Katha: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Tag: Reverted
Line 6: Line 6:
<span id="gr-C1-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमावल्ली"></span>
<span id="gr-C1-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमावल्ली"></span>
=== प्रथमावल्ली ===
=== प्रथमावल्ली ===
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_I01" data-verse="KKN_C01_S01" data-block-id="KKN_C01_S01_I01">नमो भगवते तस्मै सर्वतः परमाय ते ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_I01" data-verse="KKN_C01_S01" data-block-id="KKN_C01_S01_I01">नमो भगवते तस्मै सर्वतः परमाय ते ।<br/>
सर्वप्राणिहृदिस्थाय वामनाय नमो नमः ॥</div>
सर्वप्राणिहृदिस्थाय वामनाय नमो नमः ॥</div>


Line 16: Line 16:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V03" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V03" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V03">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V03_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V03" data-block-id="KKN_C01_S01_V03_B01">अग्नौ विष्णुं सदा ध्यायंस्त्रिशोऽग्निं नाचिकेतकम् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V03_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V03" data-block-id="KKN_C01_S01_V03_B01">अग्नौ विष्णुं सदा ध्यायंस्त्रिशोऽग्निं नाचिकेतकम् ।<br/>
यश्चयीत स तु प्राप्य स्वर्गं तत्र भयातिगः ॥
यश्चयीत स तु प्राप्य स्वर्गं तत्र भयातिगः ॥<br/>
उष्य मन्वन्तरं कालममृतत्वं भजेत् क्रमात् ॥ इति ब्रह्मसारे ॥
उष्य मन्वन्तरं कालममृतत्वं भजेत् क्रमात् ॥ इति ब्रह्मसारे ॥<br/>
इच्छन् वाजश्रवो नप्ता ददौ सर्वस्वदक्षिणाम् ।
इच्छन् वाजश्रवो नप्ता ददौ सर्वस्वदक्षिणाम् ।<br/>
उद्दालकः स्वर्गलोकं ददौ गाश्च निरिन्द्रियाः ॥
उद्दालकः स्वर्गलोकं ददौ गाश्च निरिन्द्रियाः ॥<br/>
मां दत्वापि न ते गावो दातव्या ईदृशा इति ।
मां दत्वापि न ते गावो दातव्या ईदृशा इति ।<br/>
उवाच पुत्रस्तं बालस्तं शशाप पिता स्वयम् ॥</div>
उवाच पुत्रस्तं बालस्तं शशाप पिता स्वयम् ॥</div>


Line 32: Line 32:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V06" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V06" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V06">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V06_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V06" data-block-id="KKN_C01_S01_V06_B01">स जगाम यमं बालो ब्रह्मचारी यमस्य तु ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V06_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V06" data-block-id="KKN_C01_S01_V06_B01">स जगाम यमं बालो ब्रह्मचारी यमस्य तु ।<br/>
पत्न्या सम्पूज्यमानोऽपि जग्राहार्घ्यादिकं न तु ॥
पत्न्या सम्पूज्यमानोऽपि जग्राहार्घ्यादिकं न तु ॥<br/>
आगते तु यमे प्राह यमं सोदकमाहर ॥ ४-६ ॥</div>
आगते तु यमे प्राह यमं सोदकमाहर ॥ ४-६ ॥</div>


Line 50: Line 50:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V10">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V10_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V10" data-block-id="KKN_C01_S01_V10_B01">सौमनस्यं पितुश्चैव नाचिकेताग्निगं हरिम् ॥
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V10_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V10" data-block-id="KKN_C01_S01_V10_B01">सौमनस्यं पितुश्चैव नाचिकेताग्निगं हरिम् ॥<br/>
मुक्ते स्थितञ्च तं विष्णुमिति प्रादात् वरत्रयम् ॥ इति गतिसारे ॥ ९-१० ॥</div>
मुक्ते स्थितञ्च तं विष्णुमिति प्रादात् वरत्रयम् ॥ इति गतिसारे ॥ ९-१० ॥</div>


Line 65: Line 65:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S01_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S01_V13">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V13_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V13" data-block-id="KKN_C01_S01_V13_B01">लोको विष्णोरनन्तस्य तज्ज्ञानान्नित्य आप्यते ॥
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V13_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V13" data-block-id="KKN_C01_S01_V13_B01">लोको विष्णोरनन्तस्य तज्ज्ञानान्नित्य आप्यते ॥<br/>
प्रतिष्ठा सर्वलोकस्य स विष्णुस्सर्वहृद्गतः ॥ १३ ॥</div>
प्रतिष्ठा सर्वलोकस्य स विष्णुस्सर्वहृद्गतः ॥ १३ ॥</div>


Line 76: Line 76:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V14_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V14" data-block-id="KKN_C01_S01_V14_B01">या इष्टका या इष्टकादेवताः ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V14_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V14" data-block-id="KKN_C01_S01_V14_B01">या इष्टका या इष्टकादेवताः ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V14_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V14" data-block-id="KKN_C01_S01_V14_B01">इष्टकादेवतां विष्णुं षष्ठ्युत्तरशतत्रिकम् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V14_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V14" data-block-id="KKN_C01_S01_V14_B01">इष्टकादेवतां विष्णुं षष्ठ्युत्तरशतत्रिकम् ।<br/>
यथावदेव विज्ञाय मुच्यते कर्मबन्धनात् ॥ इति च ॥ १४ ॥</div>
यथावदेव विज्ञाय मुच्यते कर्मबन्धनात् ॥ इति च ॥ १४ ॥</div>


Line 93: Line 93:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V17" data-block-id="KKN_C01_S01_V17_B01">त्रयमेतत् या इष्टका इत्यादि ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V17" data-block-id="KKN_C01_S01_V17_B01">त्रयमेतत् या इष्टका इत्यादि ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V17" data-block-id="KKN_C01_S01_V17_B01">ब्रह्मेति वेद उद्दिष्टस्तस्माद् व्यक्तो यतो हरिः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V17" data-block-id="KKN_C01_S01_V17_B01">ब्रह्मेति वेद उद्दिष्टस्तस्माद् व्यक्तो यतो हरिः ।<br/>
ब्रह्मजस्तेन कथितस्स एव ज्ञोऽखिलज्ञतः ॥ इति नामनिरुक्ते ।</div>
ब्रह्मजस्तेन कथितस्स एव ज्ञोऽखिलज्ञतः ॥ इति नामनिरुक्ते ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V17" data-block-id="KKN_C01_S01_V17_B01">अनेकरूपां सुवर्णमयीम् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V17" data-block-id="KKN_C01_S01_V17_B01">अनेकरूपां सुवर्णमयीम् ।<br/>
बहुरूपं च पुरटं कार्तस्वरमितीर्यते इत्यभिधानात् ।</div>
बहुरूपं च पुरटं कार्तस्वरमितीर्यते इत्यभिधानात् ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V17" data-block-id="KKN_C01_S01_V17_B01">यमोऽनुवादसन्तुष्टो वह्नेस्तन्नामतामपि ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V17" data-block-id="KKN_C01_S01_V17_B01">यमोऽनुवादसन्तुष्टो वह्नेस्तन्नामतामपि ।<br/>
शृङ्कां स्वर्णमयीं चैव कण्ठमालामदाद् विभुः ॥ इति पाद्मे ।</div>
शृङ्कां स्वर्णमयीं चैव कण्ठमालामदाद् विभुः ॥ इति पाद्मे ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V17" data-block-id="KKN_C01_S01_V17_B01">लोकादिः प्रतिष्ठा ब्रह्मजज्ञो अनन्तलोकाप्तिरित्यादिविशेषणैश्च भगवानेव । स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठामिति परामर्शाच्च । भगवतो ह्युरुगायत्वं प्रसिद्धम् । गुहानिहितत्वं च तस्यैव विशेषतः प्रसिद्धम् । न चाग्निपरिज्ञानमात्रेणानन्तलोकाप्तिर्भगवज्ज्ञानं विना । तद्वा एतदक्षरं गार्ग्यविदित्वाऽस्मिं ल्लोके जुहोति यजते तपस्तप्यते बहूनि वर्षसहस्राण्यन्तवदेवास्य तद्भवति इत्यादिश्रुतेः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V17" data-block-id="KKN_C01_S01_V17_B01">लोकादिः प्रतिष्ठा ब्रह्मजज्ञो अनन्तलोकाप्तिरित्यादिविशेषणैश्च भगवानेव । स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठामिति परामर्शाच्च । भगवतो ह्युरुगायत्वं प्रसिद्धम् । गुहानिहितत्वं च तस्यैव विशेषतः प्रसिद्धम् । न चाग्निपरिज्ञानमात्रेणानन्तलोकाप्तिर्भगवज्ज्ञानं विना । तद्वा एतदक्षरं गार्ग्यविदित्वाऽस्मिं ल्लोके जुहोति यजते तपस्तप्यते बहूनि वर्षसहस्राण्यन्तवदेवास्य तद्भवति इत्यादिश्रुतेः ।<br/>
न च मुख्ये सत्यमुख्यार्थो युज्यते ।</div>
न च मुख्ये सत्यमुख्यार्थो युज्यते ।</div>


Line 113: Line 113:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V19_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19_B01">प्रेते मुक्ते मनुष्ये नियामकत्वेन भगवानस्तीति ज्ञानिनो वदन्ति । नास्तीत्यज्ञाः । तस्य नियामकस्य स्वरूपं यथावदहं विद्याम् ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V19_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19_B01">प्रेते मुक्ते मनुष्ये नियामकत्वेन भगवानस्तीति ज्ञानिनो वदन्ति । नास्तीत्यज्ञाः । तस्य नियामकस्य स्वरूपं यथावदहं विद्याम् ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V19_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19_B01">अस्य विस्रंसमानस्य शरीरस्थस्य देहिनः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V19_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19_B01">अस्य विस्रंसमानस्य शरीरस्थस्य देहिनः ।<br/>
देहाद्विमुच्यमानस्य किमत्र परिशिष्यते ॥ एतद्वै तत्
देहाद्विमुच्यमानस्य किमत्र परिशिष्यते ॥ एतद्वै तत्<br/>
इति परिहाराच्च मुक्ते स्थितो भगवान् पृच्छ्यते इति सिद्धम् ।
इति परिहाराच्च मुक्ते स्थितो भगवान् पृच्छ्यते इति सिद्धम् ।<br/>
देहाद्विशेषेण मोचनं नाम मुक्तिरेव । मुक्तेरपि मरणात्मकत्वात् मरणमित्यपि भवति । स्थूलदेहपरित्यागस्तु विस्रंसमानस्येत्यनेनैवोक्तो भवति ।</div>
देहाद्विशेषेण मोचनं नाम मुक्तिरेव । मुक्तेरपि मरणात्मकत्वात् मरणमित्यपि भवति । स्थूलदेहपरित्यागस्तु विस्रंसमानस्येत्यनेनैवोक्तो भवति ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V19_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19_B01">अग्निस्थं परमात्मानं सामान्याज्जानतोऽपि तु ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V19_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19_B01">अग्निस्थं परमात्मानं सामान्याज्जानतोऽपि तु ।<br/>
अजानतस्तु मुक्तौ च जीवान्तःस्थितमीश्वरम् ॥
अजानतस्तु मुक्तौ च जीवान्तःस्थितमीश्वरम् ॥<br/>
नियामकं च जीवानां मुक्तानामपि सर्वदा ।
नियामकं च जीवानां मुक्तानामपि सर्वदा ।<br/>
गुणान् सर्वोत्तमत्वादीनविज्ञाय हरेस्तथा ॥
गुणान् सर्वोत्तमत्वादीनविज्ञाय हरेस्तथा ॥<br/>
नैव मुक्तिर्भवेत् तस्मात् कृच्छ्रात् तदवदद्यमः ।
नैव मुक्तिर्भवेत् तस्मात् कृच्छ्रात् तदवदद्यमः ।<br/>
तस्य गोप्यत्वविज्ञप्त्यै तथाप्यग्निस्थवेदनात् ॥
तस्य गोप्यत्वविज्ञप्त्यै तथाप्यग्निस्थवेदनात् ॥<br/>
सुखाधिक्यं भवेन्मुक्तौ तस्मात् तत्पृथगीरितम् ॥ इति तत्त्वसारे ।</div>
सुखाधिक्यं भवेन्मुक्तौ तस्मात् तत्पृथगीरितम् ॥ इति तत्त्वसारे ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V19_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19_B01">स्थाणुमन्येऽनुसयन्ति यथाकर्म यथाश्रुतम् इत्युक्त्वा य एषु सुप्तेषु जागर्ति कामं कामं पुरुषो निर्ममाणः इति वचनाच्च जीवेषु स्थितो भगवान् पृच्छ्यत इति सिद्धम् । मृतजीवे स्थितो मुक्तजीवे स्थितश्चोभयात्मको भगवान् विवक्षित इत्येतस्माच्चाविरोधः ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V19_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19_B01">स्थाणुमन्येऽनुसयन्ति यथाकर्म यथाश्रुतम् इत्युक्त्वा य एषु सुप्तेषु जागर्ति कामं कामं पुरुषो निर्ममाणः इति वचनाच्च जीवेषु स्थितो भगवान् पृच्छ्यत इति सिद्धम् । मृतजीवे स्थितो मुक्तजीवे स्थितश्चोभयात्मको भगवान् विवक्षित इत्येतस्माच्चाविरोधः ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V19_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19_B01">गुह्यं तत्परमं ब्रह्म म्रियमाणं शरीरिणम् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S01_V19_B01" data-verse="KKN_C01_S01_V19" data-block-id="KKN_C01_S01_V19_B01">गुह्यं तत्परमं ब्रह्म म्रियमाणं शरीरिणम् ।<br/>
सम्प्राप्तमपि जीवेषु जागर्ति स्वपितेष्वपि ॥ इति ब्रह्माण्डे ।</div>
सम्प्राप्तमपि जीवेषु जागर्ति स्वपितेष्वपि ॥ इति ब्रह्माण्डे ।</div>


Line 189: Line 189:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V08_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V08" data-block-id="KKN_C01_S02_V08_B01">अन्यो भगवानन्योऽहमित्यजानन्ननन्यः । तेन प्रोक्ते गतिर्ज्ञानं नास्ति । प्रोक्ताऽन्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ इति वाक्यशेषात् ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V08_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V08" data-block-id="KKN_C01_S02_V08_B01">अन्यो भगवानन्योऽहमित्यजानन्ननन्यः । तेन प्रोक्ते गतिर्ज्ञानं नास्ति । प्रोक्ताऽन्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ इति वाक्यशेषात् ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V08_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V08" data-block-id="KKN_C01_S02_V08_B01">जीवानां चैव विष्णोश्च यो न वेत्ति भिदां पुमान् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V08_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V08" data-block-id="KKN_C01_S02_V08_B01">जीवानां चैव विष्णोश्च यो न वेत्ति भिदां पुमान् ।<br/>
तदनुव्रताश्च ये केचित्तेषां ज्ञानं न जायते ॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ।</div>
तदनुव्रताश्च ये केचित्तेषां ज्ञानं न जायते ॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ।</div>


Line 206: Line 206:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V11_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V11" data-block-id="KKN_C01_S02_V11_B01">क्रतोरानन्त्यहेतुम् । स्तोमैरपि सर्वात्मना प्राप्तुमशक्यम् । स्तोमेभ्योऽपि महान्तम् । उरुगायमित्युक्तत्वाच्च न जीवविषयोऽयं प्रश्नः ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V11_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V11" data-block-id="KKN_C01_S02_V11_B01">क्रतोरानन्त्यहेतुम् । स्तोमैरपि सर्वात्मना प्राप्तुमशक्यम् । स्तोमेभ्योऽपि महान्तम् । उरुगायमित्युक्तत्वाच्च न जीवविषयोऽयं प्रश्नः ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V11_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V11" data-block-id="KKN_C01_S02_V11_B01">शरो ह्यात्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते । शरवत् तन्मयो भवेत् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V11_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V11" data-block-id="KKN_C01_S02_V11_B01">शरो ह्यात्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते । शरवत् तन्मयो भवेत् ।<br/>
अभयं तितीर्षतां पारम् । तादृगेव भवति ।
अभयं तितीर्षतां पारम् । तादृगेव भवति ।<br/>
इत्यादौ सर्वत्र भेदस्यैवोक्तेश्च न जीवाभेदः ।</div>
इत्यादौ सर्वत्र भेदस्यैवोक्तेश्च न जीवाभेदः ।</div>


Line 224: Line 224:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V13_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V13" data-block-id="KKN_C01_S02_V13_B01">प्रवृह्य जीवात् पृथक्कृत्य ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V13_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V13" data-block-id="KKN_C01_S02_V13_B01">प्रवृह्य जीवात् पृथक्कृत्य ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V13_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V13" data-block-id="KKN_C01_S02_V13_B01">मुक्तजीवे स्थितं विष्णुं विदित्वा जीवतः पृथक् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V13_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V13" data-block-id="KKN_C01_S02_V13_B01">मुक्तजीवे स्थितं विष्णुं विदित्वा जीवतः पृथक् ।<br/>
मोदते मोदनीयं तं प्राप्य मुक्तस्सदैव च ॥ इति महावाराहे ।</div>
मोदते मोदनीयं तं प्राप्य मुक्तस्सदैव च ॥ इति महावाराहे ।</div>


Line 237: Line 237:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V17" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V17" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V17">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V17" data-block-id="KKN_C01_S02_V17_B01">एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्म विष्ण्वाख्यं परमव्ययम् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V17_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V17" data-block-id="KKN_C01_S02_V17_B01">एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्म विष्ण्वाख्यं परमव्ययम् ।<br/>
सर्वस्यालम्बनं ज्ञात्वा मुच्यते नात्र संशयः ॥ इति च ॥ १७ ॥</div>
सर्वस्यालम्बनं ज्ञात्वा मुच्यते नात्र संशयः ॥ इति च ॥ १७ ॥</div>


Line 244: Line 244:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V18" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S02_V18" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S02_V18">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V18_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V18" data-block-id="KKN_C01_S02_V18_B01">देहोत्पत्तिविनाशाख्यौ ज्ञानिनोऽप्युद्भवाभवौ ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V18_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V18" data-block-id="KKN_C01_S02_V18_B01">देहोत्पत्तिविनाशाख्यौ ज्ञानिनोऽप्युद्भवाभवौ ।<br/>
न कुतश्चिद्यतो विष्णुर्जायतेऽतस्तदीक्षणात् ॥
न कुतश्चिद्यतो विष्णुर्जायतेऽतस्तदीक्षणात् ॥<br/>
भावाभावौ न विदुषो यस्माज्जीवो न कश्चन ।
भावाभावौ न विदुषो यस्माज्जीवो न कश्चन ।<br/>
जायते म्रियते वापि स्वरूपेण कथञ्चन ॥
जायते म्रियते वापि स्वरूपेण कथञ्चन ॥<br/>
अजो नित्योऽविकारश्च जीवः पुरमणन्नपि ॥ इति च ।</div>
अजो नित्योऽविकारश्च जीवः पुरमणन्नपि ॥ इति च ।</div>


Line 264: Line 264:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V20_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V20" data-block-id="KKN_C01_S02_V20_B01">एवं नित्यस्य जन्तोर्गुहायां निहितः । ए विष्णौ क्रतुर्यस्य सोऽक्रतुस्तन्निश्चयः । आत्मनः सकाशान्महिमानं महामानम् ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V20_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V20" data-block-id="KKN_C01_S02_V20_B01">एवं नित्यस्य जन्तोर्गुहायां निहितः । ए विष्णौ क्रतुर्यस्य सोऽक्रतुस्तन्निश्चयः । आत्मनः सकाशान्महिमानं महामानम् ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V20_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V20" data-block-id="KKN_C01_S02_V20_B01">जीवाद् गुणपरीमाणं यस्माद्विष्णोर्महत्तरम् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V20_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V20" data-block-id="KKN_C01_S02_V20_B01">जीवाद् गुणपरीमाणं यस्माद्विष्णोर्महत्तरम् ।<br/>
तस्माज्जीवात् स महिमा विष्णुरित्युच्यते श्रुतौ ॥ इति च ॥</div>
तस्माज्जीवात् स महिमा विष्णुरित्युच्यते श्रुतौ ॥ इति च ॥</div>


Line 273: Line 273:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V21_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V21" data-block-id="KKN_C01_S02_V21_B01">ऐश्वर्यादेव आसीनो दूरं व्रजति इत्यादि ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V21_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V21" data-block-id="KKN_C01_S02_V21_B01">ऐश्वर्यादेव आसीनो दूरं व्रजति इत्यादि ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V21_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V21" data-block-id="KKN_C01_S02_V21_B01">आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S02_V21_B01" data-verse="KKN_C01_S02_V21" data-block-id="KKN_C01_S02_V21_B01">आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः ।<br/>
ऐश्वर्याद् भगवान् विष्णुर्विरुद्धं घटयत्यसौ ॥ इति च ॥ २१ ॥</div>
ऐश्वर्याद् भगवान् विष्णुर्विरुद्धं घटयत्यसौ ॥ इति च ॥ २१ ॥</div>


Line 292: Line 292:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V01">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S03_V01_B01" data-verse="KKN_C01_S03_V01" data-block-id="KKN_C01_S03_V01_B01">आत्मान्तरात्मेति विभुरेक एव द्विधा स्थितः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S03_V01_B01" data-verse="KKN_C01_S03_V01" data-block-id="KKN_C01_S03_V01_B01">आत्मान्तरात्मेति विभुरेक एव द्विधा स्थितः ।<br/>
स विष्णुः परमे वायौ परेभ्योऽप्यृद्धरूपके ॥
स विष्णुः परमे वायौ परेभ्योऽप्यृद्धरूपके ॥<br/>
शुभान् पिबति भोगान् स च्छायेव विदुषां प्रभुः ।
शुभान् पिबति भोगान् स च्छायेव विदुषां प्रभुः ।<br/>
आतपः पापिनां नित्यं ... ... ।</div>
आतपः पापिनां नित्यं ... ... ।</div>


Line 301: Line 301:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V02">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S03_V02_B01" data-verse="KKN_C01_S03_V02" data-block-id="KKN_C01_S03_V02_B01">.... ... मर्यादा विष्णुयाजिनाम् ॥
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S03_V02_B01" data-verse="KKN_C01_S03_V02" data-block-id="KKN_C01_S03_V02_B01">.... ... मर्यादा विष्णुयाजिनाम् ॥<br/>
संसारस्य च पारस्थस्स विष्णुर्द्विस्वरूपकः ॥</div>
संसारस्य च पारस्थस्स विष्णुर्द्विस्वरूपकः ॥</div>


Line 324: Line 324:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V11">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S03_V11_B01" data-verse="KKN_C01_S03_V11" data-block-id="KKN_C01_S03_V11_B01">देवेभ्य इन्द्रियात्मभ्यो ज्यायांसोऽर्थाभिमानिनः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S03_V11_B01" data-verse="KKN_C01_S03_V11" data-block-id="KKN_C01_S03_V11_B01">देवेभ्य इन्द्रियात्मभ्यो ज्यायांसोऽर्थाभिमानिनः ।<br/>
सोमवित्तपसूर्याप्पा अश्व्ग्नीन्द्रेन्द्रसूनवः ॥
सोमवित्तपसूर्याप्पा अश्व्ग्नीन्द्रेन्द्रसूनवः ॥<br/>
यमो दक्षश्चेन्द्रियेशास्सुपर्णी वारुणी तथा ।
यमो दक्षश्चेन्द्रियेशास्सुपर्णी वारुणी तथा ।<br/>
उमेति चार्थमानिन्यस्तिस्रो द्विर्द्व्येकदेवताः ॥
उमेति चार्थमानिन्यस्तिस्रो द्विर्द्व्येकदेवताः ॥<br/>
मनोभिमानिनो रुद्रवीन्द्रशेषास्त्रयोऽपि तु ।
मनोभिमानिनो रुद्रवीन्द्रशेषास्त्रयोऽपि तु ।<br/>
ते श्रेष्ठा अर्थमानिभ्यस्तेभ्यो बुद्धिः सरस्वती ॥
ते श्रेष्ठा अर्थमानिभ्यस्तेभ्यो बुद्धिः सरस्वती ॥<br/>
तस्या ब्रह्मा महानात्मा ततोऽव्यक्ताभिधा रमा ।
तस्या ब्रह्मा महानात्मा ततोऽव्यक्ताभिधा रमा ।<br/>
तस्यास्तु पुरुषो विष्णुः पूर्णत्वान्नैव तत्समः ॥
तस्यास्तु पुरुषो विष्णुः पूर्णत्वान्नैव तत्समः ॥<br/>
कश्चित् कुतश्चिच्छ्रेष्ठस्तु नास्तीति किमु सा कथा॥ १०-१२ ॥</div>
कश्चित् कुतश्चिच्छ्रेष्ठस्तु नास्तीति किमु सा कथा॥ १०-१२ ॥</div>


Line 340: Line 340:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C01_S03_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C01_S03_V13">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S03_V13_B01" data-verse="KKN_C01_S03_V13" data-block-id="KKN_C01_S03_V13_B01">तस्माद्वागात्मिका देवीरुमाद्यास्तु शिवादिषु ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C01_S03_V13_B01" data-verse="KKN_C01_S03_V13" data-block-id="KKN_C01_S03_V13_B01">तस्माद्वागात्मिका देवीरुमाद्यास्तु शिवादिषु ।<br/>
शिवादीन् ब्रह्मवाय्वोस्तु नियच्छेन्महदात्मनोः ॥
शिवादीन् ब्रह्मवाय्वोस्तु नियच्छेन्महदात्मनोः ॥<br/>
तौ रमायां परानन्दे तां विष्णौ परमात्मनि ।
तौ रमायां परानन्दे तां विष्णौ परमात्मनि ।<br/>
तद्वशत्वेन तद्ध्यानं नियमो नाम नापरः ॥
तद्वशत्वेन तद्ध्यानं नियमो नाम नापरः ॥<br/>
कुतस्तु मानुषो देवान्नियच्छेद्विनियामकान् ॥ इति च ॥
कुतस्तु मानुषो देवान्नियच्छेद्विनियामकान् ॥ इति च ॥<br/>
स्वभार्यायाः परत्वं सिद्धमिति महतः परमित्येवोक्तम् ॥ १३ ॥</div>
स्वभार्यायाः परत्वं सिद्धमिति महतः परमित्येवोक्तम् ॥ १३ ॥</div>


Line 389: Line 389:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V06" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V06" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V06">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V06_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V06" data-block-id="KKN_C02_S01_V06_B01">अम्नामभ्यश्च भूतेभ्यस्तपोनाम्नः शिवादपि ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V06_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V06" data-block-id="KKN_C02_S01_V06_B01">अम्नामभ्यश्च भूतेभ्यस्तपोनाम्नः शिवादपि ।<br/>
पूर्वं यो जनयामास पूर्वजातं चतुर्मुखम् ॥
पूर्वं यो जनयामास पूर्वजातं चतुर्मुखम् ॥<br/>
स्वात्मानं च गुहासंस्थं सर्वभूतैः सहाभिभूः ।
स्वात्मानं च गुहासंस्थं सर्वभूतैः सहाभिभूः ।<br/>
यः पश्यति सदा विष्णुस्स एष हृदि संस्थितः ॥ इति च ॥</div>
यः पश्यति सदा विष्णुस्स एष हृदि संस्थितः ॥ इति च ॥</div>


Line 400: Line 400:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V07" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V07" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V07">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V07_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V07" data-block-id="KKN_C02_S01_V07_B01">अदनादितिर्विष्णुर्यः प्राणसहितः स्थितः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V07_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V07" data-block-id="KKN_C02_S01_V07_B01">अदनादितिर्विष्णुर्यः प्राणसहितः स्थितः ।<br/>
उत्तमो देवताभ्यश्च सोत्मानं विविधात्मना ॥
उत्तमो देवताभ्यश्च सोत्मानं विविधात्मना ॥<br/>
मत्स्यकूर्मादिरूपेण गुहासंस्थमजीजनत् ।
मत्स्यकूर्मादिरूपेण गुहासंस्थमजीजनत् ।<br/>
भूतैस्सह महाविष्णुः परमात्मा युगे युगे ॥ इति च ।</div>
भूतैस्सह महाविष्णुः परमात्मा युगे युगे ॥ इति च ।</div>


Line 411: Line 411:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V08" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V08" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V08">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V08_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V08" data-block-id="KKN_C02_S01_V08_B01">सर्वज्ञो भगवान् विष्णुररण्योर्गुरुशिष्ययोः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V08_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V08" data-block-id="KKN_C02_S01_V08_B01">सर्वज्ञो भगवान् विष्णुररण्योर्गुरुशिष्ययोः ।<br/>
सुभृतः स्तूयते नित्यं जानद्भिः पुरुषोत्तमः ॥ इति च ।
सुभृतः स्तूयते नित्यं जानद्भिः पुरुषोत्तमः ॥ इति च ।<br/>
अर्यते ण आभ्यामित्यरणी ॥ ८ ॥</div>
अर्यते ण आभ्यामित्यरणी ॥ ८ ॥</div>


Line 421: Line 421:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V10">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V10_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V10" data-block-id="KKN_C02_S01_V10_B01">यः प्रादुर्भावगो विष्णुर्देहादिषु च संस्थितः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V10_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V10" data-block-id="KKN_C02_S01_V10_B01">यः प्रादुर्भावगो विष्णुर्देहादिषु च संस्थितः ।<br/>
स एव मूलरूपश्च साक्षान्नारायणाभिधः ॥
स एव मूलरूपश्च साक्षान्नारायणाभिधः ॥<br/>
मूलरूपश्च यो विष्णुः प्रादुर्भावादिगश्च यः ।
मूलरूपश्च यो विष्णुः प्रादुर्भावादिगश्च यः ।<br/>
गुणतस्स्वरूपतो वापि विशेषं योऽत्र पश्यति ॥
गुणतस्स्वरूपतो वापि विशेषं योऽत्र पश्यति ॥<br/>
अत्यल्पमपि मृत्वा स तमोऽन्धं यात्यसंशयम् ।
अत्यल्पमपि मृत्वा स तमोऽन्धं यात्यसंशयम् ।<br/>
भेदाभेदविदश्चात्र तमो यान्ति न संशयः ॥ १० ॥</div>
भेदाभेदविदश्चात्र तमो यान्ति न संशयः ॥ १० ॥</div>


Line 432: Line 432:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S01_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S01_V11">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V11_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V11" data-block-id="KKN_C02_S01_V11_B01">तथैवावयवानां च गुणानां च परस्परम् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V11_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V11" data-block-id="KKN_C02_S01_V11_B01">तथैवावयवानां च गुणानां च परस्परम् ।<br/>
क्रियाणां तेन चैतेषां भेदविच्चोभयं विदः ॥
क्रियाणां तेन चैतेषां भेदविच्चोभयं विदः ॥<br/>
यान्त्येवान्धन्तमो नात्र कार्या काचिद्विचारणा ॥ इति च ।</div>
यान्त्येवान्धन्तमो नात्र कार्या काचिद्विचारणा ॥ इति च ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V11_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V11" data-block-id="KKN_C02_S01_V11_B01">भवेदेकत्र संयोग इवशब्दोऽविरुद्धयोः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V11_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V11" data-block-id="KKN_C02_S01_V11_B01">भवेदेकत्र संयोग इवशब्दोऽविरुद्धयोः ।<br/>
धर्मयोरुपमायां वा स्वल्पत्वे वा विवक्षिते ॥ इति शब्दनिर्णये ।</div>
धर्मयोरुपमायां वा स्वल्पत्वे वा विवक्षिते ॥ इति शब्दनिर्णये ।</div>


Line 461: Line 461:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V15_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V15" data-block-id="KKN_C02_S01_V15_B01">विजानतो मुनेरात्मा वायुरपि तादृगेव भवति न तु स एव भवति । किम्वन्ये जीवाः ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V15_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V15" data-block-id="KKN_C02_S01_V15_B01">विजानतो मुनेरात्मा वायुरपि तादृगेव भवति न तु स एव भवति । किम्वन्ये जीवाः ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V15_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V15" data-block-id="KKN_C02_S01_V15_B01">सर्वेषां ज्ञानिनामात्मा देवानां च विशेषतः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S01_V15_B01" data-verse="KKN_C02_S01_V15" data-block-id="KKN_C02_S01_V15_B01">सर्वेषां ज्ञानिनामात्मा देवानां च विशेषतः ।<br/>
मुक्तो वायुश्च सादृश्यमेवं विष्णोस्तु गच्छति ॥
मुक्तो वायुश्च सादृश्यमेवं विष्णोस्तु गच्छति ॥<br/>
न तु तद्रूपतां याति किम्वन्ये देवमानुषाः ।
न तु तद्रूपतां याति किम्वन्ये देवमानुषाः ।<br/>
आभासाभासरूपास्तु वायोर्देवस्य सर्वशः ॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ १५ ॥</div>
आभासाभासरूपास्तु वायोर्देवस्य सर्वशः ॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ १५ ॥</div>


Line 474: Line 474:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V01_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V01" data-block-id="KKN_C02_S02_V01_B01">इदं पुरं भगवदधीनमित्यनुष्ठाय । अजस्येदं पुरमिति स्थितिं कृत्वा ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V01_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V01" data-block-id="KKN_C02_S02_V01_B01">इदं पुरं भगवदधीनमित्यनुष्ठाय । अजस्येदं पुरमिति स्थितिं कृत्वा ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V01_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V01" data-block-id="KKN_C02_S02_V01_B01">विमुक्तो निरभीमानात् पूर्वमेवापरोक्षवित् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V01_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V01" data-block-id="KKN_C02_S02_V01_B01">विमुक्तो निरभीमानात् पूर्वमेवापरोक्षवित् ।<br/>
मुख्यतो मुच्यते पश्चात् दुःखाद्याभासहानतः ॥ इति च ॥ १ ॥</div>
मुख्यतो मुच्यते पश्चात् दुःखाद्याभासहानतः ॥ इति च ॥ १ ॥</div>


Line 481: Line 481:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V02">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V02_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V02" data-block-id="KKN_C02_S02_V02_B01">नित्यं हीनोऽखिलैर्दोषैस्साररूपो यतो हरिः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V02_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V02" data-block-id="KKN_C02_S02_V02_B01">नित्यं हीनोऽखिलैर्दोषैस्साररूपो यतो हरिः ।<br/>
हंस इत्युच्यते तस्माद्वायुस्थश्शुचिषत्स्मृतः ॥
हंस इत्युच्यते तस्माद्वायुस्थश्शुचिषत्स्मृतः ॥<br/>
वरसुर्वसुरित्युक्तस्स एवाप्यन्तरिक्षगः ।
वरसुर्वसुरित्युक्तस्स एवाप्यन्तरिक्षगः ।<br/>
होता सर्वेन्द्रियादिस्थो वेद्यां पूज्यश्च वेदिषत् ॥
होता सर्वेन्द्रियादिस्थो वेद्यां पूज्यश्च वेदिषत् ॥<br/>
अत्यन्नश्चातिथिः प्रोक्तो यस्मादन्नं थमुच्यते ।
अत्यन्नश्चातिथिः प्रोक्तो यस्मादन्नं थमुच्यते ।<br/>
स द्रोणकलशे सोमे स्थित उक्तो दुरोणसत् ॥
स द्रोणकलशे सोमे स्थित उक्तो दुरोणसत् ॥<br/>
नृषु स्थितश्च देवेषु वरेष्वपि स एव तु ।
नृषु स्थितश्च देवेषु वरेष्वपि स एव तु ।<br/>
ऋतरूपे तथा वेदे व्योमाख्यप्रकृतावपि ॥
ऋतरूपे तथा वेदे व्योमाख्यप्रकृतावपि ॥<br/>
व्योतं जगदिदं यस्यां सा व्योम श्रीरुदाहृता ।
व्योतं जगदिदं यस्यां सा व्योम श्रीरुदाहृता ।<br/>
अब्जगोजाद्रिजेष्वेवमास्ते सोऽब्जादिकस्ततः ॥
अब्जगोजाद्रिजेष्वेवमास्ते सोऽब्जादिकस्ततः ॥<br/>
तथैवर्तेषु मुक्तेषु गतास्ते विष्णुमित्यृताः ।
तथैवर्तेषु मुक्तेषु गतास्ते विष्णुमित्यृताः ।<br/>
वेदैर्मुख्यतया प्रोक्तः ऋतमित्येव चोच्यते ॥
वेदैर्मुख्यतया प्रोक्तः ऋतमित्येव चोच्यते ॥<br/>
बृहत्पूर्णगुणत्वाच्च स एव पुरुषोत्तमः ॥ २ ॥</div>
बृहत्पूर्णगुणत्वाच्च स एव पुरुषोत्तमः ॥ २ ॥</div>


Line 515: Line 515:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V09" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V09" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V09">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V09_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V09" data-block-id="KKN_C02_S02_V09_B01">अग्निर्यथैको लोकेषु प्रविष्टोऽन्यो न विद्यते ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V09_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V09" data-block-id="KKN_C02_S02_V09_B01">अग्निर्यथैको लोकेषु प्रविष्टोऽन्यो न विद्यते ।<br/>
पाकादिकर्ताऽथाप्यस्य देवस्य प्रतिरूपकाः ॥
पाकादिकर्ताऽथाप्यस्य देवस्य प्रतिरूपकाः ॥<br/>
रूपं रूपं प्रति ह्येते सन्त्यचेतनवह्नयः ॥ ६९ ॥</div>
रूपं रूपं प्रति ह्येते सन्त्यचेतनवह्नयः ॥ ६९ ॥</div>


Line 523: Line 523:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V10" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V10">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V10_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V10" data-block-id="KKN_C02_S02_V10_B01">एवं देवो वायुरपि धारकोऽन्यो न विद्यते ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V10_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V10" data-block-id="KKN_C02_S02_V10_B01">एवं देवो वायुरपि धारकोऽन्यो न विद्यते ।<br/>
रूपं रूपं तथाऽप्यस्य प्रत्यभूत् प्रतिरूपकः ॥
रूपं रूपं तथाऽप्यस्य प्रत्यभूत् प्रतिरूपकः ॥<br/>
अचेतनः स्पर्शगम्यो योऽयमेवं जनार्दनः ।
अचेतनः स्पर्शगम्यो योऽयमेवं जनार्दनः ।<br/>
एकस्स्वतन्त्रो नान्योऽस्ति सर्वजीवान्तरस्थितः ॥
एकस्स्वतन्त्रो नान्योऽस्ति सर्वजीवान्तरस्थितः ॥<br/>
रूपं रूपं प्रति ह्यस्य प्रतिबिम्बाश्च चेतनाः ।
रूपं रूपं प्रति ह्यस्य प्रतिबिम्बाश्च चेतनाः ।<br/>
बाह्याश्च ते ततो नास्य स्वरूपं ते कथञ्चन ॥
बाह्याश्च ते ततो नास्य स्वरूपं ते कथञ्चन ॥<br/>
अनादिप्रतिबिम्बाश्च बभूवुस्ते ह्यनन्तकाः ॥</div>
अनादिप्रतिबिम्बाश्च बभूवुस्ते ह्यनन्तकाः ॥</div>


Line 535: Line 535:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V11" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V11">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V11_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V11" data-block-id="KKN_C02_S02_V11_B01">सूर्यो यथाऽऽन्तरं चक्षुः प्रतिबिम्बोऽस्य बाह्यकः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V11_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V11" data-block-id="KKN_C02_S02_V11_B01">सूर्यो यथाऽऽन्तरं चक्षुः प्रतिबिम्बोऽस्य बाह्यकः ।<br/>
बाह्यचक्षुर्गतैर्दोषैरन्तश्चक्षुर्न लिप्यते ॥
बाह्यचक्षुर्गतैर्दोषैरन्तश्चक्षुर्न लिप्यते ॥<br/>
अन्तश्चक्षुर्देवता तु बाह्यचक्षुरचेतनम् ।
अन्तश्चक्षुर्देवता तु बाह्यचक्षुरचेतनम् ।<br/>
एवं बाह्यस्स्वतन्त्रत्वाज्जीवेभ्यः पुरुषोत्तमः ॥
एवं बाह्यस्स्वतन्त्रत्वाज्जीवेभ्यः पुरुषोत्तमः ॥<br/>
अस्वतन्त्रस्य जीवस्य दुःखैर्नैव हि लिप्यते ॥ ११ ॥</div>
अस्वतन्त्रस्य जीवस्य दुःखैर्नैव हि लिप्यते ॥ ११ ॥</div>


Line 545: Line 545:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V12" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V12" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V12">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V12_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V12" data-block-id="KKN_C02_S02_V12_B01">चेतनाभासको जीवः परमश्चेतनो हरिः ॥
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V12_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V12" data-block-id="KKN_C02_S02_V12_B01">चेतनाभासको जीवः परमश्चेतनो हरिः ॥<br/>
स्वतन्त्रत्वात् स्वतन्त्रो हि नैव दोषेण लिप्यते ॥ इति महाकौर्मे ॥</div>
स्वतन्त्रत्वात् स्वतन्त्रो हि नैव दोषेण लिप्यते ॥ इति महाकौर्मे ॥</div>


Line 556: Line 556:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V13_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V13" data-block-id="KKN_C02_S02_V13_B01">आत्मैवेदमग्र आसीत् इत्यादिवदनादित्वापेक्षया ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V13_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V13" data-block-id="KKN_C02_S02_V13_B01">आत्मैवेदमग्र आसीत् इत्यादिवदनादित्वापेक्षया ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V13_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V13" data-block-id="KKN_C02_S02_V13_B01">आत्मनि स्थं हरिं जानन् मुच्यते नात्र संशयः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V13_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V13" data-block-id="KKN_C02_S02_V13_B01">आत्मनि स्थं हरिं जानन् मुच्यते नात्र संशयः ।<br/>
जीवैक्येन तु तं जानन् तमस्यन्धे पतेद् ध्रुवम् ॥ इति च ॥ १३ ॥</div>
जीवैक्येन तु तं जानन् तमस्यन्धे पतेद् ध्रुवम् ॥ इति च ॥ १३ ॥</div>


Line 569: Line 569:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V15" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S02_V15" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S02_V15">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V15_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V15" data-block-id="KKN_C02_S02_V15_B01">एतदेव भगवद्रूपं परमं सुखम् । ज्ञानिसुखं तु तद्विप्लुण्मात्रम् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S02_V15_B01" data-verse="KKN_C02_S02_V15" data-block-id="KKN_C02_S02_V15_B01">एतदेव भगवद्रूपं परमं सुखम् । ज्ञानिसुखं तु तद्विप्लुण्मात्रम् ।<br/>
ब्रह्मादीनां च मुक्तानां सुखं विष्णुसुखस्य तु ।
ब्रह्मादीनां च मुक्तानां सुखं विष्णुसुखस्य तु ।<br/>
प्रतिबिम्बस्तु विप्लुट्को विष्णोरेव परं सुखम् ॥
प्रतिबिम्बस्तु विप्लुट्को विष्णोरेव परं सुखम् ॥<br/>
सम्यग् भाति न भातीति जानीयां तत्कथं न्वहम् ।
सम्यग् भाति न भातीति जानीयां तत्कथं न्वहम् ।<br/>
तत्प्रसादमृते दिव्यमनिर्देश्यं परं सुखम् ॥ इति च महावराहे ॥ १४ ॥</div>
तत्प्रसादमृते दिव्यमनिर्देश्यं परं सुखम् ॥ इति च महावराहे ॥ १४ ॥</div>


Line 581: Line 581:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V01" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V01">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V01_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V01" data-block-id="KKN_C02_S03_V01_B01">सर्वोच्चो भगवान् विष्णुर्मूलं भूमिवदस्य तु । जगदाख्यस्य वृक्षस्य शाखा देवास्ततोऽधमाः ॥
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V01_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V01" data-block-id="KKN_C02_S03_V01_B01">सर्वोच्चो भगवान् विष्णुर्मूलं भूमिवदस्य तु । जगदाख्यस्य वृक्षस्य शाखा देवास्ततोऽधमाः ॥<br/>
वृक्षमूलं रमादेवी सोऽश्व आशुगतेर्हरिः ।
वृक्षमूलं रमादेवी सोऽश्व आशुगतेर्हरिः ।<br/>
तद्व्याप्तत्वात् तदन्नत्वादश्वत्थोऽयं प्रकीर्तितः ॥
तद्व्याप्तत्वात् तदन्नत्वादश्वत्थोऽयं प्रकीर्तितः ॥<br/>
प्रवाहतस्त्वनादिश्च मुख्यतस्त्वमृतो हरिः ।
प्रवाहतस्त्वनादिश्च मुख्यतस्त्वमृतो हरिः ।<br/>
मुख्यामृतस्स एवैको जगन्नित्यं प्रवाहतः ॥</div>
मुख्यामृतस्स एवैको जगन्नित्यं प्रवाहतः ॥</div>


Line 591: Line 591:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V02" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V02">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V02_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V02" data-block-id="KKN_C02_S03_V02_B01">प्राणाख्ये तु हरौ सर्वमेजत्यस्माच्च निस्सृतम् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V02_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V02" data-block-id="KKN_C02_S03_V02_B01">प्राणाख्ये तु हरौ सर्वमेजत्यस्माच्च निस्सृतम् ।<br/>
वज्रवद्भयदं चैव स्वधर्मस्यातिलङ्घने ॥ २ ॥</div>
वज्रवद्भयदं चैव स्वधर्मस्यातिलङ्घने ॥ २ ॥</div>


Line 602: Line 602:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V05" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V05" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V05">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V05_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V05" data-block-id="KKN_C02_S03_V05_B01">जीवे स्थितस्तु भगवान् दृश्यते ज्ञानदृष्टिभिः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V05_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V05" data-block-id="KKN_C02_S03_V05_B01">जीवे स्थितस्तु भगवान् दृश्यते ज्ञानदृष्टिभिः ।<br/>
आदर्शे मुखवत् सम्यङ् न तथा पितृलोकगः ॥
आदर्शे मुखवत् सम्यङ् न तथा पितृलोकगः ॥<br/>
ततः किञ्चित् स्पष्टतया गान्धर्वे दृश्यते हरिः ।
ततः किञ्चित् स्पष्टतया गान्धर्वे दृश्यते हरिः ।<br/>
अत्यातपे न छायायां यथैवाहनि दृश्यते ॥
अत्यातपे न छायायां यथैवाहनि दृश्यते ॥<br/>
स्पष्टं तथा ब्रह्मलोके दृश्यते पुरुषोत्तमः ॥ इति च ॥ ३-५ ॥</div>
स्पष्टं तथा ब्रह्मलोके दृश्यते पुरुषोत्तमः ॥ इति च ॥ ३-५ ॥</div>


Line 618: Line 618:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V08_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V08" data-block-id="KKN_C02_S03_V08_B01">पुनः इन्द्रियेभ्यः परं मनः इत्यादि देवतानां तारतम्यज्ञानपूर्वकं भगवतः सर्वोत्तमत्वज्ञान एव सर्ववाक्यानां महातात्पर्यमिति ज्ञापयितुम् ।</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V08_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V08" data-block-id="KKN_C02_S03_V08_B01">पुनः इन्द्रियेभ्यः परं मनः इत्यादि देवतानां तारतम्यज्ञानपूर्वकं भगवतः सर्वोत्तमत्वज्ञान एव सर्ववाक्यानां महातात्पर्यमिति ज्ञापयितुम् ।</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V08_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V08" data-block-id="KKN_C02_S03_V08_B01">तारतम्यपरिज्ञानपूर्वकं सर्वतो हरेः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V08_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V08" data-block-id="KKN_C02_S03_V08_B01">तारतम्यपरिज्ञानपूर्वकं सर्वतो हरेः ।<br/>
आधिक्ये सर्ववाक्यानां तात्पर्यं महदिष्यते ॥ इति च ॥ ६-७ ॥</div>
आधिक्ये सर्ववाक्यानां तात्पर्यं महदिष्यते ॥ इति च ॥ ६-७ ॥</div>


Line 625: Line 625:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V09" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V09" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V09">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V09_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V09" data-block-id="KKN_C02_S03_V09_B01">प्रादुर्भावानृते विष्णुमिन्द्रियैर्नैव पश्यति ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V09_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V09" data-block-id="KKN_C02_S03_V09_B01">प्रादुर्भावानृते विष्णुमिन्द्रियैर्नैव पश्यति ।<br/>
प्रादुर्भावानपि यदा ज्ञानदृष्ट्यैव पश्यति ॥
प्रादुर्भावानपि यदा ज्ञानदृष्ट्यैव पश्यति ॥<br/>
तदैव मुच्यते योगी न दुष्टैरिन्द्रियैः क्वचित् ॥ इति च ॥ ९ ॥</div>
तदैव मुच्यते योगी न दुष्टैरिन्द्रियैः क्वचित् ॥ इति च ॥ ९ ॥</div>


Line 643: Line 643:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V13" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V13">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V13_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V13" data-block-id="KKN_C02_S03_V13_B01">अधिकस्सतोऽयं भगवान् सर्वस्मादपि केशवः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V13_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V13" data-block-id="KKN_C02_S03_V13_B01">अधिकस्सतोऽयं भगवान् सर्वस्मादपि केशवः ।<br/>
अस्तीति नामकस्तस्माज्ज्ञातव्यस्स तथैव च ॥
अस्तीति नामकस्तस्माज्ज्ञातव्यस्स तथैव च ॥<br/>
अनाधिक्यं जानतां तु कथं स उपलभ्यते ।
अनाधिक्यं जानतां तु कथं स उपलभ्यते ।<br/>
प्रकृतेः पुरुषाणां च तत्त्वं भावयति स्फुटम् ॥
प्रकृतेः पुरुषाणां च तत्त्वं भावयति स्फुटम् ॥<br/>
तत्त्वभावस्ततो विष्णुस्तत्प्रसादात् तु तस्य हि ।
तत्त्वभावस्ततो विष्णुस्तत्प्रसादात् तु तस्य हि ।<br/>
आधिक्यं ज्ञायते सत्तः प्रसादश्च तथाविदः ॥
आधिक्यं ज्ञायते सत्तः प्रसादश्च तथाविदः ॥<br/>
अनादिकालादाधिक्यं सर्वस्माज्जानतो हरेः ।
अनादिकालादाधिक्यं सर्वस्माज्जानतो हरेः ।<br/>
पुनः पुनर्वृद्धिमेति तज्ज्ञानं हि भवे भवे ॥
पुनः पुनर्वृद्धिमेति तज्ज्ञानं हि भवे भवे ॥<br/>
येषामाधिक्यविज्ञानं नैव पूर्वं हरेर्भवेत् ।
येषामाधिक्यविज्ञानं नैव पूर्वं हरेर्भवेत् ।<br/>
तेषां पश्चाच्च नैव स्यादभिभूतं तु तत् पुनः ॥
तेषां पश्चाच्च नैव स्यादभिभूतं तु तत् पुनः ॥<br/>
व्यञ्जकाद् व्यक्तिमभ्येति तस्मात् तज्ज्ञानमुत्तमम् ॥ इति च ॥ १२-१३ ॥</div>
व्यञ्जकाद् व्यक्तिमभ्येति तस्मात् तज्ज्ञानमुत्तमम् ॥ इति च ॥ १२-१३ ॥</div>


Line 659: Line 659:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V14" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V14" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V14">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V14_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V14" data-block-id="KKN_C02_S03_V14_B01">अन्तःकरणकामानां त्यागो व्यक्तिश्चिदात्मानाम् ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V14_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V14" data-block-id="KKN_C02_S03_V14_B01">अन्तःकरणकामानां त्यागो व्यक्तिश्चिदात्मानाम् ।<br/>
कामानां तु तदा मुक्तो मृतिं नैवाभियास्यति ॥</div>
कामानां तु तदा मुक्तो मृतिं नैवाभियास्यति ॥</div>


Line 666: Line 666:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V15" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V15" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V15">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V15_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V15" data-block-id="KKN_C02_S03_V15_B01">मिथ्याज्ञानग्रन्थिभिस्तु नितरां मुच्यते यदा ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V15_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V15" data-block-id="KKN_C02_S03_V15_B01">मिथ्याज्ञानग्रन्थिभिस्तु नितरां मुच्यते यदा ।<br/>
तदाऽमृतत्वमेवैति तदर्थं चानुशासनम् ॥ १५ ॥</div>
तदाऽमृतत्वमेवैति तदर्थं चानुशासनम् ॥ १५ ॥</div>


Line 675: Line 675:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V17" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V17" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V17">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">शरीरभूतो विष्णोस्तु जीवस्तद्वशगो यतः ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">शरीरभूतो विष्णोस्तु जीवस्तद्वशगो यतः ।<br/>
अधिष्ठितश्च तेनैव विजानीयात् पृथक् ततः ॥
अधिष्ठितश्च तेनैव विजानीयात् पृथक् ततः ॥<br/>
स्वाख्याच्छरीराज्जीवात् तु प्रवृहेद् विष्णुमव्ययम् ॥ इति च ॥</div>
स्वाख्याच्छरीराज्जीवात् तु प्रवृहेद् विष्णुमव्ययम् ॥ इति च ॥</div>


Line 683: Line 683:
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">जनानां हृदये इत्युक्तत्वाच्च जीवात् पृथग् हरिरिति सिद्धम् ॥</div>
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">जनानां हृदये इत्युक्तत्वाच्च जीवात् पृथग् हरिरिति सिद्धम् ॥</div>


<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">देहाङ्गुष्ठमितो देहे जीवाङ्गुष्ठमितो हृदि ।
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V17_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V17" data-block-id="KKN_C02_S03_V17_B01">देहाङ्गुष्ठमितो देहे जीवाङ्गुष्ठमितो हृदि ।<br/>
जीवस्य स तु विज्ञेयो जीवात् भेदेन मुक्तये ॥ इति च ॥</div>
जीवस्य स तु विज्ञेयो जीवात् भेदेन मुक्तये ॥ इति च ॥</div>


Line 696: Line 696:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V18" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-KKN_C02_S03_V18" data-block-id="bhashya-KKN_C02_S03_V18">
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V18_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V18" data-block-id="KKN_C02_S03_V18_B01">अतः सर्वोत्तमो विष्णुरिति सिद्धम् ॥
<div class="bhashyam-block" id="KKN_C02_S03_V18_B01" data-verse="KKN_C02_S03_V18" data-block-id="KKN_C02_S03_V18_B01">अतः सर्वोत्तमो विष्णुरिति सिद्धम् ॥<br/>
नमो भगवते तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे ।
नमो भगवते तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे ।<br/>
यस्याहमाप्त आप्तेभ्यो यो म आप्ततमः सदा ॥</div>
यस्याहमाप्त आप्तेभ्यो यो म आप्ततमः सदा ॥</div>