Tattvaviveka/Vyakhya/Tatvaviveka-tika: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 4: | Line 4: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B01"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B01"> | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B01 | | verse_id = TV_C01_B01 | ||
| id = TV_C01_B01_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B01_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-vyakhya-gadya">मङ्गलाचरणम्</div> | | text = <div class="gr-vyakhya-gadya">मङ्गलाचरणम्</div> | ||
<div class=" | <div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">प्रणम्य रमणं लक्ष्म्याः पूर्णबोधान्गुरूनपि।</span><span class="shloka-line">व्याख्यां तत्वविवेकस्य करिष्यामो यथामति ॥ 1 ॥</span></div> | ||
<p class="gr-vyakhya-para">ननु परमपुरुषादितत्वानां विवेकः शास्त्र एव कृतः। तत्किमनेन प्रकरणेन। विक्षिप्तसङ्ग्रहार्थमिति चेन्न॥ सङ्ग्रहस्यापि तत्वसङ्ख्याने कृतत्वात्। सत्यं। तथापि तत्वसङ्ख्यानोक्तार्थे साक्षित्वेन भगवत्प्रणीततत्वविवेकगतवाक्यान्येवाचार्यैरुदाहृतानीत्यदोषः।</p> | <p class="gr-vyakhya-para">ननु परमपुरुषादितत्वानां विवेकः शास्त्र एव कृतः। तत्किमनेन प्रकरणेन। विक्षिप्तसङ्ग्रहार्थमिति चेन्न॥ सङ्ग्रहस्यापि तत्वसङ्ख्याने कृतत्वात्। सत्यं। तथापि तत्वसङ्ख्यानोक्तार्थे साक्षित्वेन भगवत्प्रणीततत्वविवेकगतवाक्यान्येवाचार्यैरुदाहृतानीत्यदोषः।</p> | ||
<div class="gr-avataranika">तत्रादौ तावत्सामान्येन तत्वस्य विभागोद्देशं करोति।</div> | <div class="gr-avataranika">तत्रादौ तावत्सामान्येन तत्वस्य विभागोद्देशं करोति।</div> | ||
| Line 54: | Line 56: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B02"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B02"> | ||
{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B02"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | {{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B02"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B02 | | verse_id = TV_C01_B02 | ||
| id = TV_C01_B02_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B02_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-avataranika">परतन्त्रस्य भेदमाह</div> | | text = <div class="gr-avataranika">परतन्त्रस्य भेदमाह</div> | ||
<div class="gr-mulaprateeka-block">द्विविधं परतन्त्रञ्च भावोऽभाव इतीरितः।</div> | <div class="gr-mulaprateeka-block">द्विविधं परतन्त्रञ्च भावोऽभाव इतीरितः।</div> | ||
| Line 82: | Line 86: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B03"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B03"> | ||
{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B03"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | {{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B03"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B03 | | verse_id = TV_C01_B03 | ||
| id = TV_C01_B03_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B03_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-vyakhya-gadya">अन्योन्याभावस्य धर्मिस्वरूपत्वनिरूपणम्</div> | | text = <div class="gr-vyakhya-gadya">अन्योन्याभावस्य धर्मिस्वरूपत्वनिरूपणम्</div> | ||
<div class="gr-avataranika">तथापि नाभावस्त्रिविधः अन्योन्याभावस्य चतुर्थस्य विद्यमानत्वादित्यत आह।</div> | <div class="gr-avataranika">तथापि नाभावस्त्रिविधः अन्योन्याभावस्य चतुर्थस्य विद्यमानत्वादित्यत आह।</div> | ||
| Line 100: | Line 106: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B04"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B04"> | ||
{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B04"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | {{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B04"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B04 | | verse_id = TV_C01_B04 | ||
| id = TV_C01_B04_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B04_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-vyakhya-gadya">चेतनविभागनिरूपणम्</div> | | text = <div class="gr-vyakhya-gadya">चेतनविभागनिरूपणम्</div> | ||
<div class="gr-avataranika">चेतनविभागमाह</div> | <div class="gr-avataranika">चेतनविभागमाह</div> | ||
| Line 128: | Line 136: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B05"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B05"> | ||
{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B05"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | {{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B05"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B05 | | verse_id = TV_C01_B05 | ||
| id = TV_C01_B05_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B05_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-vyakhya-gadya">मुक्तविभागः</div> | | text = <div class="gr-vyakhya-gadya">मुक्तविभागः</div> | ||
<div class="gr-avataranika">मुक्तेष्वपि प्रभेदमाह।</div> | <div class="gr-avataranika">मुक्तेष्वपि प्रभेदमाह।</div> | ||
| Line 151: | Line 161: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B06"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B06"> | ||
{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B06"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | {{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B06"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B06 | | verse_id = TV_C01_B06 | ||
| id = TV_C01_B06_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B06_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-avataranika">स्वातन्त्र्यं मुक्तिरिति केषांचिन्मतम्। अतो मुक्तेभ्यो विष्णोर्न व्यावृत्तिरित्यत आह</div> | | text = <div class="gr-avataranika">स्वातन्त्र्यं मुक्तिरिति केषांचिन्मतम्। अतो मुक्तेभ्यो विष्णोर्न व्यावृत्तिरित्यत आह</div> | ||
<div class="gr-mulaprateeka-block">....ततोऽनन्तगुणो हरिः।</div> | <div class="gr-mulaprateeka-block">....ततोऽनन्तगुणो हरिः।</div> | ||
| Line 168: | Line 180: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B07"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B07"> | ||
{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B07"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | {{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B07"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B07 | | verse_id = TV_C01_B07 | ||
| id = TV_C01_B07_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B07_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-avataranika">तान् विविच्य दर्शयति॥</div> | | text = <div class="gr-avataranika">तान् विविच्य दर्शयति॥</div> | ||
<div class="gr-mulaprateeka-block">मुक्तियोग्यास्तत्र चोच्चा नित्यावर्तास्तु मध्यमाः।नीचा नित्यतमोयोग्याः ....॥</div> | <div class="gr-mulaprateeka-block">मुक्तियोग्यास्तत्र चोच्चा नित्यावर्तास्तु मध्यमाः।नीचा नित्यतमोयोग्याः ....॥</div> | ||
| Line 190: | Line 204: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B08"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B08"> | ||
{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B08"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | {{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B08"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B08 | | verse_id = TV_C01_B08 | ||
| id = TV_C01_B08_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B08_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-vyakhya-gadya">नित्यपदार्थनिरूपणम्</div> | | text = <div class="gr-vyakhya-gadya">नित्यपदार्थनिरूपणम्</div> | ||
<div class="gr-avataranika">अत्र नित्यं निर्दिशति।</div> | <div class="gr-avataranika">अत्र नित्यं निर्दिशति।</div> | ||
| Line 228: | Line 244: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B09"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B09"> | ||
{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B09"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | {{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B09"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B09 | | verse_id = TV_C01_B09 | ||
| id = TV_C01_B09_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B09_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-vyakhya-gadya">अनित्यपदार्थनिर्देशः</div> | | text = <div class="gr-vyakhya-gadya">अनित्यपदार्थनिर्देशः</div> | ||
<div class="gr-avataranika">अनित्यं निर्दिशति।</div> | <div class="gr-avataranika">अनित्यं निर्दिशति।</div> | ||
| Line 270: | Line 288: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B10"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B10"> | ||
{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B10"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | {{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B10"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B10 | | verse_id = TV_C01_B10 | ||
| id = TV_C01_B10_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B10_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-vyakhya-gadya">गुणादीनां स्वाश्रयद्रव्येण भेदाभेदादिनिरूपणम्</div> | | text = <div class="gr-vyakhya-gadya">गुणादीनां स्वाश्रयद्रव्येण भेदाभेदादिनिरूपणम्</div> | ||
<div class="gr-avataranika">किं गुणादयो द्रव्येणात्यन्ताभिन्ना एव। अवान्तरभेदं च वक्ष्यामीति भावेनाह</div> | <div class="gr-avataranika">किं गुणादयो द्रव्येणात्यन्ताभिन्ना एव। अवान्तरभेदं च वक्ष्यामीति भावेनाह</div> | ||
| Line 301: | Line 321: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B11"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B11"> | ||
{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B11"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | {{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B11"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B11 | | verse_id = TV_C01_B11 | ||
| id = TV_C01_B11_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B11_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-avataranika">गुणादिभेदाभेदचिन्ताप्रसङ्गादुपादानोपादेययोरपि दर्शयति।</div> | | text = <div class="gr-avataranika">गुणादिभेदाभेदचिन्ताप्रसङ्गादुपादानोपादेययोरपि दर्शयति।</div> | ||
<div class="gr-mulaprateeka-block">खण्डितं रूपमेवात्र विकारोऽपि विकारिणः।</div> | <div class="gr-mulaprateeka-block">खण्डितं रूपमेवात्र विकारोऽपि विकारिणः।</div> | ||
| Line 328: | Line 350: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B12"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B12"> | ||
{{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B12"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | {{#cargo_query:tables=Verses|where=verse_id="TV_C01_B12"|fields=verse_lines,verse_type|format=template|template=VerseRef|named args=yes}} | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B12 | | verse_id = TV_C01_B12 | ||
| id = TV_C01_B12_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B12_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-mulaprateeka-block">क्रियाक्रियावतोस्तद्वत्तथा जातिविशेषयोः।विशिष्टशुद्धयोश्चैव तथैवांशांशिनोरपि ॥ 12 ॥</div> | | text = <div class="gr-mulaprateeka-block">क्रियाक्रियावतोस्तद्वत्तथा जातिविशेषयोः।विशिष्टशुद्धयोश्चैव तथैवांशांशिनोरपि ॥ 12 ॥</div> | ||
<p class="gr-vyakhya-para">कार्यमुपादेयं पटादि। कारणमुपादानं नन्त्वादि। तयोर्भेद ऐक्यं चेति योज्यम्॥ | <p class="gr-vyakhya-para">कार्यमुपादेयं पटादि। कारणमुपादानं नन्त्वादि। तयोर्भेद ऐक्यं चेति योज्यम्॥ | ||
| Line 353: | Line 377: | ||
<div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B13"> | <div class="gr-teeka-entry" data-parent="TV_C01_B13"> | ||
{{ | {{Teeka | ||
| verse_id = TV_C01_B13 | | verse_id = TV_C01_B13 | ||
| id = TV_C01_B13_Tatvaviveka-tika | | id = TV_C01_B13_Tatvaviveka-tika | ||
| name = Tatvaviveka-tika | |||
| label = तत्वविवेकविवरणम् | |||
| text = <div class="gr-avataranika">नन्वेतत्सर्वं परतन्त्रमित्युक्तं। कोऽसौ परो यत्तन्त्रमेतत्। किं च विष्णुज्ञानमेव मोक्षसाधनमवगतं। तत्किमनेन ज्ञातेनेत्यत आह</div> | | text = <div class="gr-avataranika">नन्वेतत्सर्वं परतन्त्रमित्युक्तं। कोऽसौ परो यत्तन्त्रमेतत्। किं च विष्णुज्ञानमेव मोक्षसाधनमवगतं। तत्किमनेन ज्ञातेनेत्यत आह</div> | ||
<div class="gr-mulaprateeka-block">य एतत्परतन्त्रं तु सर्वमेव हरेः सदा। वशमित्येव जानाति संसारान्मुच्यते हि सः ॥ 13 ॥</div> | <div class="gr-mulaprateeka-block">य एतत्परतन्त्रं तु सर्वमेव हरेः सदा। वशमित्येव जानाति संसारान्मुच्यते हि सः ॥ 13 ॥</div> | ||
<p class="gr-vyakhya-para">यद्यपि केवलस्यास्य ज्ञानं न पुरुषार्थोपयोगि तथापि परमपुरुषाधीनतयाऽवगतं भवत्येव मोक्षसाधनमिति द्वे विद्ये वेदितव्ये' इत्यादिश्रुतिसिद्धमिति हिशब्देन सूचयति।</p> | <p class="gr-vyakhya-para">यद्यपि केवलस्यास्य ज्ञानं न पुरुषार्थोपयोगि तथापि परमपुरुषाधीनतयाऽवगतं भवत्येव मोक्षसाधनमिति द्वे विद्ये वेदितव्ये' इत्यादिश्रुतिसिद्धमिति हिशब्देन सूचयति।</p> | ||
<div class=" | <div class="teeka-shloka shloka-block"><span class="shloka-line">करतलमिलितामलकप्रख्यं यस्याखिलं विश्वं।</span><span class="shloka-line">कमलापरिवृढममलं वन्दे तं वन्द्यपादाब्जम् ॥ 1 ॥</span></div> | ||
<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिततत्वविवेकप्रकरणविवरणं श्रीजयतीर्थभिक्षुरचितं समाप्तम् ॥</div> | <div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिततत्वविवेकप्रकरणविवरणं श्रीजयतीर्थभिक्षुरचितं समाप्तम् ॥</div> | ||
}} | }} | ||