I01" data-verse="BS_C02_S04_V08"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘दिवीव चक्षुराततम्’(ऋ.सं.१.२२.२०) इति व्याप्तिः प्रतीयते। दूरश्रवणदर्शनादियुक्तिश्च। अणुभिः पश्यत्यणुभिः कृणोति प्राणा वा अणवः प्राणैर्ह्येतद्भवति’ इति च कौण्डिन्यश्रुतिः ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V08_I03" data-block-id="BS_C02_S04_V08_I03" data-verse="BS_C02_S04_V08"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">अतो वक्ति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 7,966: | Line 7,974: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V08" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V08"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V08" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V08"> | ||
| Line 7,986: | Line 7,986: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A048" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुख्यप्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A048"></span><h4 class="gr-section-head">मुख्यप्राणाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A048" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मुख्यप्राणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A048"></span><h4 class="gr-section-head">मुख्यप्राणाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V09_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V09_I01" data-verse="BS_C02_S04_V09"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘नैष प्राण उदेति नास्तमेत्येकल एव मध्ये स्थाता । अथैनमाहुर्मध्यम इति’ इति मुख्यप्राणस्यानुत्पत्तिः श्रूयते ।<br/>‘यत्प्राप्तिर्यत्परित्याग उत्पत्तिर्मरणं तथा ।<br/> तस्योत्पत्तिर्मृतिश्चैव कथं प्राणस्य युज्यते॥’<br/> इति च युक्तिर्वायुप्रोक्ते ।‘आत्मत एष प्राणो जायते’(ष.प्र.३.२) इति च । अत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 7,995: | Line 7,999: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V09" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V09"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V09" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V09"> | ||
| Line 8,034: | Line 8,034: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A049" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="चक्षुराद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A049"></span><h4 class="gr-section-head">चक्षुराद्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A049" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="चक्षुराद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A049"></span><h4 class="gr-section-head">चक्षुराद्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V11_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V11_I01" data-verse="BS_C02_S04_V11"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘प्राणादिदमाविरासीत् प्राणो धत्ते प्राणे लयमभ्युपैति न प्राणः किञ्चिदाश्रितः’ इत्याग्निवेश्यश्रुतौ ।<br/>‘यदाश्रयादस्य चेष्टा सोऽन्यं कथमुपाश्रयेत् ।<br/> यथा प्राणस्तथा राजा सर्वस्यैकाश्रयो भवेत्॥’ इति च युक्तिर्भारते।<br/>‘प्राणस्यैतद्वशे सर्वं प्राणः परवशे स्थितः । न परः (क)किञ्चिदाश्रित्य वर्तते परमो यतः॥’ इति पैङ्गिश्रुतिः ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V11_I06" data-block-id="BS_C02_S04_V11_I06" data-verse="BS_C02_S04_V11"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">अत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 8,043: | Line 8,051: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V11" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V11"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V11" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V11"> | ||
| Line 8,098: | Line 8,098: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A050" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पञ्चवृत्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A050"></span><h4 class="gr-section-head">पञ्चवृत्त्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A050" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पञ्चवृत्त्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A050"></span><h4 class="gr-section-head">पञ्चवृत्त्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V13_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V13_I01" data-verse="BS_C02_S04_V13"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V13_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V13_I01" data-verse="BS_C02_S04_V13"> | ||
| Line 8,123: | Line 8,114: | ||
<div class="leading-bhashya-line">अतो वक्ति-</div> | <div class="leading-bhashya-line">अतो वक्ति-</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C02_S04_V13 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C02 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = (284)ओं पञ्चवृत्तिर्मनोवद्व्यपदिश्यते ओम् ॥ 02-04-13॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V13" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V13"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V13" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V13"> | ||
| Line 8,135: | Line 8,135: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A051" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अण्वधिकरणम् (प्राणाणुत्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A051"></span><h4 class="gr-section-head">अण्वधिकरणम् (प्राणाणुत्वाधिकरणम्)</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A051" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अण्वधिकरणम् (प्राणाणुत्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A051"></span><h4 class="gr-section-head">अण्वधिकरणम् (प्राणाणुत्वाधिकरणम्)</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V14_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V14_I01" data-verse="BS_C02_S04_V14"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V14_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V14_I01" data-verse="BS_C02_S04_V14"> | ||
| Line 8,158: | Line 8,149: | ||
<div class="leading-bhashya-line">अत आह –</div> | <div class="leading-bhashya-line">अत आह –</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C02_S04_V14 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C02 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = (285)ओम् अणुश्च ओम् ॥ 02-04-14॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V14" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V14"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V14" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V14"> | ||
| Line 8,170: | Line 8,170: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A052" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिराद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A052"></span><h4 class="gr-section-head">ज्योतिराद्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A052" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ज्योतिराद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A052"></span><h4 class="gr-section-head">ज्योतिराद्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V15_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V15_I01" data-verse="BS_C02_S04_V15"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">करणत्वं प्राणानामुक्तम् ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V15_I02" data-block-id="BS_C02_S04_V15_I02" data-verse="BS_C02_S04_V15"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘जीवस्य करणान्याहुः प्राणानेतांस्तु सर्वशः।<br/>यस्मात् तद्वशगा एते दृश्यन्ते सर्वदेहिषु॥’<br/> इति सौत्रायणश्रुतौ सयुक्तिकं जीवकरणत्वं प्रतीयते। ‘ब्रह्मणो वा एतानि करणानि चक्षुः श्रोत्रं मनो वागिति तद्ध्येतैः कारयति’ इति काषायणश्रुतौ । अत आह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 8,179: | Line 8,187: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V15" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V15"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V15" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V15"> | ||
| Line 8,196: | Line 8,196: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V16_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V16_I01" data-verse="BS_C02_S04_V16"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कथं जीवकरणत्वश्रुतिरित्यतो वक्ति –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C02_S04_V16 | | verse_id = BS_C02_S04_V16 | ||
| Line 8,204: | Line 8,208: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V16" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V16"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V16" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V16"> | ||
| Line 8,267: | Line 8,267: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A053" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इन्द्रियाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A053"></span><h4 class="gr-section-head">इन्द्रियाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A053" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="इन्द्रियाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A053"></span><h4 class="gr-section-head">इन्द्रियाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V18_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V18_I01" data-verse="BS_C02_S04_V18"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘अथेन्द्रियाणि प्राणा वा इन्द्रियाणि प्राणा हीदं द्रवन्ति’ इति सयुक्तिकपौत्रायणश्रुतिः सामान्येन प्राणानामिन्द्रियत्वं वक्ति । ‘द्वादशैवेन्द्रियाण्याहुर्मनोबुद्धी तु द्वादशे’ इति च काषायणश्रुतिः । अतः कस्येन्द्रियत्वं निवार्यत इत्यतो वक्ति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 8,276: | Line 8,280: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V18" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V18"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V18" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V18"> | ||
| Line 8,338: | Line 8,338: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A054" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सङ्ज्ञाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A054"></span><h4 class="gr-section-head">सङ्ज्ञाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A054" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सङ्ज्ञाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A054"></span><h4 class="gr-section-head">सङ्ज्ञाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V21_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V21_I01" data-verse="BS_C02_S04_V21"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V21_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V21_I01" data-verse="BS_C02_S04_V21"> | ||
| Line 8,363: | Line 8,354: | ||
<div class="leading-bhashya-line">अत आह-</div> | <div class="leading-bhashya-line">अत आह-</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C02_S04_V21 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C02 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = (292)ओं सङ्ज्ञामूर्तिक्लृप्तिस्तु त्रिवृत्कुर्वत उपदेशात् ओं॥ 02-04-21॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V21" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V21"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V21" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V21"> | ||
| Line 8,399: | Line 8,399: | ||
<span id="gr-adh-BS_C02_S04_A055" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मांसा(ध्य)धिकरणम् " data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A055"></span><h4 class="gr-section-head">मांसा(ध्य)धिकरणम् </h4> | <span id="gr-adh-BS_C02_S04_A055" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="मांसा(ध्य)धिकरणम् " data-block-id="gr-adh-BS_C02_S04_A055"></span><h4 class="gr-section-head">मांसा(ध्य)धिकरणम् </h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V22_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V22_I01" data-verse="BS_C02_S04_V22"> | <div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V22_I01" data-block-id="BS_C02_S04_V22_I01" data-verse="BS_C02_S04_V22"> | ||
| Line 8,420: | Line 8,411: | ||
<div class="leading-bhashya-line">‘पृथिवी शरीरमाकाशमात्मा’(बृ.उ.५.२.१६) इति च श्रुतिः। अतो ब्रवीति –</div> | <div class="leading-bhashya-line">‘पृथिवी शरीरमाकाशमात्मा’(बृ.उ.५.२.१६) इति च श्रुतिः। अतो ब्रवीति –</div> | ||
</div> | </div> | ||
{{VerseBlock | |||
| verse_id = BS_C02_S04_V22 | |||
| document_id = BS | |||
| chapter_id = BS_C02 | |||
| verse_type = sutra | |||
| verse_line1 = (293)ओं मांसादि भौमं यथाशब्दमितरयोश्च ओम् ॥ 02-04-22 ॥ | |||
| commentary1 = brahmasutra | |||
}} | |||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V22" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V22"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V22" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V22"> | ||
| Line 8,447: | Line 8,447: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C02_S04_V23_I05" data-block-id="BS_C02_S04_V23_I05" data-verse="BS_C02_S04_V23"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कथं तर्हि विशेषवचनम् इत्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C02_S04_V23 | | verse_id = BS_C02_S04_V23 | ||
| Line 8,455: | Line 8,459: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V23" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V23"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C02_S04_V23" data-block-id="bhashya-BS_C02_S04_V23"> | ||
| Line 8,677: | Line 8,677: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाक्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A007"></span><h4 class="gr-section-head">भाक्ताधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A007" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="भाक्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A007"></span><h4 class="gr-section-head">भाक्ताधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V07_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V07_I01" data-verse="BS_C03_S01_V07"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘अपाम सोमममृता अभूम’(ऋ.सं.८.४८.३) इत्यादिश्रुतिविरोध इत्यतो वक्ति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 8,686: | Line 8,690: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V07" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V07"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V07" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V07"> | ||
| Line 8,720: | Line 8,720: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कृतात्ययाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A008"></span><h4 class="gr-section-head">कृतात्ययाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A008" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कृतात्ययाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A008"></span><h4 class="gr-section-head">कृतात्ययाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V08_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V08_I01" data-verse="BS_C03_S01_V08"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कृतस्य कर्मणो भोगेन क्षयान्मुक्तिरित्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 8,729: | Line 8,733: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V08" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V08"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V08" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V08"> | ||
| Line 8,757: | Line 8,757: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यथेताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A009"></span><h4 class="gr-section-head">यथेताधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A009" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="यथेताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A009"></span><h4 class="gr-section-head">यथेताधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V09_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V09_I01" data-verse="BS_C03_S01_V09"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘यथेतमेव गच्छति यथेतमागच्छति स भुङ्क्ते स कर्म कुरुते स परिवर्तते’ इति गतिप्रकारेणागतिः प्रतीयते । अतो ब्रूते-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 8,766: | Line 8,770: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V09" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V09"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V09" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V09"> | ||
| Line 8,855: | Line 8,855: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनिष्टादिकार्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A011"></span><h4 class="gr-section-head">अनिष्टादिकार्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A011" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अनिष्टादिकार्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A011"></span><h4 class="gr-section-head">अनिष्टादिकार्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V13_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V13_I01" data-verse="BS_C03_S01_V13"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">पुण्याकृतामेव गमनागमने नेतरेषामित्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 8,864: | Line 8,868: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V13" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V13"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V13" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V13"> | ||
| Line 8,941: | Line 8,941: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तद्व्यापाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A013"></span><h4 class="gr-section-head">तद्व्यापाराधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A013" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तद्व्यापाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A013"></span><h4 class="gr-section-head">तद्व्यापाराधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V17_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V17_I01" data-verse="BS_C03_S01_V17"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">ईश्वरस्य नरकायुक्तेः ‘सर्वं विसृजति सर्वं विलापयति सर्वं रमयति सर्वं न रमयति सर्वं प्रवर्तयत्यन्तरस्मिन् निविष्टः’ इति कौषारवश्रुतिविरोध इत्यतो वक्ति –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 8,950: | Line 8,954: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V17" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V17"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V17" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V17"> | ||
| Line 8,978: | Line 8,978: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विद्याकर्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A014"></span><h4 class="gr-section-head">विद्याकर्माधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A014" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विद्याकर्माधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A014"></span><h4 class="gr-section-head">विद्याकर्माधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V18_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V18_I01" data-verse="BS_C03_S01_V18"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘अथैतयोः पथोर्न कतरेण च तानीमानि क्षुद्रमिश्राण्यसकृदावर्तीनि भूतानि भवन्ति जायस्व म्रियस्वेत्येतत् तृतीयं स्थानम्’(छां.उ.५.१०.८) इति गतिस्वातन्त्र्यं भूतानां प्रतीयत इत्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 8,987: | Line 8,991: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V18" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V18"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V18" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V18"> | ||
| Line 9,009: | Line 9,009: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="महातमोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A015"></span><h4 class="gr-section-head">महातमोऽधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A015" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="महातमोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A015"></span><h4 class="gr-section-head">महातमोऽधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V19_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V19_I01" data-verse="BS_C03_S01_V19"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘यत्र दुःखं सुखं तत्र सर्वत्रापि प्रतीयते ।<br/>अपि नीचगतौ किञ्चित् किमु मानुषदेहिनः’ ॥ इति वचनान्महातमस्यपि सुखप्राप्तिरित्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 9,018: | Line 9,022: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V19" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V19"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V19" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V19"> | ||
| Line 9,114: | Line 9,114: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तत्स्वाभाव्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A016"></span><h4 class="gr-section-head">तत्स्वाभाव्याधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A016" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="तत्स्वाभाव्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A016"></span><h4 class="gr-section-head">तत्स्वाभाव्याधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V24_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V24_I01" data-verse="BS_C03_S01_V24"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘धूमो भूत्वाऽभ्रं भवति’(छां.उ.५.१०.५,काषायणश्रुतौ) इत्याद्यन्यभावः श्रूयते । स कथमित्यतो ब्रवीति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 9,123: | Line 9,127: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V24" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V24"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V24" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V24"> | ||
| Line 9,151: | Line 9,151: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नातिचिरेणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A017"></span><h4 class="gr-section-head">नातिचिरेणाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A017" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="नातिचिरेणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A017"></span><h4 class="gr-section-head">नातिचिरेणाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V25_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V25_I01" data-verse="BS_C03_S01_V25"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">बहुस्थानगमनात् कल्पान्तमप्येवं स्यादित्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 9,160: | Line 9,164: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V25" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V25"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V25" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V25"> | ||
| Line 9,182: | Line 9,182: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्याधिष्ठिताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A018"></span><h4 class="gr-section-head">अन्याधिष्ठिताधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A018" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अन्याधिष्ठिताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A018"></span><h4 class="gr-section-head">अन्याधिष्ठिताधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V26_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V26_I01" data-verse="BS_C03_S01_V26"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘त इह व्रीहियवा ओषधिवनस्पतयस्तिलमाषा इति जायन्ते’(छां.उ.५.१०.६) इति श्रवणादनर्थफलत्वं यज्ञादेरित्यतो वक्ति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 9,191: | Line 9,195: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V26" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V26"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V26" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V26"> | ||
| Line 9,246: | Line 9,246: | ||
</div> | </div> | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="रेतोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A019"></span><h4 class="gr-section-head">रेतोऽधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A019" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="रेतोऽधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A019"></span><h4 class="gr-section-head">रेतोऽधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V28_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V28_I01" data-verse="BS_C03_S01_V28"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘स्वर्गादवाग्गतश्चापि मातुरेवोदरं व्रजेत्’ इति वचनात् ‘य एव गृही भवति यो वा रेतः सिञ्चति तमेवानुविशति’इति श्रुतिः कथमित्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 9,255: | Line 9,259: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V28" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V28"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V28" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V28"> | ||
| Line 9,277: | Line 9,277: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S01_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="योन्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A020"></span><h4 class="gr-section-head">योन्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S01_A020" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="योन्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S01_A020"></span><h4 class="gr-section-head">योन्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S01_V29_I01" data-block-id="BS_C03_S01_V29_I01" data-verse="BS_C03_S01_V29"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘देहं गर्भस्थितं क्वापि प्रविशेत् स्वर्गतो गतः’ इति वचनात् पश्चादेव प्रविशतीत्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 9,286: | Line 9,290: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V29" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V29"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S01_V29" data-block-id="bhashya-BS_C03_S01_V29"> | ||
| Line 9,363: | Line 9,363: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V03_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V03_I01" data-verse="BS_C03_S02_V03"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">केन साधनेन ?-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C03_S02_V03 | | verse_id = BS_C03_S02_V03 | ||
| Line 9,371: | Line 9,375: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V03" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V03"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V03" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V03"> | ||
| Line 9,602: | Line 9,602: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S02_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A028"></span><h4 class="gr-section-head">स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S02_A028" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A028"></span><h4 class="gr-section-head">स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V11_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V11_I01" data-verse="BS_C03_S02_V11"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">स्थानापेक्षया परमात्मनोऽपि भेदादनुग्राह्यानुग्राहकभाव इत्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 9,611: | Line 9,615: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V11" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V11"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V11" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V11"> | ||
| Line 9,697: | Line 9,697: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S02_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अरूपाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A029"></span><h4 class="gr-section-head">अरूपाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S02_A029" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अरूपाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A029"></span><h4 class="gr-section-head">अरूपाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V14_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V14_I01" data-verse="BS_C03_S02_V14"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">रूपवत्त्वादनित्यत्वमित्यतो वक्ति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 9,706: | Line 9,710: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V14" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V14"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V14" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V14"> | ||
| Line 9,824: | Line 9,824: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S02_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अम्बुवदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A031"></span><h4 class="gr-section-head">अम्बुवदधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S02_A031" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अम्बुवदधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A031"></span><h4 class="gr-section-head">अम्बुवदधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V19_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V19_I01" data-verse="BS_C03_S02_V19"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">नित्यसिद्धत्वात् सादृश्यस्य नित्यानन्दज्ञानादेर्न भक्तिज्ञानादि(ना)प्रयोजनमित्यतो ब्रवीति-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 9,833: | Line 9,837: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V19" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V19"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V19" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V19"> | ||
| Line 9,891: | Line 9,891: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V21_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V21_I01" data-verse="BS_C03_S02_V21"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कुतः? –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C03_S02_V21 | | verse_id = BS_C03_S02_V21 | ||
| Line 9,899: | Line 9,903: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V21" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V21"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V21" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V21"> | ||
| Line 9,915: | Line 9,915: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S02_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पालकत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A033"></span><h4 class="gr-section-head">पालकत्वाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S02_A033" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पालकत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A033"></span><h4 class="gr-section-head">पालकत्वाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V22_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V22_I01" data-verse="BS_C03_S02_V22"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">सृष्टिसंहारकर्तृत्वमेवास्य न पालकत्वं स्वतः सिद्धेरित्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 9,924: | Line 9,928: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V22" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V22"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V22" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V22"> | ||
| Line 9,946: | Line 9,946: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S02_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अव्यक्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A034"></span><h4 class="gr-section-head">अव्यक्ताधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S02_A034" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अव्यक्ताधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A034"></span><h4 class="gr-section-head">अव्यक्ताधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V23_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V23_I01" data-verse="BS_C03_S02_V23"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">परमात्मापरोक्ष्यं च तत्प्रसादादेव न जीवशक्त्येति वक्तुमुच्यते-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 9,955: | Line 9,959: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V23" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V23"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V23" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V23"> | ||
| Line 9,991: | Line 9,991: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V25_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V25_I01" data-verse="BS_C03_S02_V25"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">नित्याव्यक्तरूपेण तथैव तिष्ठति; व्यक्तं किञ्चिद् रूपं गृहीत्वा दृश्यते; यधाऽग्न्यादयस्तन्मात्रारूपेणादृश्या अपि स्थूलरूपेण दृश्यन्ते। एवं इति चेत्, न-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C03_S02_V25 | | verse_id = BS_C03_S02_V25 | ||
| Line 9,999: | Line 10,003: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V25" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V25"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V25" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V25"> | ||
| Line 10,030: | Line 10,030: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V26_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V26_I01" data-verse="BS_C03_S02_V26"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">तर्हि किं यत्नेन? इत्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C03_S02_V26 | | verse_id = BS_C03_S02_V26 | ||
| Line 10,038: | Line 10,042: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V26" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V26"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V26" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V26"> | ||
| Line 10,057: | Line 10,057: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V27_I04" data-block-id="BS_C03_S02_V27_I04" data-verse="BS_C03_S02_V27"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">नित्याव्यक्तस्य कथं प्रकाशः ? इत्यत उच्यते-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C03_S02_V27 | | verse_id = BS_C03_S02_V27 | ||
| Line 10,065: | Line 10,069: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V27" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V27"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V27" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V27"> | ||
| Line 10,093: | Line 10,093: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S02_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A035"></span><h4 class="gr-section-head">उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S02_A035" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A035"></span><h4 class="gr-section-head">उभयव्यपदेशाधिकरणम्(अहिकुण्डलाधिकरणम्)</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V28_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V28_I01" data-verse="BS_C03_S02_V28"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">स्वरूपेणानन्दादिना कथमानन्दित्वादिः? इत्यत(तत्रो) उच्यते-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 10,102: | Line 10,106: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V28" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V28"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V28" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V28"> | ||
| Line 10,228: | Line 10,228: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V34_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V34_I01" data-verse="BS_C03_S02_V34"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">अप्रसिद्धस्य कथमानन्द इत्यादिव्यपदेशः? इत्यतो वक्ति –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C03_S02_V34 | | verse_id = BS_C03_S02_V34 | ||
| Line 10,236: | Line 10,240: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V34" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V34"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V34" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V34"> | ||
| Line 10,258: | Line 10,258: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S02_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्थानविशेषाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A037"></span><h4 class="gr-section-head">स्थानविशेषाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S02_A037" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="स्थानविशेषाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A037"></span><h4 class="gr-section-head">स्थानविशेषाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V35_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V35_I01" data-verse="BS_C03_S02_V35"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">परानन्दमात्रात्वे कथं ब्रह्माद्यानन्दादीनां विशेषः? इत्यत उच्यते –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 10,267: | Line 10,271: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V35" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V35"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V35" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V35"> | ||
| Line 10,306: | Line 10,306: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S02_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A038"></span><h4 class="gr-section-head">प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्)</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S02_A038" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A038"></span><h4 class="gr-section-head">प्रतिषेधाधिकरणम् (तथान्यत्वाधिकरणम्)</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V37_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V37_I01" data-verse="BS_C03_S02_V37"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">ध्यानकाले यच्चित्ते प्रदृष्यते तदेव हि ब्रह्मरूपम् । अतः कथमव्यक्तता ? इत्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 10,315: | Line 10,319: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V37" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V37"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V37" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V37"> | ||
| Line 10,355: | Line 10,355: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S02_A039" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वगतत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A039"></span><h4 class="gr-section-head">सर्वगतत्वाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S02_A039" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सर्वगतत्वाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A039"></span><h4 class="gr-section-head">सर्वगतत्वाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V38_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V38_I01" data-verse="BS_C03_S02_V38"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">देशकालान्तरेऽन्यतोऽपि सृष्ट्याधिर्युक्तेत्यतो ब्रूते-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 10,364: | Line 10,368: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V38" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V38"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V38" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V38"> | ||
| Line 10,386: | Line 10,386: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S02_A040" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="फलदानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A040"></span><h4 class="gr-section-head">फलदानाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S02_A040" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="फलदानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S02_A040"></span><h4 class="gr-section-head">फलदानाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S02_V39_I01" data-block-id="BS_C03_S02_V39_I01" data-verse="BS_C03_S02_V39"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कर्मापेक्षत्वात् फलदानस्य तदेव ददातीति न वाच्यम् । कुतः ?-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 10,395: | Line 10,399: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V39" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V39"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S02_V39" data-block-id="bhashya-BS_C03_S02_V39"> | ||
| Line 10,595: | Line 10,595: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A042" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपसंहाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A042"></span><h4 class="gr-section-head">उपसंहाराधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A042" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="उपसंहाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A042"></span><h4 class="gr-section-head">उपसंहाराधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V06_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V06_I01" data-verse="BS_C03_S03_V06"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">सर्वैर्वेदैर्ज्ञेयो नोपास्योऽशक्यत्वादित्यत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 10,604: | Line 10,608: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V06" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V06"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V06" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V06"> | ||
| Line 10,773: | Line 10,773: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A045" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आनन्दाद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A045"></span><h4 class="gr-section-head">आनन्दाद्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A045" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आनन्दाद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A045"></span><h4 class="gr-section-head">आनन्दाद्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V12_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V12_I01" data-verse="BS_C03_S03_V12"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">सर्वेषां मुमुक्षूणां कियन्नियमेनोपास्यमिति अत आह-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 10,782: | Line 10,786: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V12" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V12"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V12" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V12"> | ||
| Line 10,852: | Line 10,852: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A048" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आध्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A048"></span><h4 class="gr-section-head">आध्यानाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A048" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="आध्यानाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A048"></span><h4 class="gr-section-head">आध्यानाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V15_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V15_I01" data-verse="BS_C03_S03_V15"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">उपसंहारानुपसंहारप्रमाणमाह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 10,861: | Line 10,865: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V15" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V15"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V15" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V15"> | ||
| Line 11,098: | Line 11,098: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A055" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुरुषविद्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A055"></span><h4 class="gr-section-head">पुरुषविद्याधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A055" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="पुरुषविद्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A055"></span><h4 class="gr-section-head">पुरुषविद्याधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V25_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V25_I01" data-verse="BS_C03_S03_V25"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">यस्यां विद्यायां महागुणा उच्यन्ते सोत्तमानामितराऽन्येषामिति चेत्, न –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 11,107: | Line 11,111: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V25" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V25"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V25" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V25"> | ||
| Line 11,150: | Line 11,150: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A057" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="(मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A057"></span><h4 class="gr-section-head">(मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A057" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="(मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A057"></span><h4 class="gr-section-head">(मुक्तोपासनाधिकरणम्) हान्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V27_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V27_I01" data-verse="BS_C03_S03_V27"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">मुक्तस्योपासना कर्तव्या न वा ? इत्यतोऽब्रवीत् –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 11,159: | Line 11,163: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V27" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V27"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V27" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V27"> | ||
| Line 11,210: | Line 11,210: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A058" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="छन्दाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A058"></span><h4 class="gr-section-head">छन्दाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A058" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="छन्दाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A058"></span><h4 class="gr-section-head">छन्दाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V29_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V29_I01" data-verse="BS_C03_S03_V29"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कर्मापि कुर्वन्ति न वा ? इत्यत आह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 11,219: | Line 11,223: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V29" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V29"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V29" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V29"> | ||
| Line 11,437: | Line 11,437: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A062" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="व्यतिहाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A062"></span><h4 class="gr-section-head">व्यतिहाराधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A062" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="व्यतिहाराधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A062"></span><h4 class="gr-section-head">व्यतिहाराधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V38_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V38_I01" data-verse="BS_C03_S03_V38"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">नेति चेत्, न-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 11,446: | Line 11,450: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V38" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V38"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V38" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V38"> | ||
| Line 11,468: | Line 11,468: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A063" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सत्याद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A063"></span><h4 class="gr-section-head">सत्याद्यधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A063" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="सत्याद्यधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A063"></span><h4 class="gr-section-head">सत्याद्यधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V39_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V39_I01" data-verse="BS_C03_S03_V39"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कृतिर्निष्ठा ज्ञानमित्यादीनां भेदाद्बहव उत्तमा इति चेत्, न –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 11,477: | Line 11,481: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V39" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V39"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V39" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V39"> | ||
| Line 11,505: | Line 11,505: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A064" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कामाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A064"></span><h4 class="gr-section-head">कामाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A064" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="कामाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A064"></span><h4 class="gr-section-head">कामाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V40_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V40_I01" data-verse="BS_C03_S03_V40"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">प्रकृतेरपि जन्मादेः संसारप्राप्तेः किमिति नामादिष्वपाठ इति अत्रोच्यते-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 11,514: | Line 11,518: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V40" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V40"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V40" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V40"> | ||
| Line 11,576: | Line 11,576: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A065" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="निर्धारणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A065"></span><h4 class="gr-section-head">निर्धारणाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A065" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="निर्धारणाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A065"></span><h4 class="gr-section-head">निर्धारणाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V43_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V43_I01" data-verse="BS_C03_S03_V43"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">दर्शनार्थं ह्युपासनम् । तच्च श्रवणादेरेव भवति । अतः किमर्थमिति अत्रोच्यते–</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 11,585: | Line 11,589: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V43" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V43"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V43" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V43"> | ||
| Line 11,634: | Line 11,634: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A067" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A067"></span><h4 class="gr-section-head">गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A067" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A067"></span><h4 class="gr-section-head">गुरुप्रसादाधिकरणम् (लिङ्गभूयस्त्वाधिकरणम्)</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V45_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V45_I01" data-verse="BS_C03_S03_V45"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">गुरुप्रसादः स्वप्रयत्नो वा बलवानिति निगद्यते-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 11,643: | Line 11,647: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V45" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V45"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V45" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V45"> | ||
| Line 11,721: | Line 11,721: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A069" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विद्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A069"></span><h4 class="gr-section-head">विद्याधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A069" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="विद्याधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A069"></span><h4 class="gr-section-head">विद्याधिकरणम्</h4> | ||
{{Bhashyam | |||
| verse_id = BS_C03_S03_V48 | |||
| id = BS_C03_S03_V48_B1 | |||
| text = न च‘कर्मण्यैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः’(भ.गी.३.२०)इत्यादिनाऽन्यन्मोक्षसाधनम् । | |||
}} | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 11,729: | Line 11,735: | ||
| verse_line1 = (413)ओं विद्यैव तु निर्धारणात् ओम् ॥ 03-03-48 ॥ | | verse_line1 = (413)ओं विद्यैव तु निर्धारणात् ओम् ॥ 03-03-48 ॥ | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
| Line 11,891: | Line 11,891: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A074" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A074"></span><h4 class="gr-section-head">ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्)</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A074" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A074"></span><h4 class="gr-section-head">ताद्विध्याधिकरणम् (परेणाधिकरणम्)</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V54_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V54_I01" data-verse="BS_C03_S03_V54"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">‘भक्तिरेवैनं नयति भक्तिरेवैनं दर्शयति भक्तिवशः पुरुषो भक्तिरेव भूयसी’ इति माठरश्रुतेर्न परमात्मना दर्शनमिति चेत्, न ।‘तस्यैष आत्मा विशते ब्रह्मधाम’(मुं.उ.३.२.४) इति श्रुतेः ।</div> | |||
</div> | |||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V54_I03" data-block-id="BS_C03_S03_V54_I03" data-verse="BS_C03_S03_V54"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कथं तर्ह्येषा श्रुतिः –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 11,900: | Line 11,908: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V54" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V54"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V54" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V54"> | ||
| Line 11,926: | Line 11,926: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S03_A075" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="एकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A075"></span><h4 class="gr-section-head">एकाधिकरणम्</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S03_A075" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="एकाधिकरणम्" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S03_A075"></span><h4 class="gr-section-head">एकाधिकरणम्</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S03_V55_I01" data-block-id="BS_C03_S03_V55_I01" data-verse="BS_C03_S03_V55"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">जीवांशानां पृथगुत्पत्तेर्नानादियोग्यतापेक्षेति न मन्तव्यम् । कुतः ?</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 11,935: | Line 11,939: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V55" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V55"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S03_V55" data-block-id="bhashya-BS_C03_S03_V55"> | ||
| Line 12,425: | Line 12,425: | ||
<span id="gr-adh-BS_C03_S04_A084" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A084"></span><h4 class="gr-section-head">अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्)</h4> | <span id="gr-adh-BS_C03_S04_A084" class="gr-toc-anchor" data-level="3" data-title="अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्)" data-block-id="gr-adh-BS_C03_S04_A084"></span><h4 class="gr-section-head">अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्)</h4> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C03_S04_V10_I01" data-block-id="BS_C03_S04_V10_I01" data-verse="BS_C03_S04_V10"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">सर्वेषां पुरुषार्थापेक्षित्वाज्ज्ञानाधिकारितेत्यत आह –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| Line 12,434: | Line 12,438: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V10" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V10"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C03_S04_V10" data-block-id="bhashya-BS_C03_S04_V10"> | ||
| Line 14,295: | Line 14,295: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C04_S02_V13_I01" data-block-id="BS_C04_S02_V13_I01" data-verse="BS_C04_S02_V13"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कुतः ? –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C04_S02_V13 | | verse_id = BS_C04_S02_V13 | ||
| Line 14,303: | Line 14,307: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V13" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V13"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V13" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V13"> | ||
| Line 14,490: | Line 14,490: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C04_S02_V20_I01" data-block-id="BS_C04_S02_V20_I01" data-verse="BS_C04_S02_V20"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कियत्कालम् ? –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C04_S02_V20 | | verse_id = BS_C04_S02_V20 | ||
| Line 14,498: | Line 14,502: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V20" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V20"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S02_V20" data-block-id="bhashya-BS_C04_S02_V20"> | ||
| Line 14,707: | Line 14,707: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C04_S03_V05_I01" data-block-id="BS_C04_S03_V05_I01" data-verse="BS_C04_S03_V05"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कुतः ? –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C04_S03_V05 | | verse_id = BS_C04_S03_V05 | ||
| Line 14,715: | Line 14,719: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V05" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V05"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V05" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V05"> | ||
| Line 14,822: | Line 14,822: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C04_S03_V10_I01" data-block-id="BS_C04_S03_V10_I01" data-verse="BS_C04_S03_V10"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कदा ? –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C04_S03_V10 | | verse_id = BS_C04_S03_V10 | ||
| Line 14,830: | Line 14,834: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V10" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V10"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S03_V10" data-block-id="bhashya-BS_C04_S03_V10"> | ||
| Line 15,291: | Line 15,291: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C04_S03_V13_I01" data-block-id="BS_C04_S03_V13_I01" data-verse="BS_C04_S04_V13"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">उपपत्तिश्च-</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C04_S04_V13 | | verse_id = BS_C04_S04_V13 | ||
| Line 15,299: | Line 15,303: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V13" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V13"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V13" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V13"> | ||
| Line 15,396: | Line 15,396: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="leading-bhashya" id="BS_C04_S03_V18_I01" data-block-id="BS_C04_S03_V18_I01" data-verse="BS_C04_S04_V18"> | |||
<div class="leading-bhashya-line">कुतः ? –</div> | |||
</div> | |||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BS_C04_S04_V18 | | verse_id = BS_C04_S04_V18 | ||
| Line 15,404: | Line 15,408: | ||
| commentary1 = brahmasutra | | commentary1 = brahmasutra | ||
}} | }} | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V18" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V18"> | <div class="bhashya-collection" id="bhashya-BS_C04_S04_V18" data-block-id="bhashya-BS_C04_S04_V18"> | ||