Tantrasarasangraha/Moola: Difference between revisions

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V01"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जयत्यब्जभवेशेन्द्रवन्दितः कमलापतिः ।</span><span class="shloka-line">अनन्तविभवानन्दशक्तिज्ञानादिसद्गुणः ॥1॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V02"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विधिं विधाय सर्गादौ तेन पृष्टोब्जलोचनः ।</span><span class="shloka-line">आह देवो रमोत्सङ्गवलिसत्पादपल्लवः ॥2॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V03"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अहमेकोखलिगुणो वाचकः प्रणवो मम ।</span><span class="shloka-line">अकाराद्यतिशान्तान्तः सोयमष्टाक्षरो मतः ॥3॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V04"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स विश्वतैजसप्राज्ञतुरीयात्मान्तरात्मनाम् ।</span><span class="shloka-line">परमात्मज्ञानात्मयुजां मद्रूपाणां च वाचकः ॥4॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V05"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तद्रूपभेदाः पञ्चाशन्मूर्तयो मम चापराः ।</span><span class="shloka-line">पञ्चाशद्वर्णवाच्यास्ता वर्णास्तारार्णभेदिताः ॥5॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V06"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">द्विरष्टपञ्चकचतुःपञ्चेत्येवाष्टवर्गगाः ।</span><span class="shloka-line">अज आनन्द इन्द्रेशावुग्र ऊर्ज ऋतम्बरः ॥6॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V07"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ऋॄघलृशौ लॄजिरैकत्मैर ओजोभृदौरसः ।</span><span class="shloka-line">अन्तोर्धगर्भः कपलिः खपतिर्गरुडासनः ॥7॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V08"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">घर्मो ङसारस्चार्वाङ्गश्छन्दोगम्यो जनार्दनः ।</span><span class="shloka-line">झटितारिर्ञमष्टङ्की ठलको डलको ढरी ॥8॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V09"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">णात्मा तारस्थमो दण्डी धन्वी नम्यः परः फली ।</span><span class="shloka-line">बली भगो मनुर्यज्ञो रामो लक्ष्मीपतिर्वरः ॥9॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V10"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शान्तसंवित् षड्गुणश्च सारात्मा हंसळाळुकौ ।</span><span class="shloka-line">पञ्चाशन्मूर्तयस्त्वेता ममाकारादलिक्षकाः ॥10॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V11"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नारायणाष्टाक्षरश्च ताराष्टाक्षरभेदवान् ।</span><span class="shloka-line">आद्यैस्तारचतुर्वणैर्भिन्ना व्याहृतयः क्रमात् ॥11॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V12"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनिरुद्धादिकास्तासां देवता व्युत्क्रमेण वा ।</span><span class="shloka-line">ताश्चतुर्मूर्तयस्त्वेव द्वादशार्णपदोदिताः ॥12॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V13"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नारायणाष्टाक्षराच्च व्याहृतिभ्यस्तथैव च ।</span><span class="shloka-line">विभेदो द्वादशार्णानां केशवाद्याश्च देवताः ॥13॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V14"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नारायणाष्टाक्षराच्च व्याहृतित्रिगुणात् पुनः ।</span><span class="shloka-line">वेदमाता च गायत्री द्विगुणा द्वादशाक्षरात् ॥14॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V15"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">चतुर्विशन्मूतयोस्याः कथिता वर्णदेवताः ।</span><span class="shloka-line">तद्भेदः पौरुषं सूक्तं वेदाः पुरुषसूक्तगाः ॥15॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V16"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वैदिकास्सर्वशब्दाश्च तस्मात् सर्वाभिधोस्म्यहम् ।</span><span class="shloka-line">पञ्चाशद्वर्णभिन्नाश्च सर्वशब्दा अतोपि च ॥16॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V17"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ऋषिश्च देवतैकोहं तारादीनां विशेषतः ।</span><span class="shloka-line">छन्दो मदीया गायत्री ताराष्टाक्षरयोर्मता ॥17॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V18"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उद्यद्भास्वत्समाभासश्चिदानन्दैकदेहवान् ।</span><span class="shloka-line">चक्रशङ्खगदापद्मधरो ध्येयोहमीश्वरः ॥18॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V19"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">लक्ष्मीधराभ्यामाश्लिष्टः स्वमूर्तिगणमध्यगः ।</span><span class="shloka-line">ब्रह्मवायुशिवाहीशविपैः शक्रादिकैरपि ॥19॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V20"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सेव्यमानोधिकं भक्त्या नित्यनिःशेषशक्तिमान् ।</span><span class="shloka-line">मूर्तयोष्टावपि ध्येयाश्चक्रशङ्खवराभयैः ।</span><span class="shloka-line">युक्ताः प्रदीपवर्णाश्च सर्वाभरणभूषिताः ॥20॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V21"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तादृग्रूपाश्च पञ्चाशज्ज्ञानमुद्राभयोद्यताः ।</span><span class="shloka-line">टङ्की दण्डी च धन्वी च तत्तद्युक्तस्तु वामतः ॥21॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V22"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वासुदेवादिकाः शुक्लरक्तपीतासितोज्ज्वलाः ।</span><span class="shloka-line">शङ्खचक्रगदाब्जेतः प्रथमो मुसली हली ॥22॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V23"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सशङ्खचक्रस्त्वपरस्तृतीयः शार्ङ्गबाणवान् ।</span><span class="shloka-line">सशङ्खचक्रस्तुर्यस्तु चक्रशङ्खासिचर्मवान् ॥23॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V24"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">केशवो मधुसूदनः सङ्कर्षणदामोदरौ ।</span><span class="shloka-line">सवासुदेवप्रद्युम्नाः दक्षोच्चकरशङ्खिनः ॥24॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V25"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विष्णुमाधवानिरुद्धपुुरुषोत्तमाधोक्षजाः ।</span><span class="shloka-line">जनार्दनश्च वामोच्चकरशङ्खिनः ॥25॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V26"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गोविन्दश्च त्रिविक्रम्ूससश्रीधरहृषीकपाः ।</span><span class="shloka-line">नृसिंहश्चाच्युतश्चैव वामाधःकरशङ्खिनः ॥26॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V27"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वामनः सनारायणः पद्मनाभ उपेन्द्रकः ।</span><span class="shloka-line">हरिः कृष्णश्च दक्षाधःकरे शङ्खधरा मताः ॥27॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V28"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शङ्खचक्रगदापद्मधराश्चैते हि सर्वशः ।</span><span class="shloka-line">क्रमव्युत्क्रमपद्मादिगदादिव्युत्क्रमस्तथा ॥ अर्धक्रमः सान्तरश्च षट्सु षट्स्वरिपूर्विणाम् ॥28॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V29"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वर्णानां देवतानां च नित्यत्वाच्च क्रमः स्वतः ।</span><span class="shloka-line">व्यक्तिक्रमं ब्रह्मबुद्धावपेक्ष्य क्रम उच्यते ॥29॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V30"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">समासव्यासयोगेन व्याहृत्यादीनां चतुष्टयम् ।</span><span class="shloka-line">सत्यं चाङ्गानि तारस्य प्रोच्यन्तेष्टाक्षरस्य च ॥30॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V31"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">क्रुद्धमहावीरद्युल्कसहस्रसहितोल्ककाः ।</span><span class="shloka-line">चतुर्थ्यन्ताः हृदादीनि पृथग्रूपाणि तानि च ॥31॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V32"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विष्णोरेवात्यभेदेपि तदैश्वर्यात् तदन्यवत् ।</span><span class="shloka-line">चक्रशङ्खवराभीतिहस्तान्येतानि सर्वशः ॥32॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V33"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मूलरूपसवर्णानि कृष्णवर्णा शिखोच्यते ।</span><span class="shloka-line">चतुर्विंशन्मूर्तयश्च मूलरूपसवर्णकाः ॥33॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V34"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आदिवर्णत्रयं नाभिहृच्छिरस्सु यथाक्रमम् ।</span><span class="shloka-line">न्यसनीयं च तद्वर्णदेवताध्यानपूर्वकम् ॥34॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V35"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पज्जानुनाभिहृदयवाङ्नासानेत्रकेषु च ।</span><span class="shloka-line">अष्टाक्षराणां न्यासः स्यात् व्याहृत्यादीनां प्रजापतिः ॥35॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V36"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मुनिश्छन्दस्तु गायत्री देवता भगवान् हरिः ।</span><span class="shloka-line">उद्यदादित्यवर्णश्च ज्ञानमुद्राभयोद्यतः ॥36॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V37"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तारेण व्याहृतीभिश्च ज्ञेयान्यङ्गानि पञ्च च ।</span><span class="shloka-line">नाभिहृत्केषु सर्वेषु चतस्रो व्याहृतीर्न्यसेत् ॥37॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V38"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">द्वादशार्णस्य जगती च्छन्दोन्यत्तारवत् स्मृतम् ।</span><span class="shloka-line">अच्छवर्णोभयवरकरो ध्येयोमितद्युतिः ॥38॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V39"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पदैर्व्यस्तैः समस्तैश्च ज्ञेयान्यङ्गानि पञ्च च ।</span><span class="shloka-line">अष्टाक्षराणां स्थानेषु बाह्वोरूर्वोश्च विन्यसेत् ॥39॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V40"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विश्वामित्रस्तु सन्ध्यार्थे तदन्यत्र प्रजापतिः ।</span><span class="shloka-line">मुनिर्देवस्तु सवितृनामा स्रष्टृत्वतो हरिः ॥40॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V41"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रोद्यदादित्यवर्णश्च सूर्यमण्डलमध्यगः ।</span><span class="shloka-line">चक्रशङ्खधरोङ्कस्थदोर्द्वयो ध्येय एव च ॥41॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V42"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सताराश्च व्याहृतयो गायत्र्यङ्गानि पञ्च च ।</span><span class="shloka-line">दोःपत्सन्धिषु साग्रेषु नाभिहृन्मुखेषु च ॥42॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V43"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वर्णन्यासश्च कर्तव्यस्तारवन्निखलिं स्मृतम् ।</span><span class="shloka-line">पञ्चाशदक्षराणां च पुंसूक्तस्यापि सर्वशः ॥43॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V44"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनुष्टुभश्च त्रिष्टुप् च छन्दोस्य त्रिष्टुभोपि वा ।</span><span class="shloka-line">विष्णुशब्दश्चतुर्थ्यन्तो हृदयेन षडक्षरः ॥44॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V45"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तारवत् सर्वमस्यापि श्यामो ध्येयो हरिः स्वयम् ।</span><span class="shloka-line">वर्णा एव षडङ्गानि षणयोर्भेदयोगतः ॥45॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V46"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पज्जानुनाभिहृन्नासाकेषु न्यासश्च वर्णशः ।</span><span class="shloka-line">एते तु सर्वमन्त्राणां मूलमन्त्रा विशेषतः ॥46॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V47"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एतज्ज्ञानात् समस्तं च ज्ञानं स्याच्छब्दगोचरम् ।</span><span class="shloka-line">एतज्जपात् समस्तानां मन्त्राणां जापको भवेत् ॥47॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V48"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पूज्यश्च भगवान् नित्यं चक्राब्जादिकमण्डले ।</span><span class="shloka-line">हृदये वा चले वापि जले वा केवले स्थले ॥48॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V49"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अष्टाक्षरेण सम्पूज्य प्रथमं देवतां पराम् ।</span><span class="shloka-line">मध्ये सव्ये गुरूंश्चैव दक्षिणे सर्वदेवताः ॥49॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V50"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुनः सव्ये सर्वगुरूनाग्नेयादिषु च क्रमात् ।</span><span class="shloka-line">गरुडं व्यासदेवं च दुर्गां चैव सरस्वतीम् ॥50॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V51"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">धर्मं ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यं चैव कोणगान् ।</span><span class="shloka-line">तदन्तः पूर्वदिक्पूर्वमधर्मादींश्च पूजयेत् ॥51॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V52"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अपूजिता अधर्मादिदातारस्ते तथाभिधाः ।</span><span class="shloka-line">निर्ऋतिश्चैव दुर्गा च कामो रुद्रश्च देवताः ॥52॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V53"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यमवायुशिवेन्द्राश्च ज्ञेया धर्मादिदेवताः ।</span><span class="shloka-line">परमः पुरुषो मध्ये शक्तिराधाररूपिणी ॥53॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V54"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कूर्मोनन्तश्च पृथिवी क्षीरसागर एव च ।</span><span class="shloka-line">श्वेतद्वीपो मण्टपश्च दिव्यरत्नमयो महान् ॥54॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V55"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पद्ममेतत्त्रयं देवी रमैव बहुरूपिणी ।</span><span class="shloka-line">सूर्यसोमहुताशाश्च पद्मे श्रीस्त्रिगुणात्मिका ॥55॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V56"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आत्मान्तरात्मपरमज्ञानात्मानश्च मूर्तयः ।</span><span class="shloka-line">विमलोत्कर्षिणी ज्ञाना क्रिया योगा तथैव च ॥56॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V57"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रह्वी सत्या तथेशानानुग्रहा चेति शक्तयः ।</span><span class="shloka-line">अष्टदिक्षु च मध्ये च स्वरूपाण्येव ता हरेः ॥57॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V58"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ततोनन्तं योगपीठस्वरूपं पूजयेद्धरेः ।</span><span class="shloka-line">तत्रावाह्य हरिं चार्घ्यं पाद्यमाचमनीयकम् ॥58॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V59"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मधुपर्कं पुनश्चाचां स्नानं वासो विभूषणम् ।</span><span class="shloka-line">उपवीतासने दत्वा गन्धपुष्पे तथैव च ॥59॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V60"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">लक्ष्मीधरे यजेत्तत्र पार्श्वयोरुभयोर्हरेः ।</span><span class="shloka-line">हृदयादींस्तथेन्द्रादिदिक्ष्वस्त्रं कोणकेषु च ॥60॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V61"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वासुदेवादिकान् दिक्षु केशवादींस्ततः परम् ।</span><span class="shloka-line">मत्स्यं कूर्मं वराहं च नारसिंहं च वामनम् ॥61॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V62"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भार्गवं राघवं कृष्णं बुद्धं कल्किनमेव च ।</span><span class="shloka-line">अनन्तं विश्वरूपं च तद्बहिः पूजयेत् क्रमात् ॥62॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V63"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनन्तब्रह्मवाय्वीशान् वीशं चाग्रे प्रपूजयेत् ।</span><span class="shloka-line">वारुणीं चैव गायत्रीं भारतीं गिरिजामपि ॥63॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V64"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कोणेषु वीन्द्रवामे च सौपर्णीं पूजयेदपि ।</span><span class="shloka-line">इन्द्रादीन् शेषविध्यन्तान् सभार्यान् सपरिग्रहान् ॥64॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V65"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">धूपदीपौ ततो दत्वा नैवेद्यं मूलमन्त्रतः ।</span><span class="shloka-line">अनेन क्रमयोगेन जुहुयात् संस्कृतेनले ॥65॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V66"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुष्पाञ्जलिश्च होमश्च मूलेनाष्टोत्तरं शतम् ।</span><span class="shloka-line">सकृत् सकृत् पुष्पमन्यैर्होमस्तस्य चतुर्गुणः ॥66॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V67"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विसर्जयित्वा नैवेद्यं मूलेन त्रिः समर्च्य च ।</span><span class="shloka-line">धूपदीपौ पुनर्दत्वा पुनर्मूलेन पूर्ववत् ॥67॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V68"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अर्चयित्वा पुनर्ध्यात्वा जपेदष्टोत्तरं शतम् ।</span><span class="shloka-line">पुनर्ध्यायेद्धरिं सर्वदेवदेवेश्वरं प्रभुम् ॥68॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V69"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जपध्यानहुतार्चादीनेवं यः कुरुते सदा ।</span><span class="shloka-line">धर्मार्थकाममोक्षाणां भाजनं स्यात् स एव हि ॥69॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V70"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सर्वोत्तमं हरिं ज्ञात्वा य एवं भक्तिपूर्वकम् ।</span><span class="shloka-line">जपध्यानादिभिर्नित्यं पूजयेन्नास्य दुर्लभम् ॥70॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V71"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भक्तिं कृत्वान्यदेवेषु ब्रह्मरुद्रादिकेष्वपि ।</span><span class="shloka-line">सर्वोत्कर्षमविज्ञाय विष्णोर्याति तमो ध्रुवम् ॥71॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V72"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न यज्ञा न च तीर्थानि नोपवासव्रतानि च ।</span><span class="shloka-line">दैवतानि च सर्वाणि त्रातुं तं शक्नुयुः क्वचित् ॥72॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V73"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हरिर्हि सर्वदेवानां परमः पूर्णशक्तिमान् ।</span><span class="shloka-line">स्वतन्त्रोन्ये तद्वशा हि सर्वेतः स जगद्गुरुः ॥73॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C01_V74"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ब्रह्मादयश्च तद्भक्त्या भागिनो भोगमोक्षयोः ।</span><span class="shloka-line">तस्माज्ज्ञेयश्च पूज्यश्च वन्द्यो ध्येयः सदा हरिः ॥74॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V01"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य कस्यापि मन्त्रस्य न्यासः पञ्चाशदक्षरैः ।</span><span class="shloka-line">वीर्यदः केभितो वक्त्रमक्षिकर्णेषु नासयोः ॥1॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V02"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गण्डयोरोष्ठयोर्दन्तपङ्क्योर्मूर्धनि वाचि च ।</span><span class="shloka-line">दोःपत्सन्धिषु साग्रेषु पार्श्वयोः पृष्ठगुह्ययोः ॥2॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V03"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तुन्दे च हृदि धातूनां सप्तके प्राणजीवयोः ।</span><span class="shloka-line">सक्षकारान् न्यसेद्वर्णान् नृसिंहः क्षस्य देवता ॥3॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V04"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जपे न्यासे च विहितः क्षोक्षराणां सदान्ततः ।</span><span class="shloka-line">प्राणायामो रेचयित्वा पूरयित्वा च कुम्भके ॥4॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V05"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तारैस्त्रिद्वादशावृत्तैद्य्वेकद्वादशकेन वा ।</span><span class="shloka-line">तत्तन्मन्त्रेण वा कार्यो गायत्र्या दशतारकैः ॥5॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V06"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आदावेव जपे कुर्याच्छोषणं दहनं प्लुतिम् ।</span><span class="shloka-line">वाय्वग्निवारुणैर्बीजैर्ध्यात्वा तन्मण्डले हरिम् ॥6॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V07"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एकपञ्चाशद्वर्णानां चतुर्विंशतिमूर्तयः ।</span><span class="shloka-line">आत्माद्या वासुदेवाद्या विश्वाद्या मत्स्यकच्छपौ ॥7॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V08"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कोलो नृसिंहः सवटुर्जामदग्न्यरघूद्वहौ ।</span><span class="shloka-line">वासिष्ठयादवौ कृष्णावात्रेयो बुद्धकल्किनौ ॥8॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V09"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शिंशुमारश्चेति शतं कलाः कलशनामकाः ।</span><span class="shloka-line">एताभिः सहितां मूलमूर्तिं कुम्भोदके सुधीः ॥9॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V10"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पूर्वोक्तविधिनाभ्यर्च्य प्रतिमां शिष्यमेव च ।</span><span class="shloka-line">स्नापयेत् पूर्वमर्चायां जपोनूनः सहस्रतः ॥10॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V11"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मूलमन्त्रस्य चाङ्गानां न्यासः स्नानादनन्तरम् ।</span><span class="shloka-line">प्रतिमायां सन्निधिकृच्छिष्ये माहात्म्यकृद्भवेत् ॥11॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V12"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कलशः कीर्तिमायुष्यं प्रज्ञां मेधां श्रियं बलम् ।</span><span class="shloka-line">योग्यतां पापहानिं च पुण्यवृद्धिं च साधयेत् ॥12॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V13"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उपसर्गेषु जातेषु दैवभूतात्महेतुषु ।</span><span class="shloka-line">आयुषे वाथ शान्त्यै वा श्रिये वा पुण्पवृद्धये ॥13॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V14"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">योग्यतायै मन्त्रसिध्यै विष्णोः प्रीत्यर्थमेव वा ।</span><span class="shloka-line">जुहुयात् सहस्रमयुतं लक्षं कोटिमथापि वा ॥14॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V15"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पूर्ववत्संस्कृते वह्नौ ध्यात्वा देवं जनार्दनम् ।</span><span class="shloka-line">कृत्वा त्रिमेखलं कुण्डं चतुर्विंशाङ्गुलोच्छ्रितम् ॥15॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V16"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तावत्खातं चतुष्कोणमुच्छ्रितं द्वादशैव वा ।</span><span class="shloka-line">द्य्वङ्गुलं त्र्यङ्गुलं वापि चतुरङ्गुलमेव वा ॥16॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V17"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विस्तारो मेखलानां स्यादन्त्या वा चतुरङ्गुला ।</span><span class="shloka-line">चतुर्विंशाङ्गुलं वा तद्विस्तारो द्वादशैव वा ॥17॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V18"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अश्वत्थपत्राकृतिः स्यान्मूलतो द्वादशाङ्गुला ।</span><span class="shloka-line">योनिः खाते च विनता प्रविष्टा द्य्वङ्गुलं तथा ॥18॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V19"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तदात्मनि हरिं ध्यात्वा कुण्डे देवीं श्रियं तथा ।</span><span class="shloka-line">विष्णुवीर्यात्मकं वह्निं निक्षिपेत् प्रणवेन हि ॥19॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V20"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कुर्यात् क्रियाः षोडश च व्याहृतीभिः पृथक् पृथक् ।</span><span class="shloka-line">वह्नेस्तद्गहरेः प्रीतिं कुर्वन् द्रव्यैर्यजेत्ततः ॥20॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V21"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आज्येन वा पायसेन समिद्भिः क्षीरिणामथ ।</span><span class="shloka-line">तलिैर्वाथ तण्डुलैर्वापि मधुरैस्त्रिभिरेव वा ॥21॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V22"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ब्रह्मवृक्षसमिद्भिर्वा समिद्भिर्वामृतोद्भवैः ।</span><span class="shloka-line">अमृताः समिधो ज्ञेयाः सर्वत्र चतुरङ्गुलाः ॥22॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V23"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवमेव तु दीक्षायामाज्येनैवाहुतिक्रिया ।</span><span class="shloka-line">पूजा च कार्या विधिवत् पूर्वं सर्वहुतेष्वपि ॥23॥</span></span></div>

<div class="verse-block" id="TSS_C02_V24"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गुरवे दक्षिणां दद्यात् लक्षे लक्षे शतं सुधीः ।</span><span class="shloka-line">आत्मनैव कृते होमे शक्तितो गुरुदक्षिणाम् ॥24॥</span></span></div>