Anandamakaranda

JSON:Mundaka: Difference between revisions

← Older editNewer edit →
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 1: Line 1:
{
{
"schema": 1,
"schema": 2,
"doc": {
"doc": {
"slug": "Mundaka",
"slug": "Mundaka",
Line 6: Line 6:
"type": "bhashya",
"type": "bhashya",
"docId": "MUN",
"docId": "MUN",
"parent": null,
"related": [],
"nextId": 98
"nextId": 98
},
"tree": {
"tag": "document",
"attrs": {
"id": "MUN",
"title": "आथर्वणोपनिषद्भाष्यम्",
"name": "Bhashya",
"type": "Bhashya"
},
"text": "\n    \n    ",
"children": [
{
"tag": "chapter",
"attrs": {
"id": "MUN_C01",
"type": "Khand",
"name": "प्रथमः खण्डः"
},
"text": "\n      ",
"children": [
{
"tag": "chapter-heading",
"text": "प्रथमः खण्डः",
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V01",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "ब्रह्मा देवानां प्रथमः सम्बभूव विश्वस्य कर्ता भुवनस्य गोप्ता ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "स ब्रह्मविद्यां सर्वविद्याप्रतिष्ठामथर्वाय ज्येष्ठपुत्राय प्राह ॥ १ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C01_V01"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V01_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "आनन्दमजरं नित्यमजमक्षयमच्युतम् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "अनन्तशक्तिं सर्वज्ञं नमस्ये पुरुषोत्तमम् ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V01_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘मनोर्वैवस्वतस्यादावथर्वा ब्रह्मणोऽजनि ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "मित्रश्च वरुणश्चाथो प्रहेतिर्हेतिरेव च ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "ब्रह्मणः प्रथमे कल्पे शिवः प्रथमजः स्मृतः(सुतः) ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "सनकाद्यास्तु वाराहे ब्रह्मा विष्णोः सुतोऽग्रजः ॥’ इति ब्रह्माण्डे ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V02",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "अथर्वणे यां प्रवदेत ब्रह्माथर्वा तां पुरोवाचाङ्गिरे ब्रह्मविद्याम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "स भारद्वाजाय सत्यवहाय प्राह भारद्वाजोऽङ्गिरसे परावराम् ॥ २ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "शौनको ह वै महाशालोऽङ्गिरसं विधिवदुपसन्नः पप्रच्छ ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "कस्मिन्नु भगवो विज्ञाते सर्वमिदं विज्ञातं भवतीति ॥ ३ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V04",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तस्मै स होवाच । द्वे विद्ये वेदितव्ये इति ह स्म यद्ब्रह्मविदो वदन्ति । परा चैवापरा च ॥ ४ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V05",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तत्रापरा । ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्ववेदः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमिति । अथ परा यया तदक्षरमधिगम्यते ॥ ५ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C01_V05"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘ऋगाद्या अपरा विद्या यदा विष्णोर्न वाचकाः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "ता एव परमा विद्या यदा विष्णोस्तु वाचकाः ॥’ इति परमसंहितायाम् ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B02"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘ऋग्भिर्हौत्रेण(ऋग्भिर्होत्रेण) शंसन्ति तथौद्गात्रैः(तथोद्गात्रे) स्तुवन्ति ये ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "विष्णुमेव (च) तथा तस्मै यजुर्भिरपि जुह्वति ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "स्तुवन्त्यथर्वणैश्चैनं सेतिहासपुराणकैः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "न विष्णुसदृशं किञ्चित् परमं वाऽपि मन्वते ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "सर्वोत्तमं तं जानन्तस्ते हि भागवतोत्तमाः ॥’",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B03"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘वेदे रामायणे चैव पुराणे भारते तथा ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "आदावन्ते च मध्ये च विष्णुः सर्वत्र गीयते ॥’",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B03"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘एतदन्ते च मध्ये च ब्रह्मैवोक्त्वा विजानताम् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "ऋगादि पञ्चधा संस्थं शब्दब्रह्म प्रशाम्यति ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "यं वाकेष्वनुवाकेषु निषत्सूपनिषत्सु च ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "स्तुवन्ति सत्यकर्माणं सत्यं सत्येन सामसु ॥’",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B03"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं सङ्ग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥’",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B03"
},
"text": "‘वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ।’ इति च भारते ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B03"
},
"text": "‘चतुर्दश महाविद्यास्थानानि(विद्यास्थानानि) वेदितव्यानि भवन्ति’ । इति च मूलश्रुतिः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B03"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘पञ्चरात्रमृगाद्याश्च सर्वमेकं पुराऽभवत् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "मूलवेद इति ह्याख्या काले कृतयुगे तदा ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "नैवर्क्सामादिनामानि तदा वेदस्य चाभवन् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "नैव चेन्द्रादिनामानि विष्णोरन्यत्र कुत्रचित् ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "ब्रह्मरुद्रेन्द्रपूर्वैस्तु नामभिः प्रोच्यते हरिः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "देवतात्वेन चेज्यस्स ब्रह्माद्या मनुनामकाः ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "वक्तृत्वेन पितृत्वेन कारित्वेनैव चादरात् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "इज्यन्ते देवताः सर्वा न तु देवतया क्वचित् ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "अनन्ययाजिनस्ते(अनन्ययाजिनस्त्वेते) तु तस्मात्कार्तयुगा जनाः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "प्राप्नुवन्ति हरिं तं च तस्माद्वेदे न किञ्चन ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "पारावर्यं हरेर्यस्मादुत्थितास्तुरगाननात् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "ऋगाद्या अनुव्याख्यान्तास्तस्मात् सर्वैर्हरिं यजेत् ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तस्माद्ब्रह्मादयः सर्वे मनवो मानवास्तथा ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "यजन्ति सर्ववेदैस्तं जानन्ति च विनिश्चयात् ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "अशक्तः पञ्चरात्रेण ऋगाद्यैर्वाथ तं यजेत् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "ऋगाद्यैरेव (सर्वत्र)स त्रैतैर्भिन्नैरिष्टो जनैर्हरिः ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "द्वापरीयैर्जनैर्विष्णुः पञ्चरात्रैस्तु केवलैः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "कलौ तु नाममात्रेण पूज्यते भगवान् हरिः ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "एको वेदः कृते ह्यासीत् त्रेतायां स त्रिधाऽभवत् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "स एव पञ्चधा जातो द्वापरं प्राप्य वै युगम् ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "उत्सन्नः स कलिं प्राप्य वेदः प्रायेण सर्वशः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "मुख्यो धर्मः कार्तयुगो वर्तितव्यः कलावपि ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "त्रेतादौ तदशक्त्या हि धर्मोऽन्यः सम्प्रकीर्तितः(सम्प्रवर्तितः) ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "कृते भागवताः सर्वे वेदाश्च पुरुषास्तथा ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "त्रेतायां भिन्नविषयास्ततस्त्रैविद्यतां गताः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तस्मादेकः सर्ववेदैर्ज्ञेयो विष्णुः सनातनः ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "पूज्यो यज्ञैः सोपचारैर्ध्येयो वन्द्यश्च सर्वदा ॥’ इत्यादि नारायणसंहितायाम् ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B03"
},
"text": "‘वेदवादाश्चानुयुगं ह्रसन्तीति हि नः(च) श्रुतिः ॥’ इति (च)भारते ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B03"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘वेदैश्च पञ्चरात्रैश्च भक्त्या यज्ञैस्तथैव च ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "दृश्योऽहं नान्यथा दृश्यो वर्षकोटिशतैरपि ॥’ इत्यादि वाराहे ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B03"
},
"text": " अत्रापि ‘तदेतत्सत्यं मन्त्रेषु कर्माणि कवयो यान्यपश्यन् ।’ इत्यादिना कर्मविषयामपरविद्यामुक्त्वा ‘येनाक्षरं पुरुषं वेद सत्यं प्रोवाच तां तत्त्वतो ब्रह्मविद्याम्’ (इत्याद्यारभ्य)इत्यारभ्याथर्वणानेव मन्त्रान् परविद्यात्वेनाह । चतुर्वेदसंस्कारवतामेव(चातुर्वेदसंस्कारवतामेव) च विद्यायामधिकार उक्तः- ‘तेषामेवैतां ब्रह्मविद्यां वदेत शिरोव्रतं विधिवद्यैस्तु चीर्णम्’ इति । शिरोव्रतमित्युपलक्षणत्वेन ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V03_B03"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘स्ववेदव्रतयुक्तस्य सर्ववेदगतास्वपि ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "अधिकारोऽस्ति विद्यासु नावेदव्रतिनः क्वचित् ॥’ इति व्यासस्मृतौ ॥ १५ ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V04",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "यत् तदद्रेश्यमग्राह्यमगोत्रमवर्णमचक्षुःश्रोत्रं तदपाणिपादम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "नित्यं विभुं सर्वगतं सुसूक्ष्मं तदव्ययं यद्भूतयोनिं परिपश्यन्ति धीराः ॥ ६ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V05",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "यथोर्णनाभिः सृजते गृह्णते च यथा पृथिव्यामोषधयः सम्भवन्ति ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "यथा सतः पुरुषात् केशलोमानि तथाऽक्षरात् सम्भवतीह विश्वम् ॥ ७ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V06",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तपसा चीयते ब्रह्म ततोऽन्नमभिजायते ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "अन्नात् प्राणो मनः सत्यं लोकाः कर्मसु चामृतम् ॥ ८ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V07",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "यस्सर्वज्ञः सर्वविद् यस्य ज्ञानमयं तपः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तस्मादेतद् ब्रह्म नाम रूपमन्नं च जायते ॥ ९ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "author-note",
"text": "इति प्रथमः खण्डः",
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C01_V07"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C01_V07_B07"
},
"text": " एतद्ब्रह्म चतुर्मुखः ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "author-note",
"text": "इति प्रथमः खण्डः",
"tail": "\n    "
}
],
"tail": "\n    \n    "
},
{
"tag": "chapter",
"attrs": {
"id": "MUN_C02",
"type": "Khand",
"name": "द्वितीयः खण्डः"
},
"text": "\n      ",
"children": [
{
"tag": "chapter-heading",
"text": "द्वितीयः खण्डः",
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V01",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तदेतत् सत्यम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "मन्त्रेषु कर्माणि कवयो यान्यपश्यन् तानि त्रेतायां बहुधा सन्ततानि ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तान्याचरथ नियतं सत्यकामा एष वः पन्थाः सुकृतस्य लोके ॥ १ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C02_V01"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V01_B01"
},
"text": " तदेतत्सत्यं भगवान् । तत्कामाः कर्माण्याचरथ । तदा साऽपि परविद्या । अन्यथा ‘प्लवा ह्येते अदृढा यज्ञरूपाः’ । भगवद्विषयत्वेन कृते एष वः पुण्यः सुकृतो ब्रह्मलोकः । परब्रह्मलोकः । ",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V01_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘निष्कामं ज्ञानपूर्वं तु निवृत्तमिति चोच्यते ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "निवृत्तं सेवमानस्तु ब्रह्माभ्येति सनातनम् ॥’ इति व्यासस्मृतिः ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V01_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘स य आत्मानमेव लोकमुपास्ते न हास्य कर्म क्षीयते’ । इति च श्रुतिः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "‘सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा’ इत्युक्त्वा,",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "‘एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥’ इति च ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "‘यान्ति मद्याजिनोऽपि माम्’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V01_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V01_B01"
},
"text": "‘यस्त्वात्मरतिः’ इत्युक्त्वाऽपि ‘कुर्याद्विद्वांस्तथाऽसक्तः’ इत्येवोक्तत्वाच्च । ",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V01_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "सर्वज्ञानविमूढांस्तान् विद्धि नष्टानचेतसः ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V01_B01"
},
"text": "‘लोकेऽस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयाऽनघ’ इत्युक्तत्वाच्च नाश्रमान्तरविरोधः । त्रेतायां बहुधा सन्ततानि, कृते त्वेकप्रकारेणैव सन्ततानि । ",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V01_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैः सर्वदेवस्थितं हरिम् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "यजन्ति तांश्च कारित्वाद्वसुस्तस्मात्तथाऽयजत् ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "पृथक् पृथक् च(तु) त्रेतायां यजन्ते देवतागणान्(देवतागणाः) ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "यथा कृते तथा प्राज्ञास्त्रेतायां बहुधा ततः ॥’ इति पाद्मे ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V01_B01"
},
"text": "\n\t\t\t  ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘यमिन्द्रमाहुर्वरुणं यमाहुर्यं मित्रमाहुर्यमु सत्यमाहुः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "यो देवानां देवतमो जनित्रो वायोस्तस्मै सोममेभ्यो जुहोमि ॥’",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V01_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘एवं वायोः पितरं विष्णुमेव यजन्ति देवैः सह ये कृते जनाः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "एवं त्रेतायां केचिदन्ये पृथक् तानिष्ट्वा विष्णावर्पयन्ते न चान्ये ॥’ इति च ब्रह्माण्डे ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V02",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "यदा लेलायते ह्यर्चिः समिद्धे हव्यवाहने ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तदाऽऽज्यभागावन्तरेणाहुतीः प्रतिपादयेत् ॥ २ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V03",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "यस्याग्निहोत्रमदर्शमपौर्णमासमनाग्रयणमतिथिवर्जितं च ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "अहुतमवैश्वदेवमविधिना हुतमासप्तमांस्तस्य लोकान् हिनस्ति ॥ ३ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V04",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "काली कराली च मनोजवा च सुलोहिता या च सुधूम्रवर्णा ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "स्फुलिङ्गिनी विश्वरुची च देवी लेलायमाना इति सप्त जिह्वाः ॥ ४ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V05",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "एतेषु यश्चरते भ्राजमानेषु यथाकालं चाहुतयो ह्याददायन् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तं नयन्त्येताः सूर्यस्य रश्मयो यत्र देवानां पतिरेकोऽधिवासः ॥ ५ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V06",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "एह्येहीति तमाहुतयः सुवर्चसः सूर्यस्य रश्मिभिर्यजमानं वहन्ति ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "प्रियां वाचमभिवदन्त्योऽर्चयन्त्य एष वः पुण्यः सुकृतो ब्रह्मलोकः ॥ ६ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V07",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "प्लवा ह्येते अदृढा यज्ञरूपा अष्टादशोक्तमवरं येषु कर्म ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "एतच्छ्रेयो येऽभिनन्दन्ति मूढा जरामृत्युं ते पुनरेवापियन्ति ॥ ७ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V08",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "अविद्यायामन्तरे वेष्ट्यमानाः स्वयं धीराः पण्डितंमन्यमानाः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "जङ्घन्यमानाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथाऽन्धाः ॥ ८ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V09",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "अविद्यायां बहुधाः वर्तमाना स्वयं कृतार्था इत्यभिमन्यन्ति बालाः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "यत् कर्मिणो न प्रवेदयन्ति रागात् तेनातुराः क्षीणलोकाश्च्यवन्ते ॥ ९ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V10",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "इष्टापूर्तं मन्यमाना वरिष्ठं नान्यच्छ्रेयो वेदयन्ते प्रमूढाः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "नाकस्य पृष्ठे ते सुकृतेऽनुभूत्वा इमं लोकं हीनतरं वा विशन्ति ॥ १० ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C02_V10"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V10_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "विष्णोः सर्वेभ्यः किञ्चिदुत्तमत्वं जानन्त इमं लोकमाविशन्ति ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "साम्यं हीनत्वं वा जानन्तो हीनतरं तम एवाविशन्ति(नामाविशन्ति) ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V10_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘देवेभ्य उत्तमं विष्णुं राजवद्यस्तु मन्यते ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "याजी स मानुषं याति साम्यहीनत्ववित्तमः ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V10_B01"
},
"text": "‘त्रैविद्या माम्’ इति तु ‘येऽप्यन्यदेवता भक्ताः तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम्’, ‘अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता’ इत्युक्तत्वादज्ञानपूर्वयाजिनस्त्रैविद्याः॥ ",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V11",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तपःश्रद्धे येऽभ्युपवसन्त्यरण्ये शान्ता विद्वांसो भैक्षचर्यां चरन्तः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "सूर्यद्वारेण ते विरजाः प्रयान्ति यत्रामृतः स पुरुषो ह्यव्ययात्मा ॥ ११ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V12",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "परीक्ष्य लोकान् कर्मचितान् ब्राह्मणो निर्वेदमायात् नास्त्यकृतः कृतेन ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तद्विज्ञानार्थं स गुरुमेवाभिगच्छेत् समित्पाणिः श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठम् ॥ १२ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C02_V13",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तस्मै स विद्वानुपसन्नाय सम्यक् प्रशान्तचित्ताय शमान्विताय ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "येनाक्षरं पुरुषं वेद सत्यं प्रोवाच तां तत्त्वतो ब्रह्मविद्याम् ॥ १३ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "author-note",
"text": "इति द्वितीयः खण्डः ॥",
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n    "
}
],
"tail": "\n    \n    "
},
{
"tag": "chapter",
"attrs": {
"id": "MUN_C03",
"type": "Khand",
"name": "तृतीयः खण्डः"
},
"text": "\n      ",
"children": [
{
"tag": "chapter-heading",
"text": "तृतीयः खण्डः",
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V01",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तदेतत् सत्यम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "यथा सुदीप्तात् पावकाद् विष्फुलिङ्गाः सहस्रशः प्रभवन्ते सरूपाः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तथाऽक्षराद् विविधाः सोम्य भावाः प्रजायन्ते तत्र चैवापियन्ति ॥ १ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V02",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "दिव्यो ह्यमूर्तः पुरुषः स बाह्याभ्यन्तरो ह्यजः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "अप्राणो ह्यमनाः शुभ्रो ह्यक्षरात् परतः परः ॥ २ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C03_V02"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V02_B02"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘अपरं त्वक्षरं या सा प्रकृतिर्जडरूपिका ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "अक्षरं परमं श्रीस्तु परतः परमक्षरम् ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "वासुदेवः परानन्दः इति त्रिविधमक्षरम् ॥’ इति च ॥ २ ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V03",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "एतस्माज्जायते प्राणो मनस्सर्वेन्द्रियाणि च ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी ॥ ३ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V04",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "अग्निर्मूर्धा चक्षुषी चन्द्रसूर्यौ दिशः श्रोत्रे वाग् विवृताश्च वेदाः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "वायुः प्राणो हृदयं विश्वमस्य पद्भ्यां पृथिवी ह्येष सर्वभूतान्तरात्मा ॥ ४ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C03_V04"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V04_B04"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘विष्ण्वङ्गानां हि नामानि द्युभ्वादीनि तु सर्वशः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "क्रीडादिशक्तिरूपत्वात् तज्जत्वादन्यवस्तुषु ॥’ इति च ॥ ४ ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V05",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तस्मादग्निः समिधो यश्च सूर्यः सोमात् पर्जन्यौषधयः पृथिव्याम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "पुमान् रेतः सिञ्चति योषितायां बह्वीः प्रजाः पुरुषात् सम्प्रसूताः ॥ ५ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C03_V05"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V05_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘वासुदेवः पुमान्नामा पूर्णत्वात् स स्वयोषिति ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "रमायां गर्भमदधात् प्रजास्तस्मात् प्रजज्ञिरे ॥’ इति च ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V06",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तस्मादृचः साम यजूंषि दीक्षा यज्ञाश्च सर्वे क्रतवो दक्षिणाश्च ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "संवत्सरश्च यजमानश्च लोकाः सोमो यत्र पवते यत्र सूर्यः ॥ ६ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V07",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तस्माच्च देवा बहुधा सम्प्रसूताः साध्या मनुष्याः पशवो वयांसि ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "प्राणापानौ व्रीहियवौ तपश्च श्रद्धा सत्यं ब्रह्मचर्यं विधिश्च ॥ ७ ॥",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "सप्त प्राणाः प्रभवन्ति तस्मात् सप्तार्चिषः समिधः सप्त होमाः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "इमे लोका येषु चरन्ति प्राणा गुहाशयां निहिताः सप्त सप्त ॥ ८ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C03_V07"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V07_B01"
},
"text": " सप्तार्चिषो वृत्तयः । होमाः सम्बन्धाः । लोकाः गोलकाः । गुहाशयां बुद्धौ । ‘लोपः समाने’ इति सूत्रादेकयकारलोपः । प्रतिपुरुषं सप्त सप्त ॥ ८ ॥\t\t\t",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V08",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "अतः समुद्रा गिरयश्च सर्वेऽस्मात् स्यन्दन्ते सिन्धवः सर्वरूपाः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "अतश्च सर्वा ओषधयो रसाश्च येनैष भूतैस्तिष्ठते ह्यन्तरात्मा ॥ ९ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V09",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "पुरुष एवेदं विश्वं कर्म तपो ब्रह्म परामृतम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "एतद् यो वेद निहितं गुहायां सोऽविद्याग्रन्थिं विकिरति ह सोम्य ॥ १० ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "author-note",
"text": "इति तृतीयः खण्डः",
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C03_V09"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V09_B01"
},
"text": " भगवतः कर्म चेष्टा तपो ज्ञानं च परामृतब्रह्माख्यः पुरुषो भगवानेव ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V09_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘यैषा चेष्टा भगवतो यच्च ज्ञानं परात्मनः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तत्सर्वं भगवानेव ये च धर्मा बलादयः ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C03_V09_B01"
},
"text": "‘स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’ इति श्रुतिः ।",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n    "
}
],
"tail": "\n    \n    "
},
{
"tag": "chapter",
"attrs": {
"id": "MUN_C04",
"type": "Khand",
"name": "चतुर्थः खण्डः"
},
"text": "\n      ",
"children": [
{
"tag": "chapter-heading",
"text": "चतुर्थः खण्डः",
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V01",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "आविः सन्निहितं गुहाचरं नाम महत् पदम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "अत्रैतत् सर्वमर्पितमेजत् प्राणन्निमिषच्च यत् ॥ १ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V02",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "एतज्जानथ सदसद्वरेण्यं परं विज्ञानाद् यद्वरिष्ठं प्रजानाम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "यदर्चिमद् यदणुभ्योऽणु च यस्मिंल्लोका निहिता लोकिनश्च ॥ २ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C04_V02"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V02_B01"
},
"text": " विज्ञानाद् ब्रह्मणः परम् । ‘नाभिहृदादिह सतोऽम्भसि यस्य पुंसो विज्ञानशक्तिरहमासमनन्तशक्तेः’ इति (हि)भागवते ।",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V03",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तदेतक्षरं ब्रह्म स प्राणस्तदु वाङ्‍मनः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तदेतत् सत्यं तदमृतं तद् वेद्धव्यं सोम्य विद्धि ॥ ३ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C04_V03"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V03_B03"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘प्राणः प्रणयनाद्विष्णुर्वक्तृत्वाद्वागुदीरितः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "मनो मन्तृत्वतो विष्णुः सर्वजीवनियामकः ॥’ इति शब्दनिर्णये ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V04",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "धनुर्गृहीत्वौपनिषदं महास्त्रं शरं ह्युपासानिशितं सन्दधीत ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "आयम्य तद्भावगतेन चेतसा लक्ष्यं तदेवाक्षरं सोम्य विद्धि ॥ ४ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V05",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "प्रणवो धनुः शरो ह्यात्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "अप्रमत्तेन वेद्धव्यं शरवत् तन्मयो भवेत् ॥ ५ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V06",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "यस्मिन् द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षमोतं मनः सह प्राणैश्च सर्वैः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तमेवैकं जानथ आत्मानमन्या वाचो विमुञ्चथामृतस्यैष सेतुः ॥ ६ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C04_V06"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V06_B06"
},
"text": "अमृतस्य मुक्तस्य सेतुः । ‘मुक्तोपसृप्यव्यपदेशात्’ । ‘मुक्तानां परमा गतिः’ इत्यादेः ॥ ६ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V07",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "अरा इव रथनाभौ संहता यत्र नाड्यः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "स एषोऽन्तश्चरते बहुधा जायमानः ॥ ७ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C04_V07"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V07_B07"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘हृदयस्थः सदा विष्णुर्बहुधा चैकधाभवेत्(बहुधा चैकधाऽभवत्) ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "चरति स्वेच्छयैवान्तः सर्वजीवान्नियामयन् ॥’ इति प्रवृत्ते ॥ ७ ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V08",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "ओमित्येवं ध्यायत आत्मानं स्वस्तिवः पराय तमसः परस्तात् ॥ ८ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V09",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "यः सर्वज्ञः सर्वविद् यस्यैष महिमा भुवि ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "दिव्ये ब्रह्मपुरे ह्येष व्योम्न्यात्मा सम्प्रतिष्ठितः ॥ ९ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V10",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "मनोमयः प्राणशरीरनेता प्रतिष्ठितोऽन्ने हृदयं सन्निधाय ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तद् विज्ञानेन परिपश्यन्ति धीरा आनन्दरूपममृतं यद् विभाति ॥ १० ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V11",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "भिद्यते हृदयग्रन्थिश्छिद्यन्ते सर्वसंशयाः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तक्षीयन्ते चास्य कर्माणि तस्मिन् दृष्टे परावरे ॥ ११ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C04_V11"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V11_B11"
},
"text": "‘परा अप्यवरा यस्मात् स हि विष्णुः परावरः ॥ ११ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V12",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "हिरण्मये परे कोशे विरजं ब्रह्म निष्कलम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तच्छुभ्रं ज्योतिषां ज्योतिस्तद्यदात्मविदो विदुः ॥ १२ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C04_V12"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V12_B12"
},
"text": "ब्रह्माण्डमध्यगो नित्यं तपत्येष रवौ स्थितः ॥’ इति च ॥ १२ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V13",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ १३ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C04_V13"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V13_B13"
},
"text": "सूर्यादयस्तं न भासयन्ति ॥ १३ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V14",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "ब्रह्मैवेदममृतं पुरस्ताद् पश्चात् ब्रह्म दक्षिणतश्चोत्तरेण ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "अधश्चोर्ध्वं च प्रसृतं ब्रह्मैवेदं विश्वमिदं वरिष्ठम् ॥ १४ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "author-note",
"text": "इति चतुर्थः खण्डः ॥",
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C04_V14"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C04_V14_B14"
},
"text": " इदं ब्रह्मैव विश्वं पूर्णम् । इदमेव (च) वरिष्ठं सर्वोत्तमम् । इदंशब्दानां बहुत्वाद् ब्रह्मविषय एवेदंशब्दः ॥ १४ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n    "
}
],
"tail": "\n    \n    "
},
{
"tag": "chapter",
"attrs": {
"id": "MUN_C05",
"type": "Khand",
"name": "पञ्चमः खण्डः"
},
"text": "\n      ",
"children": [
{
"tag": "chapter-heading",
"text": "पञ्चमः खण्डः",
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V01",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्त्यनश्नन्नन्यो अभिचाकशीति ॥ १ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C05_V01"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V01_B01"
},
"text": " स्वादुवत्सर्वदाऽत्ति । न तु स्वाद्वेव(न त्वस्वाद्वेव) । ‘तस्येदाहुः पिप्पलं स्वाद्वग्रे तन्नोन्नशद्यः पितरं न वेद’ इत्यज्ञानां स्वादुनिषेधात् । जीवाद्यमेव नाश्नाति भगवान् । न तु नाश्नात्येव । ‘तस्येदाहुः पिप्पलं स्वादु’ इत्युक्तत्वात् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V01_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘स्वातन्त्र्येणैव भोक्तृत्वाद् दुःखाभोगाच्च सर्वदा ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "अभोक्ता चैव भोक्ता च भगवान् विष्णुरव्ययः ॥’ इति तत्त्वसारे ॥ १ ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V02",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "समाने वृक्षे पुरुषो निमग्नोऽनीशया शोचति मुह्यमानः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः ॥ २ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C05_V02"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V02_B02"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘नास्तीशोऽस्या यतोऽन्यो हि ततोऽनीशा हरेर्मतिः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तया मुह्यति जीवस्तमन्यं ज्ञात्वा विमुच्यते ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "जीवादन्यः स्वतन्त्रोऽयं(स्वतन्त्रो यो) यतोऽतः पुरुषोत्तमः ॥’ इति ब्रह्मसारे ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V03",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति ॥ ३ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C05_V03"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V03_B03"
},
"text": " पुण्यं चानिष्टं विधूय ॥ ३ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V04",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "प्राणो ह्येष सर्वभूतैर्विभाति विजानन् विद्वान् भवते नातिवादी ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "आत्मक्रीड आत्मरतिः क्रियावानेष ब्रह्मविदां वरिष्ठः ॥ ४ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V05",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "सत्येन लभ्यस्तपसा ह्येष आत्मा सम्यग्ज्ञानेन ब्रह्मचर्येण नित्यम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "अन्तःशरीरे ज्योतिर्मयो हि शुभ्रो यं पश्यन्ति यतयः क्षीणदोषाः ॥ ५ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V06",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "सत्यमेव जयति नानृतं सत्येन विततो देवयानः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "येनाक्रमन्त्यृषयो ह्याप्तकामा यत्र तत् सत्यस्य परमं निधानम् ॥ ६ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C05_V06"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V06_B06"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘सत्यो हि भगवान् विष्णुः सद्गुणत्वात् प्रकीर्तितः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "आसुरास्तद्विरुद्धत्वादनृताः परिकीर्तिताः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तस्य विष्णोर्निधानं तु वैकुण्ठो लोक उत्तमः ॥’ इति च ॥ ६ ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V07",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "बृहच्च तद् दिव्यमचिन्त्यरूपं सूक्ष्माच्च तत् सूक्ष्मतरं विभाति ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "दूरात् सुदूरे तदिहान्तिके च पश्यत्स्विहैव निहितं गुहायाम् ॥ ७ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C05_V07"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V07_B05"
},
"text": "सर्वगत्वाद्दूरेऽन्तिके च ।",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V08",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "न चक्षुषा गृह्यते नापि वाचा नान्यैर्देवैस्तपसा कर्मणा वा ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "ज्ञानप्रसादेन विशुद्धसत्त्वस्ततस्तु तं पश्यते निष्कलं ध्यायमानः ॥ ८ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C05_V08"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V08_B08"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘नान्यैर्देवैर्हरिं पश्येत् ज्ञानरूपेण वायुना ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "ब्रह्मणा परमज्ञानरूपेण हरिणा तथा ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "प्रसन्नेनैव तं पश्येदन्येऽनुज्ञाप्रदायिनः ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V08_B08"
},
"text": "षोडशकलाशरीरो न भवतीति निष्कलः । ‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णम्’, ‘आनन्दरूपममृतं यद्विभाति’ इत्युक्तत्वात् ॥ ५ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V09",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "एषोऽणुरात्मा चेतसा वेदितव्यो यस्मिन् प्राणः पञ्चधा संविवेश ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "प्राणैश्चित्तं सर्वमोतं प्रजानां यस्मिन् विशुद्धे विभवत्येष आत्मा ॥ ९ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C05_V10",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "यं यं लोकं मनसा संविभाति विशुद्धसत्त्वः कामयते यांश्च कामान् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तं तं लोकं जयते तांश्च कामांस्तस्मादात्मज्ञं ह्यर्चयेत् भूतिकामः ॥ १० ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "author-note",
"text": "इति पञ्चमः खण्डः ॥",
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n    "
}
],
"tail": "\n    \n    "
},
{
"tag": "chapter",
"attrs": {
"id": "MUN_C06",
"type": "Khand",
"name": "षष्ठः खण्डः"
},
"text": "\n      ",
"children": [
{
"tag": "chapter-heading",
"text": "षष्ठः खण्डः",
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V01",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "स वेदैतत् परमं ब्रह्मधाम यत्र विश्वं निहितं भाति शुभ्रम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "उपासते पुरुषं ये ह्यकामास्ते शुक्रमेतदतिवर्तन्ति धीराः ॥ १ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C06_V01"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V01_B01"
},
"text": "स आत्मज्ञार्चको ब्रह्मणो धाम प्राणं वेद । यत्र विश्वं पूर्णं ब्रह्म निहितम् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V01_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘प्रधानं धाम विष्णोस्तु प्राण एव प्रकीर्तितः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "उपायैर्यो विजानीयात् प्राणस्थं परमेश्वरम् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तस्य प्राणे हरिर्नित्यमाविष्टो भवति ध्रुवम् ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "नित्यं प्राणस्थितस्यैव विष्णोरावेश एव हि ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "प्राणद्वारेण यज्ज्ञानदीपनं ज्ञानिनः सदा ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "सन्निधानं यथा प्राप्ताः पिशाचाः पुरुषेष्वपि ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तत्र स्थित्वाऽपि भुञ्जन्त आविशेयुः पुनश्च ते ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "मन्त्रादिभिस्तथा विष्णुः सदा प्राणस्थितोऽपि सन् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "ज्ञानदीप्त्यादिकं कुर्याज्ज्ञानिनः पुनरेव तु ॥’ इति च ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V01_B01"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "एतच्छुक्रं प्रत्यन्यदतिवर्तन्ते ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "‘सर्वं तीर्त्वा हरिं शुक्रं प्रति(प्रतिवर्ती) वृत्तिर्भवेत् पुनः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "ज्ञानिनः सा हि मुक्तिः स्यात्तन्नैवात्येति कश्चन ॥’ इति महावाराहे ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V02",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "कामान् यः कामयते मन्यमानः स कामभिर्जायते तत्र तत्र ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "पर्याप्तकामस्य कृतात्मनश्च इहैव सर्वे प्रविलीयन्ति कामाः ॥ २ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V03",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुना श्रुतेन ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "यमेवैष वृणुते तेन लभ्यस्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ॥ ३ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V04",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "नायमात्मा बलहीनेन लभ्यो न च प्रमादात् तपसो वाऽप्यलिङ्गात् ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "एतैरुपायैर्यतते यस्तु विद्वांस्तस्यैष आत्मा विशते ब्रह्मधाम ॥ ४ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V05",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "सम्प्राप्यैनमृषयो ज्ञानतृप्ताः कृतात्मानो वीतरागाः प्रशान्ताः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "ते सर्वगं सर्वतः प्राप्य धीराः मुक्तात्मानः सर्वमेवापियन्ति ॥ ५ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C06_V05"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V05_B05"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "सर्वतो देहादेर्मुक्ताः सन्तः सर्वगं(सर्वं) भगवन्तं प्राप्य तमेवापियन्ति ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "‘देहादेः सर्वतो मुक्ताः सर्वगं पुरुषोत्तमम् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "प्राप्य तस्मिन् प्रविश्याथ मोदन्तेऽन्तर्बहिस्तथा ॥’ इति च ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V06",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "वेदान्तविज्ञानसुनिश्चितार्थाः सन्यासयोगाद् यतयः शुद्धसत्त्वाः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "ते ब्रह्मलोकेषु परान्तकाले परामृतात् परिमुच्यन्ति सर्वे ॥ ६ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C06_V06"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V06_B06"
},
"text": "ब्रह्मलोकेषु स्थित्वा परान्तकाले परिमुच्यन्ति ॥ ६ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V07",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "गताः कलाः पञ्चदश प्रतिष्ठा देवाश्च सर्वे प्रतिदेवतासु ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "कर्माणि विज्ञानमयश्च आत्मा परेऽव्यये सर्व एकीभवन्ति ॥ ७ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C06_V07"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V07_B07"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘अविरोधश्च (सादृश्यादेक.....)सादृश्यमेकदेशस्थितिस्तथा ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "एकीभावस्त्रिधा प्रोक्तो नैकीभावः स्वरूपयोः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "कुतोऽभूतस्य भवनं स्वरूपस्यैक्यमेव हि ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "अतो नदीनां जीवानां विरुद्धानां नृणामपि ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "अब्धिना हरिणा चैव तथैव च नरान्तरैः ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "एकीभावस्तु संश्लेषो विरोधस्य च वर्जनम् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "स्वरूपैक्यं कुतस्तेषां नित्यभिन्नस्वरूपिणाम् ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "हरेरपि स्वरूपाणामेकीभावो यदोच्यते ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "संश्लेष एव सिद्धत्वात् स्वरूपैक्यस्य नो भवः ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V07_B07"
},
"text": " गताः मुक्ताः । प्राणादिपञ्चदशकलारूपा देवता अन्ये च देवाः सर्वे प्रतिदेवतासु देवताप्रतिबिम्बभूतासु प्रजासु प्रति प्रति स्थिताः कर्माणि विज्ञानमयो जीवश्च परमात्मनि प्रविशन्ति ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V07_B07"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘प्रतिबिम्बो हरेः प्राणस्तस्य चान्याः कलाः क्रमात् ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "कलानां देवता अन्या देवतानां नरा अपि ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तस्मात् सर्वेषु मुक्तेषु नरेष्वपि नियामकाः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तिष्ठन्ति नात्र सन्देहः परमात्मनि चाखिलाः ॥’ इति मुक्तिविवेके ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V07_B07"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘कलाभ्यश्चान्यदेवेभ्यः कर्म प्रत्यवरं यतः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "कलाभ्यः पृथगुक्तं तत् पुष्करः कर्म चोच्यते ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V07_B07"
},
"text": " अन्यथा गता भविष्यन्तीत्यध्याहारो दोषः । न च मूलरूपाणि प्रतिदेवता इत्युच्यन्ते देवानाम् । प्रतिरूपशब्दवद्धि प्रतिदेवताशब्दः । ‘विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः प्राणा भूतानि सम्प्रतिष्ठन्ति यत्र‘, ‘इमाः षोडशकलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्यास्तं गच्छन्ति’ इति, ‘यथा सोम्येमाः समुद्रायणाः’ इति नदीदृष्टान्तपूर्वकं पुरुषप्राप्तिकथनाच्च मुक्ता देवता एवोच्यन्ते । ‘स प्राणमसृजत’ इत्यादेश्च पुरुषो भगवान् ॥ ७ ॥\t",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V08",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "यथा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं प्राप्यास्तं गच्छन्ति नामरूपेऽविहाय ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तथा विद्वान्नामरूपाद् विमुक्तः परात् परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥ ८ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C06_V08"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V08_B08"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘अगम्यनामरूपत्वादमुक्तैर्मुक्तिगा नराः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "विहीननामरूपास्तु न हि तद्रहितत्वतः ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "अशरीरो यथा वायुः सामान्यागम्यदेहतः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "एवं नद्यः समुद्रस्थाः सामान्यागम्यरूपतः ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V08_B08"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘स्वकीयमुदकं नद्यः समुद्रे नैव जानते ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "वायुस्तु तत्पृथग्ज्ञात्वा मेघे कृत्वा प्रवर्षति ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V08_B08"
},
"text": " विमुक्त इत्यमुक्त इत्यर्थः । विप्रिय इतिवत् । अविहायेति च । ‘अनन्तं वै नाम’ इति (च) श्रुतेः ॥ ८ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V09",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "स यो ह वै तत्परमं ब्रह्म वेद ब्रह्मैव भवति नास्याब्रह्मवित् कुले भवति ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तरति शोकं तरति पाप्मानं गुहाग्रन्थिभ्यो विमुक्तोऽमृतो भवति ॥ ९ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C06_V09"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V09_B09"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘परं ब्रह्म विदित्वा तु बृंहितः स्यात् स्वयोग्यतः(बृंहिताच्च स्वयोग्यतः) ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "नायोग्यं किञ्चिदाप्नोति कुत एव हरेर्गुणान् ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V09_B09"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘ब्रह्मत्वं बृंहितत्वं स्याज्जीवानां न परात्मता ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "अस्वतन्त्रस्य जीवस्य कुतो नित्यस्वतन्त्रता ॥’ इति स्कान्दे ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V09_B09"
},
"text": "\t‘यत्रामृतः स पुरुषो ह्यव्ययात्मा’, ‘यत्र तत्सत्यस्य परमं निधानम्’, ‘अमृतस्यैष सेतुः’, ‘शरवत् तन्मयो भवेत्’, ‘ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते’(तल्लक्षमुच्यते) । ‘निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति’ इत्यादिना मुक्तस्य सर्वत्र भगवत्सकाशाद्भेदस्यैवोक्तत्वाच्च । ‘मुक्तोपसृप्यव्यपदेशात्’ ‘जगद्व्यापारवर्जम्’, ‘प्रकरणादसन्निहितत्वाच्च’(प्रकरणादसन्निहितत्वात्) इत्यादिना भगवताऽपि सर्वत्र भेदस्यैव सूचितत्वात् । न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति । ‘सोऽश्नुते सर्वान् कामान् सह ब्रह्मणा विपश्चिता’ ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V09_B09"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत्प्राप्तुं नैव शक्यते ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलो हरे ॥’ इत्यादेश्च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V09_B09"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘मुक्तेभ्योऽपि मनुष्येभ्यो देवा एव गुणाधिकाः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तेभ्यो वायुस्ततो विष्णुः परिपूर्णगुणः सदा ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "ये त्वेतदन्यथा विद्युस्ते हि यान्त्यधरं तमः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "ये त्वेतदेवं जानन्ति ते यान्ति परमं हरिम् ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V09_B09"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "‘देवानां सन्ततौ जाताः प्रायशो ज्ञानिनः कृते ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "बलवद्धेतुतश्चान्ये यस्माद् ब्रह्मविदः सुराः ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "न सन्ततौ(नासंस्ततो) ब्रह्मविदो नराणां ज्ञानिनामपि ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "प्रायशः स्युः सुराणां च नियमोऽयं कृते युगे ॥",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "तस्मात् स भगवान् विष्णुर्ज्ञेयः सर्वोत्तमोत्तमः ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "सदा सर्वगुणैः पूर्णो योऽनन्तः पुरुषोत्तमः ॥’ इति च ।",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V10",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तदेष श्लोकः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "क्रियावन्तः श्रोत्रिया ब्रह्मनिष्ठाः स्वयं जुह्वत एकर्षीन् श्रद्धयन्तः ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "तेषामेवैतां ब्रह्मविद्यां वदेत शिरोव्रतं विधिवद् यैस्तु चीर्णम् ॥ १० ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "verse",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V11",
"type": "mantra",
"adhikarana-id": "",
"adhikarana": ""
},
"text": "\n        ",
"children": [
{
"tag": "verse-text",
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "तदेतत् सत्यमृषिरङ्गिराः पुरोवाच । नैतदचीर्णव्रतोऽधीते ।",
"tail": "\n          "
},
{
"tag": "line",
"text": "ॐ नमः परमऋषिभ्यो नमः परमऋषिभ्यः ॥ ११ ॥",
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n        "
},
{
"tag": "bhashya-collection",
"attrs": {
"id": "bhashya-MUN_C06_V11"
},
"text": "\n          ",
"children": [
{
"tag": "bhashya",
"attrs": {
"id": "MUN_C06_V11_B1"
},
"text": "\n            ",
"children": [
{
"tag": "line",
"text": "प्रीयतां भगवान् मह्यं प्रेष्ठप्रेष्ठतमः सदा ।",
"tail": "\n            "
},
{
"tag": "line",
"text": "मम नित्यं नमाम्येनं परमोदारसद्गुणम् ॥",
"tail": "\n          "
}
],
"tail": "\n        "
}
],
"tail": "\n      "
}
],
"tail": "\n      "
},
{
"tag": "author-note",
"text": "इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम् आथर्वणोपनिषद्भाष्यं समाप्तम् ॥",
"tail": "\n    "
}
],
"tail": "\n  "
}
],
"tail": "\n"
},
},
"blocks": [
"blocks": [
Retrieved from "https://dev.anandamakaranda.in/JSON:Mundaka"